# data[].attributes.attachment_link.title
Dalmatyńska Eskapada dla wygodnych - Chorwacja, Słowenia | wycieczki objazdowe z R.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Wycieczki objazdowe z R.pl - Malownicza Chorwacja - Split i Dubrovnik - tego nie zapomnisz • Plitvickie Jeziora - 16 jezior, 72 wodospady • Park Narodowy Krka • kolacje w cenie • wypoczynek nad morzem - słońce i Adriatyk!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1 wrzesień, ostatnia aktualizacja poradnika 11 październik 2024

Bośnia i Hercegowina - Mostar

Zwiedzamy Bośnię i Hercegowinę

- najpiękniejsze miejsca, plaże i atrakcje turystyczne

Część #1 -

Mostar

Mostar - miasto z kamienia i na kamieniu zbudowane zamieszkuje niewiele ponad 100 tys. osób. Położony nad rzeką Neretwą jest jednym z najczęściej odwiedzanych miast i niewątpliwą turystyczną perłą Hercegowiny. Skrupulatnie odbudowany po wojnie Stary Most - największy symbol jedności dwóch odmiennych kultur zamieszkujących tę ziemię w połączeniu ze skokami do rzeki jest nie lada turystyczną atrakcją miasta, a jego nazwa wywodzi się od słowa "mostari", które oznacza strażników mostu.

Miasto oddalone jest niespełna 45 kilometrów od granicy z Chorwacją oraz około 120 kilometrów od Makarskiej i mniej więcej tyle samo od Dubrownika. Pierwsze ślady osadnictwa w mieście pochodzą z czasów prehistorycznych, a Stare Miasto po dziś zachowało swój średniowieczny charakter.

W multikulturowym mieście do lat 80-tych ubiegłego wieku niemal bezkonfliktowo żyli Chorwaci, Serbowie, bośniaccy muzułmanie i inne narodowości. Aż do wybuchu małej wojny w latach 90-tych wszczętej przez Chorwatów i Bośniaków przeciwko serbskiej społeczności. Kolejno do walki stanęli naprzeciw siebie Chorwaci i Bośniacy. W efekcie zniszczeniu uległo większość zabytków architektury, w tym wszystkie meczety pochodzące z XVII - XVIII. Konflikt ustabilizował się na przełomie XX i XXI wieku, a miasto dzięki unijnym środkom i finansowemu wsparciu Unesco zostało odbudowane. Nie brak w nim jednak blizn po bratobójczej walce. Z czasem rany z pewnością się zabliźnią ale to wymaga lat, a może nawet wieków.

Jedziemy z Chorwacji do Bośni i Hercegowiny

Podróż samochodem do Bośni i Hercegowiny była absolutnie nieplanowaną wycieczką podczas pobytu na wakacjach w Chorwacji. Jak do tego doszło i czy to była dobra decyzja?

Po powrocie późnym wieczorem z jednodniowego bardzo udanego pobytu w Czarnogórze na camping Kupari w Chorwacji, następnego dnia zaraz z rana spakowaliśmy nasz namiot do samochodu, zapakowaliśmy również wszystkie biwakowe akcesoria w tym stół, krzesła, kuchenkę, lodówkę. Plan dnia był prosty. Pakujemy się, jemy śniadanie i ruszamy na kolejny camping - kemping Zaton. Do celu podróży mieliśmy około 370 kilometrów.

Po opuszczeniu bramy kempingu Kupari zatankowaliśmy samochód na stacji INA po drugiej stronie ulicy. Kolejno ruszyliśmy w drogę w kierunku granicy. Już po kilku chwilach jazdy drogą zawieszoną wysoko nad poziomem morza minęliśmy przepiękny Dubrownik. Do granicy z Bośnią i Hercegowiną dotarliśmy po ponad godzinnej jeździe. Odprawa trwała dość krótko, więc po kilkunastu minutach wjechaliśmy na teren Bośni. Krótki, niespełna 15 kilometrowy przejazd przez teren BiH w tym ciekawe nadmorskie miasteczko Neum to najszybszy sposób by wrócić z Chorwacji do...Chorwacji. Tak tak, to właśnie Bośnia i Hercegowina z racji dostępu do morza Adriatyckiego dzieli chorwacki kraj na dwie części.

Trzymając się przepisów drogowych i prędkości jazdy Bośnię opuściliśmy po około 25 minutach jazdy wzdłuż morza. Dalej krętą szosą nr 8 zmierzaliśmy w stronę wjazdu na autostradę A1 w pobliżu wsi Mali Prolog. I prawie się udało. Prawie, bowiem tuż za wioską Podgradina zobaczyliśmy tablicę z napisem "Chcesz poznać inną kulturę i rozkoszować się smakiem bośniackiej kuchni? Skręć w prawo na rozwidleniu. Mostar is calling".

Witamy w Bośni i Hercegowinie

Z przydrożną tablicą oczywiście żartujemy, ale faktycznie nie żartujemy że odbiliśmy z szosy nr 8 w prawo w stronę Mostaru! To była najszybsza podróżnicza decyzja jaką podjęliśmy w ostatnim czasie. Trwała całe 5 sekund. Byliśmy jednocześnie kompletnie nieprzygotowani pod kątem atrakcji, kultury, dosłownie niczego co dotyczyło by Bośni i Hercegowiny.

Do granicy chorwacko-bośniackiej we wsi Metković dojechaliśmy w ciągu kilku minut drogi. Celnik podczas kontroli granicznej zapytał nas o cel odwiedzin oraz poprosił o okazanie dokumentów pojazdu w tym Zielonej Karty. Do celu jednodniowej podróży - Mostaru mieliśmy do pokonania jeszcze około 45 kilometrów.

Malownicza droga prowadząca od granicy z Chorwacją do Mostaru

Widokowa szosa o oznaczeniu M17 w stronę Mostaru wiła się wzdłuż rzeki Neretwa nad którą wyróżniał się niewysoki masyw gór i przecinała liczne małe bośniackie wsie i miasteczka. Już po chwili jazdy od momentu przekroczenia granicy chorwacko-bośniackiej doszliśmy wspólnie do wniosku, że parę chwil temu rozpoczęliśmy naszą nową wspólną podróż. Podróż w czasie.

Droga do Mostaru wiedzie przez małe kamienne miasteczka

Po około godzinie jazdy zawitaliśmy do Mostaru. W poszukiwaniu parkingu zlokalizowanego możliwie najbliżej centrum miasta i jednocześnie blisko mostarskiego mostu, jadąc główną ulicą Marśala Tita skręciliśmy w prawo w zamkniętą uliczkę Karadźina na której końcu znajdował się mały prywatny parking tuż przy pensjonacie. Tuż przed wjazdem na parking podszedł do nas młody chłopak i zachęcił do zaparkowania właśnie tutaj, jednocześnie podając kwotę za godzinę lub za cały dzień.

Gdzie nocowaliśmy?

Do Mostaru wybraliśmy się samochodem w trakcie pobytu w Chorwacji. Podczas wyprawy nocowaliśmy w pensjonacie Guesthouse Hortenzija Mostar, który zarezerwować możecie poprzez booking.com, naszym zdaniem najlepszym cenowo portalu rezerwacyjnym. Łapcie

50 zł zwrotu za nocleg, dzięki któremu otrzymacie aż 50 zł zwrotu tuż po zrealizowaniu rezerwacji. Po przejściu na stronę booking.com, w miejscu: "Miejsce, nazwa obiektu lub adres", wpiszcie: Guesthouse Hortenzija lub wybierzcie dowolny inny nocleg. Warto skorzystać na stronie z mapy rozmieszczenia noclegów, aby wybrać obiekt noclegowy położony możliwie najbliżej starówki.

Odległość od granicy z Chorwacją do Mostaru : 45 kilometrów.

Cena noclegu w pensjonacie Guesthouse Hortenzija Mostar : 10€/doba (2os. + dziecko + namiot + samochód).

Parking Mostar

Parking przy pensjonacie Guesthouse Hortenzija to mały rodzinny parking położony około 400 metrów od Starego Mostu. Koszt parkowania za cały dzień to 2,5€ za samochód osobowy. Lokalizacja parkingu

zobacz lokalizację. Gdyby jednak zabrakło na parkingu wolnego miejsca to jadąc dalej w kierunku Starówki znajdziecie kolejne parkingi.

Stare Miasto Mostar

Z samochodu zabraliśmy plecaki, wróciliśmy z powrotem na ulicę Marśala Tita i dalej już pieszo pomaszerowaliśmy w prawo w kierunku słynnego mostarskiego mostu. Po chwili dotarliśmy na Lučki most przecinający rzekę Neretwę. To naszym zdaniem jeden z najlepszych punktów widokowych na doskonale widoczny w oddali słynny, zabytkowy mostarski most. Kiedy na moment odwrócimy nasz wzrok w przeciwnym kierunku, zobaczymy z prawej strony malowniczy, niewysoki górski masyw zamykający bośniacki Mostar.

Mostar - Lučki Most

Brzegi rzeki Neretwy kontrastują z jej głęboko turkusową barwą

Zwiedzanie Mostaru rozpocznijcie właśnie w tym miejscu, całkiem idealnym by wykonać kilka pamiątkowych, pocztówkowych zdjęć. Po przejściu mostu na drugą stronę skręciliśmy w prawo by możliwie najszybciej dotrzeć do gwiazdy dnia, czyli Mostar Old Town Bridge, oddalonego około 400 metrów od mostu Lučki most.

Krzywy Most - Kriva Ćuprija

Po chwili dotarliśmy do kolejnego bardzo urokliwie położonego jednoprzęsłowego o długości prawie 9 metrów mostu Kriva Ćuprija z którego rozpościerał się widok na starą jak i współczesną część Mostaru, a tuż pod nim leniwie płynęła rzeka Radobolja w pobliżu ujścia do Neretwy. Kriva Ćuprija czyli Krzywy Most został ukończony w 1558 roku i wygląda jak miniatura mostarskiego Starego Mostu. W jego pobliżu stoi meczet Tabaćica z minaretem o wysokości 20 metrów. Z tegoż miejsca pozostało nam już tylko kilkadziesiąt kroków do Starego Mostu w Mostarze.

Kamienne domy nad rzeką Radobolja

Mostar - Krzywy Most

Kamienna wąska uliczka prowadząca w otoczeniu starych kamienic prawobrzeżną częścią mostarskiej starówki okazała się bardzo urokliwa. Zatrzymaliśmy się na moment przy jednej z tutejszych restauracji oferujących lokalną kuchnię i z ciekawości sprawdziliśmy ceny, a te okazały się bardzo, bardzo przyzwoite pomimo iż na 100% były dostosowane do portfeli turystów. Na chwilę zatrzymaliśmy się także na małej kładce-mostku poniżej którego dostrzegliśmy przytulne tarasowe restauracje z widokiem na wodne kaskady rzeki Radobolja. Piękne miejsce!

Maszerując dalej doszliśmy do ulicy Oneśćukova. Po drodze zaserwowaliśmy sobie lody, a te niestety odbiegały smakiem od lodów jakie jadamy we Włoszech. No nic, może za to bałkańsko-bośniacka kuchnia zaskoczy nasze kubki smakowe?

Ulica Oneśćukova to główny trakt prowadzący wprost na mostarski most. Snując się kamienną wąską uliczką otoczoną przez liczne sklepiki, butiki, lodziarnie i restauracje dotarliśmy w końcu do baszty wprowadzającej na Stary Most.

Stary Most Mostar

Stary Most w Mostarze zwany również Tureckim zbudowany został w roku 1565 na zlecenie tureckiego sułtana Sulejmana. Przez wieki był symbolem pojednania Wschodu z Zachodem, zarówno chrześcijaństwa z islamem, katolickich Chorwatów z prawosławnymi Serbami. Celowo zniszczony został przez chorwacką armię podczas wojny bośniackiej w 1993 roku.

Mostar - Stary Most

Most w Mostarze

Mostar - Old Bridge

W lipcu roku 2004 z pomocą Turcji ukończono jego rekonstrukcję. W trakcie odbudowy posłużono się wydobytymi wprost z rzeki Neretwy pozostałościami starej budowli oraz techniką budowy osmańskich mistrzów sprzed wieków. Starannie dopasowane kamienne bloki zalewane były ołowiem i łączone żelaznymi prętami. Z dbałością o szczegóły odbudowano również baszty strzegące tej strategicznej konstrukcji, a całość wpisano na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

Nie lada atrakcją Mostaru są skoki do rzeki

Widok z Starego Mostu

Miasto otaczają niewysokie wapienne góry

Mostarski most zawieszony nad rzeką Neretwą ma tylko jedno przęsło wsparte po obu stronach rzeki. Jego długość wynosi 26 metrów a szerokość około 4,5 metra, natomiast wysokość mostu w najwyższym punkcie, tj. na samym środku wynosi 21 metrów. Stojąc na środku mostu rozpościera się przepiękny widok na prawobrzeżną i lewobrzeżną część mostarskiej starówki ale i na dalszą oraz bliższą okolicę bałkańskiego miasta.

Most zawdzięcza sławę nie tylko ciekawemu wyglądowi, ale także burzliwej historii

Mostar jumping - skoki do wody ze Starego Mostu

Pełen burzliwej historii Stary Most to nie jedyna atrakcja przepięknego Mostaru. Gwóździem programu podczas pobytu w mieście i tradycją zarówno są skoki do Neretwy wprost z mostu. Kiedy się one odbywają? Kiedy można je zobaczyć i przeżyć nutę adrenaliny podczas samej obserwacji? Czy samemu można skoczyć ze Starego Mostu w Mostarze do zimnej rzeki?

Skoki z mostu

Na początek kilka słów historii. O skokach z mostarskiego mostu wspominał już w XVII wieku turecki podróżnik Evliya Çelebi. Ponoć zgodnie z lokalną tradycją dla udowodnienia swojej męskości 16-letni młodzieńcy skakali z mostu wprost do lodowatej Neretwy. Jeśli się na ten wyczyn nie decydowali, ich życie mogło okazać się w przyszłości kompletną porażką. Tyle historii, a jak to wygląda dziś? Czy amatorzy silnych emocji podejmują wyzwanie i skaczą wśród tłumu z mostu?

Niegdyś skoki do Neretwy były demonstracją męstwa i odwagi, dziś to sposób na szybki zarobek

Zaczym odpowiemy na to pytanie, dodamy że zawody w skokach z mostu wznowiono w 2004 roku i organizowane są w ostatni weekend lipca. Startują w nich głównie zawodnicy lokalnego klubu Mostari, ale również i spoza Bośni, jak choćby z Serbii czy Czarnogóry. W roku 2019 odbyły się także zawody Red Bull Cliff Diving, gdzie poprzeczka została znacznie podniesiona a podest do skoku został ustawiony na wysokości aż 27 metrów.

Stojąc na moście długi czas nie działo się nic za wyjątkiem leniwego spaceru turystów z jednego końca mostu na drugi koniec i odwrotnie. Wiedzieliśmy jednak, że poza samą organizacją zawodów zdarzają się amatorskie popisowe skoki do rzeki i z nadzieją czekaliśmy właśnie na taki moment i...doczekaliśmy się :-)

Skok odbywa się, kiedy ilość zebranych € wśród licznej publiczności z całego świata się zgadza

W pewnym momencie po moście jak i jego najbliższej okolicy zaczęli krążyć mężczyźni z czerwonymi sakiewkami. Szybko okazało się, że zbierają wśród turystów pieniądze za pokazowy skok do wody. Dorzuciliśmy się i my. Agata z Olivierem zostali na moście i obserwowali bieg dalszych wydarzeń a ja zbiegłem szybko na dół pod sam most. Swoją drogą świetny punkt widokowy na mostarski most z nieco inne perspektywy jak i same skoki. Oczekując z nadzieją na skok usłyszałem głośny okrzyk. Okazał się znakiem, że chłopakom udało się zebrać odpowiednią kwotę, a po chwili ujrzałem skoczka szykującego się do skoku.

Kiedy spora publiczność ustawiła swoje kamery i aparaty fotograficzne nagle nastała grobowa cisza. Aparat ustawiłem i ja, a po chwili usłyszałem w tle zachwyt gapiów i plusk o taflę rzeki do której wskoczył odważnie jeden ze śmiałków zbierających jeszcze przed momentem z uśmiechem na twarzy pieniądze wśród widowni.

Skoki z mostu w Mostarze. Musicie to koniecznie zobaczyć!

Co możemy napisać. To było piękne, to było fenomenalne. Musicie przyjechać, musicie zobaczyć, musicie to koniecznie przeżyć, a jesli zapragniecie skoczyć samemu, powinniście być do tego odpowiednio przygotowani. Najlepiej porozmawiać wcześniej o swoich zamiarach ze skoczkami lokalnego klubu, którzy przechadzają się stale w okolicach mostu.

Lewobrzeżna część Starówki

Zaraz po skoku zeszliśmy na chwilę z mostu by poszwendać się lewobrzeżną częścią mostarskiej starówki. Po tej stronie znajduje się muzułmańska część miasta. Wąska brukowana uliczka wiła się pomiędzy licznymi sklepikami z wyrobami rękodzielniczymi i warsztatami rzemieślniczymi. Średniowieczna wręcz atmosfera.

Okolice Starego Mostu w Mostarze

Klimatyczne stragany

Krocząc w górę kamiennej uliczki dotarliśmy do fajnego punktu widokowego z którego doskonale w oddali na horyzoncie prezentował się Stary Most i jego okolica na tle bośniackich gór. Kawałek za nim znajdował się meczet Koski Mehmed Pasha oraz kolorowy miejski bazar z tysiącem różnych drobiazgów, ale i bośniackich trunków oraz miodów.

Mostar - punkt widokowy

Mostarska Starówka jest pełna straganów z tradycyjnym rękodziełem

Maszerując dalej dotarliśmy do domu Biśćevića o bardzo oryginalnej architekturze i wykuszu wysoko zawieszonym nad Naretwą, wspartym na dwóch kolumnach. Finalnie dotarliśmy w okolicę dużego meczetu Karadjoz-Bega z 1557 roku, który po remoncie uważany jest za jedno z najwybitniejszych dzieł islamskiej architektury sakralnej w Hercegowinie wieku XVI-tego.

Mostar - wielokulturowe miasto w Bośni i Hercegowinie

Zaułki Mostaru

Prawobrzeżna część Starówki

Po prawdobrzeżnej stronie miasta znajduje się chrześcijańska część Mostaru. Popołudniowy cień rzucała na kamienne sklepiki pobliska wieża jednego z meczetów. Ahh ten klimat, oryginalna atmosfera i zapach lokalnych bałkańskich dań wydobywający się z małych okiennic tutejszych restauracji. Coś pięknego!

Mostar to doskonałe miejsce by zaczęrpnąć odrobiny orientu

W powietrzu unosi się zapach orientalnej kuchni serwowanej w bośniackich restauracyjkach

A co do smaków bałkańskiej kuchni, przechodząc koło jednej z restauracji zapachniało nam tak mocno orientem, że postanowiliśmy nie wracać nocą do Chorwacji. Po chwili namysłu i szybkiej decyzji opuściliśmy średniowieczne centrum i szybkim krokiem wróciliśmy na parking bowiem przypomnieliśmy sobie, że tuż obok znajdował się pensjonat.

Zostajemy w Bośni i Hercegowinie na noc

Po dotarciu na miejsce podeszliśmy pod drzwi pensjonatu. Po chwili wyszła do nas pani z zapytaniem czy chcemy może zapłacić za parking. Odpowiedzieliśmy że i tak i nie, bo owszem tak, ale jeszcze nie. Pogubiła się, my zresztą też ;-)

Zapytaliśmy czy może posiada wolny pokój dla trzech osób bowiem klimat Mostaru udzielił się nam tak bardzo, że chcielibyśmy zostać na noc w mieście. Pani która okazała się właścicielem pensjonatu Guesthouse Hortenzija ugościła nas w jednym z pokoi wyposażonych w TV i klimatyzację. Pokój nie był duży, ale nowoczesny i bardzo czysty. Super, mamy gdzie spać w Mostarze w dodatku bez wcześniejszej rezerwacji. Tak lubimy, oj tak! Z tego wszystkiego zapomnieliśmy zapytać o cenę noclegu, ale drogo raczej być nie powinno.

Ząb czasu, liczne ślady po kulach powstałe w czasie wojny domowej

Wieczorkiem wracamy na Stare Miasto by raz jeszcze nacieszyć się tym miejscem

Mostar prezentuje się zjawiskowo niezależnie od pory dnia czy nocy

Wieczór w Mostarze rozpoczęliśmy od spaceru ulicą Maršala Tita. Można by rzec ulicą wciąż noszącą ślady wojny z 1993 roku. Co trzeci, może czwarty budynek nosił ślady po pociskach. Wiele obiektów nie odbudowano, zostały tylko uszkodzone ściany bez okien i dachów. Niezła lekcja historii budująca świadomość co dzieje się w momencie kiedy ludzie czy religie świata nie potrafią się ze sobą zwyczajnie dogadać z racji kolosalnych różnic.

Wprost z ulicy Maršala Tita wkroczyliśmy schodami na lewobrzeżną część mostarskiej starówki. Wieczór pokazał jej nowe lepsze oblicze. Bogato zdobione przedmioty ogrzane promieniami zachodzącego słońca czy kolorowe lampiony nadawały tajemniczości a nawoływanie do modlitwy z wież jednego z meczetów nie pozwalał zapomnieć w jakim miejscu pozostaliśmy na noc.

Bośniacka kuchnia - restauracja Sadrvan

Po przejściu po raz kolejny tegoż dnia przez Stary Most na drugą stronę rzeki Neretwy u progu jednej z restauracji stały dwie młode kobiety ubrane w tradycyjne dla Bośni i Hercegowiny stroje ludowe. Z uśmiechem na twarzy pokazały nam Menu i zaprosiły na obiadokolację obiecując że będzie pysznie. A jak było?

Co wybralibyście z menu?

Kiedy usiedliśmy do stolika podszedł kelner i wiecie, standardowa procedura. Dobrze, że dania miały zdjęcia bo sporo nazw odbiegało od tych w chorwackim menu, a chcieliśmy koniecznie zjeść coś, czego nie jedliśmy. Zamówiliśmy na początek trzy tradycyjnie dania w tym jedną zupę zbliżoną do polskiego rosołu choć smakiem już niekoniecznie. Jednym z dań był Cevapi - talerz z dobrze przyprawionymi kiełbaskami w kształcie palców podany z posiekaną surową cebulą, ajvarem (przysmakiem z papryki) i pieczywem flatbread, tj. podpłomykiem. Drugim był cudny smakiem Sogan Dolma.

Restauracja Šadrvan - najlepsza!

Na deser zamówiliśmy sobie trzy różne słodkie przysmaki. I te również doskonale trafiły w nasze kubki smakowe. Pierwszym z nich była Urmašica. To tradycyjny bośniacki deser pochodzący z Bliskiego Wschodu. Urmašica nadziewana jest kawałkiem orzecha włoskiego lub daktyli i syropem. Drugim była słynna Baklava. To prawdopodobnie najpopularniejszy deser bośniacki choć z natury absolutnie turecki.

Jest to ciasto warstwowe, zwykle wypełnione orzechami włoskimi, ale można znaleźć odmiany wypełnione pistacjami, kokosem, czekoladą, migdałami itp. Baklava nasączona jest słodkim syropem i przyozdobiona cienkimi plasterkami cytryny. Nazwy trzeciej słodkości nie pamiętamy, pamiętamy jednak że musiała być nad wyraz słodka i pyszna gdyż Olivier wciągnął ją natychmiast popijając lemoniadą z nutą orientu.

Co możemy powiedzieć, czy napisać. To była ekscytująca podróż kulinarna. Zamówione dania okazały się przepyszne, mostarskie piwo i wino wyśmienite, tradycyjne słodkości wspaniałe, a sympatyczna atmosfera i obsługa była miłym dodatkiem.

Ile za to wszystko zapłaciliśmy? Całe i jedyne 25€ :-) Można niedrogo i pysznie zjeść bałkańskie dania? Można. Wystarczy przyjechać do Mostaru!

Po wspaniałej kolacji, pojedzeni do granic możliwości wolnym truchtem poszliśmy zobaczyć jeszcze urokliwie oświetlony Stary Most i kolejno wróciliśmy na nocleg do pensjonatu. Uff to był cudownie spędzony dzień w Bośni i Hercegowinie, państwie do którego dotarliśmy po raz pierwszy, ale z pewnością nie po raz ostatni.

Stary Most równie pięknie prezentuje się wieczorem co za dnia

Kolejnego dnia zaraz z rana po śniadaniu przygotowanym w pokoju w pensjonacie pojechaliśmy poznać pobliską atrakcję - przepiękne wodospady Kravica. Odwiedziliśmy również Medjugorie - miejsce maryjnego Objawienia.

Atrakcje Bośnia i Hercegowina - co warto zobaczyć w pobliżu Mostaru

Medjugorie w pigułce - miasto objawienia Matki Boskiej (27 kilometrów)

Wodospady Kravica - kawałek raju w pobliżu Mostaru (37 kilometrów)

Ceny

Kawa : 1€
Coca-Cola : 1€
Lody (gałka) : 1,2€
Obiad w restauracji Sadrvan : 25€

Podsumowanie

Spontaniczna decyzja o skoku w bok z Chorwacji do Bośni i Hercegowiny uświadomiła nam, że nigdy nie wolno niczego zostawiać na później. Jeśli lubicie odkrywać nieznane lub podobnie jak my macie na coś szczególną ochotę, nie bójcie się tego czynić. Może być tylko dobrze, a nawet pięknie i potwornie smacznie.

Po wszystkim co nas spotkało nie możemy doczekać się powrotu do Bośni i Hercegowiny. Choćby na jeden dzień, choćby na jedną noc, choćby na obiadokolację czy rodzinny spacer. Zdravo!

Zerknij na mapę gdzie to jest

Start podróży

Odwiedzone miejsce

# data[].attributes.attachment_link.title
Mostar skoki i wspaniała kuchnia - poznaj wyjątkowy smak Bałkanów

# data[].attributes.attachment_link.description
Bałkany autem. Atrakcje turystyczne Mostar. Mostar. Starówka, skoki do Neretwy. Stary bazar Kujundziluk, meczet Karadjozbega. Bośnia i Hercegovina podróżowanie, wycieczki samochodem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Medjugorie w pigułce - miasto objawienia Matki Boskiej - Bośnia i Hercegovina

# data[].attributes.attachment_link.description
Bałkany autem. Atrakcje turystyczne Medjugorie. Medziugorie, kościół św. Jakuba, kaplica na Górze Objawienia. Bośnia i Hercegovina podróżowanie, wycieczki samochodem.

# data[].attributes.attachment_link.title
Szybenik: co warto zobaczyć i zwiedzić? Atrakcje i najlepsze plaże

# data[].attributes.attachment_link.description
Szybenik to niedoceniana turystyczna perła Chorwacji. Miasto zachwyca pięknym położeniem, uroczym portem oraz zabytkami, które warto zobaczyć – to przede wszystkim katedra i twierdze, broniące w przeszłości Szybenika przed tureckimi najazdami. Warto też posmakować lokalnej kuchni.

# data[].attributes.attachment_link.title
Zadar - przewodnik po atrakcjach (Projekt “Miasta stojące murem”) | Antek w podróży

# data[].attributes.attachment_link.description
Zadar jest ciekawym miastem położonym w Chorwacji. Turystów z pewnością przyciąga stare miasto, a także morze i pogoda. Z Polski łatwo tam dotrzeć samolotem,

# data[].attributes.headline
Korcula fakultatywnie (piknik rybny, rejs statkiem?)

# data[].attributes.subject
Korcula fakultatywnie (piknik rybny, rejs statkiem?)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Zobacz wszystkie wpisy opublikowane przez Historian’s Journeys

# data[].attributes.attachment_link.title
Korčula – jedna z najpiękniejszych wysp Chorwacji. Co zobaczyć na Korčuli?

# data[].attributes.attachment_link.description
Chorwacja jest zdecydowanie jedną z moich ulubionych destynacji podróżniczych. Tak naprawdę pierwszy, samodzielny zagraniczny wyjazd zorganizowałam właśnie do tego kraju, a wybór padł wtedy na pięk…

# data[].attributes.attachment_link.title
Lublana: atrakcje, zabytki i zwiedzanie stolicy Słowenii

# data[].attributes.attachment_link.description
Rozbudowany przewodnik po Lublanie - sprawdź co warto zobaczyć i zwiedzić w stolicy Słowenii

# data[].attributes.attachment_link.title
Lublana: 18 atrakcji i miejsc, które warto zobaczyć

# data[].attributes.attachment_link.description
Co zobaczyć i zwiedzić w Lublanie? Atrakcje i ciekawe miejsca Lublany. Zwiedzanie stolicy Słowenii, informacje praktyczne, hotele, restauracje.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lublana - miasto, które wciąga! Najciekawsze atrakcje stolicy Słowenii - W 10 inspiracji dookoła świata

# data[].attributes.attachment_link.description
Lublana to miasto, które na pewno Was zauroczy! Chodźcie poczytać o tym, co czeka na Was w stolicy Słowenii.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
MyNaSzlaku | góry, podróże, wycieczki, przygoda

# data[].attributes.attachment_link.title
Jaskinia Postojna - zwiedzanie. Wycieczka do królowej jaskiń

# data[].attributes.attachment_link.description
Odkryj Jaskinię Postojna, jedną z najpiękniejszych jaskiń w Słowenii, z fascynującymi formacjami i przejażdżką kolejką.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jeziora Plitwickie - zwiedzanie i informacje praktyczne

# data[].attributes.attachment_link.description
Praktyczny i rozbudowany przewodnik po słynnych Jeziorach Plitwickich w Chorwacji.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Jeziora Plitwickie - najsłynniejszy park narodowy w Chorwacji

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Jeziora Plitwickie - najsłynniejszy park narodowy w Chorwacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Jeziora Plitwickie - najsłynniejszy park narodowy w Chorwacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Z pewnością najsłynniejszy chorwacki park narodowy, Jeziora Plitwickie, to cud natury pod ochroną UNESCO. Przekonaj się o magii wodospadów, jezior, szlaków i jaskiń!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mostar to miasto wyjątkowe, inne od innych europejskich miast. Nie doświadczysz tam pełnej komercjalizacji czy masowej turystyki. Doświadczysz tam miksu kulturowego, zobaczysz jak na co dzień żyją ze sobą różne nacje i wyznania. Zobaczysz różne style architektoniczne i skosztujesz oryginalnej kuchni bośniackiej i przekonasz się jak smakuje kawa po turecku.

Nie planowałam wyjazdu do Bośni. W oryginalnym planie objazdówki po Bałkanach miała być Czarnogóra. Już były zarezerowowane hotele, gotowy plan trasy. Pandemia koronawirusa jednak już nie pierwszy raz popsuła nam plany. Nie mogliśmy wjechać do Czarnogóry i dosłownie na dzień przed wyjazdem zmieniliśmy plany. Zamiast do Kotoru wybraliśmy się do Mostaru.

Wstaliśmy wczesnym rankiem, wymeldowaliśmy się z hotelu w Dubrowniku i ruszyliśmy w stronę granicy chorwacko-bośniackiej. Na granicy w miejsowości Ivanica byliśmy po ok 30 minutach. Najpierw dokumenty sprawdzili Chorwaci potem dość znudzony pracownik straży granicznej w Bośni. Byliśmy jedynym autem, więc wszystko poszło bardzo sprawnie. Cała podróż z Dubrownika do Mostaru zajmuje ok 2.5 godziny (ok 140 km). Jedzie się dosyć wolno, bo praktycznie cała trasa wiedzie przez drogi górskie. Drogi są w dobrym stanie, ale te serpentyny uniemożliwiają szybką jazdę. Nie ma co jednak dociskać gazu, bo lepiej jest zwolnić i chłonąć widoki. A widoki na tej trasie, ale i w całej Bośni są niesamowite. Przyroda w Bośni i Herzegowinie jest nietknięta przez działalność człowieka. Przynajmniej jeszcze nietknięta. Nie ma tam wielkich autostrad, stacji paliw co kilka kilometrów czy hoteli. Widoki górskie, jeziora i lasy naprawdę wprawiają w osłupienie. Ja przez całą trasę nie wydusiłam z siebie prawie żadnego słowa - tak bardzo zachwycona byłam widokami.

Mostar także mnie zachwycił. Po 2.5 godzinach byliśmy na miejscu i od razu wybraliśmy się na słynną bośniacką kawę. Centrum miasta bardziej przypomina arabski souk aniżeli europejskie miasto. W Mostarze w końcu dominuje religia i kultura muzułmańska. Z meczetów dobiegają nawołania do modlitw a na ulicach spotkać można kobiety w burkach. Centrum miasta jest głośne, kolorowe i bogate w przeróżne zapachy. Już od pierwszej chwili wiedziałam, że przyjazd do Bośni, mimo że spontaniczny, to będzie strzałem w dziesiątkę. I nie myliłam się.

Kilka słów o Mostarze

Mostar to ponad 100 tysięczne miasto położone w południowo zachodniej Bośni i Herzegowinie będące stolicą kantonu hercegowińsko-naretwiańskiego. Od Sarajewa dzieli je ponad 130 km a od granicy chorwackiej ok 40 km.

Jest to 5 największe miasto w Bośni pod względem populacji. Wyprzedza jest stolica - Sarajewo i następnie Banja Luka, Zenica i Tuzla. Największą grupą etniczną zamieszkującą Mostar są Chorwaci, a następnie Boszniacy, Serbowie i Jugosławianie. Każda z nacji reprezentuje inną religię. Chorwaci to katolicy, Boszniacy to w dużej części wyznawcy religii muzułmańskiej a Serbowie to wyznawcy kościoła ortodoksyjnego.

Nazwa miasta pochodzi od słowa ' mostari' oznaczającego ' strażników mostu'. W średniowieczu brzegi rzeki Naretwy połączone były drewnianym mostem. Na lewym wybrzeżu tuż przy samym moście przesiadywali kupcy, handlarze i podróżnicy - owi ' strażnicy mostu'. Dopiero w 1566 roku ten drewniany most zastąpiono kamiennym (dzisiejszy Stari Most).

W 1992 doszło do krwawych walk najpierw między Bośniakami, Chorwatami i Serbami a potem między Bośniakami i Chorwatami. W tym czasie śmierć poniosło wielu mieszkańców, a wybitne dzieła archtektury uległy zniszczeniom. Rozejm zawarto w 1994 roku, ale jeszcze przez kilka lat w mieście nie było bezpiecznie i dochodziło do bójek. Mostar podzielono na dwie części: bośniacką (muzułmańską) i chorwacką. Sytuacja ustabilizowała się po ok 5 latach i dziś Mostar jest w pełni bezpiecznym miastem. Wszystkie nacje żyją ze sobą na co dzień w zgodzie.

Ślady wojny i zniszczenia są cały czas widocze mimo, iż miasto przechodzi dużą metamorfozę. Dzięki wkładom finansowym światowych organizacji mury miasta, meczety i inne zabytki zostały odbudowywane. Mostar staje się powoli prężnym ośrodkiem turystycznym w Bośni. Rozwija się tam także przemysł tekstylny, metalowy, spożywczy.

Gdzie leży Mostar i jak dojechać

Mostar położony jest w południowo zachodniej Bośni nad rzeką Neretwą. Oto kilka opcji na dojazd do Mostaru:

Sarajewo - Mostar: odległość 130 km można pokonać samochodem w ponad 2 godziny. Droga w większości prowadzi przez tereny górskie, więc duża prędkość nie jest wskazana. Ze stacji głównej w Sarajewie odjeżdżają także regularne pociągi do Mostaru. Podróż trwa 1.50 h.

Neum - Mostar: trasę 80 km można pokonać w 1.30 h. Podróż autokarem zajmuje ok 1.40 h.

Dubrownik - Mostar: podróż samochodem zajmuje 2.5 h a trasa liczy 140 km. Najbliższe przejście graniczne znajduje się w Ivanicy. Można też skorzystać z przejścia granicznego w Neum (chociaż na tej trasie mogą zdarzyć się duże korki). Tę trasę można pokonać też autobusem. Z głównej stacji autobusowej w Dubrowniku odjeżdżają autokary a podróż trwa 3.5 h.

Split - Mostar: trasę o długości 170 km można pokonać w 2.30 h (trasa jest płatna). Podobnie jak z Dubrownika tak i ze Splitu można dojechać do Mostaru autobusem. Podróż trwa 3.5 h.

Makarska - Mostar: Ten sam autokar zatrzymuje się w miejscowości Makarska (czas przejazdu to 2.40 h). Samochodem można dojechać w mniej niż 2 h.

W przypadku przekraczania granicy chorwacko-bośniackiej należy doliczyć także czas oczekiwania na przejściu granicznym. W okresie wakacyjnym ten czas może się znacznie wydłużyć.

Mostar atrakcje. Co warto zobaczyć w Mostarze

Poniżej przedstawiam miejsca, które odwiedziłam w Mostarze. W mieście spędziłam dwa dni, a mój hotel znajdował się blisko centrum, więc wszędzie chodziłam na pieszo. Wyjątkiem był jedynie Blagaj, do którego podjechaliśmy samochodem (jedyna atrakcja, która znajduje się poza Mostarem). Na zwiedzanie Mostaru wystarczy jeden dzień. Wiele osób organizuje zresztą wypad do Mostaru w ramach jednodniowej wycieczki z Chorwacji, co jest naprawdę dobrym pomysłem 🙂

Stary Most (Stari Most)

Wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, Stari Most to wizytówka i największa atrakcja Mosatru. Wszystkie wycieczki po mieście zaczynają się właśnie od tego mostu. Most powstał w 1565 roku w miejscu drewnianego mostu, o którym już wcześniej wspomniałam. Nowy kamienny most miał symbolizować pojednanie wszystkich nacji zamieszkujących Mostar. Symbol pojednania został jednak zniszczony w czasie wojny w 1993 roku przez wojska chorwackie. Konstrukcję odbudowano dopiero w 2004 roku.

Tuż obok Starego Mostu znajduje się muzeum poświęcone właśnie tej konstrukcji. W muzeum znajdują się wystawy poświęcone historii mostu i Mostaru.

W okolicach mostu podobnie jak w średniowieczu można cały czas spotkać ulicznych artystów, malarzy muzyków.

Ogromną atrakcją Starego Mostu są skoki do wody. Jest to tradycja obecna już od XVII wieku. Według tej tradycji młodzi chłopcy skaczą z wysokości 24 metrów do rzeki, aby udowodnić swoją męskość. Co roku w lipcu mają nawet miejsce zawody w skakaniu do wody. Nie trzeba jednak czekać do lipca, aby zobaczyć na Starym Moście skoczków. Okoliczni mężczyźni uczynili sobie ze skoków zarobek. Skaczą codziennie z mostu po zebraniu datków od turystów.

Krzywy Most (Kriva ćuprija)

Drugim słynnym mostem w Mostarze jest Krzywy Most. Jest to można powiedzieć starszy i mniejszy brat Starego Mostu. Obie konstrukcje mają ten sam kształt i wykonane zostały z tych samych materiałów. Krzywy Most jednak powstał 8 lat wcześniej i jest mniejszy od Starego Mostu.

Krzywy Most znajduje się na rzece Rabobolja, która jest prawym dopływem Neretwy. Jak widać na zdjęciu poniżej cieszy się on znacznie mniejszą popularnością niż Stary Most. Aż dziwne, bo znajduje się jedynie 160 metrów dalej!

Kujundžiluk

Sercem Mostaru jest bez wątpienia bazar Kujundžiluk. W tym miejscu już w XVII wieku znajdował się ogromny bazar na wolnym powietrzu. I tak też zostało do dziś.

Kujundžiluk to dzielnica położona po prawym brzegu rzeki Naretwy, która charakteryzuje się brukowanymi uliczkami i zabytkowymi kamieniczkami. Znaleźć tam można setki sklepów i straganów z najróżniejszymi produktami: odzieżą, biżuterią, pamiątkami, garnkami, jedzeniem. Nie brakuje tam restauracji z lokalną kuchnią i kawiarenek specjalizujących się w kawie po turecku. Kujundžiluk to taki typowy arabski bazar, gdzie kupić i zjeść można dosłownie wszystko.

Meczet Koski Mehmeda Pashy

Meczet Koski Mehmeda Pashy to zabytek sięgający XVII wieku i stanowi doskonały przykład architektury ottomańskiej. Założycielem meczetu był Mehmed Koskija.

Jest to oczywiście miejsce modlitwy, ale meczet mogą zwiedzić także turyści. Przed wejściem do meczetu znajduje się mini kasa biletowa, gdzie można nabyć dwa rodzaje biletów. Pierwszy obejmuje wejście do meczetu, czyli głównej sali modlitw. Drugi typ biletu obejmuje wejście do meczetu i dodatkowo na szczyt minaretu.

Na balkon widokowy minaretu prowadzą bardzo, ale to bardzo wąskie schody kręcone. Ja mam lęk wysokości i do tego lekką klaustrofobię, więc wejście po tych schodach było dla mnie horrorem. O zejściu już nawet nie mówię. Z balkoniku widokowego rozpościera się piękny widok na całe miasto. Na zdjęciach można zresztą zobaczyć jakie widoki można podziwiać z samej góry.

Biscevic Kuca

A mówiąc o architekturze ottomańskiej warto jest także wstąpić do domu Biscevic, który znajduje się tuż obok meczetu Koski Mehmeda Pashy. Jest to XVII-wieczna posiadłość mieszkalna wybudowana i urządzona w stylu typowym dla XVI wieku.

Obecnie znajduje się tam muzeum. Można zobaczyć jak kiedyś mieszkali mieszkańcy Mostaru.

Muzeum Wojny i Ludobójstwa

Wizyta w Muzeum Wojny i Ludobójstwa to doskonały sposób na poznanie i zrozumienie wydarzeń, które rozegrały się na ulicach Mostaru i całej Bośni kilka dekad temu. Wojna w latach 1992 - 1995 była krwawaym wydarzeniem, w czasie którego wielu mieszkańców Mostaru poniosło śmierć. Muzeum powstało, aby uhonorować pamięć wszystkich ofiar i aby przybliżyć nowym pokoleniom wydarzenia z tamtego okresu.

Muzeum zawiera wystawy stałe przedstawiające chronologię wydarzeń, zdjęcia, wycinki gazet i makietę miasta. Uważam, że wizyta w tym muzeum jest obowiązkiem w trakcie wycieczki do Mostaru.

Meczet Karađoz Beg

Meczet Karađoz Beg to największa tego typu świątynia w tej części kraju. Powstał on w XVI wieku w miejscu, w którym kiedyś znajdowała się bazylika chrześcijańska św. Szczepana.

Ma on formę kopulastego sześcianu z kopułą o wysokości 10 metrów. Minaret ma wysokość 34 metrów. Meczet jest udostępniony dla zwiedzających.

13 km na południowy wschód od Mostaru znajduje się wieś Blagaj. Jest to niewielka wieś położona nad rzeką Buną, którą naprawdę warto jest odwiedzić będąc w Mostarze.

W Blagaju znajduje się bowiem zabytkowy klasztor derwiszów, który w języku bośniackim zwie się tekija. Owy klaszotr znajduje się na klifie na rzece Buna. Klasztor pochodzi z 1520 roku i wybudowali go derwisze, czyli islamscy mnisi. Dziś klasztor to muzeum, które mogą zwiedzać turyści. Wstęp jest oczywiście płatny. W klasztorze obowiązują pewne reguły. Na przykład należy zakryć ramiona i kolana, a także trzeba zdjąć buty.

Sama rzeka Buna i okoliczny krajobraz są przepiękne. Warto jest przejść na drugą stronę rzeki skąd rozpościera się cudny widok na klasztor i jaskinię. Po tamtej stronie znajduje się także sporo restauracji i kawiarenek.

Blagaj to naprawdę piękne miejsce i jeżeli masz możliwość podjechania tam samochodem z Mostaru to naprawdę polecam.

Restauracje i kuchnia w Mostarze

Kuchnia bośniacka to połączenie kuchni arabskiej, śródziemnomorskiej i nawet środkowoeuropejskiej. Królują w niej dania mięsne głównie z wołowiny i baraniny. Podstawą każdej z potraw są warzywa: pomidory, ziemniaki, papryka, czosnek, cebula, marchew, cukinia. Najbardziej popularnym daniem jest ćevapi, czyli takie małe kiełbaski bez skóry. Często można też znaleźć odpowiednik naszych polskich gołąbków - dolma, a także zupę z mięsa i warzyw, czyli begova čorba. Jak to w kraju bałkańskim, Bośniacy mają też swoją własną przekąskę z ciasta francuskiego i sera, czyli burek. Nie wspomnę już o słynnej kawie po turecku, którą można skosztować w każdej restauracji.

Czy warto jechać do Mostaru?

Tak, z całą pewnością tak! Niewiele wiedziałam o Bośni przed przyjazdem i tak naprawdę doszkalałam się z historii i kultury bośniackiej dopiero jadąc samochodem. Podróż do Bośni to nie tylko zwiedzanie miast i odhaczanie zabytków i atrakcji. To także ważne i dla wielu trudne przeżycie. Mimo iż Bośnia jest krajem wolnym od konfliktów to wojna, które rozegrała się 3 dekady temu jest cały czas w jakiś sposób obecna obecna. Wizyty z muzeach, pomnikach wojennych, cmentarzach są trudnym doświadczeniem. Oczywiście będąc w Mostarze czy innych regionach Bośni trzeba się cieszyć widokami, kuchnią, trzeba kosztować kawę po turecku i zajadać się słodkościami. Trzeba też poświęcić chwilę na naukę o historii, zadumę i zastanowić się dlaczego do takich wydarzeń w ogóle doszło.

🌍 Położenie

Bośnia i Herzegowina

💬 Język urzędowy

bośniacki, chorwacki, serbski

🌤 Klimat

przejściowego między klimatem kontynentalnym a śródziemnomorskim

💰 Waluta

marka zamienna (BAM)

⛪ Religia

islam, chrześcijaństwo

⏰ Strefa czasowa

UTC +1 - zima; UTC +2 - lato

🍜 Lokalna kuchnia

cevapy, burek, pljeskavica, dolma, pieczone warzywa, kawa bośniacka

🗽 Atrakcje

Stary Most, Krzywy Most, Kujundžiluk, Meczet Koski Mehmeda Pashy, Biscevic Kuca, Muzeum Wojny i Ludobójstwa, Meczet Karađoz Beg, Blagaj

Oto miejsca, które odwiedziłam w Mostarze:

Restauracja Bella Vista - znajdująca się na lewym brzegu rzeki Narewy, w pobliżu Starego Mostu. Stoliki znajdują się na tarasie, z którego rozpościera się widok na Stary Most. W restauracji spróbowaliśmy ćevapi, rybę i čorbę. Wszystkie dania były syte i pyszne.

Cafe de Alma - klimatyczna kawiarenka będąca rodzinnym biznesem. Skosztować w niej można właśnie tej słynnej kawy po turecku. Właściciele są niezwykle mili i dokładnie tłumaczą jak taka kawa jest przyrządzana i dokładnie opisują rytuał picia kawy w Bośni. Świetne miejsce, które polecam z całego serca.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mostar w Bośni: atrakcje, ciekawe miejsca i zwiedzanie | Guru Podróży

# data[].attributes.attachment_link.description
Zwiedzamy Mostar w Bośni i Herzegowinie. Zabytki takie jak Stary Most, Krzywy Most i więcej. Kuchnia, restauracje i zdjęcia.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Chorwacja oczami Polaków - Blog CroLove.pl

# data[].attributes.attachment_link.title
Trogir – perła dalmackiego wybrzeża z najlepiej zachowaną starówką w Chorwacji

# data[].attributes.attachment_link.description
Położony w Centralnej Dalmacji Trogir to cudowne miasto na wyspie, z najlepiej zachowaną starówką w Chorwacji. Musisz go odwiedzić!

# data[].attributes.attachment_link.title
Dubrovnik - co warto zobaczyć? | GlobTourist

# data[].attributes.attachment_link.description
W tej niegdyś niewielkiej rybackiej wiosce, położonej na wyspie niedaleko stałego lądu, osiedlali się Ilirowie, a następnie uciekinierzy z nadbrzeżnych miast dotkniętych trzęsieniem ziemi (szczególnie z miejscowości Epidaurum – obecne Cavtat). Dubrownik nazywano wtedy Ragusa. Najprawdopodobniej Ragusa powstała w VII w. aczkolwiek odkrycia archeologiczne mówią, że osada iliryjska istniała tutaj w VI w. W VII w. naprzeciwko Ragusy, u podnóża Góry Sro Słowianie założyli osadę Dubrava. W XIII w. te dwie osady połączyły się i rozpoczęto budowę, stojących po dziś dzień, murów obronnych, które miały chronić mieszkańców przed najazdami barbarzyńców.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Park narodowy Krka, Chorwacja - wodospad Skradinski buk, klasztor Visovac

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Park narodowy Krka, Chorwacja - wodospad Skradinski buk, klasztor Visovac

# data[].attributes.attachment_link.title
Park narodowy Krka, Chorwacja - wodospad Skradinski buk, klasztor Visovac

# data[].attributes.attachment_link.description
Największą część rzeki Krka stanowi park narodowy bogaty w zjawiska przyrodnicze oraz zabytki kulturowe i historyczne, a główną atrakcją jest największy wodospad Skradinski buk.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
MyNaSzlaku | góry, podróże, wycieczki, przygoda

# data[].attributes.attachment_link.title
Medjugorie - przewodnik po miejscu objawień i pielgrzymek. Co zobaczyć? Gdzie zaparkować?

# data[].attributes.attachment_link.description
Medjugorie to popularne miejsce pielgrzymkowe w Bośni. Przewodnik po objawieniach, górach i duchowych doświadczeniach. Sprawdź, jak dotrzeć z Polski!

# data[].attributes.attachment_link.description
O Korčuli już popełniliśmy wpis Natomiast Proizd to wyspa, na dodatek bezludna, na którą trzeba wyskoczyć, będąc właśnie na Korčuli. Ale jak się na nią dostać i czy warto w ogóle zawracać sobie nią głowę? Otóż naszym skromnym zdaniem warto.