# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Πριν από πολλά χρόνια, όταν τύχαινε κάποιοι να ξενυχτήσουν, κατέβαιναν στην Πλατεία Ομονοίας για να αγοράσουν την εφημερίδα της επομένης ημέρας και μετά αναζητούσαν τον σαλεπιτζή για ένα ρόφημα που θα τους βοήθαγε να ξεχάσουν την παγωνιά της νύχτας.

Εκεί στο στέκι του, όση ώρα αυτός ετοίμαζε το ζεστό ρόφημα, δημιουργούσε ένα κλίμα ευθυμίας αλλά και αντιπαραθέσεων, προκαλώντας τους πελάτες που περίμεναν μέσα στην παγωνιά, και θίγοντας θέματα που αφορούσαν την πολιτική επικαιρότητα, την καθημερινότητα και οτιδήποτε ήταν ικανό να "ανάψει τα αίματα". Έτσι οι θαμώνες ζεσταίνονταν έως ότου εκείνος ολοκληρώσει την παρασκευή του θαυματουργού ροφήματος.

Στην τούρκικη γλώσσα salep σημαίνει σαλέπι και salepci o παρασκευαστής και πωλητής του ποτού, ο σαλεπιτζής.

Το σαλέπι είναι σκόνη από αποξηραμένους βολβούς διαφόρων ορχεοειδών. Η σκόνη βράζεται με ζάχαρη ή μέλι και αρωματίζεται με πιπερόριζα. Το ομώνυμο ποτό είναι θρεπτικό λόγω του αμύλου και της γόμας που περιέχει καθώς και θερμαντικό λόγω της παχύρρευστης μορφής του.

Ο Σαλεπιτζής κρατούσε στο ένα χέρι ένα μεγάλο σαμοβάρι και στο άλλο ένα καλαθάκι, με ποτηράκια και τη ζάχαρη. Είχε βράσει από το σπίτι του το νερό με το σαλέπι. Στη βάση του σαμοβάρι είχε αναμμένα κάρβουνα, για να διατηρεί ζεστό το νερό. Ή μεταλλική λάμα στό άκρο τού σκεύους τό σταθερό ποιούσε , αλλά καί κρατούσε τό υγρό ζεστό μέχρι νά πέσει στό ποτήρι! Δίπλα από το σαμοβάρι, είχε το ειδικό τραπεζάκι, για να στηρίζει την ζάχαρη, την κανέλλα και το δοχείο με το νερό, για να ξαναφτιάξει, αν του χρειαζόταν. Για το βράδυ, υπήρχε και μια λάμπα (θυέλλης), που φώτιζε τον χώρο. Στην πλάτη, είχε πάντα κρεμασμένο ένα ξύλο, σαν τόξο, για να κρεμάει το σαμοβάρι και τη λοιπή πραμάτεια, σαν άλλαζε στέκι.

Δείτε εδώ και άλλα παραδοσιακά επαγγέλματα που δεν υπάρχουν πια.

... ΜΙΚΡΟΣ ΣΕΡΙΦΗΣ Club Φίλων ...: Ένα επάγγελμα που χάθηκε: ο σαλεπιτζής

Παραδοσιακά επαγγέλματα

Από τότε που η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα της χώρας μέχρι και τη δεύτερη δεκαετία του 20ού αιώνα, οι Αθηναίοι έλεγαν -κυριολεκτικά- το νερό νεράκι. Στην παλιά Αθήνα δεν υπήρχαν βρύσες μέσα στα σπίτια, όπως σήμερα, με τρεχούμενο νερό, μόνο κανένα πηγάδι εδώ και εκεί.

Για έναν περίπου αιώνα η ύδρευση ταλάνιζε την Αθήνα. Το παλαιό υδραγωγείο του Αδριανού είχε πάθει ανεπανόρθωτες ζημιές από τους πολέμους του '21.
Η Αθήνα υδρευόταν από τις 55 δημοτικές βρύσες που υπήρχαν σε διάφορα σημεία, οι οποίες συνεισέφεραν ελάχιστα έως και καθόλου στις καθημερινές ανάγκες της κατανάλωσης νερού. Ατελείωτες οι ουρές των Αθηναίων καθημερινά σε αυτές με τους τενεκέδες και τις στάμνες, καυγάδες για τη σειρά και φασαρίες.

Μέσα σε όλες αυτές τις καταστάσεις η μόνη λύση που έδινε μια κάποια μικρή ανακούφιση στον απλό κοσμάκη ήταν ο νερουλάς.
Ο νερουλάς αναλάμβανε την τροφοδότησή του κόσμου με νερό, και έκανε χρυσές δουλειές.

Οι νερουλάδες μετέφεραν με τα κάρα τους και πουλούσαν νερό στην Αθήνα, στα σπίτια που διέθεταν δεξαμενές από τις πηγές των γύρω χωριών, όπως της Κηφισιάς και του Αμαρουσίου. Στο κάρο είχε βυτίο που χωρούσε τετρακόσιες οκάδες νερό. Όπου περνούσε, οι νοικοκυρές του έκαναν σινιάλο να σταματήσει. Στα χέρια κρατούσαν ένα τενεκέ και μία δραχμή. Τα Σάββατα, συνήθως, ήταν αποφασισμένες για πιο μεγάλες σπατάλες...

Η χειρότερη ώρα του Νερουλά ήταν όταν τουμπάριζε το κάρο. Όχι και λίγες φορές σε κάποια επικίνδυνη καμπή του δρόμου, Νερουλάς, κάρο και ζωντανό έπεφταν στο χώμα με κίνδυνο μέχρι να χάσουν τη ζωή τους. Την επόμενη στιγμή αν δεν χτυπούσε σοβαρά ο νερουλάς, πεταγόταν κι άδειαζε το βυτίο με σπαραγμό ψυχής. Για να ξεθυμάνει πολλές φορές δάγκωνε υστερικά μέχρι τ' αυτί του ζώου. Ύστερα πιο ήρεμος σήκωνε το κάρο, έδενε το μουλάρι και κινούσε να ξαναφορτώσει υπομονετικά νερό

Υπήρχε συνήθως ένας νερουλάς σε κάθε γειτονιά και είχε σταθερή πελατεία.
Βέβαια στα χωριά δεν υπήρχαν αυτά τα δύο επαγγέλματα, διότι γάλα είχαν σχεδόν όλοι και νερό είχαν από τις κεντρικές βρύσες του χωριού, που το κουβαλούσαν οι γυναίκες με τις βαρέλες ή με πιο μεγάλα βαρέλια που τα φόρτωναν στο γαϊδουράκι !
Έκανε πολλά κοπιαστικά δρομολόγια και αμειβότανε περίπου 1 δεκάρα τον τενεκέ.
Συνήθως είχε επάνω στον γάιδαρο του δυο βαρελάκια δεμένα ή σε ένα κάρο ένα-δυο μεγάλα βαρέλια με νερό και φώναζε στις γειτονιές ή χτυπούσε την κουδούνα του,
έτρεχαν έξω οι νοικοκυρές και οι υπηρέτριες από τα αρχοντικά με τα δοχεία τους και έπαιρναν το νερό, ενώ ταυτόχρονα γινότανε και το σχετικό "πηγαδάκι" για το κουτσομπολιό της ημέρας !

Ο πιο διάσημος νερουλάς της πατρίδας μας, ήταν ο γνωστός Ολυμπιονίκης Σπύρος Λούης. Το 1896 μέσα από απρόβλεπτες καταστάσεις, κέρδισε τον Μαραθώνιο στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας. Μετά τη θρυλική νίκη, ο βασιλιάς του πρότεινε για δώρο κτήματα. Αυτός όμως προτίμησε μια σούστα με τέσσερις ρόδες να τοποθετεί πολλές θήκες για τα σκαμνιά του. Κάθε πρωί πήγαινε στο υδραγωγείο του Μαρουσιού για φόρτωμα. Εκεί έβλεπε μαζεμένα πολλά πιτσιρίκια που δεν χόρταιναν να τον θαυμάζουν. Έξυπνος άνθρωπος τους έδινε από μια καραμέλα και τα'βαζε να γεμίζουν τα σκαμνιά και να τα ταπώνουν με φελλό. Ύστερα ερχόταν ο δημοτικός υπάλληλος κι έβαζε ένα μπλε χαρτί με την αναπαράσταση της Αμαρύσιας Αρτέμιδας. Στο τέλος σφράγιζε με μολύβι τα σταμνιά για το γνήσιον του ...νερού.

Βέβαια πέρασαν τα χρόνια οι νερουλάδες άφησαν τα κάρα τους και χρησιμοποίησαν πλέον τις μηχανές -θα τις θυμάστε οι μεγαλύτεροι- αυτές με τις τρεις ρόδες, τέτοια τρίκυκλα κατέκλυσαν την πατρίδα μας μετά το 1940.

Μέχρι το 1924 η Αθήνα υδρευόταν κυρίως από τα νερά των πηγών της Πάρνηθας και από τον υπόγειο υδροφορέα.
Το 1925 άρχισαν να κατασκευάζονται τα πρώτα σύγχρονα έργα ύδρευσης στην περιοχή της Πρωτεύουσας.
Τη χρονιά αυτή υπογράφτηκε σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, της Αμερικανικής Εταιρείας ULEN και της Τράπεζας Αθηνών για τη χρηματοδότηση και κατασκευή έργων ύδρευσης της Πρωτεύουσας.
Το επάγγελμα του νερουλά διατηρήθηκε μέχρι το 1930, οπότε ιδρύθηκε η ΟΥΛΕΝ

Δείτε και αλλα επαγγελματα όπως ο λούστρος, πωλητης πουλερικών ή ο βοσκός , ο τσαρουχοποιός , ο χαμάλης , ο χαλκουργός ή γανωματής , ο αγγειοπλάστης , αλλά και ένα ενδιαφέρον άρθρο για την παιδική εργασία και τις γυναίκες που δούλευαν στις αλυκές της Λευκάδας
ΠΗΓΕΣ
http://pisostapalia.blogspot.gr/2016/09/blog-post_301.html
Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς / Μικρός Ρωμιός

my-magazine/lolanaenaallo
https://radioaetos.com/%CE%BF%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%AC-%CE%B1%CE%B8%CE%AE%CE%BD%CE%B1-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CF%85%CF%80%CE%AE%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%BD-%CE%B2%CF%81%CF%8D%CF%83/

Παραδοσιακά επαγγέλματα

Λούστρος ή λουστραδόρος ονομάζεται ο πλανόδιος που το επάγγελμα του είναι να γυαλίζει παπούτσια περαστικών. Στη δουλειά του λούστρου χρησιμοποιείται κασελάκι που μέσα έχει τα βερνίκια και βούρτσες για το γυάλισμα των παπουτσιών. Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα παλαιότερα (όπως φαίνεται & σε ταινίες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου), οι λούστροι ήταν επί το πλείστον παιδιά ή έφηβοι.

Τα μαύρο δερμάτινο ή καφέ σκούρο παπούτσι ή σκαρπίνι ήταν status για τον άνδρα της γύρας και έπρεπε πάντα να είναι λουστραρισμένο και να δείχνει στο μάτι ,κυρίως σε μια εποχή που τα παπούτσια λέρωναν εύκολα και σκονίζονταν από τους χωματόδρομους.

"Ο πελάτης άπλωνε το πόδι του στο στη μπρούτζινη συνήθως βάση απ'το κασέλι και όλα τα άλλα τα αναλάμβανε ο λούστρος. Δίπλωνε το μπατζάκι μη λερωθεί και έχωνε χαρτόνια από τσιγαρόκουτα στα πλάγια για να προστατέψει την κάλτσα. Ξεσκόνιζε με βούρτσα το παπούτσι, έβαζε λίγη αλοιφή από το μπουκαλάκι με το κατάλληλο χρώμα, και την άπλωνε παντού με την βούρτσα. Με ελαφρύ κτύπημα της βούρτσας στο παπούτσι έδινε το σύνθημα στον πελάτη να αλλάξει πόδι. Επαναλάμβανε την διαδικασία και επέστρεφε στο πρώτο για να του δώσει το τελικό γυάλισμα με πανί και με ειδική αλοιφή, το "ευρωπαϊκό" όπως το έλεγαν.

Μερικοί λούστροι έκαναν επίδειξη της δεξιοτεχνίας τους προσφέροντας δωρεάν θέαμα στο κοινό, πετώντας τις βούρτσες στριφογυριστά στο αέρα, σαν ζογκλέρ, ή χτυπώντας τες ρυθμικά στο κασελάκι.
Ο λούστρος μπορεί να ήταν και πλανόδιος κάποιες φορές όταν κουράζοντας από το σκαμνί του.

Περνούσε από τα καφενεία κυρίως όπου σύχναζαν οι μόρτηδες οι σκαρπινάτοι.
Δεν ήταν λίγες οι φορές που ο πελάτης του καφενείου με νεύμα του τον καλούσε για λουστράρισμα ενώ ο ίδιος απολάμβανε τον ελληνικό του διαβάζοντας την εφημερίδα του. Εγώ ως γραφών την έζησα αυτή τη σκηνή σε καφενείο με πελάτη το θείο μου. Ο πελάτης όσο φτωχός κι αν ήταν έδειχνε αρχοντικός στη διάρκεια του λουστραρίσματος κυρίως στο καφενείο και πολλοί το ζούσαν ως αρχόντοι του ενός λεπτού.
Φυσικά οι λούστροι δεν έχαιραν ιδιαίτερης εκτίμησης από την υπόλοιπη κοινωνία , όσο φτωχή κι αν ήταν τα χρόνια εκείνα.
Η λέξη "λούστρος" ήταν συνώνυμη του σημερινού γύφτου και αποτελούσε βρισιά.
Το επάγγελμα ήταν ταπεινό από τη φύση του , ο λούστρος πολλές φορές δε κοιτούσε ψηλά στον πελάτη όσο διαρκούσε η δουλειά του εκτός αν ήταν ανάγκη να του πει κάτι. Για τους λούστρους μεγαλύτερης ηλικίας η στάση του σώματος ήταν επώδυνη ανάλογα και κατα πόσο ήταν παχύς." ( πηγή)

Ο λουστραδόρος είναι ένα επάγγελμα που έχει καταργηθεί στην Ελλάδα. Παρόλα αυτά υπάρχει ακόμη σε άλλες χώρες, όπως η γειτονική μας Τουρκία.

Δείτε και αλλα επαγγελματα όπως ο πωλητης πουλερικών ή ο βοσκός , ο τσαρουχοποιός , ο χαμάλης , ο χαλκουργός ή γανωματής , ο αγγειοπλάστης , αλλά και ένα ενδιαφέρον άρθρο για την παιδική εργασία και τις γυναίκες που δούλευαν στις αλυκές της Λευκάδας

Παραδοσιακά επαγγέλματα

Ψάχνοντας για εφαρμογές για την εκπαίδευση των παιδιών βρήκαμε μια υπέροχη εφαρμογή όπου τα παιδιά μπορούν να μάθουν για τα αρχαία αγγεία, να ζωγραφίσουν μόνα τους ένα αγγείο και να το "ψήσουν" εικονικά, μαθαίνοντας πολλά στοιχεία για την αγγειοπλαστική στην αρχαιότητα.

Μπορείτε να έχετε πρόσβαση στην εφαρμογή πατώντας εδώ

Δείτε ακόμη και τα υπόλοιπα άρθρα μας για την ελληνική αγγειοπλαστική
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΠΟΥ ΤΕΙΝΟΥΝ ΝΑ ΕΚΛΕΙΨΟΥΝ: Ο ΑΓΓΕΙΟΠΛΑΣΤΗΣ ΠΩΣ ΦΤΙΑΧΝΟΝΤΑΝ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΓΓΕΙΑ-HOW ANCIENT GREEK VASES WERE MADE

CHILDREN VIDEOS DIASPORA CHILDREN EDUCATION STUFF greek ancient art παιδαγωγικό υλικό Παραδοσιακά επαγγέλματα αρχαιοελληνική τέχνη αγγειοπλαστική

Σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου μας για τους ανεμόμυλους σήμερα θα δείξουμε ορισμένους στα νησιά του Ιονίου

Λευκάδα

Οι ανεμόμυλοι χτίζονταν στις κορφές των λόφων, εκεί όπου φυσούσαν όλοι οι άνεμοι, στο τριανέμι. Με έναν μηχανισμό, που υπήρχε στην κορυφή του πέτρινου κτίσματος, ολόγυρα, αλλά και ολόγυρα στη βάση της στέγης, ο μυλωνάς γύριζε το μύλο (τις αντένες) από εκεί που φύσαγε ο άνεμος, Τις πιο πολλές φορές φυσούσε τα απογεύματα και τις νύχτες, και τότε δούλευε ο μύλος. Αν η ένταση του ανέμου ήτανε μέτρια, τότε ο μύλος δούλευε με οχτώ γιοματάρια (απλωμένα εντελώς και τα οχτώ πανιά του). Αν, όμως, είχε περισσότερη ένταση ο άνεμος, για να μη σπάσουν οι αντένες, τότε ο μυλωνάς έκανε τα πανιά τριτσαρόλια (δίπλωνε δύο φορές από τα πανιά γύρω από την αντένα). Αν ο άνεμος γινόταν πιο έντονος, τότε δίπλωνε ακόμα περισσότερο τα πανιά γύρω από τις αντένες και τα έκανε μύτες. Κι όταν είχε θύελλα και ήταν απαραίτητο να δουλέψει ο μύλος, τότε μάζευε εντελώς δύο - τρία πανιά και δούλευε με πέντε - έξι μύτες.

Το άπλωμα και το μάζεμα των πανιών γινότανε απ' έξω, αφού πρώτα με ένα μηχανισμό (φρένο) ακινητοποιούνταν οι αντένες. Κατά τα άλλα, εσωτερικά ο ανεμόμυλος είχε τα εξαρτήματα του νερόμυλου: δύο ρόδες (η κάτω σταθερή), κοφινίδα, ταΐστρα και σκάφη.

Ο Μιχάλης Κατωπόδης (ο Λίτζος, γιός του Κώστα Λίτζου) μου γνώρισε μια χαρακτηριστική λεπτομέρεια, που την αγνοούσα: συχνά ο πατέρας του έφερνε απ' το μύλο πριολίθια. Το πριολίθι ήτανε αλεύρι, που, όμως, περιείχε ποσότητα πέτρας τριμμένης σε μορφή σκόνης. Πως γινόταν αυτή η μίξη; Όταν πάνω στη ρόδα του μύλου οι προεξοχές φθείρονταν από την πολλή χρήση, θα έπρεπε να δημιουργήσουν άλλες, γιατί χωρές προεξοχές (με λεία τη ρόδα δηλαδή) δεν τριβόταν το σιτάρι. Ο μυλωνάς, λοιπόν, σήκωνε τη ρόδα, τη χτυπούσε με καλέμι και έφτιαχνε καινούργιες προεξοχές. Όμως οι καινούργιες προεξοχές τρίβονταν, μέχρι ενός σημείου, κατά την άλεση κι έτσι στο αλεύρι αναμειγνυόταν η σκόνη της πέτρας. Θα έπρεπε δε να αλεστεί αρκετή ποσότητα σιταριού για να αποκατασταθεί η βλάβη της ρόδας (περίπου ένα φόρτωμα δημητριακών). Γι' αυτό ο μυλωνάς έπερναι μια μικρή ποσότητα από τον καθέναν που είχε πάει σιτάρι για άλεσμα, το αναμείγνυε και το άλεθε. Όλη αυτή η ποσότητα (περίπου ογδόντα οκάδες) γινόταν πριολίθι. Κι επειδή ο μυλωνάς δεν έκρινε, ότι θα έπρεπε οι φτωχοί χωρικοί πελάτες να πληρώσουν την αποκατάσταση της ζημιάς του μύλου, κρατούσε για ξάι από τον καθένα αυτό το πριολίθι. "Όταν τρώγαμε το ψωμί, τις τηγανίτες ή την κουρκούτη από το πριολίθι, αισθανόμαστε κάτι να μας καίει το φάρυγγα" λέει ο Μιχάλης ο Λίτζος. (Ναπολέων Δουβίτσας, αντιγραφή από πηγή)

Κέρκυρα

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Κεφαλλονιά

Η αρχιτεκτονική των ανεμόμυλων της Κεφαλονιάς είναι απέριττη και καθαρόγραμμη. Το σχήμα τους αποκλειστικά ελαφρώς κωνικό και η κατασκευή τους από λιθοδομή άριστης τεχνικής με αμμοκονίαμα. Συμμετρικά και απόλυτη η κυρτότητα της επιφάνειας η οποία στις περιπτώσεις που επιχρίζεται (και τούτο είναι σχετικά σπάνιο), γίνεται με ασβεστοκονίαμα, με μεγάλη επιδεξιότητα ώστε να αποδίδεται τέλεια επιφανειακή κύρτωση. Εσωτερικά η λιθοδομή μένει ασοβάντιστη και για οικονομία, μα κυρίως για τεχνικούς λόγους που δεν θα επέτρεπαν στο επίχρισμα να διατηρηθεί ατραυμάτιστο.

Η συγκλίνουσα κωνική στέγη κατασκευάζεται περιστρεφόμενη για να μετακινεί άνετα όλο το σύστημα κατά τη φορά του ανέμου. Η αρματωσιά της είναι από ξυλοκατασκευή με αδιάβροχη επικάλυψη από πισσωμένο χαρτί είτε, αργότερα, με τσιγγολαμαρίνες για να προφυλάσσεται το εσωτερικό από τη βροχή.

Το εσωτερικό του κτίσματος συνθέτει μία διάταξη οδοντωτών τροχών και αξόνων καθέτων και οριζοντίων, που αποσκοπούν να μετατρέψουν την κάθετη περιστροφική κίνηση της εξωτερικής φτερωτής σε οριζόντια εσωτερική, για να κινηθεί το λιθάρι και να επιτευχθεί η άλεση. Για τη σύνθεση αυτή απαιτούνται πλήθος μικροκατασκευές με τις χαρακτηριστικές ονομασίες τους.

Τα λιθάρια είναι δυο. Το ένα ακίνητο και το άλλο περιστρεφόμενο επάνω από το πρώτο. Η ρυθμιζόμενη απόσταση τριβής ρυθμίζει και την ποιότητα του αλέσματος, που για λόγους φθοράς του λιθαριού και χρόνου παραγωγής, ο μυλωνάς ενδιαφέρεται να βγαίνει χονδροκομμένο, ερχόμενος σε διαπληκτισμούς με τους διαμαρτυρόμενους πελάτες του, γιατί έτσι υποβαθμίζεται η ποιότητα του.

Τα Λιθάρια σχήματος στρογγυλού, σαν τεράστιες ρόδες, είναι από συναρμολογημένη πέτρα της Μύλου, η οποία έχει αγριέψει ακτινωτά με ειδικό πελεκάνο. Η εργασία αυτή λέγεται τρόχισμα του μύλου. Πρέπει να καταβάλλεται ιδιαίτερη φροντίδα να μη μένουν κενά ανάμεσα στους αρμούς των τεμαχίων της μυλόπετρας που συγκροτούν τα λιθάρια, γιατί τότε εγκλωβίζουν σπόρους και χονδροκόμματα τα οποία αποδίδονται εις βάρος της ποιότητας του αλέσματος!Ο μόνος ενδεικνυόμενος τρόπος γεμίσματος αυτών των χασμάτων είναι με ρευστοποιημένη, μετά από τήξη, στίψη, τη γνωστή στιπτίρια, που είναι ακίνδυνο και αβλαβές υλικό, έχει όμως το μεγάλο μειονέκτημα να φθείρεται εύκολα εξουδετερώνοντας το επίσης σημαντικό πλεονέκτημα να τήκεται εύκολα και ρευστή να γεμίζει και τον ελάχιστο πόρο.

Οι μυλωνάδες, στην άγνοιά τους, την αντικαθιστούσαν συχνά με λιωμένο μολύβι, επίσης εύχρηστο στο γέμισμα των οπών που δημιουργούσαν η χρήση, η φθορά της τριβής και η κακή ποιότητα της μυλόπετρας. Τούτο όμως αποτελούσε εγκληματικό λάθος. Γιατί το μολύβι τριβόμενο έμπαινε στο αλεύρι, οπότε με τη διαδικασία της αρτοποίησης μεταβαλόταν σε διαλυτό μόλυβδο του οποίου η εγκατάσταση στο νεφρικό κύτταρο απέβαιναν μοιραία για τον καταναλωτή, με τις νεφρίτιδες που προκαλούσε τις, πολλές φορές, θανατηφόρες! Για τούτο με νομοθετική επιβολή απαγορευόταν η χρήση μολύβδου στις μυλόπετρες και η ανίχνευση του αποτελούσε αδίκημα αυτεπάγγελτα διωκόμενο.

Ο ανεμόμυλος κτίζεται κοντά σε χωριό, σε μέρος προσπελάσιμο από υποζύγια, από όπου περνά ισχυρό ρεύμα αέρα. Την ένταση της δουλειάς την ρυθμίζει η ανάγκη, η εποχή και ο καιρός! Για τούτο ο ανεμόμυλος είναι σε ετοιμότητα καθόλο το εικοσιτετράωρο! Για να ειδοποιηθούν οι ενδιαφερόμενοι, πριν ανοίξουν όλα τα πανιά και μπει ο μύλος σε λειτουργία, συνήθιζαν να ξεδιπλώνουν το ένα πανί να αντικρίζεται από μακριά σας ειδοποιητήριο. Ο μύλος δούλευε και το βράδυ, φωτισμένος στο εσωτερικό με λαδοφάναρα που έκαιγαν χωρίς διακοπή. Και τούτο ιδίως το καλοκαίρι με τις όμορφες νύκτες τις γεμάτες μυστήριο και διάθεση για συναναστροφή. Κύρια προϊόντα που άλεθε, ήταν στάρι ή κριθάρι. Πολλές φορές και τα δυο αυτά δημητριακά αναμειγμένα, το γνωστό στόσμιγο.( πηγή κειμένου και φωτογραφιών : Δεμπόνος Αγγελοδιονύσης, "η Κεφαλονιά του θρύλου και της Παράδοσης", Αργοστόλι 1993)

Κύθηρα
πηγή φωτογραφιών

Παραδοσιακά επαγγέλματα ανεμόμυλοι windmils

Οι Ανεμόμυλοι είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της Ελλάδας. Σκαρφαλωμένοι στα βράχια των νησιών χρησιμοποιούνταν ως αλευρόμυλοι ήδη από την αρχαιότητα. Οι τοποθεσίες των μύλων (μυλοτόπια) επιλέγονταν ανάλογα με την ποσότητα και τη δύναμη των αέρηδων, την εύκολη πρόσβαση από τους κοντινούς οικισμούς και άλλους παράγοντες. Ήταν πετρόχτιστοι και η σκεπή τους στηριζόταν σε μία κυλινδρική ξύλινη βάση, προσαρμοσμένη στο πάνω τμήμα του πέτρινου τοίχου, ώστε να μπορεί να περιστρέφεται ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου. Τα τριγωνικά πανιά στις αντένες της φτερωτής τυλίγονταν ή ξετυλίγονταν ανάλογα με την ένταση του ανέμου. Καθώς η φτερωτή γύριζε περιστροφικά, οτο εσωτερικό μια σειρά από γρανάζια, άξονες και ιμάντες έδιναν κίνηση στην πάνω μυλόπετρα και γινόταν το άλεσμα. Οι μύλοι δούλευαν μέρα νύχτα και παλιά οι μυλωνάδες πληρώνονταν σε είδος (το λεγόμενο αξάι, συνήθως 8-10% του αλέσματος).Στο πάνω τμήμα των πέτρινων τοίχων διακρίνονται σαν μαύρες εγκοπές τα φαλάγγια (χοντρά αγριόξυλα που έμπαιναν ακτινωτά στην κορυφή του τοίχου, με την πάνω πλευρά να προεξέχει 2-3 εκ. και να είναι ειδικά πλανισμένη για να γλυστράει εύκολα η κινητή βάση της στέγης). Ο μηχανισμός προσανατολισμού ήταν το μεγάλο πλεονέκτημα των ανεμόμυλων. Τα παράθυρα, εκτός από φωτισμό και αερισμό, βοηθούσαν το μυλωνά να αντιληφθεί τις καιρικές μεταβολές.

ΠΗΓΗ: Από το λεύκωμα του Ντίνου Κόγια, "ΣΑΜΟΣ 1862-1920"

Δείτε σε αυτό το post μια εργασία που έκαναν μαθητές για τους ανεμόμυλους, και ακολούθως όμορφα βίντεο από το youtube και φωτογραφίες που παρουσιάζουν κάποιους απο τους ανεμόμυλους της Ελλάδας

Χίος - Chios

O Konstantinos Mil. Anagnostou - http://www.chiosphotos.gr μας γράφει στις σημειώσεις του παρακάτω βίντεο: "Στο βόρειο τμήμα της πόλης της Χίου, στην περιοχή Ταμπάκικα, παλαιά βιομηχανική ζώνη, δεσπόζουν τέσσερις αποκατεστημένοι ανεμόμυλοι. Οι ανεμόμυλοι αυτοί, μαζί με άλλους που υπήρχαν στην ίδια περιοχή, εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των γειτονικών βυρσοδεψείων (ταμπάκικων), των εργαστηρίων στα οποία γινόταν κατεργασία δερμάτων.
Οι ανεμόμυλοι των Ταμπάκικων, με δύο πατώματα και ύψος περίπου 10 μ., ανήκουν στην κατηγορία του συνήθους πέτρινου μεσογειακού πυργόμυλου, οικοδομήθηκαν δε μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1881. Πάντως, μύλοι κοντά στο λιμάνι της Χίου υπήρχαν ήδη από την εποχή της Γενουατοκρατίας (1346-1566), σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών.
Στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα αναπτύχθηκε στη Χίο μια βιομηχανική υποδομή περιορισμένης κλίμακας. Το κύριο προϊόν των μικρών βιομηχανικών μονάδων του νησιού ήταν τα κατεργασμένα δέρματα, που παράγονταν στα βυρσοδεψεία των Ταμπάκικων.
Ξεχωριστό τοπόσημο της πόλης της Χίου, οι μύλοι στα Ταμπάκικα αποτελούν για την τοπική κοινωνία της Χίου ένα μνημείο μεγάλης ιστορικής και αισθητικής αξίας".

Μύκονος- Myconos

Πάτμος-Patmos

Σάμος

Παραδοσιακά επαγγέλματα ανεμόμυλοι windmils

Από τη σελίδα . e-thrapsano.gr αντλούμε τις πληροφορίες σχετικά με την τέχνη της αγγειοπλαστικής σήμερα. Στην Ελλάδα υπάρχουν πλέον πολύ λίγοι αγγειοπλάστες και η όμορφη τέχνη τους τείνει σιγά σιγά να εκλείψει: Ας αφήσουμε λοιπόν τους τεχνίτες να μας πουν πώς δημιουργείται ένα αγγείο:

"Την κατασκευή, το πλάσιμο δηλαδή των αγγείων μπορούμε "τεχνικά" να την χωρίσουμε σε δύο κατηγορίες: στην κατηγορία των αγγείων που γίνοναι "μονόσυρτα" και αυτά που χτίζονται με "στομωσές".Τα μονόσυρτα είναι τα μικρά αγγεία που φτιάχνονται μιά και έξω στον ποδοτροχό. Ο Αγγειοπλάστης παίρνει τον ανάλογο πηλό και αφού τον μαλάξει, δημιουγεί μιά μπάλα. Την τοποθετεί στο κέντρο του τροχού και αρχίζει το πλάσιμο. Αφού "κεντράρει" τον πηλό μετά τον "ανοιγει" στη μέση. Με το ένα χέρι ή και μόνο με τα δάκτυλα απο την μέσα μεριά και με το άλλο απ' έξω, και ενώ ταυτόχρονα περιστρέφει τον τροχό με το πόδι του, πλάθει τον πηλό τραβώντας τον προς τα πάνω. Όταν φτάνει στο κατάλληλο ύψος άρχιζει την διαμόρφωση του σχήματος που θέλει να του δώσει και στο τέλος του φτιάχνει τα χείλη του. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται είναι ελάχιστα. Συνήθως κάποια ξύλινη γλυφίδα η "πελεκούδα", το σφουγγάρι και στο τέλος της κατασκευής με το χτένι και ίσως κάποιο ξυλάκι κάνει διακοσμητικά σχέδια.

Μετά την ολοκλήρωση της δημιουργίας, χωρίζει το αγγείο από τον τροχό κόβοντας το με το τέλι, και το μεταφέρει πάνω σε σανίδι για στέγνωμα. Αργότερα αφού στεγνώσει λίγο βάζει και τα "αυτιά" ή οποιαδήποτε άλλα διακοσμητικά πρόσθετα απο πηλό.

Τα μεγαλύτερα αγγεία είναι πρακτικά αδύνατο να γίνουν με τον παραπάνω τρόπο και γι' αυτό χτίζονται θα λέγαμε κομμάτι-κομμάτι με "στομωσες". Οι στομωσές είναι τα ζωνάρια που χτίζοντάς τα διαδοχικά το ένα πάνω στο άλλο δημιουργούμε τελικά τα αγγεία. Τα μεσαίου μεγέθους θα λέγαμε αγγεία όπως λαϊνες, σταμνιά, μεγάλες γλάστρες κουρούπια κλπ φτιάχνονται στον ποδοτροχό ενώ τα πιθάρια, μπογιατζοπίθαρα, ρούμπες, κορωνιοί και τα άλλα μεγάλα αγγεία φτιάχνονται στο τροχί. Τα πιθάρια φτιάχνονται στα τροχιά άρα απαιτούνται τουλάχιστον δύο άτομα - ο μάστορας και αυτός που θα γυρίζει το τροχί - ο τροχάρης- για την κατασκευή τους. Αρχικά τοποθετούνται στα τροχιά οι πλάκες. Πάνω στην πλάκα στο πρώτο τροχί φτιάχνεται ο πάτος που μαζί με την με την πρώτη "στομωσά" λέγονται "φύτεμα". Ακολουθούν τα φυτέματα στα επόμενα τροχιά.
Αυτό γίνεται προκειμένου να προλάβει εντω μεταξύ να στεγνώσει κάπως το πρώτο φύτεμα και να αποκτήσει ο πηλός τέτοια σκληρότητα που να μπορέσει να σηκώσει το βάρος της επόμενης στομωσάς. Αλλωστε αυτός είναι και ο λόγος που τοποθετούνται 10 - 14 τροχιά μαζί στη σειρά. Για την δημιουργία της στομωσάς ο μάστορας αφού "κουρταλίσει" δηλαδή δώσει ένα μακρόστενο κυλινδρικό σχήμα στον πηλό εν συνεχεία τον τοποθετεί γύρω γύρω και πάνω απο την προηγούμενη στομωσά.Ακολουθεί το πλάσιμο δηλαδή το "σήκωμα" του κυλινδρικού αυτου σχήματος και μετατροπής του σε ομοιόμορφο ζωνάρι -στομωσά- που προκειμένου να το συγκρατήσει όσο είναι ακόμα νωπό το τυλίγει συνήθως 2-3 φορές με σπάγγο. Αμέσως πηγαίνει στο επόμενο στη σειρά πιθάρι για να βάλει και εκεί την επόμενη στομωσά. Συνήθως το σύνολο απο στομωσές που απαιτείται για την δημιουργία ενός πιθαριού είναι έξι μαζί με το φύτεμα. Ετσι διαδοχικά χτίζονται και τα 10-14 πιθάρια χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος περιμένοντας το στέγνωμα της κάθε στομωσάς.
Τα εργαλεία που χρησιμοποιεί συνήθως είναι ξύλινες γλυφίδες και το σφουγγάρι. Σε όλη αυτή την διαδικασία ο τροχάρης που κάθεται κάτω γυρίζει τα τροχιά χρησιμοποιώντας με τον μάστορα ένα δικό τους κώδικα επικοινωνίας.
Η μαστόρισσα τοποθετούσε τον τροχό, το γυριστήρι, ανάμεσα στα πόδια της και, αφού κτυπούσε καλά τον πηλό, τον τοποθετούσε στον τροχό πάνω σε ένα κομμάτι από φελλό πεύκου. Στη συνέχεια, με το πόδι της άρχιζε να κινεί τον τροχό και να σχηματίζει το αγγείο με τα χέρια της πηγή
Μετά την ολοκλήρωση των πιθαριών σειρά έχει η διακόσμηση. Στα περισσότερα σημεία που ενώνονται οι στομωσές τοποθετούνται διακοσμητικές λωρίδες απο πηλό στις οποίες μετέπειτα σχηματίζουν αυλακώσεις. Αυτές είναι οι χαραχτηριστικές ζώνες που παρατηρούμε αμέσως σε ένα πιθάρι. Επιπρόσθετα σχέδια, ίσιες και κυματιστές γραμμές γίνονται με κομμάτι χτένας, καρόλι, ή μικρές ξύλινες γλυφίδες. Η τελευταία πινελιά θα λέγαμε είναι η τοποθέτηση των αυτιών του πιθαριού.Τα πιθάρια αφού στεγνώσουν (στο ανοιχτό εργαστήριο χρειάζεται όλη νύχτα) αφαιρούνται πάνω απο τα τροχιά με τις πλάκες και περιμένουν να στεγνώσουν τελείως για το καμίνιασμα.

Το καμίνιασμα απο μόνο του θα λέγαμε ότι αποτελεί μια ξεχωριστή τέχνη. Η σημασία άλλωστε που έδιναν στο καμινιασμα στις βεντέμες φαίνεται απο το γεγονός ότι κατα το μοίρασμα των αποδοχών, ο καμινάρης έπαιρνε το ίδιο μερίδιο (πάρτη) με τον μάστορα, που ήταν μεγαλύτερο απο το υπόλοιπο "τακιμι". Το σωστό καμίνιασμα ξεκινούσε απο το καλό χτίσιμο, στοίβαγμα δηλαδή, των αγγείων μέσα στο καμίνι που γινόταν με μεγάλη δεξιοτεχνία και προσοχή. Ακολουθούσε το κλείσιμο της στέγης και της πόρτας του καμινιού. Το άναμα της φωτιάς ήταν πλέον έτοιμο να αρχίσει. Το ζέσταμα του καμινιού αποτελούσε θα λέγαμε το πρώτο στάδιο του καμινιάσματος. Ο καμινάρης τροφοδοτούσε την φωτιά με ξύλα, στην αρχή σιγά-σιγά και μεγάλωνε την έντασή της σταδιακά.Η κορύφωσή της φωτιάς γινόταν σε περίπου 4-5 ώρες. Στο δεύτερο στάδιο η ένταση διατηρούνταν πλέον σταθερή μέχρι το τέλος. Η όλη διαδικασία διαρκούσε περίπου 10 ώρες.
Ακολουθεί το ξεκαμίνιασμα όπου τα αγγεία βγαίνουν απο το καμίνι.Τέλος τους βάζουν μέσα νερό για "να σβήσουν" (σβήνει το ασβεστοποιημένο μέρος του χώματος που ήταν πέτρα) και έτσι ολοκληρώνεται και ο κύκλος κατασκευής ενός πήλινου αγγείου.Τα σημερινά καμίνια είναι πλέον εντελώς διαφορετικά.Εχουν τετράγωνη μορφή και είναι φτιαγμένα με σύγχρονα υλικά, ενώ για καύσιμη ύλη χρησιμοποιούν πυρήνα.Τα καμίνια τελευταίας τεχνολογίας είναι πλέον εξ' ολοκλήρου μεταλικής κατασκευής και χρησιμοποιούν φυσικό αέριο. Τέλος τα μικρά αγγεία ψήνονται σε ηλεκτρικά καμίνια όπου υπάρχει ακριβής έλεγχος της θερμοκρασίας ψησίματος, πράγμα που βοηθά ιδιαίτερα για την κατασκευή των αγγείων στα οποία γίνεται επισμάλτωση."

Δείτε περισσότερα για την παραδοσιακή αγγειοπλαστική και στο επόμενο αφιέρωμα από την Εφημερίδα Καθημερινή πατώντας ακριβώς εδώ

Δείτε και άλλα παραδοσιακά επαγγέλματα όπως ο λούστραδόρος, ο βοσκός , ο χαμάλης , ο χαλκουργός ή γανωματής , ο αγγειοπλάστης , αλλά και ένα ενδιαφέρον άρθρο για την παιδική εργασία και τις γυναίκες που δούλευαν στις αλυκές του Μεσολογγίου

Παραδοσιακά επαγγέλματα

# data[].attributes.attachment_link.title
greek culture/ελληνικός πολιτισμός

# data[].attributes.attachment_link.description
Πριν από πολλά χρόνια, όταν τύχαινε κάποιοι να ξενυχτήσουν, κατέβαιναν στην Πλατεία Ομονοίας για να αγοράσουν την εφημερίδα της επομένης ημέρας και μετά αναζητούσαν τον σαλεπιτζή για ένα ρόφημα που θα τους βοήθαγε να ξεχάσουν την παγωνιά της νύχτας.