# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Teoria literatury - opracowania, artykuły, materiały

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
26 października 2012 Opracowania

SYMBOL:

- „Symbol daje do myślenia". Daje nam sens nieustanowiony. Wszystko zostało dane, aby zostało odtwarzane i przetwarzane w wymiarze myślenia.

- Filozofia symbolu jest momentem zapomnienia i odnowy tego, co należy do sfery sacrum i ludzkiej przynależności do niej.

- Trzy obszary występowania symbolu:

1. Symbol w obrzędach i mitach - tutaj symbol jest przynależny do sacrum, a obraz do hierofanii. Na przykład woda jest symbolem życia i śmierci, może być spokojna a za chwilę może stać się wzburzona i „niejednostajna". Wejście do niej symbolizuje oczyszczenie, zmazanie wszystkich grzechów. Funkcja symbolu świętej wody, czyli wody zmazującej grzech, stanowiącej metaforę odrodzenia, polega na „(...) ustaleniu prawzorów dla wszystkich obrzędów i dla wszystkich ludzkich czynności mających jakieś znaczenie. Ricoeur uważa, że symboli nie można traktować jako wytworu wyobraźni czy też jako alegorii. Przedmiot, sytuacja, osoba stają się symbolem dopiero w momencie uświęcenia.

2. Symbol w sferze nocy i marzenia sennego - podwaliny do teorii tej zbudował Zygmunt Freud. Aby móc patrzeć na symbol w tej kategorii, kategorii snu lub sennego marzenia, potrzebne są założenia psychologiczne.

3. Symbol w poetyckiej wyobraźni - w myśl tego założenia wyobrażenie o symbolu jest zależne od rzeczy, którą ów symbol odrzeczywistnia. Obraz poetycki przenosi odbiorcę fotografii „(...) do źródła mówiącego bytu (...)". Dzięki takiemu przeniesieniu fotografii do jej źródła bytu staje się ona nowym bytem, a ściślej staje się nim to co przedstawia.

- Symbole są znakami udostępniającymi sens oznajmiany przez intencję znaczącą.

- Symbol jest znakiem skrywającym w sobie dwojaką intencję: sens dosłowny i ukryty.

- Symbol poprzedza hermeneutykę

symbol oddaje swój sens w sposób przejrzysty

Symbolami są znaczenia analogiczne, samorzutnie ukształtowane i dane.

Jednak symbol oddaje sens jedynie w porywie i przejrzystości swego skierowania; nie może być przełożony; nie dopuszcza alegoryzującej egzegezy, więc nie może dawać nic do myślenia; powoduje odrętwienie myśli.

- hermeneutyka: w czasach zapomnienia znaków sakralnych znowu stajemy się wrażliwi na symbole; interpretując symbole możemy na nowo je zrozumieć i uwierzyć w nie.

- symbol może być rozpatrywany językowo i niejęzykowo,

- symbol zawsze odnosi swoje składniki do czegoś innego,

- struktura semantyczna symbolu ma podwójne znaczenie,

- mamy problem z jego interpretacją, bo jest dwuwymiarowy,

- symbol jest wieczny, nie przemija jak metafora,

- symbol zawsze odwołuje nas do innego symbolu itd.,

- nie można badać symbolu tylko w sferze językowej, - symbol to żywe słowo,

- w symbolu odkrywamy ciągle nowe znaczenia,

- symbole są bardzo ważne dla ludzkości, odnoszą się do tradycji,

- symbol jest interpretowany w odwołaniu do innych symboli,

- symbol i metafora się uzupełniają, często metafory nie pozwalają zapomnieć o symbolu,

- jeżeli wchodzimy w świat symboli, to stają się one żywe,

- symbol jest nieprzekładalny,

ALEGORIA:

- W alegorii pierwotny element znaczony (sens dosłowny) jest przypadkowy, drugi znaczony (sens symboliczny) jest wystarczająco zewnętrzny by był wprost uchwytny.

- Między jednym sensem a drugim zachodzi stosunek przekładu, po dokonaniu, którego alegoria staje się zbędna i znika.

- zdobywanie przewagi wymiaru symbolicznego nad alegorycznym było powolne i ciężkie,

- alegoria historycznie była w mniejszym stopniu retorycznym i literackim zabiegiem układania pseudosymboli, w większym zaś była sposobem traktowania mitów jako alegorii

- alegoria była jedną z form hermeneutyki niż samorzutnym stwarzaniem znaków,

- Alegoria była powszechniejsza w literaturze starożytnej. Interpretacja polegała na odkryciu ukrytego sensu; była jedną z odmian hermeneutyki (egzegezy znaków, symboli, alegorii i mitów).

- - alegoria powinna zwać się interpretacją alegaryczną

- alegoria jest już hermeneutyczna, a symbol poprzedza hermeneutykę

METAFORA:

- kryterium wartości poznawczej utworów literackich

- badacze hermeneutyczni kwestionują jej rozumienie klasyczne

- metafora zanim będzie dotyczyła semantyki słowa, musi zmierzyć się z semantyką zdania.

- metafora wtórnie oddziałowuje na słowo i wytwarzana jest na poziomie zdania

- konflikt między interpretacjami stwarza metaforę,

- nie istnieje sama w sobie, lecz za pośrednictwem interpretacji,

- interpretacja metaforyczna zakłada interpretację dosłowną - unicestwia się ona poprzez sprzeczność znaczeniową, - dzięki temu rozszerzają się znaczenia słów,

- metafora pojawia się jako rodzaj reakcji na niespójność wyrażenia metaforycznego interpretowanego dosłownie,

- w wyrażeniu metaforycznym znajdziemy sens, tylko wtedy, kiedy poddamy je zniekształceniu metaforycznemu (pewne przetworzenie),

- metafora nie polega na przedstawieniu idei za pomocą obrazów, polega na redukowaniu szoku wywołanego przez idee niezgodne,

- wyrażenie metaforyczne ujawnia pokrewieństwo tam, gdzie potoczne widzenie nie dostrzega żadnego związku. Funkcjonowanie metafory jest bliskie błędowi kategorialnemu, cyzli błędowi zamierzonemu (polega ono na zestawieniu ze sobą rzeczy nieporównywalnych i za pośrednictwem tego nieporozumienia ustanawia nową relację znaczeniową między terminami)

- porównanie czas jako żebrak - dwa odległe wyrazy zostają zbliżone i wychwycone między nimi zostaje podobieństwo,

- między dwiema interpretacjami slowa zawsze pojawia się napięcie,

- napięcie te powoduje proces tworzenia znaczenia

- metafora jest innowacją semantyczną,

- metafora przypomina rozstrzygnięcie zagadki,

- prawdziwe metafory są nieprzekładalne, ponieważ tworzą one własne znaczenia,

- tylko metafory substytucji poddają się przekładowi, który może przywrócić sens dosłowny,

- metafora nie jest ozdobą dyskursu,

- metafora oferuje nową informację, mowi nam coś nowego o rzeczywistości,

- metafora jest wierszem w miniaturze,

- metafora oprócz funkcji ozdobnej, posiada funkcję poznawczą,

- metafora i symbol istnieją, kiedy są interpretowane,

- kiedy w naszej głowie pojawiają się rózne interpretacje jednej metafory, to można powiedzieć, że metafora jest żywa,

- metafora ma charakter jednowymiarowy,

- metafory martwe, to metafory stałe, przewidziane przez system językowy,

- są 2 modele: bilingwistyczny i intralingwistyczny:

Model intralingwustyczny - metafora prosta, martwa, metafora to przenośnia, tzn., że każdą metaforę możemy przenieść na język polski

Model bilingwistyczny - metafora zaczyna się tam, gdzie kończy się przenośnia, zakłada, że metafory są nieograniczone w swojej inwencji, są żywe, występują różne interpretacje metafory. Metafory te mają różne obramowania - można uważać, ze 1. metafora to nonsens, 2. metafora to baśń, 3. metafora to przenośnia, 4. metafora to prawda poetyckiej dosłowności(Balcerzan dorzuca ten ostatni aspekt)

# data[].attributes.attachment_link.title
Metafora, symbol i alegoria - hermeneutyka

# data[].attributes.attachment_link.description
26 października 2012 Opracowania - „Symbol daje do myślenia". Daje nam sens nieustanowiony. Wszystko zostało dane, aby zostało odtwarzane i przetwarzane w wymiarze myślenia. - Filozofia symbolu jest momentem zapomnienia i odnowy tego, co należy do sfery sacrum i ludzkiej przynależności do niej. - Trzy obszary występowania symbolu: 1.