# data[].attributes.body
De vrouw: oestrogeen wat doet het?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hormonen - Testosteron en oestrogeen bij man en vrouw

# data[].attributes.attachment_link.description
Hormonen zoals testosteron en oestrogeen hebben een invloed op de geslachtsontwikkeling van zowel man als vrouw. Ook de menopauze, andropauze en PMS worden bestuurd door de geslachtshormonen.

# data[].attributes.body
De man:  testosteron wat doet het?

# data[].attributes.attachment_link.title
Hormonen - Testosteron en oestrogeen bij man en vrouw

# data[].attributes.attachment_link.description
Hormonen zoals testosteron en oestrogeen hebben een invloed op de geslachtsontwikkeling van zowel man als vrouw. Ook de menopauze, andropauze en PMS worden bestuurd door de geslachtshormonen.

# data[].attributes.body
HCG wat doet het?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wat doet hCG?

Na de innesteling van een bevruchte eicel in de baarmoederwand produceert een deel daarvan het hormoon hCG. Het stuurt een signaal naar de eileiders dat de productie van nieuwe eicellen stopt. Dat is ten slotte niet nodig, omdat er nu een bevruchte eicel is die uiteindelijk een baby moet worden.

Ook zorgt hCG voor instandhouding van het corpus luteum, oftewel geel lichaam. Dit is het overblijfsel van het omhulsel in de eileider waar de eicel zich uit heeft los gemaakt bij de eisprong. Het corpus luteum produceert het hormoon progesteron, dat ervoor zorgt dat het baarmoederslijmvlies intact blijft en daardoor de menstruatie stopt. Het baarmoederslijmvlies is namelijk de voedingsbodem van de bevruchte eicel en moet daarom onderhouden worden.

Zonder signaal van het hormoon hCG vergaat het corpus luteum, stopt de productie van progesteron en breekt het baarmoederslijmvlies weer af: je wordt ongesteld.

Daarnaast zorgt hCG voor de groei van het embryo. Het zet vet om in energie, die gebruikt wordt om de groei van de foetus te ondersteunen. Ook beschermt het het embryo tegen het immuunsysteem van de moeder, zodat het niet afgestoten wordt. Het hCG-hormoon is daarom onmisbaar: zonder zou de foetus niet levensvatbaar kunnen worden en de zwangerschap zou geen stand houden.

Het zwangerschapshormoon en zwangerschapskwaaltjes

Het hormoon hCG is dus heel belangrijk voor de zwangerschap. Helaas is het ook de boosdoener als het gaat om zwangerschapskwaaltjes. De volgende problemen worden veroorzaakt door hCG:

De hCG waarden

De hCG waarden kunnen gebruikt worden om het verloop en soms ook de fase van de zwangerschap te meten. De hormoonspiegel voor hCG wordt uitgedrukt in International Units per liter: IU/l. In de eerste periode van de zwangerschap hoort de waarde zich elke 40 tot 70 uur te verdubbelen. In deze tabel zie je welke waarden ongeveer worden waargenomen:

# data[].attributes.attachment_link.description
Na de innesteling van een bevruchte eicel in de baarmoederwand produceert een deel daarvan het hormoon hCG. Het stuurt een signaal naar de eileiders dat de productie van nieuwe eicellen stopt. Dat is ten slotte niet nodig, omdat er nu een bevruchte eicel is die uiteindelijk een baby moet worden.

# data[].attributes.body
Oxytocine wat doet het:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Oxytocine wordt in de volksmond het 'knuffelhormoon' genoemd, maar het is ook één van de zwangerschapshormonen. Het is belangrijk bij de bevalling en heeft een bepalende functie bij de borstvoeding. Het hormoon draagt daarnaast een steentje bij tijdens de bevruchting en versterkt de band met je kindje. Wat doet oxytocine precies?

Wat is oxytocine?

Oxytocine is één van de zwangerschapshormonen die vóór, tijdens en na je zwangerschap van grote invloed zijn. Het wordt geproduceerd door een klein onderdeel van je hersenen, de hypothalamus. Het hormoon speelt een belangrijke rol bij het opwekken van de bevalling en tijdens de borstvoeding. Daarnaast is het van invloed bij de bevruchting en bevordert het de hechting met je kindje. De naam 'oxytocine' komt van het Griekse woord okytokos, wat 'snelle geboorte' betekent.

Oxytocine en zwanger worden

Het hormoon steekt trouwens in het allerprilste begin van je zwangerschap (en daarvoor!) al een helpend handje toe. Het begint namelijk al bij de romantiek en seksuele gevoelens, hét ingrediënt om zwanger te worden. Bij het orgasme van de vrouw helpt het vrijkomende oxytocine namelijk bij de zwemtocht van de spermacelletjes door de vagina. Het bevordert op deze manier de bevruchting. Hoe positiever je het orgasme ervaart, hoe meer oxytocine er vrijkomt. Neem er dus lekker de tijd voor. Over sperma gesproken, dit bevat ook oxytocine. Daarom kan seks in de laatste weken van je zwangerschap helpen om de bevalling op te wekken.

Oxytocine tijdens de bevalling

Oxytocine is het hormoon dat zorgt voor weeën. Al tijdens de zwangerschap wordt extra oxytocine aangemaakt. Het effect ervan wordt dan echter nog geremd onder invloed van progesteron. Hierdoor zorgt progesteron ervoor dat je niet te vroeg bevalt. Tegen het eind van je zwangerschap wordt er minder progesteron gemaakt en meer prostaglandine en oxytocine. Ook neemt de gevoeligheid van je baarmoeder voor oxytocine toe.

Als de bevalling begint, zorgt de druk van het babyhoofdje tegen je baarmoederhals voor een flinke oxytocinestijging. Oxytocine zet het spierweefsel van je baarmoeder aan tot regelmatige samentrekkingen. Dit voel je als weeën. Tijdens de bevalling worden er steeds grotere hoeveelheden oxytocine in je bloed uitgescheiden, waardoor de weeën krachtiger worden. De aanmaak van oxytocine gebeurt gelukkig stootsgewijs. Dit geeft je tijd om even uit te puffen na een wee. Ook je vagina krijgt de tijd om niet te snel op te rekken en zo hopelijk uitscheuren te voorkomen. De stootsgewijze afgifte komt mede doordat oxytocine een wisselwerking heeft met een ander hormoon, endorfine. Dit is een natuurlijke pijnstiller en die kan je goed gebruiken tijdens je bevalling.

Oxytocine en de bevalling opwekken

Als je bevalling niet vordert doordat de weeën te zwak zijn of zelfs stoppen, kan je kunstmatig oxytocine via een infuus krijgen. Zo kan de bevalling weer op gang worden gebracht. Ook bij het inleiden van de bevalling wordt gebruik gemaakt van dit zwangerschapshormoon.

Oxytocine en borstvoeding

Wanneer je baby aan je borst ligt, prikkelt hij de zenuwuiteinden van je tepel en tepelhof door het sabbelen en zuigen aan je tepel. Dit stuurt een signaaltje naar je hersenen, waarop de hypofyse oxytocine en prolactine gaat uitscheiden. Prolactine stimuleert het op gang komen van de melkproductie. Oxytocine zorgt ervoor dat de spiertjes van de melkkanalen en melkkliertjes in je borst samentrekken. De melk wordt dan door het stelsel van kleine en grote melkkanalen naar de tepel geperst en je baby kan drinken. Dit noem je de toeschietreflex. Door deze reflex worden de melkkanalen achter je tepelhof wijder, zodat de melk goed kan toestromen. Je kan de toeschietreflex soms goed voelen in je borsten.

Ook na de bevalling trekken de spiercellen van je baarmoeder zich samen onder invloed van oxytocine. Dit voel je als naweeën. Omdat je baby met het zuigen aan je borst de aanmaak van oxytocine bevordert, krijg je in het begin naweeën tijdens de borstvoeding. Best vervelend, want deze naweeën kunnen pijnlijk zijn! Ze hebben echter ook een functie: het samentrekken van je baarmoeder drukt namelijk gescheurde bloedvaatjes dicht. Frequent aanleggen van je pasgeboren baby is dus niet alleen fijn en intiem, maar beperkt ook jouw bloedverlies na je bevalling.

Oxytocine: het knuffelhormoon

Na de bevalling verandert er iets blijvends in je hormoonhuishouding. Moeders hebben namelijk meer oxytocine dan vrouwen die geen moeder zijn. Dit bevordert de band met je baby en zorgt voor een goede hechting. Ook heeft oxytocine een positieve invloed op zorgtaken, ben je door dit hormoon gevoeliger voor geluiden van je baby en ben je sneller ongerust. Daarom word jij dus 's nachts wél wakker van je baby en je partner niet.

Wat doet oxytocine nog meer?

Oxytocine heeft interessante effecten op ons gedrag. Het wordt in verband gebracht met gevoelens van vertrouwen en verbondenheid. Zo speelt het een belangrijke rol bij sociale interacties en het ervaren van plezier hierdoor. Wist je dat je alleen al door elkaar aan te raken of elkaar in de ogen te kijken oxytocine aanmaakt? Veel knuffelen en huid-op-huidcontact dus! Met je baby, maar ook met andere dierbaren. Het zorgt ervoor dat je gevoelens van geluk, kalmte en blijdschap associeert met dit soort sociale interacties. Daar staat tegenover dat het hormoon bij interacties met een 'concurrerend persoon' juist agressiever gedrag kan oproepen.

Andere effecten die zijn toegeschreven aan een flinke dosis oxytocine zijn een verhoogde weerbaarheid tegen stress en verslaving, bloeddrukverlaging en pijnvermindering. Bij baby's zou het een rol spelen in de hersenontwikkeling. Veelzijdig stofje dus, nietwaar?

In samenwerking met

In samenwerking met Ostara

# data[].attributes.attachment_link.description
Oxytocine wordt in de volksmond het 'knuffelhormoon' genoemd, maar het is ook één van de zwangerschapshormonen. Het is belangrijk bij de bevalling en heeft een bepalende functie bij de borstvoeding. Het hormoon draagt daarnaast een steentje bij tijdens de bevruchting en versterkt de band met je kindje. Wat doet oxytocine precies?

# data[].attributes.body
Prolactine wat doet het ?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prolactine is een zwangerschapshormoon. Je lichaam begint dit hormoon tijdens je zwangerschap al aan te maken, maar het speelt vooral een rol bij het op gang komen van de borstvoeding. Wat doet prolactine nu precies?

Wat is prolactine?

Prolactine is één van de hormonen die tijdens en na je zwangerschap een belangrijke rol speelt. Het wordt aangemaakt door een kleine klier in je hersenen, de hypofyse. De naam 'prolactine' komt van het Griekse prolactis, wat 'voor melk' betekent. En daarmee komen we gelijk aan bij de belangrijkste taak van dit hormoon: het speelt namelijk een bepalende rol bij de borstvoeding.

Prolactine tijdens je zwangerschap

Prolactine is het zwangerschapshormoon dat zorgt voor de productie van moedermelk. Om de werking van prolactine rondom je zwangerschap te begrijpen, moeten we bij het begin beginnen. Al tijdens de zwangerschap bereidt je lichaam zich namelijk voor op het geven van borstvoeding.

Het prolactinegehalte begint al vroeg in de zwangerschap te stijgen. Samen met de hormonen progesteron, oestrogeen en humaan placentair lactogeen (HPL) zorgt prolactine ervoor dat de melkkanaaltjes en melkkliertjes in je borsten groeien en in aantal toenemen. Ook de doorbloeding in je borsten neemt toe en de melkkanalen vullen zich met colostrum, de eerste melk die je baby na de geboorte zal drinken.

Je merkt dit aan je lichaam doordat je borsten groter, zwaarder en gevoeliger worden, je tepels donkerder kleuren en de kliertjes op je tepelhof (de klieren van Montgomery) duidelijker zichtbaar worden. Het is mogelijk dat je borsten tijdens de zwangerschap al wat melk uitscheiden. Dit zijn vaak maar kleine hoeveelheden, omdat de melkproductie nu nog wordt onderdrukt door progesteron, oestrogeen en HPL. Deze hormonen remmen het prolactine.

Tijdens je zwangerschap speelt prolactine ook een rol bij het watertransport door de placenta. Door middel van deze functie regelt het hormoon de water- en zouthuishouding van de baby in je buik.

Prolactine en borstvoeding

Wanneer je baby en de placenta geboren zijn, dalen de hoeveelheden progesteron, oestrogeen en HPL en kan prolactine zijn gang gaan. Als je baby op zoek gaat naar je tepel, sabbelt en zuigt, prikkelt dit de zenuwuiteinden in je tepel en tepelhof. Er gaat vervolgens een signaaltje naar je hersenen, wat ervoor zorgt dat er meer prolactine en oxytocine wordt aangemaakt. Oxytocine zorgt voor het toestromen van de melk naar de tepel, de toeschietreflex. Prolactine zet, samen met het leegdrinken van je borst, de melkklieren aan tot het produceren van melk. Op deze manier ontstaat er bij elke voeding een prolactinepiek, waardoor er voldoende melk wordt gemaakt voor de volgende voeding.

Door je baby vaak aan te leggen, worden je borsten gevoeliger voor prolactine en stijgt de melkproductie. Dit komt doordat de melkproducerende cellen in de melkkliertjes prolactinereceptoren hebben. Receptoren zijn een soort 'ontvangertjes' die een bepaald hormoon kunnen herkennen en hierop reageren. Door je kindje vaak aan te leggen worden er meer prolactinereceptoren aangemaakt, waardoor je borsten sterker reageren op prolactine, en er dus meer melk wordt gemaakt.

Als de melkproductie eenmaal op gang is, wordt deze in mindere mate gestuurd door hormonen. Het wordt dan meer plaatselijk gereguleerd door het frequent aanleggen van je baby. Door te reageren op de behoeften van je baby ('voeden op verzoek') creëer je samen een effectief evenwicht tussen vraag en aanbod. 's Nachts is de prolactinespiegel in je lijf trouwens op zijn hoogst. Daarom zijn nachtelijke voedingen de eerste maanden heel bevorderlijk voor je melkproductie.

Geef je geen borstvoeding, maar geef je de voorkeur aan flesvoeding? Dan neemt het prolactinegehalte in je lichaam snel af en stopt de melkproductie.

Wat doet prolactine nog meer?

In de periode dat je borstvoeding geeft, onderdrukt prolactine je eisprong. Hierop is de anticonceptiemethode LAM (lactatie amenorroe methode) gebaseerd. Zonder eisprong kan je immers niet opnieuw zwanger worden. De methode is echter alleen betrouwbaar als je strikt 'borstvoeding op verzoek' geeft. Dit betekent 24 uur per dag, zonder kolven, geen bijvoeding tot de leeftijd van 6 maanden en niet meer dan 4 uur tussen twee voedingen. Als je na 8 weken na je bevalling weer bloed verliest, is de methode ook niet meer betrouwbaar, dit betekent dat je menstrueert. Andere vormen van anticonceptiemethoden zijn betrouwbaarder en dus een betere keuze.

Ook buiten de zwangerschap en borstvoedingsperiode wordt prolactine aangemaakt, maar dan in veel kleinere hoeveelheden. Zelfs mannen maken een kleine hoeveelheid prolactine aan. Samen met oxytocine levert het hormoon een positieve bijdrage aan zorgzaam gedrag, rust, diepe slaap en afname van stress.

Wist je dat?

Jouw prolactine ervoor kan zorgen dat je pasgeboren baby wat melkachtige afscheiding uit zijn tepels heeft de eerste dagen? Dit komt door het prolactineniveau in zijn bloed, dat hij vlak voor de geboorte van jou heeft meegekregen.

In samenwerking met

In samenwerking met Ostara

# data[].attributes.attachment_link.description
Prolactine is een zwangerschapshormoon. Je lichaam begint dit hormoon tijdens je zwangerschap al aan te maken, maar het speelt vooral een rol bij het op gang komen van de borstvoeding. Wat doet prolactine nu precies? Prolactine is één van de hormonen die tijdens en na je zwangerschap een belangrijke rol speelt.