# data[].attributes.headline
Adaptacja dziecka trzyletniego do środowiska przedszkolnego

# data[].attributes.subject
Adaptacja dziecka trzyletniego do środowiska przedszkolnego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Wszystkiego, co naprawdę warto wiedzieć nauczyłem się w przedszkolu"
Robert Fulghum - filozof

Pójście przez Wasze dziecko do przedszkola może niewątpliwie być sytuacją trudną dla całej rodziny. Dziecko, dla którego dotychczasowym światem byliście Wy i Wasz dom, staje przed koniecznością pójścia w zupełnie nowe miejsce, w którym rytm dnia codziennego toczy się inaczej niż w domu. Nie mniejsze trudności możecie sami przeżywać. Zostawiacie swoje małe pociechy na parę godzin z dala od siebie, nierzadko z myślą czy maluch sobie poradzi.
Wiek przedszkolny
Dziecko kończące 3. rok życia wkracza w nową fazę rozwojową nazywaną średnim dzieciństwem. Jest to okres w życiu dziecka od 3 do 6 roku życia i stanowi czas, w którym przygotowuje się do podjęcia roli ucznia.

Charakterystyczną zmianą w tym okresie jest m.in. zmiana w kontaktach z rówieśnikami.

Najbardziej widoczna jest w zabawie, podczas której dzieci zaczynają wchodzić w interakcje z innymi dziećmi, podejmują współpracę, planują zabawy, co prowadzi do nawiązywania przyjaźni. W ten sposób dziecko zdobywa doświadczenie bardzo ważne w tym okresie jego rozwoju.

Koniec trzeciego roku życia to również czas, kiedy Wasze dziecko nabywa tzw. dojrzałość przedszkolną - czyli pewien stopień rozwoju fizycznego, psychicznego oraz społeczno-emocjonalnego i jest uzależniona od tego, jak rozwijało się dziecko we wcześniejszych etapach.

Warto więc wiedzieć, że nie każdy trzylatek osiągnie stopień rozwoju równy jego wiekowi. Wynika to bowiem z tego, że każde dziecko jest jedyne w swoim rodzaju oraz że tempo w jakim się rozwija jest różne - jeden trzylatek szybciej się czegoś nauczy, a inny tę samą umiejętność opanuje trochę później.

Po czym poznać, że Twoje dziecko osiągnęło poziom dojrzałości pozwalający mu na pójście do przedszkola:

Dojrzałość dziecka do pójścia do przedszkola można poznać na podstawie zdolności nawiązywania kontaktów społecznych - przyjrzyjcie się np., czy Wasze dziecko bawi się z innymi dziećmi czy woli sam/sama się bawić oraz czy potrafi samodzielnie wykonywać pewne czynności, do których zaliczamy:

- mycie rąk
- umiejętność samodzielnego jedzenia
- samodzielne korzystanie z toalety
- umiejętność samodzielnego ubierania się
- rozpoznawanie swoich rzeczy
- znajomość własnego imienia i nazwiska

Opanowanie tych czynności jest bardzo ważne również dlatego, że pozwala Waszemu dziecku na łagodniejszy start w nowym środowisku, jakim jest przedszkole oraz ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa i niezależności dziecka.
Czynniki emocjonalne
Między 2. a 6. rokiem życia Twoje dziecko coraz lepiej rozumie emocje własne i innych, uczy się regulowania emocji, dzięki temu może nawiązywać pozytywne kontakty z dorosłymi i rówieśnikami.

Wynika to z kształtowania się umiejętności zaradczych, które pozwalają dzieciom wpływać na zachowania i uczucia innych poprzez wyrażanie własnych uczuć np. przytulanie się.

Dziecko nabiera wtedy wprawy w pocieszaniu innych, droczeniu się, żartowaniu z innymi. Wasz maluch w tym okresie zaczyna przeżywać i rozumieć coraz większe spektrum emocji, dlatego ważne jest, abyście potrafili odpowiednio reagować na uczucia Waszego dziecka.
Czynniki społeczne
Rozwój umiejętności społecznych u dzieci jest bardzo różny i wpływają na niego postępy w pozostałych sferach rozwoju dziecka. Ważnym elementem kształtowania się umiejętności społecznych jest zabawa.

Kontakty społeczne w zabawie przyjmują różną postać: od zabaw samotnych, w których dziecko nie przejawia jeszcze aktywności społecznej poprzez zabawy równoległe oparte na naśladownictwie zachowań rówieśników, do społecznych form zabawy, w których dzieci ustalają między sobą poszczególne role, np. w zabawie w dom - jedna dziewczynka jest mamą, druga córką a chłopiec wciela się w rolę taty.

Warto zwrócić uwagę na pewne zachowania waszego dziecka, które mogą ułatwić adaptację w przedszkolu, a są nimi :
- dziecko dobrze znosi nieobecności mamy - np. zostaje pod opieką innych członków rodziny, nie płacze gdy tylko nie widzi mamy.
- dziecko z własnej inicjatywy oddala się od mamy, nie trzyma się kurczowo jej ręki - np. będąc na spacerze dziecko idzie w stronę innych dzieci, które wzbudzają zainteresowanie, nie oglądając się za mamą.
- wykazywanie chęci zabawy z innymi dziećmi - np. będąc na spacerze czy placu zabaw, maluch wyraża zainteresowanie innymi dziećmi, chce się z nimi bawić (należy pamiętać, że bawienie się osobne, lecz w grupie innych dzieci, również jest formą zabawy i kształtuje późniejszą chęć wspólnej zabawy).
Adaptacja w przedszkolu - Czyli jak może wyglądać proces adaptacji waszego dziecka w przedszkolu
Co roku drzwi przedszkoli otwierają się na nowe dzieci. Dziecko po wejściu do przedszkola znajduje się w odmiennym środowisku niż żyło do tej pory. Spotyka się z nowymi osobami, zasadami oraz innymi dziećmi. Rodzice mogą odczuwać niepokój związany z tym, czy dziecko szybko przyzwyczai się do nowej grupy, czy panie pracujące w przedszkolu się odpowiednio nim zajmą.

Często lęk i niepokój mogą wynikać z braku znajomości organizacji życia przedszkola, dlatego ważna jest współpraca przedszkola z rodziną. Pozwala ona na łagodne przystosowanie się dziecka do nowych warunków.

Obecnie większość placówek przedszkolnych uważa za najważniejsze zadanie włączenie rodziny w proces adaptacyjny dziecka do nowego środowiska.
Przykład programu zajęć adaptacyjnych w przedszkolu:
Program adaptacyjny dla rodziców i dzieci zazwyczaj rozpoczyna się w czerwcu. Składa się z serii spotkań, na których rodzice poznają przedszkole, organizację pracy oraz kadrę. Kolejne spotkania odbywają się wraz z dziećmi i mają na celu przybliżenie środowiska przedszkolnego, w tym panie nauczycielki, a formą nawiązywania kontaktu i wzajemnego poznawania się są zabawy wspólne z dziećmi.

Spotkania z najmłodszymi są tak organizowane, by przypominały rzeczywisty dzień w przedszkolu. Dzieci słuchają bajek, biorą udział w różnych zajęciach plastycznych lub bawią się na placu zabaw. Przedszkola często dają jakąś pamiątkę z tych spotkań, np. w formie wspólnego zdjęcia, by maluch pamiętał, dokąd będzie wracał.

Należy pamiętać, że każde przedszkole ma inną ofertę programową, którą łączy jeden cel, zapewniający dzieciom jak najlepszy rozwój.

Rady dla rodziców dzieci idących do przedszkola oraz dzieci które już do przedszkola chodzą.
Jak przygotować dziecko do przedszkola :
- Poświęć czas, aby dziecko mogło oswoić się z myślą, że idzie do przedszkola (wyjaśnij swojemu dziecku, że niedługo zostanie przedszkolakiem i co to dla niego oznacza).
- Pokaż zalety przedszkola (nowe zabawki, nowi koledzy, pani nauczycielka, która zna dużo zabaw).
- Pozytywnie myśl o placówce, informuj dziecko, że w przedszkolu będzie spędzało czas z innymi dziećmi bez rodziców.
- Ćwicz z dzieckiem czynności samoobsługi w formie sprawiającej mu radość.
- Zapoznaj dziecko wcześniej z przedszkolem.
- Opowiedz mu o własnym pobycie w przedszkolu.
- Zrób z dzieckiem razem zakupy do przedszkola.
- Przygotuj wygodne ubranie, tak by nie miało kłopotu przy wkładaniu, zapinaniu.
- Nie obiecuj dziecko nagrody, za to że pójdzie do przedszkola.

Gdy dziecko już chodzi do przedszkola :

- Nie śpiesz się rano. Dziecko powinno bez pośpiechu rozpocząć swój dzień. Dobrze jest wstać wcześniej, by nie śpieszyć się za bardzo. Maluszki wykonują swoje czynności dużo wolniej, dlatego ponaglanie do wyjścia może powodować niepotrzebny stres.
- Pozwól zabrać swojemu dziecku z domu ulubioną zabawkę lub maskotkę.
- W przedszkolu pomóż dziecku rozebrać się.
- Przestrzegaj godziny przyprowadzenia dziecka do przedszkola, gdyż może być mu smutno dołączać do grupy, gdy inne dzieci zaczęły się już z panią bawić.
- Pożegnaj się z dzieckiem krótko.
- Staraj się nie uciekać, wymykać z przedszkola. Nie mów dziecku że zaraz po niego wrócisz.
- Powiedz dziecku, kto po niego przyjdzie. Powiedz, że je kochasz i na pewno je odbierzecie.
- Bądź zawsze punktualna/ny, a jeśli wiesz, że się spóźnisz, uprzedź swoje dziecko o tym.
- Staraj się witać swoje dziecko zawsze z uśmiechem i z uśmiechem je żegnaj.
- Przez pewien czas, gdy sytuacja na to pozwala, możesz spróbować odbierać dziecko wcześniej i systematycznie wydłużać czas jego pobytu w przedszkolu.
- Chwal swoje dziecko za jego odwagę w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami.
- Nie wymagaj, by Twoje dziecko od razu pokochało przedszkole
- Pomóż swojemu dziecku wyrażać emocje jak: radość czy smutek.
- Staraj się znaleźć dużo czasu i cierpliwości dla swojego dziecka po południu.

Pamiętajcie, że pomimo odpowiedniego przygotowania Waszego dziecka do przedszkola, może to być dla niego trudna sytuacja, więc najlepiej dać maluchowi tyle czasu, ile potrzebuje, aby dobrze i pewnie poczuł się w przedszkolu.

Bibliografia
1. Strelau J, „Psychologia- Podręcznik akademicki", Gdańsk, 2000.
2. Rzadkiewicz M, „Mamo, tato! Idę do przedszkola", Warszawa, 2006.
3. Bolechowska M, Dojrzałość przedszkolna dzieci trzyletnich", Katowice, 1976.
4. http://przedszkole.nasze.pl/, „Czy dziecko dojrzało do pójścia do przedszkola?".
5. Gańka-Sałata A, Szeplewicz G, „Adaptacja dziecka do przedszkola".
6. Góral R „Ogólna charakterystyka okresu przedszkolnego", Gliwice.
Autor: Tomasz Polanowski
Ekspresja seksualna dziecka może przyjmować różne formy. Zaliczamy do nich: masturbację dziecięcą, ekshibicjonizm dziecięcy, podglądanie (rówieśników, osób dorosłych, zwierząt), zabawy erotyczne oraz twórczość dziecięcą. Masturbacja dziecięca Już w wieku niemowlęcym dzieci zaczynają manipulować przy swoich narządach płciowych, dotykać, bawić się [...]

# data[].attributes.attachment_link.title
Adaptacja dziecka do przedszkola - Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę

# data[].attributes.attachment_link.description
Adaptacja dziecka do przedszkola: czynniki emocjonalne, społeczne i inne odgrywające rolę w gotowości dziecka do pójścia do przedszkola "Wszystkiego, co naprawdę warto wiedzieć nauczyłem się w przedszkolu" Robert Fulghum - filozof Pójście przez Wasze dziecko do przedszkola może niewątpliwie być sytuacją trudną dla całej rodziny. Dziecko, dla którego dotychczasowym światem byliście Wy [...]

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adaptacja dziecka do przedszkola

Rozwój człowieka dokonuje się w środowisku, w którym żyje i wchodzi w szereg relacji. Szczególny wpływ wywiera przy tym środowisko społeczne. Stajemy się jego członkami w momencie przyjścia na świat.

Dziecko zaczyna swój rozwój w środowisku rodzinnym, czuje się w nim bezpieczne i kochane. W momencie rozpoczęcia funkcjonowania w środowisku instytucjonalnym, często pojawiają się trudności. Należy przy tym pamiętać, że warunkiem prawidłowego rozwoju dziecka jest prawidłowe przystosowanie się do nowych warunków, nowego środowiska. Problem przystosowania staje się szczególnie istotny w świetle teorii, które określają proces przystosowania jako szczególnie istotny dla przyszłych społecznych doświadczeń dziecka. Organizacja i przebieg procesu adaptacji dzieci trzyletnich do przedszkola może mieć decydujące znaczenie dla rozwoju dziecka.

Co to jest adaptacja?

Adaptacja to inaczej przystosowanie lub dostosowanie naszego zachowania do wymogów sytuacji i środowiska. Na adaptację składają się procesy akomodacji i asymilacji. W terminologii psychologii ewolucyjnej, adaptacja oznacza mechanizm biologiczny lub psychiczny, który powstał w toku ewolucji danego gatunku. Efektem działania tego mechanizmu jest przystosowanie się organizmu do określonego układu warunków środowiska.

Zagadnienie przystosowania wydaje się być szczególnie istotne zarówno dla rodziców jak i pedagogów. Te dwa podmioty są odpowiedzialne za charakter przebiegu adaptacji dziecka do przedszkola. Ważna jest tego świadomość, która powinna zaowocować partnerską współpracą .

W kontekście powyższych rozważań, warto zastanowić się na czym polega przystosowanie i co się z nim wiąże. Poznanie owego procesu przystosowania, nawet w niewielkim zakresie, może ustrzec przed wieloma błędami zarówno nauczycieli jak i rodziców.

Proces i przebieg przystosowania dziecka

Wielu badaczy uważa wiek przedszkolny za okres krytyczny w kontekście rozwoju człowieka. Zwraca na to uwagę również M. Suświłło, która stwierdza, że jest to czas „osiągania kolejnego stadium dojrzałości fizjologicznej organizmu i rozwoju intelektualnego, budowania podstawowych struktur osobowości, to złoty wiek uczenia się, zdobywania doświadczeń społecznych." [1]

Okazuje się, że przystosowanie dziecka do przedszkola odgrywa szczególnie istotne znaczenie dla przyszłych społecznych kontaktów dziecka. W psychologii funkcjonuje przekonanie, że pierwsze społeczne kontakty dzieci, utrwalają się i wpływają na funkcjonowanie człowieka w ciągu życia. To pierwsze przejście dziecka: ze środowiska rodzinnego do środowiska przedszkolnego, będzie rzutowało na charakter późniejszych zmian w życiu dziecka. Zwraca na uwagę to uwagę m.in. W.D. Wall, E.B. Hurlock i inni.

Dobrze zorganizowany i kierowany proces przystosowania dziecka do przedszkola może stać się stymulatorem pozytywnych zmian rozwojowych. Najważniejszym warunkiem, jest organizacja procesu adaptacyjnego na miarę możliwości dziecka. Trzylatek sam nie jest w stanie pokierować tym procesem, należy więc wspomóc jego wysiłki stwarzając odpowiednie ku temu środowisko wychowawcze.

Przystosowanie jest wyrazem zaakceptowania nowych warunków, odnalezienia się w nowej roli, pragnienia zmian wewnętrznych i zewnętrznych. Nowe sytuacje, ludzie mobilizują dziecko do działania tylko wtedy, gdy dane środowisko zaspokaja jego podstawowe potrzeby, a w nich szczególnie istotną potrzebę bezpieczeństwa. M. Suświłło stwierdza, że „ poznawanie przez dziecko nowego środowiska społecznego jest szansą na wzbogacenie i stymulację procesów rozwojowych, uspołecznienie, ale tylko wówczas, gdy jest ono zaakceptowane ". [2]

E.B. Hurlock ukazuje znaczenie przystosowania w prawidłowym rozwoju psychicznym dziecka, w jego pojmowaniu własnej osoby, a przede wszystkim w poczuciu szczęścia. Autorka stwierdza, że „ aby dzieci były szczęśliwe, muszą się dobrze przystosować psychicznie i społecznie. " [3] Dziecko, które cieszy się adaptacją społeczną ze strony osób, na których jej zależy, łatwiej można uszczęśliwić.

Prawidłowy przebieg adaptacji dziecka 3 letniego w przedszkolu

Ogromny wpływ na sposób i jakość przystosowania dziecka do przedszkola oprócz poziomu psychofizycznego dzieci, a także środowiska rodzinnego, odgrywa sposób, w jaki placówka organizuje proces adaptacji. Równie ważną kwestią jest to w jaki sposób przebiega ów proces. Istotna jest także świadomość środowiska przedszkolnego, co do zadań jakie zobowiązana jest realizować jako instytucja otaczająca fachową opieką dzieci trzyletnie, uwzględniając specyfikę trudnego okresu adaptacji dziecka do przedszkola.

Dziecko przekracza próg przedszkolny z bagażem doświadczeń, nawyków, przyzwyczajeń itd. W nowym środowisku zetknie się ono z wieloma wymogami, ograniczeniami, zasadami- to dla dziecka wielka trudność. Zarówno przedszkole jak i dziecko, posiadają swoje wymagania i oczekiwania odnośnie współpracy. Wymagania przedszkola wobec dzieci są jednakowe, natomiast możliwości dzieci są bardzo zróżnicowane. Rozwój psychofizyczny u różnych dzieci jest różny. W owych rozbieżnościach dostrzec można problem, w takim zorganizowaniu działań, które zapewniłyby odpowiednie możliwości rozwoju każdemu dziecku. Należy przy tym pamiętać, że nie należy traktować dziecka jako jednostki pasywnej w toku adaptacji. Zwraca na to uwagę między innymi D. Klus- Stańska, M. Suświłło, J. Lubowiecka i inni.

M. Suświłło stwierdza, że przystosowanie dziecka do życia zbiorowego „wyznaczane jest współdziałaniem różnorodnych czynników tworzących skomplikowany splot determinantów genetycznych i środowiskowych." [4]
Znajomość możliwości przystosowawczych dziecka, wynikających głównie z jego właściwości rozwojowych, jest nieodzowna zarówno dla rodziców jak i pedagogów. Autorka stwierdza, że dana wiedza jest im potrzebna „aby mogli właściwie rozpoznawać zachowania dziecka, dostrzegać pojawiające się trudności, dostarczać bodźców do uczenia się."[5]

Natomiast D. Klus -Stańska zwraca uwagę na fakt, że znajomość pewnych sposobów przystosowania „czyni ten proces bardziej manipulnowalnym dla pedagoga i stwarza możliwość takiego kierowania środowiska wychowawczego, by stawało się ono stymulatorem tych form przystosowania, które (...) umożliwiają dziecku zaspokojenie jego potrzeb w sposób aprobowany społecznie."

Proces adaptacji do przedszkola z perspektywy dziecka

Analizując proces adaptacji z perspektywy dziecka J. Lubowiecka stwierdza, że nauczyciele i rodzice zobowiązani są wspomóc dziecko w tych, jakże trudnych dla niego chwilach. Powinni oni stworzyć warunki do tego, aby pomóc dziecku zmniejszyć ból psychiczny. Autorka wyróżnia trzy aspekty działania przedszkola. Pierwszy wiąże się ze sposobem zaspokajania potrzeb wychowanka ze względu na jakość i tryb ich zaspokajania. Drugi stanowi warunki w jakich dziecko nawiązuje interakcje z innymi ludźmi i środowiskiem materialnym. Trzeci natomiast aspekt dotyczy sytuacji, w których to dziecko będzie miało okazję uczenia się, nowej dla niego roli członka społeczności przedszkolnej.

Według autorki przedszkole w odniesieniu do adaptacji przyjmuje dwa warianty zachowań. Pierwszy, pasywny zakłada, że dziecko zobowiązane jest do przystosowania się do wymogów, które stawia placówka. Zakłada ponadto, że pojawiające się u dziecka trudności mają tylko charakter przejściowy. Wariant drugi posiada te same cechy instytucji, które charakteryzuje przedszkole z wariantu pasywnego. Placówka w wariancie drugim zwraca jednak, największą uwagę na możliwości, trudności i potrzeby dziecka, charakteryzując się przy tym ogromna otwartością. Jest ona w stanie zmodyfikować swą rolę do „wspierającej indywidualne zdolności wychowanków oraz wykorzystywania ich szans rozwojowych, znaczących dla dalszego przebiegu tego procesu." [7]
Bardzo ważną staje się ponadto kwestia odpowiednio dobranej kadry pedagogicznej, ponieważ zdarza się tak, że problemy dziecka związane są właśnie z nieodpowiednim podejściem nauczycielek.
Według M. Suświłło podstawą prawidłowego oddziaływania pedagogicznego, przez co prawidłowego przebiegu procesu adaptacyjnego, jest podmiotowość w interakcji nauczyciel - dziecko. Przy czym dziecko uznawane jest za pełnoprawnego uczestnika szeroko pojętego dialogu.

Zadaniem nauczyciela jest stwarzanie takich warunków, aby dziecko miało okazję do wyrażania swojej podmiotowości. Najczęściej służy do tego aktywność własna dziecka. Autorka określa warunki, za których stworzenie odpowiedzialny jest nauczyciel - mają one ułatwić dziecku przystosowanie do warunków przedszkolnych. Po pierwsze są to warunki materialne: wnętrza przedszkola, wyposażenie, pomoce, zabawki, dekoracja o ciepłym, rodzinnym klimacie. Warunki emocjonalne: miła atmosfera, ciepły, życzliwy stosunek nauczyciela do dzieci i bezpieczeństwo psychologiczne. Warunki pedagogiczne: nauczyciel ma przede wszystkim stymulować dzieci, stosować takie rozwiązania, które ulżą dziecku w trudach adaptacyjnych. Jeżeli chodzi o działalność nauczyciela w okresie wstępnej adaptacji, to jego rola powinna być przede wszystkim terapeutyczna.

Autorka stwierdza, że nierzadkie są sytuacje niewiedzy rodziców, odnośnie wymagań stawianych dziecku. W pierwszych dniach pobytu dziecko przeżywa stan w rodzaju przeciążenia informacyjnego, przy jednoczesnym poczuciu zachwianego bezpieczeństwa. Dosyć częstym błędem nauczycielek jest to, że „zbyt intensywnie próbują włączać dzieci w swoją linię działania i cały system instytucjonalnego funkcjonowania tej placówki w przeświadczeniu, że jest to najlepszy sposób pomocy dzieciom w ich adaptacji."[8] Instytucjonalny charakter sprawowania opieki egzekwuje od dzieci dostosowanie do organizacji życia, przestrzegania określonych zasad, sposobu zaspokajania potrzeb. Dziecko dość szybko musi zapoznać się z infrastrukturą.

Program wstępnej adaptacji

Z całą pewnością prawidłowo zorganizowany przebieg procesu adaptacyjnego w przedszkolu musi obejmować „program wstępnej adaptacji". Bardzo ważną rolę odgrywa także współpraca ze środowiskiem rodzinnym dziecka. Zarówno u rodziców jak również u nauczycieli, wiedza i doświadczenie zdobywane w trakcie spotkań adaptacyjnych, sprzyjają zmianie ich zachowań, ku odpowiedniej pomocy dziecku. Ma to także wpływ na rozwijanie postaw empatycznych, a także na lepsze rozumienie problemów dzieci związanych z adaptacją do przedszkola. Dzięki temu wytwarza się wokół dziecka ogólny klimat życzliwości, pomocy i akceptacji. W sytuacji, gdy dochodzi do współpracy środowiska rodzinnego i przedszkolnego, można mówić o koordynowaniu oddziaływań wychowawczych, co zawsze będzie dobrze wpływało na dziecko. Połączenie tych wszystkich czynników, będzie wyzwalało w dziecku postawę eksploracyjną względem nowego otoczenia. Wpłynie także na zaspokajanie potrzeb poznawczych i społecznych, tym samym oddali dziecko od lęku, wywołanego w głównej mierze brakiem poczucia bezpieczeństwa.

W celu zebrania opinii nauczycieli oraz rodziców na temat realizowanych programów adaptacyjnych, przeprowadziłam ankietę w pięciu białostockich placówkach przedszkolnych. Respondentami byli rodzice dzieci trzyletnich oraz nauczyciele. Pozyskane wyniki pozwoliły stwierdzić, że rodzice i nauczyciele pozytywnie ustosunkowują się do realizowanych spotkań adaptacyjnych. Obie grupy respondentów były zdania, że tego typu działania powinny być realizowane w przedszkolach przed rozpoczęciem roku szkolnego. Zarówno rodzice jak i nauczyciele stwierdzili, że działania te ułatwiły im wspomaganie dziecka w tym trudnym okresie wstępnej adaptacji dzieci do przedszkola. Większość realizowanych działań wydała się badanym interesująca i niezbędna w kontekście przygotowania dziecka do nowej roli. Prezentowali otwartą postawę w stosunku do możliwości dodania kolejnych działań, które miałyby odbywać się w ramach programu adaptacyjnego. Przy czym to szczególnie rodzice byli chętni do uczestnictwa w różnego rodzaju działaniach, upatrując w tym kolejną możliwość odpowiedniego przygotowania dziecka do nowego środowiska.

Przystosowanie jak wiadomo nie oznacza zupełnej zgody na wszystko co jednostka zastaje w nowym środowisku. Nie jest to nawet sytuacja pożądana z punktu widzenia jej funkcjonowania. Ważne jest jednak, żeby środowisko instytucjonalne, w tym przypadku przedszkole, stwarzało jak najlepsze warunki do wykorzystania wszystkich możliwości rozwojowych dziecka. Przy tym powinna temu towarzyszyć taka atmosfera, która będzie stymulowała rozwój, zachęcała do poznania, uczyła wiary we własne siły. Program adaptacyjny nie znosi wszystkich trudności związanych z wchodzeniem dziecka w nowe środowisko, ale „umożliwia dzieciom poznawanie nieznanego, niweluje sytuacje wywołujące przeżycia traumatyczne, sprzyja pojawianiu się odruchów orientacyjnych, badawczych, nadaje kierunek zachowaniom przystosowawczym."[9]
Nawet najlepiej zorganizowany proces adaptacyjny dziecka w przedszkolu nie jest w stanie zapobiec wystąpieniu szeregu trudności, nie jest to nawet wskazane. Niektórych trudności można jednak uniknąć prawidłowo organizując proces adaptacyjny, a dzięki temu zmniejszyć tak częstą rozpacz dziecka. Ogromną rolę odgrywa także środowisko rodzinne, które to w aktywny sposób powinno przygotowywać dziecko na długo przed podjęciem roli przedszkolaka.

Rodzice i nauczyciele w procesie adaptacji dziecka

Rodzice i nauczyciele w okresie adaptacji dzieci do przedszkola powinni wykazać się szczególnym wyczuciem i zrozumieniem w stosunku do dziecka. Szczególnie dlatego, że dziecko nie ujawnia wielu swoich obaw i trudności. Najczęściej jako przejaw problemów związanych z przystosowaniem, interpretuje się płacz dziecka, co nie jest do końca zasadne, ponieważ nie wszystkie dzieci okazują w ten sposób swój dramat. W takim przypadku należy wykazać się szczególną delikatnością oraz specyficznym podejściem.

Należy również pamiętać o właściwościach rozwojowych dziecka trzyletniego, które to oprócz stylu wychowania w rodzinie, a także środowiska przedszkolnego determinują proces przystosowania.

Adaptacja dziecka w przedszkolu jest procesem, z którym każdy człowiek styka się na przestrzeni swego życia. Funkcjonujemy w świecie ciągłych zmian, wymagają one od nas swoistej elastyczności oraz otwartości na nowe sytuacje. Zmiana środowiska nie musi być czymś co niesie zagrożenie i niepewność. Człowiek dostosowuje się bez większych problemów do tego co go wzbogaca, stymuluje do rozwoju, przynosi korzyści itd., musi on jednak rozumieć i akceptować sens owej zmiany. Organizacja i przebieg procesu adaptacyjnego do przedszkola, może mieć istotny wpływ na dalszy rozwój społeczny dziecka. W tym ujęciu, zagadnienia związane z owym procesem, wydają się szczególnie istotne z punktu widzenia potrzeb i obowiązków wszystkich podmiotów adaptacji.

Izabela Szymańska (Ełk)

Bibliografia:

1. Hurlock E.B. (1985) Rozwój dziecka, Warszawa, PWN. ([3] - str. 447)

2. Klus - Stańska D. (1989) Aktywność jako kryterium przystosowania społeczno- osobowego dzieci; W: Hajnicz W.(red.) Warunki i formy aktywności dzieci w wychowaniu przedszkolnym, Olsztyn, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie. ([6] - str. 31)

3. Lubowiecka J. (2000) Przystosowanie psychospołeczne dziecka do przedszkola, Warszawa, WSiP. ([7] - str. 49)

4. Rzadkiewicz M.(2006) Mamo, tato! Idę do przedszkola, Warszawa, WSiP.

5. Suświłło M. (red.) (1997) Wybrane problemy wczesnej edukacji: adaptacja w przedszkolu, Olsztyn. ([1], [2] - str. 19, [4], [5] - str. 7, [8] - str. 27, [9] - str. 49)

# data[].attributes.attachment_link.title
Adaptacja dziecka w przedszkolu - PK OMEP - artykuł

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozwój człowieka dokonuje się w środowisku, w którym żyje i wchodzi w szereg relacji. Szczególny wpływ wywiera przy tym środowisko społeczne. Stajemy się jego członkami w momencie przyjścia na świat. Dziecko zaczyna swój rozwój w środowisku rodzinnym, czuje się w nim bezpieczne i kochane. W momencie rozpoczęcia funkcjonowania w środowisku instytucjonalnym, często pojawiają się trudności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na początku każdego nowego roku warto przypomnieć. Dlatego napiszę jak wygląda adaptacja tam, gdzie pracuję. Z podkreśleniem, że dla mnie poważne podejście do adaptacji jest jednym z kluczowych czynników, który wartobrać pod uwagę wybierając przedszkole.

Przede wszystkim nie zakładamy, że jest jeden dobry sposób na adaptację, który sprawdzi się w przypadku wszystkich dzieci. Albo, że jest jakaś magiczna sztuczka po wykonaniu której wszystkie dzieci pobiegną ochoczo do sali. Wierzymy też, że od dobrej adaptacji niezwykle dużo zależy. To czego dziecko się nauczy w najbliższych latach, jak będzie mogło wykorzystać swój potencjał, jak będzie sobie radzić z zarazkami, jak będzie się zachowywać w domu i współpracować z rodzicami. Dlatego wspieramy wszystkich rodziców w tym, żeby zobaczyli jak ważny jest to proces w życiu ich dzieci i jak bardzo potrzebują wsparcia.
Uważamy, że każde dziecko ma prawo wchodzić w nowe środowisko w bezpieczny dla niego i łagodny sposób. Dlatego od razu proponujemy rodzicom zostawienie dziecka na pierwszy raz na bardzo krótko. Zależnie od dziecka, jego wieku i wiedzy rodzica o dziecku jest to jedna do trzech godzin. Jeśli dziecko nie chce się rozstać nawet na tak krótko to rodzic może siedzieć w szatni i czekać cały czas i dziecko ma do niego swobodny dostęp. Jeśli chce siedzieć z rodzicem w szatni (co też się zdarza) to staramy się z nim zapoznać i z rodzicem, ale nie naciskamy, proponujemy różne aktywności, staramy się zaciekawić, czasem proponujemy na początek czas na dworze razem z rodzicem.
Do tego, żeby adaptacja się udała, potrzebne jest to, żeby rodzic czuł się bezpiecznie z tym, że powierza komuś dziecko. Żeby ufał, że panie zatroszczą się o jego dziecko i poinformują, gdyby coś niedobrego się działo. Potrzebne jest też to, żeby rodzic był w miarę pewien, że nie robi dziecku krzywdy tym, że się z nim rozstaje.
To rodzic decyduje, kiedy jest gotowy „puścić dziecko" od siebie i się z nim rozstać i jakiej pomocy potrzebuje, ponieważ jego poczucie bezpieczeństwa jest tak samo ważne jak poczucie bezpieczeństwa dziecka. Czasem widzimy, że coś można zrobić inaczej, łatwiej. Wtedy delikatnie podpowiadamy i sugerujemy, ale nie krytykujemy rodziców i nie komenderujemy nimi.
Żeby dziecko się czuło dobrze w przedszkolu musi zapoznać się z otoczeniem i z osobami, pod których opieką pozostanie. Nie wystarczy, że w przedszkolu jest „fajnie", dziecko musi wiedzieć co będzie mogło zrobić, kiedy poczuje, że jest mu smutno, kiedy będzie tęskniło albo kiedy coś mu się nie uda. Musi więc ufać, że panie pomogą mu w takiej sytuacji podobnie jak mama czy tata i musi być gotowe taką pomoc od nich przyjąć.
Kiedy mamy adaptujące się maluchy (2-3 lata) najczęściej od razu zaczynamy od tego, że rodzic wchodzi razem z dzieckiem i może z nim na początku być. Tempo rozstania za każdym razem dostosowane jest do gotowości dziecka, także dlatego, że nacisk ze strony dorosłych, sugestia, że komuś zależy na tym, żeby dziecko się „szybciej przyzwyczaiło" najczęściej cofa cały proces o krok albo kilka do tyłu.
Kiedy dziecko poczuje już, że zna otoczenie i panie może stopniowo zostawać coraz dłużej, czasem dzieje się to bardzo szybko, czasem wolniej, ale bardzo często dzieci nas zaskakują. Mimo tego, że jeszcze poprzedniego dnia było im trudno, mówią - mamo idź do domu, bo się nudzisz.
Kiedy dziecko nam już trochę ufa, można powiedzieć mu, że mama/tata potrzebują iść do pracy itp., ale musi to być moment, kiedy dziecko, nawet jeśli trudno jest mu się rozstać jest gotowe skorzystać z naszej pomocy. Przejść na ręce do pani, przytulić się do niej. Nie wyrywamy dzieci z rąk rodziców i nie zgadzamy się na to, żeby uciekali dzieciom ani wychodzili bez pożegnania, także dlatego, że działa to destrukcyjnie na inne patrzące na to dzieci. A poza tym, jak można liczyć na to, że dziecko polubi osoby, które w taki sposób zabierają je od rodzica.
Kiedy dziecku jest się trudno z rodzicami rozstać podpowiadamy im, żeby spróbowali nazwać trudne uczucia dziecka, zamiast tłumaczyć dziecku i zachęcać je do rozstania. To bardzo pomaga, nawet jeśli nie zawsze od razu widać efekt.
Kiedy dziecko już się rozstanie zachęcamy rodziców, żeby zaufali nam, że będziemy wiedzieć, kiedy dziecko sobie radzi, choć z naszą pomocą a kiedy trzeba po nie przyjść wcześniej. Czasem zdarza się, że dla dziecka trudny jest sam moment rozstania a później chętnie się bawi i cieszy tym, co się dzieje w przedszkolu. Czasem jest tak, że dziecku jest smutno (nawet doświadczony przedszkolak miewa gorszy dzień), ale dziecko przytula się do pani, pozwala sobie pomóc. Jeśli dziecku jest bardzo trudno, to lepiej skrócić czas pobytu w przedszkolu niż liczyć na to, że dziecko się przyzwyczai (że nie ma szans na pomoc tak naprawdę).
Czas w przedszkolu może być, szczególnie na początku, za długi nie tylko z powodu rozstania i tęsknoty, ale też z powodu zmęczenia, bo dla małego dziecka to bardzo duży przeskok jeśli chodzi o ilość bodźców z jakimi się stykało do tej pory, a jakie są w przedszkolu.
Lepiej jest kiedy opiekun przychodzi po dziecko, kiedy ono jeszcze dobrze się bawi i ma niedosyt niż gdy ono od pewnego czasu siedzi w oknie i czeka.
Kiedy rodzice przychodzą po dziecko staramy się wspierać ich w tym, żeby dali dziecku szansę powiedzieć jak było i nie naciskali: byłeś dzielny? nie płakałaś? podobało ci się?
Zostając z dzieckiem, któremu jest trudno staramy się być przy nim i zachęcamy do tego, żeby nie było samo ze swoimi emocjami. Czasem lepiej jest jak dziecko przytuli się chwilę i popłacze niż kiedy cały dzień snuje się przygnębione, bo czuje, że nikogo nie interesuje, co ono przeżywa.
Mówi się, że adaptacja trwa średnio 6 tygodni, to jest czas potrzebny dziecku, żeby poczuło się na tyle bezpiecznie, żeby mogło korzystać z przedszkola „poznawczo", uczyć się nowych rzeczy itp. Ale już po dwóch tygodniach większość dzieci chodzi do przedszkola chętnie i rozstaje się z rodzicami na coraz dłuższe okresy czasu. Śpią, jedzą itp. To, ile ten proces będzie trwał zależy od indywidualności dziecka, jego wrażliwości itp. Trudniej też adaptują się dzieci, które miały za sobą wcześniejsze, trudne doświadczenia rozstania. One potrzebują więcej czasu, żeby zaufać.

# data[].attributes.attachment_link.description
Na początku każdego nowego roku warto przypomnieć. Dlatego napiszę jak wygląda adaptacja tam, gdzie pracuję. Z podkreśleniem, że dla mnie poważne podejście do adaptacji jest jednym z kluczowych czynników, który wartobrać pod uwagę wybierając przedszkole. Przede wszystkim nie zakładamy, że jest jeden dobry sposób na adaptację, który sprawdzi się w przypadku wszystkich dzieci.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Robert Fulghum

Wakacje nieubłaganie się kończą. Dla niektórych z nas oznacza to nie tylko koniec lata, ale także początek nowego etapu w życiu naszego dziecka. Mowa oczywiście o przedszkolu, do którego nasza pociecha po raz pierwszy już niedługo zawita. Jak w tej nowej sytuacji się odnajdzie, jak sobie poradzi? Te i podobne pytania zapewne niejednemu rodzicowi 3 -latka (i nie tylko) kołaczą się obecnie po głowie.
Początek jest zawsze trudny
Nie ma się co oszukiwać. Większość dzieci mniej lub bardziej emocjonalnie przeżyje rozstanie z rodzicami i adaptację w nowym miejscu. Także dla rodziców, którzy jak dotąd byli jedynymi i najważniejszymi opiekunami dla swojego dziecka, stresem jest to, iż muszą swoje ukochane maleństwo pozostawić w nieznanym miejscu. Dla nich to także nowe, często emocjonalne przeżycie. Zaakceptujmy uczucia, które się pojawiają. Smutek, tęsknota, niepokój, czy lęk w początkowej fazie adaptacji do przedszkola są całkowicie naturalne i nie musimy się ich wypierać.
Jak długo trwa adaptacja do przedszkola?
U większości dzieci okres ten trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. O jego rzeczywistej długości decyduje wiele czynników, takich jak dojrzałość emocjonalna konkretnego dziecka, sposób, w jaki do tej pory funkcjonowało, jak również postawa rodziców w tym początkowym okresie. Wcześniejsze wizyty w przedszkolu, zapoznanie się z salą, Panią wychowawczynią i zabawkami na pewno są pomocne, jednak jak pokazuje doświadczenie, nawet dzieci, które uczestniczyły w tzw. „dniach adaptacyjnych" nie zawsze bezboleśnie przechodzą rozłąkę z rodzicami w dalszej perspektywie. Czasem zdarza się płacz po dwóch, nawet trzech tygodniach pobytu w przedszkolu.

Warunkiem pozytywnej adaptacji przedszkolnej przede wszystkim jest ugruntowanie się w dziecku przekonania, że rodzic nie odchodzi na zawsze, że wróci po niego, pomimo, iż akurat w tym momencie fizycznie nie jest przy nim obecny. Prędzej czy później, w wyniku codziennych doświadczeń, dziecko zauważy tę zależność, więc po prostu trzeba uzbroić się w cierpliwość. Jak każde trudne doświadczenie, przez które się przejdzie, także i to, zdobyte w trakcie adaptacji do przedszkola, ma dużą wartość - uodparnia emocjonalnie, wzmacnia w dziecku poczucie wiary w siebie i otwiera mu drogę do dalszego rozwoju.
Pierwsze dni w przedszkolu - o czym warto wiedzieć?

Rodzice muszą być pewni swojej decyzji o posłaniu dziecka do przedszkola. W obecności dziecka nie powinni poddawać w wątpliwość tego, czy dobrze czy źle robią. Dziecko momentalnie wyczuje nasze wahanie, co z pewnością nie pomoże mu w adaptacji.

Mów pozytywnie o przedszkolu, ale nie idealizuj go zanadto. Przedstaw je jako przyjemne miejsce, w którym będzie spotykał się z rówieśnikami i uczył mnóstwa nowych rzeczy.

Opowiedz dziecku o tym jak sam chodziłeś do przedszkola w dzieciństwie. Co wspominasz najmilej?

Jeśli to możliwe, rozsądnym pomysłem jest odprowadzanie dziecka w tych pierwszych dniach przez tatę z uwagi na mniejszą dozę emocjonalności, która często towarzyszy relacji z matką.

Pozwól dziecku zabrać do przedszkola ukochanego misia lub inną zabawkę. Dzięki temu nie będzie się czuło osamotnione.

Nie przedłużaj pożegnań i nie roztkliwiaj się przy dziecku.

Nie zabieraj dziecka do domu, kiedy płacze przy rozstaniu. Jeśli zrobisz to chociaż raz, będzie wiedziało, że łzami można wszystko wymusić.

Początkowo odbieraj dziecko wcześniej i stopniowo wydłużaj jego pobyt.

Zapewniaj dziecko, że wrócisz po niego, podając porę przybycia, np. po obiedzie. Niezwykle istotne jest spełnianie tych umów od samego początku. To budzi zaufanie i dziecku łatwiej rozstać się z rodzicem, który każdorazowo przychodzi po niego w ustalonym czasie.

Jeśli to możliwe przez początkowy okres nie przychodź po dziecko jako ostatni.

Zadbaj o wygodne ubranie dziecka. Pozostaw w szafce w szatni dodatkowe ubrania na zmianę.

Nie zmuszaj dziecka do tego by zawsze od razu opowiadało o tym, co wydarzyło się w przedszkolu. Z czasem maluch sam zacznie opowiadać o swoich przeżyciach.

Warto nawiązać kontakt z wychowawcą grupy. Nauczyciel chętnie poinformuje rodzica o tym, jak dziecko zjadało posiłek, jak się zachowywało, jak radzi sobie podczas zabaw z rówieśnikami.

W żadnym wypadku nie straszmy dziecka przedszkolem, stosując ostrzeżenia typu: „Jak nie będziesz mnie słuchał, to w przedszkolu Cię nauczą" itp.

Pamiętaj! Każda zmiana daje szansę na rozwój
Posyłając dziecko do przedszkola nie traktujmy tego w kategoriach smutnej konieczności. Zauważmy pozytywne aspekty dokonującej się właśnie zmiany w życiu naszego dziecka. Zdobyte w przedszkolu doświadczenia są jedyne w swoim rodzaju. Grupa przedszkolna daje możliwość poznania podstawowych zasad życia w społeczności. Zasady obowiązujące w kontaktach z ludźmi musi poznać każdy i przedszkole bardzo się w tym przydaje. Dziecko nauczy się nie tylko współpracy z rówieśnikami, nabierze odwagi i wiary we własne możliwości, ale zyska o wiele więcej. Przedszkole stanowi doskonałe przygotowanie do szkolnych obowiązków. Dziecko uczy się koncentracji, wypełniania poleceń, rozwija samodzielność.
Marta Cygan, psycholog, zespół Akademii Zdrowego Przedszkolaka
Zatem potraktujmy czas adaptacji jako coś naturalnego, co pomimo trudnych początków za jakiś czas zaprocentuje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Idziemy do przedszkola! Adaptacja - jak ją przetrwać?

# data[].attributes.attachment_link.description
Robert Fulghum Wakacje nieubłaganie się kończą. Dla niektórych z nas oznacza to nie tylko koniec lata, ale także początek nowego etapu w życiu naszego dziecka. Mowa oczywiście o przedszkolu, do którego nasza pociecha po raz pierwszy już niedługo zawita. Jak w tej nowej sytuacji się odnajdzie, jak sobie poradzi?

# data[].attributes.headline
O sposobach zmniejszania stresu adaptacyjnego u dzieci

# data[].attributes.subject
O sposobach zmniejszania stresu adaptacyjnego u dzieci

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ZAJĘCIA ADAPTACYJNE

DZIEŃ 1

Temat: Nasza grupa -„ Misie"
Cele:
* Integracja dzieci i rodziców z przedszkolem
* Poznanie dzieci i ich rodziców
* Przybliżenie rodzicom form pracy z dziećmi
* Swobodne rozmowy z rodzicami
* Eliminacja stresu związanego z rozpoczęciem roku przedszkolnego
* Zapoznanie z pomieszczeniami przedszkola ( szatnia, sale zajęć, łazienki )
Środki dydaktyczne:
* Kartki na wizytówki
* Kredki
* Mazaki
* Identyfikatory
* Miś pluszowy
* Szablon postaci
* Brystol z napisem TO MY - MISIE
* Płyta Cd

Przebieg zajęć:

1. „Wizytówka"
Rozdanie na wejściu dzieciom karteczek, które przy pomocy rodzica mają ozdobić i podpisać własnym imieniem. Włożenie karteczek do identyfikatorów i przypięcie ich.

2. Zabawa na powitanie
Wszyscy siedzą w kole, kto poczuje się powitany macha ręką.
Witam wszystkich, którzy:
* Jedli śniadanie
* Mają dobry humor
* Mają na sobie coś białego
* Są dziewczynkami
* Są chłopcami
* Lubią lody
* Lubią się bawić.....

3. Nauka piosenki na powitanie „Chodźmy wszyscy tu do koła..."
Chodźmy wszyscy tu do koła ( idziemy wszyscy po kole trzymając się za ręce )
Zabawimy się wesoło ( każdy obraca się wokół własnej osi )
Witamy wszyscy wraz ( kłaniamy się )
Na zabawę nadszedł czas ( podskokami obracamy się dookoła )
Prawa ręka, lewa ręka ( pokazujemy prawą a następnie lewą rękę )
Prawa noga, lewa noga ( pokazujemy prawą a następnie lewą nogę )
Cały tułów oraz głowa ( pokazujemy podane części ciała )
Witamy Was ( ukłon )

4. „Krążący Miś"
Miś krąży po obwodzie koła, przechodzi z ręki do ręki, każdy, kto trzyma misia musi się przedstawić:
* Rodzic - jestem ...... ( Kasia ) a to moja córeczka/synek ..............
* Dziecko - jestem ....... ( Zosia ) i lubię ................. np. bawić się lalkami

5. Portret naszej grupy
Dzieci z rodzicami otrzymują kartki z szablonem postaci. Po wysłuchaniu wiersza M. Mazan pt. „Człowiek" i pokazaniu części ciała dzieci przy pomocy rodziców dorysowują brakujące elementy. Następnie rodzic wycina postać i wspólnie z dzieckiem nakleja na kartkę brystolu z napisem „ To My - Misie" oraz nad postacią wpisuje imię dziecka.
Po przyklejeniu wszystkich postaci następuje pokaz i podziękowanie za udział w tworzeniu tego niezwykłego obrazu.

„ Posłuchajcie, to jest wierszyk całkiem nowy
Każdy człowiek rozpoczyna się od głowy
To jest włosów sto tysięcy albo więcej
Oczy, usta, nos i uszy, szyja, ręce
To jest brzuch, taki brzuch
Co na nogach stoi dwóch
To są stopy i już koniec. Chcecie więcej?
Posłuchajcie to jest wierszyk całkiem nowy ........"

6. Co dzieci robią w przedszkolu
Swobodne wypowiedzi dzieci na temat przedszkola ukierunkowane pytaniami nauczyciela:
* Co dzieci robią w przedszkolu
* Jak zachowujemy się w przedszkolu
* Czego nie wolno robić, itp.
7. Zwiedzanie przedszkola
Dzieci z rodzicami ustawiają się w pociąg i przy piosence „Jedzie pociąg" wyruszają zwiedzać przedszkole - zapoznanie z salami, łazienką, szatnią

8. Pożegnanie - „Iskierka"
Wszyscy stoją w kole i trzymają się za ręce - puszczamy po kolei iskierkę

„ Puszczam tę iskierkę w krąg niechaj wróci do mych rąk"

Temat : Zabawy z kolorami

Cele:
* Wdrażanie do zgodnej zabawy
* Zachęcanie do samodzielności
* Pokonywanie nieśmiałości i poczucia niepewności
* Tworzenie atmosfery radości, przyjaźni i zaufania
* Zapoznanie z terenem zabaw w ogrodzie przedszkolnym
* Zachowanie zasad bezpieczeństwa podczas zabaw na świeżym powietrzu
Środki dydaktyczne:
* Płyty Cd
* Miś pluszowy
* Lalka
* Koła w czterech kolorach ( żółty, czerwony, niebieski, zielony )
* Chusta animacyjna
Przebieg zajęć:
1. Powitanie piosenką „ Chodźmy wszyscy tu do koła"

2. Powiedz Misiowi jak masz na imię
Dzieci siedzą same w kole, miś krąży z rąk do rąk. Każdy kto trzyma Misia wymawia swoje imię, jestem .....

3. Taniec powitalny przy muzyce
Podczas muzyki dzieci chodzą po całej Sali, gdy muzyka ucichnie witamy się z sąsiadami przez podanie ręki

4. Zagadki w kolory
Nauczyciel czyta dzieciom zagadki o kolorach. Po odgadnięciu koloru nauczyciel pokazuje przygotowane koło w danym kolorze
* Ten kolor ma słońce i niektóre kwiaty na łące ( żółty )
* Ten kolor mają wiśnie, porzeczki i maki a i samochód strażacki jest taki
( czerwony )
* Taki kolor ma woda, niebo i oczy, ale nie u każdego ( niebieski )
* W tym kolorze jest trawa, liście i mech i Twoje oczy czasami też ( zielony )

5. Zabawa w kolory
Dzieci siedzą w kole każdy trzyma w ręku jeden z czterech kolorów. Na pokazany przez nauczyciela kolor, dzieci ( mające dany kolor ) zamieniają się miejscami

6. Dobieranie skojarzeń do kolorów
W rytm muzyki dzieci biegają swobodnie po sali. Gdy muzyka ucichnie nauczyciel pokazuje kolor a dzieci podają jak najwięcej skojarzeń z tym kolorem

7. Zabawy z chustą animacyjną
* „Kolorowe niebo" - dzieci kładą się na plecach pod chustą a rodzice nią wachlują, najpierw wolno, później coraz szybciej
* „Ruchoma gwiazda" - dzieci leżą na chuście nogami do środka i wykonują polecenia nauczyciela
- Turlamy się w prawo
- Turlamy się w lewo
- Łapiemy się za ręce, unosimy je w górę i opuszczamy w dół
- Podnosimy prawą nogę do góry
- Chwytamy się za ręce i siadamy
* „Kolory" - dzieci trzymają chustę ( każdy swój kolor ) na hasło: kolor ..........
( podajemy kolor ) dzieci trzymające ten kolor wchodzą pod chustę i zamieniają się miejscami przechodząc na drugą stronę chusty
* „Calineczka" - jedna osoba siedzi w chuście, pozostali trzymają chustę i powoli zawijają a następnie rozwijają chustę

8. Zabawa „Mam laleczkę"
Zabawa na melodię „Mam chusteczkę haftowaną". Dzieci stoją w kole, jedno dziecko stoi w środku koła z lalką i odda innemu dziecku, które wybierze.

„ Mam laleczkę bardzo miłą
Jest bardzo wesoła
Komu oddam moją lalę
Ten wejdzie do koła
Tobie nie dam x2
Tobie też niechętnie
A laleczkę moją miłą
Oddam w twoje ręce"

9. Zapoznanie dzieci z podwórkiem przedszkolnym
10. Pożegnanie - „Iskierka"

Temat: Zabawy sprzyjające pozytywnym relacjom w grupie

Cele:
* Tworzenie atmosfery radości, przyjaźni, zaufania
* Uczenie nawiązywania bliskiego, serdecznego kontaktu z innymi dziećmi
* Wdrażanie do zgodnej zabawy i di samodzielności
Środki dydaktyczne:
* Płyty Cd
* Gwizdek
Przebieg zajęć:
1. Powitanie - „Chodźmy wszyscy tu do koła"
2. Masaż z myszką
Dzieci leżą na brzuchu a rodzice robią dziecku masaż od szyi w dół pleców wg opowiadania nauczyciela:
„Cichutko, cichutko w puszystej kurteczce
Chodziła raz Myszka po gładkiej półeczce ( powolne głaskanie )
Znalazła ser żółty, ząbkami go jadła ( delikatne szczypanie )
Strzepnęła okruszki ( szybkie klepanie, strzepywanie )
W kąciku usiadła, okruszki zebrała
Ząbkami je zjadła ( powolne ściskanie )
Po gładkiej półeczce chodziła w kurteczce ( głaskanie )

3. „Pudełko ze zwierzątkami"
Rodzice siedzą po Turecku, dzieci siedzą u rodzica.
Na hasło: „Z pudełka wychodzą ......... „ ( nauczyciel podaje zwierzątko: pies, kot, ptaszek, wąż, słoń, kura, krówka, motylek, itp. ) a dzieci starają się je naśladować.
Na hasło: „Zamykamy pudełko" - dzieci wracają do rodzica
4. Odszukaj swoje kapcie
Dzieci składają na środku sali po jednym kapciu. Swobodnie biegają po sali, na znak nauczyciela każdy stara się odszukać swój bucik ( bez pomocy rodziców ) - uwrażliwienie rodziców na konieczność podpisywania rzeczy

5. Zabawy ruchowe metoda W. Sherborn
* „Witanie się różnymi częściami ciała" - chodzimy po całej sali na gwizdek dzieci słuchają nauczyciela którą częścią ciała mają się przywitać z sąsiadem
* „Kołyska" - rodzic siedzi na podłodze, dziecko wtulone pomiędzy nogi i ręce; delikatnie się kołyszą
* „Tunel" - rodzice stoją po obwodzie koła robiąc z nóg tunel, dzieci przechodzą kolejno pod tunelem
* „Taniec robotów" - dziecko staje na nogach dorosłego i wspólnie tańczą w rytm muzyki
* „Plecaki" - rodzic i dziecko siedzą tyłem do siebie i pocierają się wzajemnie plecami
* „Skała" - rodzic siedzi mocno podparty o podłogę, a dziecko stara się przesunąć skałę

6. Zabawa integracyjna „Czy chudzi , czy grubi"
Dzieci wykonują ruchy określone słowami nauczyciela:
„Czy chudzi, czy grubi
Czy mali, czy duzi
Wszyscy lubią bawić się ( klaskanie )
Więc kto jest tu razem z nami
Niech dobierze się parami
I niechaj bawi się
Nosek do noska, mrugają oczka
A teraz buźka, słuchają uszka
Ręka do ręki i ukłon piękny

7. Zabawa ruchowa przy piosence „Podajmy sobie ręce"
Dzieci dobierają się w pary i razem tańczą
„Podajmy sobie ręce
I zróbmy kółka dwa, kółka dwa
I brzuszek do brzuszka
I buźka do buźki
I tak do białego dnia
Więc bawmy się x2 ( tańczymy w parach )
Zabawa nas nic nie kosztuje
Masz rączki dwie
Więc klaśnij w nie
Zabawa fajna jest ( zmiana par )

8. Zabawy dowolne w sali
9. Ankieta ewaluacyjna dla rodziców i rozmowy
10. Pożegnanie - „Iskierka"

# data[].attributes.attachment_link.title
Zajęcia adaptacyjne dla dzieci rozpoczynających przedszkole

# data[].attributes.attachment_link.description
ZAJĘCIA ADAPTACYJNE DZIEŃ 1 Temat: Nasza grupa -„ Misie"Cele: * Integracja dzieci i rodziców z przedszkolem* Poznanie dzieci i ich rodziców* Przybliżenie rodzicom form pracy z dziećmi* Swobodne rozmowy z rodzicami* Eliminacja stresu związanego z rozpoczęciem roku przedszkolnego* Zapoznanie z pomieszczeniami przedszkola ( szatnia, sale zajęć, łazienki )Środki dydaktyczne:* Kartki na wizytówki* Kredki* Mazaki* Identyfikatory* Miś pluszowy* Szablon postaci* Brystol z napisem TO MY - MISIE* Płyta Cd Przebieg zajęć: 1.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
SCENARIUSZ ZAJĘĆ ADAPTACYJNYCH

Miejsce: Przedszkole nr 7 „Janka Wędrowniczka" w Śremie - grupa I „Fiołki"
Opracowanie i prowadzenie: mgr Anna Zagrajek

Cele ogólne:
- eliminowanie stresu związanego z rozpoczęciem edukacji przedszkolnej;
- przybliżenie rodzicom form pracy z dzieckiem;
- przezwyciężanie strachu przed nowym otoczeniem;
- stworzenie dzieciom odpowiednich warunków do szybkiej adaptacji w nowym środowisku społecznym, jakim jest przedszkole;
- nawiązanie współpracy z domem rodzinnym dzieci w celu określenia wspólnych działań ułatwiających proces adaptacji oraz stworzenia atmosfery wzajemnego zaufania i akceptacji;
- zapoznanie z dziećmi i ich rodzicami;
- zapoznanie z personelem przedszkola.

Spotkanie I „Poznajmy się"

1.Przywitanie dzieci i rodziców, przedstawienie pracowników przedszkola. Wręczenie wizytówek z imionami dzieci.
2.Zabawy dowolne dzieci ( ok. 10 - 20 min.)
3.Utworzenie koła i wspólne powitanie dzieci i rodziców. Zabawa powitanka „Gadająca piłka" - dziecko otrzymuje piłkę, mówi swoje imię a następnie podaje piłkę osobie siedzącej obok.
4.Zabawy muzyczno - ruchowe: „Kółko graniaste", „Karuzela", „Paluszek", „Balonik"
5.Zabawa ruchowa „Pociąg" przy piosence „Jedzie pociąg z daleka" - dzieci i rodzice tworzą pociąg, który porusza się po całej sali w rytm muzyki.
6.„To my!" - dziecko odbija dłoń na wagoniku pociągu, rodzic nakleja karteczkę z imieniem dziecka.
7.Zaproszenie na poczęstunek - umycie rąk w łazience.
8.Zabawa naśladowcza do piosenki „Krasnoludki"
9.Zabawy dowolne dzieci w sali - korzystanie z kącików zainteresowań, zawieranie pierwszych umów dotyczących korzystania z zabawek. Rozmowy indywidualne z rodzicami i dziećmi.
10. Wspólne sprzątanie zabawek - zachęcanie dzieci do odkładania zabawek na swoje miejsce.
11.Pożegnanie dzieci i rodziców. Zaproszenie na kolejny dzień zajęć adaptacyjnych.

Spotkanie II „Dzień balonowy"

1.Przywitanie rodziców i dzieci - wręczenie wizytówek z imionami dzieci.
2.Zabawy dowolne dzieci ( 10 - 20 min.)
3.Utworzenie koła i wspólne powitanie dzieci i rodziców przy piosence „Wszyscy są", zabawa z misiem - dziecko otrzymując misia mówi swoje imię.
4.Zabawy muzyczno - ruchowe: „Balonik", „Labado", „Karuzela".
5.Rozdanie balonów dzieciom. Zabawy z balonami przy muzyce - dziecko tańczy z rodzicem trzymając balon wg poleceń nauczycielki.
6.Ozdabianie balonów wg własnego pomysłu.
7.Zaproszenie na poczęstunek - umycie rąk w łazience.
8.Zabawa ruchowa „Pociąg" przy piosence „Jedzie pociąg z daleka"
9.Zabawy dowolne dzieci w sali - przypomnienie umów z poprzedniego dnia.
10.Wspólne sprzątanie zabawek - zachęcanie dzieci do odkładania zabawek na swoje miejsce.
11.Pożegnanie dzieci i rodziców. Zaproszenie na kolejny dzień zajęć adaptacyjnych.

Spotkanie III „Zabawy na wesołej łące"

1.Przywitanie rodziców i dzieci - wręczenie wizytówek z imionami dzieci.
2.Zabawy dowolne dzieci ( 10 - 20 min.)
3.Utworzenie koła i wspólne powitanie dzieci i rodziców przy piosence „Dzień dobry". Zabawa integracyjna „Turlamy piłkę" - dziecko z rodzicem siedzi w kole, dziecko turla piłkę do kolegi podając swoje imię.
4.Zabawy muzyczno - ruchowe: „Krasnoludki", „Labado", „Magiczna liczba 7", „Wieje, wieje wiatr"
5.Zabawa ruchowa „Pociąg" - dzieci tworzą pociąg i wyruszają na wesołą łąkę.
6.Zabawy na wesołej łące z elementem celowania, rzutu, skoku, pełzania, naśladowania żab. Zabawa „Słońce świeci, deszczyk pada" - na hasło „słonko świeci" dzieci spacerują po sali kłaniając się spotkanym osobom,na hasło „deszczyk pada" dzieci biegną do rodziców i chronią się pod parasolami, które rodzice tworzą z rąk.
7.Wykonanie żabek z wykorzystaniem drewnianych klamerek - dzieci z rodzicami.
8.Zaproszenie na poczęstunek - umycie rąk w łazience.
9.Ćwiczenie logorytmiczne z wykorzystaniem krótkiej piosenki - śpiewanie piosenki z połączeniem ruchu rąk i nóg.

Ręce robią: klap, klap, klap
Nogi tupią: tup, tup, tup,
Tutaj swoją głowę mam
a na brzuszku: bam, bam, bam
Buzia robi: am, am, am
Oczy patrzą tu i tam
Tutaj swoje uszy mam
A na nosie sobie gram.
10.Zabawy dowolne dzieci w sali - przypomnienie umów z poprzedniego dnia.
11.Wspólne sprzątanie zabawek - zachęcanie dzieci do odkładania zabawek na swoje miejsce.
12.Pożegnanie dzieci i rodziców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Profesor.pl - publikacje nauczycieli, awans zawodowy, scenariusze lekcji, wypracowania, testy, konspekty, korepetycje, matura, nauczyciele

# data[].attributes.attachment_link.description
SCENARIUSZ ZAJĘĆ ADAPTACYJNYCH Miejsce: Przedszkole nr 7 „Janka Wędrowniczka" w Śremie - grupa I „Fiołki" Opracowanie i prowadzenie: mgr Anna Zagrajek Cele ogólne: - eliminowanie stresu związanego z rozpoczęciem edukacji przedszkolnej; - przybliżenie rodzicom form pracy z dzieckiem; - przezwyciężanie strachu przed nowym otoczeniem; - stworzenie dzieciom odpowiednich warunków do szybkiej adaptacji w nowym środowisku społecznym, jakim jest przedszkole; - nawiązanie współpracy z domem rodzinnym dzieci w celu określenia wspólnych działań ułatwiających proces adaptacji oraz stworzenia atmosfery wzajemnego zaufania i akceptacji; - zapoznanie z dziećmi i ich rodzicami; - zapoznanie z personelem przedszkola.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Scenariusze zajęć adaptacyjnych dla dzieci 3-letnich i ich rodziców

„PRZEDSZKOLE BEZ ŁEZ" - TYDZIEŃ ADAPTACYJNY

Cel główny:

nawiązanie kontaktu z dziećmi i ich rodzicami, integracja rodzin,

niwelowanie lęku u dzieci związanego z nowym otoczeniem,

oswojenie dzieci z wychowawcami i personelem przedszkola,

wprowadzenie miłej i przyjaznej atmosfery, pełnej radości i zaufania,

poznawanie dzieci w zabawie dowolnej oraz inicjowanej przez nauczyciela,

poznawanie rodziców w działaniu i zabawie z własnym dzieckiem,

pokazanie elementów pracy opiekuńczo-wychowawczej i dydaktycznej,

poznawanie oczekiwań dzieci i rodziców wobec placówki,

przygotowanie rodziców do udzielania dziecku wsparcia w procesie adaptacji

Cele operacyjne - dziecko:

zapoznaje się z nowym otoczeniem, wychowawcami, kolegami i koleżankami,

pokonuje lęk w kontaktach z nieznajomymi, czuje się bezpieczne,

spędza czas w miłej atmosferze i jest chętne do zabawy,

wie, gdzie jest jego sala, łazienka i szatnia

Formy:

praca z całą grupą

praca w parach

praca indywidualna

Metody:

słowne (pogadanka)

oglądowe (obserwacja)

praktycznego działania (zadania do wykonania)

ekspresji ruchowej

Środki dydaktyczne: podkreślono w tekście

Poniedziałek - Dzień 1

Spotkanie informacyjne dla rodziców (bez dzieci)

Wtorek - Dzień 2

1. Rozdanie rodzicom wizytówek - słoneczek - wypisanie na nich imion dziecka i rodzica.

2. Papuga Pola (pacynka) wita wszystkie dzieci, które przyszły do przedszkola. Piosenka na powitanie z pokazywaniem (powitanie każdego dziecka indywidualnie słowami piosenki śpiewanej na melodię „Panie Janie").

Witaj (imię dziecka), witaj (imię dziecka). Jak się masz? Jak się masz? Wszyscy Cię witamy, rączką Ci machamy. Bądź wśród nas, bądź wśród nas.

1. „Kolorowa chusta" - zabawa z chustą animacyjną, podrzucanie kolorowej piłeczki.

2. „Czarodziejski worek" - zabawa dydaktyczna, nazywanie przedmiotów związanych z higieną osobistą (szczoteczka, pasta i kubek, mydło, ręcznik, papier toaletowy). Pogadanka przygotowująca dzieci do zwiedzania w danym dniu łazienki.

3. „Czyścioszki" - zabawa ruchowa, dzieci biegają po sali przy akompaniamencie tamburynu, kiedy instrument milknie - pokazują „mycie" wskazanej przez N części ciała.

4. Zwiedzanie łazienki z możliwością skorzystania z sanitariatów.

5. Zwiedzanie sali - zapoznanie dzieci z kącikami zainteresowań, znajdującymi się tam przedmiotami (z zaznaczeniem, że zabawki po zakończonej zabawie chcą wrócić na swoje miejsce, bo to ich „domek").

6. Zabawa klockami - zwrócenie uwagi na odkładanie zabawek na miejsce po zabawie.

7. Piosenka na pożegnanie z pokazywaniem (pożegnanie każdego dziecka indywidualnie słowami piosenki śpiewanej na melodię „Panie Janie").

Żegnaj (imię dziecka), żegnaj (imię dziecka)
Nadszedł czas, nadszedł czas,
Wszyscy cię żegnamy, jutro się spotkamy
Wróć do nas, wróć do nas
Środa - Dzień 3

Przywitanie dzieci zabawą ruchową ze śpiewem „Boogie - woogie." Uczestnicy zabawy stoją w kole (rodzic naprzeciwko dziecka) i wykonują ruchy zgodnie ze słowami piosenki:
Do przodu prawą rękę daj, do tyłu prawą rękę daj, do przodu prawą rękę daj i pomachaj nią
bo przy boogie - boogie - woogie (ruszanie biodrami)

trzeba w koło kręcić się (obrót)

no i klaskać trzeba raz, dwa, trzy! (klaśnięcia)

Boogie - woogie, ahoj! (kroki do przodu, podskok)

B oogie - woogie, ahoj! (kroki do tyłu, podskok)

Boogie - woogie, ahoj! (kroki do przodu, podskok)

I od nowa zaczynamy taniec ten! (wracamy na swoje miejsce, kręcąc się w kółko) itd.

1. „Miś Michaś" - utrwalanie imion dzieci, dzieci podają sobie misia „na kłopoty" z rąk do rąk i wymawiają swoje imię.

2. „Ubranka" - zabawa dydaktyczna, odgadywanie nazw garderoby na obrazkach, wskazywanie części ciała, na którą zakładamy poszczególne elementy.

3. „Kolorowe buty" - zabawa ruchowa, dzieci otrzymują sylwetę buta w jednym z 6 kolorów, następnie biegają po sali przy akompaniamencie muzyki, kiedy muzyka milknie szukają dziecka, które ma but w tym samym kolorze. Ustawienie w pary.

4. Zwiedzanie szatni - zdejmowanie i zakładanie butów.

5. Wyjście do ogrodu - omówienie zachowania się na spacerze, ustawienie się w pary.

6. „Statki" - zabawy „statkami" wykonanymi z papieru techniką origami przy dmuchanym baseniku wypełnionym wodą.

7. „Kolorowe motyle"- zabawy z bańkami mydlanymi.

8. Zabawa na urządzeniach ogrodowych - zwrócenie uwagi na bezpieczeństwo dzieci.

9. Pożegnanie.

Czwartek - Dzień 4
Przywitajmy się jak pieski: hau, hau, hau. Przywitajmy się jak kotki: miau, miau, miau. Przywitajmy się jak kaczuszki: kwa, kwa, kwa... itd.

Powitanie dzieci - zabawa dźwiękonaśladowcza:

1. „Kaczuchy" - zabawa taneczna do muzyki instrumentalnej.

2. Dalsze zwiedzanie przedszkola - sala gimnastyczna, atrium, inne sale, poruszanie się w parach.

3. Zabawy prowadzone elementami metody Ruchu Rozwijającego W. Sherborne

4. „Witanie się różnymi częściami ciała" - dzieci i rodzice spacerują po całej sali, na sygnał witają się określoną przez nauczyciela częścią ciała.

5. „Lustro" - rodzic i dziecko siadają naprzeciwko siebie, na zmianę pokazują i naśladują wymyślone gesty

6. „Skała"- rodzic siedzi mocno podparty o podłogę, a dziecko stara się go przesunąć.

7. „Paczka" - dziecko zwija się „w kłębek", rodzic próbuje „otworzyć paczkę."

8. „Tunel"- rodzice stoją po obwodzie koła robiąc z nóg tunel, dzieci przechodzą kolejno pod tunelem.

9. „Taniec robotów" - dziecko staje na nogach dorosłego i wspólnie tańczą w rytm muzyki.

10. „Kołyska" - rodzic siedzi na podłodze, dziecko wtulone pomiędzy nogi i ręce, delikatnie się kołyszą do muzyki relaksacyjnej.

11. Zaproszenie rodziców i dzieci na przedstawienie pt. „Kaczka Dziwaczka".

12. „Podaj swoje imię i pięknie się ukłoń" - zabawa na pożegnanie.

Piątek - Dzień 5
Witam dzieci, które mają kolor niebieski na ubranku... Witam dzieci, które przyszły dzisiaj chętnie do przedszkola... Witam dzieci, które lubią truskawki itp.

Powitanie dzieci - nauczyciel wypowiada zdanie, a dzieci które czują, że to zdanie jest o nich, wychodzą na środek i kłaniają się lub machają rączką do pozostałych.
Żegnaj (imię dziecka), żegnaj (imię dziecka)
Nadszedł czas, nadszedł czas,
Wszyscy cię żegnamy, wkrótce się spotkamy
Wróć do nas, wróć do nas PRZEDSZKOLE PUBLICZNE NR 55 W BIELSKU-BIAŁEJ

„Jedzie pociąg z daleka" - zabawa muzyczno-ruchowa do piosenki, na koniec zabawy wszystkie dzieci po kolei przypominają swoje imię.

„Znamy te owoce" - zabawa dydaktyczna, odgadywanie nazw owoców przyniesionych przez nauczyciela.

Mycie rąk w łazience przed posiłkiem (zwrócenie uwagi na ważny aspekt higieniczny), ustawienie się w „pociąg".

1. Posiłek przy stolikach, sprawdzenie umiejętności radzenia sobie przy stole.

2. Leżaczki - zapoznanie z elementem wyposażenia sali, możliwość krótkiego odpoczynku na leżaczku przy muzyce relaksacyjnej.

„Wesołe baloniki" - dzieci losują z woreczka kolorowy balonik. Podają go rodzicowi, którego zadaniem jest go nadmuchać. Dzieci dopingują swoich rodziców. Ozdabianie balonika flamastrami i swobodna zabawa balonikiem.: turlanie do siebie, odbijanie.

Piosenka na pożegnanie z pokazywaniem (pożegnanie każdego dziecka indywidualnie słowami piosenki śpiewanej na melodię „Panie Janie").

# data[].attributes.attachment_link.title
PRZEDSZKOLE BEZ ŁEZ - TYDZIEŃ ADAPTACYJNY scenariusze zajęć

# data[].attributes.attachment_link.description
Scenariusze zajęć adaptacyjnych dla dzieci 3-letnich i ich rodziców Cel główny: nawiązanie kontaktu z dziećmi i ich rodzicami, integracja rodzin, niwelowanie lęku u dzieci związanego z nowym otoczeniem, oswojenie dzieci z wychowawcami i personelem przedszkola, wprowadzenie miłej i przyjaznej atmosfery, pełnej radości i zaufania, poznawanie dzieci w zabawie dowolnej oraz

# data[].attributes.headline
O adaptacji dziecka do warunków przedszkola

# data[].attributes.subject
O adaptacji dziecka do warunków przedszkola

# data[].attributes.headline
Adaptacja przedszkolna dziecka z lekką niepełnosprawnością intelektualną

# data[].attributes.subject
Adaptacja przedszkolna dziecka z lekką niepełnosprawnością intelektualną

# data[].attributes.attachment_link.title
Adaptacja w przedszkolu - sprawdzone rozwiązania

# data[].attributes.attachment_link.description
Adaptacja w przedszkolu to burzliwy czas dla dzieci, rodziców i nauczycieli. W tym artykule poznacie sprawdzone rozwiązania, które warto wykorzystać!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Adaptacja to trudny czas. Czas zmian dla dzieci, rodziców i nauczycieli. Od dzieci wymaga on nie tylko przystosowania się do nowych warunków otoczenia, poznania nowej organizacji dnia, zaakceptowania innej niż do tej pory pozycji społecznej - w przedszkolu przebywają przecież w licznej grupie rówieśniczej - ale przede wszystkim nierozerwalnie łączy się z rozstaniem z rodzicami.
Nie wszyscy rodzice są gotowi do rozstania z dzieckiem. Większość przekracza we wrześniu próg przedszkola z niepokojem i obawą, w końcu oddają swoje dziecko pod opiekę - wykwalifikowanych bądź, co bądź - ale jednak obcych wychowawców. Zwykle lęk adaptacyjny ustępuje, gdy zaakceptują nauczycieli i zasady panujące w przedszkolu. Zdarza się jednak, że wychowawcy wkładają w pozytywne wzmacnianie rodziców niemal tyle samo energii, co w zapewnienie poczucia bezpieczeństwa ich dzieciom.

Wymaga to od pedagogów taktu, zrozumienia, otwartości a przy tym pełnego profesjonalizmu w działaniach dydaktyczno - wychowawczych, które są głównym zadaniem placówki. Warto wspomnieć, że najczęściej są to zeszłoroczni nauczyciele starszych przedszkolaków ( 5-6 latków), którzy sami potrzebują czasu adaptacyjnego, aby przystosować się do nowej specyfiki pracy, charakterystycznej dla grup młodszych.

Co zrobić żeby pomóc dzieciom, rodzicom i nauczycielom przetrwać ten trudny czas?
Przede wszystkim należy się odpowiednio przygotować.

1. Doskonale sprawdza się prowadzenie w placówkach cyklicznych, śródrocznych zajęć adaptacyjnych. Uczestniczą w nich dzieci wraz z rodzicami. Nauczyciele pełnią role animatorów, proponują różnorodne, dostosowane do wieku i możliwości dzieci aktywności. Zachęcają dzieci i rodziców do wspólnej zabawy. Jeśli dziecko nie przejawia zainteresowania proponowaną zabawą może bawić się samodzielnie, w kącikach kreatywnego działania. Zajęcia adaptacyjne pozwalają maluszkom na oswojenie przestrzeni, poznanie zasad panujących w przedszkolu, nawiązanie pierwszych kontaktów społecznych a także przyjaznych relacji z nauczycielami. Rodzice mają możliwość obserwowania wychowawców w trakcie pracy, oraz zasięgania opinii i porady w interesujących ich kwestiach. W miłej, twórczej atmosferze i poczuciu bezpieczeństwa rodzi się nić porozumienia dziecko - nauczyciel - rodzic, wpływająca na znaczne zmniejszenie lęku adaptacyjnego.

2. Możliwie szybko poinformować rodziców o oczekiwaniach i organizacji placówki w czasie adaptacji, zapewniając im jednocześnie wsparcie ze strony specjalistów: nauczycieli, metodyka, psychologa. Ważne jest uświadomienie rodzicom istoty i wagi współpracy miedzy środowiskiem domowym i przedszkolem oraz wskazanie wzorców zachowań w nowej sytuacji. Sposobów jest wiele: może to być prezentacja multimedialna, rozmowy z personelem placówki lub - ulubiona prze mnie metoda - wręczenie listu, np. takiego:

Mamo! Tato!
Właśnie zostałem przedszkolakiem i potrzebuję waszego wsparcia:

Przed wyjściem do przedszkola

Stwórzcie poranny rytuał, da mi on poczucie bezpieczeństwa. Może to być wspólna pięciominutowa zabawa, wysłuchanie lub zaśpiewanie ulubionej piosenki, a może opowiecie mi historię o tym jak Wy chodziliście do przedszkola?

W szatni przedszkolnej

Spróbujcie żegnać się ze czule, ale szybko. Wiem, jakie to trudne, ale postarajcie się uodpornić na moje łzy. Pamiętajcie, że one są moim sposobem na stres i rozstanie. Zwykle jednak szybko zapominam o smutku. Pamiętajcie, że Wasze zdenerwowanie i niepewność wyczuje natychmiast a wtedy ... będę protestować jeszcze głośniej. Wymyślmy razem, co mogę zabrać do przedszkola, co doda mi odwagi i pocieszy.

Jeżeli obiecujecie, że będziecie w pobliżu, bądźcie tam i nigdzie nie odchodźcie. Zawsze mówcie mi, co zamierzacie. Jeśli będziecie chcieli wyjść z przedszkola powiedzcie mi o tym, nawet jeśli wiecie, że się rozpłaczę. Nie martwcie się, jest ze mną Pani wychowawczyni, która na pewno mnie przytuli. Jeśli będziecie chcieli powiedzieć mi, o której mnie odbierzecie, to nie mówcie, że będziecie za trzy godziny, bo ja nie wiem ile to jest. Lepiej jak usłyszę, że przyjdziecie po obiedzie, po odpoczynku, po podwieczorku. I nigdy się nie spóźniajcie. Nie chcę pomyśleć, że zapomnieliście o mnie.

Pamiętajcie, że wszystko, co mówicie na temat przedszkola wpływa na to jak w nim się czuję. Wiem, że macie prawo do przeżywania własnych emocji - ale to są sprawy dorosłych. Ja jestem dzieckiem i bardzo chciałbym słyszeć jedynie spokojne i pełne szacunku opinie. Motywujcie mnie do przedszkola w sposób pozytywny - podkreślając często ile już udało mi się osiągnąć. Opowiedzcie najbliższym o moich sukcesach (najlepiej przy mnie) - ale nie koloryzujcie.

Dbajcie o dobrą komunikację z moimi wychowawcami. Osoby opiekujące się mną powinny znać moje mocne i słabe strony oraz kłopoty, z jakimi właśnie się borykam. Pytajcie nie tylko o czy zjadłem obiad, ale jakie poczyniłem postępy, czy nawiązuję kontakty z rówieśnikami, w jakim stopniu jestem samodzielny.
Nigdy nie porównujcie mnie do innych dzieci. Nie ma reguły, co do czasu trwania i przebiegu adaptacji. Mam prawo przechodzić ją tak, jak przechodzę.

Pomóżcie mi stać się samodzielnym przedszkolakiem. Bądźcie cierpliwi, kiedy będę długo sam się ubierał, zakładał i wiązał buty, jadł samodzielnie posiłek czy radził sobie w toalecie. Bądźcie przy mnie i wspierajcie mnie, ale nie wyręczajcie w tych czynnościach.
Za rok będziecie wspominać moje pierwsze kroki w przedszkolu patrząc na to jaki jestem samodzielny i ile już umiem !!!
3. Stworzenie jasnych procedur dotyczących pierwszych dni pobytu dziecka w przedszkolu znacznie ułatwi pracę nauczycielom. Wypracowane standardy, dotyczące przyjęcia dziecka do przedszkola oraz organizacji zajęć w czasie adaptacji, wpłyną bezpośrednio na jakość pracy placówki.

4. Warto zorganizować nauczycielom spotkanie lub szkolenie dotyczące adaptacji. Pozwoli ono nie tylko na ugruntowanie wiedzy, ale z pewnością stanie się polem do wymiany doświadczeń miedzy wychowawcami.

5. Niebagatelną rolę w procesie adaptacji odgrywa wspieranie nauczycieli, monitorowanie ich działań oraz przekazywanie pozytywnej informacji zwrotnej związanej z pracą opiekuńczo - wychowawczą. Wspieranie i motywowanie nauczycieli powinno na czas adaptacji stać się jednym z głównych zadań kadry kierowniczej placówki.

Większość powyższych działań skupiała się na zapewnieniu optymalnych warunków do pracy nauczycielom oraz wspieraniu rodziców w procesie adaptacji. Teraz czas na głównych bohaterów adaptacji - dzieci.

Każde dziecko jest indywidualnością, rozwija się we właściwym dla siebie tempie, w odmiennych warunkach środowiskowych, z łatwością nabiera jednych umiejętności, podczas gdy inne sprawiają mu trudności. Nie możemy zakładać, że proces adaptacji zakończą równolegle wszystkie dzieci i że będzie on wymagał podobnych wysiłków ze strony rodziców i nauczycieli. Dziecko ma prawo do przeżywania adaptacji we właściwy dla siebie sposób, także płacząc. Zadaniem dorosłych jest wspieranie dziecka w procesie adaptacji, poprzez celowe, przemyślane działania dostosowane do jego indywidualnych potrzeb i możliwości.

Przedszkole, o ile zachodzi taka potrzeba, powinno zagwarantować dziecku możliwość przebywania w sali wraz z rodzicem. Opiekun w miarę możliwości powinien zachowywać postawę biernego obserwatora, jedynie w przypadku, kiedy dziecko zwróci się bezpośrednio do niego, wzmacniać je pozytywną uwagą. Nie zwalnia to nauczycieli od powinności wykonywania wszelkich czynności opiekuńczo -wychowawczych. Oni również doradzają rodzicowi, kiedy powinien nastąpić kolejny etap adaptacji.

Jeśli dziecko zaangażuje się w zabawę, poczuje pewniej w grupie, warto żeby nauczyciel zaproponował rodzicowi opuszczenie sali po wcześniejszym poinformowaniu dziecka, dokąd się udaje.

„Odwiedzenie" rodzica, który czeka w wyznaczonym miejscu, przytulenie się do niego, jest dobrym sposobem na poradzenie sobie z gorszym samopoczuciem dziecka. Jeśli „wizyta" się przedłuża nauczyciel może poprosić rodzica o towarzyszenie dziecku w drodze do sali.

W czasie, kiedy rodzic przebywa poza salą, pozostając na terenie placówki warto przekazywać mu informacje o samopoczuciu i ogólnej kondycji dziecka.

Jeśli rodzic zdecyduje się na opuszczenie przedszkola nauczyciel powinien upewnić się, że dziecko otrzymało informację, gdzie idzie i o której wróci, zadbać o nie przedłużanie momentu rozstania oraz przypomnieć rodzicowi o przestrzeganiu umów zawartych z dzieckiem.

Kiedy rodzic przyjdzie odebrać dziecko nauczyciel powinien krótko opowiedzieć o dniu spędzonym w przedszkolu, pochwalić dziecko za jego starania, zaprezentować wytwory pracy.

Warto jeszcze wspomnieć o przygotowaniu sali na przyjęcie nowych przedszkolaków. Należy zadbać o to by zabawki były dostosowane do wieku i możliwości manipulacyjnych dzieci. Trzylatki bawią się równolegle, dobrze wiec organizując przestrzeń zadbać o powtarzalność zabawek. W najmłodszych grupach doskonale sprawdzają się kąciki kreatywnego działania. Nauczyciel inicjując zabawę ma możliwość bezpośredniego współdziałania z grupą dzieci, czuwa nad przebiegiem zabawy, motywuje, wspiera. Maluchy potrzebują częstych zmian aktywności, wiąże się to brakiem umiejętności dłuższego skupienia uwagi. Tu bezkonkurencyjne okazuje się „magiczne pudełko". Nauczyciel gromadzi w nim atrakcyjne dla dzieci przedmioty (piórka, piłeczki, waciki, drewniane koraliki, sznurki, słomki, folie bąbelkową a także materiały naturalne) by potem wykorzystać je do krótkich twórczych zabaw z przedszkolakami.

Dobra adaptacja to proces staranie przygotowany, w którym przedszkole i środowisko domowe współpracując wspierają dziecko w nowej sytuacji. Moment pójścia do przedszkola jest bardzo ważnym wydarzeniem. Te pierwsze doświadczenia społeczne często odbijają się na dalszym życiu dziecka. Otoczone, dotychczas, troska i uwagą rodziny nagle znajduje się w miejscu, gdzie wszystko jest obce, inne: przedmioty, osoby, rytm dnia. Niektóre dzieci są wówczas zaciekawione. Inne są niespokojne, niepewne, boją się zostać same, bez rodziców. Ich poczucie bezpieczeństwa zostaje zachwiane. Warto do adaptacji podejść z rozwagą i zaangażowaniem, a takie postępowanie na pewno przyniesie pozytywne rezultaty. Nagrodą będzie uśmiech małego przedszkolaka, zadowolenie rodziców i efektywna, spokojna praca nauczycieli.

Joanna Goc
Metodyk w Przedszkolach Pomarańczowa Ciuchcia

Mgr Joanna Goc jest absolwentką Uniwersytetu Łódzkiego, kierunku pedagogika i specjalizacji nauczanie początkowe i wychowanie przedszkolne. Od 2003 roku współpracuje z Przedszkolami Pomarańczowa Ciuchcia (dawniej Zielona Ciuchcia). Od 2010 roku pełni funkcję metodyka. Prowadziła prezentacje Przedszkoli Pomarańczowa Ciuchcia na Uczelniach Wyższych, reprezentowała placówki w mediach, prowadziła szkolenia z zakresu organizacji zajęć adaptacyjnych Zielonego Domu, Pierwszych dni w przedszkolu, Organizacji zabaw w kącikach kreatywnego działania, dziecięcej matematyki według Gruszczyk-Kolczyńskiej.

Przeczytaj także:

# data[].attributes.attachment_link.title
Bez płaczu do przedszkola? To możliwe, czyli rzecz o dobrej adaptacji - Polecamy - BLIŻEJ PRZEDSZKOLA

# data[].attributes.attachment_link.description
Adaptacja to trudny czas. Czas zmian dla dzieci, rodziców i nauczycieli. Od dzieci wymaga on nie tylko przystosowania się do nowych warunków otoczenia, poznania nowej organizacji dnia, zaakceptowania innej niż do tej pory pozycji społecznej - w przedszkolu przebywają przecież w licznej grupie rówieśniczej - ale przede wszystkim nierozerwalnie łączy się z rozstaniem z rodzicami.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Potrzebuję Twojej wiary we mnie. Ona unosi moje skrzydła. Ty, moja mądra, dorosła Mamo we mnie wierzysz; Ty, dorosły, potężny Tato - ufasz, że dam radę, więc ja - Wasz malutki syn, Wasza mała córeczka - PORADZĘ SOBIE. Otoczony Twoimi ciepłymi zapewnieniami odnajdę w sobie siłę do tego, by sobie poradzić. Otulony Twoim wsparciem, Twoją pewnością i wiarą we mnie - będę latał..."
Katarzyna Wnęk - Joniec 'Nie przydeptuj małych skrzydeł'

Jeżeli podjęliście decyzję, rozpatrzyliście ją i wiecie, że jest przemyślana - przyjmijcie zasadę, że raz podjęta - bez gruntownego przeanalizowania, nie ulegnie zmianie. Nie zastanawiajcie się nad nią więcej, nie rozpatrujcie wielokrotnie. Ciągłe zadawanie pytań sobie i innym nie będzie służyć dobrze wam, ani dziecku - wprowadzi zamęt i niejasność, obciąży was wewnętrznie i bardziej rozdrażni.

JAK DOBRZE, ŻE TO REKLAMA KSIĄŻEK

Jak przetrwać adaptację?

Adaptacja oznacza przystosowanie do nowych warunków, poradzenie sobie, zgodę na zmianę. Adaptacja dotyczy przede wszystkim rodziców, ponieważ małe dziecko naśladuje i uczy się od nich. To istotny element wychowania. I nawet, gdy jeszcze nie umie mówić, mało rozumie - obserwuje rodziców i powtarza ich zachowania, gesty, miny, odczytuje mowę ich ciała - i naśladuje ją.

Wasz syn, córeczka dobrze was znają i trafnie rozpoznają nastroje. Dlatego, jeśli płaczesz, ono będzie także płakać. Jeśli w tobie jest napięcie, twoje dziecko nie będzie spokojne. Zanim więc pomyślisz o adaptacji dziecka - pomyśl o swojej adaptacji i o swoich emocjach. To jest przede wszystkim twój problem - i twoje zadanie.

Decyzja o oddaniu dziecka do przedszkola jest decyzją trudną, nie tylko ze względu na uczucia dziecka, ale również nasze. Towarzyszy nam lęk, jesteśmy poddenerwowani, czujemy się winni. Zwłaszcza, kiedy brakuje wsparcia, gdy musimy lub chcemy wrócić do pracy, gdy bliscy zapewniają, że to zła decyzja. Wówczas należy posłuchać siebie - swoich przekonań i racji. Niepewność pojawia się niemal zawsze, gdy powierzamy nasze dziecko innym osobom. Niepokój, rozdrażnienie, smutek to emocje, które możemy poczuć w sytuacjach rozłąki z dzieckiem. Ważne jest żeby wiedzieć, że mamy prawo czuć to, co czujemy, mamy prawo tak reagować.
Warto jeszcze przeczytać:
Naturalne jest, że sytuacja rozstania jest trudna dla obu stron, ale to dorosły powinien uporządkować swoje uczucia, by móc prowadzić swoje dziecko. Warto odnaleźć w sobie siły, by stać się dla niego w tej sytuacji oparciem.

Wsparcie rodziny

JAK DOBRZE, ŻE TO REKLAMA KSIĄŻEK

Pozostawienie maluszka w żłobku czy przedszkolu jest niewątpliwie wyzwaniem i zadaniem dla całej rodziny. To ona powinna być wsparciem dla tej osoby, której najtrudniej pogodzić się z rozłąką z dzieckiem. Zamiast wyrzutów i pouczeń, osoba ta powinna usłyszeć zapewnienie o ich obecności, mieć możliwość szczerej rozmowy. Takiej, która zamiast lekceważenia uczuć i nastroju przygnębienia, da wsparcie i zrozumienie. To zadanie dla mądrego męża, ale także dla babci, dziadka, cioci. Jeśli wsparcia nie możemy uzyskać wśród najbliższych, dobrze jest, by poszukać go wśród znajomych lub u innych rodziców.

Otoczenie wyrozumiałością w tym czasie jest szczególnie ważne. Bo - jeżeli ty je otrzymasz, będziesz umiał/a poradzić sobie lepiej ze swymi uczuciami, a tym samym będziesz mógł/a pomóc swojemu dziecku.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziecko idzie do przedszkola. Adaptacja rodziców

# data[].attributes.attachment_link.description
Potrzebuję Twojej wiary we mnie. Ona unosi moje skrzydła. Ty, moja mądra, dorosła Mamo we mnie wierzysz; Ty, dorosły, potężny Tato - ufasz, że dam radę, więc ja - Wasz malutki syn, Wasza mała córeczka - PORADZĘ SOBIE. Otoczony Twoimi ciepłymi zapewnieniami odnajdę w sobie siłę do tego, by sobie poradzić.

# data[].attributes.attachment_link.title
SOWA OPAC : Publiczna Biblioteka Pedagogiczna w Swarzędzu Katalog księgozbioru

# data[].attributes.attachment_link.description
Dziecko - rozwój psychofizyczny ; Nauczanie początkowe - metody ; Wychowanie przedszkolne - metody ; Język angielski - teksty ; Język czeski - teksty ; Język słowacki - teksty ; Dziecko w wieku przedszkolnym - bezpieczeństwo ; Dziecko maltretowane ; Dziadkowie i wnuki ; Samodzielność - dzieci ; Kompetencje społeczne ; Świetlica szkolna

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc dziecku w adaptacji przedszkolnej część 1

# data[].attributes.attachment_link.description
Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc dziecku w adaptacji przedszkolnej ? Część 2 z 4

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc dziecku w adaptacji przedszkolnej ? Część 3 z 4

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak pomóc dziecku w adaptacji przedszkolnej ? Część 4 z 4