# data[].attributes.body
Marcin Panas

# data[].attributes.body
Marcin Panas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Manipulacja językowa - forma zamierzonego i intencjonalnego działania komunikatem tekstowym, mającego na celu wywarcie korzystnego dla manipulatora wpływu na osobę lub grupę. Manipulacja dotyczy jednak bardziej relacji między nadawcą i odbiorcą, nie zaś użytych środków jako takich. Działania manipulacyjne są ukryte dla świadomości odbiorcy.

Najczęstszymi środkami językowymi wykorzystywanymi do manipulacji językowej są:

wyrazy wartościujące

formy pierwszej osoby liczby mnogiej wprowadzane do tekstu w celu wywołania wrażenia tożsamości nadawcy i odbiorcy

wyrazy zawierające pozytywną ocenę odbiorcy, które poprzedzają przekazywany komunikat

wypowiedzi tak zbudowane, że nie da się im zaprzeczyć i przez to wydają się zawsze prawdziwe

mówienie między wierszami

eufemizmy

zmienianie znaczenia wyrazów.

Należy pamiętać, iż niemal wszystko może zostać uznane za manipulacyjne. Termin ten jest silnie pejoratywny i oparty na subiektywnym odczuciu, w związku z czym brak w nim naukowości.

# data[].attributes.attachment_link.description
Manipulacja językowa - forma zamierzonego i intencjonalnego działania komunikatem tekstowym, mającego na celu wywarcie korzystnego dla manipulatora wpływu na osobę lub grupę. Manipulacja dotyczy jednak bardziej relacji między nadawcą i odbiorcą, nie zaś użytych środków jako takich. Działania manipulacyjne są ukryte dla świadomości odbiorcy.

# data[].attributes.body
Bartosz Cynalewski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wróciłem po dobie. Dzień na karetce noc w dyspozytorni. Nawet nie wiem co Wam napisać. Ludzie godzinami czekają na karetki (w całej Polsce), bo te są w kolejkach pod Sorami, które nie są przygotowane na napływ tak dużej ilości pacjentów z objawami covida. Ilość wezwań jest nieprawdopodobna. Do duszności u osób z covidem, do pacjentów z pełnymi objawami i dusznością, do osób w kwarantannie. Po każdym takim wyjeździe karetka jest wyłączona na 2-3h.
Aaa a dziś po raz pierwszy szpital w Krakowie nie przyjął pacjenta po reanimacji, na respiratorze. Zespół długo stał pod SORem zanim znaleźliśmy dla niego wolne miejsce w innym szpitalu.
To tak na szybko bo padam na ryj.
# 999 # ratownikmedyczny # wejsciesilowe pokaż całość

# data[].attributes.attachment_link.description
Wróciłem z protestu, gdzie były tysiące ludzi. Zaparzyłem sobie herbatę i zabrałem się do czytania wypoku, i co widzę? Że niby protestujący się kłócą między sobą, że niby są podzieleni i generalnie nakręcanie wojny polsko-polskiej. XD dziękują policji za brak agresji i pokojowe nastawienie. Tfu wam w ryje pisowskie i konfederackie miernoty.

# data[].attributes.body
Bartosz Cynalewski

# data[].attributes.body
Marcin Panas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Perswazja jest tak naprawdę wykorzystywana przez każdego z nas na co dzień - wykorzystują ją rodzice, kiedy próbują nakłonić do czegoś swoje dzieci, ale i rozmaici sprzedawcy czy twórcy reklam. W najprostszym ujęciu perswazja polega na przekonywaniu innych do swoich racji - jakie jednak wypowiedzi czy techniki można uznać za perswazyjne? Poznaj różnicę między perswazją a manipulacją, dowiedz się czym jest perswazja i na czym polega perswazja językowa.

Perswazja to słowo, które wywodzi się z łaciny - pochodzi on od "persuasio", które można tłumaczyć jako mówić, nakłaniać lub przekonywać. Najogólniej rzecz ujmując, perswazję zaliczyć można do szerokiej gamy technik wywierania wpływu na innych ludzi - jakie jednak są cechy charakterystyczne samej perswazji?

Spis treści:

Czym jest perswazja?

Perswazja ma na celu przekonać innego człowieka lub grupę ludzi do racji czy zdania danej osoby, która to właśnie stosuje perswazję. Zasadniczo każdy z nas - w rozmaitych sytuacjach - stosuje perswazję, nie każdemu jednak rzeczywiście udaje się przekonać jego rozmówcę do przedstawianych przez niego poglądów.

Jedni perswadują lepiej, inni gorzej, co związane jest z prawami, którymi rządzi się perswazja.

W przypadku tej techniki wywierania wpływu na innych istotnych jest bowiem kilka różnych czynników, którymi są:

Potwierdzenie społeczne: łatwiej jest przekonać człowieka do poglądów i twierdzeń, które wyznawane są przez jakąś większą grupę ludzi (można powiedzieć, iż wtedy dana myśl czy idea wydają się "społecznie słuszne").

Autorytety: najłatwiej jest wyperswadować coś komuś, korzystając przy tym z autorytetu - czy to swojego własnego (związanego np. z wykonywanym, prestiżowym zawodem czy z wysokim wykształceniem), czy też z autorytetu czyjegoś (np. możliwe jest przekonywanie innych do swoich racji poprzez pokazywanie, że znaczący ludzie - np. jacyś wybitni naukowcy - prezentują analogiczne stanowisko).

Zasada wzajemności: ludzie są bardziej podatni na perswazję tych osób, którym są coś winni bądź którym są za coś wdzięczni.

Zasada upodobania: ogólnie ludzie są najbardziej podatni na perswazję tych osób, które lubią oraz tych, do których sami są podobni.

Czytaj też: Metody manipulacji - jak wywierać wpływ na ludzi? Jak radzić sobie z kontrolującym szefem w pracy? Dlaczego mówimy nieprawdę?

Posłuchaj, jakie są różnice, między perswazją, a manipulacją. To materiał z cyklu DOBRZE POSŁUCHAĆ. Podcasty z poradami.
To view this video please enable JavaScript, and consider upgrading to a web browser that supports HTML5 video

Rodzaje perswazji

Perswazja niejedno ma imię - wyróżnia się bowiem trzy jej rodzaje.

Perswazja przekonująca - wykorzystujemy w codziennym życiu - stosujemy ją wtedy, kiedy po prostu chcemy przekonać kogoś do tego, że mamy rację.

Perswazja nakłaniająca (nazywana również propagandą) skierowana jest do jakiejś zbiorowości i jej celem jest zebranie jak największej ilości osób, które poprą daną ideę czy pogląd.

Perswazja pobudzająca (czyli agitacja), która również ma przekonywać jednostki i grupy do danego poglądu, aczkolwiek jej celem ma być również wykazanie przez odbiorcę oczekiwanego zachowania.

Perswazja językowa

Tak naprawdę nie zdajemy sobie z tego sprawy, ale język perswazji po prostu nas otacza. Perswazyjny charakter mają bowiem chociażby takie słowa, jak "musieć", "powinno się" czy "trzeba" - zawarcie ich w wypowiedzi pokazuje, że rzeczywiście trzeba coś zrobić czy powinno się wyrażać dany pogląd.

Perswazją jest również zwracanie się do rozmówcy z wykorzystaniem liczby mnogiej. Kiedy rozmówca mówi do nas "my musimy", "my zrobimy" czy "my myślimy", ma on już na wstępie - niezależnie od pozostałej części zdania - ułatwioną drogę do przekonania nas do tego, że faktycznie myślimy tak jak on czy zrobimy tak jak on.

Perswadować można również poprzez pokazywanie rozmówcom, że dana idea, pogląd czy zdanie są jedynymi słusznymi. Tutaj można wspomnieć chociażby o mówieniu, że inaczej się nie da: "nie ma innego wyjścia", "to jedyna opcja". ko ci "dobrzy".
Czytaj też: Metody manipulacji stosowane przez sekty Co można wyczytać na podstawie mimiki twarzy? Przyczyny i objawy mitomanii

Perswazja na co dzień

Przed stosowaniem perswazji najprawdopodobniej uciec się nie da. Wykorzystują ją rodzice wtedy, kiedy próbują do czegoś przekonać dziecko.

Perswadować mogą dziecku chociażby to, że musi ono odpowiednio dużo jeść ("jedz, bo inaczej na pewno nie urośniesz" - tutaj rodzice mogą przekonywać malucha, że jedzenie jest jedyną drogą do urośnięcia), mogą również przekonywać swoją pociechę, by nie oddalała się od swoich opiekunów (np. "my musimy trzymać się razem, bo w innej sytuacji grozi ci niebezpieczeństwo").

Perswazja wykorzystywana jest w domach, ale i w szkole - nauczyciele perswadują dzieciom, które są niechętne do uczenia się, że nauka jest im niezbędna (np. "dzieci powinny się uczyć, bo to jedyna szansa na osiągnięcie sukcesu w przyszłości").

Perswazja w reklamie, handlu i biznesie

Z perswazji, czemu nietrudno się dziwić, często korzystają handlowcy. Bardzo łatwo jest się natknąć na reklamy różnych produktów, które to mają przekonywać, że dana właśnie rzecz jest najlepsza - wspomnieć tutaj można chociażby o reklamach środków do czyszczenia, które "powinny być w każdym domu" czy "są jedynymi tak skutecznie działającymi preparatami".

Handlowcy podejmują różnorodne próby perswazji - przekonywać klientów do zakupu ich produktu mogą np/ poprzez wykorzystanie reguły wzajemności. Degustacje produktów w hipermarketach mają taki właśnie oczekiwany cel - klient, który otrzymał coś za darmo, kierując się właśnie regułą wzajemności, zdecydowanie chętniej sięgnie po produkt, którego próbkę otrzymał bezpłatnie.

Perswazją jest również wykorzystywanie różnych autorytetów w reklamach - kiedy do zakupu jakiegoś środka przekonuje osoba znana czy uznawana za jakiś autorytet w swojej dziedzinie, klient zdecydowanie chętniej zgodzi się z tym, iż dany produkt rzeczywiście jest wartościowy.

Perswazja, co już wielokrotnie podkreślano, należy do technik wywierania wpływu - czy powinniśmy się jej jednak bać? Niekoniecznie. Tak jak manipulacja owszem, jak najbardziej może nam szkodzić, tak czynienie nam szkody zdecydowanie nie jest celem perswazji.

Zdrowy rozsądek - szczególnie w przypadku perswazyjnych reklam czy innych działań handlowców - z pewnością jest w stanie zapobiec ewentualnym, choć zasadniczo niespotykanym, negatywnym skutkom poddania się czyjejś perswazji.

# data[].attributes.attachment_link.title
Perswazja: czym jest i jakie są techniki perswazji? Perswazja a manipulacja

# data[].attributes.attachment_link.description
Perswazja jest tak naprawdę wykorzystywana przez każdego z nas na co dzień - wykorzystują ją rodzice, kiedy próbują nakłonić do czegoś swoje dzieci, ale i rozma...

# data[].attributes.body
Rodzaje powiesci

Ze względu na zakres tematyczny, rozróżnia się następujące gatunki powieści:

powieść społeczno-obyczajowa.

powieść psychologiczna.

powieść łotrzykowska.

powieść przygodowa.

powieść marynistyczna.

powieść sentymentalna.

powieść gotycka.

powieść fantastyczna.

https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Powie%C5%9B%C4%87

# data[].attributes.body
Syzyfowe prace. Stefana Żeromskiego
Arek Walski

https://www.bryk.pl/lektury/stefan-zeromski/syzyfowe-prace.streszczenie-szczegolowe

# data[].attributes.body
Bartosz Cynalewski

# data[].attributes.attachment_link.title
FISZKI -100 DNI DO EGZAMINU - SPIS TREŚCI

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
POWTÓRZENIOWESPOTKANIA

Witaj!Dzisiaj nauka poprzez zabawę.Przygotowałam dla Ciebie 6 powtórzeniowych quizów. Każda cyfra to inna powtórzeniowa gra.Powodzenia!

Witam Cię serdecznie!Dzisiaj zapraszam Cię do nauki poprzez zabawę.W prezentacji zamieściłam quizy, które przygotowałam do powtórek.Życzę miłej zabawy!!!

Bądź jak detektyw, szukaj, dociekaj, rozwiązuj!!!

Oto 6 propozycji- każda cyfra to inny quiz.

1

2

3

4

5

6

Dasz radę!!!

TO BYŁ DOBRZE SPEDZONY CZAS

# data[].attributes.attachment_link.title
POWTÓRZENIOWE SPOTKANIA by Arleta on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
POWTÓRZENIOWESPOTKANIA Witaj!Dzisiaj nauka poprzez zabawę.Przygotowałam dla Ciebie 6 powtórzeniowych quizów. Każda cyfra to inna powtórzeniowa gra.Powodzenia! Witam Cię serdecznie!Dzisiaj zapraszam Cię do nauki poprzez zabawę.W prezentacji zamieściłam quizy, które przygotowałam do powtórek.Życzę miłej zabawy!!! Bądź jak detektyw, szukaj, dociekaj, rozwiązuj!!! Oto 6 propozycji- każda cyfra to inny quiz.

# data[].attributes.attachment_link.title
PISOWNIA NIE Z CZĘŚCIAMI MOWY by Klaudia Posacka on Genially

# data[].attributes.attachment_link.title
24 "Żona modna" Ignacy Krasicki - lektura na egzamin ósmoklasisty.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Swoje uczucia i oceny możesz wyrażać nie tylko informując o nich, beznamiętnie je opisując, ale również dając upust przejawom tych uczuć poprzez:

odpowiednią intonację,

operowanie akcentem,

użycie wykrzyknień,

odpowiedni dobór słownictwa,

zastosowanie elipsy (pominięcie jakiegoś składnika w zdaniu),

inwersji (zastosowanie szyku przestawnego),

apostrofy (zdanie wprost zwrócone do odbiorcy),

nagromadzenie zdań pytających, pytań retorycznych, czasowników zaprzeczonych itd.

Środki ekspresji językowej:

Wykrzyknienia
Doskonale nadają się do wyrażania stanu uczuciowego osoby mówiącej, jak również wzmacniania lub komentowania całych wypowiedzi.

Spełniają podobną funkcję jak wykrzykniki, uwydatniając lub wzmacniając sens całych wypowiedzeń albo ich części:

Wyrazy nacechowane ekspresywnie, a wśród nich zdrobnienia i zgrubienia, nie tylko wyrażają emocje nadawcy związane z przedmiotem, pojęciem, czynnością, ale i mogą sygnalizować uczuciowy stosunek mówiącego do samego odbiorcy.

Wyrazy o nacechowaniu ekspresywnym dodatnim wyrażają pozytywny stosunek, sympatię, aprobatę (np. chlebek, dzieciątko).

Wyrazy o nacechowaniu ekspresywnym ujemnym wyrażają dezaprobatę, niechęć, lekceważenie, pogardę (np. oszołom, politykier, belfer).

Pytania retoryczne, służą podkreśleniu opinii mówiącego. Pod takimi pytaniami może się ukrywać napięcie, nawet ostra dezaprobata wobec czegoś.

Zapamiętaj o wykrzyknieniach!

Wykrzykniki przede wszystkim służą do wyrażania uczuć:

Mogą też wpływać na zachowania odbiorcy:

Znak wykrzyknienia

Znak wykrzyknienia (wykrzyknik) postawiony na końcu zdania wskazuje na silne zabarwienie uczuciowe wypowiedzi, która często ma charakter zdecydowanego rozkazu, życzenia, okrzyku albo zawołania:

Zdrobnienia i zgrubienia

Zdrobnieniami nazywamy wyrazy nacechowane emocjonalnie budzące w odbiorcy pozytywne skojarzenia, np. .

Zgrubienia to wyrazy z reguły nacechowane emocjonalnie ujemnie, np. , .

Zgrubienia mogą przyjmować odmienne funkcje emocjonalne, np. śliczny kocur - ten związek przymiotnika z rzeczownikiem zyskuje nacechowanie pozytywne.
„Przeróbki" słów, czyli zmiany w ich budowie, pociągają za sobą zmiany w znaczeniu. Tak już jest w naszym języku, że odpowiednie przyrostki sprawiają, że wyraz otrzymuje nowe znaczenie - dodatnie lub ujemne.

Inne wyrazy nacechowane

Inne, to znaczy takie, które nie powstały dzięki przyrostkom czy też przemianom w budowie, lecz takie już są „od urodzenia", odkąd powstały. Przykład znamienny to . Wyrazy nacechowane ujemnie często są wytworem danego środowiska, specjalną nazwą, jaką na przykład wymyślili sobie uczniowie na nauczycieli (żeby pokazać, że ich nie lubią), więźniowie na strażników (), dzieci na rodziców ( itp.). Na szczęście doskonale intuicyjnie wyczuwamy, które z tych słów są nacechowane emocjonalnie, a jeśli tak, to czy dodatnio, czy ujemnie. W końcu jesteśmy użytkownikami swojego języka od dziecka!

Pamiętaj!
Wyrazy nacechowane dodatnio pełnią tę samą rolę, co zdrobnienia - wyrażają pozytywny stosunek do opisywanego przedmiotu lub wskazują na jego niewielkie rozmiary (np. , siostrzyczka). Natomiast wyrazy nacechowane ujemnie są jak zgrubienia - wyrażają negatywny stosunek do opisywanego przedmiotu albo wskazują na jego duże rozmiary (np. , ).

Wyrazy nacechowane uczuciowo

Wyrazy neutralne i nacechowane uczuciowo TEST

Zdrobnienia, zgrubienia, wyrazy podniosłe i potoczne

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyrazy neutralne i nacechowane uczuciowo - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Swoje uczucia i oceny możesz wyrażać nie tylko informując o nich, beznamiętnie je opisując, ale również dając upust przejawom tych uczuć poprzez: odpowiednią intonację, operowanie akcentem, użycie wykrzyknień, odpowiedni dobór słownictwa, zastosowanie elipsy (pominięcie jakiegoś składnika w zdaniu), inwersji (zastosowanie szyku przestawnego), apostrofy (zdanie wprost zwrócone do odbiorcy), nagromadzenie zdań pytających, pytań retorycznych, czasowników zaprzeczonych itd.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Środek stylistyczny stanowiący motyw, znak lub zespół znaków występujący w danym dziele. Jest oznaczeniem treści, które nie zostały zawarte w utworze bezpośrednio, wprost. Posiada jedno znaczenie dosłowne oraz kilka znaczeń metaforycznych, ukrytych. Symbol jest przeciwieństwem alegorii, którą odczytuje się zawsze jednoznacznie - w przypadku symbolu istnieje pewne dowolność interpretacji.

Funkcja i cechy

Symbol ma za zadanie sygnalizować odbiorcy znaczeń ukrytych w utworze. Odczytywany jest w kontekście treści całego dzieła i posiada charakter tajemniczy, nieoczywisty i zagadkowy. Artyści chętnie posługują się symbolami w celu wyrażenia głębszych treści utworu.

Występowanie

Wykorzystanie symboli było szczególnie popularne wśród modernistów i symbolistów, jako podstawowy środek ekspresji.Często spotykamy je w sztuce Wschodu, a w Europie upowszechniły się w epoce średniowiecza i baroku. Twórcy mieli w ten sposób sugerować istnienie tajemniczej i niejednoznacznej strony natury. Niektórymi twórcami chętnie korzystającymi z symboli byli Bolesław Leśmian, Stanisław Wyspiański, Charles Baudelaire, Stephan Mallarme czy Maurice Maeterlinck.

Przykłady

Jednym z popularnych w polskiej

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Definicja Środek stylistyczny stanowiący motyw, znak lub zespół znaków występujący w danym dziele. Jest oznaczeniem treści, które nie zostały zawarte w utworze bezpośrednio, wprost. Posiada jedno znaczenie dosłowne oraz kilka znaczeń metaforycznych, ukrytych. Symbol jest przeciwieństwem alegorii, którą ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Termin alegoria wywodzi się z języka starogreckiego i oznacza 'mówienie o czymś w przenośni, obrazowo'. Używany jest głównie w dziedzinie sztuk plastycznych i literatury i odnosi się do obrazu lub słowa przedstawiającego pojęcie, myśl lub ideę za pomocą obrazu o charakterze symbolicznym, niedosłownym.

W przeciwieństwie do symbolu, znaczenie alegorii jest jednoznaczne ponieważ jej odczytanie umożliwiają konkretne znaki rozpoznawcze, lub kompozycje słowno-obrazowe.

Alegorią może być np. motyw zawarty w dziele malarskim lub literackim - postać, bohater, zdarzenie, który oprócz znaczenia podstawowego, ma także znaczenie dodatkowe. Jedną z najpopularniejszych alegorii literackich jest przedstawienie życia jako żeglugi - podróży, która swoich schematem przypomina przebieg życia.

Często alegorie pojawiają się w bajkach. Pod postacią zwierząt lub baśniowych postaci kryją się cechy ludzkiego charakteru np. sowa oznacza mądrość, waga sprawiedliwość, osioł - tchórzostwo, a lis - spryt i przebiegłość.

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Termin alegoria wywodzi się z języka starogreckiego i oznacza 'mówienie o czymś w przenośni, obrazowo'. Używany jest głównie w dziedzinie sztuk plastycznych i literatury i odnosi się do obrazu lub słowa przedstawiającego pojęcie, myśl lub ideę za pomocą obrazu o charakterze symbolicznym, niedosłownym. W...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inwokacją nazywamy rozbudowaną apostrofę, która rozpoczyna utwór literacki. W inwokacji autor zwraca się do muzy o nadanie mu natchnienia do stworzenia jak najwspanialszego dzieła. Zwrot ten może być również kierowany do innego, wybranego przez autora obiektu.

Przykłady i użycie

Za wzorzec inwokacji uchodzą wstępy do - Iliady i Odysei. Inwokacja należy zatem do środków stylistycznych, które zwyczajowo rozpoczynają eposy, a w późniejszych wiekach krótsze formy takie jak dialogi czy wiersze (głównie w średniowieczu) np. w Rozmowie Mistrza Polikarpa ze śmiercią. Kolejne pokolenia poetów zwracały się już raczej nie do chrześcijańskich symboli, ale znów do muz, jak w starożytności, a w baroku - znów do Matki Boskiej.

Najbardziej znana w polskiej literaturze jest inwokacja rozpoczynająca Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, w której autor zwraca się do swojej ojczyzny (Litwy),a następnie do Matki Boskiej z Ostrej Bramy z prośbą o szczęśliwy powrót do domu:
Litwo! Ojczyzno moja! Ty jesteś jak zdrowie, ile Ci trzeba cenić, ten tylko się dowie Kto Cię stracił. [...] Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy Nowogródzki ochraniasz z jego wiernym ludem! Jak mnie dziecko do życia powróciłaś cudem, (Gy od płaczącej matki pod Twoją opiekę Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę [...]

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Definicja Inwokacją nazywamy rozbudowaną apostrofę, która rozpoczyna utwór literacki. W inwokacji autor zwraca się do muzy o nadanie mu natchnienia do stworzenia jak najwspanialszego dzieła. Zwrot ten może być również kierowany do innego, wybranego przez autora obiektu. Przykłady i użycie Za wzorzec i...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
PORÓWNANIE HOMERYCKIE - szczególny rodzaj porównania, praktykowany przez Homera, widoczny i charakterystyczny dla eposu homeryckiego. Tak jak w zwykłym porównaniu istnieją tu dwa człony: porównywany i ten, do którego porównujemy, połączone spójnikiem jal, jakoby, jakby lub niby. Cechą porównania homeryckiego jest to, że drugi człon (to coś, do czego porównujemy) jest bardzo rozbudowany, wręcz stanowi małą scenkę fabularną epizod. Przykładem może być początek pojedynku Hektora z Achillesem, porównany do walki - gonitwy orła (Achilles) i gołębicy (Hektor).

Przykład porównania homeryckiego

I tak jak orzeł, ptak górski, najszybszy wśród uskrzydlonych,
spada i lekko dopędza z chmur gołębicę spłoszoną -
Ona wymyka się, pierzcha, lecz orzeł z wrzaskiem straszliwym
Z bliska uderza, w drapieżnej duszy zdobyczy spragniony -
Tak z zaciętością Achilles
pędził, a Hektor uciekał (...).

Charakterystyka porównawcza Hektora i Achillesa - przykład pracy

# data[].attributes.attachment_link.description
PORÓWNANIE HOMERYCKIE - szczególny rodzaj porównania, praktykowany przez Homera, widoczny i charakterystyczny dla eposu homeryckiego. Tak jak w zwykłym porównaniu istnieją tu dwa człony: porównywany i ten, do którego porównujemy, połączone spójnikiem jal, jakoby, jakby lub niby. Cechą porównania homeryckiego jest to, że drugi człon (to coś, do czego porównujemy) jest bardzo rozbudowany, wręcz stanowi małą scenkę fabularną epizod.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Błędem językowym jest odstępstwo od obecnie obowiązującej normy językowej, czyli taka zmiana, która jest nieuzasadniona:

nie poprawia porozumienia,

nie wyraża nowych treści,

jest sprzeczna z dotychczasowymi przyzwyczajeniami.

Rodzaje błędów językowych

ortograficzne - tych lepiej wystrzegajcie się nie tylko na egzaminie (na egzaminie za ortografy odejmie się Wam kilka punktów), ale i na klasówkach, w wypracowaniach, w notatkach szkolnych, w urzędowej i prywatnej korespondencji;

słownikowe (leksykalne) - jeśli pomylą się Wam znaczenia dwóch wyrazów albo nieprawidłowo zestawicie ze sobą jakieś związki wyrazowe, np. napiszecie
Konflikt tragiczny polega na zestawieniu dwóch drugorzędnych racji.
zamiast
Konflikt tragiczny polega na zestawieniu dwóch równorzędnych racji.
(pomyliliście znaczenia wyrazów: „drugorzędny" i „równorzędny";

gramatyczne:

fleksyjne - to błędy w odmianie wyrazów;

składniowe - jeśli zastosujecie niepoprawny szyk albo źle zbudujecie zdanie złożone;

stylistyczne - jeśli styl użyty we fragmencie tekstu nie pasuje do całości, np. napiszecie o jakiejś urodziwej kobiecie
To była wyjątkowo piękna babka.
zamiast
To była wyjątkowo piękna kobieta.

Uwaga!
Do błędów gramatycznych zalicza się też błędy w wymowie, czyli błędy fonetyczne - np. jeśli mówisz „ido" zamiast „idą", „słyszo" zamiast „słyszą". Jeśli jednak wyrazy te napiszecie błędnie, zrobicie błąd ortograficzny.

Powyższe nauki tworzą zespół norm językowych, których użytkownicy języka powinni przestrzegać. Naruszenie normy to błąd językowy. Poprawnych form można zaś szukać w odpowiednich słownikach.

Błędy słownikowe (wyrazowe)

Przykładowe pytania testowe

6. Na czym polega błąd w zdaniu:
Wskaż mi trzecią alternatywę.

1. odpowiedź b)
2. odpowiedź d)
3. odpowiedź d)
4. odpowiedź c)
5. odpowiedź b)
6. Odpowiedź: Alternatywa - to możliwość dwóch rozwiązań: to albo to. Samo to zjawisko jest alternatywą, a nie pierwsze lub drugie wyjście z sytuacji. A co dopiero trzecie! Powinno być: „wskaż mi trzecie wyjście (rozwiązanie, wariant)".

Jak powstają błędy frazeologiczne?

# data[].attributes.attachment_link.description
Błędem językowym jest odstępstwo od obecnie obowiązującej normy językowej, czyli taka zmiana, która jest nieuzasadniona: nie poprawia porozumienia, nie wyraża nowych treści, jest sprzeczna z dotychczasowymi przyzwyczajeniami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyrazy można klasyfikować ze względu na różne kryteria (społeczne, chronologiczne itp.). Jednym z nich jest podział ze względu na pochodzenie - wyróżniamy wyrazy rodzime i zapożyczenia. Warto też wspomnieć, że na polszczyznę oddziaływały języki wszystkich krajów, z którymi mieliśmy jakiekolwiek kontakty (handlowe, polityczne - zwłaszcza dynastyczne!, gospodarcze). Najsilniej zaznaczyły się wpływy łaciny (chrześcijaństwo!) oraz języków najbliższych sąsiadów: niemieckiego, czeskiego i rosyjskiego. W sposób pośredni (tzn. przez jeszcze jakiś inny język) dotarły pożyczki z języków krajów bardzo od nas odległych (np. ze szwedzkiego - skansen, z perskiego - szach, dywan, narcyz, tygrys; z arabskiego - cyfra, zenit, harem; z malajskiego - keczup, bambus, gong).

Jak się dzielą wyrazy pochodzące z języków obcych?

Najogólniej można je podzielić na:

zapożyczenia rzeczowe (nazwy przedmiotów nie występujących w naszej rzeczywistości - np.: igloo, kawa, banan).
Są to pożyczki stałe, które weszły na trwałe do naszego języka.

cytaty - najczęściej przytaczane dosłownie w obcym brzmieniu, bez dostosowywania do polskich form gramatycznych, np.:
być au courant - być z czymś na bieżąco. Mają one charakter okolicznościowy, goszczą w języku okazjonalnie.

Wśród zapożyczeń rzeczowych wyróżniamy:

zapożyczenia właściwe - wyrazy przeniesione do polszczyzny niemal bez zmiany oryginalnej postaci. Ich przystosowanie polega tylko na spolszczeniu formy gramatycznej, dźwiękowej bądź graficznej, np.: hall - wymawiamy i już piszemy jako hol. Najczęściej forma dźwiękowa zapożyczonego wyrazu zgodna jest z jego pisownią w rodzimym języku, a nie z jego oryginalną wymową (np.: komputer, laser);

zapożyczenia sztuczne - są to wyrazy utworzone z zapożyczonych morfemów (niepodzielnych znaczeniowo słowotwórczych cząstek wyrazów). W ten sposób tworzone są głównie terminy naukowe lub techniczne, np.: radiofonia, hydroterapia;

hybrydy - są to słowa składające się z cząstek zaczerpniętych z różnych języków: polskiego i tego, z którego je pożyczyliśmy, np.: minispódniczka, fotokącik;

kalki - to wyrazy polskie zbudowane na wzór wyrazów obcych. Wyróżniamy wśród nich kilka typów:

kalki słowotwórcze - dokładne tłumaczenia poszczególnych morfemów wchodzących w skład obcego wyrazu,
np.:Weltanschauung - światopogląd;

frazeologiczne - odwzorowanie stałych związków frazeologicznych występujących w obcym języku - np. dokładnym tłumaczeniem z niemieckiego jest polski frazeologizm „tu leży pies pogrzebany";

znaczeniowe - przypisanie wyrazowi zapożyczonemu nowego znaczenia,
np.goryl - ochroniarz.

Wśród wszystkich wyrazów zapożyczonych (zapożyczeń właściwych i sztucznych) wyróżniamy też tak zwane internacjonalizmy, czyli wyrazy występujące w różnych językach z minimalnym tylko dostosowaniem, np.: demokracja, republika, komputer, Internet.

Zapożyczenia. Przedstaw typy zapożyczeń w języku polskim.

Zapożyczenia. Podstawowe informacje.

Zapożyczenia w języku polskim

Przyczyny zapożyczeń językowych

# data[].attributes.attachment_link.title
Typy zapożyczeń w języku polskim - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyrazy można klasyfikować ze względu na różne kryteria (społeczne, chronologiczne itp.). Jednym z nich jest podział ze względu na pochodzenie - wyróżniamy wyrazy rodzime i zapożyczenia. Warto też wspomnieć, że na polszczyznę oddziaływały języki wszystkich krajów, z którymi mieliśmy jakiekolwiek kontakty (handlowe, polityczne - zwłaszcza dynastyczne!, gospodarcze). Najsilniej zaznaczyły się wpływy łaciny (chrześcijaństwo!)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyrazy można klasyfikować ze względu na różne kryteria (społeczne, chronologiczne itp.). Jednym z nich jest podział ze względu na pochodzenie - wyróżniamy wyrazy rodzime i zapożyczenia. Warto też wspomnieć, że na polszczyznę oddziaływały języki wszystkich krajów, z którymi mieliśmy jakiekolwiek kontakty (handlowe, polityczne - zwłaszcza dynastyczne!, gospodarcze). Najsilniej zaznaczyły się wpływy łaciny (chrześcijaństwo!) oraz języków najbliższych sąsiadów: niemieckiego, czeskiego i rosyjskiego. W sposób pośredni (tzn. przez jeszcze jakiś inny język) dotarły pożyczki z języków krajów bardzo od nas odległych (np. ze szwedzkiego - skansen, z perskiego - szach, dywan, narcyz, tygrys; z arabskiego - cyfra, zenit, harem; z malajskiego - keczup, bambus, gong).

Jak się dzielą wyrazy pochodzące z języków obcych?

Najogólniej można je podzielić na:

zapożyczenia rzeczowe (nazwy przedmiotów nie występujących w naszej rzeczywistości - np.: igloo, kawa, banan).
Są to pożyczki stałe, które weszły na trwałe do naszego języka.

cytaty - najczęściej przytaczane dosłownie w obcym brzmieniu, bez dostosowywania do polskich form gramatycznych, np.:
być au courant - być z czymś na bieżąco. Mają one charakter okolicznościowy, goszczą w języku okazjonalnie.

Wśród zapożyczeń rzeczowych wyróżniamy:

zapożyczenia właściwe - wyrazy przeniesione do polszczyzny niemal bez zmiany oryginalnej postaci. Ich przystosowanie polega tylko na spolszczeniu formy gramatycznej, dźwiękowej bądź graficznej, np.: hall - wymawiamy i już piszemy jako hol. Najczęściej forma dźwiękowa zapożyczonego wyrazu zgodna jest z jego pisownią w rodzimym języku, a nie z jego oryginalną wymową (np.: komputer, laser);

zapożyczenia sztuczne - są to wyrazy utworzone z zapożyczonych morfemów (niepodzielnych znaczeniowo słowotwórczych cząstek wyrazów). W ten sposób tworzone są głównie terminy naukowe lub techniczne, np.: radiofonia, hydroterapia;

hybrydy - są to słowa składające się z cząstek zaczerpniętych z różnych języków: polskiego i tego, z którego je pożyczyliśmy, np.: minispódniczka, fotokącik;

kalki - to wyrazy polskie zbudowane na wzór wyrazów obcych. Wyróżniamy wśród nich kilka typów:

kalki słowotwórcze - dokładne tłumaczenia poszczególnych morfemów wchodzących w skład obcego wyrazu,
np.:Weltanschauung - światopogląd;

frazeologiczne - odwzorowanie stałych związków frazeologicznych występujących w obcym języku - np. dokładnym tłumaczeniem z niemieckiego jest polski frazeologizm „tu leży pies pogrzebany";

znaczeniowe - przypisanie wyrazowi zapożyczonemu nowego znaczenia,
np.goryl - ochroniarz.

Wśród wszystkich wyrazów zapożyczonych (zapożyczeń właściwych i sztucznych) wyróżniamy też tak zwane internacjonalizmy, czyli wyrazy występujące w różnych językach z minimalnym tylko dostosowaniem, np.: demokracja, republika, komputer, Internet.

Zapożyczenia. Przedstaw typy zapożyczeń w języku polskim.

Zapożyczenia. Podstawowe informacje.

Zapożyczenia w języku polskim

Przyczyny zapożyczeń językowych

# data[].attributes.attachment_link.title
Typy zapożyczeń w języku polskim - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyrazy można klasyfikować ze względu na różne kryteria (społeczne, chronologiczne itp.). Jednym z nich jest podział ze względu na pochodzenie - wyróżniamy wyrazy rodzime i zapożyczenia. Warto też wspomnieć, że na polszczyznę oddziaływały języki wszystkich krajów, z którymi mieliśmy jakiekolwiek kontakty (handlowe, polityczne - zwłaszcza dynastyczne!, gospodarcze). Najsilniej zaznaczyły się wpływy łaciny (chrześcijaństwo!)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zadaniem analizy słowotwórczej jest wykazanie od jakiego słowa i za pomocą jakiego elementu łączącego został utworzony wyraz, który analizujemy.

A metoda?
Jest prosta. Porównujemy ze sobą wyrazy pokrewne, ustalamy kolejność ich powstawania, wyodrębniamy cząstki wspólne, podstawy słowotwórcze, formanty, rdzenie, możemy też narysować całą rodzinę wyrazów...

Co to jest formacja słowotwórcza?

Każdy wyraz, w którym możemy za pomocą analizy wyodrębnić części składowe, nazywa się formacją słowotwórczą. Możemy też używać zamienników: formacja lub wyraz pochodny.

Na początek - zajmiemy się takimi formacjami (albo: wyrazami pochodnymi), które utworzono przez dodawanie formantów do podstaw słowotwórczych albo odrzucanie formantów, czyli konstrukcjami typu: () czy zwis - Ø (od ).

Od czego zacząć analizę?

Najlepiej od początku.

1. To brzmi banalnie, ale najpierw musisz stwierdzić, czy wyraz jest formacją (krok pierwszy). Słowem, czy da się w ogóle podzielić na podstawę i formant (to pierwszy i nieodzowny warunek właściwej interpretacji jego budowy).

2. Następny krok - to stwierdzenie, od jakiego wyrazu podstawowego powstała nasza formacja.

3. Kolejny etap, to wyodrębnienie podstawy słowotwórczej (jednej lub kilku, w zależności od tego, ile mamy wyrazów podstawowych dla danej formacji), czyli części wspólnej dla wyrazu podstawowego i pochodnego.

4. Na końcu - pozostaje nam tylko znalezienie formantów (to już łatwizna!).

Spróbujmy teraz odtworzyć historię powstania rzeczownika napisanie

Nie mamy żadnych wątpliwości: wyraz jest formacją, bowiem został utworzony od czasownika . Z kolei słowo powstało od czasownika przez dodanie do niego przedrostka na-.

A zatem czasownik jest podstawą słowotwórczą wyrazu , a wyraz napisać - wyrazem podstawowym w stosunku do rzeczownika napisanie. Gdybyśmy chcieli przedstawić tę historię chronologicznie, należałoby zapisać wyrazy w takiej kolejności:
pisać → napisać → napisanie

Pozostaje nam tylko wyodrębnienie formantu: napisanie = napis + -anie (przyrostek).

Budowa tego rzeczownika jest bardziej złożona. Ale nie panikujmy. Zacznijmy analizę od końca podziałów i idźmy kolejno przez:

Udało się nam odtworzyć historię słowa aż do podstawowego wyrazu . Wniosek: nauczycielstwo powstało bezpośrednio od wyrazu nauczyciel przez dodanie cząstki . I to cała filozofia, choć nie zawsze bywa tak łatwo.

W niektórych wyrazach zatarła się ich budowa słowotwórcza na skutek różnych procesów fonetycznych i trudniej odtworzyć ich pochodzenie. Tak dzieje się z rzeczownikiem . Gdy odejmiemy (podobnie, jak w przypadku „nauczycielstwa") formant , zostaje nam nic nie znacząca cząstka „mę". Trzeba się cofnąć do dawnej postaci tego słowa (czyli: „mężstwo"), by wyjaśnić, że - powstało od wyrazu „mąż", za pomocą przyrostka - stwo. Jak widać, różnie to z wyrazami bywa.

Spróbuj teraz samodzielnie przeprowadzić analizę poniższych wyrazów pochodnych, a potem porównajcie wyniki z naszą tabelą:

Zapamiętaj, że przedrostki i przyrostki dodajemy nie do rdzenia wyrazu, ale do podstawy słowotwórczej. Ktoś powie, że czasami podstawa równa się rdzeniowi. Faktycznie (taką sytuację pokazuje też nasza tabela), np. rzeczownik „domek" powstał przez dodanie do rdzenia „dom" (który jednocześnie jest podstawą) formantu „-ek". Ale... dla kolejnego rzeczownika z rodziny - „domeczek" (urobionego od „domek") mamy już podstawę „domecz" (rdzeniem jest nadal „dom", który powtarza się we wszystkich wyrazach rodziny: , , ...).

Oboczności rdzenia

Rdzenie mogą być oboczne, tzn. takie, w których następuje wymiana głosek. Przyjrzyj się rodzinie rzeczownika: „droga": , , przydrożny, , podróżowanie, ... Gdybyśmy chcieli wyodrębnić rdzeń, byłoby tego więcej: „drog", „droż", „dróż", choć to przecież jeden rdzeń, tyle, że oboczny, a więc mamy następujące wymiany głosek: o:ó; g:ż. Popatrz na inne przykłady wymiany głosek:
Wymiany samogłoskowe i spółgłoskowe:
Do tej pory analizowaliśmy wyrazy proste, to znaczy takie, które mają po jednej podstawie słowotwórczej (każdy wyraz pochodny powstał tylko od jednego wyrazu podstawowego). Za chwilę - zajmiemy się wyrazami złożonymi, ale najpierw - krótko o problemach.

Kłopoty z wyrazami...
Pojawiają się w trakcie analizy takich słów, jak np. czy bezwodny. Jaki rodowód mają te wyrazy? Otóż powstały one od wyrażeń przyimkowych! „Narożny" powstał jako zlepek od wyrażenia przyimkowego: „na rogu" (podstawy: na + roż + przyrostek: ny). „Bezwodny" powstał z kolei od określenia: „bez wody" (podstawy: bez + wod + przyrostek: ny). Podobną sytuację obserwujemy w wyrazach typu:
wyraz od czego powstał? podstawy słowotwórcze formant

nadwiślański nad Wisłą nad+wiśl -ański
za ścianą za + ścian -ek
pod brodą pod + bród -ek
pod głową pod + głów -ek
naramiennik na ramieniu na + ramien -nik

Słowotwórcza klasyfikacja wyrazów:

Podstawą słowotwórczej klasyfikacji wyrazów jest ich budowa. W zależności od rodzaju podstawy słowotwórczej, na której dany wyraz jest oparty - słowa dzielimy na przeróżne klasy i grupy. Warto poświęcić chwilę na poznanie tych najważniejszych kategorii. Jakie one są? Przypatrz się rzeczownikom i przymiotnikom:

W podobny sposób tworzy się wyrazy, należące do innych części mowy: przysłówki (często od przymiotników), czasowniki (powstają niekiedy od innych czasowników), liczebniki.

A teraz kolejna rzecz bardzo ważną!

Kategoria słowotwórcza i typ słowotwórczy

Nasze tabele, tabelki, zestawienia - wyraźnie pokazują, że słowa grupują się, łączą ze sobą, tworzą klasy i kategorie znaczeniowe. Jest ich, oczywiście bardzo wiele i dlatego ustalono ogólnie (i odgórnie!), że:

Kategoria znaczeniowa jest grupą wyrazów pochodnych, mającą to samo lub podobne znaczenie ogólne.

W składzie jednej i tej samej kategorii mogą się znaleźć wyrazy, utworzone od przeróżnych części mowy i za pomocą różnych formantów. Rozważmy przykładowo jedną, pospolitą i najprostszą kategorię:

Kategoria nazw miejsc wykonywania czynności

miejsce, w którym się pali

miejsce, w którym się jada posiłki

miejsce, w którym się wysypuje śmieci

powierzchnia, po której się jeździ

miejsce, w którym wykonuje się odlewy

Zauważyłeś, że zmieściliśmy w niej rzeczowniki odczasownikowe (od: , , , , , ), utworzone za pomocą różnych formantów (, , ). W innej kategorii, np. nazw wykonawców czynności, znajdą się wyrazy, takie jak: (ten, kto pali), (ten, kto pisze), (ten, kto pływa), sprzedawca (który sprzedaje), roznosiciel (który roznosi). Zaznaczone formanty są różne (, , ...). W każdej kategorii wyrazów możemy dostrzec poszczególne typy słowotwórcze.

Typ słowotwórczy tworzą słowa, pochodzące od takiej samej części mowy lub utworzone za pomocą takiego samego formantu, albo też mające takie same bądź podobne znaczenie ogólne.

W związku z tym nasza kategoria nazw miejsc wykonywania czynności dzieli się na kilka typów słowotwórczych. Oto one:

typ słowotwórczy rzeczowników odczasownikowych, z formantem (, );

typ słowotwórczy rzeczowników odczasownikowych, z formantem (palarnia);

typ słowotwórczy rzeczowników odczasownikowych, z formantem (wysypisko);

typ słowotwórczy rzeczowników odczasownikowych, z formantem (jadalnia);

Za pomocą każdego z formantów stworzono jednocześnie kolejne typy słowotwórcze w naszej kategorii. Takich typów jest wiele, więc, żeby można było poznać je lepiej - podzielono poszczególne typy na dwa rodzaje:

Typ produktywny to taki typ, który w razie potrzeby może służyć za wzorzec do tworzenia nowych nazw. Z kolei nieproduktywny - obejmuje te wyrazy pochodne, które współcześnie nie są tworzone. Nieproduktywnymi typami będą dziś np. nazwy czynności, zakończone na (, ). Faktycznie, jak sięgamy pamięcią, mało dziś powstaje nowych wyrazów z formantem . Nie chce się pracować też formantowi , który tworzy niewiele (np. , ). A formanty produktywne? Te pracują bardzo solidnie, o czym może Cię przekonać poniższa tabela:

Zapamiętaj!
Produktywny typ nie musi obejmować dużej liczby wyrazów, ale powinien być wzorcem do tworzenia nowych słów.

Porozmawiajmy o błędach...

W sztuce słowotwórczej błędy zdarzają się zwłaszcza tym, którzy chcą tworzyć nowe wyrazy, lecz nie posiedli nawet elementarnych wiadomości z tej dziedziny gramatyki. Czy wiesz, od czego pochodzi wyraz „serowarski"? Ten przymiotnik jest kalką słowa „piwowarski", więc powinien być tworzony podobnie (piwowar + ski). Piwowar - to producent piwa. Wszystko w porządku, ale... nie ma serowara (nie istnieje wykonawca takiego zawodu!). Trzeba więc przyjąć, że nasz wyraz powstał przez dodanie formantu -owarski do tematu - ser. Dziwny to przyrostek, którego nie zna polskie słowotwórstwo!

Podobne kłopoty spotykają wiele innych wyrazów, np. ktoś urobił nazwę „desenator" na określenie projektanta deseni! (za wyraz podstawowy przyjęto „deseń", skąd podstawa „desen" i formant -ator, ale ten formant nie jest używany w naszym języku). Wniosek jest prosty. Chcąc tworzyć nowe słowa, powinniśmy wcześniej zajrzeć do podręczników. Inaczej - powstaną językowe dziwolągi w rodzaju desenatora (ten wyraz występuje w języku rumuńskim, więc może to niefortunna pożyczka?).

Wyrazy złożone

Czyli tak zwane derywaty złożone (nazwy są różne, ale o tej pamiętać trzeba!).

Wyrazy złożone to formacje pochodzące od dwóch lub więcej wyrazów podstawowych, a zawierające najmniej dwie podstawy słowotwórcze.

Złożenia
Ich charakterystycznym składnikiem (i nieodłącznym!) będzie formant, zwany wrostkiem, czyli element łączący dwie podstawy słowotwórcze. Często, oprócz wrostka, występuje też w takim słowie przyrostek.

prawoskrzydłowy = praw + o + skrzydł + owy („-o-" jest wrostkiem, „-owy" to przyrostek)
= koni + o + krad
= pięć + o + bój
cudzoziemiec = cudz + o + ziemi + ec („-o-" jest wrostkiem, „-ec" to przyrostek)

Wrostkiem nie musi być tylko „o", ale może nim być również: „i", „y", np. , liczykrupa.

Zestawienia
Te najłatwiej rozpoznać, bowiem są wielowyrazowymi nazwami konkretnych rzeczy, przedmiotów, miast itp.
Przykłady: Jelenia Góra, wieczne pióro, panna młoda, Zielone Świątki.

Słowotwórstwo. Podstawowe informacje.

Pytanie ze słowotwórstwa

Słowotwórstwo - pytania i odpowiedzi cz. 1

Słowotwórstwo - pytania i odpowiedzi cz. 2

Pojęcia ze słowotwórstwa

# data[].attributes.attachment_link.title
Analiza słowotwórcza wyrazów. Kategoria i typ słowotwórczy. Wyrazy złożone. - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Zadaniem analizy słowotwórczej jest wykazanie od jakiego słowa i za pomocą jakiego elementu łączącego został utworzony wyraz, który analizujemy. A metoda? Jest prosta. Porównujemy ze sobą wyrazy pokrewne, ustalamy kolejność ich powstawania, wyodrębniamy cząstki wspólne, podstawy słowotwórcze, formanty, rdzenie, możemy też narysować całą rodzinę wyrazów...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Treść i zakres znaczeniowy wyrazu

Wyraz zastępuje jakiś obiekt, jakąś rzecz ze świata rzeczywistego, na tym polega jego funkcja znaczeniowa. Utrwalając w pamięci treść i zakres danego słowa, nabywamy wiedzę, jaki obiekt jest zastępowany.

Treść wyrazu - wszystkie istotne cechy tego, co wyraz nazywa.

Zakres znaczeniowy wyrazu - ogół przedmiotów nazywanych danym słowem.

Zapamiętaj! Związek między treścią i zakresem: im bogatsza treść, tym węższy zakres wyrazu; im szerszy zakres, tym treść uboższa.
Przykład:

dąb - treść najbogatsza, ale najwęższy zakres (najmniej liczna grupa przedmiotów, które można tak określić);

drzewo - treść uboższa, ale zakres szerszy;

roślina - można tak nazwać bardzo wiele obiektów (zakres najszerszy), ale wyraz zawiera w sobie najmniej konkretnych cech (najuboższa treść).

Znaczenie realne, etymologiczne i słowotwórcze

Nowe słowo powstaje w konkretnych okolicznościach, a jako że są one zmienne, może zmieniać się w czasie użytkowania także znaczenie danego słowa.

Znaczenie realne - to, w jakim dany wyraz jest współcześnie używany.

Znaczenie etymologiczne - dawne znaczenie wyrazu, wynikające z jego pochodzenia.

Przykłady:

bielizna - dawniej: białe ubranie lub wyroby tekstylne (np. bielizna pościelowa); dziś: warstwa ubrania noszona bezpośrednio na ciele (kolor już nieważny!);

miednica - dawniej: naczynie z miedzi; dziś: miska do mycia czy prania - teraz zazwyczaj jest z plastiku;

piwnica - dawniej: miejsce do przechowywania piwa; dziś: pomieszczenie, w którym można przechowywać różne rzeczy, niekoniecznie piwo.

Ustalenie znaczenia etymologicznego wyrazu bywa czasem trudne i wymaga sięgnięcia do odpowiednich słowników (najlepszy w takiej sytuacji jest Słownik etymologiczny języka polskiego Aleksandra Brücknera). Czasem pomaga w tym analiza słowotwórcza wyrazu, czasem znajomość procesów i zjawisk historycznych czy językowych.

Znaczenie słowotwórcze - wynika z budowy słowotwórczej wyrazu, jest połączeniem znaczeń zawartych w temacie i formancie.
Stosunki między znaczeniem realnym a słowotwórczym mogą być różne:

wyrazy regularne znaczeniowo (znaczenie realne równe słowotwórczemu): np. nauczycielka - kobieta, która jest nauczycielem (obecność formantu „ka" oznacza żeńskiego przedstawiciela danego zawodu);

znaczenie realne może być szersze, np. słowo piórnik ma znaczenie słowotwórcze wywodzące się od słowa "pióro", dziś pióra używa się rzadko, a piórnik pozostał przedmiotem do przechowywania przyborów szkolnych;

znaczenie realne może być węższe, np. słowo jeździec nie oznacza każdego, kto jeździ, jak wynikałoby z analizy słowotwórczej;

znaczenia realne i słowotwórcze nie mają ze sobą związku, np. słowo górnik nie łączy się w żaden sposób z górami (choć kiedyś te znaczenia wiązały się ze sobą!).

Wieloznaczność wyrazów

Istotną cechą odróżniającą język naturalny od innych kodów jest fakt, że występujące w nim znaki (słowa) mogą łączyć w sobie różne znaczenia. Dowodzi to również ekonomiczności języka.
Znaczenie wyrazu wieloznacznego określamy na podstawie kontekstu, czasem wystarczy jedno określenie:

głucha staruszka (taka, która nie słyszy) - głucha wieś (oddalona od ośrodków kultury) - głuchy odgłos (niewyraźny, przytłumiony);

przełożyć na angielski (przetłumaczyć) - przełożyć na półkę (umieścić na półce);

bity chłopiec (taki, którego ktoś bije) - bity tydzień (dokładnie tydzień).

Pomocne przy określaniu znaczenia mogą być także:

Szyk: brunatny niedźwiedź (barwa) - niedźwiedź brunatny (nazwa gatunku)

Forma gramatyczna: przewodnik - w liczbie mnogiej może mieć formę przewodnicy (np. wycieczek) lub przewodniki (materiały przewodzące prąd elektryczny); wziął wąż (przewód do podlewania), ale wziął węża (gada).

Znaczenie podstawowe - pojawiające się najczęściej; najszybciej kojarzone, gdy słowo występuje poza kontekstem, np. głowa - część ciała, rak - gatunek skorupiaka.

Poza nim występują jeszcze znaczenia drugorzędne, wtórne: przenośne (np. zebra jako pasy na jezdni), specjalne, ograniczone społecznie (np. występujące tylko w języku jakiejś grupy, np. pałka to w języku uczniowskim jedynka). Zdarza się, że powszechność takich znaczeń może zagrażać znaczeniu podstawowemu, jak staje się w przypadku słów komórka czy korek.
Wieloznaczność wyrazów może być przyczyną błędów językowych, które wynikają z mieszania się znaczeń, np.

Nasz synek świetnie znosi jajka.

Kradzieżami samochodów powinna się zająć policja.

Zjawisko to może też być wykorzystywane celowo, np. w poezji (wiersze Stanisława Barańczaka) czy w różnego rodzaju żartach językowych (aforyzmy Stanisława Jerzego Leca).

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyraz zastępuje jakiś obiekt, jakąś rzecz ze świata rzeczywistego, na tym polega jego funkcja znaczeniowa. Utrwalając w pamięci treść i zakres danego słowa, nabywamy wiedzę, jaki obiekt jest zastępowany. Treść wyrazu - wszystkie istotne cechy tego, co wyraz nazywa. Zakres znaczeniowy wyrazu - ogół przedmiotów nazywanych danym słowem. Zapamiętaj!

# data[].attributes.headline
Wyraz podstawowy i wyraz pochodny; podstawa słowotwórcza, temat słowotwórczy i formant,rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne

# data[].attributes.subject
Wyraz podstawowy i wyraz pochodny; podstawa słowotwórcza, temat słowotwórczy i formant,rodzina wyrazów, wyrazy pokrewne

# data[].attributes.headline
Funkcje formantów w nadawaniu znaczenia wyrazom pochodnym 

# data[].attributes.subject
Funkcje formantów w nadawaniu znaczenia wyrazom pochodnym 

# data[].attributes.attachment_link.description
Ćwiczenie :) Sformułuj parafrazę słowotwórczą oraz określ kategorię słowotwórczą poszczególnych wyrazów: warzywnik - cienias - śniadanko - aptekarka - sprawczyni - Litwin - Nazwy czynności -anie czyt-anie (to, że ktoś czyta) -enie leż-enie (to, że ktoś leży) -cie wy-cie (to, że

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opowiadanie o podróży, podczas której wydarzyło się coś, co sprawiło, że ktoś stał się sławny

„O jedną kawę za daleko..."

Był kwadrans po północy, gdy Kowalscy dotarli na lotnisko. Boże Narodzenie mieli spędzić w Szwecji u rodziców Kaśki. Tomek wolałby zostać w kraju, ale cóż, żona się uparła, a z tą kobietą nie ma dyskusji! Odlot samolotu zaplanowano na 3.40, mieli więc wystarczająco dużo czasu, by załatwić wszystkie formalności. Katarzyna omal nie eksplodowała z wściekłości, kiedy ujrzała na tablicy odlotów błyszczący na czerwono napis „OPÓŹNIONY". Przecież wszystko tak skrupulatnie zaplanowała!

Dwie dodatkowe godziny na lotnisku jakoś należało spożytkować. Tomasz już sięgał po kieszonkowe wydanie najnowszego Kinga i rozglądał się za wygodnym miejscem, by usiąść, gdy usłyszał nieznoszący sprzeciwu ton głosu swojej małżonki:

- Kawa!

Mężczyzna wskazał skinieniem głowy na automat z napojami, co Katarzyna skwitowała krótkim:

- Chyba żartujesz!

Pozbawiony, jak zawsze, możliwości podejmowania decyzji pomaszerował potulnie za żoną do kawiarni.

Znaleźli wolny stolik. Złożyli zamówienie - dla niego gorzka parzona, dla niej - cappuccino.

Biedny mężczyzna mógłby rozkoszować się aromatycznym

# data[].attributes.attachment_link.title
Opowiadanie twórcze - opowiadanie o podróży, podczas której wydarzyło się coś, co sprawiło, że ktoś stał się sławny

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Opowiadanie o podróży, podczas której wydarzyło się coś, co sprawiło, że ktoś stał się sławny „O jedną kawę za daleko..." Był kwadrans po północy, gdy Kowalscy dotarli na lotnisko. Boże Narodzenie mieli spędzić w Szwecji u rodziców Kaśki. Tomek wolałby zostać w kraju, ale cóż, żona się uparła, a z tą kob...

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Maluśka zapytał(a) 23.03.2010 o 13:13

Co to jest jest opowiadanie odtwórcze?

Dzisiaj mnie nie było w szkole, bo się źle czułam,a pani zadała, żeby napisać opowiadanie odtwórcze na temat książki ,,Przygody Tomka Sawyera" Jak Tomek i Huck poszukują skarbu. Czy to chodzi o takie,które pisze z pomocą książki,ale za pomocą własnych słów?

odpowiedział(a) 11.02.2012 o 17:37

Opowiadanie odtwórcze - co to takiego?

To opowiadanie napisane na podstawie jakiegoś istniejącego już innego utworu- opowiadania, mitu , powieści itp. Ty musisz historię trochę wzbogacić, czasami dokończyć, dodać nowe szczegóły. Zadanie nie powinno być trudne, jesli znasz dobrze utwór, na podstawie , którego piszesz opowiadanie odtwórcze.

Na co musisz zwrócić uwagę?
Pisząc opowiadanie odtwórcze , musisz bardzo dobrze znać lekturę, żeby nie popełnić żadnych rzeczowych błędów( np. zmienić imiona bohaterów , pomieszać sytuację , zdarzenia.)
zastanowić się kto będzie narratorem twojego opowiadania. bardzo ciekawe są opowiadania w których historię opowiada ktoś, kto w pierwowzorze był postacią drugorzędna, drugoplanową. - w ten sposób można wyrazić inne zdanie na temat przedstawionych zdarzeń.
Musisz trzymać się pierwowzoru - nie wolno zmienić zdarzeń, ( chyba że masz za zadnie zmienić zakończenie.)
Oto fragment przykładowego opowiadania napisanego na podstawie mitu o Syzyfie.

Syzyf otarł pot z czoła. Czuł się już naprawdę bardzo zmęczony. Nic zresztą dziwnego- głaz , który starał się wtoczyć na górę, był gigantyczny!. Pewnie nawet Herkulesowi nie udałby się go wepchnąć na sam szczyt, a co dopiero Syzyfowi, który zdecydowanie nie był osiłkiem.
- Hej ho, jeszcze raz!- stęknął Syzyf, zaparł się mocno nogami i z całej siły pchnął głaz, który nie przesunął się nawet jeden centymetr. - No, uda mi się , uda!
To nie było jednak takie proste

myślę że pomogłam ;D

odpowiedział(a) 16.09.2018 o 16:28:

odpowiedział(a) 23.03.2010 o 13:20

[LINK]
Odtwórcze - opowiadanie własnymi słowami o wydarzeniach przeczytanych lub usłyszanych.

odpowiedział(a) 06.03.2013 o 19:50

tak za pomocą własnych słów ale pamiętaj morzsz dołorzyć te z ksiąszki a ty powiedz mi jak zrobić żeby chłopak się w tobie zakochał ?

odpowiedział(a) 14.10.2013 o 11:49:

# data[].attributes.attachment_link.title
Co to jest jest opowiadanie odtwórcze? - zadania, ściągi i testy - Zapytaj.onet.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Maluśka zapytał(a) 23.03.2010 o 13:13 Dzisiaj mnie nie było w szkole, bo się źle czułam,a pani zadała, żeby napisać opowiadanie odtwórcze na temat książki ,,Przygody Tomka Sawyera" Jak Tomek i Huck poszukują skarbu. Czy to chodzi o takie,które pisze z pomocą książki,ale za pomocą własnych słów?

# data[].attributes.headline
imiesłowy i imiesłowowy równoważnik zdania

# data[].attributes.subject
imiesłowy i imiesłowowy równoważnik zdania

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
IMIESŁOWY
imiesłów - nieosobowa forma czarownika zastępująca orzeczenie w zdaniu.
imiesłowy przymiotnikowe
czynny: - ący -ąca -ące, np. śpiewający

Imiesłów przymiotnikowy czynny odnosi się do wykonywanej czynności. Tworzony jest od tematu czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych.

bierny: -ny -na -ne -ty -ta -te, np. niesiony

Imiesłów przymiotnikowy bierny określa obiekty czynności czasowników dokonanych i niedokonanych czasu przeszłego. Tworzony od przechodnich czasowników.

Tworzone są od czasowników. Przypominają przymiotnik.

Odmiana: liczby, przypadki, rodzaje

Są określeniem rzeczownika. Łączą się z nim w związku zgody.

Pełnią funkcje przydawki.
imiesłowy przysłówkowe
współczesne: -ąc, np. idąc

uprzednie: -uszy -wszy, np. przegotowawszy

Nieodmienne formy czasownika.

Pełnią funkcje okoliczników czasu, lub sposobu.
imiesłowowy równoważnik zdania
Jest to konstrukcja, która składa się z imiesłowu przysłówkowego + określeń

Zastępuje zdanie podrzędne z osobową formą czasownika.
Przykłady użycia:
Czekając w umówionym miejscu, dziewczyna spoglądała na zegarek.

Napisawszy do brata list, pobiegłem z nim na pocztę. (przysłówkowy uprzedni)

* * *

1. Konieczność tożsamości podmiotów (ten sam podmiot)

2. Zachowanie relacji czasownika - między czynnością zdania głównego, a imiesłowowym równoważnikiem zdania: zasada jednoczesności czynności (w tym samym czasie, np. Idąc ulicą, słuchał muzyki), zasada uprzedniości

3. (wyprzedzenie czasu czynności zadania; -uszy, -wszy; np. Piotr, zjadłszy śniadanie, wybiegł z domu).

Zasady zastępowalności zdań okolicznikowych równoważnikami zdania:
1) W formie wzorcowej: zdania okolicznikowe czasu i sposobu

2) W formie używkowej: zdania przyczyny i przyzwolenia

3) W formie niepoprawnej i niezastępowanej: zdania skutku, celu, warunku

# data[].attributes.attachment_link.title
Podstawowe informacje: imiesłowy i imiesłowowy równoważnik zdania - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
IMIESŁOWY imiesłów - nieosobowa forma czarownika zastępująca orzeczenie w zdaniu. imiesłowy przymiotnikowe czynny: - ący -ąca -ące, np. śpiewający Imiesłów przymiotnikowy czynny odnosi się do wykonywanej czynności. Tworzony jest od tematu czasu teraźniejszego czasowników niedokonanych. bierny: -ny -na -ne -ty -ta -te, np. niesiony Imiesłów przymiotnikowy bierny określa obiekty czynności czasowników dokonanych i niedokonanych czasu przeszłego.

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Król Teb, Lajos usłyszał w Delfach przepowiednię, że zginie z rąk własnego syna. Kiedy jego żona - Jokasta urodziła potomka, postanowił go zgładzić. Rozkazał służącemu, aby wyniósł dziecko w góry i tam je porzucił. Ten jednak nie wykonał do końca rozkazu i przekazał niemowlę pochodzącemu z Koryntu pasterzowi, który z kolei oddał je na wychowanie bezdzietnym władcom swej krainy - Polibosowi i Meropie. Edyp nie czuł się szczęśliwy.... więcej

Mitologię Parandowskiego rozpoczyna słynne zdanie:

Na początku był Chaos

Chaos jest trudny do zdefiniowania. Z Chaosu wyłonili się pierwsi małżonkowie: Gaja - Ziemia i Uranos - Niebo, dający początek pokoleniom bogów. Najstarsi byli tytani, potem kiklopowie (cyklopi) i hekatonchejrowie (sturęcy). Jednak Uranos, niezadowolony z okrutnego i szkaradnego potomstwa, strącił je do Tartaru - podziemnej głębi,... więcej

Mit o Prometeuszu jest innym niż teoria czterech wieków podaniem o powstaniu człowieka. Prometeusz był jednym z tytanów. Ulepił człowieka z gliny pomieszanej ze łzami. Duszę zaś zrobił z ognia niebiańskiego, który wykradł z rydwanu słońca. Człowiek Prometeusza był podobny do wizerunku bogów, ale słaby i bezradny. Dlatego tytan postanowił wykraść bogom Olimpu ogień i nauczyć człowieka używania go, rzemiosł, sztuk.... więcej

Dedal (Dajdalos) był rzemieślnikiem artystą na dworze króla Krety, Minosa. Mówiono, że w swe posągi Dedal potrafi tchnąć życie - tak były doskonałe. Wykonywał nie tylko statuy, ale wynalazł świder, grundwagę, był też architektem. Król Minos zlecił Dedalowi wykonanie labiryntu dla Minotaura - potwornego królewskiego syna, pół-byka i pół-człowieka. Dedal nie pochodził z Krety, tęsknił za swoją ojczyzną... więcej

Syzyf był królem Koryntu. Jego pałac u szczytu skalistej góry zwanej Akrokoryntem był otoczony czarno-zielonym kręgiem starodrzewu. Co rano po kąpieli gospodarz wychodził na rozległy taras i podziwiał swoje państwo, przyglądając się piaszczystej równinie, białym ulicom Koryntu, nachylonym lekko ku morzu. Mógł godzinami patrzeć na kadłuby okrętów, czerniące się w błękitnej zatoce, na przypominające pracowite mrówki roje ludzi,... więcej

Dionizos - syn Dzeus i Seleme (córka króla Kadmosa) - jest bohaterem mitologii greckiej. W wersji rzymskiej określano go mianem Bachusa.

Gdy Seleme była w ciąży, poprosiła najwyższego boga, aby się jej ukazał. Jej oczy jednak (była śmiertelną kobietą) nie zniosły „blasku i grozy pana ognistego" i spłonęła rodząc przedwcześnie Dionizosa. Malec został oddany na wychowanie przez Dzeusa nimfom góry... więcej

Wesele Tetydy, która według przepowiedni Temidy miała urodzić syna potężniejszego od swego ojca (ta przepowiednia odstraszyła od tej pięknej boginki morskiej Dzeusa i Posejdona, choć była bardzo piękna) i księcia tesalskiego Peleusa było okazją do spotkania wszystkich bogów, którzy przybyli z licznymi darami.

Wśród gości zjawiła się także nieproszona Eris - bogini niezgody. Dając upust swojej złości i dowód kłótliwego... więcej

Orfeusz był pięknym i młodym królem Tracji. Gdy grał na lutni i harfie, wszystko wkoło niego mu wtórowało: drzewa, ptaki, zwierzęta. Jego żoną była równie urodziwa Eurydyka - nimfa drzewna hamadriada. Bohaterowie bardzo się kochali i byli szczęścili.

Niestety, ich sielanka nie trwała długo. Uroda Eurydyki miała potężną moc. Ktokolwiek ją ujrzał, zakochiwał się w niej od razu. Gdy syn Apollina i nimfy Kyreny -... więcej

Po poślubieniu Penelopy Odyseusz doczekał się syna Telemacha. Nie mógł jednak długo nacieszyć się ojcostwem, ponieważ musiał wyruszyć na wojnę trojańską i zrezygnować na jakiś czas z wychowania jedynaka. Nie przypuszczał wówczas, że kilka miesięcy zamieni się w kilkanaście lat.

Po zakończeniu wojny, gdy Odyseusz wracał ze swymi ludźmi do rodzinnej Itaki i cieszył się, że za dwa tygodnie przytuli synka i żonę - rozpętała... więcej

Temida, inaczej zwana Temis była jednym z najstarszych bóstw. Jej ojcem było Niebo, a matką Ziemia, mężem zaś Dzeus (poślubiła go jako pierwsza, jeszcze przed Herą), z którym miała trzy córki: Eunomię - Praworządność, Dike - Sprawiedliwość oraz Eirene - Pokój. Dziewczęta były piękne, wesołe, zajmowały się pilnowaniem bram Olimpu oraz zmianami pór roku.

Gdy Temida rozstała się z Zeusem, nadal była jego zaufaną powiernicą,... więcej

Aby zrozumieć wydarzenia opisane w Iliadzie - poemacie o dziejach wojny trojańskiej ( Ilion to po grecku Troja) - należy cofnąć się w czasie znacznie wcześniej, do wesela księcia tesalskiego Peleusa i pięknej boginki Tetydy. Na wesele zaproszono wszystkich bogów poza Eris, boginią niezgody. Zeus znając jej kłótliwy charakter, nie kazał jej posyłać zaproszenia. W pewnym momencie Eris jednak zjawiła się nieoczekiwanie... więcej

Tezeusz jest największym bohaterem ateńskim. Jego ojciec Ajgeus ( Egeusz) podbił Attykę, poślubił księżniczkę Trojzeny Ajtrę, po czym opuścił rodzinę, by wrócić do Aten. Chłopiec wychowywał się u matki w Trojzenie. Tu w wieku pięciu lat poznał Heraklesa, który stał się wzorem dla małego Tezeusza. Kiedy chłopiec dorósł, matka pokazała mu miecz i sandały, zostawione przez Ajgeusa pod kamieniem. Tezeusz udał się do Aten... więcej

Demeter była czczoną przez wszystkich ludzi matką plonów, ptaków, ryb i całej żyjącej przyrody. Z wody i powietrza dawała życie wszystkich roślinom i stworzeniom. Miała córkę - Persefonę, nazywaną Korą. Któregoś dnia zostawiła Persefonę pod opieką nimf. Młoda dziewczyna zbierała kwiaty na łące. Demeter zabroniła jej tylko zrywać narcyze. Jednak bóg podziemi, Hades, zwabił piękną boginkę właśnie tym kwiatem, który nagle... więcej

Herakles był synem Zeusa i królowej Alkmeny. Zeus, chcąc, aby syn był nieśmiertelny, wykradł w nocy dziecko do nieba i położył przy śpiącej Herze. Chłopiec ssał mleko bogini, a z kropel, które spadły w niebo powstała Droga Mleczna, zaś z kropel spadłych na ziemię - kwiaty lilii. Hera nienawidziła Heraklesa. Gdy matka Alkmena położyła w kołysce Heraklesa i Ifiklesa - Hera zesłała węże na dzieci. Lecz maleńki heros zdusił... więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Król Teb, Lajos usłyszał w Delfach przepowiednię, że zginie z rąk własnego syna. Kiedy jego żona - Jokasta urodziła potomka, postanowił go zgładzić. Rozkazał służącemu, aby wyniósł dziecko w góry i tam je porzucił. Ten jednak nie wykonał do końca rozkazu i przekazał niemowlę pochodzącemu z Koryntu pasterzowi, który z kolei oddał je na wychowanie bezdzietnym władcom swej krainy - Polibosowi i Meropie.

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na zakończenie roku szkolnego w III klasie gimnazjum

Szanowni Państwo! I wy - szczególnie nam bliscy - Drodzy Wychowawcy!

Jakimi słowami mamy dziękować za trzy lata trudów i kłopotów, za wbijanie wiedzy do naszych - jakże często opornych - umysłów? Jak przepraszać za wszystkie wybryki, złośliwości i zwykłą głupotę? Jak prosić, byście nas źle nie wspominali? Znamy tylko trzy słowa: proszę, przepraszam, dziękuję, ale mamy nadzieję, że kiedy płyną one prosto z serca, wystarczą za wszystkie inne.

Dziękujemy Pani Pedagog za wspieranie uczniów w trudnych chwilach, za serce, życzliwość i zrozumienie.

Dziękujemy całemu personelowi szkoły: pani sekretarce, pielęgniarce szkolnej, pani woźnej, paniom sprzątającym, paniom gotującym nam obiady i panom konserwatorom, wszystkim razem i każdemu z osobna za to, że dbali o nas, o czystość szkoły, o całość sprzętu, o nakarmienie nas, o załatwienie spraw formalnych.

Szczególne, wyjątkowe podziękowania kierujemy na ręce Pani Dyrektor, dzięki której szkoła sprawnie funkcjonuje dla naszego dobra.

Jesteśmy w sytuacji podróżnego tuż przed odjazdem pociągu. Przeżywamy smutek pożegnania, ale i nadzieję, że świat, który na nas czeka, okaże się ciekawy i przyjazny. Ta nadzieja miesza się ze strachem, pęd ku przyszłości z żalem za starą, wspaniałą szkołą.

Jeszcze raz dziękujemy, jeszcze raz przepraszamy i jeszcze raz prosimy: pamiętajcie o nas. Będziemy tęsknić.

# data[].attributes.attachment_link.title
Przemówienie - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Na zakończenie roku szkolnego w III klasie gimnazjum Szanowni Państwo! I wy - szczególnie nam bliscy - Drodzy Wychowawcy! Jakimi słowami mamy dziękować za trzy lata trudów i kłopotów, za wbijanie wiedzy do naszych - jakże często opornych - umysłów? Jak przepraszać za wszystkie wybryki, złośliwości i zwykłą głupotę?

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mój największy przyjaciel - Reks

Odkąd pamiętam, zawsze marzyłem o tym, aby mieć psa. Po nocach śniły mi się owczarki niemieckie, rottweilery, czasem bernardyny. Jednak rodzice mówili, że nie mamy warunków, by trzymać w domu tak dużego psa - a w sumie to żadnego psa, bo przecież pies to obowiązek, zaś my nie mamy na to czasu. Pogodziłem się z tym, że nie będę miał psa, ale marzenie o wielkim, pięknym, rasowym zwierzęciu pozostało. Aż pewnego dnia, gdy mama była na zakupach, przyplątał się do niej zagubiony na ulicy szczeniak. Mama zabrała go do domu, teoretycznie po to, by zawieźć do schroniska... Ale maluch spojrzał na nas wielkimi, mokrymi brązowymi oczami i już wiedzieliśmy, że zostaje z nami.

Reks ma obecnie półtora roku. Nie należy do dużych psów - nie sięga mi nawet do kolana. Nie jest rasowy - to zwykły kundel. Nie jest nawet ładny - ma wielką głowę, nieproporcjonalną w stosunku do reszty ciała, wydłużony tułów, bardzo długi ogon, krzywy, bo musiał być kiedyś złamany i nieprawidłowo się zrósł. Do tego Reksa porasta szorstka sierść we wszystkich możliwych kolorach: na łbie brązowa, na tułowiu wpadająca w szarość, na brzuchu biała, a na łapach czarna. Ogon ma też czarny, ale sama końcówka jest biała.

Jednak Reks jest bardzo inteligentny. Błyskawicznie się uczy wszystkich nowych poleceń. Umie już nie tylko siadać, podawać łapę i chodzić bez smyczy przy nodze, ale też aportować, pilnować przedmiotów, a nawet się turlać! Umie też kłaść się na podłodze i zakrywać oczy łapami, jeśli wie, że coś zbroił. Uwielbia bawić się gumową, piszczącą kaczuszką, czym doprowadza wszystkich do szału. Jest wiernym towarzyszem i zawsze wyczuwa, gdy jestem smutny albo z czegoś niezadowolony - przychodzi wtedy, siada koło mnie i kładzie mi pysk na kolanach, pociesznie wywracając oczami. Wiem, że kiedyś marzyłem o owczarku niemieckim, ale dziś nie zamieniłbym Reksa na żadnego psa na świecie!

# data[].attributes.attachment_link.title
Opis - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Mój największy przyjaciel - Reks Odkąd pamiętam, zawsze marzyłem o tym, aby mieć psa. Po nocach śniły mi się owczarki niemieckie, rottweilery, czasem bernardyny. Jednak rodzice mówili, że nie mamy warunków, by trzymać w domu tak dużego psa - a w sumie to żadnego psa, bo przecież pies to obowiązek, zaś my nie mamy na to czasu.

# data[].attributes.body
Marcel Hoinski

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KOMIZM - jedna z głównych kategorii estetycznych, wykształcona i opisana już w starożytności. Za Arystotelesem za źródło komizmu uważano niezgodność wyobrażenia z rzeczywistością, kontrast między oczekiwaniem a osiągnięciem, między kontekstem a szczegółem - występujące na różnych poziomach tekstu i dotyczące postaci, przedmiotów, sytuacji. W późniejszym okresie pojawiła się także interpretacja psychologiczna uznająca za źródło komizmu satysfakcję płynącą z poczucia wyższości wobec czyjegoś niepowodzenia, które nie ma jednak charakteru tragicznego. Wyróżnia się następujące typy komizmu:
* Sytuacyjny - polega na bawieniu widza spiętrzeniem niefortunnych i niezwykłych wypadków, wymuszających na bohaterze zachowanie śmieszne i komiczne. Ten typ komizmu występuje w scenie VII Świętoszka, gdy Tartuffe już chwyta w ramiona Elmirę, lecz ona odsuwa się na bok i odsłania swego męża - Orgona.
* Postaci (inaczej charakterologiczny) - polega on na umiejętnym dobieraniu typów bohaterów w taki sposób, aby uwypukleniu uległy pewne cechy charakteru, jak na przykład głupota czy też chciwość. Widza bawi już sama kreacja bohatera bądź też przygody związane z charakterem danej osoby. Ten typ komizmu realizuje osoba Orgona - spotęgowane cechy zaślepionego dewota sprawiają, że jego słowa lub gesty budzą śmiech.
* Słowny (inaczej komizm językowy) - na widza oddziałuje przede wszystkim żart, dowcip, jaki pada ze sceny. Są to często zabawne dialogi bohaterów czy też żartobliwe powiedzonka. Dostrzegamy ten typ komizmu w wielu wypowiedziach Doryny oraz w powiedzonku Orgona: „Co niebo rozkaże", jak również w określeniu „biedaczek" wypowiadanym w stosunku do obłudnika - Świętoszka.

Autor: Redakcja klp.pl dla: Kulturalna Polska klp.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Komizm - wyjaśnienie pojęcia, rodzaje komizmu

# data[].attributes.attachment_link.description
KOMIZM - jedna z głównych kategorii estetycznych, wykształcona i opisana już w starożytności. Za Arystotelesem za źródło komizmu uważano niezgodność wyobrażenia z rzeczywistością, kontrast między oczekiwaniem a osiągnięciem, między kontekstem a szczegółem - występujące na różnych poziomach tekstu i dotyczące postaci, przedmiotów, sytuacji.

# data[].attributes.body
Krótkie przypomnienie

# data[].attributes.body
O przecinku :)

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rozróżniamy:

Poznajcie Basię (charakterystyka indywidualna)

Nie wiem, czy ważne jest dla was, jak się nazywa i jakie nosi imię, ale dla mnie tak. Jeżeli uważacie, że jestem nią zauroczona, to też macie rację. I powiem jeszcze więcej, polubilibyście ją wszyscy.

Basia Kowalska, bo tak brzmi jej imię i nazwisko, to wspaniała dziewczyna. Poznałam ją na obozie w Zakopanem. Tam też mieszka na stałe. Basia ma wysmukłą sylwetkę, trzyma się zawsze prosto, chociaż ciągle chodzi obładowana siatkami i torbami, zawierającymi różne różności potrzebne do zajęć na zbiórkach.

Moja nowa koleżanka ma interesującą twarz, w której dominują duże brązowe oczy, harmonizujące z jej cerą. Zauważyć w nich można często iskierki wesołości lub błyski gniewu, gdy dzieje się źle w drużynie. Zgrabny nos i usta często uśmiechnięte dopełniają reszty portretu.

Zdarza się jednak, że oblicze Basi jest posępne, a oczy bardzo zamyślone. Dzieje się to zawsze wówczas, gdy Basia ma problem i zastanawia się, jak go rozwiązać. A problemów „a jej głowie otoczonej burzą ciemnych, falujących włosów zawsze wiele. Daje sobie jednak z nimi radę. Głos ma miły, a język, jakim się posługuje, jest zawsze poprawny i delikatny.

Uwagę zwraca jej strój. Najczęściej sportowy - niebieskie dżinsy, koszula w granatową kratę, na nogach białe adidasy. „Służbowo" występuje w mundurze harcerskim i wtedy wygląda najładniej.

Basia jest mądrą i zdolną dziewczyną. Jej zainteresowania są różnorodne, najbardziej jednak lubi przedmioty humanistyczne, im też poświęca najwięcej uwagi. Dużo czyta. Ma bogaty księgozbiór, w którym obok trylogii Henryka Sienkiewicza i pism Janusza Korczaka znaleźć można szereg utworów z literatury współczesnej. Zainteresowania polonistyczne Basi i jej prace nad własnym doskonaleniem zaowocowały na wojewódzkiej olimpiadzie polonistycznej. Basia została laureatką i uzyskała wstęp bez egzaminu do szkoły średniej.

Basia myśli nie tylko o sobie. Przez cały rok chętnie pomagała w nauce słabszym uczniom w klasie. Chyba z dobrym skutkiem, bo wśród książek Basi znalazłam jedną z następującą dedykacją: „Wspaniałej i kochanej Basi za bezinteresowną pomoc w nauce języka polskiego dziękują - Iza, Gosia, Waldek".

Basia lubi przyrodę, czego dowodem są jej liczne wędrówki piesze, wycieczki rowerowe, rajdy, a nawet, co obawą napawa najbliższych, samotne wyprawy w góry.

Dużo czasu Basia poświęca na pracę społeczną. Szczególnie interesuje ją harcerstwo. Dzięki niemu się poznałyśmy. Szybko nawiązałyśmy kontakt i stałyśmy się sobie bliskie, Basia bowiem jest bardzo towarzyska. Nie zamyka się w swoim świecie, ma wiele koleżanek i kolegów. Mniej przyjaciół - tych ostatnich dobiera sobie z dużym wyczuciem. Bardzo chciałabym, by do tego szczupłego grona zaliczyła kiedyś również mnie.

I to zdanie zostawiam zamiast oceny Basi.

Nasza klasa (charakterystyka zbiorowa)

Mówimy o sobie: „Nasza klasa to jest klasa". A to dlatego, że we wszystkim jesteśmy inni niż pozostałe klasy. Tak w każdym razie o nas mówią. Jako klasa najstarsza normalnie mielibyśmy pomieszczenie na parterze (blisko pokoju nauczycielskiego i kancelarii dyrektora). Nam przydzielono salę na najwyższym piętrze, gdyż, jak powiedział pan dyrektor i co dzień powtarza nam nasza wychowawczyni, „można na was liczyć". Niby to wyróżnienie, ale o reszcie szkoda gadać. Bo na przykład, ile człowiek traci czasu na wejście do klasy i zejście na boisko. Nasza przerwa jest krótsza niż tych z parteru. Nie daje się nam nauczyciela na zastępstwo, bo niby: „wy zorganizujecie sobie pracę sami". Organizuje oczywiście Wojtek, który jest gorszy od najgorszego belfra, a że dobry z matmy, to zadanka na okrągło. Albo taka sprawa. Z innych klas na wycieczkę może jechać połowa uczniów, w naszej klasie ten numer by nie przeszedł. Albo wszyscy, albo nie ma wycieczki. Kiedyś planowaliśmy nawet wspólny wakacyjny tydzień. Nie udało się to jednak z przyczyn obiektywnych.

W nauce nie wiedzie nam się tak dobrze jak w sporcie, gdzie bijemy wszystkich na głowę. Nie martwimy się tym bardzo, średnia krajowa nam wystarcza. Do tego dochodzi pierwsze miejsce w województwie z matmy (oczywiście naszego przedstawiciela, którym jest Wojtek).

Lubimy się bawić i organizować innym zabawę. Przepadają za nami maluchy z klas pierwszych. Bawimy się z nimi w czasie przerw, organizujemy im różne zabawy okolicznościowe, konkursy, gry sportowe.

Najczęściej w klasach jest więcej dziewcząt niż chłopców. U nas odwrotnie. Dziewcząt jest trzynaście, a chłopców dziewiętnastu. Nie przeszkadza nam to w utrzymaniu zgody i harmonii. Czasem tylko..., ale o tym nie będę pisał. Ogólnie jest fajnie. Wiele zawdzięczamy naszej wychowawczyni, która nie tylko wykłada matmę, ale uczy nas życia.

„Tych dwóch ludzi: ogień - woda...". Charakterystyka porównawcza Cześnika i Rejenta

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek to główni bohaterowie komedii Aleksandra Fredry „Zemsta", których autor przedstawił jako ludzi o przeciwnych cechach charakteru. Z tego kontrastu wynikają bardzo komiczne skutki, głównie z powodu wiecznych kłótni, sporów i intryg. Dla czytelnika lub widza są więc świetną zabawą.

Już ich nazwiska wiele mówią o bohaterach: Raptusiewicz - czyli człowiek raptowny, prędki w działaniu. Milczek - to osoba niewiele mówiąca, ale za to używająca rozumu, nie języka.

Obydwaj są szlachcicami, posiadaczami ziemi i połowy spornego zamku. Jednak Cześnik zajmuje wyższą pozycję społeczną niż Rejent. Raptusiewicz nosi tytuł dawnego urzędnika królewskiego, dosyć znaczący w stosunku do Milczka, będącego dawnym urzędnikiem sądowym. Mimo to Rejent jest bogatszy, bo ma własny majątek, podczas kiedy Cześnik zarządza tylko spadkiem swojej bratanicy. Między innymi za to Cześnik pogardza Rejentem.

Niewiele wiemy o wyglądzie tych postaci. Możemy się jedynie domyślać, że Raptusiewicz, cierpiący na podagrę, lubił dobrze zjeść i dużo wypić. Natomiast skromne przyjęcie Papkina w domu Rejenta dowodzi, że ten ostatni nie lubił wydawać pieniędzy na poczęstunki. Toteż zapewne jeden był gruby, a drugi chudy, jeden ubrany bogato i dostatnie, a drugi skromnie. Tak przynajmniej sądzą reżyserzy, dobierając aktorów do ról.

Kolejny element różniący obie postacie to sposób mówienia. Cześnik chętnie używa wyrażeń z gwary myśliwskiej, np.: „Objechałem jak bartnika" (czyli niedźwiedzia) lub „Rejent siedzi jak lis w jamie". Popisuje się także łaciną, wtrącając słowa w tym języku z polskimi elementami, np.: „fugas chrustas". Najczęściej używa zwrotu „mocium panie", który włącza do wypowiedzi w najmniej odpowiednich miejscach. Poza tym Raptusiewicz mówi głośno, często krzyczy.

Mowa Rejenta zawiera wiele wyrażeń prawniczych, to jest ulubiony styl Milczka, którym posługuje się przy spisywaniu zeznań murarzy. Również używa łaciny, a także często odwołuje się do Boga, chcąc zrobić wrażenie człowieka pobożnego. Również ma swoje ulubione powiedzonko: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba". Mówi cicho, w sposób przymilny, pełen słodyczy, ale niestety fałszywej. Taka różnica w sposobie wyrażania się wiele mówi o charakterach obu mężczyzn.

Z zachowania Cześnika widać, że uwielbia walkę, ceni sobie szable, wspomina chętnie dawne bitwy. Z wielką pewnością siebie wyzywa Rejenta na pojedynek, bo wie, że zwycięży. Za to Rejent woli zwalczać przeciwnika słowem i to na drodze sądowej. Czuje się lepiej w charakterze prawnika niż zawadiaki. Przyjmuje wyzwanie Cześnika tylko dlatego, aby nie splamić honoru szlacheckiego.

Najbardziej jednak różnią się bohaterowie temperamentem i charakterem. Cześnik, według słów Papkina: „...wulkan, aż niemiło". Łatwo wpada w złość, jest porywczy i wtedy zdolny do okrucieństwa. Bezwzględnie wykorzystuje i źle traktuje ludzi, którzy są od niego zależni. Najlepiej o tym świadczy stosunek do Dyndalskiego lub Papkina. Jest wobec nich brutalny i niegrzeczny, ale przynajmniej okazuje swoje uczucia otwarcie. Natomiast Rejent, zawsze cichy i spokojny, jest fałszywy. Łatwo oszukuje ludzi swoją udawaną pobożnością. To typowy świętoszek, który po cichu, podstępnie, ale skutecznie potrafi zniszczyć przeciwnika. Lubi na wszystko mieć pisemny dowód, np. kontrakt z Podstoliną, zeznanie świadków itp. W sumie Rejent jest bardziej groźny niż krzykacz Cześnik.

Jest jednak kilka cech podobnych, które mają obaj przeciwnicy: przede wszystkim chciwość. Jeden i drugi myśli głównie o tym, jak się wzbogacić. Cześnik zamierza poślubić Podstolinę, bo uważa ją za kobietę bogatą, a Rejent z tych samych powodów wydałby ją za swojego syna. W dodatku miałby radość z powodu odebrania narzeczonej wrogowi. W końcu godzi się z sąsiadem, bo jego syn poślubia bogatą Klarę, dziedziczkę dwóch majątków.

Przy tej okazji wychodzi na jaw kolejna brzydka cecha obu bohaterów: bezwzględność w wykorzystywaniu innych do swoich celów. Cześnik byłby skłonny poślubić bratanicę wbrew jej woli, aby tylko zagarnąć majątek po bracie, a Papkina traktuje jak narzędzie. Nie lepszy jest Milczek, który własnego syna jest gotów „sprzedać", byle dokuczyć sąsiadowi i jeszcze się przy tym wzbogacić.

Tylko jedna pozytywna cecha łączy główne postacie „Zemsty", a mianowicie szlacheckie poczucie honoru. Widać to w ostatnim akcie, kiedy Rejent stawia się na pojedynek z Cześnikiem, mimo że nie jest mistrzem we władaniu szablą. Kieruje się więc jedynie poczuciem honoru, które przeważa nad strachem. W tej samej scenie ujawnia się u Cześnika staropolska gościnność, która nakazuje przyjąć wroga jak gościa, pomimo serdecznej nienawiści. Gdyby jej nie przestrzegał, splamiłby swój honor.

Tak więc porównanie postaci nie doprowadza do wniosku, że któryś z bohaterów jest lepszy od drugiego. Obaj mają wiele wad, ale wspaniały talent komiczny Aleksandra Fredry sprawia, że patrzymy na ich wybryki z przymrużeniem oka, a może nawet z sympatią.

# data[].attributes.attachment_link.title
Charakterystyka postaci - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozróżniamy: Poznajcie Basię (charakterystyka indywidualna) Nie wiem, czy ważne jest dla was, jak się nazywa i jakie nosi imię, ale dla mnie tak. Jeżeli uważacie, że jestem nią zauroczona, to też macie rację. I powiem jeszcze więcej, polubilibyście ją wszyscy. Basia Kowalska, bo tak brzmi jej imię i nazwisko, to wspaniała dziewczyna.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
rzeczownik - szczęście, partykuła - no, wykrzyknik - hej!, czasownik - rozmawialiby, liczebnik - sześcioro, przysłówek - jutro, przymiotnik - pomarańczowy, imiesłów przymiotnikowy czynne - krzyczące, imiesłów przymiotnikowy bierny - lubiany, zaimek rzeczowny - wy, zaimek przymiotny - który, zaimek przysłowny - wtedy, zaimek liczebny - ile, imiesłów przysłówkowy współczesny - śpiewając, imiesłów przysłówkowy uprzedni - robiwszy, konstrukcja strony biernej - został pomalowany, spójnik - ponieważ, przyimek - obok, bezokolicznik - chodzić,

# data[].attributes.attachment_link.description
rzeczownik - szczęście, partykuła - no, wykrzyknik - hej!, czasownik - rozmawialiby, liczebnik - sześcioro, przysłówek - jutro, przymiotnik - pomarańczowy, imiesłów przymiotnikowy czynne - krzyczące, imiesłów przymiotnikowy bierny - lubiany, zaimek rzeczowny - wy, zaimek przymiotny - który, zaimek przysłowny - wtedy, zaimek liczebny - ile, imiesłów przysłówkowy współczesny - śpiewając, imiesłów przysłówkowy uprzedni - robiwszy, konstrukcja strony biernej - został pomalowany, spójnik - ponieważ, przyimek - obok, bezokolicznik - chodzić,

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
rzeczownik - szczęście, partykuła - no, wykrzyknik - hej!, czasownik - rozmawialiby, liczebnik - sześcioro, przysłówek - jutro, przymiotnik - pomarańczowy, imiesłów przymiotnikowy czynne - krzyczące, imiesłów przymiotnikowy bierny - lubiany, zaimek rzeczowny - wy, zaimek przymiotny - który, zaimek przysłowny - wtedy, zaimek liczebny - ile, imiesłów przysłówkowy współczesny - śpiewając, imiesłów przysłówkowy uprzedni - robiwszy, konstrukcja strony biernej - został pomalowany, spójnik - ponieważ, przyimek - obok, bezokolicznik - chodzić,

# data[].attributes.attachment_link.description
rzeczownik - szczęście, partykuła - no, wykrzyknik - hej!, czasownik - rozmawialiby, liczebnik - sześcioro, przysłówek - jutro, przymiotnik - pomarańczowy, imiesłów przymiotnikowy czynne - krzyczące, imiesłów przymiotnikowy bierny - lubiany, zaimek rzeczowny - wy, zaimek przymiotny - który, zaimek przysłowny - wtedy, zaimek liczebny - ile, imiesłów przysłówkowy współczesny - śpiewając, imiesłów przysłówkowy uprzedni - robiwszy, konstrukcja strony biernej - został pomalowany, spójnik - ponieważ, przyimek - obok, bezokolicznik - chodzić,

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Co to jest wyraz podstawowy? a) wyraz utworzony od wyrazu podstawowego b) wyraz, od którego utworzony został wyraz pochodny c) wyraz z języka obcego 2) Co to jest wyraz pochodny? a) najmniejsza niepodzielna część wyrazu b) wszystkie wyrazy mające ten sam rdzeń c) wyraz utworzony od wyrazu podstawowego, 3) Co to jest formant? a) grupa wyrazów mająca ten sam rdzeń b) słowotwórcza część wyrazu, dodana do jego rdzenia c) najmniejsza niepodzielna część wyrazu 4) Co to jest rdzeń? a) najmniejsza niepodzielna część wyrazu b) grupa wyrazów c) największa podzielna część wyrazu 5) Wyrazem podstawowym do słowa ,,deszczyk" jest ": a) dreszcz b) deszczowy c) deszcz 6) Która rodzina wyrazów jest poprawna? a) piła, piłować , pilnik b) malarstwo, malarka, rysunek c) kosiarka, kosić, koszony 7) Wyrazem pochodnym od wyrazu ,,tańczyć'' a) taniec b) tancerka c) taneczny d) wszystkie odpowiedzi są poprawne 8) Co to jest parafraza słowotwórcza? a) część wyrazu pochodnego, która zostaje po odcięciu formantu b) opis wyjaśniający znaczenie wyrazu pochodnego i zawierający wyraz podstawowy c) grupa wyrazów pochodnych mająca ten sam rdzeń 9) Która rodzina wyrazów jest poprawna? a) chmura, chmurzyć ,zachmurzenie b) robić, robiony, zrobiony c) uczyć, nauczycielka, nauczony d) wszystkie odpowiedzi są poprawne 10) Co to są wyrazy pokrewne? a) wszystkie wyrazy mające ten sam rdzeń b) wyrazy mające inny rdzeń c) najmniejsza niepodzielna część wyrazu

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Co to jest wyraz podstawowy? a) wyraz utworzony od wyrazu podstawowego b) wyraz, od którego utworzony został wyraz pochodny c) wyraz z języka obcego 2) Co to jest wyraz pochodny? a) najmniejsza niepodzielna część wyrazu b) wszystkie wyrazy mające ten sam rdzeń c) wyraz utworzony od wyrazu podstawowego, 3) Co to jest formant?

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
O rety! Krety! - Krety pojawiają się pojedynczo. Aby wygrać, klikaj tylko odpowiednie z nich.

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Sprawdź jak napisać gratulacje, jaki układ elementów zastosować, zapoznaj się z przykładami gratulacji. Zob. także: Jak napisać życzenia?
Gratulacje to pisemne lub ustne wyrażenie uznania wobec kogoś z jakiejś konkretnej przyczyny. Mogą być wysłane z powodu: zdania matury, ukończenia studiów, awansu zawodowego, otrzymania nagrody, ślubu, narodzin dziecka itp.

Przybierają formę oficjalną lub swobodną, w zależności do kogo zostały napisane. Gratulacje są zwykle dość krótkie.

Układ

1. Miejscowość, data (opcjonalnie);

2. Zwrot do adresata (np. „Szanowny Panie", „Drogi Tomku!");

3. Wskazanie powodu, z jakiego gratulacje zostały napisane;

4. Wyrażenie uznania wobec adresata;

5. Życzenia na przyszłość;

6. Pozdrowienie (np. „Z serdecznymi pozdrowieniami", „Z wyrazami szacunku");

7. Własnoręczny podpis.

Przykład 1: Gratulacje z okazji narodzin dziecka

Gratulacje - przykład

Przyjmijcie moje najserdeczniejsze gratulacje z okazji narodzin syna. Krysia jest pewnie szczęśliwa, że ma małego braciszka. Mam nadzieję, że uda nam się wkrótce spotkać i poznam nowego członka Waszej rodziny.

Z serdecznymi pozdrowieniami
Janina Kowal

Przykład 2: Gratulacje z okazji narodzin dziecka

Gratulacje - przykład

Kasiu,

strasznie się cieszę, że urodził się Wam synek. Już nie mogę się doczekać kiedy go zobaczę. Ucałujcie go ode mnie. Mam nadzieję, że masz się dobrze i że Paweł jest odpowiedzialnym, szczęśliwym ojcem. Pozdrawiam całą trójkę.

Przykład 3: Gratulacje z okazji zdania matury

Gratulacje - przykład

Droga Kasiu!

Bardzo się cieszę, że udało Ci się zdać maturę bez żadnych trudności. Nie miałam wątpliwości, że tak się stanie. Mój wcześniejszy niepokój wynikał z faktu, że sukces zależy nie tylko od umiejętności, lecz również od szczęścia. Tobie nie zabrakło ani jednego, ani drugiego. Cieszę się ogromnie i gratuluję.

Wierzę, że nie spoczniesz na laurach i znajdziesz się wśród studentów Akademii Sztuk Pięknych, gdzie czekają Cię wyzwania i dalsze sukcesy. Mam nadzieję, że wkrótce mnie odwiedzisz.

Całuję Cię mocno
Twoja ciocia Krysia

Przykład 4: Gratulacje z okazji uzyskania tytułu magistra

Gratulacje - przykład

Drogi Adamie!

Wielkie gratulacje dla świeżo upieczonego magistra. Jak zwykle nie zawiodłeś naszych oczekiwań, a przede wszystkim sam sobie zgotowałeś zasłużoną radość. Dziękujemy za satysfakcję, jaką dzisiaj przeżywamy dzięki Tobie. Życzymy Ci, aby przyszłość wyglądała równie różowo jak chwila obecna.

Pozdrawiamy Cię
Basia i Andrzej

Przykład 5: Gratulacje z okazji uzyskania tytułu doktora

Gratulacje - przykład

Szanowny Panie Doktorze!

Serdecznie gratuluję uzyskania tytułu doktora nauk społecznych. Jestem pewien, że Pana rozprawa doktorska znajdzie zastosowanie praktyczne w sektorze publicznym. Sądzę też, że Pana ustalenia przyczynią się do rozwoju i zintensyfikowania badań nad samorządem terytorialnym w Polsce.

Życzę dalszych sukcesów w pracy naukowej i życiu zawodowym.

Z wyrazami uznania
Jan Nowak

Przykład 6: Gratulacje z powodu awansu w pracy

Gratulacje - przykład

Arku!

Odniesiony sukces jest nagrodą za Twoje zaangażowanie, pracowitość i uznaniem dla Twojego talentu. Mam nadzieję, że nawet na tym wysokim stanowisku będziesz miał czas dla przyjaciółki, która zawsze w Ciebie wierzyła. Moje gratulacje!

Komentarze

# data[].attributes.attachment_link.description
Sprawdź jak napisać gratulacje, jaki układ elementów zastosować, zapoznaj się z przykładami gratulacji. Zob. także: Jak napisać życzenia? Gratulacje to pisemne lub ustne wyrażenie uznania wobec kogoś z jakiejś konkretnej przyczyny. Mogą być wysłane z powodu: zdania matury, ukończenia studiów, awansu zawodowego, otrzymania nagrody, ślubu, narodzin dziecka itp.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał dydaktyczny | Poprawnie: wers, rym, strofa, refren, liczba sylab w wersie, Niepoprawnie: podmiot liryczny, sytuacja liryczna, metafora.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prawda: Liryka to rodzaj literacki. , Strofa to inaczej zwrotka. , Rymy abba to rymy okalające. , Dramat właściwy to gatunek literacki. , Didaskalia to inaczej tekst poboczny. , Jacek Soplica stał się księdzem Robakiem., Onomatopeja to inaczej wyraz dźwiękonaśladowczy. , Narrator trzecioosobowy jest obserwatorem., Rymy aabb to rymy parzyste. , "Latarnik" jest nowelą., "Żona modna" jest satyrą., "Pan Tadeusz" jest epopeją. , "Balladyna" jest tragedią. , "Świtezianka" jest balladą. , Dramat jest podzielony na akty i sceny. , Józio i Rózia to duchy lekkie. , Epopeja jest gatunkiem synkretycznym. , Słowa "Dobrze widzi się tylko sercem (...)" pochodzą z lektury pt. "Mały Książę". , Jacek Soplica jest bohaterem dynamicznym., Fałsz: Komedia należy do epiki. , Skawiński był lekarzem., Alina to bohaterka "Zemsty"., Papkin kochał Zosię. , Uosobienie to inaczej animizacja. , Poeta jest zawsze podmiotem lirycznym. , Narrator trzecioosobowy jest bohaterem tytułowym. , Podmiot liryczny to narrator. , Ignacy Krasicki napisał "Tren V"., Satyra należy do dramatu. , "Zemsta" jest tragedią. , Słowacki jest autorem "Reduty Ordona". , "Stepy akermańskie" to fraszka. , Sonet to tekst o charakterze żałobnym. , Apostrofa to inaczej anafora. , Mały Książę oswoił psa. , Zośka i Rudy to bohaterowie "Dywizjonu 303"., "Oskar i pani Róża" to dramat. ,

# data[].attributes.attachment_link.description
Prawda: Liryka to rodzaj literacki. , Strofa to inaczej zwrotka. , Rymy abba to rymy okalające. , Dramat właściwy to gatunek literacki. , Didaskalia to inaczej tekst poboczny. , Jacek Soplica stał się księdzem Robakiem., Onomatopeja to inaczej wyraz dźwiękonaśladowczy. , Narrator trzecioosobowy jest obserwatorem., Rymy aabb to rymy parzyste.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mały Książę - miłość, przyjaźń, ludzkie wady, świat dorosłych kontra świat dzieci, Artysta - głupota ludzka, pycha, artysta, humor, natura człowieka, Opowieść wigilijna - przemiana człowieka, skąpstwo, chciwość, duchy, sens życia, rodzina i przyjaźń, pomoc innym, samotność, Żona modna - kosmopolityzm, życie ponad stan, ślepe podążanie za trendami, bezkrytyczność, Zemsta - chciwość, zachłanność, pycha, naśladowanie cudzoziemskich wzorców, nieliczenie się z uczuciami innych, zamek, Kamienie na szaniec - ojczyzna, historia, wojna, walka, bohaterstwo, poświęcenie, przyjaźń, szkoła, młodość, Quo vadis - miłość, wiara, przemiana, zdrada, historia, władza, przebaczenie, dobro i zło, Latarnik - ojczyzna, tułaczka, emigracja, dom i bezdomność, literatura, praca, tęsknota, historia, Balladyna - moralność, zło, zbrodnia, kara, władza, śmierć, miłość, rodzina, magia, czary, natura, Syzyfowe prace - szkoła, rodzina, matka, młodość, dojrzewanie, miłość, przyjaźń, ojczyzna, wieś, miasto, literatura, Ziele na kraterze - rodzina, dom, wojna, powstanie warszawskie, śmierć, dziecko, podróż, Tędy i owędy - miłość, szkoła, Warszawa, rozrywki, Sonety krymskie - przyroda, tęsknota za ojczyzną, Reduta Ordona - tyrania, okrucieństwo, władza, niesprawiedliwość, bohaterstwo, odwaga, Świtezianka - miłość, przysięga, wina, kara, przyroda, Dziady cz. II - śmierć, wina i kara, moralność, samobójstwo, miłość, zaświaty, Pan Tadeusz - ojczyzna, dwór szlachecki, mała ojczyzna, dom, rodzina, emigracja, historia, miłość, natura, przyroda, taniec, zamek, Fraszki - życie ludzkie, miłość, przyroda, poezja, Treny - śmierć, miłość, tęsknota, dziecko, żałoba, cierpienie, ojciec, sen, Pieśni - Bóg, ład, harmonia, porządek świata, optymizm, pokora, Śmierć pułkownika - ojczyzna, kobieta, historia, mity narodowe, powstanie listopadowe, bohaterstwo,

# data[].attributes.attachment_link.title
Motywy w lekturach - egzamin ósmoklasisty

# data[].attributes.attachment_link.description
Mały Książę - miłość, przyjaźń, ludzkie wady, świat dorosłych kontra świat dzieci, Artysta - głupota ludzka, pycha, artysta, humor, natura człowieka, Opowieść wigilijna - przemiana człowieka, skąpstwo, chciwość, duchy, sens życia, rodzina i przyjaźń, pomoc innym, samotność, Żona modna - kosmopolityzm, życie ponad stan, ślepe podążanie za trendami, bezkrytyczność, Zemsta

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Wskaż imiesłów przymiotnikowy czynny a) piękny b) gorący c) czytając d) czytający e) zapytawszy f) kręta 2) Imiesłowy przymiotnikowe czynne tworzymy od a) tylko od czasowników dokonanych b) tylko od czasowników niedokonanych c) od czasowników dokonanych i niedokonanych d) nie ma znaczenia od jakich czasowników e) od przymiotników f) od różnych części mowy 3) Imiesłowy przymiotnikowe bierne tworzymy od a) przymiotników b) od przysłówków c) tylko od od czasowników dokonanych d) tylko od czasowników niedokonanych e) od czasowników dokonanych i niedokonanych f) od zaimków 4) W której grupie znajdują się przyimki a) i, oraz, ale , lub b) on, jego , któryś, moje c) hej, bęc, bum, halo d) w, pod, nad, do e) no, -że, -li , niech, -by f) trzy, siedem, dwa 5) Liczebniki zbiorowe to a) trzynaście, dwa, osiem b) piętnasty, drugi, pierwsza c) któryś , kilka, wielu d) trzy czwarte, pół, połowa e) siedmioro, dwoje, czworo 6) Liczebniki porządkowe to a) siedmioro, dwoje, czworo b) któryś , kilka, wielu c) piętnasty, drugi, pierwsza d) trzy czwarte, pół, połowa e) trzynaście, dwa, osiem 7) Podmiot szeregowy występuje w zdaniu a) Karolina kupiła mleko i jajka. b) Zebra wyleciała na oślep z klatki. c) Karolina z Magdą wyszły z kina. d) Dorota oglądała na wystawie piękne buty i sukienkę. e) Zielone, piękne jabłka leżały na drewnianej tacy. f) Czytałam gazetę , która leżała na parapecie. 8) Podmiot domyślny występuje w zdaniu a) Piękny beagiel biegał po podwórku. b) Kupiłyśmy zielonego arbuza. c) Kasia czytała świetną książkę. d) Ptaszek wyleciał z gniazda. e) Marek i Karol poszli do sklepu. 9) Podmiot logiczny występuje w zdaniu a) Białe firanki wiszą na oknie. b) Starsza pani sprzątała mieszkanie c) Zielone, piękne jabłka leżały na drewnianej tacy. d) We wrześniu pojedziemy do babci. e) W rzekach przybywa wody. 10) Czasowniki dokonane występują w szeregu a) czytałam, myślę, sprzątałyśmy b) zepsułam, mówi, sprząta c) Posprzątałam, wykupił, namówiliśmy d) przybywa, przytul, trzymam e) kupiłam, pakowali, rysowali f) kupuję, osierocę, śpiewał 11) Tryb rozkazujący występuje w zdaniu a) Czy kupisz mi książkę? b) zakupimy nowe zeszyty. c) Śpiewamy hymn narodowy. d) Niania opiekuje się małym brzdącem. e) Posprzątaj papiery ze stołu. 12) Partykuły występują w szeregu a) nie, niech , -by, no b) do, przez , w, z ,po c) obok, nad, ona, mój d) zatem, czy, za, i. oraz e) czytałam, przy ona, do f) nie, za, obok, oni 13) Odpowiednia kolejność : partykuła, zaimek, rzeczownik, przyimek, spójnik, występuje w szeregu a) do, koło, przy jego, w b) czy, do , mama, i, nad c) w, nad, ząb, oni, i d) nie, oni, dom, przez, oraz e) but, ząb, do , nad, któryś 14) Czasownik w trybie przypuszczającym a) sprzedałam b) kup c) narzuciłbyś d) zapisali e) mów 15) Który przymiotnik stopniuje się nieregularnie? a) ciężki b) mądry c) piękna d) słony e) duży 16) Dopełnienie odpowiada na pytania a) kto co? b) komu czemu? c) kogoco? d) z kim z czym? e) kogo czego? 17) Kasia rano posprzątała swoje mieszkanie. Wytłuszczony wyraz to a) podmiot b) orzeczenia c) przydawka d) dopełnienie e) okolicznik 18) Kasia rano posprzątała swoje mieszkanie. Wytłuszczony wyraz to a) orzeczenie b) podmiot c) przydawka d) dopełnienie e) okolicznik miejsca 19) Kasia rano posprzątała swoje mieszkanie. Wytłuszczony wyraz to a) orzeczenie b) okolicznik czasu c) podmiot d) dopełnienie e) przydawka 20) Kasia rano posprzątała swoje mieszkanie. Wytłuszczony wyraz to a) okolicznik sposobu b) podmiot c) okolicznik miejsca d) okolicznika czasu e) orzeczenie

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Wskaż imiesłów przymiotnikowy czynny a) piękny b) gorący c) czytając d) czytający e) zapytawszy f) kręta 2) Imiesłowy przymiotnikowe czynne tworzymy od a) tylko od czasowników dokonanych b) tylko od czasowników niedokonanych c) od czasowników dokonanych i niedokonanych d) nie ma znaczenia od jakich czasowników e) od przymiotników f)

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Słownik pojęć związanych z dramatem

Słownik pojęć dramatycznych

Akcja

to działania bohaterów, czyli układ wydarzeń prowadzący do określonego rozwiązania. Na akcję składają się:

Apart

szczególna forma monologu, tzw. monolog „na stronie" jest adresowany do publiczności

Dialog

wypowiedzi najmniej dwóch interlokutorów, które są ze sobą związane tematycznie i sytuacyjnie

adresaci dialogu:

pełni funkcję dramatyczną, czyli rozwija akcję - jest więc formą działania

typy dialogu:

dialog dyskusyjny - słowny spór, zmieniający postawy bohaterów lub akcję (stychomatia - odmiana dialogu dyskusyjnego złożonego z jednowersowych replik, bardzo przyspiesza akcję)

dialog sytuacyjny - to wypowiedzi, odnoszące się do sytuacji (wydarzeń, bohaterów, przedmiotów)

dialog konwersacyjny - wypowiedzi, które łączy temat (brak konfliktu) funkcja: przedstawiają idee, charakteryzują postacie

dialog pozorny - wypowiedzi bohaterów nie wiążą się ze sobą tematycznie, są oderwane od sytuacji, nie zmieniają akcji

Didaskalia

tekst poboczny, zawierający odautorskie komentarze, wskazówki dot. scenografii, ruchu scenicznego, sposobu wypowiedzi tekstu, bohatera, czasu akcji, miejsca akcji, sytuacji

Dramat

jeden z trzech rodzajów literackich. Wydarzenia są tu relacjonowane przez postacie w dialogu, monologu lub działania (nie są opowiadane). Informacje o czasie i miejscu zawiera:

tekst poboczny - didaskalia (odautorskie komentarze, wskazówki dot. scenografii, ruchu scenicznego, sposobu wypowiedzi tekstu)

termin ten nazywa również gatunek dramatyczny zwany także dramatem mieszczańskim, epickim

Fabuła

wszystkie wydarzenia składające się na historię przedstawioną w utworze (wypadki opowiedziane pośrednio-opowiadanie, retrospekcja i działania bohaterów). W opisie fabuły ważne jest określenie ilości wątków, z których się składa (jednowątkowa, wielowątkowa), określenie wątku głównego i pobocznych oraz ocena stopnia komplikacji fabuły.

Monolog

długa wypowiedź bohatera, stanowiąca autonomiczną całość, pozornie skierowana "do siebie", ale w gruncie rzeczy nastawiona na audytorium;

funkcja: pogłębia wiedzę o ukrytych intencjach, psychice;

odmiany monologu:

apart

monolog wewnętrzny

monolog estradowy

parabaza

monolog obrzędowy

Motywacja

ogół warunków determinujących świat przedstawiony. Motywacja może być:

psychologiczna (bohaterów determinują ich cechy wewnętrzne);

społeczna (bohaterów determinuje ich pochodzenie, urodzenie)

metafizyczna (bohaterowie są zdeterminowani przez bogów, fatum);

baśniowa (wydarzenia są zdeterminowane przez konwencję)

Perypetia

zaskakujący zwrot akcji, powodujący przełom w życiu bohatera

Postać

bohater dramatu, osoba dramatu; może być:

Trzy rodzaje postaci:

typ - postać modelowa, reprezentant grupy ludzi (ma tylko cechy typowe dla grupy)

charakter - zindywidualizowany bohater o cesze determinującej jego postępowanie

osobowość - zindywidualizowana, pogłębiona psychologicznie, złożona wewnętrznie, unikalna

Psychomachia

to scena, w której dobre duchy (anioły) walczą ze złymi (diabłami) o duszę bohatera. Pierwotnie występowała w średniowiecznym moralitecie, ale w następnych epokach z drobnymi modyfikacjami również się pojawia.

Rezoner

postać, która wypowiada poglądy autora - nie wpływa na akcję np. Kleant w "Świętoszku"

Tyrada

długa patetyczna wypowiedź jednego bohatera będąca częścią dialogu

Dramat - bibliografia

# data[].attributes.attachment_link.description
Słownik pojęć dramatycznych to działania bohaterów, czyli układ wydarzeń prowadzący do określonego rozwiązania. Na akcję składają się: szczególna forma monologu, tzw.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Stepy akermańskie - sonet, Dziady cz.II - dramat romantyczny, Quo vadis - powieść historyczna, Latarnik - nowela, Zemsta - komedia, Żona modna - satyra, Świtezianka - ballada, Pan Tadeusz - epos, Balladyna - dramat romantyzny, Syzyfowe prace - powieść, Czego chcesz od nas, Panie - pieśń,

# data[].attributes.attachment_link.description
Stepy akermańskie - sonet, Dziady cz.II - dramat romantyczny, Quo vadis - powieść historyczna, Latarnik - nowela, Zemsta - komedia, Żona modna - satyra, Świtezianka - ballada, Pan Tadeusz - epos, Balladyna - dramat romantyzny, Syzyfowe prace - powieść, Czego chcesz od nas, Panie - pieśń,

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
O rety! Krety! - Krety pojawiają się pojedynczo. Aby wygrać, klikaj tylko odpowiednie z nich.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1) Nam strzelać nie kazano, wstąpiłem na działo... 2) Niech cię czarci chwycą z taką pustą mózgownicą... 3) Jeśli nie chcesz mojej zguby krokodyla daj mi luby... 4) Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, Co to będzie, co to będzie? 5) A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei. Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec 6) Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba! 7) W takiej ciszy - tak ucho natężam ciekawie, Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła. 8) Że słyszałbym głos z Litwy. - Jedźmy, nikt nie woła. 9) Bo ja rzadko kiedy myślę, alem za to chyża w dziele. 10) Kochajmy się, ale tak - z osobna. 11) Nie należy spatałaszyć szans, które dostaliśmy do rąk... 12) Bo słuchajcie i zważcie u siebie, że według Bożego rozkazu... 13) Bywa z węża dryjakiew (lekarstwo), złe często dobremu okazyją daje... 14) Dyrektor przyjął go na świeżym powietrzu, gdzie urzędował. Właśnie rozwijano namiot cyrkowy. Ja i Lis zatrzymaliśmy się opodal. 15) Na niebie Jest Bóg... zapomnę, że jest, będę żyła, jakby nie było Boga. 16) Miłość nie polega na tym, aby wzajemnie sobie się przyglądać, lecz aby patrzeć razem w tym samym kierunku. 17) Gdy ty opuszczasz lud mój, do Rzymu idę, by mnie ukryżowano raz wtóry. 18) Być zwyciężonym i nie ulec - to zwycięstwo! 19) To jedno puste miejsce nęci go i mami, Już nie puste, bo on je napełnił myślami. 20) Wiesz... gdy się jest bardzo smutnym, lubi się zachody słońca... 21) W czasach Nerona człowiek jest jako motyl: żyje w słońcu łaski, a przy pierwszym chłodnym powiewie ginie... 22) Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą. Grzeczność wszystkim należy, lecz każdemu inna. 23) Posłuchajcie opowiadania o ludziach, którzy w tych niesamowitych latach potrafili żyć pełnią życia, których czyny i rozmach wycisnęły piętno na stolicy oraz rozeszły się echem po kraju, którzy w życie wcielić potrafili dwa wspaniałe ideały: BRATERSTWO I SŁUŻBĘ". 24) Stary żołnierz - on chce jak Czarniecki. Umierając, swe żegnać rynsztunki. 25) Tymczasem wiedz, że jest dwóch Neronów: jeden taki, jakim go ludzie znają, drugi artysta, którego znasz tylko ty 26) Zazdroszczę tej, co dzisiaj rano mną była... 27) I dalej go los nieszczęśliwy goni... 28) Cierpienie myśli jest kolącym ostem, Lecz rzeczywistość... o! ta jak żelazo rani, zabija. 29) Jak ty masz powód, żeby być wesołym? Ty, biedaku? A jaki ty masz powód, żeby być ponurym, wuju? Ty, bogacz? 30) We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym... 31) Na pustyni jest się trochę samotnym. Równie samotnym jest się wśród ludzi. 32) Ludzie mają zbyt mało czasu, aby cokolwiek poznać. Kupują w sklepach rzeczy gotowe. A ponieważ nie ma magazynów z przyjaciółmi, więc ludzie nie mają przyjaciół. 33) Zrobił to, co obiecał - i wiele, wiele ponadto. Dla Maleńkiego Tima, który nie umarł, był drugim ojcem. Stał się tak dobrym przyjacielem, tak dobrym chlebodawcą 34) To Litwinka, dziewica-bohater, Wódz Powstańców - Emilija Plater! 35) Woda się dotąd burzy i pieni. Dotąd przy świetle księżyca snuje się para znikomych cieni... 36) Człowiek naraża się na łzy, gdy raz pozwoli się oswoić. 37) Petroniusz zaś, ze zwykłą sobie niedbałością, zdawał się nie przywiązywać żadnej wagi do swego stanowiska. Bywał, jak zwykle, opieszały, leniwy, dowcipny i sceptyczny. 38) Noszę łańcuch, który sobie ukułem za życia - odparł duch. Sam przygotowałem każde jego ogniwo. 39) Nawet w obliczu śmierci przyjemna jest świadomość posiadania przyjaciela. 40) Bóg wyrzekł słowo stań się, Bóg i zgiń wyrzecze. Kiedy od ludzi wiara i wolność uciecze, Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona Obleją, jak Moskale redutę Ordona 41) W głuchej puszczy, przed chatką leśnika, Rota strzelców stanęła zielona... 42) Ona mu z kosza daje maliny, A on jej kwiatki do wianka; 43) Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie. 44) Ale kaleczyć sobie uszy jeszcze przez lata całe twoim śpiewem... 45) Dochowaj, strzelcze, to moja rada: Bo kto przysięgę naruszy, Ach, biada jemu, za życia biada! I biada jego złej duszy! 46) Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi... 47) Jestem jak statek, ktory jesli nie wejdzie do portu to utonie... 48) Słyszę, kędy się motyl kołysa na trawie, Kędy wąż śliską piersią dotyka się zioła. 49) Nauka jest jak niezmierne morze... Im więcej jej pijesz, tym bardziej jesteś spragniony. Kiedyś poznasz, jaka to jest rozkosz. Ucz się tylko, co jest sił w tobie, żeby jej zakosztować. 50) W klasie pierwszej lekcje języka polskiego odbywały się cztery razy tygodniowo w porze bardzo niewygodnej, bo między godziną ósmą i dziewiątą z rana. 51) Dzieci nie mówią po rosyjsku, więc jakże się mają uczyć w tej szkole, gdzie wykład nauk odbywa się w tym języku 52) Życie jest śmiechu warte, więc się śmieję - odpowiedział Petroniusz - tu jednak śmiech brzmi inaczej 53) Rzym zatyka uszy słuchając ciebie, świat cię wyśmiewa, ja zaś dłużej już za ciebie płonić się nie mogę. 54) Wiatr porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i morzach, by się nad nim znęcać do woli 55) Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim... 56) Pełno nas, a jakoby nikogo nie było 57) Bądź zdrów, lecz nie śpiewaj, zabijaj, lecz nie pisz wierszy, truj, lecz nie tańcz, podpalaj, lecz nie graj na cytrze, tego ci życzy i tę ostatnią przyjacielską radę posyła ci Arbiter elegantiae. 58) Pewnego razu zdarzyło się, że latarnik w Aspinwall, niedaleko Panamy, przepadł bez wieści. 59) Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe. 60) A mnie płakać mej wdzięcznej dziewki pomoście, z którą mię niepobożna śmierć rozdzieliła. 61) Mdleje zaraz, a zbywszy siły przyrodzonej, upada przed nogami matki ulubionej. 62) Gościu, siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie! 63) Jako oliwka mała pod wysokim sadem idzie z ziemie ku górze macierzyńskim śladem. 64) Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory mojej namilszej cory! 65) Jabłek wprawdzie nie rodzę, lecz mię pan tak kładzie Jako szczep napłodniejszy w hesperyskim sadzie 66) U nóg martwa upadła. O zła Persefono, mogłażeś tak wielu łzam dać upłynąć płono? 67) Nie masz, nie masz nadzieje! 68) Niestetyż, i posag, i ona w jednej skrzynce zamkniona! 69) Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany... 70) Lecz na szczęście wszelakie, serce ma być jednakie... 71) Teraz wszytko umilkło, szczere pustki w domu, nie masz zabawki, nie masz rozśmiać się nikomu. 72) Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława, wszystko to minie jako polna trawa; 73) Wszystko to minie jako polna trawa; 74) Tam człowiek prawie Widzi na jawie I sam to powie, Że nic nad zdrowie 75) Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gnieździe ojczystym, A Ty mie zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym, 76) Bo nie już słońce ostatnie zachodzi, a po złej chwili piękny dzień przychodzi. 77) Idź, serdeńko, bo cię trzepnę. 78) Hej! Gerwazy! daj gwintówkę! niechaj strącę tę makówkę!" 79) Jestem wpisany w bractwo braci żałujących. 80) Nic dwa razy się nie zdarza i nie zdarzy. 81) Wprzódy słońce w miejscu stanie, wprzódy w morzu wyschnie woda, nim tu u nas będzie zgoda. 82) Owie wioski, co z mymi graniczą, dziedziczne, te mnie zwiodły, wprawiły w te okowy śliczne. 83) Ale człowiek nie jest stworzony do klęski. Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać. 84) Cóż mam czynić? Próżny żal, jak mówią, po szkodzie 85) A bodaj cię diabli wzięli! 86) Żaden dzień się nie powtórzy, nie ma dwóch podobnych nocy,dwóch tych samych pocałunków, dwóch jednakich spojrzeń w oczy. 87) {Bóg] Za każdym razem, kiedy w niego uwierzysz, będzie trochę bardziej istniał. Jeśli się uprzesz, zacznie istnieć na dobre. I wtedy ci pomoże 88) Bo są dwa rodzaje bólu (...) Cierpienie fizyczne i cierpienie duchowe. Cierpienie fizyczne się znosi. Cierpienie duchowe się wybiera 89) Głupio jest nie mieć nadziei. 90) Ludzie boją się umierać, bo odczuwają lęk przed nieznanym. 91) Dlaczegóż los tak różny mieli ci malarze? Piotr malował podobne, Jan piękniejsze twarze. 92) Uchowaj, Panie Boże, takiej pobożności. 93) Niech się miary trzymają i starzy, i młodzi: i ostrożność zbyteczna częstokroć zaszkodzi. 94) Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie. 95) Bo kto nie był ni razu człowiekiem, Temu człowiek nic nie pomoże. 96) Niech księżyca jasność blada szczelinami tu nie wpada. 97) Upiekło Ci się, do odpowiedzi wytypuj koleżankę lub kolegę:) 98) Bo serce nie jest sługa, nie zna, co to pany i nie da się przemocą okuwać w kajdany. 99) Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom. 100) Pierś znowu tchnęła, lecz pierś lodowata, Usta i oczy stanęły otworem, Na świecie znowu, ale nie dla świata;

# data[].attributes.attachment_link.title
Cytaty egzamin ósmoklasisty (podaj źródło)

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj karty - Klikaj kolejno wszystkie karty, aby je odkryć i zobaczyć, co się pod nimi kryje.

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czym są życzenia - definicja

Życzenia to gatunek wypowiedzi użytkowej, okolicznościowej. Składane są z różnych okazji, najczęściej wiążą się z urodzinami, imieninami oraz świętami. Są wyrazem pamięci i serdeczności.

Cechy i zasady tworzenia

Formę życzeń należy dopasować do adresata. Mogą więc mieć charakter oficjalny lub prywatny, poważny lub żartobliwy. Czasem przybierają postać rymowaną. W treść życzeń można wpleść fragmenty utworów literackich poświęconych danej okoliczności (np. w przypadku Bożego Narodzenia - kolęd i pastorałek).

Budowa i schemat

Nie istnieje jeden schemat życzeń, jednak redagując je, warto pamiętać o kilku zasadach.

1. Życzenia są wyrazem szacunku, powinny zatem być uprzejme, serdeczne.

2. Można opatrzyć je miejscowością i datą (zapisanymi w prawym górnym rogu lub pod życzeniami - na środku).

3. Tekst można rozpocząć od zwrotu do adresata w wołaczu (oficjalnego - np. Szanowny Panie Dyrektorze!, nieoficjalnego - np. Najdroższa Patrycjo!). Jeżeli zakończymy go wykrzyknikiem, pierwsze zdanie należy rozpocząć od dużej litery. Jeżeli użyjemy przecinka, dalszy tekst zaczynamy od małej litery.

4. Wszelkie zwroty do adresata zapisujemy wielką literą.

5. W treści uwzględniamy nadawcę. Pod życzeniami należy się podpisać. Można użyć zwrotu życzy/życzą.

Przydatne zwroty i słownictwo
pragnę złożyć, ślę, przesyłam najserdeczniejsze życzenia, wszystkiego najlepszego, wszelkiej pomyślności z okazji urodzin/imienin/świąt , w dniu urodzin/ślubu, życzę zdrowia/pomyślności/radosnego przeżywania/sukcesów, radosnych/pogodnych/rodzinnych świąt Przykładowe życzenia - wzór - życzenia urodzinowe Przykładowe życzenia - wzór - życzenia wielkanocne Przykładowe życzenia - wzór - życzenia bożonarodzeniowe

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Czym są życzenia - definicja Życzenia to gatunek wypowiedzi użytkowej, okolicznościowej. Składane są z różnych okazji, najczęściej wiążą się z urodzinami, imieninami oraz świętami. Są wyrazem pamięci i serdeczności. Cechy i zasady tworzenia Formę życzeń należy dopasować do adresata. Mogą więc mieć cha...

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kto był pułkownikiem w utworze "Śmierć pułkownika" Adama Mickiewicza?, Kto jest bohaterem lirycznym "Trenów" Jana Kochanowskiego?, Jakie drzewo zostało jednym z bohaterów fraszki Jana Kochanowskiego?, Kim był Ordon? Podaj 3 informacje o bohaterze., Bohaterami "Świtezianki" są..., Właścicielem Soplicowa i bratem Jacka Soplicy jest..., Syn Jacka Soplicy, kim jest ksiądz Robak?, Opiekunka Zosi i krewna Sopliców, dawny właściciel zamku, ojciec Ewy, zabity przez Jacka Soplicę, strażnik zamkowych ruin, wierny sługa Horeszków, zafascynowany wszystkim co cudzoziemskie, ostatni krewny Horeszków, Którą z postaci "Pana Tadeusza" można uznać za dynamiczną?, siostrzeniec Scrooge'a, biedny pracownik Scrooge'a, ojciec chorego Tima, dawny wspólnik Scrooge'a, przybywa jako duch, by zapowiedzieć wizytę kolejnych zjaw, skąpiec i dusigrosz, którego odwiedzają duchy: przeszłych, teraźniejszych i przyszłych świąt Bożego Narodzenia, emigrant i tułacz, który po wyemigrowaniu z kraju (po powstaniu listopadowym), próbuje znaleźć swoje miejsce na ziemi, patrycjusz, który zakochuje się w pięknej chrześcijance, córka króla Ligów, zagorzała chrześcijanka, wychowywana w domu Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny, arbiter elegancji, postać historyczna, wpływowy patrycjusz, filozof i pisarz, Neron ceni jego zdanie, cesarz Rzymu, przekonany o swej boskości, szalony i kapryśny despota, grecki filozof - włóczęga, oszust przedstawiający się jako lekarz, przeżywa przemianę za sprawą Glaukusa, chrześcijański medyk, wybacza wielokrotnie swojemu oprawcy, ginie śmiercią męczeńską - płonie na krzyżu, opiekun Ligii, niezmiernie silny, na arenie zwycięża byka i ratuje życie Ligii, zakochał się w niej Borowicz, uczył się w Klerykowie, był związany z matką, początkowo silnie podlegał procesowi rusyfikacji, syn chłopa, ambitny, pracowity, zdobywa wiedzę w Klerykowie, za pobicie kolegi grozi mu wydalenie ze szkoły, wydalony z gimnazjum w Warszawie, przeciwstawiał się rusyfikacji, recytuje "Redutę Ordona", usuwa niemiecką tablicę z pomnika Mikołaja Kopernika, aresztowany, przesłuchiwany i torturowany przez Niemców, odbity podczas Akcji pod Arsenałem, miał delikatną, dziewczęcą urodę, silnie związany z mamą, planuje Akcję pod Arsenałem, troje przyjaciół - bohaterów "Kamieni na szaniec", uczy Małego Księcia czym jest prawdziwa przyjaźń i odpowiedzialność na kogoś, kapryśna, kokietka, wymagająca wobec Małego Księcia, podróżował po planetach w poszukiwaniu prawdziwego przyjaciela, od zwykłej chłopki dotarła aż do tronu... po trupach, zamordowana przez siostrę podczas zbierania malin, poślubił jedną z sióstr, wielki hrabia, który chciał odzyskać władzę dla prawowitego króla - Popiela III, ukochana Wacława, bratanica Cześnika, słudzy Goplany, pani jeziora, zakochana w Grabcu, miesza w losach ludzi, najlżejsze duchy, które przybyły na obrzęd dziadów, duch, który nie szanował uczuć innych, za życia "bujał w obłokach", za życia okrutny i bezlitosny dziedzic, po śmierci cierpiący męki i cierpienie duch, przewodniczył chórowi w "Dziadach cz.II", właściciel połowy zamku, gwałtowny, wybuchowy, typ sarmaty, niegdyś podawał się za księcia Radosława, teraz zakochany w Klarze, "lew Północy", szlachcic, który podaje się za mężnego, walecznego odważnego, a jest tchórzliwym kłamcą i samochwałą, wdowa, przyjmuje oświadczyny Cześnika, ale później się z nich wycofuje chcąc zostać żoną Wacława.

# data[].attributes.attachment_link.description
Kto był pułkownikiem w utworze "Śmierć pułkownika" Adama Mickiewicza?, Kto jest bohaterem lirycznym "Trenów" Jana Kochanowskiego?, Jakie drzewo zostało jednym z bohaterów fraszki Jana Kochanowskiego?, Kim był Ordon?

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jakie znasz typy narracji?, Wymień odmienne części mowy?, Adam czyta list. Przekształć zdanie na stronę bierną., Jakie części mowy zastępuje zaimek?, Jak dzielimy czasowniki ze względu na aspekt?, Podaj przykład przymiotnika w zdaniu?, Co to jest wyrażenie przyimkowe?, Co to jest anafora?, Ile dni trwał akt stworzenia świata?, Wyjaśnij frazeologizm: syn marnotrawny., Opowiedz mit o Dedalu i Ikarze., Co oznacza frazeologizm: Syzyfowa praca?, Co oznacza frazeologizm Puszka Pandory?, Wymień trzy tytuły fraszek Jana Kochanowskiego., Komu poświęcił cykl Trenów Jan Kochanowski?, Komu poświęcony jest utwór "Śmierć Pułkownika" Adama Mickiewicza?, Dlaczego Skawiński stracił posadę latarnika?, Czy Marek Winicjusz i Ligia Kalina to postacie historyczne czy fikcyjne?, W jaki sposób Danusia uratowała Zbyszka przed egzekucją?, Jaki utwór wyrecytował Bernard Zygier w czasie lekcji języka polskiego?, Jakie wydarzenia historyczne opisuje "Dywizjon 303" Arkadego Fiedlera?, Co oznacza carpe diem?, Wymień 3 utwory, w których występuje motyw podróży., Wymień 3 utwory, w których występuje motyw ojczyzny., Dosłowne przytoczenie czyjejś wypowiedzi to mowa?.

# data[].attributes.attachment_link.description
Jakie znasz typy narracji?, Wymień odmienne części mowy?, Adam czyta list.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Zakręć kołem i zobacz, co wypadnie.. Określenie rzeczownika wyrażone przymiotnikiem to:, Animizacja(ożywienie) to:, Inwokacja to:, Autor "Dziadów".

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
epika: nowela, powieść , bajka, baśń, epopeja, opowiadanie, przypowieść, legenda, mit, liryka: tren, sonet, pieśń, hymn, fraszka, dramat: komedia, tragedia, dramat właściwy, gatunki mieszane: ballada, satyra, dramat romantyczny, poemat opisowo-refleksyjny, pogranicze literatury: list, reportaż, dziennik, pamiętnik, komiks, artykuł, wywiad, felieton,

# data[].attributes.attachment_link.description
epika: nowela, powieść , bajka, baśń, epopeja, opowiadanie, przypowieść, legenda, mit, liryka: tren, sonet, pieśń, hymn, fraszka, dramat: komedia, tragedia, dramat właściwy, gatunki mieszane: ballada, satyra, dramat romantyczny, poemat opisowo-refleksyjny, pogranicze literatury: list, reportaż, dziennik, pamiętnik, komiks, artykuł, wywiad, felieton,

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tren VIII - "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim moja droga Urszulo tym zniknieniem swoim, "Śmierć Pułkownika" - To Litwinka, dziewica - bohater, Wódz Powstańców - Emilija Plater, "Reduta Ordona" - Nam strzelać nie kazano, wstąpiłem na działo, dwieście armat grzmiało, "Pan Tadeusz" - Sędzia, choć utrudzony, chociaż w gronie gości, nie chybił gospodarskiej ważnej powinności. Udał się sam ku studni. Najlepiej z wieczora gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora, "Artysta" - Owszem nieźle, ale są lwy lepsze od pana, gdyby pan się zgodził na koguta... , "Sonety krymskie" - Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, "Żona modna" - Wyjeżdżamy z domu, jejmość w złych humorach. Czym pojedziem? Karetą! A nie na resorach?, "Zemsta" - Tak, jest zgoda, a Bóg wtedy rękę poda, "Na lipę" - Gościu, siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie, nie dojdzie Cię tu słońce przyrzekam ja tobie, "Balladyna" - Ach słychać tarkot na rozłogu, jedzie gościńcem dwór jakiegoś księcia, "Latarnik" - Na nowe drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła, "Minuta ciszy po Ludwice Waryńskiej" - Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono, "Testament mój" - Żyłem z wami, płakałem i cierpiałem z wami, nigdy mi kto szlachetny nie był obojętny, "Elegia o chłopcu polskim" - Zanim padłeś jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką,czy to była kula synku, czy to serce pękło, "Moja piosnka" - Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba podnoszą z ziemi przez uszanowanie dla darów nieba, Tęskno mi, Panie, "Świtezianka" - Ona mu daje z kosza maliny, a on je kwiatki do wianka, "Syzyfowe prace" - Prezentacja skończona i rozpoczynają się zwykłe nudy narodowe, "Opowieść wigilijna" - Z duchami więcej spotkań nie miał, natomiast pozawiązywał przyjaźnie z ludźmi, "Mały książę" - Nie powinienem był nigdy od niej uciec,

# data[].attributes.attachment_link.description
Tren VIII - "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim moja droga Urszulo tym zniknieniem swoim, "Śmierć Pułkownika" - To Litwinka, dziewica - bohater, Wódz Powstańców - Emilija Plater, "Reduta Ordona" - Nam strzelać nie kazano, wstąpiłem na działo, dwieście armat grzmiało, "Pan Tadeusz" - Sędzia, choć utrudzony, chociaż w gronie gości, nie chybił gospodarskiej ważnej powinności.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prawda: Liryka jest pisana wierszem, ,,Pan Tadeusz" jest epiką, Adam Mickiewicz żył w epoce romantyzmu, Neologizmy to słowa nowo utworzone, Głównym bohaterem ,,Syzyfowych prac" jest Marcin Borowicz, ,,Latarnik" jest nowelą, Epitet to określenie rzeczownika, Dramat jest przystosowany do wystawienia na scenie, Onomatopeja naśladuje dźwięk, Fraszki są zakończone puentą , W epice występują monologi i dialogi, ,,Artysta" jest tekstem epickim, Ballada jest gatunkiem synkretycznym, ,,Zemsta" jest komedią, Dopełniacz odpowiada na pytania :kogo? czego?, Czasowniki występują w czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym, Orzeczenie to czasownik w zdaniu, Przydawka, dopełnienie i okolicznik to części zdania, Zdania wielokrotnie złożone mają więcej niż 2 orzeczenia, Rodzina wyrazów to grupa zawierająca ten sam rdzeń, Fałsz: Aleksander Kamiński napisał ,,Syzyfowe prace", Jan Kochanowski pisał bajki, ,,nie" pisze się oddzielnie z rzeczownikami, Nazwiska się nie odmieniają, Tren jest poświęcony osobie żywej, Sonet składa się z 6 zwrotek, Animizacja to przypisanie przedmiotom cech ludzkich, Na pytanie retoryczne oczekuje się odpowiedzi, Didaskalia to tekst główny, Podmiot liryczny to osoba mówiąca w noweli, Wiersz biały to wiersz z bardzo dużą ilością rymów, ,,Żona modna" opowiada o szczęśliwym życiu szlachcica i jego żony, ,,Świtezianka" jest dramatem, Ursus jest bohaterem negatywnym, ,,Kamienie na szaniec" rozgrywają się w trakcie I wojny światowej, Zośka był torturowany przez Niemców, Papkin był odważny i niezłomny, Mianownik odpowiada na pytania : kogo? co?, Przymiotnik w liczbie pojedynczej występuje w rodzaju męskoosobowym i niemęskoosobowym, Przysłówek odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie?,

# data[].attributes.attachment_link.description
Prawda: Liryka jest pisana wierszem, ,,Pan Tadeusz" jest epiką, Adam Mickiewicz żył w epoce romantyzmu, Neologizmy to słowa nowo utworzone, Głównym bohaterem ,,Syzyfowych prac" jest Marcin Borowicz, ,,Latarnik" jest nowelą, Epitet to określenie rzeczownika, Dramat jest przystosowany do wystawienia na scenie, Onomatopeja naśladuje dźwięk, Fraszki są zakończone puentą , W epice występują monologi i dialogi, ,,Artysta" jest tekstem epickim, Ballada jest gatunkiem synkretycznym, ,,Zemsta" jest komedią, Dopełniacz odpowiada na pytania :kogo?

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Partykuły są to wyrazy niesamodzielne i nieodmienne, które wzmacniają lub modyfikują znaczenie wyrazu samodzielnego lub nawet całego zdania.

Porównaj zdania: Pośpiesz się! Pośpiesz no się!. Drugie jest mocniejsze, wyraża większe zniecierpliwienie, a wzmocnienie to jest zasługą partykuły no. Partykułą wzmacniającą jest też wyraz - że, np. : Chodźże prędzej!

Do partykuł modyfikujących zaliczamy wyrazy czy, niech, niechaj, oby, by, nie:

partykuła czy nadaje zdaniu charakter pytania, np.: Czy lekcje już się skończyły?

partykuły niech, niechaj, oby nadają wypowiedzi charakter rozkazu lub życzenia, np.: Niech Arek zgłosi się do mnie jutro. Oby tylko nie rozpadało się!

partykuła by pozwala ująć czynność jako przypuszczalną, np.: Zrobiłbym to już dawno, ale byłem chory.

partykuła nie służy do zaprzeczania treści wyrazów i zdań, np.: Nie kupiłem tej książki.

# data[].attributes.attachment_link.description
Partykuły są to wyrazy niesamodzielne i nieodmienne, które wzmacniają lub modyfikują znaczenie wyrazu samodzielnego lub nawet całego zdania. Porównaj zdania: Pośpiesz się! Pośpiesz no się!. Drugie jest mocniejsze, wyraża większe zniecierpliwienie, a wzmocnienie to jest zasługą partykuły no. Partykułą wzmacniającą jest też wyraz - że, np. : Chodźże prędzej!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adam Mickiewicz - Pan Tadeusz, Charles Dickens - Opowieść wigilijna, Stefan Żeromski - Syzyfowe prace, Adam Mickiewicz - Świtezianka, Jan Kochanowski - Tren V, Ignacy Krasicki - Żona modna, Henryk Sienkiewicz - Latarnik, Aleksander Kamiński - Kamienie na szaniec, Antoine de Saint- Exupery - Mały Książę, Juliusz Słowacki - Balladyna, Jan Kochanowski - Na Lipę, Melchior Wańkowicz - Tędy i owędy, Aleksander Fredro - Zemsta, Ignacy Krasicki - Bajki, Adam Mickiewicz - Śmierć pułkownika, Sławomir Mrożek - Artysta, Henryk Sienkiewicz - Quo vadis, Melchior Wańkowicz - Ziele na kraterze, Adam Mickiewicz - Reduta Ordona, Jan Kochanowski - Na dom w Czarnolesie,

# data[].attributes.attachment_link.description
Adam Mickiewicz - Pan Tadeusz, Charles Dickens - Opowieść wigilijna, Stefan Żeromski - Syzyfowe prace, Adam Mickiewicz - Świtezianka, Jan Kochanowski - Tren V, Ignacy Krasicki - Żona modna, Henryk Sienkiewicz - Latarnik, Aleksander Kamiński - Kamienie na szaniec, Antoine de Saint- Exupery - Mały Książę, Juliusz Słowacki - Balladyna,

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Do nieodmiennych części mowy zaliczają się również wykrzykniki. Służą one do wyrażenia rozkazów, emocji, wzruszeń i innych stanów uczuciowych oraz rozkazów i intencji mówiącego. Co konkretnie kryje wykrzyknik, możemy dowiedzieć się najczęściej z reszty wypowiedzi, czyli tzw. kontekstu:
ach!, bęc!, e!, eh!, fe!, ha!, halo!, hej!, hen!, hola!, hop!, no!, o!, och!, oj!, pac!

Ach! Jaki piękny dom!
Ach! Jaką sprawiłeś mi przykrość!
Halo! Czy to mieszkanie państwa Kowalskich?
O! To chyba pan Karol? Poznaję po głosie.
Ach! Cieszę się!! Mogę rozmawiać z Dorotą?
Och! Niestety! Nie ma jej teraz.
Oj! Szkoda! Zadzwonię później!

Jak widać, trudno wyobrazić sobie tę rozmowę bez wykrzykników. Byłaby sucha i dość sztywna.

# data[].attributes.attachment_link.description
Do nieodmiennych części mowy zaliczają się również wykrzykniki. Służą one do wyrażenia rozkazów, emocji, wzruszeń i innych stanów uczuciowych oraz rozkazów i intencji mówiącego. Co konkretnie kryje wykrzyknik, możemy dowiedzieć się najczęściej z reszty wypowiedzi, czyli tzw. kontekstu: ach!, bęc!, e!, eh!, fe!, ha!, halo!, hej!, hen!, hola!, hop!, no!, o!, och!, oj!, pac!

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Przyimek - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Przyimek to nieodmienna część mowy. Zawsze występuje z innym wyrazem, tworząc z nim wyrażenie przyimkowe. Przyimek nie występuje samodzielnie. Prz...

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Spójnik - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Spójnik jest nieodmienną częścią mowy. Jego zadaniem jest łączenie ze sobą słów i zdań. Nie występuje samodzielnie. Przykłady spójników: i, a, ale...

# data[].attributes.attachment_link.description
1) Rodzina wyrazów to: a) grupa wyrazów bliskoznacznych. b) wyrazy zawierające tę samą cząstkę c) grupa wyrazów pokrewnych. 2) Definicja słowotwórcza: a) opisuje znaczenie nowo utworzonego słowa. b) wyjaśnia pojęcia z dziedziny języka. c) opisuje świat w języku.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Tren VIII - "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim moja droga Urszulo tym zniknieniem swoim, "Śmierć Pułkownika" - To Litwinka, dziewica - bohater, Wódz Powstańców - Emilija Plater, "Reduta Ordona" - Nam strzelać nie kazano, wstąpiłem na działo, dwieście armat grzmiało, "Pan Tadeusz" - Sędzia, choć utrudzony, chociaż w gronie gości, nie chybił gospodarskiej ważnej powinności. Udał się sam ku studni. Najlepiej z wieczora gospodarz widzi, w jakim stanie jest obora, "Artysta" - Owszem nieźle, ale są lwy lepsze od pana, gdyby pan się zgodził na koguta... , "Sonety krymskie" - Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, "Żona modna" - Wyjeżdżamy z domu, jejmość w złych humorach. Czym pojedziem? Karetą! A nie na resorach?, "Zemsta" - Tak, jest zgoda, a Bóg wtedy rękę poda, "Na lipę" - Gościu, siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie, nie dojdzie Cię tu słońce przyrzekam ja tobie, "Balladyna" - Ach słychać tarkot na rozłogu, jedzie gościńcem dwór jakiegoś księcia, "Latarnik" - Na nowe drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła, "Minuta ciszy po Ludwice Waryńskiej" - Tyle wiemy o sobie, ile nas sprawdzono, "Testament mój" - Żyłem z wami, płakałem i cierpiałem z wami, nigdy mi kto szlachetny nie był obojętny, "Elegia o chłopcu polskim" - Zanim padłeś jeszcze ziemię przeżegnałeś ręką,czy to była kula synku, czy to serce pękło, "Moja piosnka" - Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba podnoszą z ziemi przez uszanowanie dla darów nieba, Tęskno mi, Panie, "Świtezianka" - Ona mu daje z kosza maliny, a on je kwiatki do wianka, "Syzyfowe prace" - Prezentacja skończona i rozpoczynają się zwykłe nudy narodowe, "Opowieść wigilijna" - Z duchami więcej spotkań nie miał, natomiast pozawiązywał przyjaźnie z ludźmi, "Mały książę" - Nie powinienem był nigdy od niej uciec,

# data[].attributes.attachment_link.description
Tren VIII - "Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim moja droga Urszulo tym zniknieniem swoim, "Śmierć Pułkownika" - To Litwinka, dziewica - bohater, Wódz Powstańców - Emilija Plater, "Reduta Ordona" - Nam strzelać nie kazano, wstąpiłem na działo, dwieście armat grzmiało, "Pan Tadeusz" - Sędzia, choć utrudzony, chociaż w gronie gości, nie chybił gospodarskiej ważnej powinności.

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
List motywacyjny to zmora kandydatów.
Nikt nie wie, jak go napisać, wielu zastanawia się po co.

Najczęstsze pytania, jakie słyszę + moje odpowiedzi:

Czy ktoś to w ogóle czyta?
Tak, ja czytam zawsze.
Wiem, że nienawidzisz go pisać, dlatego daję mu szansę, skoro już powstał w mękach :)
Czy trzeba go wysyłać?
Nie trzeba (o ile to nie wymóg formalny). Ale można.
Bo czasem może Cię uratować ;)
Jak napisać list motywacyjny?
O tym jest ten wpis.
Zapraszam.

List motywacyjny - od czego zacząć?

Pisanie listu motywacyjnego można zacząć z dwóch stron: od siebie albo od pracodawcy.
Jeśli zaczynasz od siebie, bazujesz na swoich cechach, doświadczeniach i wartościach.
Na przykład spisanych w tym ćwiczeniu.
Jeśli bazą jest pracodawca - analizujesz wybrane przez siebie ogłoszenie i opis firmy.

RADA: Polecam Ci zacząć od siebie - wtedy stworzysz bazę listu motywacyjnego, która będzie podstawą każdego dokumentu, niezależnie od stanowisk i firm, do których będziesz aplikować.

Tu znajdziesz szablon w formie ankiety lub tabeli - wybierz ulubione :)

OPCJA 1: Zaczynasz od siebie
Wypisz w punktach swoje kluczowe mocne strony, umiejętności i kompetencje.

OPCJA 2: Zaczynasz od pracodawcy
Wypisz lub zaznacz w ogłoszeniu kluczowe wymagania firmy. Wejdź na stronę internetową pracodawcy i poszukaj informacji o ich wartościach i specyfice.

A teraz weź opcję, której nie wybrałeś i też ją uzupełnij :)
Przyda nam się komplet!

Gotowe?
Idziemy dalej.

List motywacyjny jaki jest każdy widzi ;)

Przeczytaj te dwa autentyczne przykłady listów.
Zastanów się, co tu jest nie tak ;)

„Mimo braku doświadczenia na podobnym stanowisku uważam, że mogę Państwu zaoferować moją kandydaturę.
Posiadam umiejętność pracy w zespole, szybko się uczę a także potrafię działać pod presją czasu."

„Jestem osobą samodzielną, rzetelną, komunikatywną, łatwo przystosowuję się do nowych warunków. Szybko się uczę, nie zniechęcam się. Jestem osobą solidną i cierpliwą. Dobrze władam językiem angielskim zarówno w mowie, jak i w piśmie"

Domyślasz się?
Czy jesteś w stanie określić na jakie stanowisko aplikowały te osoby?
Widzisz jakie mają doświadczenie?
A może masz wrażenie, że te listy pasują do każdego kandydata na świecie? ;)
No właśnie...

Twój list motywacyjny uratują fakty!

Teraz najważniejsza część notki, o której nikt nie pisze w poradnikach!
Niezależnie od opcji...

ISTOTĄ DOBREGO LISTU MOTYWACYJNEGO SĄ FAKTY.

To uzasadnienie cech czy doświadczeń wyróżnia Cię od innych kandydatów.
Wśród 100 absolwentów informatyki AGH, którzy „szybko się uczą" tylko Ty nauczyłeś się podstaw chińskiego w miesiąc - i to jest nie do podrobienia.
Liczy się konkret i fakty - nie deklaracje.
ĆWICZENIE:
Spójrz teraz na listę swoich cech i wymagań pracodawcy.

Do każdego punktu dopisz po 1-2 fakty, które uzasadniają dane stwierdzenie.
Poszukaj doświadczeń i konkretów do każdej deklaracji, jaką chcesz złożyć pracodawcy.

OPCJA 2: Do każdego punktu znajdź doświadczenia lub cechy, które wykorzystasz, aby spełnić dane kryterium.
Jeśli czegoś nie masz/nie umiesz,wypisz pomysły jak możesz to nadrobić.

Doświadczenia i fakty wypisane dla obu opcji mogą się ze sobą łączyć.
To dobrze - właśnie o to chodzi, żeby profil i Twoje cechy miały wspólne elementy.
No i zdaję się na Twoją kreatywność w wykorzystaniu strzałek i odnośników :)
Mamy to?

List motywacyjny to szansa na wyjaśnienie wątpliwości

Napisałam na początku, że list motywacyjny może Cię uratować.
To prawda, bo jest szansą, aby rozwiać wątpliwości rekrutera lub ukierunkować jego myślenie.
Zależnie od sytuacji, w liście możesz dodać fakty, które przemówią na Twoją korzyść.
I przekonają, by zaprosić Cię na rozmowę :)

Kiedy warto napisać list motywacyjny?

Oto kilka sytuacji, w których list motywacyjny może Ci szczególnie pomóc:

Gdy masz niewielkie doświadczenie - jeśli CV jest skromne, w liście opisz projekty czy umiejętności jakie masz.

Gdy zmieniasz branżę - uzasadnij zmianę i wybór nowej ścieżki, pokaż co już zrobiłeś w tym kierunku i jakie masz dalsze plany.

Gdy zmieniasz kraj zamieszkania - wspomnij od kiedy jesteś dostępny i czy w trakcie procesu możliwe są spotkania osobiste czy tylko Skype, możesz też podać powody przeprowadzki.

Gdy masz przerwy w życiorysie - w liście możesz krótko opisać, co się działo albo jakie kompetencje i doświadczenia zdobyłeś w trakcie przerwy. Ważne, aby nie było w CV „białych" plam, gdy nie wiadomo co się działo np. przez 2-3 lata :)

Gdy aplikujesz na niższe stanowisko - zakreśl swoją motywację lub potrzebę, pokaż, że to świadomy wybór, a nie błąd w klikaniu na portalu pracy :)

Gdy chcesz coś dodać poza faktami (przyczynę zmiany miasta lub pracy, wymiar etatu)

Uzupełnij sekcję DODATKOWE INFORMACJE:
Zobacz czy dotyczy Cię któraś z powyższych sytuacji lub chcesz dodać coś od siebie.
Standardowe znaczące fakty to: wymiar etatu, wyjazdowość, okres wypowiedzenia, forma kontaktu.

List motywacyjny - nastawienie

O ile CV to raczej zbiór faktów w odpowiedniej kolejności, o tyle list motywacyjny to szansa na pokazanie swojej osobowości i indywidualności. Oczywiście w odpowiednich granicach :)

Kojarzysz motto mojej strony?
„Rekrutacja jest jak randka"
List motywacyjny to trochę taka kartka Walentynkowa ;)
Wiadomo, że nie chce się pisać, ale ma być miło i przekonująco :D

A więc:

Bądź szczery i dokładny ... ale rozsądny.
Przedstawiaj się w pozytywnym świetle i dbaj o odpowiedni poziom ogólności informacji.
Żeby nie przytłoczyć na pierwszym spotkaniu :)

Znaj swoją wartość i ceń się ... ale z nutą realizmu.
Realnie oceniaj czy masz wymagane kompetencje. Deklaracje opieraj na konkretach:
Jesteś dobry - w czym dokładnie? Chcesz się uczyć - i co osiągnąć?

Rekrutacja jest jak randka - obie strony muszą chcieć.
Szukaj dla siebie szans, ale chciej też dać coś innym. Pokaż zainteresowanie i zaangażowanie - „Chce mi się!".

ĆWICZENIE:
Wypisz w punktach 3 kluczowe informacje, jakie ma zapamiętać z listu czytający.
Jaki jesteś, kim jesteś, co umiesz, czego szukasz? To powinno zostać w głowie rekrutera :)
Sprawdź czy ma to poparcie w zebranych faktach - jeśli nie, dopisz odpowiednie argumenty.

Lepimy list motywacyjny :)

Jeśli dzielnie wykonasz wszystkie części ćwiczenia, masz 90% treści listu motywacyjnego.
Pozostaje ułożyć kolejność argumentów, jak w rozprawce, i dodać ramy.

Zaznacz na jakie stanowisko aplikujesz. Jeśli interesuje Cię kilka pozycji, wypisz je i wskaż kolejność preferencji - to ważne, bo pomaga określić priorytety dla procesów.

Spójrz na wymagania pracodawcy i Twoje najmocniejsze cechy - szukaj miejsc najlepszego dopasowania oczekiwań i tego, co masz Ty. Od tego zacznij.

Wypisuj kolejne cechy lub deklaracje umiejętności + fakty :)

Wymień dodatkowe informacje, które chcesz przekazać np. wymiar etatu.

Możesz wskazać preferowaną formę kontaktu (jeśli ma to istotne znaczenie).

Dodaj odpowiednie pozdrowienia i podpis :)

Gotowe!
List motywacyjny - kilka formalności

CZYTELNOŚĆ. To podstawa tego dokumentu.
Zadbaj o odpowiednią czcionkę i jej wielkość, aby rekruter był w stanie przeczytać całość.

Najlepiej PDF - wtedy masz pewność, że plik się „nie rozkrzaczy".
Wybierając .doc lub .docx ryzykujesz, ale co tam - hej, życie na krawędzi! ;)

Jeśli stosujesz kolor lub grafikę w CV, dostosuj też list motywacyjny.
Wybierz tą samą czcionkę, na wypadek gdybyś miałzłe nazwy plików - wtedy rekruter ma szansę je dopasować.

DŁUGOŚĆ. Najlepiej od 0,5 do 1 strony. Powyżej dwóch nikt już nie przeżyje ;)

JĘZYK. Zgodny z wymaganiami firmy - najczęściej angielski lub polski. Gdy nie znasz wytycznych - pisz w języku ojczystym.
Jeśli aplikujesz do korporacji - wybierz angielski.

Na wszelki wypadek dodaj w stopce klauzulę o przetwarzaniu danych osobowych.
Bo może w CV nie ma i będzie klops.

LITERÓWKI. Sprawdź czy gdzieś się nie ukryły. Albo daj list do przeczytania zaufanej osobie. Szczególnie jeśli aplikujesz na stanowisko związane z programowaniem (dokładność!) lub komunikacją pisemną (asystent, copywriter, rekruter etc.).

Jeśli doczytałeś do końca - jesteś zwycięzcą! ;)
W nagrodę tutaj znajdziesz szablon listu motywacyjnego!

Daj znać jeśli coś jest niejasne lub masz pytania!
Bo choć notka ma miliony słów, temat nie jest wyczerpany :)

Ps. Zwróć uwagę, że dane z ćwiczenia w OPCJI 1 są względnie stałe - bo są o Tobie.
Wystarczy podmieniać OPCJĘ 2, aby mieć list dopasowany do stanowiska i firmy :)

Ps2. Przygotuję szablon do ćwiczenia!

Autor zdjęcia: Natalia/jestrudo.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak napisać DOBRY list motywacyjny - Dobra Rekruterka

# data[].attributes.attachment_link.description
List motywacyjny to zmora kandydatów. Nikt nie wie, jak go napisać, wielu zastanawia się po co. Najczęstsze pytania, jakie słyszę + moje odpowiedzi: Czy ktoś to w ogóle czyta? Tak, ja czytam zawsze. Wiem, że nienawidzisz go pisać, dlatego daję mu szansę, skoro już powstał w mękach :) Czy trzeba go wysyłać?

# data[].attributes.headline
"Syzyfowe prace" Stefan Żeromski-streszczenie 

# data[].attributes.subject
"Syzyfowe prace" Stefan Żeromski-streszczenie 

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Był wietrzny i mroźny dzień, czwartego stycznia, termin odstawienia Marcinka do szkoły. Państwo Borowiczowie postanowili odwieźć jedynaka na miejsce. Przed domem stały malowane sanie, przygotowane do drogi. Około pierwszej po południu, wyruszyli do Owczar. Pan Walenty Borowicz palił fajkę na krótkim cybuszku, ukradkiem ocierając łzy. Jego żona, Helena, nie powstrzymując płaczu, wpatrywała się wzruszonymi oczami w syna.

Chłopiec, duży, tęgi i muskularny ośmiolatek o rozumnej i miłej twarzy, siedział „w nogach". Ubrany w odświętny strój - barankową czapkę, bekieszę z futrzanym kołnierzem i wełniane rękawiczki, z niepokojem obserwował zachowanie rodziców, rozumiejąc, że w szkole, którą mu zachwalano, nie będzie miał dobrze. Widok wioski rodzinnej znikł mu szybko z oczu, a ojciec co chwilę pokazywał mu zajęcze tropy na śniegu. Marcinek wpatrywał się w leśną czeluść z lękiem, który wywoływała bolesna myśl o nowym miejscu.

Po jakimś czasie Marcinek dostrzegł w oddali szereg białych ścian, pokrytych strzechami. W jego oczach pojawiły się łzy, kiedy matka wyjaśniła mu, że zbliżają się do Owczar. Pani Borowiczowa próbowała pocieszyć jedynaka, tłumacząc, że jest mądrym chłopcem i musi się uczyć, a pan Walenty dodał, że nawet nie zauważy, jak szybko czas minie i na Wielkanoc wróci do domu. Marcinek po raz pierwszy poczuł przejmujący lęk, który ścisnął mu serce i w milczeniu słuchał nawału opowieści o szkole, mundurze, konieczności uczenia się i wielkanocnych mazurkach, które będą na niego czekały.

Tymczasem sanie wjechały w szeroką wiejską drogę i zatrzymały się przed budynkiem z napisem nad drzwiami: Naczalnoje Owczarskoje Ucziliszcze (szkoła początkowa w Owczarach). Na powitanie przybyłych natychmiast wybiegł nauczyciel, pan Ferdynand Wiechowski, w towarzystwie żony, pani Marcjanny z Piliszów. Marcinek zapytał matkę, czy widzi, jak nauczycielowi strasznie rusza się grdyka, lecz natychmiast został uciszony.

Pan Ferdynand zbliżał się ze sztucznym uśmiechem, kłaniając się co chwilę. Jego żona, nieco śmielsza, w szafirowych okularach na nosie, które nie spodobały się Marcinkowi, zaczęła pomagać pani Borowiczowej przy wysiadaniu z sanek. Potem zwróciła się do chłopca, pytając go, czy płakał i dodała, że powinien zrozumieć, że jego rodzice oczekują po nim wiele. Przybyłych wprowadzono do niewielkiego pokoiku, zastawionego mnóstwem gratów, w którym jeden kąt zajmowało ogromne łóżko. Marcinek z przerażeniem zauważył wiszącą na ścianie pięciopalczastą, rzemienną dyscyplinę i zrezygnowany, zmusił się, aby nie cofnąć się przed kościstą dłonią, którą pan Ferdynand położył na jego głowie. Ze strachem pomyślał, że matka zostawi go w tym miejscu, a nauczyciel z czasem będzie wymierzał mu karę.

Do pokoju weszła dziesięcioletnia dziewczynka i dygnęła. Pani Wiechowska wyjaśniła, że ma na imię Józia, jest siostrzenicą księdza Piernackiego i będzie uczyła się z Marcinkiem, nakazując jej przywitać się z chłopcem. Pan Borowicz pochylił się nad synem i szepnął, by powitał nową koleżankę. Zawstydzony Marcinek wysunął się na środek izby i zamaszyście zsunąwszy nogi, kiwnął się przed Józią, która straciła całkowicie śmiałość i chciała wymknąć się z pokoju, kiedy drzwi otworzyły się niespodziewanie i pojawiła się w nim brzydka dziewczyna, niosąca samowar. Nauczycielka zaczęła parzyć herbatę w sposób niezwykle obrzędowy i ceremonialny, z czego wynikało, że herbatę państwo Wiechowscy piją niezwykle rzadko.

Za oknem powoli zapadał zmrok. Pan Borowicz zaczął rozmowę z nauczycielką o ostateczną umowę o „leguminy" (opłaty w naturze) za naukę jedynaka. Marcinek stał obok matki i przysłuchiwał się. Dialog ten uświadomił chłopcu, że rzeczywiście zostaje w szkole i sprawił mu ból. Chwilami chciał chwycić matkę za suknię i zaprotestować przeciwko nieuchronnemu losowi, lecz potem ogarnęła go głucha rozpacz. Pani Borowiczowa skrupulatnie notowała wszystko w małej książeczce, czując na sobie wzrok syna. Pani Marcjanna upominała się o ryby, włoszczyznę, len, płótno, na co Borowicz powiedział, że jest nienasycona. Wiechowska odparła, że wynajęcie prywatnego korepetytora kosztowałoby ich znacznie więcej.

Szlachcic przerwał jej niecierpliwie, mówiąc, że na korepetytora go nie stać i nie miałby nawet gdzie go ulokować. Pani Borowiczowa dodała, że Wiechowski doskonale przygotuje chłopca do pierwszej klasy, a Marcinek udowodni wszystkim, że potrafi się uczyć i nie będzie płakał. Malec spojrzał na nią odważnie i uśmiechnął się, sprawiając, że matka nie mogła już powstrzymać łez. Ojciec pogłaskał go po głowie, nie mogąc wymówić słowa.

Zapadła noc i około godziny siódmej pan Walenty wstał od stołu, zbierając się do powrotu do Gawronek. Pani Helena położyła zawiniątko z bielizną syna obok łóżka, na którym chłopiec miał spać, sprawdzając, czy siennik jest wystarczająco miękki i szybko pożegnawszy się, wsiadła do sań. Równie pośpiesznie wyszedł za nią mąż. Nauczycielka trzymała chłopca za rękę, a pan Wiechowski klepał go po ramieniu.

Konie ruszyły, a Marcinek z przerażaniem spostrzegł, że głowy rodziców znikają w ciemnościach. Nagle krzyknął przeraźliwie, wyrwał się kobiecie i pobiegł za saniami. Potknął się i upadł na ziemię, wzywając matkę. Wiechowscy pochwycili go za ręce i siłą zaprowadzili do szkoły. Chłopiec ucichł, zdumiony faktem, że nigdzie nie widzi matki. Z zaciśniętymi zębami wszedł do mieszkania i wysłuchał długiej przemowy nauczycielki, cały czas myśląc o pani Helenie.

Tymczasem służąca Małgosia i nauczyciel zaczęli rozstawiać w pokoju parawany między łóżkami, na których miały spać dzieci. Marcinek położył się i zaczął obmyślać plan ucieczki. W końcu zasnął, spłakany i znużony wrażeniami minionego dnia. Obudził się w nocy, słysząc głośne chrapanie. Dostrzegł jakąś postać na łóżku obok i poczuł osamotnienie. Na kanapie, na której siedzieli wcześniej rodzice też ktoś spał. Długo nie mógł zasnąć i nazajutrz obudził się dość późno. W pokoju nie było nikogo, a zza drzwi, obok których wisiała dyscyplina, dobiegały przytłumione rozmowy. Zaciekawiony Marcinek zaczął nasłuchiwać. Z kuchni wyszła nauczycielka i kazała mu się przygotować, co chłopiec wykonał niechętnie, gdyż w domu zawsze pomagała mu we wszystkich czynnościach matka.

Po śniadaniu pani Marcjanna zaprowadziła go do izby szkolnej, zapełnionej chłopcami i dziewczętami w różnym wieku, z których część siedziała w ławkach, a część stała pod oknami. Kobieta zwróciła się do kilkunastoletniego chłopaka, Michcika, by pokazał nowemu uczniowi szkołę i wyszła. Wyrostek posunął się w ławce, a Marcinek usiadł obok niego, nieco zawstydzony i zmieszany. Chłopak powiedział, że ma na imię Piotr i zapytał, czy panicz potrafi czytać po rosyjsku, na co Marcinek zaczerwienił się i przyznał, że umie tylko po polsku.

Michcik z zadowoleniem zaczął szybko czytać z rosyjskiego podręcznika Paulsona. Marcinek był całkowicie pochłonięty towarzyszem z ławki i nie zauważył, że wokół nich zebrała się gromadka dzieci, które z zaciekawieniem przyglądały mu się. Piotr zaczął się chwalić, że zna na pamięć wiersze i potrafi liczyć i pisać po rosyjsku, po czym kazał czytać innemu chłopcu, Wickowi Piątkowi, który z trudem wydukał jeden ustęp.

Nagle dzieci rozbiegły się i do klasy wszedł nauczyciel. Na jego znak Michcik wstał i zaczął recytować modlitwę. Wiechowski spojrzał ponuro na zalęknionych uczniów i zaczął sprawdzać listę obecności, odczytując imiona i nazwiska po rosyjsku i poprawiając odpowiadających uczniów. Marcinek nie rozumiał niczego. Potem nauczyciel zaczął wpatrywać się w okno, Michcik odczytywał tekst rosyjskiej bajki. W klasie zapanował gwar, ponieważ dzieci głośno uczyły alfabetu nowicjuszy.

Gdy Piotr skończył czytankę, Wiechowski podyktował mu zadanie arytmetyczne na mnożenie, które chłopak z mozołem zaczął wyliczać. Marcinek zaczął przysłuchiwać się Piątkowi, który czytał kolejny ustęp bajki i nie rozumiejąc nieznanych mu słów, z trudem powstrzymywał śmiech. Nauczyciel ze złością poprawiał wymowę ucznia, a kiedy ten skończył czytać, z ulgą ocierając spocone czoło, wywołał do odpowiedzi kolejnego chłopca - Bartłomieja Kapciucha.

Na środek izby wyszedł mały chłopiec w nędznej sukmanie i za dużych ojcowskich butach, wyrecytował alfabet i usiadł na swoim miejscu w wyraźną radością. Nauka trwała dość długo i Marcinek z trudem powstrzymywał ogarniającą go senność. Zaczął rozglądać się po nędznej izbie, ze znudzeniem wysłuchując kolejnych uczniów, recytujących mozolnie alfabet przed nauczycielem, który również wyglądał na znudzonego. O godzinie jedenastej Wiechowski przerwał egzaminowanie, nakazał odśpiewanie pieśni i zaczął śpiewać prawosławną pieśń kościelną Kol sławien.

Zawtórował mu Michcik i kilkoro dzieci, pozostałe zaś zaczęły śpiewać polską pieśń Święty Boże, święty mocny. Nauczyciel przerywał śpiew kilka razy, próbując coraz głośniej przekrzyczeć chłopską pieśń, a mały Borowicz ze zdumieniem patrzył na to widowisko. Czerwony z wysiłku Wiechowski zdołał w końcu zagłuszyć chór głosów dziecięcych i z całych sił wrzeszczał Kol sławien nasz Gospod' w Sijonie...

II.

Minęły dwa miesiące obecności Marcinka w szkole i nauczycielka w liście do państwa Borowiczów napisała, że chłopiec „zdumiewające uczynił w naukach postępy". Marcinek w rzeczywistości umiał już czytać, pisać dyktanda, robić zadania na cztery działania i rozpoczął ćwiczenia na dwu rozbiorach: etymologicznym i syntaktycznym.

Każdego dnia o godzinie drugiej po południu pan Wiechowski rozpoczynał lekcję z Marcinkiem. Chłopiec najpierw odczytywał fragment czytanki, następnie opowiadał jego treść w sposób tak zabawny, że rozweselał nawet nauczyciela. Później rozpoczynała się nauka rozbiorów, do której pan Ferdynand przywiązywał szczególną uwagę.

Największą trudność sprawiała małemu Borowiczowi arytmetyka, której musiał nauczyć się po rosyjsku. Chłopiec dość szybko pojmował rachunki, lecz problem pojawiał się w chwili, kiedy nauczyciel musiał mu tłumaczyć rosyjskie nazwy, które należało zapamiętać. Marcinek najczęściej powtarzał nazwy, gubiąc się coraz bardziej, lecz zapytany, czy rozumie, odpowiadał twierdzącą. Były dni, kiedy arytmetyka stawała się dla niego całkowicie niezrozumiała i wtedy ze strachem myślał, że kłamie i nie uczy się tak chętnie, jak oczekiwali tego rodzice, że nie kocha ich wcale.

Wiechowski bardzo szybko przechodził do dyktanda rosyjskiego, a Marcinek z trudem zapominał o niezrozumiałych zadaniach arytmetycznych. Nauczyciel codziennie powtarzał, że uczeń, który popełni trzy błędy na stronicy dyktanda, nie zostanie przyjęty do klasy wstępnej. Chłopiec obiecywał sobie, że nie zrobi trzech błędów, lecz im bardziej starał się skupić, tym więcej robił błędów na jednej stronie.

Przed południem Marcinek uczył się na pamięć gramatyki rosyjskiej i wierszy. Największe postępy robił w kaligrafii i katechizmie księdza Putiatyckiego. Potrafił odpowiedzieć jednym tchem i bez namysłu na każde pytanie zadane z modlitewnika. Kaligrafię ćwiczył chętnie i często nauczyciel zastawał go piszącego z niezmiennym entuzjazmem ogromne i koślawe litery. Z czasem nauczyciel zabronił mu tej czynności, bowiem jego ręce, mankiety koszuli i kurtki zabrudzone były atramentem, co znacząco zwiększało koszty mydła, które nie zostało uwzględnione w takiej ilości w umowie z rodzicami chłopca.

Marcinek miał również zakaz zabaw z wiejskimi chłopakami ze względu na ich zły wpływ na wychowanie. Przez cały czas więc siedział w pokoju, wsłuchując się w krzyki nauczycielki na służącą lub patrząc na świat przez szyby. Okna pomieszczenia wychodziły na pola, które pokryte były śniegiem aż po widnokrąg. Dla pełnego energii Marcinka te nagie pola były czymś niezwykle smutnym i obcym.

Przez te długie tygodnie żadne z rodziców nie odwiedziło chłopca. Postanowiono go zahartować i nie rozpieszczać wizytami. Tylko raz pani Wiechowska wzięła młodego szlachcica i Józię na spacer. Poszli za wieś i Marcinek ujrzał górę, u stóp której leżały Gawronki, w których się urodził i wychował. Chłopiec popatrzył na rodzinne strony i rozpłakał się głośno, a nauczycielka uraczyła go długim i opryskliwym kazaniem.

W pierwszych dniach marca pan Ferdynand wrócił z sąsiedniego miasteczka z wiadomością, która zatrzęsła murami szkoły - w tygodniu miał przyjechać dyrektor. Pani Marcjanna pobladła, kiedy usłyszała, że o nagłej wizytacji powiedział mężowi Pałyszewski i w całym domu zapanowała wielka trwoga. Józia płakała rzewnie po kątach, a Marcinek wyczekiwał z przerażeniem i ciekawością, co się wydarzy.

Przez trzy dni nauczyciel trzymał w szkole dzieci, próbując nauczyć je pospiesznie odpowiedzi na pytanie: „zdorowo rebiata!" (jak się macie, dzieci?), pieśni Kol sławien, a Piątka i Michcika ćwiczył w wyliczaniu członków rodziny carskiej. Tej przymusowej nauce towarzyszyły częstsze niż zazwyczaj razy dyscypliną. Marcinek, siedząc w pokoju, przysłuchiwał się płaczom i wrzaskom, dobiegającym z sali szkolnej.

Wieczorami pan Wiechowski przygotowywał dzienniki szkolne i wykazy, wystawiał stopnie i wypisywał sprawozdania. Po wsi rozeszła się pogłoska, że ma przyjechać naczelnik, a nauczyciel z każdym dniem stawał się coraz bardziej nerwowy i niespokojny. W szkolnej stancji zaprowadzono porządek, wyszorowano podłogę i wytarto wszystkie przedmioty z kurzu. Z sieni zniknęła beczka z kiszoną kapustą i zagródka z małym cielakiem. Pan Ferdynand przywiózł z miasta dziesięć butelek najlepszego piwa, jedną krajowego porteru, pudełko sardynek i bułki. Pani Marcjanna upiekła zająca i pieczeń wołową.

W przeddzień fatalnej wizyty mieszkanie, kuchnia i izba szkolna stały się miejscem ludzkiego popłochu. Wszyscy biegali przerażeni i nerwowi, w nocy nikt nie spał, a od świtu rozpoczęto przygotowania do przyjazdu naczelnika, o którego przybyciu miał powiadomić posłaniec od Pałyszewskiego, nauczyciela szkoły w Dębicach. Pan Ferdynand co chwilę przystawał w oknie, wypatrując gońca, a kiedy do szkoły zaczęły schodzić się dzieci, stanie przy oknie powierzył Marcinkowi.

Około godziny dziesiątej ukazał się na polach ruchomy punkt i kiedy chłopiec przekonał się, że to biegnie chłop w żółtym kożuchu, poszedł do kuchni, wołając, żeby Małgośka przekazała nauczycielowi wiadomość, że zbliża się posłaniec. Wiechowski natychmiast wszedł do mieszkania i ubrał się odświętnie. Zakazał Borowiczowi i Józi wychodzić z kuchni, a chłopiec zauważył, że twarz nauczyciela jest biała jak papier. Wychodząc z pokoju, modlił się cicho. Na stancji przygotowano stół okryty serwetą i samowar. Marcinek znalazł dla siebie i dla Józi bezpieczne schronienie za drzwiami i wtuleni w kąt szafarnii, siedzieli zachowując milczenie.

Po dwóch godzinach wbiegła nauczycielka z Małgośką, która w trwodze powtarzała, że naczelnik jedzie w skórzanej budzie. Ciekawość przezwyciężyła i Marcinek z Józią, wysunąwszy się z kryjówki, dostrzegli przez dziurkę od klucza ogromne futro gościa i plecy nauczyciela, nieustannie pochylające się w pokłonach. Po chwili drzwi sali szkolnej zamknęły się i dzieci wróciły za szafarnię, drżąc ze strachu.

Tymczasem do stancji wszedł kierownik dyrekcji naukowej, obejmującej trzy gubernie, pan Piotr Nikołajewicz Jaczmieniew, o dobrotliwym uśmiechu i przyjacielskim spojrzeniu. Życzliwie przywitał się z nauczycielem, który nieco odetchnął widząc łagodność inspektora. Mężczyzna zwrócił się do dzieci, które wpatrywały się w niego ze zdumieniem i powitał je. Wiechowski na próżno dawał znaki za plecami Jaczmieniewa, lecz żaden z uczniów nie odpowiedział na powitanie. Dopiero po chwili Michcik, ponaglany rozpaczliwymi gestami nauczyciela, zerwał się i zawołał „Zdrawja żełajem Waszemu Wysokorodiju!", na co dyrektor uniósł brwi i nakazał, aby pan Ferdynand przepytał uczniów z czytania.

Autor: Dorota Blednicka dla: Kulturalna Polska klp.pl

Komentarze: Syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe
Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe

# data[].attributes.attachment_link.title
Syzyfowe prace - streszczenie szczegółowe

# data[].attributes.attachment_link.description
Był wietrzny i mroźny dzień, czwartego stycznia, termin odstawienia Marcinka do szkoły. Państwo Borowiczowie postanowili odwieźć jedynaka na miejsce. Przed domem stały malowane sanie, przygotowane do drogi. Około pierwszej po południu, wyruszyli do Owczar. Pan Walenty Borowicz palił fajkę na krótkim cybuszku, ukradkiem ocierając łzy.

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak napisać dobre CV? Nie każdy musi być przedsiębiorcą. Dla wielu praca na etacie jest idealnym rozwiązaniem - gwarancja wpływów, pozorne bezpieczeństwo, ubezpieczenie. Z drugiej strony w naszych czasach ludzie chętnie zmieniają pracę. I wtedy stajemy przed dylematem - jak napisać CV? Jak sprawić, aby było dobre? Jak się wyróżnić? Jakich błędów unikać? W środku kilka darmowych szablonów 🙂

Czy wiesz, że na 50 wysłanych CV kandydat otrzymuje średnio ok. 3 zaproszeń na rozmowy kwalifikacyjne? Idąc tym tropem zakładając nawet bardzo wysoką skuteczność, aby dostać nową pracę musisz wysłać nawet kilkaset CV!

Z drugiej strony dobrze przygotowane CV może być znacznie skuteczniejsze i w efekcie otrzymasz znacznie więcej zaproszeń.

Każdy, kto kiedykolwiek intensywnie szukał pracy, mógł spotkać się z sytuacją, gdy w komórce wyświetla się nieznany numer, i po odebraniu słychać przyjazny głosik sekretarki: „Witam, dzwonię, by zaprosić pana na rozmowę rekrutacyjną". Okej. Pozorny sukces. Jednak prawdziwy problem zaczyna się wtedy, gdy nie masz za grosz pojęcia, z której to firmy dzwonią! Wiesz dobrze, że aplikowałeś CV po prostu wszędzie, a czasem nawet przez przypadek. Co to znaczy? Że obrana przez Ciebie strategia szukania pracy przynosi efekt dokładnie odwrotny do zamierzonego.

Długie poszukiwanie wymarzonej posady sprawia, że absolwent studiów humanistycznych w ramach hurtowej wysyłki życiorysów aplikuje na posadę w call center, w reklamie, jako ekspedient w sklepie, jako opiekunka do dzieci czy recepcjonista. Jednak jak to często w życiu bywa - nie ilość, a jakość!

Dobre CV to takie, które jest dedykowane - przygotowane z myślą o konkretnej posadzie i konkretnym pracodawcy.

Jakie są najważniejsze kroku by uzyskać posadę swoich marzeń?

Jak napisać CV, które wyróżni się z tłumu?

Pamiętaj, że to Twoja wizytówka. Pokaż pracodawcy że to właśnie konkretnie u niego chcesz pracować. Podobnie pisanie listu motywacyjnego metodą kopiuj/wklej, byleby trafić do jak największej ilości firm spowoduje jedynie, że pracodawcy zobaczą znane im już schematy czy uniwersale hasła, które z pewnością nie zachęcą ich do wybrania właśnie Ciebie. Pokaż, że ten pracodawca jest Twoim jedynym, i Ty jesteś jedynym najlepszym pracownikiem. Po prostu poświęć na to trochę więcej czasu, a zwiększysz swoją skuteczność.

Podstawowe elementy i struktura dobrego Curriculum vitae:

1) Dane osobowe. W każdym dobrym CV muszą znaleźć się poniższe dane:

- imię i nazwisko

- data urodzenia

- adres zamieszkania

- numer telefonu

- adres e-mail

To wydaje się oczywiste, ale zaskakujące jest to, że część osób o tym zapomina. Znam kilka przykładów osób, które wysyłały CV z nieaktualnym numerem telefonu! To czasami najważniejszy element Twojego CV.
2) Zdjęcie w dobrym CV.
To nie musi być zdjęcie z Twojej legitymacji lub dowodu osobistego. A nawet więcej - to nie powinno być to samo zdjęcie! Jeśli zrobiłbyś mapę cieplną Twojego CV, prawdopodobnie byłoby to pierwsze miejsce, na które spojrzysz. Cała reszta cieszy - ale to właśnie zdjęcie określa pierwsze odczucia do Twojej osoby. Zdjęcia z wakacji, w ciemnych okularach albo zdjęcie na którym są inne osoby - to bardzo zły pomysł. Automatycznie wpadniesz do worka „amator". Dotyczy to również samej jakości fotografii. Rozpikselowane zdjęcie, niewyraźne lub w ruchu - również odpada.

Dobre zdjęcie nie musi być problemem. Wystarczy jasna ściana, korzystny profil. Jeszcze lepiej zrobisz, znajdując znajomego, który za dobrą kawę zrobi Ci kilka profesjonalnych zdjęć. Najlepsze CV musi mieć najlepsze zdjęcie.
3) Umiejętności i zdolności.
W tym miejscu wpisz wyłącznie ważne certyfikaty lub konkretne umiejętności, które posiadasz. Jeśli znasz obcy język - najlepiej określić go w międzynarodowej skali ( więcej przeczytasz w Wikipedii). Nie wypisuj wszystkich rzeczy, które potrafisz. W moim przypadku np. moja lista była by absurdalnie długa i bez sensu - potrafię robić strony internetowe, znam się na SEO, ale hodowałem też mrówki, pracowałem jako fotograf, znam podstawy programowania, zajmowałem się sprzedażą, mam kilka certyfikatów dot. marketingu, ale po drodze pracowałem też w wulkanizacji i potrafię wymienić opony, a na początku swojej kariery zawodowej pracowałem na maszynach w fabryce mebli medycznych! Jestem wstanie się założyć, że Ty też potrafisz wiele różnych rzeczy. Nie wypisuj ich wszystkich. Skup się na tych umiejętnościach, które konkretnie pomogą Ci na tym konkretnym stanowisku.
4) Wykształcenie.

studia podyplomowe,

studia magisterskie/licencjackie,

liceum.

Nikogo nie interesuje Twoje gimnazjum. Aby napisać dobre CV musisz zawrzeć tylko najważniejsze informacje. Raczej żaden pracodawca nie będzie potrzebował takiej informacji. Twoje wykształcenie powinieneś napisać w kolejności chronologicznej, czyli najpierw tą, do której obecnie uczęszczasz, a następnie te już skończone. Ważne mogą też być odpowiednie daty ramowe oraz nazwy uczelni w szczególności w zakresie kierunku, wydziału ew. trybu nauki. Możesz też w tym miejscu napisać swoje specjalizacje lub tytuły prac licencjackich czy magisterskich pod warunkiem, że są związane ze stanowiskiem na które aplikujesz.
5) Doświadczenie zawodowe.
To miejsce, w którym często mocno płyniemy. Tutaj potrzebne są konkrety:

obecne miejsce pracy,

wcześniejsze miejsca pracy,

możesz również wypisać odbyte praktyki i staże.

Przy historii zatrudnienia wypisz dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia pracy, nazwę firmy z adresem; zajmowane stanowisko; zakres obowiązków. Możesz wpisać też formę zatrudnienia (umowa o pracę, umowa zlecenie), choć zazwyczaj nie jest to istotny szczegół. Nie ma też potrzeby wypisywania wszystkich miejsc pracy - w szczególności, jeśli pracowałeś w danym miejscu tylko przez kilka tygodni/miesięcy. Uważaj też na dziury w CV - jeśli „wytniesz" jakieś miejsce pracy, następny pracodawca może Cię spytać co robiłeś w tym czasie (choć to niekoniecznie w pełni legalne...)

6). Twoja działalność (organizacje, stowarzyszenia) i nagrody
Taką rubrykę stwórz, jeśli udzielasz się lub udzielałeś w organizacjach studenckich lub pozarządowych, jesteś lub byłeś wolontariuszem. W tym miejscu również zachowaj rozsądek. Startując na stanowisko menadżerskie, może nie ma sensu informować, że należysz do kółka gospodyń domowych i dostałeś 10 lat temu nagrodę za najszybszy zjazd narciarski... 🙂

7) Przebyte szkolenia
Wypisz je tylko jeśli dadzą Ci przewagę rynkową nad konkurencją. Możesz też wypisać podstawowe informacje czyli np. długość tego szkolenia, sam temat oraz organizatora. To dobre miejsce na certyfikaty językowe.
8) Zainteresowania
Dobrze napisane CV to również miejsce na Twoje zainteresowania. Jeśli nie masz konkretnych zainteresowań lub jeśli tylko lubisz czytać „ciekawe książki" i „słuchać muzyki", oraz a Twoim głównym zainteresowaniem jest „sport" to lepiej nic nie pisz. Jeśli natomiast masz nietypowe hobby, oryginalne zainteresowania lub uprawiasz jakiś konkretny sport to warto tym się pochwalić. To miejsce w Twoim CV gdzie możesz na zabłysnąć i pokazać się od tej „ludzkiej strony". Przede wszystkim nie wymyślaj dziwnych zainteresowań - możesz trafić na osobę, która faktycznie zna się na tym temacie i narazisz się na kompromitację.
9) Referencje
Jeśli Twój poprzedni pracodawca chętnie udzieli Ci referencji ustnych (ustal to wcześniej) możesz podać imię i nazwisko oraz numer telefonu do konkretnej osoby.

Jeśli dysponujesz referencjami pisemnymi możesz je po prostu dołączyć lub zastosować dopisem, że udostępnisz je na życzenie nowego pracodawcy (co by nie spamować sektami dodatkowych plików).
10) Treść klauzuli o ochronie danych osobowych w CV - aktualna 2017.
Dokładnie taka treść powinna znajdować się w stopce Twojego CV:

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji (zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 roku o Ochronie Danych Osobowych; tekst jednolity: Dz. U. 2016 r. poz. 922).W
11) Długość dobrego CV
Przyjęło się uważać, że CV powinno zajmować mniej więcej jedną stronę A4. Z drugiej strony lepiej zawrzeć istotne informacje i zająć dwie strony, niż na siłę poszerzać marginesy i zmniejszać czcionkę, aby wcisnąć wszystkie treści na jedną stronę. Z drugiej strony - szanujmy drzewa. Nie wycinajmy lasów na niepotrzebne dokumenty 🙂 Zbyt długi CV może być potraktowane jako rozwlekłe i nieciekawe.

Jak powinno wyglądać dobre CV?

Estetyka jest niesamowicie ważna. Oczywiście, możesz zrobić CV po prostu w wordzie. I Twoje CV będzie podobne do setek innych! Zadbaj o odpowiedni wygląd, ale nie przesadzaj z kolorami (czarne tło i białe litery, mogą wyglądać super ale w praktyce „zajdziesz" drukarki w biurach 🙂 Upewnij się, że nie nie ma w nim żadnych literówek, ani błędów ortograficznych. Postaraj się, aby dokument miał ładną i przejrzystą strukturę. Jeżeli nie posiadasz wystarczających umiejętności, możesz skorzystać z wielu szablonów dostępnych w Internecie wzorów. Po wpisaniu do Google frazy „generator CV" znajdziesz darmowe i płatne narzędzia, która ułatwią stworzenie CV marzeń 🙂
Jak napisać CV, które wyróżni się z tłumu?
ak napisać CV, które wyróżni się z tłumu?
Pamiętaj, że to Twoja wizytówka. Pokaż pracodawcy że to właśnie konkretnie u niego chcesz pracować. Podobnie pisanie listu motywacyjnego metodą kopiuj/wklej, byleby trafić do jak największej ilości firm spowoduje jedynie, że pracodawcy zobaczą znane im już schematy czy uniwersale hasła, które z pewnością nie zachęcą ich do wybrania właśnie Ciebie. Pokaż, że ten pracodawca jest Twoim jedynym, i Ty jesteś jedynym najlepszym pracownikiem.

Po prostu poświęć na to trochę więcej czasu, a zwiększysz swoją skuteczność.

Jeśli nie masz zbyt dużo czasu, zawsze możesz użyć profesjonalnego CV kreatora. CV-maker jest bardzo prosty w użyciu narzędziem, który nie tylko tworzy CV spośród 36 szablonów w 10 mint, ale również można wyszukać pracę i bezpośrednio z tej aplikacji aplikować o konkretne stanowisko.

Gorąco polecam 🙂 Poniżej przykład takiego szablonu:

Możesz też skorzystać z mojego pomysłu - kup szablon na themeforest! Kliknij, aby zobaczyć kilka propozycji. Taki przeciętny szablon kosztuje 2$ do 10$.

Większość takich szablonów ma kilka wersji - np. pod photoshopa ale też pod worda itd. W ten sposób oszczędzasz bardzo dużo czasu 🙂 Takie podejście systemowe wygeneruje Ci dużo oszczędności, zminimalizuje poczucie frustracji a przy okazji umożliwi prawdziwe wyróżnienie się wśród innych osób!

Jaki format dobrego CV?

Jak już napiszesz CV, to wysyłaj je przez email stosuj rozszerzenie .pdf. Żadnych innych. Rozszerzenia typu .doc czy docx jest po prostu nie profesjonalne i bardzo źle wygląda. Nie wiesz na jakim komputerze, będzie otwierane Twoje CV. Wyobraź sobie, że ktoś otwiera Twoje CV i wygląda ono całkowicie inaczej niż to zaplanowałeś - jest po prostu brzydkie! PDF jest najbezpieczniejszym formatem do CV i najlepszym do wydrukowani.

Pamiętaj o odpowiednim nazwaniu pliku z CV swoim imieniem i nazwiskiem. Im prościej tym lepiej. „moje cv.pdf". To nie jest dobry pomysł 🙂 Najlepiej przyjąć szablon imie_nazwisko.pdf lub po prostu nazwisko_cv.pdf. Będzie je łatwiej odnaleźć.

Wydrukuj! Jeśli już chcesz wydrukować swoje CV, zrób to dobrze. Zadbaj o dobrą jakość - może to być papier kredowy, który jest lekko grubszy i przyjemniejszy w dotyku. Sprawdź też kolorystykę - czy Twoja cera wygląda na zdjęciu? Czy wszystkie jest czytelne?

Wyślij! Oczywiście w naszych czasach zazwyczaj wysyłamy e-mailem lub poprzez formularz. Zadbaj o odpowiednią treść również i w tym miejscu. Może spróbuj delikatnie zagadać? Nie rozpisuj się w mailu - ale może warto napisać kilka zdań, dlaczego zależy Ci na tej pracy? 🙂 Może w Twoim przypadku bardzo ciekawe będzie wysłanie CV tradycyjną pocztą. W ten sposób możesz się wyróżnić oraz zadbać o... experience. Czyli odczucia - może warto przygotować „paczkę z Twoim CV? Ładna koperta, dobra jakość wydruku itd. może okazać się świetnym wyróżnikiem 🙂
Jeśli masz jeszcze jakieś pytania, jak zrobić dobre CV lub chciałbyś dowiedzieć się więcej o tym jak skutecznie dostać pracę - napisz w komentarzu, postaram się rozwinąć ten temat na moim blogu 🙂
Niewykluczone też, że myślisz bardziej o rozwoju w kierunku własnego biznesu - jeśli tak zobacz kilka propozycji na własny biznes 🙂

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak napisać dobre CV? Jak pisze się CV? GeekWork

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak napisać dobre CV? Nie każdy musi być przedsiębiorcą. Dla wielu praca na etacie jest idealnym rozwiązaniem - gwarancja wpływów, pozorne bezpieczeństwo, ubezpieczenie. Z drugiej strony w naszych czasach ludzie chętnie zmieniają pracę. I wtedy stajemy przed dylematem - jak napisać CV? Jak sprawić, aby było dobre? Jak się wyróżnić?

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Przysłówek - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Przysłówek jest nieodmienną częścią mowy. Odpowiada na pytania jak? gdzie? kiedy? W zdaniu przysłówek łączy się z czasownikiem i jest jego określe...

# data[].attributes.headline
"Tędy i owędy" Melchior Wańkowicz- opracowanie 

# data[].attributes.subject
"Tędy i owędy" Melchior Wańkowicz- opracowanie 

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Akcja gawęd Wańkowicza obejmuje szeroki horyzont. Opisywane wspomnienia dotyczą lat młodzieńczych bohatera, lat spędzonych w okupowanej Warszawie, końca zaborów, dwudziestolecia międzywojennego, a także rzeczywistości amerykańskiej tuż po zakończeniu wojny. Większość opisu dotyczy jednak Warszawy i szkolnych perypetii autora (Wańkowicz uczęszczał tam do Gimnazjum Chrzanowskiego.

Geneza

Tędy i owędy to jeden z ciekawszych zbiorów gawęd wydanych przez mistrza tego gatunku, jakim był Melchior Wańkowicz. Zbiór ukazał się w po praz pierwszy w 1961 roku w wydawnictwie ISKRY. Był to czas, kiedy pisarz powrócił z emigracji. Gawędy pojawiły się w momencie gdy popularność Wańkowicza była bardzo wysoka, z czego ówczesne władze PRL-u nie były zadowolone.

Pisarz opowiada tam o swojej przeszłości w formie anegdot i zabawnych lekkich historii, choć nie zawsze kończących się szczęśliwie. Wańkowicz wspomina swoją młodość, lata wojenne oraz powojenną emigrację. Różne paradoksy codziennego życia w PRL wywołują u czytelnika rozbawienie ale także sentyment wymieszany z naturalnym poczuciem goryczy.

Przez pryzmat historii życia samego autora i jego rodziny poznajemy realia życia

# data[].attributes.attachment_link.title
Melchior Wańkowicz, Tędy i owędy - opracowanie

# data[].attributes.attachment_link.description
Akcja gawęd Wańkowicza obejmuje szeroki horyzont. Opisywane wspomnienia dotyczą lat młodzieńczych bohatera, lat spędzonych w okupowanej Warszawie, końca zaborów, dwudziestolecia międzywojennego, a także rzeczywistości amerykańskiej tuż po zakończeniu wojny. Większość opisu dotyczy jednak Warszawy i szkolnych perypetii autora (Wańkowicz uczęszczał tam do Gimnazjum Chrzanowskiego.

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Liczebnik - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Liczebnik to odmienna część mowy. Odpowiada na pytania: ile? który? Wyróżniamy: liczebniki główne - odpowiadają na pytanie: ile?, opisują liczbę c...

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Zaimek - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Zaimek jest to samodzielna część mowy, której główną funkcją jest zastępowanie innych wyrazów w zdaniu. Typy zaimków ze względu na funkcję, ja...

# data[].attributes.headline
"Ziele na kraterze" Melchior Wańkowicz- streszczenie, opracowanie 

# data[].attributes.subject
"Ziele na kraterze" Melchior Wańkowicz- streszczenie, opracowanie 

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Krysia Wańkowicz przychodzi na świat w 1919 roku. Przed narodzinami dziewczynki, jej matka - Zofia Wańkowiczowa - dowiaduje się o śmierci swych dwóch braci. Rodzina pisarza mieszka w Warszawie przy ulicy Elektoralnej. Krysia to słabe i chorowite dziecko. Rodzice walczą o jej zdrowie przez pierwsze trzy lata jej życia. Na krótki czas rodzina Wańkowiczów przenosi się do wiejskiego domu Tola - brata pisarza. Marta Wańkowicz, nazwana przez starszą siostrę „Tili", rodzi się w majątku Prochy, będącym wtedy własnością Marii Wańkowicz. Mały „Tirliporek" to psotne i wesołe dziecko, ciekawe otaczającego go świata. Autor powieści opisuje szczegółowo pierwsze kroki córek w świecie - pierwsze wypowiadane słowa, ulubione zabawy, psoty. Dziewczynki dorastają w towarzystwie kuzynostwa (dzieci Tola Wańkowicza) - Jura, Hani, Roma, Irenki. Po powrocie do Warszawy młoda rodzina boryka się z problemami finansowymi. Wańkowicz postanawia zarabiać jako autor sloganów reklamowych.

Mieszkanie na Elektoralnej przytłacza swą szarością i smutkiem. Nie przeszkadza to jednak dzieciom (i ojcu) w wymyślaniu coraz ciekawszych zabaw. Krysia i Marta uwielbiają bawić się w „lokomotywę" (przesiadki na stacjach „Kłujewo", „Całuski", „Szczypin"), śpiewać piosenki, tworzyć zabawne wierszyki. Dzieci z uwagą przysłuchują się bajkom i całkiem „dorosłym" powieściom („Trylogia" Sienkiewicza) czytanym przez ojca na dobranoc. Już w pierwszych latach życia kształtują się silne charaktery obydwu córek Wańkowiczów. Krysia jest opanowana, ciekawska i uparta (rodzina nadaje jej przydomek „Pyton" od ciągłego wypytywania). „Tili" to wesołe, beztroskie dziecko, starające się za wszelką cenę dorównać starszej siostrze. Ojciec nazywa ją „Chłopkiem-Roztropkiem". Dziewczynki spędzają lato na wsi - w Bezku (Chełmszczyzna) u „przyszywanej"

# data[].attributes.attachment_link.description
Krysia Wańkowicz przychodzi na świat w 1919 roku. Przed narodzinami dziewczynki, jej matka - Zofia Wańkowiczowa - dowiaduje się o śmierci swych dwóch braci. Rodzina pisarza mieszka w Warszawie przy ulicy Elektoralnej. Krysia to słabe i chorowite dziecko. Rodzice walczą o jej zdrowie przez pierwsze trzy lata jej życia.

# data[].attributes.headline
"Syzyfowe prace" Stefan Żeromski- ogólne informacje 

# data[].attributes.subject
"Syzyfowe prace" Stefan Żeromski- ogólne informacje 

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Szkoła jakiej nie znamy

Syzyfowe prace to pierwsza powieść Stefana Żeromskiego, wydana w 1897 r. pod pseudonimem Maurycy Zych. Książka opowiada o dorastaniu polskiego szlachcica, Marcina Borowicza, w szkole w czasach zaborów. Szkoła, ukazana w tej książce, w niczym nie przypomina dzisiejszych placówek edukacyjnych. W szkole końca XIX wieku brakuje wszystkiego, do czego my współcześni jesteśmy przyzwyczajeni. Brakuje języka polskiego (jako przedmiotu oraz sposobu komunikacji), swobody opinii i poglądów, opieki nauczycieli nad uczniami, swobodnego dostępu do całej literatury i pomocy naukowych, stałej obecności i wsparcia rodziców, bezpiecznego kącika do odrabiania lekcji w rodzinnym domu i wielu podstawowych rzeczy.

Uczniowie gimnazjum w Klerykowie, o których pisze Żeromski, często głodują, nie mają ubrań, książek, muszą dorabiać korepetycjami, aby móc utrzymać się na stancjach. W szkole panuje zupełnie inna atmosfera niż dziś - nauczyciele stosują kary cielesne, uczniowie są zastraszani, obserwowani przez donosicieli, przeszukiwani w swoich stancjach. Wszystko to jest spowodowane rusyfikacją, czyli praktyką władz carskich, mającą na celu wyplenić w narodzie poczucie polskości, stworzyć społeczeństwo ślepo posłuszne carowi. Przygody i losy bohaterów Syzyfowych prac pozwalają na wyciągnięcie ciekawych wniosków dotyczących przeszłości Polski, a także - dzięki porównaniu obu okresów historycznych - aktualnej sytuacji.

Poza poznaniem realiów szkoły z lat 1872-1881 książka Żeromskiego daje nam wiele odpowiedzi na podstawowe pytania związane z dorastaniem. Doświadczenia Marcina Borowicza są pomocne w dojrzewaniu czytelników. Mimo że Marcin, fikcyjna postać z utworu Żeromskiego, przeżywa swoje dzieciństwo i pierwsze lata młodości w innej rzeczywistości, to jest on jednak postacią bliską wszystkim swoim rówieśnikom, niezależnie od czasów, w których żyją. Żeromski dokonał w swej powieści wnikliwego studium dorastania zarówno jednostki, jak i całej młodzieży. Syzyfowe prace to ponadto powieść autobiograficzna, z której dowiadujemy się o ewolucji małego chłopca z biednej rodziny, który po ciężkich perypetiach szkolnych stał się przecież po latach wielkim polskim pisarzem, publicystą i działaczem społecznym, jakim był Stefan Żeromski.

Co powinieneś wiedzieć o Syzyfowych pracach?

Kim byli główni bohaterowie Syzyfowych prac?

Marcin Borowicz, Andrzej Radek, Bernard Sieger (Zygier), Marian Gontala, Anna Stogowska - "Biruta", Antoni Paluszkiewicz - "Kawka", Pani Przepiórkowska "stara Przepiórzyca". Zobacz: Bohaterowie Syzyfowych prac

Jaki był czas i miejsca akcji właściwej Syzyfowych prac?

Okres po upadku powstania styczniowego - lata siedemdziesiąte XIX wieku, zabór rosyjski. Kleryków (prócz szkoły i stancji Stary Browar), a poza tym Owczary, Pajęczyn Dolny, Gawronki. Zobacz: Czas i miejsce akcji

Jaka była geneza Syzyfowych prac?

Na powstanie powieści złożyła się świadomość tradycji narodowowyzwoleńczej Stefana Żeromskiego i jego zainteresowanie problematyką społeczną. Powieść dojrzewała w nim od czasów studiów. Zobacz: Geneza Syzyfowych prac

Jakie jest znaczenie tytułu Syzyfowych prac?

Użyte w tytule utworu wyrażenie syzyfowe prace pochodzi z mitologii greckiej i oznacza pracę daremną, bezcelową, bezowocną, bezsensowną, niemającą końca, zmagania się z czymś. Zobacz: Znaczenie tytułu - Syzyfowe prace

Jakie motywy literackie odnajdziemy w Syzyfowych pracach?

Motyw młodości, ojczyzny, patriotyzmu, przemiany wewnętrznej, rodziny, samotności, ucznia i mistrza, Boga, miłości niespełnionej, syna, miasta, chłopa i wsi. Zobacz: Motywy literackie w Syzyfowych pracach

Jaka była problematyka Syzyfowych prac?

Głównymi problemami poruszanymi przez Żeromskiego w powieści jest rusyfikacja polskiej młodzieży i dorastanie.

Kiedy i gdzie wydano pierwszy raz Syzyfowe prace?

Powieść ukazała się pierwszy raz w odcinkach w dzienniku "Nowa Reforma" od 7 lipca do 24 września 1897. W formie książkowej Żeromski wydał Syzyfowe prace w 1989 r. we Lwowie pod pseudonimem Maurycy Zych. W zaborze rosyjskim pierwsze, ocenzurowane wydanie nastąpiło w 1909 r. - pod tytułem "Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace"

Kiedy powstała ekranizacja Syzyfowych prac?

Syzyfowe prace film i sześcioodcinkowy serial powstał w 2000 r. Reż. Paweł Komorowski, obsada: Łukasz Garlicki, Franciszek Pieczka, Alicja Bachleda-Curuś.

Pisali o Syzyfowych pracach

Henryk Galle w „Syzyfowe prace" (recenzja): „Syzyfowe prace, ten głośny akt oskarżenia, rzucony dotychczasowemu systemowi szkolnemu w Kraju Przywiślańskim, to radosny hymn życia, na przekór wszystkiemu, na przekór rozpaczy i zwątpienia, i pesymizmem wszelakim. (...) A zmiana tytułu nie jest tu bez znaczenia. Boć istotnie, nie syzyfowe to były, daremne wysiłki, jeśli zdołały wzniecić w duszach młodocianych wychowanków gimnazjum klerykowskiego, zahukanych, marzących tylko o dobrych stopniach i promocjach, święty ogień zapału, a tego cudu przemiany dokonały poznane przez nich, dopiero podczas pobytu w jednej z wyższych klas, utwory polskiej poezji romantyczno-wolnościowej. I oto do walki o najdroższe skarby narodowe staje młode pokolenie, pomnożone zastępami najlepszych jednostek z ludu, w najszerszym znaczeniu tego wyrazu."

Włodzimierz Jampolski w „Stefan Żeromski. Duchowy wódz pokolenia": „Powieść ogromnej wartości: powieść - dokument i dzieło sztuki, przy czym obie te właściwości przenikają się w sposób nierozerwalny. Materiał historyczny faktów i spostrzeżeń przetopiony został w formę przeżyć, już nie osobistych, lecz zbiorowych. W wyższym stopniu niż w jakiejkolwiek innej powieści Żeromskiego bohaterem tu nie jest jednostka, lecz zbiorowość, młode pokolenie w latach około 1880. (...) Z czwartaków studenckich Warszawy rozesłane zostały wici. Zabłąkał się skądś do Pajęczyna Paluszkiewicz - Kawka, krwią plujący, śmieszny i prześladowany, święty pozytywista, wydobył syna fornalskiego, Andrzeja Radka, na powierzchnię i na całe życie wskazał mu drogę, którą ma kroczyć. Z Warszawy zaś, z kółek samokształceniowych, przybył siódmoklasista z Siegerów Bernard Zygier i on, Polak z Niemców, metodyczny, spokojny, trochę ociężały - wśród tych Borowiczów i Radków rozżarza płomień polskości.

Poprzez przeszkody, poprzez łany życia, na których nie samo zboże ideałów rośnie, lecz i kwiaty młodzieńczego wesela - poprzez zakątki, w których tak się sobie żyje - dwie zmierzają ku sobie i łączą się drogi: droga miękka, kapryśna, nieraz niekonsekwentna, syna szlacheckiego Marcina Borowicza, która kołując po wertepach młodzieńczej beztroskości, potrącając o przepaść zrusyfikowania się, doprowadza do twardego gruntu, podmurowanego doświadczeniem i bólem, twardą szkołą życia, oduczającą miękkości - i twardy, prosty, kurzem pokryty, chłopski gościniec Andrzeja Radka. Dłonie ich łączy Polak z Niemców Bernard Zygier, a melancholijnego uroku przedwczesnej goryczy dodaje temu przymierzu przedwiośnie miłości młodzieńczej, zwarzony mrozem wypadków cień Biruty - panny Stogowskiej, kapłanki - abnegatki, ofiary losu, zjawiającej się na chwilę oczom Marcina Borowicza, a na zawsze duszy jako jej nowe bogactwo. Wiosna polskości w duszach, choć jeszcze nikła, nieśmiała, despotyzmowi losu poddana".

Wacław Borowy w „Powieść o dorastaniu. (Żeromskiego Syzyfowe prace)": „Syzyfowe prace - to nie tylko, jak określano „powieść o dorastaniu", szkole i młodzieży, lecz synteza ideologiczno-artystyczna całej wczesnej twórczości Żeromskiego. Najszczegółowiej, w najbogatszej ilości epizodów, przedstawił pisarz życie młodzieży, ale - choćby tylko w skrótowej relacji - dotknął wszystkich tematów, poruszanych w poprzednich utworach.

Powieść nie rejestruje mechanicznie dawnych motywów. Nawet powtarzając je ukazuje ich nowe aspekty. W ten sposób osiąga wysoką wartość poznawczą. Można to prześledzić na przykładzie stosunku Żeromskiego do pozytywizmu i do sprawy chłopskiej. (...) Syzyfowe prace są przykładem stwierdzającym (zgodnie na ogół z rzeczywistością) historycznie postępową funkcję materialistycznej myśli mieszczańskiej w walce z fideistycznymi tradycjami (przykłady z życia młodzieży klerykowskiej). W losach Paluszkiewicza i Radka ukazał Żeromski coś więcej: jak tradycje pozytywistycznego postępu poczynają pełnić nową funkcję społeczną. Paluszkiewicz przypomina „darwinistkę" Stasię z Siłaczki. Jego los, podobnie jak los Bozowskiej, ukazuje klęskę szczerych pozytywistycznych entuzjastów „pracy u podstaw" w społeczeństwie kapitalistycznym. Paluszkiewicz reprezentuje materialistyczne, wolnomyślicielskie tradycje myśli mieszczańskiej.

(...) Obrazy życia biedoty wiejskiej wróciły na karty Syzyfowych prac jedynie w skrótowej relacji. Ale i one zyskały nowy aspekt, bo zjawiły się w ramach konstrukcji artystycznej, reprezentującej zarazem życie dworu i życie bogatego chłopa. W ten sposób, mimo fragmentaryczności, ukazana została wyraziście niedola i beznadziejność położenia małorolnych i bezrolnych chłopów w istniejącym porządku społecznym. W tej konstrukcji artystycznej i epizod z ubogim chłopem-żydem Lejbą Koniecpolskim (który - jak świadczy o tym list Żeromskiego do Oktawii Rodkiewiczowej jeszcze z roku 1892 - utrwalił się w pamięci pisarza w czasach młodzieńczych obserwacji ubogiej wsi kieleckiej: „Widzę go do dziś bosego... jak biega po kamienistej roli, wlokąc bronę...") staje się nie naturalistycznym opisem, lecz cząstką realistycznego obrazu niedoli małorolnej wsi w Królestwie."

Henryk Markiewicz we wstępie do „Stefan Żeromski: Dzieła": „Porównanie Syzyfowych prac z Dziennikami Żeromskiego obala dawniejsze przypuszczenia o wiernym autobiografizmie utworu. Właśnie swobodne przetworzenie materiału wspomnieniowego pozwoliło pisarzowi zamknąć w książce dwie, przenikające się wzajemnie, prawdy realistyczne - jedną, powszechnie sprawdzalną i powtarzalną, o typowych przeżyciach wiodących od ufnej naiwności dziecięcej ku pierwszym spotkaniom z wielkim serio życia, ku decyzjom, poprzez które młody człowiek określa swe miejsce w społeczeństwie. I prawdę drugą - o sytuacjach historycznych i ideowych, w jakich dorastało pokolenie urodzone po klęsce ostatniego powstania. Żeromski z zadziwiającą przy tak bliskiej perspektywie czasowej - celnością wyboru pokazuje, jak z chaosu sprzecznych tendencji (ich skomplikowaną różnorodność warto tu uprzytomnić sumarycznym choćby wyliczeniem: krzyżują się tu z sobą uraz klęski, wyradzający się w zastraszony lojalizm, zręczna taktyka rusyfikatorów, opóźnione echa pozytywizmu, sprzeczne w skutkach, bo przynoszące ferment intelektualny, a zarazem wykruszające opór narodowy, utajone, ale niewygasłe tradycje powstania, wielka siła romantycznej poezji, odruchy buntu wniesione przez młodzież ludową, promieniowanie kółek konspiracyjnych...) - wyrasta świadomość narodowa i wrażliwość społeczna młodego pokolenia.

O wszystkim tym pisano po Żeromskim jeszcze wiele, nieraz subtelniej i śmielej, zwłaszcza w opisie psychologicznych perypetii dojrzewania. Nowatorstwo jednak Syzyfowych prac tak wielostronnie i głęboko zapisało się w naszej tradycji literackiej, że późniejsze, choćby doskonalsze osiągnięcia, znaczenia tej powieści umniejszyć już nie potrafiły."

Artur Hutnikiewicz w „Stefan Żeromski": „Syzyfowe prace nie są przecież powieścią o klęsce i o przegranej. Bo oto budzi się z wolna w owym zapadłym Klerykowie zdecydowany poryw ku odrodzeniu narodowemu. Wypędzony ze szkół warszawskich uczestnik tajnych kół młodzieżowych, Bernard Zygier, staje się duszą i kierownikiem nowego poruszenia młodzieży. Scena, w której Zygier na pogardzanej lekcji języka polskiego ujawnia ku zdumieniu klerykowskich kolegów niedostępną dla nich, rozległą znajomość literatury ojczystej i deklamuje Mickiewicza Redutę Ordona, należy do najpiękniejszych kart piśmiennictwa polskiego.

(...) Utwór mieni się wspaniałą rozmaitością nastrojów. Jego świetny realizm polega właśnie na tej wielkości i zmienności tonów, bo takie jest przecież życie - bogate, skomplikowane, pełne kontrastów. Jest tu więc przedni humor i komizm w niepoliczonych sytuacjach z życia szkolnego, jest sarkazm, drwina, karykatura w przedstawieniu niektórych belfrów klerykowskich, figur urzędowych, małomiasteczkowych oryginałów. Ale są zarazem sceny wzruszające, pełne subtelnego liryzmu, podniosłe i patetyczne. Wszystko to jednak utrzymane w granicach epickiego umiaru. Uczucia i wzruszenia wyrażają się dyskretnie, stłumione, ściszone, organicznie zestrojone z opanowanym i spokojnym tokiem opowieści.

Książka jest świetnie skomponowana. Nie ma w niej właściwie akcji i intrygi w powszechnie przyjętym rozumieniu tych pojęć. Rzecz składa się z szeregu epizodów-obrazów, uporządkowanych w kolejności czasowego następstwa. Ale każdy z tych fragmentów jest koniecznym i ważnym elementem całości, każdy odtwarza jakąś ocenę, sytuację i zdarzenie istotne w życiu szkoły lub w dziejach osobistych bohatera powieści. Ustawiczna zmienność obrazów i scenerii doskonale zastępuje i nagradza brak jakichś szczególniejszych i pasjonujących powikłań opowiadania. Każdy zresztą obraz jest zamkniętą i skończoną artystycznie całością. Niemal jak w noweli temat rozwija się tu w szybkim tempie, osiąga szczyt napięcia, kończy jakimś mocnym uczuciowo akcentem. A wszystko to opowiedziane powściągliwie i zdumiewająco jak na Żeromskiego oszczędnie. Powieść ta tkwi jeszcze całkowicie w kręgu opowiadań, posiada znamienny dla nich umiar wyrażenia. Nie ma tu jeszcze tej rozlewnej bujności żywiołu słownego, która stanie się w przyszłości nieodłącznym znamieniem stylu pisarza. Tylko tam, gdzie wymaga tego charakter i rodzaj treści, gdzie dochodzi do głosu liryczne wzruszenie czy uczucie wzniosłości, słowo rozkwita bogatą gamą barw, tonów i przedstawionych skojarzeń. Ta ujawniona we wszystkich warstwach i przekrojach powieści miara rzeczy wyznacza Syzyfowym pracom w bogatym dorobku literackim pisarza pozycję szczególną, niemal wyjątkową."

Bibliografia

1)Adamczewski St.: Syzyfowe prace. Objaśnienia i przypisy. Warszawa 1930
2)Borowy W.: Powieść o dorastaniu, Pion 1936
3)Borowy W.: Żeromski i świat książek w: Studia i rozprawy, Warszawa 1960
4)Chrzanowski B.: Szkoła w twórczości Stefana Żeromskiego, „Przyjaciel szkoły" 1926
5)Hutnikiewicz A.: Stefan Żeromski, Warszawa 1960
6)Jakubowski Z.: Wczesna twórczość Stefana Żeromskiego, w: Stefan Żeromski, Warszawa 1951
7)Piołun-Noyszewski St.: Stefan Żeromski. Dom, dzieciństwo, młodość, Warszawa 1928
8)Słodkowski Wł.: „Syzyfowe prace" Stefana Żeromskiego na tle lektury Dzienników", „Polonistyka" 1956
9)Wasylewski St.: Pod pierwszym urokiem Żeromskiego, „Tęcza" 1937

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkoła jakiej nie znamy Syzyfowe prace to pierwsza powieść Stefana Żeromskiego, wydana w 1897 r. pod pseudonimem Maurycy Zych. Książka opowiada o dorastaniu polskiego szlachcica, Marcina Borowicza, w szkole w czasach zaborów. Szkoła, ukazana w tej książce, w niczym nie przypomina dzisiejszych placówek edukacyjnych.

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Rzeczownik - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Rzeczownik to część mowy, która odpowiada na pytania: kto? co? Rzeczownik nazywa osoby, przedmioty, zwierzęta, rośliny, miejsca, pojęcia, zjawis...

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.title
Przymiotnik - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Przymiotnik to odmienna część mowy,która nazywa cechy osób, zwierząt, przedmiotów, roślin, miejsc, zjawisk. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie...

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
CZASOWNIK - podstawowe informacje

Odpowiada na pytania: co robi?, co się z nim dzieje?, w jakim jest stanie? Oznacza czynności lub stany np. -pisze -śpi. Jest odmienną częścią mowy.

Czasownik odmienia się przez:

- osoby, liczby:

1 osoba, liczba pojedyncza - Ja 1 osoba, liczba mnoga - My

2 osoba, liczba pojedyncza - Ty 2 osoba, liczba mnoga - Wy

3 osoba, liczba pojedyncza On, Ona, Ono 3 osoba, liczba mnoga - Oni, One

- czasy: czas teraźniejszy, czas przeszły, czas przyszły
- tryby:
Tryb orzekający - stosujemy, kiedy mamy zamiar poinformować kogoś o czynnościach, zdarzeniach, odbywających się w obecnej chwili (czas teraźniejszy), które miały miejsce w przeszłości (czas przeszły), bądź dopiero będą się odbywać (czas przyszły).

Tryb rozkazujący - stosujemy, kiedy chcemy wyrazić jakiś nakaz, rozkaz, prośbę albo polecenie. Tworzymy je, dodając określone końcówki do tematu czasu teraźniejszego.

Tryb przypuszczający - stosujemy, kiedy chcemy kogoś poinformować o czynnościach, bądź stanach, które mogły by się odbyć, gdyby zostały spełnione jakieś określone warunki albo, gdyby zaistniały pewne sprzyjające okoliczności. Trybu tego używamy również wtedy, kiedy chcemy wyrazić pewne czynności, stany, życzenia, wątpliwości, przypuszczenia, wahania, a także prośby albo rozkazu w złagodzonej formie.
- strony:
strona czynna - to osobowa forma czasownika (Mama Kasię); podmiot jest wykonawcą czynności (Mechanik naprawia samochód)

strona bierna - to osobowa forma czasownika "być" lub "zostać" i forma przymiotnikowa czasownika [imiesłów przymiotnikowy bierny] (Kasia jest ubierana przez mamę); podmiot oznacza przedmiot czynności a nie jej wykonawcę (Samochód jest naprawiany przez mechanika)

strona zwrotna - to osobowa forma czasownika i zaimek zwrotny "się" (Kasia ); podmiot jest wykonawcą i odbiorcą czynności (Piotr )

CZASOWNIKI PRZECHODNIE - to te, które posiadają formy strony biernej (np. budował - był budowany)

CZASOWNIKI NIEPRZECHODNIE - to te, które nie posiadają formy strony biernej (np. żyć, leżeć, dostać, spać)

Odmiana czasownika przez osoby, liczby, czasy, tryby i strony to KONIUGACJA.

# data[].attributes.attachment_link.title
Czasownik - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
CZASOWNIK - podstawowe informacje Odpowiada na pytania: co robi?, co się z nim dzieje?, w jakim jest stanie? Oznacza czynności lub stany np. -pisze -śpi. Jest odmienną częścią mowy.

# data[].attributes.body
Wiktoria Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Definicja

Rozprawka jest formą wypowiedzi, która ma bardzo ściśle określone reguły kompozycyjne. Wydawałoby się więc, że powinna być łatwa do napisania, jednak wcale tak nie jest. Dzieje się tak dlatego, że rozprawka jest rodzajem pracy naukowej - wymaga dogłębnego przemyślenia tematu, zaplanowania pracy i niezwykle logicznego rozumowania. Zwłaszcza jeśli zabraknie tego ostatniego, praca będzie w najlepszym wypadku niespójna, w najgorszym - po prostu bez sensu.

Rozprawka to wypowiedź pisemna, w której rozpatrujemy jakieś ważny problem. Najczęściej staramy się coś udowodnić, o czymś kogoś przekonać, odpowiedzieć na postawione pytanie, rozwiać jakąś wątpliwość. Rozprawka wymaga przy tym od autora do zajęcia jasno wyrażonego stanowiska wobec tematu - nie ma możliwości, by np. odpowiedź na zadane w jej temacie pytanie brzmiała „nie wiem". Do tego swoje stanowisko trzeba należycie uzasadnić, posługując się logicznymi argumentami - nie wystarczy tutaj argumentacja typu „bo tak mi się wydaje".

Na szczęście konstrukcja rozprawki wymaga też określonego sposobu sformułowania jej tematu. Czytając temat wypracowania, możesz więc wywnioskować z niego, czy masz do czynienia z rozprawką.

Przykładowe rozpoczęcia tematów wypracowań wskazujących na formę rozprawki

Uzasadnij, że...

Udowodnij, iż...

Czy słuszne jest powiedzenie...

Czy można zgodzić się z opinią, że...

Czy prawdą jest, że...

Rodzaje rozprawki
Wyróżniamy dwa rodzaje rozprawki:

dedukcyjną - czyli taką, w której na wstępie formułujemy tezę, co do słuszności której jesteśmy przekonani. W rozwinięciu przedstawiamy nasze argumenty, a w zakończeniu przytaczamy udowodnioną już tezę.

indukcyjną - czyli taką, w której na wstępie stawiamy hipotezę (twierdzenie nie w pełni uzasadnione, wymagające sprawdzenia). W rozwinięciu staramy się podawać takie argumenty, które będą w stanie naszą hipotezę zamienić w tezę. Tezę tę można zamieścić w zakończeniu jako wniosek z naszych rozważań, odpowiedź na pytanie itp.

Teza

Teza - stwierdzenie, co do którego mamy pewność jego słuszności.

Tezą może być np. „Czytanie rozwija wyobraźnię", „Matematyka pomaga w nauce logicznego myślenia".

Hipoteza

Hipoteza - stwierdzenie, co do którego nie mamy pewności, czy jest słuszne, i zamierzamy je udowodnić.

Hipotezą może być np. „Nieograniczony dostęp dzieci do komputera może skutkować brakiem trwałych i rozwiniętych relacji międzyludzkich".

Sposób argumentowania zależy od decyzji piszącego, ale też w dużej mierze od rodzaju rozprawki. Jeśli rozprawka zaczyna się od tezy, należy tezę poprzeć argumentami. Jeśli początkiem rozprawki jest hipoteza, mamy do wyboru już trzy sposoby pisania:

roboczo zakładamy, że hipoteza jest prawdziwa, i argumentujemy tak, by to udowodnić,

roboczo zakładamy, że hipoteza jest nieprawdziwa, i argumentujemy tak, by to udowodnić,

nie jesteśmy pewni i przytaczamy argumenty zarówno „za", jak i „przeciw"; na końcu oceniamy je i stawiamy taką tezę, za którą przemawiają ważniejsze i bardziej przekonujące argumenty.

Przykładowe zwroty

Przykładowe zwroty wprowadzające tezę/hipotezę

Nawiązując do tematu...

Moja odpowiedź na pytanie zawarte w temacie jest następująca...

Temat zakłada, że...

Temat sugeruje wiele możliwości, jednak...

Odpowiedź nie wydaje się być prosta, dlatego stawiam hipotezę...

(ze względów stylistycznych dobrze jest nie zaczynać wypracowania bezpośrednio takimi zwrotami, lecz napisać ogólny wstęp nawiązujący do tematu, zawrzeć w nim jakąś refleksję itp.)

Przykładowe zwroty wprowadzające kolejne argumenty

Kolejną sprawą, którą chcę poruszyć...

Nie wolno też pominąć...

Trzeba także pamiętać o...

Warto również zauważyć, że...

Należy zaznaczyć, iż...

Pragnę też zwrócić uwagę na...

Nie przemawia do mnie argument, że...

A oto inne spojrzenie na...

Należy też rozważyć racje przeciwne...

Przeciwnicy wysuwają swoje kontrargumenty...

Przykładowe zwroty sygnalizujące twoje zdanie

Myślę, że...

Uważam, iż...

Według mnie...

Śmiem twierdzić...

Moim zdaniem...

Niestety, nie podzielam opinii, że...

Wbrew temu, co mówią inni, potępiam takie stanowisko, gdyż...

Przykładowe zwroty podsumowujące argumenty

Czy można nie wierzyć w słuszność twierdzenia: „ ... "? Uważam, że przedstawione argumenty nie dają ku temu podstaw.

Myślę, że przytoczone argumenty pozwolą w pełni zgodzić się z twierdzeniem zawartym w temacie.

Na zakończenie wrócę jeszcze raz do tezy: „ ... „

Podzielam ten pogląd i sądzę, że wart jest szerokiej popularyzacji.

Na zakończenie, wracając do pytania postawionego w temacie, udzielam jednoznacznej odpowiedzi: „tak".

Ciekawym chwytem w rozprawce jest stosowanie odpowiednio dobranych cytatów. Można je wprowadzać między innymi w następujący sposób:

Na potwierdzenie wysuniętej tezy przytoczę słowa znanego filozofa „ ... "

Niech moje argumenty wesprze autorytetem . . . , który powiedział „ ... "

ŻELAZNE ZASADY

1. Przeczytaj uważnie temat rozprawki i zastanów się, jaki jest twój pogląd za zawartą w nim kwestię.

2. Argumentuj za twoim rzeczywistym poglądem - wypracowanie będzie dzięki temu mniej „sztuczne", będzie ci też łatwiej znaleźć argumenty.

3. Znajdź co najmniej trzy argumenty potwierdzające twój pogląd. Jeśli zdecydowałeś się na podanie argumentów zarówno „za", jak i „przeciw", znajdź co najmniej trzy każdego rodzaju.

4. Wypisz w brudnopisie wszystkie argumenty, jakie przyjdą ci do głowy, a następnie uszereguj je według jakiegoś kryterium, np.: ważności, siły oddziaływania na słuchacza (czytelnika), stopnia wiarygodności itp. W rozprawce użyj tych argumentów, które uznałeś za najlepsze.

5. Pomyśl, czy do tematu rozprawki pasują jakieś znane ci cytaty. Jeśli tak, wypisz je i zastanów się, jak wpleść je w tekst.

6. Napisz plan rozprawki i ściśle się go trzymaj.

7. Nie zapominaj o ciekawym wstępie i zakończeniu. Służą one nie tylko wprowadzeniu tezy (hipotezy) i podsumowaniu twojego wywodu, ale też mają zaciekawić odbiorcę, więc nie lekceważ ich.

PRZYKŁADY ROZPRAWEK

Uzasadnij, że stosunek człowieka do chleba jest wyrazem jego stosunku do pracy.

Czy szanujemy chleb? Na to pytanie, wydaje mi się, większość z nas odpowiedziałaby twierdząco. Niestety, liczne kosze na śmieci, między innymi w szkołach, pojemniki na odpadki i śmietniki, zdają się często przeczyć tej odpowiedzi. Bywa bowiem, że ludzie nie szanują chleba nawet wówczas, gdy nie powodzi im się najlepiej. Wygląda na to, że chleb dla wielu ludzi nie przedstawia należytej wartości, podobnie jak dla wielu należytą wartością nie jest praca.

wprowadzenie

I tu nasuwa się pewna refleksja. Stosunek człowieka do chleba jest wyrazem jego stosunku do pracy. Spróbuję to uzasadnić kilkoma chociażby argumentami.

teza

Pierwszy z nich związany jest z tradycją. W wielu krajach, w tym także w Polsce, istnieją dowody, że chleb otaczano swoistym kultem (niektóre elementy tego kultu przetrwały do dziś). Pojawienie się go bowiem na stole poprzedzone było ciężką pracą bardzo wielu ludzi. Stanowił on owoc tej pracy, był uwieńczeniem ludzkiego trudu. Gospodynie całowały pierwszy wyjęty z pieca bochenek chleba. Następnie czynili to pozostali domownicy. Dbano też o to, by nie marnowała się nawet okruszyna chleba. A kiedy zdarzyło się, że spadła na ziemię, podnoszono ją i często ze czcią całowano. Pięknie o tym napisał Cyprian Kamil Norwid w jednym z wierszy:
„Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba Podnoszą z ziemi przez uszanowanie dla darów Nieba... Tęskno mi Panie. „

Zdarza się jednak, że ludzie mają negatywny stosunek do pracy. Nie traktują jej poważnie, nie wykonują uczciwie, często marnują owoce swej pracy - zarobione pieniądze, za które mogliby właśnie kupić potrzebny chleb. Niestety, nie stanowi on widocznie dla nich większej wartości, bo jeśliby tak było, ceniliby również pracę, dzięki której mogliby mieć zapewniony chleb (w znaczeniu szerszym - godziwy byt).

podsumowanie

Myślę, że można powiedzieć, iż nasz stosunek do chleba jest w dużej mierze odzwierciedleniem naszego stosunku do pracy. Tak więc szanujmy chleb, owoc naszej i cudzej pracy. Szanujmy też pracę, dzięki której mamy na naszych stołach chleb.

potwierdzenie tezy

Podróż niejedno ma imię - uzasadnij prawdziwość takiego stwierdzenia

Niemal każdy człowiek na świecie odbył w swym życiu choć jedną podróż. Dla niektórych była to wędrówka w nieznane, innym przyszło tułać się z miejsca na miejsce. Słuszne wydaje się twierdzenie, że słowo „ podróż" może mieć różne znaczenie, co postaram się udowodnić, przedstawiając poniższe argumenty.

Po pierwsze podróż może oznaczać poszukiwanie sensu życia. Taką podróż odbył Mały Książę, bohater utworu Antoine'a de Saint- Exupéry'ego. Z rozmów z mieszkańcami kolejnych planetoid dowiedział się o ludzkich słabościach, poznał najbardziej charakterystyczne (choć niekoniecznie sensowne) zachowanie ludzi, zaprzyjaźnił się z lisem, nauczył się kochać i zrozumiał, że obiekt miłości nie musi być wyjątkowy, ale staje się taki właśnie dzięki miłości. Na swoją planetę wrócił bogatszy o zdobyte doświadczenia.

Jak wynika z przywołanych przeze mnie przykładów, rzeczywiście słowo „podróż" ma wiele znaczeń. Sądzę, że każda podróż jest inna, tak jak różni są ludzie, którzy się w nią wybierają.

potwierdzenie tezy

# data[].attributes.attachment_link.title
Rozprawka - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Definicja Rozprawka jest formą wypowiedzi, która ma bardzo ściśle określone reguły kompozycyjne. Wydawałoby się więc, że powinna być łatwa do napisania, jednak wcale tak nie jest. Dzieje się tak dlatego, że rozprawka jest rodzajem pracy naukowej - wymaga dogłębnego przemyślenia tematu, zaplanowania pracy i niezwykle logicznego rozumowania.

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
a) Jak jest zbudowana:
-pisana prozą,
-o zdarzeniach opowiada narrator,
-we wstępie i zakończeniu charakterystyczne zwroty: ,,Dawno, dawno temu..." , ,,Za górami, za lasami...",
-na ogół kończy się szczęśliwie.

b) Kim są bohaterowie:
-postaci realistyczne występują obok bohaterów fantastycznych, obdarzonych nadludzką mocą (wróżki,krasnoludki,czarownice,smoki),
-bohaterowie kontrastują ze sobą (dobra i zła wróżka,dobra i zła córka,dobry i zły król),
-ożywiona przyroda (uosobienie) np: mówiące zwierzęta, czująca, myśląca stokrotka.

c) Gdzie i kiedy rozgrywają się wydarzenia:
-miejsce nieokreślone (,,Za górami, za lasami..."),
-czas nieokreślony, odległa przeszłość (,,Dawno, dawno temu...").

d) Jakie motywy są dla niej typowe:
-motywy wędrowne np: wróżki, smoki, przemiany w królewnę,
-charakterystyczne rekwizyty: różdżka latające przedmioty.

e) Jaką funkcję pełnią:
-funkcja dydaktyczna, poprzez wynikające z baśni morał (dobro zwycięża ze złem,uczciwość zostaje wynagrodzona,przekazuje ludową mądrość,ponadczasowe prawdy)

Autor adunia1502

# data[].attributes.attachment_link.description
a) Jak jest zbudowana: -pisana prozą, -o zdarzeniach opowiada narrator, -we wstępie i zakończeniu charakterystyczne zwroty: ,,Dawno, dawno temu..." , ,,Za górami, za lasami...", -na ogół kończy się szczęśliwie. b) Kim są bohaterowie: -postaci realistyczne występują obok bohaterów fantastycznych, obdarzonych nadludzką mocą (wróżki,krasnoludki,czarownice,smoki), -bohaterowie kontrastują ze sobą (dobra i zła wróżka,dobra i zła córka,dobry i zły król), -ożywiona przyroda (uosobienie) np: mówiące zwierzęta, czująca, myśląca stokrotka.

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Problematyka

Fraszka to drobny utwór poetycki pisany wierszem, często o charakterze aforystycznym, zawierający pointę. Fraszki reprezentują renesansową wizję świata, poety i człowieka. Tematyka fraszek jest różnorodna, poeta przedstawia w nich obyczaje panujące na dworach, czego przykładem są: Do Mikołaja Firleja, O kapelanie. Zawierają krytykę ludzkich wad, świadczą o tym teksty Na nabożną, gdzie została poddana krytyce pobożność na pokaz i O kaznodziei, gdzie została ośmieszona hipokryzja. We fraszkach można odnaleźć filozoficzne refleksje na temat ludzkiego życia, w którym wszystko podlega przemijaniu

„Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława,
Wszystko to minie jako polna trawa".
Zaś życie człowieka porównane zostało do losu kukiełki, którą po przedstawieniu chowa się do skrzynki i zapomina o niej. Pojawia się topos człowieka - lalki w teatrze świata. Przykładem takiego utworu jest O żywocie ludzkim.

We fraszkach można odszukać elementy filozofii epikurejskiej, która nakazywała człowiekowi cieszyć się każdą chwilą życia „A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci". Ta myśl została zawarta w wierszowanej autobiografii poety.

Fraszki świadczą również o znajomości przez poetę kultury antycznej, w utworze Do fraszek Kochanowski odwołuje się do Labiryntu, przywołuje postać Dedala, Ikara, Ariadny.

Fraszki Kochanowski pisał od początków swojej twórczości, ich tematyka podlegała zmianie, podobnie jak zmieniało się życie poety.

Kształt artystyczny i nowatorski charakter Fraszek J. Kochanowskiego

Fraszki Kochanowskiego charakteryzuje bogactwo formalne i wersyfikacyjne. Poeta, sięgając do tradycji poprzedników, wykorzystał różne formy gatunkowe. Odwołał się do epigramatów, anakreontyków, utworów biesiadnych, sonetów, madrygałów, erotyków, obrazków obyczajowych. Obok lirycznych wierszy o charakterze refleksyjnym, odnaleźć można w zbiorze satyryczne obrazki z życia dworskiego, udramatyzowane przez wprowadzenie dialogów i indywidualizację języka postaci. Komizm utworów osiągnął poeta dzięki wykorzystaniu wszystkich rodzajów humoru: komizmu sytuacji, postaci i dowcipu słownego. Niejednokrotnie posługiwał się ironią i autoironią. Kochanowskiego cechuje umiar, duża kultura i subtelność, czasami jednak sięgał poeta do rubasznego, ludowego humoru. Kochanowski posługiwał się w erotykach wyrafinowanym, kunsztownym językiem, z kolei w satyrycznych obrazkach, kondensacja myślowa i oszczędne, odpowiednio dobrane słownictwo służą wydobyciu humoru. Fraszki cechuje różnorodna budowa: obok krótkich, epigramatycznych, dwuwersowych wierszy pojawiają się dłuższe formy narracyjne z elementami dialogu, a także liryka osobista i refleksyjna. Narrację ożywia wprowadzenie elementów mowy potocznej i częste stosowanie przysłów oraz urozmaicona budowa zdań. Kochanowski wprowadza różne typy narratora (w Na lipę będzie nim drzewo), bogactwo realistycznych szczegółów splata z refleksjami o charakterze ogólnym. Najczęściej stosowanymi przez poetę środkami stylistycznymi są epitety (odwołujące się do świata antycznego i do współczesnej poecie rzeczywistości), porównania, animizacje i personifikacje, peryfrazy (omówienia) i synonimy (wyrazy bliskoznaczne). Treściowemu bogactwu fraszek odpowiada różnorodność formalna, stylistyczna, a także wersyfikacyjna. Poeta posługuje się różnymi formami wiersza, od pięcio- do czternastozgłoskowca. We fraszkach odnaleźć można dziesięć miar wierszowych. Obok tekstów ciągłych pojawiają się wiersze stroficzne (czterowiersze, sonety, dystychy - dwuwersy). Nowatorstwo Kochanowskiego przejawia się właśnie w tej wielkiej różnorodności formy, tematów i kształtu stylistycznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fraszki (J. Kochanowski) - Opracowania, lektury, fiszki, testy - Opracowania.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Fraszka to drobny utwór poetycki pisany wierszem, często o charakterze aforystycznym, zawierający pointę. Fraszki reprezentują renesansową wizję świata, poety i człowieka. Tematyka fraszek jest różnorodna, poeta przedstawia w nich obyczaje panujące na dworach, czego przykładem są: Do Mikołaja Firleja, O kapelanie.

# data[].attributes.headline
Epoki literackie - powtórka przed maturą i dla Was przed egzaminem ;)

# data[].attributes.subject
Epoki literackie - powtórka przed maturą i dla Was przed egzaminem ;)

# data[].attributes.attachment_link.title
237. Epoki literackie. Powtórka do matury z polskiego.

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W Trenach podmiot liryczny wyraża ogrom bólu i żalu spowodowanego śmiercią córki. Zbliża się przez to do samego Jana Kochanowskiego i niemal możemy go z nim utożsamiać. Treny są dziełem tak osobistym, że poszczególne etapy rozmyślań i przeżywania podmiotu odpowiadają w dużej mierze myśleniu i odczuwaniu poety.

Przywoływanie do własnego domu wszelakich trosk, żalów znamionuje początek wielkiego osobistego dramatu, jaki dotknął ojca zmarłej córeczki. Kochanowski już tutaj daje wyraz swojej ogromnej erudycji i umiłowaniu kultury - czyni bowiem odwołania do antyku. Sformułowanie „łzy Heraklitowe" stało się w czasach poety wręcz zwrotem przysłowiowym, służącym określeniu ogromnego bólu i żalu. Wspomnienie Symonidesa ukazuje jednak, że Kochanowski nie zna pokładów kulturowych starożytności powierzchownie, lecz posiada w nich gruntowną orientację i świadomie korzysta z określonych stwierdzeń. Na końcu utworu podmiot liryczny rozważa bolesną decyzję - co należy czynić w momencie wielkiego nieszczęścia? Przedstawia dwie możliwe drogi - próbować gwałtownie przeciwstawiać się wyrokom losu lub też zapłakać skrycie. Nie potrafi tu jeszcze jednak rozsądzić, co lepsze i bardziej właściwe ojcu i poecie.

Podmiot liryczny zwraca tutaj uwagę na konflikt pomiędzy powinnościami poety, a miłością ojcowską. Zauważa, że lepiej byłoby mu pisać niewiele znaczące fraszki lub kołysanki niż poważne wiersze. Żali się, że zmusza go do tego sytuacja życiowa, by przelać ból i żal na papier. Czyni smutny namysł, czemu śmierć (poetycko nazwana „srogą Prozerpiną") musiała mu właśnie teraz zabrać ukochane dziecko.

Podmiot liryczny wychwala tu zalety zmarłej osoby. Zwraca uwagę na ostateczność i nieodwołalność utraty dziecka. Poeta snuje jednak wizję ponownego spotkania z córką po śmierci. Jest mimo głębokiej rozpaczy bliski duchowości i religijności, nawet wprost przywołuje tutaj Boga.

Świadectwo ogromnego żalu i bólu, związanego z utratą bliskiej osoby i towarzyszeniem jej w chwili, gdy umierała. Utwór rozpoczyna apostrofa skierowana wprost do Śmierci, która zabrała poecie ukochaną córeczkę. Dalej przedstawia się czytelnikowi dzieła obraz rodziców, którzy tracą dziecko, i ich żalu. Podmiot liryczny wyraża przekonanie, że lepiej dla ojca czy matki samemu umrzeć, niż chować swego potomka, zanim zdołał on jeszcze dorosnąć. Utwór kończy znamienne nawiązanie do mitologicznej postaci Niobe. Skamieniała ona z bólu po stracie swych dzieci, co przestaje w tym momencie poetę dziwić. Podmiot liryczny daleki jest jeszcze od kryzysu światopoglądowego, nadal wartość stanowi dla niego wiara (przywołany ponownie Bóg).

W zasadzie cały utwór wypełnia poetycka metafora przyrównująca małą Orszulkę do dojrzewającej oliwki, ściętej przedwcześnie przez nadgorliwego ogrodnika. Zwraca uwagę dowodzenie, jakoby dziecko niejako przypadkowo dostało się w karby śmierci (ogrodnik ścinał chwasty i pokrzywy). Podkreśla też żal rodziców z powodu tak ogromnej straty i niemożność jej przeciwdziałania.

Utwór, w którym Kochanowski rozwija wizję wielkiego talentu poetyckiego, jaki odziedziczyć miała po nim Orszulka. Przyrównuje zmarłą córkę do antycznej poetki lirycznej Safony. Wskazuje na jej umiłowanie śpiewu i układanie pieśni, co miało się rozwinąć w działalność twórczą. Na końcu utworu poeta posługuje się tonacją pieśni weselnej. Śmierć dziewczynki zostaje tutaj zestawiona z jej późniejszym ewentualnym wyjściem za mąż. Podmiot liryczny przedstawia z goryczą to, czego dziewczynka nie doczekała z powodu przedwczesnej śmierci.

Najlepszy pod względem artystycznym tren z grupy początkowych utworów w cyklu. Rozpoczyna go apostrofa skierowana do ubrań zmarłej, które nie mają już swojego właściciela. Częsty to w liryce żałobnej motyw, ale Kochanowski poświęca mu cały utwór i umiejętnie rozwija w większą całość. Chętnie używa tu także poeta kunsztownych zestawień epitetowych, które decydują o podniosłym charakterze utworu i nadają mu rytm („ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany..."). Utwór kończy żałosne wykrzyknienie oparte na porównaniu niedoszłej skrzyni z posagiem Orszulki do trumny.

Rozbudowany zostaje dramatyzm związany z sytuacją po śmierci córki, napięcie rośnie i zmierza do punktu kulminacyjnego, jaki przyniosą kolejne treny. Poeta zauważa pustkę w domu, tu gdzie niegdyś bawiła się Orszulka. Odczuwa ogromny ból, którego nie sposób nijak ukoić. Ogromy smutek potęgowany jest dodatkowo przez nagromadzenie słowa „wszytki", co służy określeniu wielkości straty osoby zmarłej.

Cały Tren IX jest głębokim wyrazem kryzysu światopoglądowego twórcy. Zanegowane zostają tu i odrzucone filozofie epikurejska i stoicka, które nie znajdują już zastosowania w obliczu wielkiej, osobistej tragedii. Najwyraźniej widzimy tu odwrót Kochanowskiego od ideałów, którym był tak bliski w Pieśniach. Utwór skonstruowany jest na zasadzie apostrofy skierowanej do Mądrości będącej personifikacją i ucieleśnieniem prądów myślowych antyku. Tren ów ma charakter dwuznaczny i ironiczny. Formułowana rzekoma pochwała recept starożytnych myślicieli na największe dramaty zostaje poddana w wątpliwość i wyszydzona. Towarzyszy owej krytyce nurtów filozoficznych także gorzka autorefleksja. Podmiot liryczny zdaje sobie sprawę z tego, że także on sam wyznawał fałszywe ideały.

Umiejscowienie i wymowa Trenu X jest nieco zastanawiająca. Rozdziela on dwa treny, w których najbardziej do głosu dochodzi bunt, formułowanie zarzutów, odrzucanie wartości. Stanowić powinien wobec tego, logicznie rzecz biorąc, pewnego rodzaju gradację napięcia. Tymczasem tak się tu paradoksalnie nie dzieje. Utwór jest zbudowany na zasadzie pytań retorycznych, których adresatką jest Orszulka. Stanowi w ten sposób ogromną apostrofę skierowaną do zmarłej córki. Miejsce gniewu, żalu, boleści zajmuje refleksja natury eschatologicznej. Podmiot liryczny zastanawia się nad tym, gdzie może znajdować się zmarła córka i czym się tam zajmuje. Podjętej tutaj tematyce zaświatów towarzyszy niepewność, do której sfery życia pozagrobowego mogłaby przynależeć Orszulka. Pragnie uzyskać za wszelką cenę odpowiedź i wiedzieć, gdzie mógłby swej córki szukać. Po serii pytań następuje jednak stwierdzenie zastanawiające. Poeta powie tak:

Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest [...]

[...] staw się przede mną / Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną!

Widzimy tutaj zatem, jak wątpliwości podmiotu się nasilają. Nie wie on już, czy w ogóle istnieje jakiekolwiek życie pozagrobowe, przez co neguje zasadność religii. Domaga się dowodów istnienia bytowania dusz po śmierci. Przyzywa Orszulkę, by ukazała się mu we śnie lub jako duch, mara. Wszystko to jednak czyni poeta bezowocnie. Tren X ukazuje zatem załamanie się religijności podmiotu lirycznego, a tym samym i Jana Kochanowskiego. Oddala on od siebie wiarę.

W Trenie XI poeta zauważa, że w świecie nie ma żadnych stałych wartości czy autorytetów. Wszystko to, co zastane, a dotąd nadawało jego życiu sens i decydowało o stabilizacji, poddaje w wątpliwość. Szczególnie nie znajdują tu uzasadnienia kwestie religijne, filozoficzne, etyczne, społeczne, obyczajowe. Bardzo radykalne jest też w Trenie XI, jeśli powiążemy go myślowo z Pieśniami, odrzucenie i zakwestionowanie wartości tak niegdyś hołubionej cnoty:

Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony. / Fraszka, kto się przypatrzy, fraszka z każdej strony!

Poeta, po dostrzeżeniu, że sam uczestniczył w owych igraszkach losu, formułuje wreszcie donośny zarzut, jaki uderza w religię oraz moralność:

Kogo kiedy pobożność jego ratowała? / Kogo dobroć przypadku złego uchowała?

stanowi najpełniejszą bodaj w całym cyklu charakterystykę Urszulki, zarówno jej wyglądu, jak i usposobienia. Podmiot liryczny wychwala zalety zmarłej dziewczynki. Mnoży tu typowe dla Trenów zestawienia przymiotnikowe, określające cnoty i właściwe obyczaje dziecka. Wśród jej pozytywnych cech wymienia się pobożność, skromność, szacunek wobec rodziców, roztropność czy dobre zachowanie. Utwór kończy konieczność pochowania tak miłego sercu rodziców dziecka oraz porównanie Orszulki do kłosa zboża, który już jednak nigdy nie wzejdzie.

stanowi pożegnanie z ziemskim bytowaniem Orszulki. Podmiot liryczny zdaje sobie sprawę z tego, że żadne żale lub stawianie zarzutów nie przywrócą już życia zmarłej córce. W ten sposób nagromadzone napięcie zaczyna tutaj wreszcie spadać. W utworze tym po raz ostatni konstruuje poeta apostrofę skierowaną do umarłego dziecka. Jest to początkowe wezwanie, w którym poeta daje wyraz swoim dramatycznym odczuciom i tragizmowi losu dziecka. Stwierdza, że lepiej byłoby dla niego, jeśliby się nie narodziło. W ostatnich wersach trenu Kochanowski godzi się jednak z utratą córki. Dowodem tego jest poetycki nagrobek, jaki jej stawia. Zwraca się do murarzy, jacy będą grzebać zmarłą, z prośbą o przyniesienie kamienia i poleca na nim wyryć inskrypcję poświęconą pamięci Orszulki.

Utwór ten rozpoczyna się przywołaniem postaci mitycznego Orfeusza, który zapuścił się do Hadesu, by odzyskać swą zmarłą żonę Eurydykę. Podmiot liryczny utworu jest gotów wyruszyć w tę samą drogę, byle tylko odzyskać swoją ukochaną córkę. Uwypukla się tutaj także znaczenie poezji, która mogłaby skruszyć serce boga świata zmarłych - Plutona.

Tutaj ponownie, jeszcze szerzej przywołuje poeta postać mitycznej Niobe, która utraciła swe liczne potomstwo. Stwierdza, że nawet jej zamiana w kamień nie zdołała ukoić bólu, jaki stał się jej udziałem.

Tutaj najbardziej zwraca uwagę zwrócenie się Kochanowskiego do Cycerona. Ponawia, nieco jeszcze ironizując, ale już o wiele spokojniej, wypowiadając swe sądy, wątki związane z zanegowaniem nurtów filozoficznych antyku. Autorytet Cycerona oskarżonego o fałszywość i złudność wyprowadzanych przez niego nauk zostaje narażony na szwank, a ostatecznie zakwestionowany.

Utwór ten, podobnie jak tren kolejny, zbliża się do psalmu i prowadzi do poszukiwania zgody na nieszczęście świata i upatrywania zasadności boskich wyroków.

Podmiot liryczny zmierza już do ukojenia i odzyskania wewnętrznego spokoju. Napisany w tonacji psalmu utwór służy poszukiwaniu winy we własnym postępowaniu.

Utwór nieco odmienny od pozostałych w cyklu. Cechuje się ogromną spójnością, ma w zasadzie cechy zwartego poematu i może być czytany niezależnie od pozostałych trenów. Jest też pod względem objętościowym o wiele obszerniejszy od poprzedzających go utworów. Ukazuje się tutaj poecie jego zmarła matka z wnuczką na rękach. Zmarła nie zna smutku, jest szczęśliwa i zapewnia, że żywot niebiański upływa spokojnie, mile i bez trosk. Poeta przekonuje się, że w gruncie rzeczy na ziemi mogłyby spotkać Orszulkę nieszczęścia i cierpienia, jakich przedwczesna śmierć jej zaoszczędziła. Podmiot liryczny znajduje tu wreszcie ukojenie i spokój. Dzieło wieńczy zaś wyrażająca powrót do renesansowych ideałów konkluzja, że człowiek myślący powinien umieć się odnaleźć w każdej sytuacji życiowej, niezależnie czy przynosi ona wielką radość czy ogromny smutek. To, czego człowiek może doświadczyć, należy umieć znosić po ludzku - tak brzmi wykładnia jednego z zamykających utwór wersów, jaki stał się niemal przysłowiowym: „ludzkie przygody, ludzkie noś". Wydaje się to być parafrazą modnych w obyczajowości i mentalności renesansowej słów Terencjusza „Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce". Takim oto sposobem Kochanowski odnajduje na nowo sens życia. Nie jest on już jednak bliski optymistycznej, naiwnej filozofii życia z Pieśni, lecz zyskuje nowy, głębszy, niejako egzystencjalny wymiar. Ostatnie zdanie, wypowiedziane przez zmarłą matkę brzmi: „Jeden jest Pan smutku i nagrody". Pozwala ono na nowo przyjąć za jedyną właściwą odrzuconą wiarę chrześcijańską.

# data[].attributes.attachment_link.title
Treny Kochanowskiego - Problematyka utworu

# data[].attributes.attachment_link.description
W Trenach podmiot liryczny wyraża ogrom bólu i żalu spowodowanego śmiercią córki. Zbliża się przez to do samego Jana Kochanowskiego i niemal możemy go z nim utożsamiać. Treny są dziełem tak osobistym, że poszczególne etapy rozmyślań i przeżywania podmiotu odpowiadają w dużej mierze myśleniu i odczuwaniu poety.

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.attachment_link.title
ironia - definicja, synonimy, przykłady użycia

# data[].attributes.attachment_link.description
ironia - definicja, synonimy, przykłady użycia

# data[].attributes.headline
Jak napisać sprawozdanie - co to jest, definicja, przykłady

# data[].attributes.subject
Jak napisać sprawozdanie - co to jest, definicja, przykłady

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co to jest sprawozdanie - definicja

Sprawozdanie to wierna i dokładna relacja o charakterze informacyjnym pisana z punktu widzenia świadka lub uczestnika zdarzeń. Informacje przedstawiane są w porządku chronologicznym lub tematycznym.

Cechy i zasady tworzenia

Wyróżnia się zasadniczo 3 typy sprawozdań - z wydarzeń (bliskie reportażowi), z lektury, filmu, przedstawienia (bliskie recenzji) oraz z działania instytucji (bliskie protokołowi).

Sprawozdanie z wydarzeń we wstępie powinno zawierać informacje na temat tego, co się wydarzyło, kiedy, gdzie, kim byli uczestnicy. W rozwinięciu prezentowane są kolejne wydarzenia. Podkreślić należy zachodzące między nimi relacje czasowe. Zakończenie umożliwia ocenę wydarzenia.

Celem sprawozdania z lektury, filmu czy spektaklu jest przede wszystkim zaprezentowanie informacji dotyczących analizowanego obiektu. We wstępie podaje się m.in. dane na temat autora/reżysera, bohaterów/aktorów, czasu i okoliczności powstania, gatunku, określa się też tematykę. W rozwinięciu streszcza się utwór, wskazując czas i miejsce akcji oraz przedstawiając najważniejsze wydarzenia w porządku chronologicznym. Określa się także sposób realizacji filmu czy spektaklu (np.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak napisać sprawozdanie - co to jest, definicja, przykłady

# data[].attributes.attachment_link.description
✅ Co to jest sprawozdanie - definicja Sprawozdanie to wierna i dokładna relacja o charakterze informacyjnym pisana z punktu widzenia świadka lub uczestnika zdarzeń. Informacje przedstawiane są w porządku chronologicznym lub tematycznym. Cechy i zasady tworzenia Wyróżnia się zasadniczo 3 typy sprawozdań ...

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.headline
Zasady akcentowania wyrazów w języku polskim 

# data[].attributes.subject
Zasady akcentowania wyrazów w języku polskim 

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wyjaśnij zasady akcentowania w języku polskim.

W języku polskim wyróżniamy dwa rodzaje akcentów: wyrazowy i zdaniowy. Akcent wyrazowy polega na mocniejszym wymówieniu jednej sylaby w wyrazie. W języku polskim akcent pada na ogół na drugą sylabę od końca (akcent paroksytoniczny).

Wyjątki to:

(1) Wyrazy, w których akcent pada na trzecią sylabę od końca (dotyczy to przede wszystkim pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej czasu przeszłego np.: czy-ta-li-śmy, czy-ta-li-ście oraz niektórych wyrazów obcego pochodzenia zakończonych na , np. fi-zy-ka, mu-zy-ka),

(2) Wyrazy, w których akcent pada na czwartą sylabę od końca. Są to formy pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej trybu przypuszczającego, np. czy-ta-li-byś-my, czy-ta-li-byś-cie,

(3) Wyrazy jednosylabowe, siłą rzeczy, mają akcent na pierwszej sylabie od końca, np. kot, róg (akcent oksytoniczny).

Akcent zdaniowy polega natomiast na mocniejszym wymówieniu jednego z wyrazów w wypowiedzeniu za pomocą dodatkowego wzmocnienia jego sylaby akcentowanej. W języku polskim akcent zdaniowy pada najczęściej na ostatni wyraz wypowiedzenia.

Pamiętaj także o zjawisku zwanym zestrojem akcentowym. Dotyczy ono wyrazów, które nie mają własnego akcentu, lecz łączą się w całość akcentową z wyrazem poprzednim lub następnym. Zalicza się tu m.in. przyimki ( do cie-bie) oraz spójniki (chło-pcy i dzie-wczę-ta).

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyjaśnij zasady akcentowania w języku polskim - AleKlasa

# data[].attributes.attachment_link.description
Wyjaśnij zasady akcentowania w języku polskim. W języku polskim wyróżniamy dwa rodzaje akcentów: wyrazowy i zdaniowy. Akcent wyrazowy polega na mocniejszym wymówieniu jednej sylaby w wyrazie. W języku polskim akcent pada na ogół na drugą sylabę od końca (akcent paroksytoniczny).

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W niektórych wyrazach po literach k, p, w wyjątkowo piszemy sz:
kształcić, kształt, kształtny, wykształcenie, pszczoła, pszczelarstwo, pszczeli, pszczółka, pszenica, pszeniczny, pszenny, Pszczyna, pierwszy, wszędzie, wszyscy, wszystko.

Sz piszemy również w formach przymiotników zakończonych na -szy, -sza, -sze,
bez względu na literę poprzedzającą to zakończenie, np.:
grubszy, krótszy, lepszy, większy, najgrubszy, najlepszy, najkrótszy, największy.

# data[].attributes.attachment_link.description
W niektórych wyrazach po literach k, p, w wyjątkowo piszemy sz: kształcić, kształt, kształtny, wykształcenie, pszczoła, pszczelarstwo, pszczeli, pszczółka, pszenica, pszeniczny, pszenny, Pszczyna, pierwszy, wszędzie, wszyscy, wszystko. Sz piszemy również w formach przymiotników zakończonych na -szy, -sza, -sze, bez względu na literę poprzedzającą to zakończenie, np.: grubszy, krótszy, lepszy, większy, najgrubszy, najlepszy, najkrótszy, największy.

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jaka jest różnica między skrótem a skrótowcem?

Skrótem nazywamy skróconą formę wyrazu, która występuje tylko w języku pisanym. Skrótowcem określamy zaś wyrazy pochodne, które powstały poprzez skrócenie wieloczłonowej nazwy i są używany zarówno w piśmie, jak i w języku mówionym.

Przykłady: Skrót od wyrazu dyrektor to dyr. Skrót od wyrazy profesor to prof. Skrótowiec od nazwy Powszechny Zakład Ubezpieczeń to PZU (wym. pe-zet-u). Skrótowiec od nazwy Zakład Ubezpieczeń Społecznych to ZUS (wym. zus).

Reguły skracania wyrazów oraz pisownia skrótów

We współczesnej polszczyźnie wyróżniamy następujące rodzaje skrótów:

1. Skróty utworzone z początkowej litery lub początkowych liter wyrazów

Przykłady: a. (albo), p. (pan, pani), r. (rok, rodzaj), mies. (miesiąc), ob. (obywatel).

Po takich skrótach zawsze należy postawić kropkę.

Jeżeli skrót kończy się na spółgłoskę miękką, której miękkość zaznacza następujące po niej I (nieuwzględnione w skrócie), miękkości tej nie zaznacza się w skrócie. Przykłady: godzina ( godz.), miesiąc ( mies.). Jeśli natomiast miękkość spółgłoski oznaczana jest znakiem diakrytycznym, uwzględniamy ją w skrócie, np. żeń. (żeński).

W tekście pisanym nie wyróżniamy skrótów krojem czcionki ani wielkością liter. Co ważne, taką samą formę zapisu mogą przyjmować skróty odnoszące się do różnych wyrazów (np. r. - rok, rodzaj). Znaczenie takiego skrótu odczytuje się z kontekstu.

Skróty nazw dwu- lub wielowyrazowych

Szczególnym rodzajem skrótów utworzonych z początkowej litery lub początkowych liter są skróty nazw dwu- lub wielowyrazowych. Zasady ich tworzenia oraz ich pisownie regulują następujące zasady:
* gdy wyrazy następne rozpoczynają się od spółgłosek, po skrócie stawia się tylko jedną kropkę ( ds. = do spraw, cdn. = ciąg dalszy nastąpi). Wyjątkami są skróty, w których kropki występują po skrócie każdego wyrazu, co ma ułatwiać rozróżnianie znaczeń (np. br. = bieżącego roku, b.r. = brak wydania).
* gdy drugi lub któryś z następnych wyrazów zaczyna się od samogłoski, stawiamy kropkę po skrócie każdego z wyrazów (np. p.o. = pełniący obowiązki, m. in. = między innymi, o.o. = ograniczona odpowiedzialność). Takie same zasady obowiązują w skrótach wielowyrazowych nazw obcych (np. a.c. = anno currente, wyjątki to ac = a capite [od głowy] oraz at = atmosfera techniczna).

Warto pamiętać, że jeśli na końcu zdania stoi zakończony kropką skrót, nie dodaje się kolejnej kropki. Przykład: Wraz z przyjaciółmi ze studiów założył spółkę z o.o.

Skróty jednostek monetarnych oraz jednostek miar i wag

Po skrótach oznaczających polskie jednostki monetarne nie stawiamy kropki. Przykłady: zł (złoty), gr (grosz). Po skrótach oznaczających zagraniczne jednostki monetarne kropkę należy postawić. Przykłady: dol. (dolar), kop. (kopiejka).

Kropki nie stawia się także po jednostkach wag i miar. Przykłady: dag (dekagram), ha (hektar), m (metr).

Skróty utworzone z początkowej lub początkowych liter a oznaczanie liczby mnogiej

By oznaczyć liczbę mnogą, skróty jednoliterowe łączymy, a na ich końcu stawiamy kropkę. Przykłady: oo. (ojcowie), ss. (synowie). W przypadku skrót utworzonych z więcej niż jednej litery stosujemy powtórzenie, za każdym razem kończąc skrót kropką. Przykłady: prof. prof. (profesorowie).

2. Skróty składające się z pierwszej i ostatniej litery wyrazu skracanego

Przykłady: bp (biskup), dr (doktor), mjr (major).

Po takich skrótach, niezależnie od tego, czy składają się one z dwóch czy trzech liter, nie stawiamy kropek w formie mianownika.

W pozostałych przypadkach kropkę należy postawić. Przykład: Byłem dzisiaj na wykładzie dr. (doktora) Nowaka. Istnieje możliwość zastąpienia formy zakończonej kropką formą z dodaną końcówką fleksyjną danego przypadka, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dra Nowaka. Jeśli skróty odnoszą się do kobiet, w przypadkach zależnych nie stawiamy kropki, np. Byłem dzisiaj na wykładzie dr Sandry Nowak.

Nieco kłopotliwą kwestią może być oznaczanie liczby mnogiej. W mianowniku zapisujemy skrót podwójnie, nie używając kropek. Przykład: dr dr Nowak i Kowalski (doktorzy/doktorowie Nowak i Kowalski). Możemy również posługiwać się formami z końcówkami: drowie, drzy.

W przypadkach zależnych mamy do wyboru dwie możliwości. Albo zastosujemy podwojony skrót z kropkami: dr. dr. (doktorów, doktorami...), albo użyjemy formy z końcówką: drów, o drach.

Skrótowce - reguły skracania, zasady pisowni

Występujące w języku polskim skrótowce dzielimy na:

1. Skrótowce literowe, które utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: NBP (Narodowy Bank Polski, czyt. en-be-pe), PSL (Polskie Stronnictwo Ludowe, czyt. pe-es-el). Wymawiając skrótowce literowe, każdą literę czytamy oddzielnie. Wśród skrótowców literowych znajdziemy zarówno odmienne ( ONZ, ONZ-etu), jak i nieodmienne ( NBP).

2. Skrótowce głoskowe, które także utworzone są z pierwszych liter wyrazów skracanego wyrażenia. Przykłady: ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyt. zus), PAN (Polska Akademia Nauk, czyt. pan). Skrótowce głoskowe czytane są jako grupa głosek (jeden wyraz). Skrótowce głoskowe odmieniają się.

3. Skrótowce grupowe, które utworzone są z grup głosek (najczęściej pierwszych sylab) rozpoczynających wyrazy wchodzące w skład skracanej nazwy. Przykłady: Fablok (Fabryka Lokomotyw), Polfa (Polska Farmacja). Wielką literą zapisujemy tylko początek skrótowca. Co ważne, skrótowce grupowe są odmienne.

4. Skrótowce mieszane, które są połączeniami dwóch lub trzech wymienionych powyżej typów. Najważniejsze spośród nich to:

* skrótowce literowo-głoskowe, np. CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej, czyt. ce-bos), CPLiA (Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego, czyt. cepelia);
* literowo-grupowe, np. PZKosz (Polski Związek Koszykówki, czyt. pe-zet-kosz);
* głoskowo-grupowe, np. Polmos (Polski Monopol Spirytusowy, czyt. pol-mos).

Wszystkie z tych skrótowców są odmienne.

Pisownia skrótowców - wielkie i małe litery

Skrótowce literowe i głoskowe piszemy wielkimi literami. Pozostałe skrótowce mogą być pisane w całości wielkimi literami lub wielką literą na początku skrótowca. Zależy to od koncepcji przyjętej przez właściciela nazwy.

Jeśli w skrótowcach pojawiają się litery oznaczające przyimki lub spójniki, piszemy je małymi literami. Przykłady: PiS (Prawo i Sprawiedliwość), WSiP (Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne).

Jeśli w skrótowcu występują litery oznaczające głoski wewnątrzywyrazowe, także zapisujemy je małymi literami. Przykład: DzU RP (Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej).

Odmiana skrótowców

Jeśli skrótowiec pisany wielkimi literami podlega odmianie, zaznaczamy to łącznikiem, a końcówkę fleksyjną zapisujemy małą literą. Przykład: GOPR, GOPR-u. Skrótowce mające formę rzeczowników (Cepelia) odmieniamy w sposób standardowy, nie stosując dodatkowych znaków. Przykład: Cepelia, Cepelię, o Cepelii.

Przykładowe wzory odmiany skrótowców:

PAN, PAN-u, PAN-ie;

PSL, PSL-u;

GOPR, GOPR-u, GOPR-ze (RZ zapisujemy jako R-z);

ONZ, ONZ-etu, ONZ-ecie;

UJ, UJ-otu, UJ-ocie;

NOT, NOT-u, o Nocie (skrótowce zakończone na T w miejscowniku przybierają odmienną formę, wielką literą zapisuje się tylko pierwszą głoskę);

ZIŁ, ZIŁ-u, o Zile (skrótowce zakończone na Ł zachowują się w miejscowniku podobnie jak te zakończone na -T);

Efta, Efty, Efcie lub EFTA, EFT-y, Efcie;

FIFA, FIF-y, FIF-ie lub Fifa, Fifie, Fifę.

# data[].attributes.attachment_link.title
Skróty i skrótowce - definicja, zasady, przykłady

# data[].attributes.attachment_link.description
Jaka jest różnica między skrótem a skrótowcem? Skrótem nazywamy skróconą formę wyrazu, która występuje tylko w języku pisanym. Skrótowcem określamy zaś wyrazy pochodne, które powstały poprzez skrócenie wieloczłonowej nazwy i są używany zarówno w piśmie, jak i w języku mówionym. Przykłady: Skrót od wyrazu dyrektor to dyr. Skrót od wyrazy profesor to prof.

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Definicja

Dedykacja to bardzo krótka forma wypowiedzi - wpis w książce, którą dajemy komuś w prezencie, na fotografii, w pamiętniku. Ostatnio upowszechniła się też nowa forma dedykacji: niektóre stacje radiowe nadają programy, do których można zadzwonić i zadedykować komuś piosenkę. Dedykacja jest formą bardzo indywidualną i ma właściwie jeden cel: sprawienie przyjemności adresatowi i podkreślenie, że myślało się specjalnie o nim.

Żelazne zasady

1. Adresat jest niezwykle ważny. Musi być wpisany!

2. Musisz się podpisać.

3. Koniecznie opisz okazję (intencję), z jakiej wpisujesz dedykację. Mogą to być urodziny, imieniny, rocznica itp., możesz też coś komuś zadedykować w dowód uznania czy wdzięczności np. za pomoc w nauczeniu się matematyki.

4. Pod dedykacją wpisuje się nazwę miejscowości i datę.

Przykłady dedykacji

Janowi Kowalskiemu,
uczniowi klasy III C Gimnazjum nr 101 w Krakowie, kapitanowi drużyny koszykówki,
za wybitne osiągnięcia sportowe
i godne reprezentowanie szkoły w zawodach międzyszkolnych -

dyrektor szkoły Janusz Kowalski (tu odręczny podpis)
wychowawca Maciej Krupa (tu odręczny podpis)
nauczycielka wychowania fizycznego Joanna Wrona (tu odręczny podpis)

Gdynia, 13 listopada 2011

Najlepszej przyjaciółce Malwinie
w podziękowaniu za pomoc w opiece nad moją młodszą siostrą
tę książkę dedykuje
wdzięczna Ci Kasia (tu odręczny podpis)

Bydgoszcz, 25 października 2012

# data[].attributes.attachment_link.title
Dedykacja - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Definicja Dedykacja to bardzo krótka forma wypowiedzi - wpis w książce, którą dajemy komuś w prezencie, na fotografii, w pamiętniku. Ostatnio upowszechniła się też nowa forma dedykacji: niektóre stacje radiowe nadają programy, do których można zadzwonić i zadedykować komuś piosenkę.

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.title
List - Ściągi, wypracowania, lektury - Bryk.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Definicja Wyróżniamy dwa rodzaje listów. list prywatny Celem listu prywatnego jest najczęściej podzielenie się wiadomościami, ze szc...

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1. Zaproszenie składa się z kilku stałych elementów:
*formuła wstępna - zazwyczaj zwrot: miło mi zaprosić, mam zaszczyt zaprośić, z ogromną radością
zapraszam,...
*rodzaj uroczystości - czyli z jakiej okazji zostało napisane zaproszenie: urodziny, imieniny,....
*miejsce - określone bardzo dokładanie
*zwrot do adresata - informacja, kogo zapraszasz
*termin - konieczna cała data (dzień, miesiąc, rok) oraz godzina
*podpis - zaproszenie nie może byc anonimowe

2. Pamiętnik składa się z kilku stałych elementów
*data - dzień, miesiąc, rok, ewentualnie dopiski tymu: rano, wieczór
-Język - swobodny, bliski potocznemu, można używac gwary, wyrazów potocznych, wykrzyknien,
zabawnych powiedzonek
-Temat pamiętnika - to przede wszystkim twoje odczucia, pisz więc o tym, co ci się przydarzyło, jak
jak się czujesz, z czego się cieszysz a czego się obawiasz

3. Ogłoszenie - ta forma charakteryzuje się wielką oszczędnością słowa:
*informacje muszą być podstawowe, ale zawierające szczegóły
*ogłoszenie może mieć datę, wtedy wiadomo, kiedy zostało napisane i czy jest nadal aktualne
*musi zawierać kontakt do osoby, która napisala ogłoszenie (telefon lub dokładny adres)
*powinno być podpisane
*nie należy zapomieć o nagłówku: "Uwaga", "Ogłoszenie"

4. Dedykacja - umieszcza się ja na początku książki, czy na odwrocie zdjęcia. Moze być poprzedzona
mottem. To myśl, podziękowania bądz informacja którą chcemy przekazać jakiejś osobie.
*należy uwzględnić komu przeznaczach dedykację
*dedykacja może zawierać cytat. Musi być jednak krótki, zrozumiały, dla osoby dla której dedykacja jest przeznaczona
*nie można zapomieć o miejscu i dacie
*można napisać z jakiej okazji została napisana
*musi zawierać pisemne imie i nazwisko

# data[].attributes.attachment_link.description
1. Zaproszenie składa się z kilku stałych elementów: *formuła wstępna - zazwyczaj zwrot: miło mi zaprosić, mam zaszczyt zaprośić, z ogromną radością zapraszam,... *rodzaj uroczystości - czyli z jakiej okazji zostało napisane zaproszenie: urodziny, imieniny,.... *miejsce - określone bardzo dokładanie *zwrot do adresata - informacja, kogo zapraszasz *termin - konieczna cała data (dzień, miesiąc, rok) oraz godzina *podpis - zaproszenie nie może byc anonimowe 2.

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeżycie wewnętrzne to ogół uczuć, jakie ogarniają nas pod wpływem chwilowych, ograniczonych w czasie bodźców. Bardzo ważne jest, byś odróżniał przeżycia od stałych cech. Drażliwość jest stałą cechą osoby przeczulonej na swoim punkcie, natomiast rozdrażnienie jest chwilowym przeżyciem i może ogarnąć każdego np. wskutek zmęczenia. Podobnie stałą cechą jest czyjaś ciekawość świata, zaciekawienie może zaś chwilowo ogarnąć każdego, nawet najmniej zainteresowaną światem osobę. Pamiętaj też, że przeżycia wewnętrzne mają swoje zewnętrzne przejawy, które czasem zdradzają nam, co dzieje się w duszy milczącej i pozornie spokojnej osoby. Uczuciu skrępowania towarzyszą rumieńce, niepewne ruchy, spuszczanie oczu itp., nagła radość objawia się w energicznych ruchach, gadatliwości, głośnym mówieniu, a smutek widać po nieruchomym spojrzeniu, milczeniu, braku energii. W swoim opisie uwzględniaj zarówno przeżycia, jak i ich zewnętrzne objawy.
Opis przeżycia wewnętrznego wymaga od autora umiejętności wczucia się w czyjąś sytuację i wnioskowania o przeżyciach na podstawie ich zewnętrznych przejawów. Sprawność ta przychodzi wraz z nabywaniem doświadczeń życiowych. Na nic się jednak ona nie zda, jeśli słownictwo twoje będzie zbyt ubogie, by wyrazić to, co czujesz i widzisz. Język nasz jest bogaty w słowa precyzyjnie nazywające uczucia: obawa, niepokój, lęk, strach, przerażenie, trwoga, panika. Spójrz, masz do dyspozycji aż siedem nazw różnego natężenia strachu. Ile wymyśliłbyś sam? Pewnie znacznie mniej, pamiętaj zatem o istnieniu Słownika wyrazów bliskoznacznych. Przyda ci się też drugi pomocnik - Słownik frazeologiczny języka polskiego, bowiem do obrazowego opisywania przeżyć wiele stałych związków frazeologicznych przydaje się jak znalazł: chciałbym zapaść się pod ziemię, kamień spadł mi z serca, z duszą na ramieniu, czułem skrzydła u ramion, mgła przesłoniła mi oczy, krew uderzyła mi do głowy. Korzystaj z nich, bo samemu trudno jest wymyślić coś równie trafnego.
Opis przeżycia wewnętrznego w zasadzie przeznaczony jest do wbudowania w opowiadanie, czasem przeplata się z wydarzeniami. W szkole przynajmniej raz musisz napisać sam opis, aby udowodnić, że wiesz, co to jest przeżycie i umiesz je nazwać. Potem masz zazwyczaj zadawane opowiadania z opisem przeżyć wewnętrznych.

Najczęstsze błędy
1) Mimowolne przechodzenie do opowiadania, co przydarzyło się bohaterowi;
2) Pomijanie wielu ciekawych przeżyć wskutek braku wyobraźni i chęci wczucia się w sytuację bohatera;
3) Relacjonowanie wewnętrznych rozważań bohatera zamiast nazywania jego uczuć.

Przykłady
Masz przed sobą dwie prace pisane przez czternastoletnie uczennice. Autorka pierwszej z nich potrafiła opisać uczucia swoich bohaterów w sposób głęboki i niepretensjonalny. Autorka drugiej siliła się na niezwykłość, ale stworzyła raczej monologowe rozpatrywanie własnej sytuacji wzbogacone o pretensjonalne opisy wizji pojawiających się w umyśle wykreowanej przez siebie postaci. Niewiele uczuć nazwała wprost, a przecież w sercu i myślach człowieka z wyobraźnią przewija się ich tyle, że naprawdę efekt nie musi opierać się na opisie "twarzy z zębami jak komplet noży".
Pod względem poprawności językowej obie prace są bez zarzutu.

Opis przeżyć wewnętrznych bohatera opowiadania Marka Hłaski "List"

Pedałowałem i pedałowałem ile sił w nogach. Wiozłem ważny, pilny list. Wiozłem list i nadzieję. To działo się tak szybko, że i teraz będę to opisywał chaotycznie. Wołałem go już od bramy. Spojrzał na mnie, a ja dostrzegłem smutek w jego oczach, lecz gdy mu powiedziałem, co przywożę, zmienił się od razu na twarzy, a i mnie zrobiło się ciepło na sercu. Kiedy on powoli, z drżeniem rąk odpieczętowywał list, czułem się jak zwycięski wódz i triumfator, a jednocześnie moja dusza piszczała jak głosik małego dziecka ze szczęścia i dumy, bo to ja właśnie uszczęśliwiłem tego człowieka. Gdy przeczytał, popatrzył swoim zwykłym ponurym wzrokiem na mnie, a ja poczułem narastający wstyd i winę. Odjechałem szybko. Czułem jakąś drzazgę wbijającą mi się w serce. Powoli łzy, jedna za drugą zaczęły spływać mi po nie najmłodszym już policzku. Byłem zrozpaczony, ponieważ widziałem po jego oczach, że pozbawiłem go nadziei. To bolało.

To moje największe zwycięstwo - opowiadanie z opisem przeżyć wewnętrznych.

Wyglądam okropnie, ta sina twarz, podkrążone oczy. Kolejna bezsenna noc. Czy ja kiedyś będę mógł żyć bez strachu przed nadchodzącą nocą? Terapeuta powiedział, że wszystko zależy wyłącznie ode mnie. Zastanawiam się, czy to w ogóle jest możliwe. Dorosły, dojrzały mężczyzna i boi się sam spać w nocy. Odkąd wyniosłem się od rodziców i mieszkam sam (jakieś pół roku), nie mogę prawidłowo funkcjonować. Przecież chyba nie mam żadnego urazu z dzieciństwa. Miałem osobny pokój i wtedy sypiałem spokojnie.
Zapalam nocną lampkę. To za mało. Włączam górne światło.Jest jeszcze gorzej, bo nie widzę, co czai się za oknem. Zdecydowałem, że wytnę to drzewo za oknem, jego cień mnie denerwuje. Co jeszcze mógłbym zrobić? Franek mówił coś o psie..., że jest jak prawdziwy przyjaciel. Nigdy nie miałem własnego zwierzaka, nawet kanarka. Już wiem! W tak dużym mieszkaniu mogę pozwolić sobie chociażby na czarnego teriera rosyjskiego. Muszę o czymś myśleć, inaczej ta ciemność wejdzie w moją głowę. Już się zaczyna. Widzę tę czarną twarz z oczami jak reflektory i zębami jak komplet noży. I ten nauczyciel, który w szóstej klasie straszył nas stale i bił drewnianą linijką po rękach, aż szczypały i siniały. Telewizora nie będę włączał, bo ludzie mordowani są zawsze przy huku odbiornika. Jeszcze tylko cztery godziny do rana, trzeba przetrzymać, nawet z taki uciskiem w gardle, jakby serce miało się zaraz wyrwać.
Głupio było rozmawiać o tym z rodzicami. Tak się wyrywałem do samodzielności, a tu... Mama od razu wiedziała, że tak się to skończy i namawiała mnie do pozostania. Poradziła mi, bym przez cały czas mówił do siebie, bym zajmował się tylko własną osobą, nie rozglądając się dookoła. I posłuchałem tej rady. Zasnąłem, zanim skończyłem pierwsze zdanie. To była najtrudniejsza sprawa, której dotychczas stawiłem czoła i wygrałem. To moje największe zwycięstwo.

# data[].attributes.attachment_link.description
Przeżycie wewnętrzne to ogół uczuć, jakie ogarniają nas pod wpływem chwilowych, ograniczonych w czasie bodźców. Bardzo ważne jest, byś odróżniał przeżycia od stałych cech. Drażliwość jest stałą cechą osoby przeczulonej na swoim punkcie, natomiast rozdrażnienie jest chwilowym przeżyciem i może ogarnąć każdego np. wskutek zmęczenia.

# data[].attributes.body
Wiktoria Adaszyńska

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dziś wiedza o tym, jak wykorzystać środki językowe w funkcji impresywnej gwarantuje życiowy sukces, pozwala przyciągnąć klientów, awansować czy wygrać wybory. Perswazja i używane w celu perswazji środki językowe nie muszą być nieuczciwe. Znaczenie pejoratywne ma za to manipulacja.

1. Czym jest perswazja

Perswazja jest sztuką wywierania wpływu na ludzi poprzez środki językowe, mimikę, gestykulację, intonację czy sam sposób bycia (czyli też komunikację niewerbalną). Perswazja językowa (łac. persuadere - namawiać, przekonywać) to wszelkie środki językowe, które służą nakłonieniu kogoś do jakiegoś działania lub zmiany postawy czy przekonań. Zjawisko perswazji w języku jest bardzo bliskie manipulacji językowej, od której różnią ją jedynie nacechowanie emocjonalne terminów i używane środki językowe.

Tylko części kontaktów z innymi ludźmi towarzyszy wyłącznie chęć obiektywnego przedstawienia rzeczywistości przez środki językowe. Częściej jednak, jeśli nawet o czymś informujesz, czynisz to, aby nakłonić poprzez środki językowe odbiorcę do przyjęcia określonej postawy, do zaakceptowania przez niego pewnych, często wygodnych dla ciebie przekonań, pożądanych ocen i wartości.

Oddziaływanie poprzez środki językowe jest naturalnym elementem komunikowania się ludzi w różnych sytuacjach. Polszczyzna znajduje wiele określeń nazywających działania, w których wypowiedzi nakierowane są na odbiorcę: na jego zachowania, emocje, intelekt. Tak więc: prosisz, przekonujesz, radzisz, nakłaniasz, rozkazujesz, polecasz, zalecasz, każesz, namawiasz, perswadujesz, sugerujesz itd.

W codziennych kontaktach szczególnie skuteczna jest ukryta perswazja, a więc taka, która nie ma ostentacyjnego, ideologicznego charakteru. Perswazja taka to sposób wywierania wpływu nierzucający się w oczy, niedogmatyczny, nienachalny, lecz inteligentnie oddziałujący na psychikę i potrzeby rozmówcy.

2. Jak rozpoznać język perswazji

Istnieją środki językowe - słowa i formy gramatyczne - wyspecjalizowane w pełnieniu impresywnej funkcji języka. Realizują ją np. czasowniki: „musieć", „powinien", „trzeba", a także tryb rozkazujący, pytania użyte w funkcji trybu rozkazującego („Czy zechciałbyś wysłać list?", „Czy możesz mi podać sól?") i pytania retoryczne.

Perswazyjne środki językowe to te, które mają na celu stymulację stanów przekonaniowych w sposób pośredni i bezpośredni. Czym innym są elementy dyrektywne, czyli pośrednie i bezpośrednie wezwania do konkretnych zachowań.

Środki językowe służące perswazji są bardzo liczne i obejmują elementy wszystkich poziomów językowych:

intonacja, akcent,

formy fleksyjne („Te niedouczone uczniaki nie będą nam wchodzić na głowę!"),

formy słowotwórcze („My nie ufamy takim ekspercikom!"),

formy leksykalne („To są jakieś wierutne bzdury, banialuki i farmazony!"),

formy składniowe, np. powtórzenia i inwersje.

Mechanizmy perswazji to takie, które mają na celu:

zwalniać odbiorcę od dokonania wyboru poprzez wskazanie jedynej możliwej drogi: „Pomożemy"; „Wyjście z tej sytuacji jest tylko jedno..."; „Każdy, kto naprawdę chce..., musi...";

kreować wspólną dla odbiorcy i nadawcy rzeczywistość (użycie form gramatycznych zbioru „my"): „My, Polacy, naród okrutnie doświadczony przez historię..."; „My się nie poddamy!";

wartościować, przypisując łatwo rozpoznawalne pozytywne cechy grupie „my", a negatywne cechy - grupie „oni";

potęgować emocje i ograniczać racjonalną refleksję poprzez odwoływanie się do akceptowanych wartości.

Perswazja i używane w celu perswazji środki językowe nie muszą być nieuczciwe

3. Czy perswazja jest skuteczna

Starania wychowawcze rodziców i nauczycieli, praktyka kaznodziejska księży, działalność propagandowa polityków i reklamowa producentów - choć różne pod względem celów szczegółowych - nastawione są na to, by poprzez stosowane wypowiedzi oddziaływać na świadomość i postawy odbiorcy. Są to przykłady zjawiska zwanego perswazją.

Odrębną kwestią pozostaje ocena moralna perswazji. Warto pamiętać, by w technikach wywierania wpływu nie stosować środków nieuczciwych. Należy respektować ich prawo do wyboru własnych przekonań i postaw.

Perswazję wykorzystuje NLP. Z języka perswazji korzystał także Milton Erickson - ojciec współczesnej hipnozy. Od niego twórcy programowania neurolingwistycznego przenieśli matryce językowe do innych dziedzin życia. Wzorce te oddziałują głównie na nieświadomy umysł człowieka, który w dużej mierze steruje ludzkim zachowaniem.

Perswazja językowa omija „bariery kontrolne" świadomego umysłu i wpływa na podświadomość. Wiedzę na temat języka perswazji i znajomość metod podejmowania decyzji przez ludzi należy wykorzystywać zgodnie z własnym sumieniem i zasadami społecznymi.

# data[].attributes.attachment_link.title
Perswazja - środki językowe: charakterystyka perswazji, język perswazji, skuteczność perswazji

# data[].attributes.attachment_link.description
Dziś wiedza o tym, jak wykorzystać środki językowe w funkcji impresywnej gwarantuje życiowy sukces, pozwala przyciągnąć klientów, awansować czy wygrać wybory. Perswazja i używane w celu perswazji środki językowe nie muszą być nieuczciwe. Znaczenie pejoratywne ma za to manipulacja. Perswazja jest sztuką wywierania wpływu na ludzi poprzez środki językowe, mimikę, gestykulację, intonację czy sam sposób bycia (czyli też komunikację niewerbalną).

# data[].attributes.body
Łucja Fras

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Reportaż - geneza

Reportaż wykształcił się w drugiej połowie XIX stulecia, co było ściśle związane z rosnącym znaczeniem prasy, która często podejmowała bieżącą tematykę, obrazując zawiłości ludzkiego życia, opisując postęp technologiczny, najnowsze wydarzenia kulturalne, relacjonowała również podróże do dalekich krajów.

Ważną rolę w powstaniu reportażu odegrały proza realistyczna oraz popularne w minionych epokach relacje z podróży i doniosłych wydarzeń.

Reportaż - cechy i założenia

Reportaże miały na celu przedstawianie realnych zdarzeń. Autorzy najczęściej odtwarzali ich przebieg, słuchając świadków lub też sami byli ich świadkami. Gatunek ten od początku miała cechować rzetelność i autentyczność. Fakty przedstawiano z wielką starannością, operując przy tym bardzo dobrym - literackim - językiem.

Szczególnym przykładem reportażu pozytywistycznego są „Listy z podróży do Ameryki" Henryka Sienkiewicza. Wśród ówczesnych odbiorców cieszyły się one wielką popularnością, gdyż nie tylko przybliżały realia życia na odległym kontynencie, ale także, dzięki sprawności autora, stylizowane były na prozę. Twórca „Trylogii" zawarł w nich także wiele aktualnych przemyśleń, m.in. doszukiwanie

# data[].attributes.attachment_link.description
Reportaż wykształcił się w drugiej połowie XIX stulecia, co było ściśle związane z rosnącym znaczeniem prasy, która często podejmowała bieżącą tematykę, obrazując zawiłości ludzkiego życia, opisując postęp technologiczny, najnowsze wydarzenia kulturalne, relacjonowała również podróże do dalekich krajów. Ważną rolę w powstaniu reportażu odegrały proza realistyczna oraz popularne w minionych epokach relacje z podróży i doniosłych wydarzeń.

# data[].attributes.headline
Aleksander Fredro- "Zemsta" (opracowanie) 

# data[].attributes.subject
Aleksander Fredro- "Zemsta" (opracowanie) 

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Treść Zemsty ma swe źródło w autentycznym konflikcie. Otóż gdy w 1828 roku Fredro ożenił się z Zofią Skarbkową, otrzymał w posagu m.in. połowę starego zamku w Odrzykoniu. Druga należała do innej rodziny. Przeglądając papiery otrzymanego majątku znalazł akta procesowe właścicieli zamku z XVII wieku. Byli nimi Piotr Firlej i Jan Skotnicki. Firlej zajmował zamek dolny, zaś słynny z pieniactwa Skotnicki - górny.

Fredro przedstawił w dramacie szereg postaci z historycznie różnych pokoleń, wywodzących się z różnych klas społecznych, o często skomplikowanym charakterze. Przewyższył w tym względzie oświeceniowych dramaturgów, których był kontynuatorem. Nie zapomniał o typowych dla komedii oświeceniowej bohaterach, przedstawiając ich jednak ze zdecydowanie większym kunsztem. W Zemście umieścił także bohaterów zupełnie nowych, odbiegających... więcej

Akcja „Zemsty" Aleksandra Fredry rozgrywa się w czasach współczesnych autorowi - na przełomie XVIII i XIX wieku, u schyłku Rzeczpospolitej Szlacheckiej.

Miejscem akcji jest niewielka wieś, położona na mazowieckiej prowincji, na co wskazuje adnotacja pisarza pod spisem osób, występujących w sztuce - „scena na wsi" oraz pojawiające się w tekście regionalizmy. Wszystkie wydarzenia rozgrywają się... więcej

Największym walorem „Zemsty" jest niewątpliwie komizm. Aleksander Fredro wykorzystał w komedii trzy rodzaje komizmu:

komizm sytuacyjny - związany jest z umieszczeniem akcji dzieła w starym zamczysku i sporem między nienawidzącymi się sąsiadami o niszczejący mur graniczny. Komizm sytuacyjny uwidacznia się również w poszczególnych scenach komedii, takich jak: dyktowanie listu przez Cześnika, scena oświadczyn... więcej

Miłość Wacława i Klary jest jednym z wątków „Zemsty" Aleksandra Fredry. Młodzi należą do zwaśnionych rodów. Wacław jest synem Rejenta Milczka, a Klara - bratanicą Cześnika Raptusiewicza, który zaopiekował się dziewczyną po śmierci jej ojca.

Spotkali się po powrocie Wacława z Warszawy, gdzie pobierał nauki i pod fałszywym imieniem księcia Rodosława uwodził Podstolinę. Młodzieniec ujrzał w ogrodzie Klarę,... więcej

Obraz szlachty polskiej w „Zemście" wyłania się przede wszystkim z kreacji postaci głównych bohaterów, którzy są przedstawicielami tej samej klasy społecznej i ukazani zostali w szczególnym okresie dla polskiego społeczeństwa.

Na oczach Aleksandra Fredry kończyła się rzeczpospolita szlachecka, ustępując miejsca młodemu pokoleniu, które wniosło ze sobą nową formację kulturalną. „Zemsta" stała się dzięki... więcej

Akcję „Zemsty" Aleksander Fredro oparł na autentycznych wydarzeniach, a punktem wyjścia do rozpoczęcia pracy nad komedią było „historyczne podanie zwyczajów naszych ojców".

W 1828 roku pisarz poślubił Zofię z Jabłonowskich Skarbkową. W posagu żona wniosła do ich małżeństwa klucz korczyński z połową starego zamku w Odrzykoniu. Druga połowa zamczyska należała do kogoś innego.

„Zemsta" Aleksandra Fredry składa się z czterech aktów, podzielonych na poszczególne sceny. Akt I stanowi ekspozycję - wprowadza czytelnika/widza w świat przedstawiony, przybliża bohaterów oraz zapoznaje go z głównym wątkiem komedii, jakim jest konflikt o mur graniczny pomiędzy Cześnikiem a Rejentem. W akcie I następuje również zawiązanie akcji, która rozwija się w kolejnych aktach, prowadząc... więcej

1.Małżeńskie plany Cześnika.

2.Przybycie Papkina.

3.Papkin w roli swata.

4.Naprawa muru.

5.Potajemne spotkanie Wacława i Klary.

6.Bójka przy murze.

7.Wacław „jeńcem" Papkina.

8.Wspólny plan Wacława i Papkina.

9.Spotkanie Wacława i Podstoliny.

10.Oświadczyny Papkina.

11.Warunek Klary.

12.Zgoda Podstoliny na oświadczyny Cześnika.

13. Wyzwanie Rejenta na pojedynek przez Cześnika.

14.Rozmowa Rejenta z synem.

15.Plan Rejenta.

„Zemsta" Aleksandra Fredry była swoistym i żartobliwym obrachunkiem pisarza z konwencjami preromantyzmu i romantyzmu oraz stanowiła parodię schematów powieści gotyckiej.

Autor ukazał w niej zmierzch polskiej szlachty, uwidaczniając w kreacji głównych bohaterów jej wszystkie wady i słabostki. Dzięki komizmowi utwór zyskał charakter ponadczasowy i uniwersalny.

Dzieło uwidacznia ludzkie przywary, które są nadal...

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek to głównie bohaterowie „Zemsty" Aleksandra Fredry. Obaj są mężczyznami w podeszłym wieku, są przedstawicielami jednej epoki i należą do tej samej klasy społecznej - szlachty. Autor komedii ukazał ich na zasadzie kontrastu.

Cześnik Raptusiewicz jest mężczyzną wysokim, krzepkim i dobrze zbudowanym, choć z racji podeszłego wieku cierpi na różne dolegliwości. Sprawuje urząd... więcej

Osią konstrukcyjną Zemsty jest konflikt dwóch czołowych postaci: Cześnika i Rejenta. Konflikt ten zasadzał się na kwestiach ekonomicznych (ożenek z bogatą Podstoliną byłby dla obu szlachciców korzystnym interesem) oraz różnicach społecznych, dzielących bohaterów (Cześnik zajmował stosunkowo wysokie miejsce w tabeli urzędów szlacheckich, Rejent - zdecydowanie niższe). Podejście do sprawy konfliktu jest jednak groteskowe,... więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Treść Zemsty ma swe źródło w autentycznym konflikcie. Otóż gdy w 1828 roku Fredro ożenił się z Zofią Skarbkową, otrzymał w posagu m.in. połowę starego zamku w Odrzykoniu. Druga należała do innej rodziny. Przeglądając papiery otrzymanego majątku znalazł akta procesowe właścicieli zamku z XVII wieku. Byli nimi Piotr Firlej i Jan Skotnicki.

# data[].attributes.headline
Aleksander Fredro- "Zemsta" (streszczenie) 

# data[].attributes.subject
Aleksander Fredro- "Zemsta" (streszczenie) 

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Utwór rozpoczyna się mottem autorstwa Andrzeja Maksymiliana Fredry, pisarza politycznego, pedagoga, historyka i aforysty z XVII w.:

Nie masz nic tak złego,
żeby się na dobre nie przydało.
Bywa z męża dryjakiew*,
złe często dobremu okazyją daje.

[*dryjakiew (z grec.) - lekarstwo]

Akt I

Scena 1
Poranek, pokój w zamku Cześnika Raptusiewicza. Cześnik jeszcze w szlafmycy siedzi przy stole i przegląda jakieś papiery. Z tyłu, za stołem, stoi Dyndalski, marszałek zarządzający domem i służbą. Cześnik czytając dokumenty, jak się okazuje papiery majątkowe Podstoliny, zastanawia się, czy nie byłaby to dobra kandydatka na żonę.

"Dobrą żoną pewnie będzie -
Co za czynsze! - To kobieta!...
Trzy folwarki!"

Dyndalski podaje Cześnikowi śniadanie, Raptusiewicz zaś zaczyna rozmyślać także o Klarze, z którą jako jej opiekun "miałby sukces pewny". Wedle ówczesnego prawa takie małżeństwo byłoby dopuszczalne. Majętności Podstoliny są jednak bardziej kuszące i mimo sugestii Dyndalskiego, że to i wiek nie ten, i choroba nóg, i kurcze żołądka, i reumatyzm, które trapią Cześnika, ten uznaje, że to nikłe objawy starości i do ożenku jeszcze się nadaje.

Scena 2
Na scenie pojawia się Papkin i kłamie jak z nut, jakich to przeszkód doznał po drodze, jak to się pojedynkował, a naprawdę zgrał się w karty za Cześnikowe pieniądze. Pryncypał oczywiście nie wierzy żadnemu słowu swojego sługi, ale postanawia wykorzystać jego dar wymowy i tupet. Po dłuższym narzekaniu na uciążliwe sąsiedztwo Rejenta oznajmia Papkinowi, że nie ma ochoty rozmawiać z naprzykrzającym się mu sąsiadem i do tych rozmów wyznacza Papkina jako posła w swojej sprawie. Wyłuszcza także sprawę ożenku z Podstoliną, mianując Papkina swym swatem.

Scena 3
Monolog Papkina, któremu otwierają się widoki na Klarę. Chce przy okazji swatania Podstoliny z Cześnikiem wziąć śliczną dziewczynę za żonę. Potem śpiewa przy gitarze.

Scena 4
Papkin doczekał się Podstoliny i oznajmia jej, że wychodzi ona za mąż. Trzykrotna wdówka domyśliła się, że chodzi o Cześnika. Papkin pyta się, jaka byłaby jej odpowiedź, gdyby okazało się, że to właśnie Cześnik stara się o jej rękę. Podstolina udziela dwuznacznej odpowiedzi i wychodzi.

Autor: Małgorzata Haze

# data[].attributes.attachment_link.description
Utwór rozpoczyna się mottem autorstwa Andrzeja Maksymiliana Fredry, pisarza politycznego, pedagoga, historyka i aforysty z XVII w.: Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z męża dryjakiew*, złe często dobremu okazyją daje. [*dryjakiew (z grec.) - lekarstwo] Akt I Scena 1 Poranek, pokój w zamku Cześnika Raptusiewicza.

# data[].attributes.headline
Charles Dickens- "Opowieść wigilijna" (opracowanie) 

# data[].attributes.subject
Charles Dickens- "Opowieść wigilijna" (opracowanie) 

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czas i miejsce akcji „Opowieści wigilijnej" Fabuła „Opowieści wigilijnej" rozgrywa się, jak mówi sam tytuł, w Wigilię Świąt Bożego Narodzenia w XIX-wiecznym Londynie, a dokładnie mówiąc w miejscach ściśle związanych z postacią głównego bohatera:
w małym kantorku Ebenezera Scrooge'a;
w mieszkaniu głównego bohatera, zarówno tym z teraźniejszości, czyli nieogrzewanym, ciemnym i ponurym, jak i w tym z wizji Drugiego Ducha, w której Scrooge...więcej

Opowieść wigilijna - problematyka Opowieść wigilijna poza tym, że jest wielką celebracją świąt Bożego Narodzenia, jest przede wszystkim wyrazem krytyki dziewiętnastowiecznego podziału, jaki panował w wiktoriańskiej Anglii, pomiędzy bogatych i biednych, posiadających i nieposiadających. Londyn był wówczas w centrum świata. Miasto wzbogaciło się dzięki rozwojowi przemysłu oraz wpływów z kolonii, jednak ubóstwo wciąż było w nim widoczne.

Świat fantastyczny i realistyczny w „Opowieści wigilijnej" Organizację fabuły w dziele Karola Dickensa można podzielić na dwie płaszczyzny: realistyczną oraz fantastyczną.

Pierwsza dotyczy kreacji głównego bohatera: chciwego, skąpego, złego, oziębłego na los innych Scrooge'a. Czytelnik poznaje naturę Ebenezera w kontekście jego pracy, w relacji z podwładnym kancelistą Bobem Cratchitem, któremu płacił zaledwie piętnaście szylingów tygodniowo za pracę w złych warunkach: w maleńkiej,... więcej

# data[].attributes.attachment_link.description
Czas i miejsce akcji „Opowieści wigilijnej" Fabuła „Opowieści wigilijnej" rozgrywa się, jak mówi sam tytuł, w Wigilię Świąt Bożego Narodzenia w XIX-wiecznym Londynie, a dokładnie mówiąc w miejscach ściśle związanych z postacią głównego bohatera: w małym kantorku Ebenezera Scrooge'a; w mieszkaniu głównego bohatera, zarówno tym z teraźniejszości, czyli nieogrzewanym, ciemnym i ponurym, jak i w tym z wizji Drugiego Ducha, w której Scrooge...więcej Opowieść wigilijna - problematyka Opowieść wigilijna poza tym, że jest wielką celebracją świąt Bożego Narodzenia, jest przede wszystkim wyrazem krytyki dziewiętnastowiecznego podziału, jaki panował w wiktoriańskiej Anglii, pomiędzy bogatych i biednych, posiadających i nieposiadających.

# data[].attributes.headline
Charles Dickens- "Opowieść wigilijna" (streszczenie) 

# data[].attributes.subject
Charles Dickens- "Opowieść wigilijna" (streszczenie) 

# data[].attributes.body
Weronika Dyda

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Strofka pierwsza
Duch Marleya

Był dzień Wigilii Świąt Bożego Narodzenia. Ebenezer Scrooge - bogaty, chciwy stary grzesznik, myślał o swym współpracowniku Marleyu, który zmarł równo siedem lat temu. Obaj prowadzili interesy na giełdzie londyńskiej. Scrooge do tej pory nie zamalował napisu na szyldzie ich składu (domu handlowego) i nadal każdy kto przechodził obok, spoglądał na transparent: „Scrooge i Marley", choć interes prowadził już sam. Ebenezer został jedynym spadkobiercą przyjaciela, zarządcą majątku, beneficjentem i wykonawcą testamentu. Podczas pogrzebu tylko on szedł za trumną Marleya.

Scrooge nie był dobrym, hojnym pracodawcą. Wyciskał ostatnie poty z podwładnych. Na ulicy nikt nie ośmieliłby się go zaczepić, pytając o drogę. Nawet żebracy bali się go prosić o jałmużnę. Był postrachem całego miasta.

W dniu Wigilii świąt Bożego Narodzenia pracował jak zwykle w swym kantorze. Dzień był mglisty i mroźny. Drzwi od zakładu były uchylone, aby mógł obserwować pracę swego kancelisty, który urzędował w małej klitce obok, kopiując listy. W kantorze u kupca palił się skąpy ogień (z chciwości), w izdebce kancelisty natomiast tlił się chyba najwyżej węgielek. Zziębnięty pracownik oczywiście nie mógł dołożyć do ognia, gdyż skrzynka z węglem stała na widoku Scrooge'a. Gdyby jednak odważył się sięgnąć po bryłkę, zostałby wyrzucony z pracy. Siedział więc owinięty grubym szalem, gdyż nie posiadał palta, i grzał zmarznięte ręce przy płomyku świecy, oświetlającej jego stanowisko pracy.

Do kantoru przyszedł młody, urodziwy, radosny siostrzeniec Scrooge'a. Złożył wujowi życzenia świąteczne i zaprosił do siebie na obiad. Stary krewny nie był tym zachwycony. Nie uznawał świąt Bożego Narodzenia, nazywając je niepotrzebnie straconym dniem pracy. Siostrzeniec tłumaczył mu, że się myli, przekonywał, że święta Bożego Narodzenia są przepełnione dobrocią i duchem miłosierdzia, że są to radosne dni. Czuł żal do wuja, że pomimo iż nie było między nimi nigdy żadnej sprzeczki, ten nigdy go nie odwiedził, a teraz także odrzucał zaproszenie na świąteczny obiad. Siostrzeniec złożył życzenia kanceliście, pożegnał się z wujem i wyszedł.

Po chwili do kantoru weszło dwóch jegomościów. Oznajmili kupcowi, że zbierają datki z okazji świąt Bożego Narodzenia, przeznaczone na jadło, odzienie, opał dla biednych, którzy cierpią głód, żyją na granicy nędzy i nie ma dla nich miejsca w przepełnionych przytułkach. Wysłuchawszy podsumowania potrzeb, kupiec odparł, że nic go to nie obchodzi i nakazał, by nieproszeni goście dali mu spokój. Cały czas powtarzał, że nie obchodzi świąt i nie będzie ich umilał próżniakom: Jeżeli wolą raczej śmierć (...) niechże umrą czym prędzej i w ten sposób zmniejszą nadmiar ludzkości na świecie. Zresztą proszę mi wybaczyć, ale sprawy te są mi najzupełniej obce.

Autor: Karolina Marlęga dla: Kulturalna Polska klp.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Strofka pierwsza Duch Marleya Był dzień Wigilii Świąt Bożego Narodzenia. Ebenezer Scrooge - bogaty, chciwy stary grzesznik, myślał o swym współpracowniku Marleyu, który zmarł równo siedem lat temu. Obaj prowadzili interesy na giełdzie londyńskiej. Scrooge do tej pory nie zamalował napisu na szyldzie ich składu (domu handlowego) i nadal każdy kto przechodził obok, spoglądał na transparent: „Scrooge i Marley", choć interes prowadził już sam.