# data[].attributes.headline
De belangrijkste begrippen voor het bedrijfseconomie examen.

# data[].attributes.subject
De belangrijkste begrippen voor het bedrijfseconomie examen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Het vak bedrijfseconomie

Als je de woorden ' bedrijf' en ' economie' in één zin tegenkomt, gaat die zin vaak over geld. Laat staan als je ze in één woord tegenkomt! En jawel: bedrijfseconomie gaat inderdaad over geld. Namelijk over geld binnen en tussen bedrijven, maar ook over geld in jouw persoonlijke leven. Naast dat dit vak je leert hoe bedrijven bezittingen en schulden inzetten om meer winst te behalen, leert het je bijvoorbeeld ook hoe het eraan toegaat als je een huis koopt. Verder spelen bedrijfskundige vraagstukken natuurlijk nog steeds een grote rol. Zo komen de verschillende bedrijfsvormen, zoals eenmanszaak of besloten vennootschap, aan bod en ga je je afvragen wat nou eigenlijk de waarde is die jouw bedrijf te bieden heeft aan de klant.

Bedrijfseconomie als schoolvak heet officieel ' bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid' en is de opvolger van het vak M&O (Management & Organisatie). Een belangrijk verschil met M&O is dat bedrijfseconomie meer gericht op de belevingswereld van de leerling. Er wordt vaker ingegaan op situaties waar jij in je persoonlijke leven tegenaan kunt lopen, zoals het opzetten van een bedrijf, trouwen, schenken en erven. Verder lijkt het nog steeds veel op M&O, aangezien je op je examen bijvoorbeeld ook een vraag kan krijgen over het opstellen van een balans of winst-en-verliesrekening.

Kortom: bedrijfseconomie is het perfecte opstapje voor een studie in de economische en bedrijfskundige richting!

Belangrijke begrippen bij bedrijfseconomie

Binnen het vak bedrijfseconomie kom je veel verschillende begrippen tegen. Mocht je je afvragen wat ze betekenen en kun je wel een heldere uitleg gebruiken? Check dan de uitleg van onderstaande begrippen bedrijfseconomie.

Extra hulpmiddelen om te slagen voor het examen bedrijfseconomie

Heb je liever alle examenstof van bedrijfseconomie gewoon overzichtelijk voor je neus? Dan zijn onze samenvattingen zeker een aanrader!

# data[].attributes.attachment_link.title
Bedrijfseconomie: Overzicht van de Belangrijkste Begrippen (Uitleg)

# data[].attributes.attachment_link.description
Als je de woorden ' bedrijf' en ' economie' in één zin tegenkomt, gaat die zin vaak over geld. Laat staan als je ze in één woord tegenkomt! En jawel: bedrijfseconomie gaat inderdaad over geld. Namelijk over geld binnen en tussen bedrijven, maar ook over geld in jouw persoonlijke leven.

# data[].attributes.attachment_link.description
§1 Werknemerschap (concept) §2 Beleggen §3 Woning huren/kopen

# data[].attributes.attachment_link.title
Zeker slagen met onze examenbundels! | Examenbundel

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
column #4: Sander over geld maken met geld

Veel mensen verdienen tegenwoordig meer met het rendement op hun vermogen, dan met werk. Dat verziekt de maatschappij, schrijft Sander Schimmelpenninck in de vierde column bij zijn serie 'Sander en de Kloof'.

Is werken voor de dommen?

Waarom levert kapitaal meer op dan arbeid?

alle artikelen

Waar baseert Sander zijn uitspraken over ongelijkheid op?

Weet jij hoe we met de kloof moeten omgaan? Schrijf het op!

Inzenden kan nog tot maandag

Sander en de kloof meet up

Meld je nu aan voor dit gratis online evenement met o.a. Sander Schimmelpenninck, Maaike Schoon, Marjolein Moorman en Djaffar Shalchi.

Vermogen verplicht

'Je kan niet tegen iemand zeggen dat hij het zelf maar moet regelen als diegene geen gelijke kansen krijgt.'

Met het programma Sander en de Kloof onderzoekt Sander Schimmelpenninck de groeiende ongelijkheid in Nederland. In Nooit Meer Slapen legt hij uit waarom hij als liberaal vindt dat kapitaal veel zwaarder belast moet worden. En hij vertelt over zijn eigen adellijke achtergrond en hoe het voelt om steeds tot je identiteit te worden gereduceerd. En waarom hij zo gelukkig is in ZwedenPieter van der Wielen ging met Sander Schimmelpenninck in gesprek.

meer over dit programma

Vanaf donderdag 20 januari op NPO 3. Lees waar de afleveringen over gaan.

# data[].attributes.attachment_link.description
column #4: Sander over geld maken met geld Veel mensen verdienen tegenwoordig meer met het rendement op hun vermogen, dan met werk. Dat verziekt de maatschappij, schrijft Sander Schimmelpenninck in de vierde column bij zijn serie 'Sander en de Kloof'. Is werken voor de dommen? Waarom levert kapitaal meer op dan arbeid?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Met de beursnotering krijgt een bedrijf verplichtingen op het gebied van financiële verslaggeving (bijvoorbeeld: opmaak jaarrekening volgens de International Financial Reporting Standards) en gedrag ( de Nederlandse Corporate Governance Code 2016). Ook gelden eisen voor publicatie van koersgevoelige informatie (voorwetenschap), openbaarmaking van belangen van bestuurders en commissarissen en deelnemingen en shortposities. De Autoriteit Financiële Markten houdt hier toezicht op.

Voor Nederlandse beursgenoteerde bedrijven geldt op 1 januari 2016 het streefcijfer om 30% vrouwen in de Raad van Bestuur en in de Raad van commissarissen te hebben. Geen van de bedrijven hebben deze zachte vorm van vrouwenquotum nog weten te realiseren. Voor 18 bedrijven staat zelfs geen enkele vrouw aan de top.

# data[].attributes.attachment_link.description
Met de beursnotering krijgt een bedrijf verplichtingen op het gebied van financiële verslaggeving (bijvoorbeeld: opmaak jaarrekening volgens de International Financial Reporting Standards) en gedrag ( de Nederlandse Corporate Governance Code 2016). Ook gelden eisen voor publicatie van koersgevoelige informatie (voorwetenschap), openbaarmaking van belangen van bestuurders en commissarissen en deelnemingen en shortposities.

# data[].attributes.headline
De NV; de aandeelhouders beslissen mee....

# data[].attributes.subject
De NV; de aandeelhouders beslissen mee....

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Een nv (naamloze vennootschap) is een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat de bestuurders in principe niet aansprakelijk zijn met hun privévermogen voor eventuele schulden.

Het kapitaal van een nv is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de aandeelhouders. De hoogste macht ligt bij deze aandeelhouders. Dit betekent dat zij het recht hebben om beslissingen te nemen over het bedrijf. Ook kunnen zij het bestuur benoemen en ontslaan. De aandelen kunnen worden doorverkocht.

De bestuurders geven de dagelijkse leiding aan het bedrijf. Een nv heeft meestal ook een raad van commissarissen, die toezicht houdt op het bestuur ( two-tier board). In andere gevallen maken de toezichthouders deel uit van het bestuur ( one-tier board).

Voor de oprichting van een nv moet u naar de notaris. De notaris stelt de notariële akte op met daarin de statuten. De notaris verzorgt vervolgens meestal de inschrijving van uw nv in het Handelsregister van KVK.

Alle bestuurders worden ingeschreven in het Handelsregister. Tot dit gebeurd is, bent u persoonlijk aansprakelijk. Verder moet u als startkapitaal minstens € 45.000 in de vennootschap storten.

U schrijft bij de oprichting ook de uiteindelijk belanghebbenden in van uw nv. Dit doet u in het UBO-register bij KVK. Uiteindelijk belanghebbenden (ultimate beneficial owner, afgekort UBO) zijn bijvoorbeeld personen met meer dan 25% van de aandelen in een nv. Als uw nv beursgenoteerd is, hoeft u geen UBO's in te schrijven.

NV in oprichting

Al voordat de nv is opgericht, kunt u met uw bedrijf zakendoen. Inschrijving in het Handelsregister is dan verplicht. Een notaris moet hierbij verklaren de oprichting te verzorgen. Totdat de nv is opgericht, treedt u naar buiten met een nv i.o. (in oprichting).

Maak uw zakenpartners duidelijk dat u contracten sluit namens de nv in oprichting. De contracten in deze fase zijn namens de rechtspersoon in oprichting. De naamloze vennootschap kan een contract later alleen overnemen als de andere partij hiermee akkoord gaat. Zolang u handelt namens de nv i.o. bent u zelf aansprakelijk.

Voor een nv heeft u een startkapitaal nodig van € 45.000.

Ook betaalt u notariskosten, inschrijfkosten bij KVK en kosten voor het bijhouden van een administratie. De tarieven voor oprichting bij een notaris verschillen per notaris. Gemiddeld kost dit tussen de € 500 en € 2.200. Bij KVK betaalt u eenmalig € 51,95 om uw bedrijf in te schrijven.

Daarnaast zijn er kosten voor het bijhouden van een administratie. Uw nv moet elk jaar jaarstukken opstellen en deponeren bij KVK. Welke gegevens u moet inleveren, hangt af van de omvang van uw bedrijf. De jaarlijkse kosten voor de administratie van uw nv hangen af van de grootte en complexiteit van uw bedrijf.

Over de winst van de nv betaalt u vennootschapsbelasting ( vpb). U kunt gebruikmaken van de aftrekposten voor vennootschapsbelasting, zoals verschillende vormen van investeringsaftrek. Als de nv dividend betaalt aan aandeelhouders, houdt de nv over dit bedrag dividendbelasting in. Voor de btw is de nv de ondernemer en draagt btw af.

Als u bestuurder bent van een nv betaalt u inkomstenbelasting over uw loon en eventueel dividendbelasting over uw aandelen. De Belastingdienst staat niet toe dat u als bestuurder geen of heel weinig salaris krijgt. Uw loon moet marktconform zijn, met in principe een minimumjaarsalaris van € 46.000. Lees meer over de precieze regels en voorwaarden van deze gebruikelijkloonregeling.

Aansprakelijkheid

Een nv is een rechtspersoon. Dit betekent dat u als bestuurder in principe niet aansprakelijk bent voor de schulden. Er zijn wel uitzonderingen op deze regel. Bestuurders zijn bijvoorbeeld wel aansprakelijk bij wanbestuur, of als de bv nog niet is ingeschreven in het Handelsregister. Lees meer over aansprakelijkheid van bestuurders.

Bent u aandeelhouder? Dan is uw aansprakelijkheid beperkt tot het bedrag van uw aandelen.

Tekenbevoegdheid

Het bestuur is als geheel tekenbevoegd. Dat betekent dat de bestuurders samen of zelfstandig namens de onderneming contracten mogen tekenen of bepaalde rechtshandelingen kunnen uitvoeren. Wie alleen mag tekenen en wie met een of meer anderen moet tekenen, staat in de statuten.

Het bestuur kan ook iemand anders een volmacht geven. Dat is een verklaring waarin staat dat deze persoon ook namens het bedrijf kan handelen. Schrijf deze persoon, de gevolmachtigde, in in het Handelsregister. Dit is niet verplicht, maar wel handig. Zo weten uw zakenpartners zeker wie er mag handelen namens het bedrijf.

Met een nv kunt u personeel aannemen. Voor het personeel betaalt u loonheffingen en sociale premies. Als u voor het eerst een werknemer aanneemt, dan moet u zich als werkgever registreren bij de Belastingdienst. Ook geeft u dit door aan KVK. Lees wat u moet regelen als u voor het eerst personeel aanneemt.

Verzekeringen en pensioen

Als bestuurder bent u als werknemer in dienst van de nv en werknemer voor de sociale verzekeringen. In sommige gevallen valt u als bestuurder niet onder de werknemersverzekeringen. Namelijk als u:

50% of meer van de stemmen op de aandeelhoudersvergadering heeft (eventueel samen met uw echtgenoot)

en uw directe familieleden twee derde of meer van de aandelen bezitten

niet tegen uw wil ontslagen kan worden

In dit geval kunt u zich zelfstandig verzekeren. Zie verzekeringen en pensioen bij eenmanszaak.

Om een nv te ontbinden is een formeel besluit nodig van de algemene vergadering van aandeelhouders. Een ontbonden nv houdt niet direct op te bestaan. Daarvoor moeten ook de schulden en uitkeringen worden uitbetaald (vereffening). Lees meer over het ontbinden van een rechtspersoon.

Beursgenoteerde nv

Met een nv kunt u de beurs op. U moet dan aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moet uw onderneming meer dan 5 jaar bestaan. Het eigen vermogen moet minimaal € 5 miljoen zijn. En de waarde van de aandelen moet in totaal hoger zijn dan € 5 miljoen. Ook moet uw onderneming de afgelopen 5 jaar minimaal 3 jaar winst hebben gemaakt.

Is uw nv beursgenoteerd en heeft u een raad van commissarissen (rvc)? Vanaf 1 januari 2022 moet minimaal 1 op de 3 leden van de rvc vrouw zijn.

# data[].attributes.attachment_link.description
Een nv (naamloze vennootschap) is een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat de bestuurders in principe niet aansprakelijk zijn met hun privévermogen voor eventuele schulden. Het kapitaal van een nv is verdeeld in aandelen, die in bezit zijn van de aandeelhouders. De hoogste macht ligt bij deze aandeelhouders.

# data[].attributes.attachment_link.title
De banken houden jou scherp in gaten, dat zijn ze verplicht

# data[].attributes.attachment_link.description
Een beetje tegen wil en dank zijn banken belast met het signaleren van witwaspraktijken. Inmiddels is 20 procent van alle bankmedewerkers bezig met toezichthouden en controleren. En volgens DNB is het allemaal niet genoeg.

# data[].attributes.body
In dit document vinden jullie de beschrijving van de lesstof en de meeste te behandelen opgaven in de derde periode.

# data[].attributes.headline
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.subject
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.body
Zowel voor het vak economie als bedrijfseconomie vind je op deze site veel nuttige videos!

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
economie bijles examentraining havo vwo eindexamen hulp nabespreking uitleg examen toetsen markt "ruilen over de tijd" "samenwerken en onderhandelen" "risico...

# data[].attributes.attachment_link.title
Economie Academy - duidelijke eco en beco uitleg

# data[].attributes.attachment_link.description
Leer met video voor je eindexamen en slaag! | begrijpelijke online examentraining | https://www.economie-academy.nl/examentraining + Direct extra punten scoren op je economie toets of eindexamen | https://www.economie-academy.nl/examentips + Email | frank@economie-academy.nl + Mobiel | +31 6 2124 00 99

# data[].attributes.attachment_link.description
Toen de eerste mobiele telefoons op de markt kwamen, kocht niet iedereen die direct. De prijs was hoog en de meeste mensen waren er niet van overtuigd dat ze behoefte hadden aan constante bereikbaarheid: "ik heb toch al een telefoon thuis? Als ze me nodig hebben, bellen ze nog wel een keer".

# data[].attributes.attachment_link.description
Marketing is niet hetzelfde als reclame. Marketing is het geheel van activiteiten van een onderneming dat gericht is op het bevorderen van de verkoop. Daarbij is het essentieel om zo goed mogelijk in te spelen op de wensen en behoeften van de consumenten.

# data[].attributes.attachment_link.description
Voordat je een bedrijf start, moet je eerst de markt goed in kaart brengen. Dat noemen we marktonderzoek doen. Je kijkt naar wie je klanten zijn, waar hun behoeften liggen en hoe je ze kunt bereiken. Daarnaast is het belangrijk om te weten met welke concurrenten je te maken krijgt en wat zij precies doen.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
bedrijfseconomie / m&o
Hier vind voorbeeldexamenvragen bedrijfseconomie en alle havo m&o-examens vanaf 2002, ook in losse vragen en antwoorden.
Speciaal voor docenten:

Op deze usb-stick staan 40 havo- en 38 vwo-examens.
Alle examenvragen (meer dan 500) en vanaf 2004 ook alle antwoorden zijn in .doc(x)-format op de stick terug te vinden.

# data[].attributes.attachment_link.title
havo bedrijfseconomie / m&o - Havovwo.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
bedrijfseconomie / m&o Hier vind voorbeeldexamenvragen bedrijfseconomie en alle havo m&o-examens vanaf 2002, ook in losse vragen en antwoorden. Speciaal voor docenten: Op deze usb-stick staan 40 havo- en 38 vwo-examens.Alle examenvragen (meer dan 500) en vanaf 2004 ook alle antwoorden zijn in .doc(x)-format op de stick terug te vinden.

# data[].attributes.body
Erfrecht vormt onderdeel van de examenstof van financiele zelfredzaamheid.

# data[].attributes.attachment_link.title
Erven en erfrecht Bedrijfseconomie havo/ vwo

# data[].attributes.headline
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.subject
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.body
Een goede uitleg over de ratio's die je bij bedrijfseconomie tegen kunt komen. De formules van de ratio's zijn overigens altijd gegeven bij de opgaven.....(dus niet uit je hoofd gaan leren...)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inhoudsopgave

De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt.

1 Waarom Ratio's?

De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt. Ratio's geven meer informatie over bijvoorbeeld de winstgevendheid, doelmatigheid en liquiditeit van een bedrijf dan absolute bedragen.

Samenhang; een op zich zelf staande ratio zegt niet veel. Ratio's moeten in samenhang met elkaar, in de tijd en in vergelijking met concurrenten worden beoordeeld. Alleen dan bevatten ratio's nuttige stuurinformatie.

Sectorspecifiek ratio's; bij veel ratio's worden in de theorie streefwaarden genoemd. Bij sommige ratio's is dat evident. Maar in de praktijk blijkt dat ratio's per sector sterk verschillen. Je kunt dus niet zomaar ratio's van bedrijven onderling met elkaar vergelijken. Het vergelijken van ratio's met concurrenten kan daarentegen nuttige informatie opleveren.

Vergelijking in de tijd; een ratio krijgt vaak pas betekenis als de ontwikkeling ervan in de tijd wordt gevolgd. Wat is de ontwikkeling van de winstgevendheid in de afgelopen jaren? Welke oorzaken liggen hier aan ten grondslag?

Ratio's en kengetallen geven dus informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een bedrijf. Je moet wel bereid zijn om jezelf in de materie te verdiepen. Doe je dit niet dan bestaat er een reële kans dat je een verkeerde betekenis geeft aan een ratio met alle gevolgen van dien. Verder moet je je ervan bewust zijn dat financiële ratio's en kengetallen zijn afgeleid van de balans en de winst- en verliesrekening. Deze zogenaamde boekhoudkundige werkelijkheid kan sterk afwijken van de marktwaarde van een bedrijf. Desalniettemin geven deze ratio's en kengetallen wel degelijk goede informatie over ontwikkelingen in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van een bedrijf.

1a Winstgevendheid

De winstgevendheid van een bedrijf is een goede graadmeter voor de vraag of een bedrijf financieel gezond is of niet. Bedrijven streven er naar om een zo hoog mogelijke winst te realiseren. In de theorie én in de praktijk komen we voor het bepalen van de winstgevendheid van een bedrijf de volgende ratio's en kengetallen tegen:

Toegevoegde waarde; de toegevoegde waarde van een bedrijf is gelijk aan de omzet minus de directe inkoopkosten van de omzet. De toegevoegde waarde moet positief (> 0) zijn. Als de toegevoegde waarde negatief is dan kun je beter direct stoppen met je bedrijf. Want dan is de inkoopprijs van de omzet hoger dan de verkoopprijs. Laat staan dat je je bedrijfskosten hebt gedekt. De toegevoegde waarde wordt ook wel brutowinst genoemd. Ikzelf vind het begrip brutowinst verwarrend omdat het begrip suggereert dat alle kosten op de omzet in mindering zijn gebracht. Terwijl bij de brutowinst alleen de inkoopkosten op de omzet in mindering zijn gebracht. En wat dan overblijft is mijn inziens geen 'winst' maar meer een dekkingsbijdrage (of toegevoegde waarde) waarmee de bedrijfskosten mee betaald moeten worden.

Bij het vaststellen van de winstgevendheid van een bedrijf zijn de nettowinstmarge en rentabiliteit belangrijke ratio's. In het geval van nettowinstmarge wordt de winst gedeeld door de omzet. De nettowinstmarge laat zien hoe goed een bedrijf verkopen kan omzetten in winst. Bij het bepalen van de rentabiliteit wordt de nettowinst gedeeld door het eigen vermogen (EV) of het totale vermogen (TV) van het bedrijf. Het percentage toont de verhouding tussen de nettowinst in een bepaalde periode en het vermogen waarmee die opbrengst is verkregen. Zo wordt duidelijk hoe efficiënt een bedrijf het vermogen inzet. Investeerders zijn vooral geïnteresseerd in het rendement van hun geïnvesteerd vermogen en zullen dus in eerst instantie kijken naar de rentabiliteit van het bedrijf.

1b Liquiditeit

De liquiditeit van een organisatie geeft de mate aan waarin een organisatie op korte termijn aan haar verplichtingen kan voldoen. Wanneer de liquide middelen en de te verwachte inkomsten ontoereikend om de rekeningen op korte termijn te betalen gaat de organisatie failliet. Zo gebeurt het nogal eens dat kleine succesvolle startende ondernemers failliet gaan. Omdat zijn geld investeren in gebouwen of productiefaciliteiten maar onvoldoende banksaldo hebben om de rekeningen op korte termijn te kunnen betalen. De belangrijkste kengetallen om de liquiditeit van een bedrijf te bepalen zijn:

Current ratio; dit kengetal geeft weer in hoeverre je beschikt over liquide middelen om op korte termijn je schuldeisers te betalen. Dit wordt duidelijk door de vlottende activa (debiteuren, voorraden en liquide middelen) te delen door de kortlopende schulden (crediteuren, kortlopende kredieten). De gewenste waarde voor dit kengetal ligt tussen de 1 en 1,5. Bij een waarde die kleiner is dan 1 ben je niet liquide en kun je niet voldoen aan de kortlopende verplichtingen met faillissement als gevolg. Een waarde hoger dan 1,5 tot 2 veronderstelt dat je te veel liquide middelen aanhoudt die je beter kunt investeren in je bedrijfsactiviteiten om met dat geld meer winst te genereren.

Quick ratio; dit kengetal geeft weer in hoeverre je beschikt over liquide middelen om je schuldeisers onmiddellijk te betalen. In tegenstelling tot de current ratio worden bij de quick ratio de voorraden buiten beschouwing gelaten. Dit omdat voorraden minder snel liquide zijn te maken om direct opeisbare schulden af te lossen. De gewenste waarde van de quick ratio ligt tussen de 0,5 en de 1.

Werkkapitaal; is het saldo tussen de vlottende activa en de kortlopende schulden. Dit saldo, het werkkapitaal, geeft aan wat de liquiditeitsbuffer is van een bedrijf. Het geeft aan welk bedrag de organisatie beschikbaar heeft om financiële tegenvallers zonder problemen op te vangen.

Als de liquiditeit van een bedrijf onder de norm ligt is de kans groot dat op enig moment de rekeningen niet meer betaald kunnen worden. En het bedrijf failliet gaat of tegen hoge kosten geld moet lenen om die rekeningen te betalen. Als de liquiditeit onder de norm van 1 ligt dan moet je direct je liquiditeit verbeteren. Dit doe je bijvoorbeeld door een goed debiteurenbeheer (zorgen dat betalingen tijdig binnen zijn) of voorraadbeheer (niet meer voorraden aanhouden dan strikt noodzakelijk). Andere mogelijkheden zijn het maken van meer winst, het besparen op je kosten of de verkoop van overtollige bedrijfsmiddelen.

1c Solvabiliteit

Met de solvabiliteit wordt duidelijk of de organisatie op lange termijn haar schulden kan aflossen. De solvabiliteitsratio's stellen vast in welke mate een organisatie met eigen vermogen of vreemd vermogen wordt gefinancierd. Over het algemeen geldt daarbij dat hoe meer een bedrijf is gefinancierd met eigen vermogen (en dus minder afhankelijk is van externe partijen) hoe sterker de financiële structuur is. De solvabiliteit is van belang voor het vertrouwen van (nieuwe) vreemd vermogen verschaffers. Hoe hoger de ratio's hoe groter de kans dat verschaffers van vreemd vermogen hun geld terug krijgen. En hoe eerder zij bereid zijn om (nog) een geldlening beschikbaar te stellen.

Gouden Balansregel; deze regel houdt in dat de duurzame vaste activa en de constante kern van de vlottende activa met het eigen vermogen en/of lang vreemd vermogen moet worden gefinancierd en het fluctuerende deel van de vlottende activa met kort vreemd vermogen.

Je kunt de solvabiliteit verbeteren door het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen te vergroten. Bijvoorbeeld door winst niet uit te keren maar aan het eigen vermogen toe te voegen. Of door balansverkorting toe te passen. In dat geval verlaag je het totale vermogen door vaste activa te verkopen en over te gaan op huur of leasing. Denk bijvoorbeeld aan de verkoop van gebouwen of een wagenpark die je vervolgens gaat huren of leasen. Het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen wordt dan groter.
Om de solvabiliteit van een bedrijf te verbeteren moet het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen groter worden. Echter dit kan wel ten koste gaan van de winstgevendheid. ....

1d Overige Ratio's & Kengetallen

De ratio's en kengetallen die zich richten op de winstgevendheid ( zie 2a) geven een belangrijk signaal over de financiële gezondheid van een organisatie. Deze ratio's en kengetallen geven echter geen inzicht hoe de winstgevendheid tot stand komt. Om te kunnen bepalen hoe de winstgevendheid tot stand komt (en hoe je die kan verbeteren) worden veelal de volgende ratio's en kengetallen gebruikt.

Omzetsnelheid van de activa; als je op je balans de posten voorraad, debiteuren en liquide middelen hebt staan dan wil je graag weten hoe doelmatig de organisatie hiermee omgaat. Immers het aanhouden van liquide middelen en voorraden kost geld. Met de ratio 'omzetsnelheid', ook wel omloopsnelheid genaamd, wordt duidelijk of er doelmatig met het geïnvesteerd vermogen wordt omgegaan. Met de omzetsnelheid bereken je het aantal keer dat de gemiddelde voorraad per jaar wordt verkocht. Of de gemiddelde termijn dat een debiteur uitstaat. Een hogere omzetsnelheid resulteert automatisch in een hoger rendement. Dit omdat er minder geïnvesteerd vermogen voor het aanhouden van voorraden en debiteuren nodig is.

Omloopsnelheid van de voorraden

Omloopsnelheid van het totale vermogen

Omloopsnelheid van de vaste activa

Omloopsnelheid van de debiteuren

Winst per medewerker

Omzet per medewerker

Personeelskosten per medewerker

Omzet / Brutoloon

Hefboomeffect; is het effect dat een verandering van het vreemd vermogen heeft op de rentabiliteit van het eigen vermogen. Stel, de Rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) van een bedrijf is 20%. Als dit bedrijf vreemd vermogen heeft aangetrokken tegen een rentepercentage dat lager is dan 20%, dan verdient de onderneming op dit vreemd vermogen. Door het aantrekken van vreemd vermogen tegen een rentepercentage lager dan de RTV, verdient de onderneming op het vreemd vermogen, waardoor de rentabiliteit op het eigen vermogen (REV) toeneemt. Als de RTV hoger is dan het geëist rendement van de vreemd vermogen verschaffers dan is er een gunstig hefboomeffect. In dit geval verdient de onderneming op elke euro aangetrokken geld, waardoor de REV stijgt. Als de RTV lager is dan dan het geëist rendement van de vreemd vermogen verschaffers dan is er een ongunstig hefboomeffect. In dit geval verliest de onderneming op elke euro aangetrokken geld, waardoor de REV daalt.

2 Voorbeeld Financiële Ratio's en Kengetallen

In de balans en winst- & verliesrekening van De Computerwinkel staan bedragen opgenomen die afzonderlijk niet veel zeggen over de financiële gezondheid van het bedrijf. Met dit voorbeeld wordt duidelijk dat door gebruik van ratio's en kengetallen inzicht ontstaat in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van De Computerwinkel. Hieronder zijn de winst- & verliesrekening van De Computerwinkel weergegeven:

Op basis van de balans van 1 januari 2022 en de gegevens uit de winst- & verliesrekening heeft De Computerwinkel op 31 december 2022 de volgende balans opgesteld:

Is De Computerwinkel financieel gezond?

Op basis van de kengetallen voor winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit is de conclusie dat De Computerwinkel financieel erg gezond is. Maar dat er mogelijkheden zijn om het rendement / de winst verder te verhogen door de omloopsnelheid van bijvoorbeeld de debiteuren en de voorraden te verbeteren.

1. Winstgevendheid; de rentabiliteit van het totale vermogen en die van het eigen vermogen bedragen respectievelijk 25% ((€170.000 + € 50.000)/€880.000) en 47% ((€130.000 + €50.000))/€380.000). Daarmee kan gerust worden gesteld dat De Computerwinkel zeer winstgevend is. Van de bank zouden de kapitaalverschaffers van het eigen vermogen hoogstens 6% ontvangen terwijl ze nu een rendement van 47% behalen.

2. Liquiditeit; de Computerwinkel is zeer liquide. De current ratio van 3,8 (€ 380.000/€100.000) en de quick ratio van 2,2 (€220.000/€100.000) komen zelfs ver boven de gewenste waarde uit. De direct beschikbare middelen zijn aanzienlijke hoger dan de kortlopende verplichtingen. Er is zelfs sprake van een werkkapitaal c.q. liquiditeitsbuffer van € 280.000 (€380.000 - €100.000) waarmee onverwachte tegenvallers opgevangen kunnen worden. Advies aan De Computerwinkel is om de overliquiditeit te investeren zodat met deze investeringen rendement gegenereerd kan worden. Immers met banktegoeden en debiteuren maak je niet of nauwelijks winst.

3. Solvabiliteit; de Computerwinkel is solvabel. De solvabiliteitsratio bedraagt 0,43 (€380.000/€880.000) en ligt daarmee boven de norm. De verschaffers van het vreemd vermogen zijn vrij zeker dat De Computerwinkel op termijn haar schulden zal aflossen. Het voordeel van De Computerwinkel van deze relatief hoge waarde van 0,43 is dat vreemd vermogen verschaffers sneller bereid zijn geldleningen beschikbaar te stellen en dat De Computerwinkel bij nieuwe leningen relatief lage rente hoeft te betalen. Immers het risico dat De Computerwinkel niet aflost is klein.

4. Overige kengetallen; op de overige kengetallen scoort De Computerwinkel wisselend. Vooral de activiteitenratio's scoren slecht. Zo staan de debiteuren gemiddeld 73 dagen open (€100.000/€500.000*365 dagen) en liggen de computers met 116 dagen (€160.000/€500.000*365 dagen) te lang in het magazijn. Als De Computerwinkel de vorderingen op debiteuren sneller weet te innen en een bewuster voorraadbeleid gaat voeren zal het rendement verder stijgen. Zie hiervoor ook het Du-pont-schema dat verder op de pagina wordt uitgewerkt.

Waarschuwing!

Financiële ratio's en kengetallen geven inzicht in de winstgevendheid, liquiditeit en solvabiliteit van een organisatie. Niet voor niets gebruiken analisten deze ratio's en kengetallen voor hun beslissingen. Tegelijkertijd moet je er van bewust zijn dat al deze ratio's en kengetallen gebaseerd zijn op een boekhoudkundige werkelijkheid. Waarbij de balanswaardering en winstbepaling zijn gebaseerd op voorschriften die los staan van de werkelijke waarde van de onderneming.

3 Du-Pont-schema → Analyse winstgevendheid

Winstgevendheid is één van de belangrijkste maatstaven om de financiële gezondheid van een bedrijf te beoordelen. Het Du-Pont-schema maakt duidelijk hoe de winstgevendheid van een bedrijf is opgebouwd. Het Du-Pont-schema geeft door het gebruikt van ratio's concrete handvatten hoe je de winstgevendheid kunt verbeteren. Met behulp van het Du-Pont-schema is het mogelijk de invloed van de op de balans en winst- en verliesrekening voorkomende posten (zoals debiteuren, voorraden, afschrijvingskosten) op de rentabiliteit te bepalen.

De rentabiliteit van het totale vermogen (RTV) is gelijk is aan de brutowinstmarge vermenigvuldigd met omloopsnelheid van het totale vermogen. Hiervan leidt je af dat de winstgevendheid van een bedrijf afhankelijk is van de hoogte van de kosten en de omloopsnelheid van het vermogen. Met behulp van het Du-Pont-schema kun je nu simpel bepalen wat de invloed is van bijvoorbeeld de afschrijvingen, de inkoopwaarde van de omzet, de hoogte van de voorraden en debiteuren op de winstgevendheid van je organisatie. En daarmee weet je aan welke 'knoppen' je moet draaien om de rentabiliteit verder te verbeteren.

4 Voorbeeld Du-Pont-schema

De rentabiliteit van het totale vermogen en die van het Eigen vermogen van De Computerwinkel bedragen respectievelijk 25% ((€170.000 + € 50.000)/€880.000) en 47% ((€130.000 + € 50.000)/€380.000). Daarmee kan gerust worden gesteld dat De Computerwinkel zeer winstgevend is. De vraag is nu wat De Computerwinkel kan doen om de rentabiliteit verder te verhogen. Hoe kan De Computerwinkel de rentabiliteit op het totale vermogen van 25% verder verbeteren. Het Du-Pont-schema geeft concrete handvatten.

Du-Pont-schema van De Computerwinkel

Op basis van de winst- & verliesrekening en de balans van De Computerwinkel is de rentabiliteit van het totale vermogen gelijk aan 25%. Met behulp van het Du-Pont-schema is de rentabiliteit herleidbaar naar de volgende winst- & verlies en balansposten.

Op welke posten moet gestuurd worden?

Op basis van bovenstaande Du-Pont-schema wordt al snel duidelijk wat de mogelijkheden zijn om de rentabiliteit van 25% te verhogen. Richt je daarbij vooral op die posten die grote invloed hebben op de brutowinstmarge en de omloopsnelheid. Dit doe je door je te richten op de grootste bedragen helemaal rechts in het schema.

Inkoopwaarde van de omzet; als je kijkt naar het Du-Pont-schema dan blijkt dat de inkoopwaarde van de omzet van de totale kosten het meest invloed heeft op de bruto-winstmarge. Stel dat je naar onderhandelingen met de leverancier een besparing van 20% kunt realiseren. De brutowinst stijgt dan met € 40.000. Waardoor de bruto-winstmarge stijgt van 44% naar 52% (€ 260.000 / € 500.000). De rentabiliteit van het totale vermogen stijgt dan (als de omloopsnelheid van het vermogen gelijk blijft) van 25% naar 30%.

Relatiegeschenken; de afdeling marketing ziet mogelijkheden om het bedrag voor relatiegeschenken met 50% terug te brengen tot € 5.000. De rentabiliteit stijgt van 25% naar 25,6% omdat de brutowinstmarge (bovenkant van het schema) stijgt van 44% (€ 220.000 / € 500.000) naar 45% (€ 225.000 / € 500.000). Het effect op de rentabiliteit is echter minimaal omdat de kosten van relatiegeschenken ten opzichte van de totale kosten beperkt is. Hoewel elke besparing er één is moet de focus van de organisatie zich eerst richten op die posten met een groter effect op de rentabiliteit.

Voorraden; voorraden is een balanspost. Daarmee komen we aan de onderkant van het Du-Pont-schema. Als je de omloopsnelheid van de voorraden verhoogd is minder vermogen nodig waardoor de omloopsnelheid van het totaal vermogen ook beter wordt. En daarmee weer de rentabiliteit. Zoals bij het vorige voorbeeld op deze pagina al is vastgesteld is de omzetsnelheid van de voorraden te laag. Dat betekent dat er te grote voorraden zijn waarin geïnvesteerd moet worden. Als je in staat bent om lagere voorraden aan te houden (omloopsnelheid van de voorraden te verhogen) dan heb je minder vermogen nodig om deze te financieren. Door nieuwe afspraken te maken met de leverancier is De Computerwinkel in staat de termijn dat een computer in de voorraad ligt te verlagen van 116 dagen naar 58 dagen. Daarmee wordt het benodigde investering in voorraden ook lager, namelijk 58/365 * € 500.000 = 80.000. Het totale vermogen daalt dan ook met € 80.000 waardoor de omloopsnelheid van het totale vermogen stijgt van 0,57 naar 0,61. En de rentabiliteit stijgt van 25% naar 27%.

Liquide middelen; de liquide middelen zijn erg hoog. Het is geld waarmee slechts een klein rendement op de rekening-courant wordt verdiend. Stel dat € 20.000 aan kasgeld moet volstaan om de dagelijkse uitgaven te doen. Het verschil, een bedrag van € 100.000 is dus eigenlijk niet nodig. Door bijvoorbeeld de € 100.000 uit te keren aan de eigen vermogensverschaffers vermindert (zonder risico) de vlottende activa van € 380.000 naar € 280.000. Het totaal vermogen wordt daarmee uiteraard ook € 100.000 lager. Waardoor de omloopsnelheid van het totale vermogen stijgt van 0,57 naar 0,61. De rentabiliteit stijgt van 25%naar 28%. Het advies is dan ook om de € 100.000 uit te keren of te investeren in uitbreiding van De Computerwinkel. Niks doen, het geld op de bank laten staan, gaat ten koste van de rentabiliteit.

Rentabiliteit na efficiencyslagen

De eigenaar van De Computerwinkel heeft de vier bovenstaande adviezen ter harte genomen en heeft de adviezen in het afgelopen jaar doorgevoerd. Onderstaande Du-Pont-schema laat zien dat De Computerwinkel de rentabiliteit heeft weten te verhogen van 25% naar 38%.

Conclusie Du-Pont-schema

Met het rekenvoorbeeld wordt op eenvoudige wijze duidelijk wat het effect is van het verhogen van de omloopsnelheid van de voorraden, liquide middelen of debiteuren op de rentabiliteit. Maar ook het effect van besparingen op de kosten kun je met het Du-Pont-schema doorrekenen. Het Du-Pont-schema is een goed instrument om de winstgevendheid van een organisatie te doorgronden. En het geeft daarmee meteen concrete handvatten aan welke 'knoppen' je kunt draaien om de rentabiliteit verder te verhogen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De winst- & verliesrekening, de balans en het kasstroomoverzicht geven belangrijke informatie over de prestaties en financiële gezondheid van een organisatie. Omdat absolute bedragen niet veel betekenis hebben worden de prestaties en de financiële gezondheid van organisaties veelal in ratio's uitgedrukt.

# data[].attributes.body
Coronagelden leiden tot groter aanbod van online les materiaal.

# data[].attributes.attachment_link.title
De Mr. Chadd Academy - Direct uitleg voor ieder vak

# data[].attributes.attachment_link.description
Loop je tegen een lastige berekening aan of ben je even kwijt of je 'word' met d of dt schrijft? Check onze encyclopedie. - Mr. Chadd Academy

# data[].attributes.body
met dank aan Jewel

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Economie Academy - duidelijke eco en beco uitleg

# data[].attributes.attachment_link.title
Economie Academy : les over Liquiditeit, Solvabiliteit en Rentabiliteit

# data[].attributes.body
De site voor alle onderwerpen die bij je SE en CE aan bod kunnen komen!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Top 10 examentips Bedrijfseconomie HAVO

Examentip Bedrijfseconomie #1: Kijk op websites van banken om meer te leren over sparen en lenen

Op het examen moet je bijvoorbeeld weten waar de vergoeding op een spaarrekening van afhangt. Daarnaast moet je de verschillende vormen van consumptief krediet en enkele vormen van hypothecair krediet kennen. Kijk eens op de websites van bekende banken om te zien wat zij schrijven over sparen en lenen. Als je begrijpt wat er bij een lening of spaarrekening gebeurt, en hoe de rente hier een rol in speelt, dan ben je beter voorbereid op dit onderdeel van het eindexamen.

Examentip Bedrijfseconomie #2: Zorg dat je de verschillende samenlevingsvormen kent

Ken jij het verschil tussen een huwelijk en een geregistreerd partnerschap? En wat is het verschil tussen samenleven met of zonder samenlevingscontract? Wellicht zijn je ouders getrouwd of ken je iemand die getrouwd is, zoals je leraar Bedrijfseconomie. Je kunt hen bijvoorbeeld vragen op wat voor manier of in welke vorm zij zijn getrouwd en waarom. Hierdoor gaat dit deel van de examenstof meer leven.

Examentip Bedrijfseconomie #3: Zorg dat je de verschillende rechtsvormen kent

Op het examen moet je de verschillende rechtsvormen kennen: eenmanszaak, vennootschap onder firma, besloten vennootschap, naamloze vennootschap, vereniging en stichting. Zorg dat je weet wat de kenmerken van al deze rechtsvormen zijn met betrekking tot aansprakelijkheid.

Examentip Bedrijfseconomie #4: Lees een arbeidscontract door

Heb jij een bijbaan? Lees dan eens je eigen arbeidscontract door. Heb je een contract voor bepaalde tijd, onbepaalde tijd, of juist op oproepbasis of nul-uren? Val je wellicht onder een CAO? Krijg je naast loon ook nog andere beloningsvormen? Het doorlezen van zo een contract zorgt ervoor dat je dit deel van de examenstof beter gaat begrijpen. Heb je zelf geen bijbaan? Google dan eens naar een voorbeeld arbeidscontract.

Examentip Bedrijfseconomie #5: Leer omgaan met bronnen

Als er in een vraag wordt verwezen naar een bijlage, kijk dan eerst welke informatie je wilt opzoeken. Wat wil je weten en waar ga je dat vinden? De loonkosten staan bijvoorbeeld op de resultatenrekening. Kijk ook naar de tijdseenheid. Als je de loonkosten per maand wil weten, deel dan de loonkosten per jaar door 12. Kijk ten slotte of er extra informatie staat in de voetnoot van de bijlage.

Examentip Bedrijfseconomie #6: Check de beurs en het financiële nieuws

De grootste beurs van Nederland is de AEX, waarin de 25 grootste bedrijven van Nederland zijn vertegenwoordigd. Check het beursnieuws, en wat de aandelen van de bedrijven vandaag hebben gedaan. Dit helpt je om dit onderwerp beter te begrijpen.

Examentip Bedrijfseconomie #7: Denk voor jezelf na over de doelgroep en waardepropositie van bekende producten en merken

Op het examen moet je weten er wordt bedoeld met een doelgroep en waardepropositie. De doelgroep is de groep waarop een bedrijf zich richt en de waardepropositie van een product beschrijft de waarde van dat product en wat het voor een potentiële klant kan betekenen. Het kan een goede oefening zijn om voor jezelf te bedenken wat de doelgroep en waardepropositie zijn van bekende producten en merken. Als je dit een paar keer doet, zul je merken dat het haast vanzelf gaat. Wie is bijvoorbeeld de doelgroep en wat is de waardepropositie van Zara, Coolblue, Beats by Dre headphone of een samenvatting van ExamenOverzicht?

Examentip Bedrijfseconomie #8: Zorg dat je een balans kunt lezen

Je moet het verschil tussen activa en passiva kennen, en weten welke balansposten daar onder vallen. Zorg dat je de verschillende balansposten goed kent en dat je zelf een balans kunt lezen.

Examentip Bedrijfseconomie #9: Zorg dat je het verschil kent tussen opbrengsten, uitgaven, kosten en inkomsten

Onthoud dat je het bij inkomsten en uitgaven gaat om producten die je daadwerkelijk nu krijgt. Bij kosten en opbrengsten gaat het om producten die je op een ander tijdstip krijgt, zoals een leverancierskrediet.

Examentip Bedrijfseconomie #10: Zorg dat je de verschillende kengetallen kent

Op het examen moet je de current ratio, de quick ratio, solvabiliteit, debt ratio, rentabiliteit, cashflow en dividendrendement kennen. Zorg dat je elk van deze kengetallen kunt berekenen.

Weet jij nog meer examentips Bedrijfseconomie HAVO?

Mail deze dan naar tips@examenoverzicht.nl en dan voegen we ze toe.

Hulp nodig bij de voorbereiding op het eindexamen?

De examentips op deze pagina kunnen je helpen bij de voorbereiding op het eindexamen. Zou je toch nog wat extra hulp kunnen gebruiken? Onze samenvatting Bedrijfseconomie HAVO legt je alle examenstof kort en bondig uit!

Examentips andere vakken

De examentips op deze pagina hebben betrekking op het examen Bedrijfseconomie HAVO. Natuurlijk hebben we ook examentips voor andere vakken. Bekijk bijvoorbeeld de examentips voor:

# data[].attributes.attachment_link.title
Top 10 Examentips Bedrijfseconomie HAVO 2021 | ExamenOverzicht

# data[].attributes.attachment_link.description
Op het examen moet je bijvoorbeeld weten waar de vergoeding op een spaarrekening van afhangt. Daarnaast moet je de verschillende vormen van consumptief krediet en enkele vormen van hypothecair krediet kennen. Kijk eens op de websites van bekende banken om te zien wat zij schrijven over sparen en lenen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Vraag 1 Voor veel ondernemers is het voeren van een boekhouding geen hobby. Zij huren een boekhouder in die periodiek de administratie bijwerkt aan de hand van verzamelde facturen, bonnetjes, bankafschriften enz.. Sabine heeft een handelsonderneming in lampen. Via een website verkoopt zij aan consumenten allerlei

# data[].attributes.attachment_link.description
§1 Werknemerschap (concept) §2 Beleggen §3 Woning huren/kopen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oefenexamens maken vergroot je slagingskans

Oefenexamens maken is tijdrovend, maar het is misschien wel de beste besteding van je tijd. Het maken van oefenexamens Bedrijfseconomie heeft de volgende voordelen:

Het maken van oefenexamens geeft je informatie over het niveau van de vragen op het eindexamen.

Het maken van oefenexamens geeft je inzicht in het type vragen dat wordt gesteld.

Het maken van oefenexamens geeft je zelfvertrouwen. Je weet dat je je goed hebt voorbereid op het eindexamen als je oefenexamens hebt gemaakt. Je zult op het examen minder snel verrast worden door een vraag, als je al meerdere oefenexamens hebt gemaakt.

Het maken van oefenexamens leert je omgaan met tijd. Tijd is namelijk erg belangrijk op het examen. Zo kan je overvallen worden door de lengte van het examen, als je nooit van tevoren 3 uur lang een oefenexamen hebt gemaakt.

Check na het maken van Bedrijfseconomie oefenexamens altijd je antwoorden. Dan zie je of je de vragen juist hebt beantwoord. Zo leer je van je fouten en zie je of je zou zijn geslaagd.

Oefenexamens andere vakken

Op deze pagina kun je oefenexamens vinden voor het eindexamen Bedrijfseconomie HAVO. Natuurlijk hebben we ook oefenexamens voor andere vakken. Bekijk bijvoorbeeld de oude examens van:

# data[].attributes.attachment_link.title
Bedrijfseconomie HAVO Examens Oefenen | Inclusief Antwoorden

# data[].attributes.attachment_link.description
Oefenexamens maken is tijdrovend, maar het is misschien wel de beste besteding van je tijd. Het maken van oefenexamens Bedrijfseconomie heeft de volgende voordelen: Het maken van oefenexamens geeft je informatie over het niveau van de vragen op het eindexamen. Het maken van oefenexamens geeft je inzicht in het type vragen dat wordt gesteld.

# data[].attributes.body
Een video-uitleg.

# data[].attributes.attachment_link.title
Balans en eigen vermogen NV voor en na winstverdeling - (bedrijfseconomie uitleg)

# data[].attributes.attachment_link.title
Ratio's - liquiditeit & solvabiliteit (M&O havo/vwo)

# data[].attributes.body
Op deze site staan een aantal oefenopgaven bedrijfseconomie.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De sectie bedrijfseconomie houdt zich vooral bezig met het vak bedrijfseconomie (nu nog management & organisatie) in de bovenbouw van havo/vwo.

Wat doet de sectie allemaal? Er is overleg met examenmakers, examenbesprekingen worden georganiseerd, ze levert bijdragen aan tijdschrift en studiedagen. Maar ook vooruitkijken, een rol in het opstellen van examenprogramma's, vragen van leden beantwoorden.

Sectiebestuur BE:

Theo Roos, voorzitter, sectiebe@vecon.nl, 06-42013410
Wim de Reuver, secretaris, w.dereuver@kpnmail.nl
Marjolein van Heezik-Davits, m.vanheezik@augustinianum.nl
Ben Heilen, b.heilen59@gmail.com
Mark van Kruijsbergen, mph.van.kruijsbergen@gmail.com
Peter Nessen, nessness@chello.nl
Andrea Thomas, andrea.m.thomas@gmail.com

De gevolgen van de opzet van het Centraal Examen 2021 voor het vak bedrijfseconomie.

De nieuwe opzet van centrale examens in 2021 heeft op verschillende onderdelen gevolgen voor het vak Bedrijfseconomie.
Het sectiebestuur Bedrijfseconomie heeft deze gevolgen op een rijtje gezet voor haar leden.
De volgende onderwerpen komen hierbij aan de orde:
a. Examen verspreid over drie tijdvakken
b. Examen doen in het eerste of in het tweede tijdvak
c. Correctie Centrale examens
d. Overleg met de schoolleiding
e. De examenbesprekingen
Lees het hele artikel.
Mededelingen

De VECON zoekt een lid vaststellingscommissie bedrijfseconomie havo-vwo (ca. 155 klokuren): klik hier

Uitgelicht

De sectie BE heeft voorlichtingsmateriaal laten maken voor het nieuwe vak Bedrijfseconomie.
Meer info: klik hier

Informatie over het nieuwe programma bedrijfseconomie

Op deze sectiepagina staat de actuele informatie.

Wil je alles weten over het ontstaan van dit nieuwe programma? Kijk in het dossier.

Bekijk het voorbeeldexamen van het nieuwe programma HAVO BE.
Workshop Examenvoorbereiding BE: klik hier

Examenprogramma Bedrijfseconomie

De examenprogramma's bevatten zowel de stof van het centraal examen (CE) als het schoolexamen (SE). De syllabi zijn een (gedetailleerde) uitwerking van het CE-gedeelte van deze (korte) examenprogramma's. Het SE-gedeelte van de examenprogramma's is uitgewerkt door SLO in de zogenaamde 'handreiking'. Deze informatie is beschikbaar op Examenblad.nl. We hebben de belangrijkste informatie voor je klaargezet.
Examenprogramma Bedrijfseconomie havo Examenprogramma Bedrijfseconomie vwo
Syllabus Bedrijfseconomie havo

De syllabus bevat de examenstof die op het centraal examen (CE) aan de orde kan komen.
https://www.examenblad.nl/examen/bedrijfseconomie-havo/2020/havo https://www.examenblad.nl/examen/bedrijfseconomie-havo/2021/havo
Voorbeeld examenopgaven havo
Voorbeeld examenopgave domein B1 Voorbeeld examenopgave domein B2, D2 en E2 Voorbeeld examenopgave domein F1 Voorbeeld examenopgave domein F2
Opmerkingen van het sectiebestuur Bedrijfseconomie betreffende bovenstaande voorbeeldopgaven.
Voorbeeldexamen HAVO opgavenboekje Voorbeeldexamen HAVO informatieboekje Voorbeeldexamen HAVO uitwerkbijlage Voorbeeldexamen HAVO correctievoorschrift Presentatie nieuwe examenprogramma HAVO
Syllabus Bedrijfseconomie vwo

De syllabus bevat de examenstof die op het centraal examen (CE) aan de orde kan komen.
https://www.examenblad.nl/examen/bedrijfseconomie-vwo/2021/vwo
Voorbeeld examenopgaven vwo
Voorbeeld examenopgave Domein B1 (1)Voorbeeld examenopgave Domein B1 (2)Voorbeeld examenopgave Domein B1 (3)Voorbeeld examenopgave Domein B2 en E2 Voorbeeld examenopgave Domein F1 Voorbeeld examenopgave Domein F2 en G
Opmerkingen van het sectiebestuur Bedrijfseconomie betreffende de voorbeeldopgaven.
Voorbeeldexamen VWO opgaven Voorbeeldexamen VWO bijlage Voorbeeldexamen VWO bronnen Voorbeeldexamen VWO correctievoorschrift Presentatie nieuwe examenprogramma VWO
PTA's maken

Het SLO heeft een paar voorbeeld PTA's gemaakt, die gebruikt kunnen worden bij iedere methode: klik hier

Nascholing Bedrijfseconomie

Geen info.

Examenstof schoolexamen
Handreiking schoolexamen bedrijfseconomie havo/vwo (SLO)
Verschenen publicaties betreffende het nieuwe vak Bedrijfseconomie

De publicaties staan waar mogelijk gerubriceerd op domein van het nieuwe examenprogramma.

Algemeen:

TEO 2, 2016 Beter voorbereid op de financiële toekomst: bedrijfseconomie vernieuwd door Jaap Koelewijn

TEO 5, 2016 Van M&O naar BE door Wim de Reuver

TEO 1, 2017 Bedrijfseconomie, meer dan cijfers alléén! door Jean Baggen en Quincy Elvira

TEO 2, 2017 Digitale handreikkng bedrijfseconomie gereed! door Marc den Elzen

TEO 4, 2017 Bedrijfseconomie: Op weg naar het nieuwe programma door Theo Roos

TEO 4, 2017 Bedrijfseconomie: Keuzeonderwerpen - tijdig de juiste beslissing door Marc den Elzen

TEO 5, 2017 M&O wordt Bedrijfseconomie door sectiebestuur bedrijfseconomie

TEO 5, 2017 Het nieuwe vak Bedrijfseconomie en het centrale examen door Jan Straver, Jan Stevens en Marjan Beijering

TEO 5, 2017 Het nieuwe programma Bedrijfseconomie en de digitale handreiking door Marc den Elzen

TEO 5, 2017 Financiële zelfredzaamheid nog niet glashelder door Hans Goudsmit

TEO 5, 2017 Kansen voor het onderwijs door sectiebestuur bedrijfseconomie

TEO 5, 2017 De macht in de ondernemeing: De rol van aandeelhouders in historisch perspectief door Abe de Jong, Ailsa Roëll en Gerarda Westerhuis

TEO 6, 2017 Bedrijfseconomie: Finance & Control (HBO) of Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid (VO) door Piet de Keijzer en Richard Puyt

TEO 6, 2017 Interview met Arnoud Boot door Nel Vijzelaar

TEO 3, 2018 Mission possible: invoering Bedrijfseconomie, ondernemerschap en financiële zelfredzaamheid door Marc den Elzen

Domein A: Vaardigheden

Domein B: Van persoon naar rechtspersoon

Domein C: Interne organisatie en personeelsbeleid

Domein D: Investeren en Financieren

Domein E: Marketing

TEO 1, 2018 Business Model Canvas door Wim de Reuver

TEO 3, 2018 Bedrijfseconomie en het Business Model Canvas: een didactische keuze door Mariska Bout en Theo Roos

Domein F: Financieel beleid

Domein G: Verslaggeving

TEO 6, 2016 Kasstroomoverzicht door Wim de Reuver

Domein H: Keuze-onderwerpen

# data[].attributes.attachment_link.description
De sectie bedrijfseconomie houdt zich vooral bezig met het vak bedrijfseconomie (nu nog management & organisatie) in de bovenbouw van havo/vwo. Wat doet de sectie allemaal? Er is overleg met examenmakers, examenbesprekingen worden georganiseerd, ze levert bijdragen aan tijdschrift en studiedagen. Maar ook vooruitkijken, een rol in het opstellen van examenprogramma's, vragen van leden beantwoorden.

# data[].attributes.attachment_link.title
Samenhang tussen staten en balansen (M&O havo/vwo)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ongeveer 78.000 huishoudens in Nederland lopen het risico dat ze hun aflossingsvrije hypotheek niet opnieuw kunnen financieren op het moment dat deze afloopt. Voor hen dreigt dan een gedwongen verhuizing, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Die deed onderzoek naar de financiële kwetsbaarheid van huishoudens met een aflossingsvrije hypotheek.

Op een totaal van bijna 3 miljoen aflossingsvrije hypotheken is het aantal van 78.000 volgens de toezichthouder "te overzien". Maar de huishoudens in kwestie moeten waarschijnlijk hun huis verkopen en een deel blijft mogelijk achter met een restschuld.

Ongeveer de helft van de Nederlandse hypotheekschuld is aflossingsvrij. Dat is een financieringsvorm waarbij de huiskoper tijdens de looptijd van de hypotheek de schuld niet aflost, maar alleen rente betaalt op die schuld.

Daardoor zijn de maandlasten lager dan bij andere hypotheekvormen, maar na afloop van de lening (doorgaans na 30 jaar) is er nog niets van de schuld afgelost. De koper moet op dat moment een nieuwe lening aangaan, of de schuld afbetalen. Sinds 2013 is het niet meer mogelijk om een volledig aflossingsvrije hypotheek af te sluiten. Dat kan nog voor maximaal 50 procent van de woningwaarde en de rente hierop kan niet meer afgetrokken worden.

Veel aflossingsvrije hypotheken lopen rond 2035 af. Huizenbezitters moeten dan dus hun lening aflossen of opnieuw afsluiten, maar veel van hen zullen op dat moment een lager inkomen hebben, waarschuwt de AFM. Bovendien hebben ze geen recht meer op hypotheekrente-aftrek.

# data[].attributes.attachment_link.title
AFM: veel mensen moeten huis uit bij einde aflossingsvrije hypotheek

# data[].attributes.attachment_link.description
Ongeveer 78.000 huishoudens in Nederland lopen het risico dat ze hun aflossingsvrije hypotheek niet opnieuw kunnen financieren op het moment dat deze afloopt. Voor hen dreigt dan een gedwongen verhuizing, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Die deed onderzoek naar de financiële kwetsbaarheid van huishoudens met een aflossingsvrije hypotheek.

# data[].attributes.headline
De site van J.de Jong over bedrijfseconomie

# data[].attributes.subject
De site van J.de Jong over bedrijfseconomie

# data[].attributes.body
Hier vind je uitleg via ppt over de stof van het vak bedrijfseconomie.

# data[].attributes.body
De begrippen in dit document moet je beheersen voor het Centraal Examen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Samenvatting van heel het boekje Financiële zelfredzaamheid.

# data[].attributes.body
De playlist van Juf Janssen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat is de NCW-methode?

Investeerders hebben voor investeringsselectie een sterke voorkeur voor de Netto Contante Waarde methode (NCW). Het grote voordeel van de NCW-methode is dat deze methode rekening houdt met tijdsvoorkeur. Geld wordt in de tijd immers minder waard. Bij de NCW-methode worden alle uitgaven en winsten die te maken hebben met de investering gewaardeerd naar het moment dat de investeringsbeslissing wordt genomen. Waarna de kosten van de investering op de contant gemaakte cashflows in mindering worden gebracht. De Netto Contante Waarde Methode kent dus drie stappen:

Stap 1 Kasstromen contant maken

Kasstromen worden contant gemaakt door de kasstromen te delen door de rentevoet c.q. disconteringsvoet. Je berekent dan hoeveel de toekomstige kasstromen (winsten) nu waard zijn. Hoe verder een kasstroom in de tijd ligt hoe minder deze kasstroom op dit moment waard is. Hiervoor wordt de volgende formule gebruikt.

Uit de formule blijkt direct dat een kasstroom in het eerste jaar (jaar t) meer waard is dan een kasstroom in het derde jaar 3 (t=3). Stel dat de jaarlijkse kasstroom die voortvloeit uit de investering gelijk is aan € 10.000.

Kasstroom jaar 1; dan is de contante waarde van de kasstroom in het eerste jaar na de investering bij een rentepercentage van 8% waard € 10.000/1+0,08) = € 9.259.

Kasstroom jaar 3; de contante waarde van de kasstroom na drie jaar is daarentegen aanzienlijk lager is, namelijk € 10.000/ (1,08 * 1.08 * 1.08) = € 7.942.

Kasstroom 30 jaar; de contante waarde van de kasstroom over 30 jaar is gelijk aan € 1.000. Hier zie je dus het belang van de tijdsvoorkeur. En daarmee de reden dat investeerders een voorkeur hebben voor de NCW-methode.

Als de kasstromen die uit de investering voortvloeien oneindig zijn dan kun je van bovenstaande formule de volgende eenvoudige formule afleiden. Dit is veelal de formule waarna gevraagd wordt in rekenvoorbeelden. Het gaat om de volgende formule:

De contante waarde van de investering is nu heel eenvoudig te berekenen. Bij een jaarlijkse kasstroom van € 10.000 en bij een disconteringsvoet van 8% is de contante waarde van de kasstromen gelijk aan € 10.000/0,08 = € 125.000. Gebruik je een disconteringsvoet van 4% dan is de contante waarde gelijk aan € 250.000.

Stap 2 Rentevoet / Disconteringsvoet bepalen

Uit de formule voor het contant maken van kasstromen blijkt ook meteen het belang van de rentevoet c.q. disconteringsvoet die wordt gehanteerd. Bij investeringen met kasstromen die ver in de toekomst liggen kan een iets lagere of hogere disconteringsvoet tot een groot verschil in de contante waarde van de kasstromen leiden. Daarom enkele aandachtspunten bij de keuze voor de disconteringsvoet:

Onzekerheid; naarmate de kasstromen verder in de toekomst liggen wordt de onzekerheid over deze kasstromen groter. Immers hoe verder de kasstroom ligt van het aanvankelijke tijdstip van de investering hoe groter de kans dat er zich ontwikkelingen voordoen die van invloed zijn op die kasstroom. Dit pleit ervoor om bij investeringen met kasstromen die ver in de toekomst liggen een hogere disconteringsvoet te hanteren.

Gemiddelde vermogenskostenvoet; een sterk argument om de gemiddelde vermogensvoet als disconteringsvoet te gebruiken is dat je direct ziet of de investering net zo rendabel is als de andere activiteiten van de organisatie. Immers als de netto contante waarde van de investering (zie stap 3) positief is (> 0) dan weet je dat de gemiddelde rentabiliteit van de organisatie in ieder geval gelijk blijft.

Rentabiliteit van het Eigen Vermogen; als voor de disconteringsvoet de Rentabiliteit van het eigen vermogen wordt gebruikt dan wordt meteen duidelijk of de investering waarde toevoegt voor de eigen vermogen verschaffers. Immers als de netto contante waarde dan negatief is. Dan kan de investering op zichzelf wel winstgevend zijn (bijvoorbeeld bij disconteringsvoet op basis van marktrente) maar wordt de rentabiliteit op het hele eigen vermogen lager. De verschaffers van het eigen vermogen zullen niet blij zijn met de investering.

Op de pagina Risicoprofiel; Financiering & Financieringsstructuur wordt duidelijk dat het risicoprofiel van de investering de disconteringsvoet bepaalt. Bij een investering met een hoog risicoprofiel zal ook een hoog rendement geëist worden. Dus een hoge disconteringsvoet. Uitdaging is wel om het exacte risicoprofiel te bepalen en deze te vertalen in een rendementseis.

Marktrente; soms wordt de marktrente op de kapitaalmarkt (al dan niet met een opslag) als disconteringsvoet gebruikt. Als je de marktrente gebruikt is er echter geen relatie met het risicoprofiel van de investering en kijk je niet naar de rendementseisen die de (eigen) vermogen verschaffers stellen.

Het moge duidelijk zijn dat je afhankelijk van het doel je een specifieke disconteringsvoet moet gebruiken. Als je wilt bepalen of de investering positief bijdraagt aan de rentabiliteit van de eigen vermogen verschaffers dan kies je voor de rentabiliteit van het eigen vermogen als disconteringsvoet. Wil je de investering afzonderlijk beschouwen dan ligt het meer voor de hand een disconteringsvoet te hanteren die past bij het risicoprofiel van de investering.

Stap 3 Berekenen van de NCW van de investering

Stap drie is de meest eenvoudige. Je brengt de investeringen die gedaan moet worden op de contante waarde van de kasstromen in mindering. Je hebt dan de contante waarde van de investering berekend! Hiervoor wordt de volgende formule gebruikt:

Overigens is het goed mogelijk dat de investering niet eenmalig plaatsvindt maar is verdeeld over de jaren. En vaak is er ook sprake van een restwaarde van de investering. In dat geval moeten niet alleen de kasstromen maar ook de investeringen en een eventuele restwaarde contant gemaakt worden.

Voorbeeld Netto Contante Waarde Methode

Op de pagina Voorbeeld Investeringsanalyse is een uitgewerkte casus opgenomen van een investeringsanalyse. Waarbij naast de NCW-methode ook andere investeringsselectie methoden worden behandeld en in relatie tot elkaar worden uitgewerkt. Daarom wordt hier volstaan met een eenvoudig voorbeeld. Stel het is mogelijk om een concurrent over te nemen. De investering bedraagt € 200.000. Daar staat een oneindige kasstroom van € 30.000 per jaar tegen over. Wat is de netto contante waarde van de investering als de disconteringsvoet 7% bedraagt?

Nu we de netto contante waarde weten van de kasstromen, de disconteringsvoet een gegeven is (7%) kunnen we de netto contante waarde van de investering berekenen. Deze is nu gelijk aan € 228.000.

Op basis van de NCW-methode zou het advies zijn om de concurrent over te nemen voor € 200.000. Vraag jezelf wel af of je de juiste disconteringsvoet hebt gebruikt. Want was deze bijvoorbeeld 15% geweest (bijvoorbeeld door het geëist rendement van de vermogen verschaffers als disconteringsvoet te gebruiken) dan zou de contante waarde van de kasstromen (30.000/0,15) precies gelijk zijn geweest aan het investeringsbedrag.

# data[].attributes.attachment_link.description
Investeerders hebben voor investeringsselectie een sterke voorkeur voor de Netto Contante Waarde methode (NCW). Het grote voordeel van de NCW-methode is dat deze methode rekening houdt met tijdsvoorkeur. Geld wordt in de tijd immers minder waard. Bij de NCW-methode worden alle uitgaven en winsten die te maken hebben met de investering gewaardeerd naar het moment dat de investeringsbeslissing wordt genomen.

# data[].attributes.headline
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.subject
De antwoorden van de module Financiering en verslaggeving

# data[].attributes.body
De studieplanner.

# data[].attributes.body
hoe kun je nu de waarde van een bedrijf op een goede manier bepalen. In dit document worden 4 verschillende manieren kort besproken.

# data[].attributes.headline
De uitlegvideos van  meneer  Timmerman zijn  ook Prima!!!

# data[].attributes.subject
De uitlegvideos van  meneer  Timmerman zijn  ook Prima!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
J. Timmerman - Economie & Bedrijfseconomie

# data[].attributes.attachment_link.description
Share your videos with friends, family, and the world

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
0:00 / 1:26•Watch full video

# data[].attributes.attachment_link.title
Ratio's - rentabiliteit & hefboomeffect - extra aanvulling (M&O havo/vwo)

# data[].attributes.body
Hoe bereken je nu de opbrengst van je investeringen?

# data[].attributes.attachment_link.title
Ratio's - rentabiliteit, hefboomeffect & cash flow (M&O havo/vwo)

# data[].attributes.headline
Ratio's...getallen waarmee je de prestaties van een bedrijf kunt bepalen.

# data[].attributes.subject
Ratio's...getallen waarmee je de prestaties van een bedrijf kunt bepalen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ratio's - liquiditeit & solvabiliteit (M&O havo/vwo)

# data[].attributes.body
Hoe weet je nu de waarde van een bedrijf? Om daar enig idee bij te krijgen worden de in de praktijk gehanteerde methoden hier kort uitgelegd.  Dit onderwerp wordt samen met investeringsselectie behandeld in de laatste weken van periode 3.

# data[].attributes.headline
Juf Janssen ondersteunt jullie ook in de derde periode van dit bijzondere schooljaar.

# data[].attributes.subject
Juf Janssen ondersteunt jullie ook in de derde periode van dit bijzondere schooljaar.