# data[].attributes.body
(Versie 2)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
national center for biotechnology information

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
united states national library of medicine

# data[].attributes.attachment_link.description
PubMed comprises more than 28 million citations for biomedical literature from MEDLINE, life science journals, and online books. Citations may include links to full-text content from PubMed Central and publisher web sites.

# data[].attributes.attachment_link.description
Regeneratie is het verschijnsel in de biologie waarbij beschadigde delen ( organen) van een dierlijk organisme volledig worden hersteld. Het komt ook weleens voor dat dieren bij predatie ter verdediging sommige lichaamsdelen opofferen, zoals hagedissen die de staart afwerpen, maar dit wordt autotomie genoemd; het vermogen lichaamsdelen los te laten, waarna uit de stomp een klein aanhangsel groeit.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mensen zijn na amputatie hun arm of been voorgoed kwijt, maar bij bepaalde salamandersoorten ligt dat wel anders. Na amputatie van een pootje of een stukje van de staart kunnen deze dieren het hele lichaamsdeel terug laten groeien. Soms is deze reparatie zo compleet dat je met het blote oog niet meer kunt zien dat de salamander ooit gewond is geweest. Wetenschappers zijn al jaren geïnteresseerd in het trucje van de salamanders. Als we dat kunnen afkijken, worden kunstarmen en -benen in de toekomst wellicht overbodig.

Klompje cellen

Op dit gebied wordt veel onderzoek gedaan aan de Mexicaanse salamander (of Axolotl). Wanneer deze salamander een pootje verliest, is er niks aan de hand. Op de plek van de wond hecht zich vrijwel direct een klein klompje cellen. Vanuit dat klompje ontwikkelt zich een hele nieuwe poot, compleet met huid, spieren en bloedvaten. Alle cellen in het klompje zien er hetzelfde uit. Wetenschappers gingen er dan ook van uit dat zij hier van doen hadden met pluripotente stamcellen, cellen die elk type weefsel kunnen maken.

De Duitsers ontwikkelden een techniek om deze aanname te controleren. Zij transplanteerden weefsel met fluorescerende cellen van een donor naar een salamanderembryo of direct naar de poot van een jongvolwassen salamander. De onderzoekers waren in staat om de lichtgevende cellen na amputatie op de voet te volgen. De cellen in het klompje blijken geen alleskunnende stamcellen te zijn, maar voorlopercellen die precies weten wat ze moeten worden.

Alejandro Sánchez Alvarado

Uitzondering

Elke voorlopercel beperkt zich hierbij tot zijn eigen type. Dit betekent dat een kraakbeencel nooit een spiercel kan maken, een steuncel nooit een bindweefselcel, enzovoorts. De huidcellen vormen hierop een uitzondering. Zij dragen ook hun steentje bij aan de opbouw van een nieuw kraakbeenskelet. Deze ontdekking is een hele stap vooruit, maar toch begrijpen we het mechanisme achter het terug groeien van lichaamsdelen nog niet helemaal.

Toepassing dichterbij

Bij gebrek aan een goede marker is er bijvoorbeeld nog geen onderzoek gedaan naar de rol van bindweefselcellen. Bindweefsel komt in de poot van een salamander heel veel voor en lijkt ook erg belangrijk bij het terug groeien van de poot. Wellicht kan het bindweefsel wel meer dan één celtype produceren. Dit soort details moeten boven water komen voordat aan een toepassing bij mensen kan worden gedacht. Zo'n toepassing lijkt nu in ieder geval wel een stapje dichterbij, omdat voorlopercellen veel makkelijker te winnen zijn dan pluripotente stamcellen.

Bronnen

1. Cells keep a memory of their tissue origin during axolotl limb regeneration (Martin Kragl e.a.), Nature, 2 juli 2009

2. A cellular view of regeneration (Alejandro Sánchez Alvarado), Nature, 2 juli 2009

Zie ook

Meniscus uit PUR schuim helpt knieherstel (Kennislinkartikel) Stamcellen en herstel van het beschadigde centrale zenuwstelsel (Kennislinkartikel van NIBI)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij salamanders die na amputatie hun poot terug laten groeien, komen geen stamcellen voor die elk type weefsel kunnen maken. Er zijn alleen voorlopercellen nodig die al precies weten wat ze moeten worden. Dat ontdekten Duitse celbiologen nadat zij een techniek bedachten om de cellen te volgen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De axolotl komt alleen voor in Mexico. De salamander komt alleen voor in het midden van het land, ten zuiden van de hoofdstad Mexico-Stad. Het is een bewoner van enkele grote meren, oorspronkelijk kwam de axolotl voor in het Xochimilcomeer in de deelstaat Xochimilco en het Chalcomeer in Midden-Mexico.

# data[].attributes.body
(versie 1)