# data[].attributes.headline
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
ณัฐธวัชร์   จัน

# data[].attributes.body
ณัฐธวัชร์   จันพินิจ จัดทำโดย

# data[].attributes.attachment_link.description
Thomas Davenport (July 9, 1802 – July 6, 1851) was a Vermont blacksmith who constructed the first American DC electric motor in 1834.[1]

# data[].attributes.headline
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี

# data[].attributes.subject
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี

# data[].attributes.headline
มาเรีย คูนิทซ์

# data[].attributes.subject
มาเรีย คูนิทซ์

# data[].attributes.headline
วิยะดาแสงขันตี

# data[].attributes.subject
วิยะดาแสงขันตี

# data[].attributes.headline
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.subject
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
อเล็กซานเดอร์ เกรแฮม เบลล์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.body
ด.ช.ศักดิ์สิทธิ์ พรหมเสนา
ด.ช.ณัฐวัชร์ จันพินิจ

# data[].attributes.body
http://siweb1.dss.go.th/Scientist/Scientist/Anton Laurent Lavoisier.html

# data[].attributes.body
ด.ช.ศักดิ์สิทธิ์ พรหมเสนา

# data[].attributes.body
https://guru.sanook.com/8618/

# data[].attributes.body
ด.ช.ศักดิ์สิทธิ์ พรหมเสนา

# data[].attributes.body
https://www.wiki3.th-th.nina.az/Denis_Diderot.html

# data[].attributes.headline
ศุภาพิชญ์ สีนาค

# data[].attributes.subject
ศุภาพิชญ์ สีนาค

# data[].attributes.headline
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
จอร์ดาโน บรูโน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.subject
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
จอร์ดาโน บรูโน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.body
ด.ช.ศักดิ์สิทธิ์ พรหมเสนา

# data[].attributes.headline
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี 

# data[].attributes.subject
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี 

# data[].attributes.body
https://thestandard.co/onthisday05051818/

# data[].attributes.body
ด.ช.ศักดิ์สิทธิ์ พรหมเสนา

# data[].attributes.body
https://www.baanjomyut.com/library_2/philosopher/03.html

# data[].attributes.headline
ศุภาพิชญ์ สีนาค

# data[].attributes.subject
ศุภาพิชญ์ สีนาค

# data[].attributes.headline
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
ยงยุทธ ยุทธวงศ์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.subject
th.m.wikipedia.org
https://th.m.wikipedia.org › wiki
ยงยุทธ ยุทธวงศ์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี

# data[].attributes.body
นางสาวศิรินภา สมสารี
เด็กชายธีรภัทร สีหา
(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
ฟริทซ์ อัลแบร์ท ลิพมัน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
ผู้มีส่วนร่วมกับโครงการวิกิมีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.title
ฟริทซ์ อัลแบร์ท ลิพมัน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
ฟริทซ์ อัลแบร์ท ลิพมัน (เยอรมัน: Fritz Albert Lipmann; 12 มิถุนายน ค.ศ. 1899 – 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1986) เป็นนักชีวเคมีชาวเยอรมัน/อเมริกัน เกิดที่เมืองเคอนิชส์แบร์ค (ปัจจุบันคือเมืองคาลีนินกราด ประเทศรัสเซีย) ในครอบครัวชาวยิว เป็นบุตรของเลโอพ็อลท์และแกร์ทรูท (นามสกุลเดิม ลัคมันสกี) ลิพมัน[1] ลิพมันเรียน…

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี

# data[].attributes.body
นางสาวศิรินภา สมสารี
เด็กชายธีรภัทร สีหา
(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
เบนจามิน แฟรงคลิน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.title
เบนจามิน แฟรงคลิน - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
เบนจามิน แฟรงคลิน ( อังกฤษ: Benjamin Franklin; 17 มกราคม ค.ศ. 1706 [ตามปฎิทินเก่า 6 มกราคม ค.ศ. 1705]- 17 เมษายน ค.ศ. 1790) เป็นหนึ่งในบิดาผู้สร้างชาติของ สหรัฐอเมริกา เบนจามิน แฟรงคลิน เป็น ช่างพิมพ์ คนเรียงพิมพ์ นักเขียน นักปรัชญา นักการเมือง นักวิทยาศาสตร์ นักประดิษฐ์ นักปฏิรูป และ นักการทูต คนสำคัญใน ยุคเรืองปัญญาของ สหรัฐอเมริกา

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี

# data[].attributes.body
นางสาวศิรินภา สมสารี
เด็กชายธีรภัทร สีหา
(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
เจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.title
เจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์ - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
เจมส์ เคลิร์ก แมกซ์เวลล์ ( อังกฤษ: James Clerk Maxwell พ.ศ. 2374-2422) นักฟิสิกส์ เกิดที่เมือง เอดินบะระ สกอตแลนด์ สหราชอาณาจักร ได้รับการศึกษาจาก มหาวิทยาลัยเอดินบะระและ เคมบริดจ์ และเป็นศาสตราจารย์ที่ มหาวิทยาลัยแอเบอร์ดีน (พ.ศ. 2399) และ มหาวิทยาลัยลอนดอน (พ.ศ. 2403)

# data[].attributes.headline
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
จตุพร อ่อนตานา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
เฮราคลิตุส - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
เฮราคลิตุส[1] ชาวเอเฟซัส ( อังกฤษ: Heraclitus the Ephesian; กรีกโบราณ: Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος - Hērákleitos ho Ephésios) (ราว 535 ปีก่อนคริสต์ศักราช - 475 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็น นักปรัชญายุคก่อน โสกราตีสชาวกรีกผู้ที่เดิมมาจาก เอเฟซัส ใน ไอโอเนียบนฝั่งทะเล อานาโตเลีย

เฮราคลิตุสเป็นที่รู้จักกันในปรัชญาของความเปลี่ยนแปลงที่เป็นศูนย์กลางของจักรวาล และ กฎจักรวาล (Logos) เป็นพื้นฐานของทุกสิ่งทุกอย่าง ในปัจจุบันเฮราคลิตุสมีชื่อเสียงว่าเป็นผู้มีอิทธิพลต่อ ฟรีดริช นีทเชอในปรัชญาของ space และ time จากประโยค "ท่านไม่สามารถจะก้าวลงไปในแม่น้ำเดียวกันเป็นครั้งที่สองเพราะแม่น้ำสายอื่นไหลมาสู่ตัวท่าน"[2]

Elpenor. "Heraclitus: The Word is Common". The Greek Word: Three Millenia of Greek Literature. Elpenor. Heraclitus bilingual anthology from DK in Greek and English, side by side, the translations being provided by the organization, Elpenor.

Graham, Daniel W. (2006). "Heraclitus". The Internet Encyclopedia of Philosophy. The editors.

Harris, William, translator (1994). "Heraclitus: The Complete Fragments: Translation and Commentary and The Greek Text" (pdf). Humanities and the Liberal Arts: Greek Language and Literature: Text and Commentary. Middlebury College. Greek and English with DK numbers and commentary.

"Heraclitus the Obscure: The Father of the Doctrine of Flux and the Unity of Opposites". Archimedes' Laboratory. Text and selected aphorisms in Greek, English, Italian and French.

Hooker, Richard (1996). "Heraclitus". World Civilizations: An Internet Classroom and Anthology: Greek Philosophy. Washington State University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-10-11. Selected fragments translated by Hooker.

Hoyt, Randy (2002). "The Fragments of Heraclitus". The fragments also cited in DK in Greek (Unicode) with the English translations of John Burnet (see Bibliography).

Knierim, Thomas (2007). "Heraclitus: (Ephesus, around 500 BC)". thebigview.com. Essay on the flux and fire philosophy of Heraclitus.

Lancereau, M. Daniel (2007). "Heraclitus". Philoctetes: ΦΙΛΟΚΤΗΤΗΣ. Site with links to pdf's containing the fragments of DK in Greek (Unicode) with the English translations of John Burnet (see Bibliography) and translations into French, either in parallel columns or interlinear, with links on the lexical items to Perseus dictionaries. Includes also Heraclitus article from Encyclopædia Britannica Eleventh Edition.

Magnus, Magus. "The Turning". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-05-02.

Stamatellos, Giannis. "Heraclitus of Ephesus: Life and Work".

Trix. "Heraclitus' Epistemological Views". sym*pos*i*a: σψμποσια: the online philosophy journal. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-09-29.

Osho. "Osho discourse on Heraclitus,The Hidden Harmony" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-07-23.

"Heraclitus Series". Heraclitus' fragments rendered into the language of deductive logic on Triple Canopy (online magazine).

# data[].attributes.attachment_link.title
เฮราคลิตุส - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
เฮราคลิตุส[1] ชาวเอเฟซัส ( อังกฤษ: Heraclitus the Ephesian; กรีกโบราณ: Ἡράκλειτος ὁ Ἐφέσιος - Hērákleitos ho Ephésios) (ราว 535 ปีก่อนคริสต์ศักราช - 475 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็น นักปรัชญายุคก่อน โสกราตีสชาวกรีกผู้ที่เดิมมาจาก เอเฟซัส ใน ไอโอเนียบนฝั่งทะเล อานาโตเลีย เฮราคลิตุสเป็นที่รู้จักกันในปรัชญาของความเปลี่ยนแปลงที่เป็นศูนย์กลางของจักรวาล และ กฎจักรวาล (Logos) เป็นพื้นฐานของทุกสิ่งทุกอย่าง ในปัจจุบันเฮราคลิตุสมีชื่อเสียงว่าเป็นผู้มีอิทธิพลต่อ ฟรีดริช นีทเชอในปรัชญาของ space และ time จากประโยค "ท่านไม่สามารถจะก้าวลงไปในแม่น้ำเดียวกันเป็นครั้งที่สองเพราะแม่น้ำสายอื่นไหลมาสู่ตัวท่าน"[2] Elpenor. "Heraclitus: The Word is Common".

# data[].attributes.headline
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี

# data[].attributes.body
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี ีี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/โทมัส_ฮอบส์

# data[].attributes.attachment_caption
แอแนกซิมินีส

# data[].attributes.attachment_link.title
แอแนกซิมินีส

# data[].attributes.attachment_link.description
แอแนกซิมินีสแห่งไมลีตัส (อังกฤษ: Anaximenes of Miletus) เป็นนักปรัชญาชาวกรีก เกิดที่เมืองไมลีตัสเมื่อก่อนพุทธศักราช 45 ปี และเสียชีวิตเมื่อ พ.ศ. 19 เป็นศิษย์ของอะแนกซิแมนเดอร์และพาร์เมนิดีส ปรัชญาของเขาต่างออกไปโดยเห็นว่าทั้งน้ำและอนันตภาวะต่างไม่ใช่ปฐมธาตุ แต่ปฐมธาตุคืออากาศหรืออีเทอร์ในภาษากรีก แล…

# data[].attributes.headline
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี

# data[].attributes.body
นาย ทวีชัย ละม่อมศรี (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/จอห์น_ล็อก

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
พีทาโกรัส - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
พีทาโกรัส (ประมาณ 570 ปี - ประมาณ 495 ปีก่อนคริสตกาล; กรีก: Πυθαγόρας) เป็น นักคณิตศาสตร์และ นักปราชญ์ชาวกรีกโบราณ, เป็นที่รู้จักในนามเจ้าของ ทฤษฎีบทพีทาโกรัส

พีทาโกรัสได้ชื่อว่าเป็น"บิดาแห่งตัวเลข" พีทาโกรัสไม่เพียงแต่มีความสำคัญต่อ คณิตศาสตร์ เขายังได้สร้างสรรค์ความคิดหลายอย่างให้กับ ปรัชญาและ ศาสนา ในปลายศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล ถึงทุกวันนี้ เราไม่สามารถที่จะพูดถึงชีวประวัติของพีทาโกรัสได้ด้วยความแน่นอน เพราะตำนานและเรื่องเล่าต่าง ๆ นานาปิดบังข้อเท็จจริงของชีวิตพีทาโกรัสมากกว่าปราชญ์ใด ๆ ในยุคก่อน โสกราตีส

พีทาโกรัสเกิดเมื่อประมาณ 570 ปีก่อนคริสตกาล ที่เมือง ซามอส (ปัจจุบันอยู่ใน ประเทศกรีซ)[2] และเป็นบุตรชายของพีทาอิสและเนซาร์คัส พีทาโกรัสได้ออกจากบ้านเกิดเมืองนอนของเขาไปที่ โครโทน (Croton) ในทางใต้ของอิตาลีเมื่อเขาเป็นชายหนุ่ม เพื่อที่จะหลีกหนีจากรัฐบาลทรราชของ โพลีเครติส และผู้เชี่ยวชาญหลายคนคาดคะเนว่าก่อนที่พีทาโกรัสจะถึงเมืองโครโทนนั้น เขาได้เยี่ยมเยียนนักปราชญ์ของ อียิปต์และ บาบีโลน ก่อน เมื่อเขาได้ย้ายถิ่นฐานจากซามอสมายังโครโทน พีทาโกรัสก็ได้ก่อตั้งสมาคมศาสนาลับ ที่คล้ายคลึงกับลัทธิออร์เฟอัสที่มีอยู่ก่อนหน้านั้น

ณ เมืองโครโทน พีทาโกรัสได้จัดปฏิรูปวัตนธรรมของชาวโครโทน โดยแนะให้ชาวเมืองทำตามจริยธรรมและสร้างกลุ่มสาวกของพีทาโกรัส จากนั้นพีทาโกรัสก็ได้เปิดสถานศึกษา โรงเรียนของพีทาโกรัสเปิดรับทั้งชายและหญิง แต่ผู้ที่จะเข้าร่วมจำเป็นต้องสละทรัพย์สิน กินอยู่แบบมังสวิรัติที่โรงเรียน และเรียกตัวเองว่ามาเทมาทิคอย (Mathematikoi) คนอื่น ๆ ที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงก็สามารถเข้าเรียนได้ด้วย แต่จะไม่จำเป็นต้องสละทรัพย์สิน หรือใช้ชีวิตแบบมังสวิรัติ

สาวกของพีทาโกรัสได้ชื่อว่าพวก "พีทาโกเรียน" ผู้ที่เป็นนักคณิตศาสตร์และนักปราชญ์ที่บุกเบิกเรขาคณิต พวกพีทาโกเรียนยังมีความเชื่อเรื่องการกลับชาติมาเกิดและความเชื่อว่าตัวเลขเป็นธรรมชาติที่แท้จริงของทุกสิ่ง พวกเขาปฏิบัติพิธีกรรมล้างมลทิน ปฏิบัติตามกฎการกินอาหาร และกฎอื่น ๆ ซึ่งพวกเขาเชื่อว่าการปฏิบัติเช่นนี้จะทำให้พวกเขาเป็นอิสระจากวงจรการเกิดใหม่

พวกพีทาโกรัสยังเชื่ออีกเรื่องความเสมอภาคของชายและหญิง พีทาโกรัสเองริเริ่มโรงเรียนของเขาพร้อมด้วยภรรยาของเขา ทีอาโน (Theano) และหลังจากที่พีทาโกรัสได้ตายไปแล้ว ทีอาโนและลูกได้สอนต่อที่โรงเรียนของพีทาโกรัส

พวกพีทาโกเรียนปฏิบัติต่อทาสอย่างดี และสัตว์มีฐานะเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีวิญญาณ พวกพีทาโกเรียนยังเชื่ออีกว่าการชำระล้างวิญญาณที่สูงที่สุดคือ "ปรัชญา" หลายสิ่งที่พวกพีทาโกเรียนปฏิบัตินั้นเหมือนกันกับสิ่งที่พวกเชนในอินเดียปฏิบัติ ทำให้ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านสันนิษฐานว่าพีทาโกรัสเองเคยได้ศึกษาอยู่กับพวกเชนในอินเดีย

# data[].attributes.attachment_link.title
พีทาโกรัส - วิกิพีเดีย

# data[].attributes.attachment_link.description
พีทาโกรัส (ประมาณ 570 ปี - ประมาณ 495 ปีก่อนคริสตกาล; กรีก: Πυθαγόρας) เป็น นักคณิตศาสตร์และ นักปราชญ์ ชาวกรีกโบราณ, เป็นที่รู้จักในนามเจ้าของ ทฤษฎีบทพีทาโกรัส พีทาโกรัสได้ชื่อว่าเป็น"บิดาแห่งตัวเลข" พีทาโกรัสไม่เพียงแต่มีความสำคัญต่อ คณิตศาสตร์ เขายังได้สร้างสรรค์ความคิดหลายอย่างให้กับ ปรัชญาและ ศาสนา ในปลายศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล ถึงทุกวันนี้ เราไม่สามารถที่จะพูดถึงชีวประวัติของพีทาโกรัสได้ด้วยความแน่นอน เพราะตำนานและเรื่องเล่าต่าง ๆ นานาปิดบังข้อเท็จจริงของชีวิตพีทาโกรัสมากกว่าปราชญ์ใด ๆ ในยุคก่อน โสกราตีส พีทาโกรัสเกิดเมื่อประมาณ 570 ปีก่อนคริสตกาล ที่เมือง ซามอส (ปัจจุบันอยู่ใน ประเทศกรีซ)[2] และเป็นบุตรชายของพีทาอิสและเนซาร์คัส พีทาโกรัสได้ออกจากบ้านเกิดเมืองนอนของเขาไปที่ โครโทน (Croton) ในทางใต้ของอิตาลีเมื่อเขาเป็นชายหนุ่ม เพื่อที่จะหลีกหนีจากรัฐบาลทรราชของ โพลีเครติส และผู้เชี่ยวชาญหลายคนคาดคะเนว่าก่อนที่พีทาโกรัสจะถึงเมืองโครโทนนั้น เขาได้เยี่ยมเยียนนักปราชญ์ของ อียิปต์และ บาบีโลน ก่อน เมื่อเขาได้ย้ายถิ่นฐานจากซามอสมายังโครโทน พีทาโกรัสก็ได้ก่อตั้งสมาคมศาสนาลับ ที่คล้ายคลึงกับลัทธิออร์เฟอัสที่มีอยู่ก่อนหน้านั้น ณ เมืองโครโทน พีทาโกรัสได้จัดปฏิรูปวัตนธรรมของชาวโครโทน โดยแนะให้ชาวเมืองทำตามจริยธรรมและสร้างกลุ่มสาวกของพีทาโกรัส จากนั้นพีทาโกรัสก็ได้เปิดสถานศึกษา โรงเรียนของพีทาโกรัสเปิดรับทั้งชายและหญิง แต่ผู้ที่จะเข้าร่วมจำเป็นต้องสละทรัพย์สิน กินอยู่แบบมังสวิรัติที่โรงเรียน และเรียกตัวเองว่ามาเทมาทิคอย (Mathematikoi) คนอื่น ๆ ที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงก็สามารถเข้าเรียนได้ด้วย แต่จะไม่จำเป็นต้องสละทรัพย์สิน หรือใช้ชีวิตแบบมังสวิรัติ สาวกของพีทาโกรัสได้ชื่อว่าพวก "พีทาโกเรียน" ผู้ที่เป็นนักคณิตศาสตร์และนักปราชญ์ที่บุกเบิกเรขาคณิต พวกพีทาโกเรียนยังมีความเชื่อเรื่องการกลับชาติมาเกิดและความเชื่อว่าตัวเลขเป็นธรรมชาติที่แท้จริงของทุกสิ่ง พวกเขาปฏิบัติพิธีกรรมล้างมลทิน ปฏิบัติตามกฎการกินอาหาร และกฎอื่น ๆ ซึ่งพวกเขาเชื่อว่าการปฏิบัติเช่นนี้จะทำให้พวกเขาเป็นอิสระจากวงจรการเกิดใหม่ พวกพีทาโกรัสยังเชื่ออีกเรื่องความเสมอภาคของชายและหญิง พีทาโกรัสเองริเริ่มโรงเรียนของเขาพร้อมด้วยภรรยาของเขา ทีอาโน (Theano) และหลังจากที่พีทาโกรัสได้ตายไปแล้ว ...

# data[].attributes.headline
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.subject
นางสาวศิรินภา สมสารี(ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.attachment_caption
ยุคลิดแห่งอะเล็กซานเดรีย

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
เรียนรู้กับครูอั๋น: เพราะคณิตศาสตร์ขาดไม่ได้

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ยุคลิดแห่งอะเล็กซานเดรีย (Euclid of Alexandria, ประมาณ 325 - 270 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็นนักคณิตศาสตร์ที่มีอิทธิพลมาก ที่สุดจนกระทั่งถึงศตวรรษที่ 20 เพียงแต่เรากล่าว ถึงชื่อของท่านก็จะทำให้เรานึกถึงวิชาเรขาคณิต แม้ว่าท่านจะไม่ใช่นักคณิตศาสตร์ที่เป็นคนคิดริเริ่มสิ่งใหม่ แต่ท่านก็มีส่วนช่วยสนับสนุนในการรวบรวมวิชาเรขาคณิตลงในหนังสือมากที่สุด ที่เรารู้จักกันคือหนังสือ Elements ซึ่งรวบรวมผล งานชิ้นสำคัญ ๆ ของนักคณิตศาสตร์ที่มีชื่อเสียงก่อนหน้าท่าน ผลงานที่ยิ่งใหญ่ของท่านชิ้นนี้กลายเป็นรูปแบบของการให้เหตุผลที่ดี เป็นมาตรฐานความรู้ทางเรขาคณิต อีกทั้งเป็นรูปแบบของการเขียนตำราทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์มาเป็นเวลา มากกว่า 2000 ปี
ประวัติ

เป็นที่น่าเสียดายเหลือเกินที่เรารู้ เรื่องราวต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและบุคลิกภาพของยุคลิดน้อยมาก รู้แค่เพียงว่าท่านเคยเป็นศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์ของมหาวิทยาลัยอะเล็กซานเดรีย (University of Alexandria)ต่อจาก พลาโต (Plato, ประมาณ 428 - 384 ปีก่อนคริสต์ศักราช) และก่อนหน้าอาร์คีมี ดีส (Archimedes, ประมาณ 287 - 212 ปีก่อนคริสต์ศักราช) และได้ชีวิติอยู่ที่ อะเล็กซานเดรียอีกเป็นเวลานาน รวมถึงเป็นผู้ก่อตั้งสำนักคณิตศาสตร์แห่งอะเล็กซานเดรีย (Alexandria School of Mathematics) ขึ้นด้วย ซึ่งสำนักแห่งนี้ก็มีชื่อเสียงต่อมาอีกเป็นเวลานาน สถานที่เกิดและสถานที่ตายของท่านเราก็ไม่ทราบอย่างแน่ชัด แต่มีนักเขียนชาวอาหรับกล่าวไว้ว่ายุคลิดเกิดในเมืองไทร์ (Tyre) ของกรีก ซึ่งปัจจุบันคือประเทศเลบานอน แต่ว่าเขาอาจจะเป็นชาวอียิปต์ก็เป็นได้

มีหลักฐานอีกอย่างหนึ่งที่ทำให้เรา เชื่อได้ว่ายุคลิดเคยได้รับการศึกษาทางด้านคณิตศาสตร์ที่สำนักพลาโตนิก (Platonic School) ที่กรุงเอ เธนส์ (Athens) มาก่อน และมาอยู่ที่อะเล็กซานเดรียภายหลังจากที่พระเจ้าอะเล็กซานเดอร์มหาราช (Alexander the Great, ประมาณ 359 - 323 ปี ก่อนคริสต์ศักราช) ได้สร้างเมืองอะเล็กซานเดรียขึ้น และท่านก็มีชื่อเสียงแพร่หลายในรัชสมัยโตเลมีที่ 1 พระ เจ้าโซเตอร์ (Ptolemy I Sotor, ประมาณ 367 - 282 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ซึ่งพระ เจ้าโตเลมีที่ 1 นี่เองที่ทรงเป็นผู้สร้างมหาวิทยา ลัยอะเล็กซานเดรียขึ้นเมื่อประมาณ 300 ปีก่อนคริสต์ ศักราช โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการที่จะชัดจูงคนที่มีการศึกษาดีมาอยู่ในเมือง นี้ และมหาวิทยาลัยแห่งนี้ก็นับได้ว่าเป็นสถาบันการศึกษาแห่งแรกที่มีลักษณะ คล้ายคลึงกับมหาวิทยาลัยในปัจจุบันมากที่สุด มีทั้งห้องบรรยาย ห้องทดลอง สวน พิพิธภัณฑ์ ห้องสมุดและที่อยู่ของเจ้าหน้าที่ แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือห้องสมุด ซึ่งสร้างไว้ได้อย่างใหญ่โตมาก และนับว่าเป็นที่เก็บรวบรวมผลงานที่ใช้ในการศึกษาในมหาวิทยาลัยเป็นจำนวนมาก ดังที่มีคำกล่าวเปรียบเปรยว่า ภายในระยะเวลา 40 ปี นับตั้งแต่มีการก็ตั้งห้องสมุดมาเท่านั้นก็มีม้วนกระดาษปาปิรุส (papyrus rolls) มากกว่า 6 แสนม้วน และอะเล็กซานเดรียก็กลายเป็นศูนย์กลางทางด้านวิชาการ (Intellectual metropolis) ของชาวกรีกติดต่อกันมาเป็นเวลานับพันปี

เรื่องเล่าเกี่ยวกับยุคลิด

ปัปปุส (Pappus, ประมาณ ค.ศ. 300) นัก คณิตศาสตร์ที่มีชื่อเสียงอีกท่านหนึ่งเคยยกย่องยุคลิดไว้ว่า "เมื่อเปรียบเทียบกับอะโปลโลเนียส (Apollonius of Perga, ประมาณ 225 ปีก่อนคริสต์ศักราช) แล้ว ยุคลิดช่างเป็นคนที่ถ่อมตนและนึกถึงคนอื่น ๆ อยู่เสมอ"

โปรคลุส (Proclus, ค.ศ. 410 - 485) ได้เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับ ยุคลิดในหนังสือ Eudemian Summary ว่า "เมื่อยุคลิดได้เป็นพระอาจารย์วิชาเรขาคณิตในพระเจ้าโตเลมีที่ 1 พระองค์มีรับสั่งถามยุคลิดว่า 'มี ทางลัดสำหรับการเรียนวิชาเรขาคณิตไหม?' ยุคลิดทูล ตอบว่า 'ไม่มีลาดพระบาทสำหรับการเรียนเรขาคณิต' (There is no royal road to geometry.)" กล่าวคือ การศึกษาวิชาเรขาคณิตไม่ใช่สิ่งที่สะดวกสบายและทำได้ง่าย ๆ แต่มีบางคนกล่าวว่าคำพูดนี้เป็นคำพูดของเมแนชมุส (Menaechmus, ประมาณ 350 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เมื่อทูลตอบพระเจ้าอะเล็กซานเดอร์มหาราช

เมื่อมีลูกศิษย์คนหนึ่งถามยุคลิดใน ระหว่างที่เรียนเรขาคณิตว่า "เราจะได้อะไรเป็นผลตอบแทนบ้างจากการเรียนสิ่งที่ยากเหล่านี้" (What will I get by learning difficult thing?) ซึ่งคำ ถามนี้คงจะหมายความว่าจะนำความรู้ทางเรขาคณิตไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง เพราะเรขาคณิตที่ยุคลิดสอนนั้นมีแต่การพิสูจน์และการให้เหตุผล ซึ่งเป็นการยากที่ยุคลิดจะตอบได้ในทันทีทันใด ท่านจึงสั่งให้ทาสไปหยิบเหรียญเงิน 2 โอปอลมา 1 เหรียญมอบให้แก่ลูกศิษย์คนนั้นและตอบว่า "เจ้าจะต้องได้รับกำไรหรือประโยชน์จากสิ่งที่เรียนรู้แน่นอน" (for he must make a profit from what he learns.) ที่ ยุคลิดกล่าวเช่นนั้นเพื่อแสดงให้เห็นว่าในการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ไม่มีทาง ลัด และไม่สามารถเรียนหรือฝึกหัดแทนกันได้ ผู้เรียนจะต้องพอใจและรักในวิชาคณิตศาสตร์เพราะตัววิชาคณิตศาสตร์เอง

จากเรื่องที่เล่ามานี้แสดงให้เห็นว่า ยุคลิดเป็นผู้ที่มีความรอบรู้และมีความอดทน และเป็นครูที่ดี เป็นนักอนุรักษ์ เป็นผู้ที่อุทิศเวลาให้กับการศึกษาคณิตศาสตร์ และเป็นผู้ที่มีความลึกซึ้งในวิชาคณิตศาสตร์มาก

ผลงาน

ผลงานที่สำคัญของยุคลิดคือการเขียนตำราทางคณิตศาสตร์ และดารศาสตร์ ผลงานบางชิ้นสูญหายไปแล้ว เช่น งานเขียนเกี่ยวกับภาคตัดกรวยที่ยุคลิดรวบรวมจากการค้นคว้าของอริสเตอุส (Aristaeus, ประมาณ 320 ปีก่อนคริสต์ศักราช)ซึ่งเป็นนักเรขาคณิตยุคเดียวกับยุค ลิด และงานเขียนเกี่ยวกับภาคตัดกรวยเช่นกันแต่เป็นผลงานของเมแนชมุส

ยุคลิดมีผลงานอย่างน้อยที่สุด 9 ชิ้น ได้แก่ Elements, Data, On Divisions (หรือ ), Pseudaria, Porissms, Conics, Phacnomena, Optics, Elements of Music แต่มีผล งานที่ ยังคงเหลืออยู่ในปัจจุบัน 5 ชิ้นด้วยกัน คือ

1. Division of Figures กล่าวถึงการแบ่งรูปในระนาบ ประกอบด้วยทฤษฎีบท 36 บท เข่น ทฤษฎีบทที่ 1 ว่าด้วยการสร้างเส้นตรงให้ขนานกับฐาน ของสามเหลี่ยมและแบ่งสามเหลี่ยมออกเป็นสองส่วนโดยมีพื้นที่เท่ากัน เป็นต้น

2. Data เปรียบเทียบได้กับคู่มือการสอนที่ใช้ควบคู่กับ หนังสือ Elements 6 เล่มแรก เนื้อหาสาระจึงเน้นที่การชี้แนะวิธีวิเคราะห์ปัญหาทางเรขาคณิต

3. Phacnomena กล่าวถึงเรขาคณิตบนทรงกลม

4. Optics กล่าวถึงการศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ของแสง

5. Elements เป็นตำราทางเรขาและคณิตศาสตร์ที่มีชื่อ เสียงที่สุดของท่านซึ่งเราจะกล่าวถึงอย่างละเอียดต่อไป

Elements ของยุคลิด

ที่ต้องนำหนังสือ Elements มากล่าวเป็นกรณีพิเศษก็ เนื่องจากว่าเป็นหนังสือที่มีชื่อเสียงมากที่สุดของยุคลิด และได้รับการกล่าวขวัญว่าเป็นตำราที่สำคัญที่สุดเล่มหนึ่งในประวัติศาสตร์ ของมวลมนุษยชาติ เป็นหนังสือที่มีคนอ่านมากที่สุดเป็นดับสองรองจากคำภีร์ไบเบิ้ล และถ้าไม่นับรวมคำภีร์ไบเบิ้ลแล้ว อาจกล่าวได้ว่าไม่มีหนังสือเล่มใดจะมีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตของมนุษย์และถูก ใช้อย่างกว้างขวางเท่ากับ Elements ว่ากันว่าใน ทันทีที่หนังสือ Elements ออกมายุคลิดก็ได้รับการ กล่าวถึงอย่างชื่นชมอย่างกว้างขวาง ทั้งที่จริง ๆ แล้วยุคลิดมีผลงานออกมาแล้วหลายเล่ม และนับตั้งแต่สมัยของยุคลิดจนกระทั่งถึงสมัยใหม่หากเพียงแต่กล่าวว่าทฤษฎี หรือบทสร้างที่เท่าใด ใน Elements เล่มไหนก็จะสร้าง สามารถบอกได้ทันทีว่าทฤษฎีบทหรือบทสร้างนั้นมีใจความว่าอย่างไร
หนังสือ Elements ได้รับการปรับปรุงแก้ไข มากกว่า 1 พันครั้งและเป็นเวลานานกว่า 2 พันปีที่ Elements มีอิทธิพลต่อการสอน วิชาเรขาคณิตในสถาบันการศึกษาทั่วโลก

700 ปีหลังจากที่ยุคลิดได้เขียน หนังสือ Elements ขึ้น ธีออน (Theon, ประมาณ ค.ศ. 390) เป็น ผู้ปรับปรุง Elements เป็นท่านแรก หลังจากนั้นก็มีการปรับปรุงอีก จนกระทั่งเริ่มคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีการค้นพบ Elements ที่ห้องสมุดสำนักวาติกัน ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นฉบับที่คัดลอกมาจากฉบับที่ปรับปรุงโดยธีออน บทนิยาม สัจพจน์ (ทั้ง Axioms และ Postulates) แตกต่างจากของเดิมบ้าง แต่ทฤษฎีบทและการพิสูจน์ยังคงคล้ายคลึงกับที่ยุคลิดเขียน
การแปล Elements เป็นภาษาละตินครั้งแรกมิได้แปลจากต้นฉบับ ที่เป็นภาษากรีก แต่แปลจากต้นฉบับที่เป็นภาษาอาหรับ เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะว่าในสมัยที่อะเล็กซานเดรียเสื่อมลง และตกเป็นส่วนหนึ่งของโรมัน ความรู้ต่าง ๆ ถูกขนย้ายไปอยู่ทีตะวันออกกลาง และที่นั่นเองได้มีการเก็บรักษาความรู้ของชาวกรีกที่อะเล็กซานเดรีย รวมถึงการแปลหนังสือต่าง ๆ จากภาษากรีกเป็นภาษาอาหรับ ซึ่งเป็นผลดีเพราะเป็นการเก็บรักษาความรู้ของกรีกไว้ตลอดระยะเวลาที่ยุโรปตก อยู่ในยุดมืด (Dark Age) ต่อมาหลังจากพ้นยุคมืดไป แล้วก็ได้มีนักปราชญ์หลายท่านได้แปล Elements จาก ภาษาอาหรับเป็นภาษาละติน จนกระทั่งปี ค.ศ. 1570 Elements ภาคภาษาอังกฤษฉบับสมบูรณ์ฉบับแรกก็ไดรับการ ตีพิมพ์ออกมา

ลักษณะสำคัญของหนังสือ Elements

1. หนังสือ Elements ถือว่าเป็นต้นแบบของระบบคณิตศาสตร์ในปัจจุบัน กล่าวคือในหนังสือ Elements ยุคลิดได้กำหนดข้อตกลง ขึ้น 10 ประการ ยุคลิดเรียกข้อตกลง 5 ประการแรกว่าสัจพจน์ (Axioms) หรือคอมมอน โนชั่น (Common Notions) ซึ่งหมายถึงสิ่งที่เห็นได้ จริงโดยไม่ต้องมีการพิสูจน์ในคณิตศาสตร์ทุกแขนง ส่วนข้อตกลง 5 ประการหลังยุคลิดเรียกว่าพอสจูเลต (Postulates) หมายถึงสิ่งที่เห็นได้จริงโดยไม่ต้องพิสูจน์ในทางเรขาคณิต ข้อตกลงดังกล่าวมีดังนี้

A1 สิ่งทั้งหลายที่เท่ากับสิ่งเดียวกัน สิ่งเหล่านั้นย่อมเท่ากัน
A2 สิ่งที่เท่ากัน เมื่อถูกเพิ่มด้วยสิ่งที่เท่ากัน ผลย่อมเท่ากัน
A3 สิ่งที่เท่ากัน เมื่อถูกหักออกด้วยสิ่งที่เท่ากัน ผลย่อมเท่ากัน
A4 สิ่งที่ทุกอย่างร่วมกันย่อมเท่ากัน
A5 ส่วนรวมย่อมใหญ่กว่าส่วนย่อย

P1 ลากเส้นตรงจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งได้
P2 ต่อเส้นตรงที่มีความยาวจำกัดออกไปเรื่อย ๆ
P3 เขียนวงกลมได้เมื่อกำหนดจุดศูนย์กลางและระยะทางใด ๆ
P4 มุมฉากทุกมุมย่อมเท่ากัน
P5 ถ้าเส้นตรงเส้นหนึ่ง ผ่านเส้นตรง 2 เส้น ทำให้มุมภายในที่อยู่ด้านเดียวกันรวมกันน้อยกว่า 2 มุมฉาก แล้วเส้นตรงสองเส้นจะตัดกันทางด้านที่มีมุมรวมกันน้อยกว่า 2 มุมฉาก ถ้าลากเส้นนั้นต่อไปเรื่อยๆ

จากข้อตกลงทั้ง 10 ประการนี้ ยุคลิดสามารถนำไปสร้างทฤษฎีบทได้ 465 ทฤษฎี โดยใช้วิธีการที่เรียกว่า "การสังเคราะห์" ด้วยการนำบทนิยามหรือทฤษฎีที่รู้แล้ว ประกอบกับการให้เหตุผลเชิงตรรกศาสตร์ ไปสร้างข้อสรุปหรือทฤษฎีบทใหม่ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ต่อจากนั้นจึงได้ใช้วิธีการวิเคราะห์พิสูจน์ข้อสรุปหรือทฤษฎีบทเหล่านั้นว่า เป็นจริง

2. ยุคลิดให้นิยามคำศัพท์ทุกคำที่ต้องใช้ในหนังสือ Elements เช่น คำว่าจุด เส้น ระนาบ เป็นต้น

3. การพิสูจน์ที่ปรากฏ ในหนังสือ Elements ยุคลิดได้พยายามใช้หลักเกณฑ์ อย่างเคร่งครัด นอกจากนี้การพิสูจน์ทฤษฎีบทบางบท จัดได้ว่าเป็นวิธีการให้เหตุผลเชิงคณิตศาสตร์ที่สละสลวยและสวยงาม จนถือเป็นแบบฉบับมาจนทุกวันนี้ เช่น การพิสูจน์ว่า จำนวนเฉพาะมีจำนวนไม่จำกัด เป็นต้น
หนังสือ Elements มีทั้งหมด 13 เล่ม ซึ่งมีเนื้อหาส่วนใหญ่เกี่ยวกับเรขาคณิต แต่ก็มีการกล่าวถึงพีชคณิต เรขาคณิตเชิงพีชคณิตเบื้องตน และทฤษฎีจำนวนเบื้องต้น เนื้อหาส่วนใหญ่เป็นผลงานของคนอื่น แต่ทว่ายุคลิดได้นำผลงานของนักปราชญ์คนอื่น ๆ ในสมัยก่อน ๆ มารวบรวมเข้าด้วยกันอย่างมีระบบ และเป็นลำดับเหตุผลต่อเนื่องกัน ซึ่งเนื้อหาของทั้ง 13 เล่ม มีรายละเอียดโดยสังเขปดังนี้

เล่ม 1 ประกอบไปด้วยบทนิยาม 13 นิยาม สัจพจน์ 10 ข้อ ยุคลิดเรียกสัจพจน์ 5 ข้อแรกว่า Postulates และ 5 ข้อหลังเรียกว่า Common notion และทฤษฎี บทอีก 48 ทฤษฎีบท ซึ่งรวมถึงทฤษฎีปีทาโกรัสและบทกลับเอาไว้ด้วย

เล่ม 2 เกี่ยวกับการเปลี่ยนรูป พื้นที่ของรูปต่าง ๆ และพีชคณิตเชิงเรขาคณิตของปีทาโกรัส

เล่ม 3 เป็นทฤษฎีบทเกี่ยวกับวงกลม คอร์ด เส้นสัมผัสวงกลมและการวัดมุมต่าง ๆ

เล่ม 4 เป็นการอภิปรายผลงานของโรงเรียนปีทาโก เรียน เรื่อง การสรางรูปหลายเหลี่ยมด้านเท่าโดยใช้วงเวียนและสันตรง

เล่ม 5 ยุคลิดนำแนวคิดของยูโดซุสมาอธิบายเรื่องทฤษฎีสัดส่วนได้ อย่างดีเยี่ยม และนำการประยุกต์ในการหาขนาด ซึ่งแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นจากการค้นพบจำนวนอตรรกยะ

เล่ม 6 นำทฤษฎีสัดส่วนของยูโดซุสมาใช้กับเรขาคณิตในระนาบเกี่ยว กับทฤษฎีบทของรูปสามเหลี่ยมคล้าย

เล่ม 7 ทฤษฎีจำนวน: การจำแนกจำนวนเป็นจำนวนคู่ จำนวนคี่ จำนวนเฉพาะ และจำนวนนสมบูรณ์ (Perfect Number) ตัว หารร่วมมาและตัวคูณร่วมน้อย

เล่ม 8 สัดส่วนต่อเนื่อง

เล่ม 9 เกี่ยวกับทฤษฎีจำนวนต่อจากเล่ม 7 และ 8 ทฤษฎี ที่มีชื่อเสียงของเล่มนี้คือ จำนวนเฉพาะมีจำนวนไม่จำกัด

เล่ม 10 เกี่ยวกับเรขาคณิตที่เกี่ยวกับ จำนวนอตรรกยะ

เล่ม 11 ความรู้เกี่ยว กับเรขาคณิตสามมิติที่สมนัยกับเล่ม 1

เล่ม 12 เรื่องปริมาตรและทฤษฎีบทของยูโด ซุสเกี่ยวกับระเบียบวิธีเกษียณ (Method of exhaustion) ซึ่งเป็นพื้นฐานนำไปสู่เรื่องลิมิต (Limit)

เล่ม 13 เกี่ยวกับการสร้างรูปทรงสามมิติ

ปิดท้าย

แม้ว่า ยุคลิดจะไม่ได้เป็นนักคณิตศาสตร์ที่สร้างสรรค์งานทางคณิตศาสตร์ขึ้นใหม่ แต่งานที่เขารวบรวมขึ้นอย่างเป็นระบบ กลับกลายเป็นผลงานที่มีผลกระทบต่อมนุษยชาติมามากกว่า 2000 ปี โดยเฉพาะทางด้านเรขาคณิต จึงไม่น่าแปลกถ้าหากเราไปอ่านหนังสือบางเล่ม จะกล่าวยกย่องว่ายุคลิด คือ บิดาแห่งวิชาเรขาคณิต

เอกสารประกอบการเรียบเรียง

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางเขน. ภาควิชาคณิตศาสตร์. (2530). ประวัตินักคณิตศาสตร์. กรุงเทพฯ: สมาคมคณิตศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. สาขาศึกษาศาสตร์. (2543). เอกสารการสอนชุดวิชาคณิตศาสตร์ 4 หน่วยที่ 1 - 8 = Mathematics 4. พิมพ์ครั้งที่ 7. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัย
ธรรมาธิราช.
ราช บัณฑิตยสถาน. (2540). ศัพท์คณิตศาสตร์ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
สมพร เรืองโชติวิทย์. (2523). รากฐานเรขาคณิต. กรุงเทพฯ: ภาควิชาคณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บางเขน.
อัควีร์ มัธยมจันทร์. (2544, พฤศจิกายน). "เปิดปูมประวัติคณิตศาสตร์," อัพเดท. 17(171): 34 - 37.
Bruno, Leonard C. (1999). Math and Mathematicians: the History of Math Discoveries Around the World. Detroit: U - X - L.
Eves, Haward. (1964). An Introduction to the History of Mathematics. New York: Holt Rinehort and Winston.
O'Connor, J. J. and Robertson, E. F. (Access on September 2002). Euclid of Alexandria (Online). Available: URL http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Mathematicians/
Euclid.html.

-----------------
หมาย เหตุท้ายหน้า...

บทความ/ความเรียงนี้ เรียบเรียงเพื่อประกอบการเรียนวิชาสำรวจเรขาคณิต (คณ331) ตอนเรียนปริญญาตรี ที่ มศว
อาจารย์ที่สอนวิชานี้ และทำให้ผมหลงใหลในวิชาเรขาคณิต และประวัติศาสตร์ของคณิตศาสตร์ (ซึ่งผมได้ A ทั้งสามวิชา) คือ อาจารย์สุวรรณา คล้ายกระแส
ลูกศิษย์ยังระลึกถึงพระคุณเสมอครับ
และวัน หนึ่งก็อยากกลับไปสายคณิตศาสตร์เหมือนอยากที่อาจารย์อยากให้เรียนครับ

# data[].attributes.attachment_link.title
ยุคลิดแห่งอะเล็กซานเดรีย

# data[].attributes.attachment_link.description
ยุคลิดแห่งอะเล็กซานเดรีย (Euclid of Alexandria, ประมาณ ...

# data[].attributes.headline
ด.ช.จตุพร อ่อนตานา

# data[].attributes.subject
ด.ช.จตุพร อ่อนตานา

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/ชาลส์_ดาร์วิน

# data[].attributes.headline
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา

# data[].attributes.body
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/ประพนธ์_วิไลรัตน์

# data[].attributes.headline
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา

# data[].attributes.body
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/ยอดหทัย_เทพธรานนท์

# data[].attributes.headline
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา

# data[].attributes.body
เด็กชาย ธีรภัทร สีหา (ผู้จัดทำ)

# data[].attributes.body
https://th.m.wikipedia.org/wiki/พิมพ์ใจ_ใจเย็น

# data[].attributes.headline
จัดทำโดย ณัฐธวัชร์&n

# data[].attributes.body
จัดทำโดย ณัฐธวัชร์  จันพินิจ

# data[].attributes.headline
จัดทำโดย ณัฐธวัชร์ จ

# data[].attributes.body
จัดทำโดย ณัฐธวัชร์ จันพินิจ