# data[].attributes.headline
ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԼԽԱՎՈՐ ՈՒՂԻՆԵՐԸ

# data[].attributes.subject
ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԼԽԱՎՈՐ ՈՒՂԻՆԵՐԸ

# data[].attributes.body
Համաշխարհային տրանսպորտային ցանցի գլխավոր՝ առավել բանուկ հատվածները միջազգային ուղիներն են,որոնք ապահովում են  տարբեր տարածաշրջանների ու երկրների միջև բեռների և ուղևորների մեծածավալ փոխադրումը՝ապահովելով համաշխարհային շուկայի ձևավորումն ու աշխատանքի միջազգայինբաժանումը:

# data[].attributes.headline
Մետաքսի ճանապարհ

# data[].attributes.subject
Մետաքսի ճանապարհ

# data[].attributes.body
Քարավանային ճանապարհ, որը միջնադարում կապել է Արևելյան Ասիան Միջերկրական ծովի հետ։

Առաջին հերթին այն օգտագործվել է Չինաստանից մետաքսի արտահանման համար, որից էլ առաջացել Մետաքսե մեծ ճանապարհ անվանումը։

# data[].attributes.headline
 Ներկայումս տրանսպորտային միջազգային բեռնափոխադրումների զգալի մասն իրականացվում է ծովային ուղիներով,  քանի որ ծովային տրանսպորտի դեպքում կատարվող ծախսերն ավելի քիչ են, քան տրանսպորտի այլ տեսակների դեպքում: 

# data[].attributes.subject
 Ներկայումս տրանսպորտային միջազգային բեռնափոխադրումների զգալի մասն իրականացվում է ծովային ուղիներով,  քանի որ ծովային տրանսպորտի դեպքում կատարվող ծախսերն ավելի քիչ են, քան տրանսպորտի այլ տեսակների դեպքում: 

# data[].attributes.headline
Ատլանտյան օվ

# data[].attributes.body
Ատլանտյան օվկիանոսի ծովային ուղիներով փոխադրվող բեռների զգալի մասը կազմում են մերձավորարևելյան, հյուսիսաֆրիկյան նավթն ու նավթամթերքները,լատինամերիկյան հանքային հումքը և եվրոպական զարգացած երկրների, ԱՄՆ-ի ու Կանադայի մեքենաշինական ու քիմիական արդյունաբերության  արտադրանքը և գյուղատնտեսական մթերքը։ Ատլանտյան օվկիանոսով ուղևորների փոխադրման ծավալը մեծ է: Այստեղով են անցնում ծովային զբոսաշրջության համաշխարհային գլխավոր երթուղիները:

# data[].attributes.body
Ատլանտյան օվկիանոսում է ձևավորվել ծովային ուղիների ամենախիտ ցանցը: Ծովային այս ուղիների միջոցով միմյանց հետ կապված են Ատլանտիկայի առափնյա պետությունների շուրջ  1700  նավահանգիստներ:

# data[].attributes.headline
 Վերջին տարիներին ծովային

# data[].attributes.body
 Վերջին տարիներին ծովային նավահանգիստների բեռնաշրջանառության առաջատար դիրքերը Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգիստներից (Ռոտերդամ, Նոր Օռլեան, Հյուսթոն, Ռիո դը Ժանեյրո) փոխանցվել են Ասիական­խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի նավահանգիստներին (Շանհայ, Սինգապուր, Նինբո)

# data[].attributes.body
Վերջին տարիներին ծովային նավահանգիստների բեռնաշրջանառության առաջատար դիրքերը Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգիստներից (Ռոտերդամ, Նոր Օռլեան, Հյուսթոն, Ռիո դը Ժանեյրո) փոխանցվել են Ասիականխաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի նավահանգիստներին (Շանհայ, Սինգապուր, Նինբո)

# data[].attributes.body
Երկար տարիներ բեռնաշրջանառության դրոշակակիր համարվող Ռոտերդամ նավահանգիստն իր դիրքերը զիջել է Սինգապուրին, իսկ այժմ` նաև Շանհային:

# data[].attributes.body
Ծովային ուղիների լայն ցանց ունի նաև Հնդկական օվկիանոսը

# data[].attributes.body
Հնդկական օվկիանոսի ծովայինուղիներով Պարսից ծոցի երկրներից

դեպի Եվրոպա ու Ճապոնիա են փոխադրվում

գլխավորապես նավթ և նավթամթերք, իսկ Ասիական-խաղաղօվկիանոսյան

տարածաշրջանի նոր արդյունաբերական երկրներից՝ մեքենաշինական արտադրանք ու

գյուղատնտեսական մթերք։

# data[].attributes.headline
ՍՈՒԵԶԻ ՋՐԱՆՑՔ

# data[].attributes.subject
ՍՈՒԵԶԻ ՋՐԱՆՑՔ

# data[].attributes.body
Երկարություն 163 կմ

Գլխավոր նավահանգիստներն են Պորտ-Սաիդը (Միջերկրական ծովի վրա) և Սուեզը (Կարմիր ծովի վրա)։

# data[].attributes.headline
ՊԱՆԱՄԱՅԻ  ՋՐԱՆՑՔ      Երկարություն	81,6 կմ

# data[].attributes.subject
ՊԱՆԱՄԱՅԻ  ՋՐԱՆՑՔ      Երկարություն	81,6 կմ

# data[].attributes.body
Ջրանցքով նավի անցման միջին ժամանակը 9 ժամ է, նվազագույնը՝ 4 ժամ 10 րոպե։ Առավելագույն

տարողունակությունը օրական 48 նավ է։ Տարեկան ջրանցքով անցնում է շուրջ 17,5 հազ նավ, որոնք կրում են ավելի քան 203 միլիոն տոննա բեռ։ 2002 թվականի դրությամբ ջրանցքի ծառայություններից օգտվել է ավելի քան 800 հազ նավ։

# data[].attributes.headline
ՔԻԼԻ   ՋՐԱՆՑՔ   Երկարություն	98 կմ   Առավելագույն խորություն	11 մ

# data[].attributes.subject
ՔԻԼԻ   ՋՐԱՆՑՔ   Երկարություն	98 կմ   Առավելագույն խորություն	11 մ

# data[].attributes.body
Իրար է կապում Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերը։ Աշխարհի ամենաբանուկ ջրանքներից մեկն է
(2011 թ․՝ շուրջ 33.500 նավ)։ Ջրանցքի շնորհիվ նավերը կարող են չշրջանցել Դանիան և դրանով խնայել շուրջ 325 կմ։

# data[].attributes.headline
ԼԱ   ՄԱՆՇԻ    ՆԵՂՈՒՑ  ԵՎ         Պա Դե Կալե  

# data[].attributes.subject
ԼԱ   ՄԱՆՇԻ    ՆԵՂՈՒՑ  ԵՎ         Պա Դե Կալե  

# data[].attributes.body
Լա Մանշն առաջացել է անթրոպոգենում, Եվրոպայի ու Բրիտանական կղզիների միջև եղած ցամաքային մասի իջնելուց։ Երկարությունը 56 կմ է, լայնությունը ամենանեղ մասում՝ 29 կմ, խորությունը՝ մոտ 64 մ։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Դուվրը (Մեծ Բրիտանիա), Կալեն, Բուլոնը, Դյունկերկը (Ֆրանսիա)։ Պա Դե Կալեում գործում է երկաթուղային լաստանավ։

Պա-դը-Կալեն բաժանում է Անգլիան Ֆրանսիայից և Ատլանտիկ օվկիանոսը Հյուսիսային ծովից։ Այն ունի մոտ 560 կմ երկարություն և 240 կմ-ից 34 կմ լայնություն, ամենանեղ հատվածը Դուվերյան միջանցքն է։ Դա Եվրոպան շրջապատող ամենափոքր ջրային տարածքն է, որի մակերեսն է 75000 կմ ²։

# data[].attributes.headline
ՋԻԲՐԱԼԹԱՐԻ   ՆԵՂՈՒՑ  Կապում է Ատլանտյան օվկիանոսը Միջերկրական ծովին և բաժանում Եվրոպան Աֆրիկայից

# data[].attributes.subject
ՋԻԲՐԱԼԹԱՐԻ   ՆԵՂՈՒՑ  Կապում է Ատլանտյան օվկիանոսը Միջերկրական ծովին և բաժանում Եվրոպան Աֆրիկայից

# data[].attributes.headline
ՀՈՐՄՈՒԶԻ   ՆԵՂՈՒՑ

# data[].attributes.subject
ՀՈՐՄՈՒԶԻ   ՆԵՂՈՒՑ

# data[].attributes.body
Ունի 195 կմ երկարություն, նեղուցիամենանեղհատվածը 54 կմ է։ Խորությունը հասնում է մինչև 229 մետրի։ Ներկա պահին նեղուցըմիակ ճանապարհն է գազ և նավթ մատակարարելու երրորդ պետություններին, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ին։

# data[].attributes.headline
Միջազգային  երկաթուղային-լաստանավային  փոխադրում

# data[].attributes.subject
Միջազգային  երկաթուղային-լաստանավային  փոխադրում

# data[].attributes.body
Չնայած կրճատման  արդի միտումներին՝ երկաթուղիները, ընդհանուր առմամբ,
շարունակում են
ցամաքային ուղիներով բեռնափոխադրումներում
պահպանել իրենց առաջատար
դերը, իսկ առանձին տարածաշրջաններում նույնիսկ ընդլայնվում է երկաթուղային ցանցը

# data[].attributes.body
Հաղորդակցության կարևոր օղակ են լաստանավային փոխադրումները: Լաստանավերի

միջոցով ամբողջ երկաթուղային շարժակազմեր (գնացքներ),փոխադրվում են «ափից ափ», իսկ ափ հասնելով`երկաթուղային   գնացքները

լաստանավի ռելսերից փոխադրվում են ցամաքային ռելսերի վրա և

շարունակում  իրենց  ուղին  մինչև  նշանակետ

# data[].attributes.body
Առաջիկա 15-20 տարում նախատեսվում է կառուցել շուրջ 10 հազ. կմ երկաթուղիներ: Դրանցից առանձնանում են «Մեծ մետաքսիճանապարհը

(Ստամբուլ – Տաշքենդ – Բեյջին) և «Ասիական-խաղաղօվկիանոսյան մայրուղի» (Սինգապուր – Բանգկոկ – Բեյջին – Յակուտսկ – Բերինգի նեղուցի

ջրերի տակ կառուցվելիք թունելով – Վանկուվեր – Սան Ֆրանցիսկո) միջազգային նշանակության երկաթուղիների, ինչպես նաև Ջիբրալթարի նեղուցի

տակով Իսպանիայի և Մարոկկոյի երկաթուղիները միացնող ստորջրյա թունելի   նախագծերը:

# data[].attributes.headline
ՊԱՆԱՄԵՐԻԿՅԱՆ  ՄԱՅՐՈՒՂԻ

# data[].attributes.subject
ՊԱՆԱՄԵՐԻԿՅԱՆ  ՄԱՅՐՈՒՂԻ

# data[].attributes.body
Ժամանակակից ցամաքային հաղորդակցության ուղիների համակարգում

միջազգային ավտոմոբիլային ուղիների նշանակությունը մեծանում է՝ կապված

ավտոտրանսպորտի միջոցով բեռնափոխադրումների միջին հեռավորությունների

մեծացման և միջազգային չափանիշներով միջպետական մայրուղային

ճանապարհաշինության զարգացման հետ:

# data[].attributes.headline
ՋԵՅՄՍ   ԴԱԼԹ

# data[].attributes.body
ՋԵՅՄՍ   ԴԱԼԹՈՆԻ   ՄԱՅՐՈՒՂԻ ԱԼՅԱՍԿԱ

# data[].attributes.headline
Աշխարհի օդային ուղիների աշխարհագրությունըորոշվում է միջազգայինօդանավակայաններիաշխարհագրությամբ։Միջազգային նշանակության օդայինուղիները հիմնականում ձգվում ենԵվրոպայի և ԱՄՆ-ի օդանավակայաններից դեպի աշխարհի այլ տարածաշրջանների,հատկապես Արևելյան Ասիայի, Մերձավոր Արևելքի, ՀարավայինԱմերիկայի օդանավակայաններ:Օդային ուղիների խոշորագույն հանգույցներ են Չիկագոն, Նյու Յորքը,Տոկիոն, Լոնդոնը, Փարիզը, Վիեննան, Մոսկվան, Սեուլը, Սինգապուրը։

# data[].attributes.subject
Աշխարհի օդային ուղիների աշխարհագրությունըորոշվում է միջազգայինօդանավակայաններիաշխարհագրությամբ։Միջազգային նշանակության օդայինուղիները հիմնականում ձգվում ենԵվրոպայի և ԱՄՆ-ի օդանավակայաններից դեպի աշխարհի այլ տարածաշրջանների,հատկապես Արևելյան Ասիայի, Մերձավոր Արևելքի, ՀարավայինԱմերիկայի օդանավակայաններ:Օդային ուղիների խոշորագույն հանգույցներ են Չիկագոն, Նյու Յորքը,Տոկիոն, Լոնդոնը, Փարիզը, Վիեննան, Մոսկվան, Սեուլը, Սինգապուրը։

# data[].attributes.body
Միջպետական խողովակաշարերը միջազգային տրանսպորտային համակարգի

բաղադրիչներից

են: Ռուսաստանից, Պարսից ծոցից, Կենտրոնական

Ասիայից, Հյուսիսային Աֆրիկայից և

Մեքսիկական ծոցից ձգվող նավթամուղներն

ու գազամուղները

վառելիքային

ռեսուրսների միջազգային բեռնափոխադրումների

կարևոր և ռազմավարական

նշանակություն

ունեցող

ուղիներ են։

# data[].attributes.headline
Տրանսպորտային   միջանցքներ

# data[].attributes.subject
Տրանսպորտային   միջանցքներ

# data[].attributes.body
Միջազգային տրանսպորտային հաղորդակցությանը մեծապես նպաստում է

տրանսպորտային   միջանցքների

ստեղծումը։

Տրանսպորտային միջանցքներ

են համարվում այն մայրուղիները, որոնք օգտագործվում են պետությունների

միջև անարգել և ուղղակի բեռնափոխադրումներ

իրականացնելու

համար։

Այդպիսի տրանսպորտային միջանցքներ են ստեղծված

Եվրամիության

անդամ երկրների միջև: