# data[].attributes.headline
วัฒนธรรมของชาวมอญบ้านศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.subject
วัฒนธรรมของชาวมอญบ้านศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.body
ภาษามอญ
ปัจจุบันในชุมชนศาลาแดงผู้ที่ใช้ภาษามอญคือผู้สูงอายุ
อาหารมอญ
อาหารที่คนมอญทาน ลักษณะจะผสมผสานกับอาหารไทย เช่นแกง(คว่ะ)
การแต่งกาย
ในชีวิตประจำวันมักแต่งแบบสมัยนิยมส่วนกลุ่มผู้สูงอายุบางส่วนแต่งแบบมอญ
การแต่งกายสำหรับวันทางศาสนาและประเพณีที่สำคัญ ผู้ชายใส่เสื้อคอกลมผ่าอก แขวนทรงกระบอก นุ่งสโรง ส่วนผู้หญิงใส่เสื้อตัวในเป็นคอกลม แขนกุด สั้นแค่เอว และสวมทับเสื้อลูกไม้เแขนยาวทรงกระบอก

# data[].attributes.headline
ชื่อชุมชน : 

# data[].attributes.body
ชื่อชุมชน : ศาลาแดงเหนือ
ตามเดิมชื่อหมู่บ้านที่มอญว่า “เภี่ยปรัน” มีความหมายว่า “หมู่บ้านไม้แดง”
ที่ตั้ง : ต้ังอยู่หมู่ที่ 2 ตำบลเชียงรากน้อย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี
https://goo.gl/maps/gCXvie2T6Tv5xJLZA
มีเนื้อที่ทั้งหมด 1340 ไร่ อพยพมาจากเมืองเมาะตะมะหรือเมาะลำเลิง จากพม่า เพราะพ่ายแพ้สงคราม มาตั้งถิ่นฐานบริเวณริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา
ภายในหมู่บ้านศาลาแดงเหนือแบ่งเขตเป็น 4 เขต  1) อุมจ้างเภีย แปลว่า หมู่บ้านข้างวัด 2) อุมเกาะฮะนัด แปลว่าหมู่บ้านเกาะสับปะรด 3) อุมตา แปลว่า หมู่บ้านต้นตาล และ 4) อุมกะเตอ แปลว่า หมู่บ้านช่ือกะเตอ

# data[].attributes.headline
ศูนย์กลางการประกอบพิ

# data[].attributes.body
ศูนย์กลางการประกอบพิธีกรรม จะรวมอยู่ท่ี วัดศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.headline
การแต่งกายขอ

# data[].attributes.body
การแต่งกายของของคนมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.headline
ประเด็นที่ต้องการ

# data[].attributes.subject
ประเด็นที่ต้องการ

# data[].attributes.body
1. ชื่อชุมชน ที่ตั้ง (Google Map) ชื่อและภาพศาสนสถานที่เป็นศูนย์กลางชุมชน
2. วัฒนธรรม ประเพณี เทศกาล งานบุญ
1 ประเพณีเกี่ยวกับวิถีชีวิต (ชีวิตคน-ตั้งแต่เกิดจนตาย)
2. เทศกาลงานบุญประเพณี (ฤดูกาล-กิจกรรมในแต่ละช่วงเวลาสำคัญของปี ดูตามปฏิทินทางจันทรคติ) ชื่ออะไร จัดเมื่อไร สำคัญอย่างไร ทำอะไรบ้าง

# data[].attributes.headline
หอไตรปิฎก วั

# data[].attributes.body
หอไตรปิฎก วัดศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.headline
เจดีย์ประจำว

# data[].attributes.body
เจดีย์ประจำวัดศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.headline
กุฏิพระอาจาร

# data[].attributes.body
กุฏิพระอาจารย์ บุญนาค ปทุมโม

# data[].attributes.headline
ศาลาการเปรีย

# data[].attributes.body
ศาลาการเปรียญวัดศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.headline
อนุสาวรีย์พระอําจารย

# data[].attributes.body
อนุสาวรีย์พระอําจารย์บุญนาค ปทุมโม บริเวณหลังวัดศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.body
1. ชุมชนศาลาแดงเหนือ
2. ชุมชนวัดเจดีย์ทอง

# data[].attributes.headline
ประเพณีเกี่ยวกับวิถีชีวิต (ชีวิตคนตั้งแต่เกิดจนตาย)

# data[].attributes.subject
ประเพณีเกี่ยวกับวิถีชีวิต (ชีวิตคนตั้งแต่เกิดจนตาย)

# data[].attributes.headline
พิธีกรรมและการดําเนินชีวิตของชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.subject
พิธีกรรมและการดําเนินชีวิตของชาวมอญชุมชนศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.body
1. การยึดหลักศีล 5 ได้แก่ ห้ามฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ห้ามลักทรัพย์ ห้ามประพฤติผิดในกาม ห้ามพูดเท็จ และห้ามดื่มสุราของมึนเมา
2. การยึดหลักธรรมความกตัญญูกตเวที ชาวบ้านจะให้ความเคารพบิดามารดาของตนเป็นอย่างมาก
3. การยึดหลักธรรมของพาณิชย์ 5 ประการ ได้แก่ ห้ามค้าคน ห้ามค้าส่ิงมีชีวิต ห้ามค้าอาวุธ ห้ามค้ายาพิษ และห้ามค้าสุราเมรัย
4. ละเว้นเรื่องความเช่ือในไสยศาสตร์ ไสยศาสตร์ไม่ใช่แก่นของพระพุทธศาสนา ผีกับพระคนละพวกกัน ให้ยึดหลักคำส่ังสอนของ
พระพุทธเจ้าเป็นหลัก
5. การรู้จักประมาณตน การประกอบอาชีพต้องให้เหมาะสมกับสติปัญญา ความสามารถและการเงินของตน
6. เรื่องความสะอาด เพราะชาวมอญบ้านศาลาแดงเหนือช่วยกันดูแลรักษาความสะอาด ไม่ว่าจะเป็นบ้านของตนเอง หรือพื้นท่ีสาธารณะในหมู่บ้านของตน ตามคำสั่งสอนท่ีสืบทอดกันมา จนกลายมาเป็นนิสัยของคนในหมู่บ้าน
7. เรื่องความรับผิดชอบร่วมกันของคนในหมู่บ้าน ชาวบ้านศาลาแดงเหนือถือเป็นหมู่บ้านท่ีมีความรัก ความสามัคคีกันเป็นอย่างมาก จะเห็นได้จากงานต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นงานบุญหรือการจัดงานต่าง ๆ ทุกคนจะช่วยกันจัดแจงงานให้สำเร็จไป

# data[].attributes.headline
ประเพณีของคนมอญในชุมชนศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.subject
ประเพณีของคนมอญในชุมชนศาลาแดงเหนือ

# data[].attributes.body
เดือน 1 (อ้าย)

ตำข้าวเม่าข้าวใหม่ เซ่นไหว้ผีบ้านและถวายพระสงฆ์ที่วัด

เป็นประเพณีที่มาตั้งแต่สมัยโบราณ มีทั้งการร้องรำ แข่งขันการตำข้าวเม่าอย่างสนุกสนานรื่นเริงเสริมสร้างความสามัคคีในชุมชน เมื่อทำนา
เสร็จแล้ว ผ่านเวลาสักระยะหนึ่ง ประมาณช่วง เดือนตุลาคม ถึง พฤศจิกายนจะเริ่มเก็บเกี่ยวเมล็ดข้าวจ้าวหรือข้าวเหนียวที่มีรวงแก่แล้วนำมาคั่ว และตำ ในสมัยก่อนนั้น การตำข้าวเม่ามักจะทำในเวลากลางคืน จะเป็นคืนเดือนมืดหรือคืนเดือนหงายก็ได้ ในระหว่างคั่วข้าวเม่าบนเตาไฟจะมีประเพณีการเล่นของหนุ่มสาวโดยนำเอามะพร้าวทึนทึกขว้างไปที่เตาไฟทำให้ภาชนะที่ใช้คั่วข้าวเม่าแตกกระจาย หลังจากนั้นก็จะช่วยกันตำข้าวเม่าโดยใช้ครกไม้ตำข้าวเปลือกและสากไม้มาช่วยกันตำให้เป็นข้าวเม่า

เดือน 3

สารทข้าวหลาม

ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

เป็นประเพณีที่แสดงความสามัคคี ความพร้อมเพรียงของชาวไทยเชื้อสายมอญที่ร่วมกันลงแรงกายและแรงศรัทธา จัดพิธีเผาฟืนเพื่อให้ความอบอุ่นแก่พระสงฆ์และจัดทำข้าวหลามถวายพระสงฆ์เพื่อแสดงออกถึงความกตัญญูต่อบรรพชน

ทำบุญวันมาฆบูชา

ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 โดยทั่วไปจะนิยมทำบุญตักบาตร ฟังพระธรรมเทศนา รับศีล รับพร ถวายสังฆทาน เวียนเทียนรอบอุโบสถ

เดือน 5

เปิงสงกรานต์

เป็นประเพณีที่สืบเนื่องจากการฉลองเทศกาลสงกรานต์อันเป็นวันขึ้นปีใหม่สมัยโบราณ ในวันที่ 13 เมษายน จะมีการทำข้าวแช่เฉลิมฉลองเพื่อความเป็นสิริมงคล การทำข้าวแช่ของชาวมอญในสมัยโบราณจะมีขั้นตอนยุ่งยากซับซ้อนเพราะชาวมอญถือว่าข้าวแช่เป็นอาหารศักดิ์สิทธิ์สำหรับการบูชาเทพยาดา หม้อสำหรับใส่ข้าวแช่ของชาวมอญ เรียกว่า ฮะมายซังกรานต์ เป็นหม้อดินเผา ปากผาย ก้นแบน มีลวดลายรอบตัวหม้อ เมื่อเตรียมสำรับข้าวแช่เรียบร้อยแล้วจะนำไปวางไว้ที่ศาลเพียงตา หรือ ฮ้อยซังกรานต์ (บ้านสงกรานต์) เพื่อบูชาเทพยดาสำรับหนึ่ง สำรับอื่น ๆ ก็จะนำไปถวายพระที่วัด และส่งให้ญาติผู้ใหญ่เพื่อแสดงความเคารพ

แห่หางหงส์-ธงตะขาบ

ในช่วงวันที่ 15-16 เมษายนของทุกปี จะนำธงตะขาบขึ้นสู่เสาหงส์ โดยจะแห่จากท้ายหมู่บ้านแล้วเวียนเจดีย์ที่วัด 3 รอบก่อนจะชักขึ้นสู่ยอดเสาเพื่อบูชาพระพุทธเจ้า การถวายหางหงส์ ธงตะขาบ จะทำพิธีบริเวณเสาหงส์หน้าเจดีย์ หลังจากทำเสร็จแล้วในตอนบ่ายจะมีการแห่ธง โดยช่วยกันจับขอบธงตลอดทั้งผืนไปตามหมู่บ้าน

สรงน้ำพระสงฆ์

การสรงน้ำพระของชาวมอญอาจจะแตกต่างจากที่อื่นๆ โดยการสรงน้ำราง คือ การสร้างห้องสรงน้ำที่มีทีปิดมิดชิดและมีรางน้ำยาวจากด้านนอกสู่ด้านในห้อง เพื่อความสะดวกในการชำระร่างกายของพระสงฆ์ รวมทั้งเป็นการป้องกันสตรีไม่ให้ถูกต้องกายพระสงฆ์โดยมิตั้งใจ โดยจะจัดขึ้นในวันที่ 13 เมษายนของทุกปี

แข่งลูกหนู

จัดขึ้นเนื่องในโอกาสงานฌาปนกิจศพของพระสงฆ์ชาวรามัญ และต่อมาถูกดัดแปลงเป็นการละเล่นเพื่อความรื่นเริงในงานฌาปนกิจของพระเถระและการละเล่นของชาวมอญ และในปัจจุบันประเพณีแข่งลูกหนูของชาวมอญในพื้นที่ปทุมธานีและนนทบุรีบางส่วน ได้จัดรวมกันที่ลานอเนกประสงค์ของจังหวัดปทุมธานี

เดือน 6

ทำบุญกลางบ้าน

มักจะจัดขึ้นราวเดือน 3 ถึงเดือน 6 ตามปฏิทินจันทรคติไทย โดยจัดขึ้นเพื่อเป็นการชุมนุมชาวบ้านมาร่วมจัดงานประเพณีร่วมกัน สร้างความสามัคคีของคนในหมู่บ้าน ไต่ถามทุกข์สุขซึ่งกันและกัน มีปัญหาช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นลักษณะของความเชื่อ การทำบุญอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลกุศลให้พระภูมิเจ้าที่เจ้ากรรมนายเวร ตลอดจนบูชาพระโพธิ์แสนห้า เพื่อขอความคุ้มครอง ให้อยู่เย็นเป็นสุข รวมถึงเจ้ากรรมนายเวร ตลอดจนบูชาพระโพธิ์แสนห้า เพื่อขอความคุ้มครอง ให้อยู่เย็นเป็นสุข หลังจากนั้น ในตอนเช้าวันรุ่งขึ้นจะมีการสวดมนต์ ทำบุญเลี้ยงพระชาวบ้านจะนำอาหารมาคราวหวานมาถวายพระ

# data[].attributes.attachment_link.title
ศาลาเเดงเหนือ

# data[].attributes.headline
ประเพณีของคนมอญในชุมชน ศาลาเเดงเหนือ

# data[].attributes.subject
ประเพณีของคนมอญในชุมชน ศาลาเเดงเหนือ

# data[].attributes.body
เดือน 1 ตำข้าวเม่าข้าวใหม่ เซ่นไหว้ผีบ้านและถวายพระสงฆ์ที่วัด
เดือน 3 สารทข้าวหลาม และทำบุญวันมาฆบูชา
เดือน 5 เปิงสงกรานต์ ประเพณีส่งข้าวแช่ แห่หางหงส์-ธงตะขาบ ชักบังสกุล และสรงน้ำพระสงฆ์/ แข่งลูกหนู
เดือน 6 ทำบุญกลางบ้าน
เดือน 7 ทำบุญถวายผ้าอาบน้ำฝน
เดือน 8 อาสาฬหบูชา/ เข้าพรรษา (หล่อและถวายเทียนพรรษา บุญ สลากภัต) : บุญเดือน 8
เดือน 10 ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง
เดือน 11 กวนกระยาสารท ตักบาตรออกพรรษา

# data[].attributes.body
เดือน 7 ทำบุญถวายผ้าอาบน้ำฝน (ไม่มีการกำหนดวัน)
ชื่อ ทําบุญถวายผ้าอาบน้ำฝน
จัดเมื่อไร 1 ค่ำ เดือน 7 ไปจนถึง ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8
สำคัญอย่างไร เป็นการทำบุญที่ช่วยทำนุบำรุงและสนับสนุนพระศาสนาให้คงอยู่สืบไป และเพื่อมิให้พระภิกษุสงฆ์ต้องลำบากในการแสวงหาผ้าอาบ
ทำอะไร

1. เมื่อถึงกำหนดวันถวายผ้าอาบน้ำฝน พระภิกษุสงฆ์ และ อุบาสก อุบาสิกา มาประชุมพร้อมกันในอุโบสถหรือศาลาการเปรียญ

2.  จะมีการแสดงธรรม เกี่ยวกับประวัติ และ อานิสงส์ของการถวายผ้าอาบน้ำฝน

3. เมื่อพระสงฆ์แสดงธรรมเทศนาจบ หัวหน้าอุบาสกอุบาสิกานำกราบพระ และ กล่าวคำบูชาพระรัตนตรัย

เดือน 8 อาสาฬหบูชา / เข้าพรรษา (หล่อและถวายเทียนพรรษา บุญ สลากภัต) : บุญเดือน 8
ชื่อ อาสาฬหบูชา
จัดเมื่อไร ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8
สำคัญอย่างไร เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศ พระศาสนาเป็นครั้งแรก โดยแสดงปฐมเทศนา คือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร เป็นผลให้เกิดมีพระสาวกรูปแรกขึ้นในพระพุทธศาสนา จนถือได้ว่าเป็นวันแรกที่มีพระพุทธ พระธรรมและพระสงฆ์ ครบเป็นองค์พระรัตนตรัย
ทำอะไร ทำบุญ ตักบาตร รักษาศีล เวียนเทียน ฟังพระธรรมเทศนา (ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร) และสวดมนต์

ชื่อ วันเข้าพรรษา
จัดเมื่อไร วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11
สำคัญอย่างไร เป็นวันที่พระสงฆ์เถรวาทจะอธิษฐานว่าจะพักประจำอยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่ง ตลอดระยะเวลาฤดูฝนที่มีกำหนดเป็นระยะเวลา 3 เดือน ตามที่พระธรรมวินัยบัญญัติไว้ โดยไม่ไปค้างแรมที่อื่น หรือเรียกว่าจำพรรษา
ทำอะไร ทำเทียนจำนำพรรษา ถวายผ้าอาบน้ำฝน และจตุปัจจัย แก่ภิษุสามเณร ทำบุญ ตักบาตร ฟังธรรมเทศนา รักษาอุโบสถศีล อธิษฐาน งดเว้นอบายมุขต่างๆ

เดือน 10 ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง
ชื่อ ประเพณีตักบาตรน้ำผึ้ง
จัดเมื่อไร จัดในช่วง 15 ค่ำ เดือน 10
สำคัญอย่างไร น้อมนำให้ระลึกถึงองค์ผู้มีพระภาคเจ้าที่มีความเกี่ยวข้องกับสัตว์เดียรัจฉาน สัตว์ยังรู้คุณค่าของศาสนาด้วยการเสาะแสวงหาภิกษาหารนำมาถวายพุทธองค์เพื่อได้สดับตรับฟังธรรม พุทธศาสนิกชนจึงนำรูปแบบของการนำปัจจัยมาถวายเพื่อจุดหมายการได้ฟังธรรมเทศนาเช่นกัน
ทำอะไร  การตักบาตรน้ำผึ้ง เป็นประเพณีการถวายน้ำผึ้งแก่ภิกษุและสามเณร

เดือน 11 กวนกระยาสารท ตักบาตรออกพรรษา (ประเพณีตักบาตรพระร้อย)
ชื่อ ประเพณีทําบุญวันสาทร ในภาษามอญเรียกว่า ซอกขะวา
จัดเมื่อไร จัดในช่วงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11
สำคัญอย่างไร ได้รับส่วนบุญได้เต็มที่และมีโอกาสหมดหนี้กรรม และได้ไปเกิดหรือมีความสุข ทำบุญเพื่ออุทิศส่วนบุญให้ปู่ย่าตายายและญาติมิตรทั้งหลายที่ล่วงลับไปแล้ว
ทำอะไร การปฏิบัติเหมือนกับการ ท้าบุญทั่วไปแต่ในวันน้ันจะมีการถวายขนมกระยาสารท

ชื่อ ประเพณีตักบาตรพระร้อย
จัดเมื่อไร จะจัดขึ้นช่วงเทศกาลออกพรรษา แรม 1 ค่ำ เดือน 11
สำคัญอย่างไร เป็นประเพณีตักบาตรทางน้ำในช่วงเทศกาลออกพรรษา ที่ชาวปทุมธานี โดยเฉพาะชาวไทยเชื้อสายมอญ ปฏิบัติกันมานานนับร้อยปี เพราะจังหวัดปทุมธานีมีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่าน ทำให้เกิดลำคลองหลายสายขึ้น เพื่อ
ใช้เป็นเส้นทางการคมนาคม ใช้ในการชลประทาน ใช้ในการอุปโภคบริโภค อีกทั้งบ้านเรือนประชาชน
ทำอะไร นิมนต์พระทั้งหมด 100 องค์ ในวันงานจะมีลูกศิษย์พายเรือไปตามวัดเพื่อในชาวบ้านในแต่ละพื้นที่ได้ทำบุญตักบาตร ในปัจจุบัน
ยกเลิกประเพณีตักบาตรพระร้อยและได้ เปลี่ยนมาเป็นประเพณีตักบาตรข้าวเม่าแทน ซึ่งประเพณีตักบาตรข้าวเม่านั้นมีพิธีกรรม คือชาวบ้าน จะถวายอาหารหรือผลิตผลทางการเกษตรของตนเองทำบุญในช่วงเดือนธันวาคมถึงมกราคมในทุกๆ ปี