# data[].attributes.body
Truyện ngắn trên sử dụng mạch kể đảo ngược, dẫn dắt câu chuyện theo trình tự hiện tại - quá khứ - hiện tại. Câu chuyện bắt đầu bằng phân cảnh trời mưa rét cùng nỗi nhớ về người mẹ đã mất của Ninh, dẫn dắt đến những phân cảnh quá khứ, khi Ninh nhớ về những khoảnh khắc còn mẹ ở bên, được mẹ chăm sóc, yêu thương. Ninh tiếp tục hình dung về quá khứ khi mẹ mới mất, khi người cha còn chăm sóc, yêu thương hai chị em. Hình ảnh của người cha lúc ấy hiện lên như một người cha hoàn hảo, một người yêu thương con cái, chăm sóc con mình từ những điều nhỏ nhặt nhất, với mong muốn bù đắp cho sự mất mát của gia đình Ninh. Song, những điều xảy ra ở hiện tại làm đảo lộn cuộc sống Ninh. Người cha của hiện tại bỏ bê gia đình, mải mê cờ bạc, lâm vào tình cảnh khốn khổ khi phải bán nhà để trả nợ. Với cách kể chuyện đảo ngược, tác giả đã khắc họa được hoàn cảnh khó khăn, số phận éo le của nhân vật Ninh. Nhà văn Nam Cao cho ta một góc nhìn bao quát về Ninh, cho ta hiểu cảm xúc và tâm lí hỗn loạn của một đứa trẻ trong một gia đình không trọn vẹn. Sự bất lực của Ninh thể hiện qua từng giai đoạn, càng về sau ta càng hiểu hơn về sự bất lực, bất hạnh mà nhân vật Ninh đang trải qua. Việc luân phiên kể về quá khứ và hiện tại khiến nỗi đau của Ninh như được kéo dài hơn, nhấn mạnh sự ám ảnh về nỗi đau mất mẹ trong tâm hồn Ninh. Không chỉ vậy, nghệ thuật ấy còn góp phần truyền tải dụng ý nhân đạo của nhà văn Nam Cao, khắc họa sự xót thương cho tuổi thơ bất hạnh, lên án một hiện thực nghiệt ngã khiến gia đình sụp đổ.

# data[].attributes.body
Trong tác phẩm, điểm nhìn nghệ thuật được vận dụng linh hoạt, góp phần khắc hoạ sâu sắc nhân vật Ninh. Dưới điểm nhìn bên ngoài, Ninh hiện lên với hoàn cảnh đáng thương khi mẹ đã mất ba năm, cha bỏ đi biền biệt, không quan tân đến con cái. Hai chị em Ninh phải ăn nhờ, ở nhờ nhà bác Vụ. Khi được hỏi, Ninh chỉ lặp đi lặp lại câu "Con không biết", cho ta thấy được sự hụt hẫng, thiếu thốn tình cảm của cả cha lẫn mẹ, đồng thời buộc em phải sớm gánh vác trách nhiệm chăm sóc em nhỏ và lo cho chính mình. Còn đối với điểm nhìn bên trong, là thế giới tâm hồn đầy nhạy cảm và dễ tổn thương của Ninh. Đó là nỗi nhớ thương da diết dành cho người mẹ đã mất, những kí ức ấm áp trở thành nỗi dau khôn nguôn khiến Ninh bật khóc nức nở cũng như là một cách giải toả sự mất mát. Cùng với đó là những dòng suy nghĩ ngây thơ nhưng đầy bất an khi nhận ra được sự thay đổi của ngừời cha, cảm giác lạc lõng và hụt hẫng càng thêm rõ ràng. Sự dịch chuyển điểm nhìn từ bên ngoài vào bên trong nội tâm giúp người đọc khám phá chiều sâu tâm lí của nhân vật và sự biến đổi tâm trạng phức tạp trong Ninh: từ sự nhớ nhung, tiếc nuối, đau khổ cho đến sự chấp nhận và hiểu biét về sự mất mát

# data[].attributes.body
Truyện được kể theo ngôi thứ ba: người kể chuyện giấu mình và gọi tên nhân vật “Ninh”. Việc sử dụng ngôi kể thứ ba giúp đem lại tính khách quan, bao quát cho câu chuyện. Người kể chuyện quan sát, biết rõ đời sống của Ninh từ ngoại hình, hành động, lời nói đến tâm trạng nhân vật. Ngôi kể còn cho phép người kể chuyện đi sâu vào thế giới nội tâm của Ninh và hiểu rõ về nỗi nhớ mẹ, nỗi buồn rũ rượi khi mất đi gia đình, sự ngơ ngẩn khi nhận ra bố đã thay đổi, sự hoảng loạn khi mất mẹ và khi chứng kiến ngôi nhà thân thương bị phá mất. Ngôi kể không chỉ giúp tái hiện tâm trạng nhân vật Ninh mà còn bộc lộ bối cảnh chung. Người đọc có thể hiểu rõ hình ảnh người mẹ, hành động và lời nói của người cha, của bà ngoại và của bọn người phá nhà. Câu chuyện khi ấy sẽ có độ tin cậy, mang tính chân thực và khách quan khi các nhân vật được miêu tả bằng lời của người ẩn danh. Khoảng cách mà ngôi kể thứ ba tạo ra đủ gần để cho phép người đọc nhập thân vào nhân vật Ninh để hiểu những mất mát về tinh thần cô bé phải trải qua khi mất gia đình và nội tâm giằng xé, hỗn loạn của nhân vật. Khoảng cách ấy cũng đủ xa để người đọc vẫn nắm được giá trị nhân đạo mà tác giả gửi gắm, rằng tình cảm gia đình là thiêng liêng, quý giá và mọi đứa trẻ đều xứng đáng nhận được sự quan tâm, chăm sóc của người thân.

# data[].attributes.body
Truyện được kể theo ngôi thứ 3, dưới góc nhìn của một nhân vật ẩn mình, giấu tên, gọi thẳng tên nhân vật chính là “Ninh”. Góc nhìn này góp phần giúp người kể chuyển đem lại tính bao quát trong quá trình kể câu chuyện, quan sát rõ ràng được đời sống của Ninh từ ngoại hình, các hành động cũng như lời nói và cử chỉ của Ninh xuyên suốt câu chuyện một cách khách quan. Không những thế, ngôi kể này cũng giúp tác giả đi vào thế giới nội tâm của Ninh, diễn tả cảm xúc của Ninh về các vấn đề như nỗi nhớ mẹ, cảm xúc cá nhân khi mất mẹ, cũng như khi nhà bị phá. Điều này tạo nên tính chân thực cũng như giúp độc giả tiếp cận với nhân vật Ninh một cách gần gũi và chân thực hơn, góp phần khắc họa một bức tranh toàn cảnh về nhân vật Ninh. Ngôi kể thứ 3 không chỉ đi sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật Ninh mà còn thể hiện bối cảnh chung lúc bấy giờ: khắc họa các chi tiết, hình ảnh về người mẹ, người cha, bà ngoại, bọn phá nhà cũng như tất cả những người có liên quan, điều đó tạo nên độ tin cậy và chân thực, khách quan cho câu chuyện. Khoảng cách giữa người kể chuyện và nhân vật Ninh qua ngôi kể thứ 3 cũng cho phép người đọc vừa thâm nhập, hóa thân thành nhân vật Ninh để có thể hiểu những mất mát tinh thần, vật chất mà Ninh phải trải qua cũng như góp phần gửi gắm các giá trị nhân đạo, hiện thực của tác giả đến với người đọc.

# data[].attributes.body
Truyện được kể theo ngôi thứ ba với người kể chuyện ẩn danh, không xưng tôi và gọi tên nhân vật "Ninh". Việc sử dụng ngôi kể thứ ba giúp đem lại tính khách quan, bao quát khi người kể chuyện có thể quan sát, biết rõ đời sống của Ninh từ ngoại hình, hành động, lời nói cho đến những biểu cảm bộc lộ tâm trạng, cảm xúc. Ngoài có những quan sát bao quát ở bên ngoài, ta cũng có thể đi sâu vào thế giới nội tâm của Ninh, biết thêm về những suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật như những nỗi nhớ mẹ, những nỗi buồn rũ rưỡi, sự ngơ ngẩn khi thấy ba mình đổi thay cùng với những hoảng loạn khi mất mẹ, khi ngôi nhà nơi che chở, nơi chứa đựng những kỉ niệm hạnh phúc bị phá. Bên cạnh đó, ngôi kể thứ ba cũng giúp khắc họa trọn vẹn hơn bối cảnh chung xung quanh như hình ảnh của người mẹ, người cha, của bà ngoại, những lời nói, hành động của bọn người phá nhà. Điều này giúp tạo độ tin cậy, giúp người đọc có một cái nhìn khách quan, chân thực hơn về những sự việc đang diễn ra cũng như không gian, khung cảnh của nó. Và hơn hết, sử dụng ngôi kể thứ ba sẽ giúp tạo một khoảng cách vừa đủ cho phép người đọc có thể tiến sâu hơn vào thế giới nội tâm, tinh thần của Ninh để hiểu hơn về nhân vật, nhưng đồng thời cũng có được những sự khách quan, khoảng cách để hiểu được những giá trị hiện thực và nhân đạo mà nhà văn Nam Cao muốn gửi gắm.

# data[].attributes.body
Mạch kể trong truyện giữ vai trò quan trọng khi được xây dựng theo lối đảo ngược, từ hiện tại trở về quá khứ rồi lại quay về hiện tại. Hiện tại là nỗi nhớ về người mẹ đã mất, quá khứ là những khoảnh khắc Ninh được mẹ yêu thương, chăm sóc và cha còn quan tâm hai chị em, còn hiện tại lại là sự bỏ bê của người cha, chìm đắm trong cờ bạc, bán cả nhà khiến Ninh buồn bã, tuyệt vọng. Cách kể này giúp khắc họa rõ hoàn cảnh, số phận và tâm lí nhân vật Ninh, đồng thời nhấn mạnh nỗi đau dai dẳng cùng sự ám ảnh mất mát trong tâm hồn em. Qua đó, Nam Cao bộc lộ dụng ý nhân đạo, xót thương cho tuổi thơ bất hạnh và lên án hiện thực tàn nhẫn đã làm tan vỡ gia đình Ninh.

# data[].attributes.body
Trong tác phẩm, nhân vật Ninh được khắc họa qua cả điểm nhìn bên ngoài và bên trong, qua đó làm nổi bật hoàn cảnh và tâm trạng của nhân vật. Dưới điểm nhìn bên ngoài, người đọc biết được hoàn cảnh của Ninh mất mẹ đã ba năm, cha thường xuyên bỏ đi không quan tâm, chị em Ninh phải sống nương nhờ nhà bác Vụ. Khi bà hỏi chuyện, Ninh chỉ biết trả lời lặp đi lặp lại: “Con không biết”. Hoàn cảnh ấy cho thấy Ninh thật đáng thương, thiếu thốn tình cảm cha mẹ. Tâm trạng, cảm xúc của Ninh được thể hiện rõ nét hơn ở điểm nhìn bên trong. Ninh luôn nhớ thương, hoài niệm về người mẹ đã mất, mỗi khi nghĩ đến mẹ, nỗi đau lại trào dâng khiến em bật khóc nức nở: “Ninh khóc ầng ậc như người nuốt phải ngụm gì đắng quá, nó quánh vào cổ họng”. Sự kết hợp giữa điểm nhìn bên ngoài và bên trong đã khắc họa một cách chân thực tâm trạng của nhân vật: người đọc vừa thương cảm cho hoàn cảnh của Ninh, vừa thấu hiểu được tâm trạng, cảm xúc bên trong của đứa trẻ nhạy cảm - từ nỗi nhớ nhung ban đầu đến sự thay đổi tâm lí thành chấp nhận, hiểu biết về sự mất mát của nhân vật.

# data[].attributes.body
Trong truyện ngắn Từ ngày mẹ chết, Nam Cao đã vận dụng mạch kể đảo ngược, đan xen giữa hiện tại và quá khứ để khắc họa tâm trạng nhân vật Ninh. Từ hiện tại với nỗi nhớ da diết về người mẹ đã mất, câu chuyện bất chợt lùi về quá khứ: đó là những ngày tháng được mẹ chăm sóc, yêu thương, khi người cha còn tận tụy với hai con. Nhưng rồi mạch kể trở lại hiện tại phũ phàng: cha Ninh dần thay đổi, bỏ bê con cái, mải mê cờ bạc và cuối cùng bán cả ngôi nhà, đẩy Ninh vào nỗi buồn và sự tuyệt vọng. Cách triển khai này vừa làm nổi bật hoàn cảnh và tâm lí của Ninh, vừa cho thấy nỗi đau mất mát luôn kéo dài, ám ảnh trong tâm hồn em. Đồng thời, đó cũng là dụng ý nhân đạo sâu sắc của Nam Cao về việc bày tỏ sự xót thương cho tuổi thơ bất hạnh và lên án hiện thực xã hội tàn nhẫn đã khiến mái ấm gia đình sụp đổ.

# data[].attributes.body
Mạch kể trong đoạn trích được triển khai qua sự kết hợp giữa điểm nhìn bên ngoài và điểm nhìn bên trong, qua đó làm nổi bật hình ảnh nhân vật Ninh một cách toàn diện. Ở điểm nhìn bên ngoài, tác giả cho thấy hoàn cảnh éo le: mẹ mất đã ba năm, cha thường xuyên bỏ đi, hai chị em phải nương nhờ nhà bác Vụ. Những lời đáp ngắn gọn, lặp lại “Con không biết” bộc lộ sự bơ vơ, thiếu chỗ dựa và nỗi bất lực của một đứa trẻ còn quá nhỏ.

Chuyển sang điểm nhìn bên trong, mạch kể đi sâu vào tâm trạng của Ninh. Nỗi nhớ thương mẹ khiến em bật khóc “ằng ặc như người nuốt phải ngụm gì đắng quá, nó quánh vào cổ họng”, rồi ngơ ngẩn, buồn rũ rượi như đánh mất sức sống. Khi nghĩ đến sự thay đổi của cha, Ninh hoang mang, hụt hẫng, day dứt với ý nghĩ “Bác Vụ bảo thầy đến nhà cô Miện, thầy phải lòng cô ấy…”. Những chi tiết ấy cho thấy tâm hồn nhạy cảm, dễ tổn thương và nỗi lạc lõng của em trước thực tại nghiệt ngã.

Nhờ sự luân phiên điểm nhìn, mạch kể vừa dựng nên hoàn cảnh khách quan vừa mở ra chiều sâu tâm lí, giúp nhân vật hiện lên chân thực và gợi nơi người đọc sự đồng cảm sâu sắc trước nỗi đau và thiệt thòi mà Ninh phải chịu đựng.

# data[].attributes.body
Trong tác phẩm, Nam Cao sử dụng ngôi kể thứ ba. Việc này được thể hiện qua những lần gọi tên nhân vật “Ninh”, và người kể chuyện không góp phần trong tác phẩm. Việc sử dụng ngôi kể thứ ba giúp tái hiện lại bối cảnh chung của tác phẩm, cũng như tâm trạng của nhân vật Ninh: hình ảnh người mẹ đã mất của mình, hình ảnh người cha, bà ngoại và những người phá nhà. Từ đó tạo độ tin cậy, trân thực và khách quan cho tác phẩm. Ngoài ra, ngôi kể thứ ba giúp đem lại tính khách quan, báo quát thông qua việc người kể chuyện quan sát nhân vật Ninh từ ngoại hình, hành động, lời nói đến tâm trạng bên trong. Từ đó cũng cho phép ta thấy được thế giới nội tâm của nhân vật Ninh. Ta có thể cảm nhận rõ được nỗi buồn rũ rượi, sự ngơ ngẩn, hoảng loạn khi mất mẹ và khi nhà bị phá. Cuối cùng, khoảng cách của ngôi kể cho phép người đọc vừa nhập thân vào nhân vật Ninh để hiểu rõ nội tâm, tâm trạng, vừa giữ được khoảng cách để hiểu được giá trị hiện thực và giá trị nhân văn mà Nam Cao muốn gửi đến người đọc.

Thảo

# data[].attributes.body
Trong truyện ngắn “Từ ngày mẹ chết”, Nam Cao đã khéo léo sử dụng cả điểm nhìn bên ngoài và điểm nhìn bên trong để khắc họa nhân vật Ninh một cách chân thực và cảm động. Ở điểm nhìn bên ngoài, người kể chuyện quan sát và miêu tả Ninh từ dáng vẻ đến hành động: một đứa trẻ gầy gò, lầm lũi, bị bỏ mặc trong ngôi nhà thiếu vắng hơi ấm của người mẹ. Qua đó, hoàn cảnh sống khắc nghiệt và sự hắt hủi mà Ninh phải chịu hiện lên khách quan, rõ ràng, khiến người đọc hình dung được sự bơ vơ, lạc lõng của nhân vật. Nam Cao còn thường xuyên sử dụng điểm nhìn bên trong để giúp người đọc nhìn rõ vào tâm hồn trẻ nhỏ: nỗi nhớ thương da diết dành cho mẹ, cảm giác tủi thân khi bị người thân thờ ơ, và khát vọng bé nhỏ được yêu thương, chở che. Nhờ điểm nhìn bên trong, tâm trạng của Ninh được bộc lộ sâu sắc, giàu sức lay động, làm hiện lên nỗi đau thầm kín nhưng ám ảnh. Qua đó, Nam Cao vừa phản ánh hiện thực xã hội khắc nghiệt, vừa bày tỏ tấm lòng nhân đạo, sự xót thương dành cho những số phận trẻ thơ bất hạnh.

# data[].attributes.body
Trong đoạn trích, tác giả lựa chọn điểm nhìn qua nhân vật Ninh – một đứa trẻ còn non nớt, giàu tình cảm. Nhờ cách nhìn từ Ninh, hình ảnh người mẹ hiện lên giản dị mà giàu yêu thương: bu cần mẫn vá áo trong những ngày mưa rét, tỉ mỉ, kiên nhẫn, lo toan cho chồng con. Khi bu mất, nỗi nhớ của Ninh chan chứa, day dứt, được thể hiện bằng những cảm xúc chân thành, trong sáng của một đứa trẻ. Qua điểm nhìn ấy, người cha cũng hiện ra rất thật: lúc đầu giàu tình thương, che chở, chăm chút cho con cái, nhưng dần sa ngã, xa rời con. Chính sự thay đổi này càng khiến bi kịch gia đình trở nên xót xa hơn. Nhờ đặt điểm nhìn vào Ninh, câu chuyện thấm đẫm tình thương, khơi gợi nơi người đọc sự đồng cảm sâu sắc với những mất mát, bất hạnh của nhân vật, đồng thời làm nổi bật giá trị nhân đạo của tác phẩm.

# data[].attributes.body
Nhân vật được kể theo ngôi kể thứ 3. Với ngôi thứ 3 cuộc sống của Ninh được khắc họa một cách khách quan, chân thật. Điều này giúp người đọc hiểu được từng sự kiến trong cuộc sống của Ninh. Đồng thời, ngôi kể thứ 3 cho phép tác giả đi sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật. Cụ thể, những nỗi buồn, tiếng khóc của Ninh đều được tác giả ghi lại, giúp người đọc đồng cảm hơn với nhân vật. Ngoài ra, với sự toàn tri của ngôi kể thứ 3, tác giả có thể tái hiện được toàn bộ bối cảnh trong truyện một cách đầy đủ nhất, giúp người đọc hiểu tình huống truyện tốt hơn. Cuối cùng, ngôi kể thứ 3 tạo một khoảng cách với nhân vật được kể, giúp người đọc hiểu về phẩm chất của nhân vật một cách khách quan hơn.

# data[].attributes.body
Trong tác phẩm Từ ngày mẹ chết, tác giả đã sử dụng ngôi kể thứ ba, được thể hiện qua việc gọi tên các nhân vật như "Ninh". Việc sử dụng ngôi kể thứ ba giúp tác giả đem lại sự bao quát, khách quan cho truyện, người kể chuyện quan sát từ ngoại hình, hành động đến nội tâm, cảm xúc của nhân vật. Nhờ vậy, người đọc có thể cảm nhận sâu sắc hơn nỗi nhớ mẹ da diết, nỗi buồn rũ rượi và sự hoảng loạn, lạc lõng của Ninh khi căn nhà thân thuộc bị phá bỏ. Không chỉ dừng lại ở cảm xúc cá nhân, ngôi kể thứ ba còn mở rộng bức tranh toàn cảnh với hình ảnh người mẹ, người cha, bà ngoại và bọn người phá nhà, giúp câu chuyện có thêm chiều sâu và sự chân thực. Khoảng cách của ngôi kể vừa giúp người đọc nhập tâm, đồng cảm hơn để thấu hiểu nỗi đau mất mát, vừa giúp họ cảm nhận được giá trị hiện thực và nhân đạo mà tác giả gửi gắm.