# data[].attributes.headline
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN, INOVASI DAN PBL BIDANG BAHASA 2 NOVEMBER 2023

# data[].attributes.subject
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN, INOVASI DAN PBL BIDANG BAHASA 2 NOVEMBER 2023

# data[].attributes.headline
BAHAN PLC DAN KAJIAN TINDAKAN KOLUKIUM 2 NOVEMBER 2023

# data[].attributes.subject
BAHAN PLC DAN KAJIAN TINDAKAN KOLUKIUM 2 NOVEMBER 2023

# data[].attributes.headline
POSTER DIGITAL KOLOKIUM KAJIAN TINDAKAN, INOVASI DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.subject
POSTER DIGITAL KOLOKIUM KAJIAN TINDAKAN, INOVASI DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.headline
HASIL PBL PELAJAR YANG DIBENTANGKAN 27.09.2023

# data[].attributes.subject
HASIL PBL PELAJAR YANG DIBENTANGKAN 27.09.2023

# data[].attributes.headline
HASIL PBL PELAJAR YANG DIBENTANGKAN 27.9.2023

# data[].attributes.subject
HASIL PBL PELAJAR YANG DIBENTANGKAN 27.9.2023

# data[].attributes.headline
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.subject
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.headline
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.subject
KOLUKIUM KAJIAN TINDAKAN DAN PBL 27.09.2023

# data[].attributes.headline
BENGKEL KAJIAN TINDAKAN DI SMK BELURAN 2 PADA 13 SEPTEMBER 2023

# data[].attributes.subject
BENGKEL KAJIAN TINDAKAN DI SMK BELURAN 2 PADA 13 SEPTEMBER 2023

# data[].attributes.headline
BENGKEL KAJIAN TINDAKAN SIRI 2 PADA 21.5.2022

# data[].attributes.subject
BENGKEL KAJIAN TINDAKAN SIRI 2 PADA 21.5.2022

# data[].attributes.body
⭐️BENGKEL KAJIAN TINDAKAN SIRI 2 : DIANJURKAN OLEH SMK BELURAN

Bengkel Kajian Tindakan dan Inovasi akan dianjurkan pada ketetapan berikut:

📆Tarikh: 21hb Mei 2022 (SABTU)
⏰Masa: 9.30Am hingga 12.30 tengah hari
📺Medium: GOOGLEMEET
TEMA : INOVASI DALAM PEDAGOGI

# data[].attributes.body
⭐️BENGKEL KAJIAN TINDAKAN DIANJURKAN OLEH SMK BELURAN

Bengkel Kajian Tindakan dan Inovasi akan dianjurkan pada ketetapan berikut:

📆Tarikh: 23hb April 2022 (SABTU)

# data[].attributes.body
⭐️BENGKEL KAJIAN TINDAKAN DIANJURKAN OLEH SMK BELURAN

Bengkel Kajian Tindakan dan Inovasi akan dianjurkan pada ketetapan berikut:

📆Tarikh: 23hb April 2022 (SABTU)
⏰Masa: 10.00Am hingga 12.00 tengah hari
📺Medium: GOOGLEMEET
.

# data[].attributes.headline
BENGKEL PBL OLEH ENCIK AZMY PADA 24 JUN 2023 

# data[].attributes.subject
BENGKEL PBL OLEH ENCIK AZMY PADA 24 JUN 2023 

# data[].attributes.body
Pembudayaan kajian tindakan, inovasi dan PBL

# data[].attributes.headline
PAMERAN KAJIAN TINDAKAN HARI KEDUA IAITU 28.8.2023

# data[].attributes.subject
PAMERAN KAJIAN TINDAKAN HARI KEDUA IAITU 28.8.2023

# data[].attributes.body
Hari kedua pameran Unit Kajian Tindakan dan Inovasi di Open Day PPD BELURAN

TERIMA KASIH
Kepada Tuan pengetua sudi melawat boot pameran dan cg Saifuddin

Terima kasih kepada AJK bertugas kredit kepada cg Arniza dan cg Ain Najwa

# data[].attributes.attachment_caption
AJK kajian tindakan dan inovasi dijemput untuk membuat pameran mengenai kajian dan inovasi yg dianjurkan oleh smk Beluran

# data[].attributes.headline
PAMERAN KAJIAN TINDAKAN PADA 27.8.2022 SEMPEDA HARI PPD BELURAN

# data[].attributes.subject
PAMERAN KAJIAN TINDAKAN PADA 27.8.2022 SEMPEDA HARI PPD BELURAN

# data[].attributes.body
AJK kajian tindakan dan inovasi dijemput untuk membuat pameran mengenai kajian dan inovasi yg dianjurkan oleh smk Beluran

Pameran sektor perancangan PPD BELURAN

pameran berlangsung selama 2 hari iaitu Sabtu dan Ahad Dr jam 9am juga jam 4pm

# data[].attributes.headline
WADAH TINTA INOVASI SMK BELURAN JILID 1 HASIL KAJIAN PARA GURU DI SMK BELURAN

# data[].attributes.subject
WADAH TINTA INOVASI SMK BELURAN JILID 1 HASIL KAJIAN PARA GURU DI SMK BELURAN

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1

KANDUNGAN

Sekapur Sireh Seulas Pinang 4
Selayang Bicara 5

KEBERKESANAN PENGGUNAAN MODUL PROJEK P.E.E.A.S 6
DALAM MENINGKATKAN TAHAP PENCAPAIAN MURID DALAM 33
TOPIK REKA BENTUK MAKANAN 55
71
Aishah Binti Mohd Aris, Nor Aslam Mano Bin Abdullah,
Amrah Binti Mohamad, dan Valentino Peter

MERANGSANG DAYA INGATAN PELAJAR 6 BAWAH RAJIN
TERHADAP TEMA MASYARAKAT MELALUI KAEDAH HISTORY
ALIVE BAGI MATA PELAJARAN SEJARAH TAMADUN DUNIA

Ruhana @ Venel Natasha Nasir

KAEDAH NENEK BERBONGKOK TIGA DALAM MEMBEZAKAN
CIRI-CIRI SERTA KESAN PUTARAN BUMI DAN PEREDARAN BUMI
TINGKATAN 2 HARAPAN

Noraini Binti Thani

MENINGKATKAN PENGUASAAN KEMAHIRAN MENGENAL PASTI
KATA KUNCI PEMBOLEH UBAH, HIPOTESIS DAN INFERENS
DALAM KALANGAN PELAJAR TINGKATAN 5 DENGAN
MENGGUNAKAN TEKNIK P2KHI

Elizabeth Elain

MENINGKATKAN KEFAHAMAN PELAJAR MENGENAI KONSEP 98
PERSILANGAN DAN KESATUAN DENGAN MENGGUNAKAN TEKNIK
GELUNG DAN MANIK (GEMA)

Lydrinnie Koh @Rinnie

2

Sekapur Sireh Seulas Pinang

Syabas dan tahniah diucapkan kepada Unit Kajian Tindakan Sekolah kerana telah

menyambut secara positif idea saya sehingga akhirnya berjaya merealisasikan sebuah kompilasi
terpilih kajian tindakan jilid 1. Pada hemat saya, kajian tindakan di sekolah pada masa kini
sememangnya sangat signifikan. Hal ini kerana, ia bukan sahaja sekadar satu dokumentasi
pengalaman serta manifestasi kematangan guru-guru dalam mencari jalan penyelesaian
terhadap sesuatu permasalahan, malah ia dilihat sebagai satu dokumen yang mampu dijadikan
panduan kepada generasi pendidik yang baru mengatur langkah dalam menghadapi pelbagai
cabaran dalam dunia pendidikan.

Justeru, saya menyeru kepada guru-guru di SMK Beluran agar meneruskan usaha murni
ini bagi menghasilkan sebanyak mungkin kajian tindakan pada masa-masa yang akan datang.
Jadikanlah penyelidikan sebagai satu budaya.

Sekali lagi ucapan syabas dan tahniah atas usaha murni ini, semoga ia akan menjadi
amal kebaktian tuan-tuan dan puan-puan dan mendapat setinggi-tinggi ganjaran daripada Allah
S.W.T.

Terima kasih

NOR ASLAM MANO BIN ABDULLAH
PENGETUA CEMERLANG

3

Selayang Bicara

Setinggi kesyukuran saya rafa'kan kepada Allah S.W.T. kerana dengan izin-Nya akhirnya

kompilasi terpilih kajian tindakan jilid 1 ini telah berjaya dibukukan.
Setinggi terima kasih kepada En Nor Aslam Mano bin Abdullah kerana beliaulah yang

mencadangkan agar beberapa hasil kajian tindakan didokumentasikan agar dapat dijadikan
rujukan kepada bakal pengkaji yang akan datang. Selain daripada itu kompilasi ini boleh
dimanfaatkan kepada guru-guru yang berhadapan dengan masalah seperti yang dikaji dalam
beberapa 'kes' seperti yang terdapat dalam kompilasi ini.

Terima kasih juga kepada para pengkaji yang mengizinkan hasil kajiannya itu
didokumentasi dalam kompilasi ini. Semoga ia akan dapat dimanfaatkan ke arah kebaikan anak-
anak didik kita pada masa yang akan datang. Tidak ketinggalan juga diucapkan kepada rakan
kerja belakang tabir yang bertungkus lumus membantu dalam proses menyiapkan buku ini.
Sesungguhnya tiada apa yang mampu dihulurkan melainkan ucapan terima kasih untuk kesekian
kalinya, dan semoga ia akan mendapat setinggi-tinggi ganjaran di sisi Allah S.W.T
Terima kasih

AISHAH BINTI MOHD ARIS
SETIAUSAHA KAJIAN TINDAKAN & INOVASI SMKB

4

KEBERKESANAN PENGGUNAAN MODUL PROJEK P.E.E.A.S DALAM
MENINGKATKAN TAHAP PENCAPAIAN MURID DALAM TOPIK REKA BENTUK

MAKANAN

oleh

Aishah Binti Mohd Aris, Nor Aslam Mano Bin Abdullah,
Amrah Binti Mohamad, dan Valentino Peter
SMK Beluran, Beluran, Sabah.

ABSTRAK

Berdasarkan hasil refleksi PdPA, kami dapati murid kurang berminat melibatkan diri dalam PdPA atas
talian. Mereka memberikan pelbagai alasan untuk tidak menghantar tugasan. Mereka juga mengeluh
kerana menghadapi kesukaran untuk memahami ilmu yang mereka pelajari secara atas talian. Limitasi
yang berlaku telah menyebabkan peratusan penglibatan murid yang menyertai sesi PdPA kurang
memberangsangkan. Ini menunjukkan satu indikator yang kurang baik dalam proses PdPA dan secara
langsung mempengaruhi tahap pencapaian murid. Rentetan isu kurang penglibatan murid dan hilang minat
murid mengikuti sesi PdPA, kami sebagai guru mengambil cabaran ini dengan memikirkan satu kaedah
pembelajaran yang terbaik bagi mengatasi isu ini dari terus berlarutan. Jika situasi ini terus berlarutan,
murid yang tidak dapat mengikuti sesi PdPA secara atas talian atau luar talian secara tidak langsung
menyebabkan murid kami ketinggalan pelajaran dan menyebabkan pencapaian akedemik dan pentaksiran
terhadap subjek akan jatuh. Reka bentuk kajian yang digunakan adalah reka bentuk kuasi eksperimen, di
mana responden kajian dipilih bukan secara rawak tetapi menggunakan responden sedia berada dalam
kumpulan masing-masing (menggunakan pelajar sedia ada). Secara dasarnya, jenis reka bentuk kuasi
eksperimen yang dipilih ialah reka bentuk ujian pra-ujian pasca kumpulan kawalan tidak setara (Non-
equivalent pretest-posttest controlled group design). Sampel kajian terdiri daripada 20 orang murid
tingkatan 2 saksama di SMK Beluran. Para pelajar ini dibahagi kepada dua kumpulan, iaitu kumpulan
rawatan yang terdiri daripada 20 orang pelajar dan kumpulan kawalan yang terdiri daripada 10 orang
pelajar. Kumpulan rawatan merupakan murid yang mempunyai kekuatan bersemuka dengan guru secara
atas talian (capaian internet yang baik, ada kemudahan peranti) dan murid yang ada kekuatan bersemuka
dengan guru (hampir dengan sekolah tetapi tidak mempunyai peranti). Manakala yang mempunyai
masalah dengan capaian internet dan jauh daripada sekolah, mereka mengikuti PdPA secara luar talian,
mereka dikategori sebagai kumpulan kawalan. Hasil dapatan kajian ini mendapati bahawa proses
pembelajaran bagi topik reka bentuk makanan yang menggunakan modul Projek P.E.E.A.S dalam topik
Reka Bentuk Makanan membawa kesan positif kepada pengetahuan murid. Pengetahuan bagi murid
kumpulan rawatan pelajar menunjukkan peningkatan peratusan pelajar yang positif pada ujian pasca
berbanding ujian pra. Walaupun keputusan tahap pengetahuan menunjukkan terdapat perbezaan yang
signifikan dari segi pengetahuan murid antara kumpulan rawatan yang menggunakan modul Projek
P.E.E.A.S dengan kumpulan kawalan yang menerima pendekatan pembelajaran secara konvensional.
Kami dapati pengetahuan murid yang menggunakan modul Projek P.E.E.A.S dalam ujian pasca adalah
lebih tinggi berbanding kumpulan kawalan yang menerima pendekatan pembelajaran secara konvensional.
Peratusan gred pencapaian pelajar yang menggunakan pendekatan PBP meningkat lebih signifikan
daripada yang menggunakan kaedah konvensional. Bagi murid yang berjaya menyelesaikan projek, ini
bermaksud mereka telah berjaya menyelesaikan soalan KBAT, secara tidak langsung mereka telah
mencapai TP6 untuk topik tersebut. Berdasarkan analisis soal selidik terhadap penerimaan murid terhadap
modul Projek P.E.E.A.S menunjukkan penerimaan murid terhadap Modul Projek P.E.E.A.S adalah positif
dan turut menjadikan tingkah laku pelajar menjadi lebih kreatif terhadap hasil kerja projek mereka dan dari
segi teknik mereka mempersembahkan hasil kerja mereka.

(Kata kunci : Pembelajaran Hibrid, Pembelajaran berasaskan projek, RBT, Reka bentuk makanan)

5

1.0 PENDAHULUAN

Sistem pendidikan di Malaysia telah melalui proses perkembangan yang pesat selepas
negara mencapai kemerdekaan. Bagi memenuhi aspirasi negara, mata pelajaran Reka
Bentuk dan Teknologi (RBT) di sekolah juga turut mengalami perubahan sejajar dengan
perkembangan pendidikan semasa. Mulai tahun 2003, mata pelajaran RBT di sekolah
rendah dan sekolah menengah telah melalui semakan semula kurikulum dengan
memberi penekanan dalam aspek pengetahuan, kemahiran dan meningkatkan jati diri
agar bersedia menghadapi cabaran semasa. Pengajaran dan pembelajaran (PdP) perlu
dipertingkatkan supaya menjadi lebih berkesan bagi memenuhi kehendak negara.
Kurikulum semakan ini memberi penekanan kepada kandungan teks kurikukum dan
kaedah penyampaian yang lebih efektif. Kurikulum pendidikan di Malaysia mengalami
proses transformasi yang diperkukuh dan ditambah baik serta dikenali sebagai Kurikulum
Bersepadu Sekolah Menengah diperkukuh dan dikenali sebagai Kurikulum Standard
Sekolah Menengah yang dicadangkan pelaksanaannya secara berperingkat. Dokumen
Standard Kurikulum Dan Pentaksiran (DSKP) RBT, BPK, KPM dijadikan sebagai rujukan
utama.

KSSM RBT memberi fokus kepada empat domain iaitu apresiasi reka bentuk
dengan mensyukuri dan menghayati sesuatu reka bentuk di sekeliling untuk tujuan
penambahbaikan reka bentuk atau membuat reka bentuk baharu yang lebih baik, murah
dan cekap. Murid mampu mengaplikasi teknologi dengan memmurid dan
mengaplikasikan teknologi dalam reka bentuk yang merangkumi pelbagai disiplin ilmu.
Bukan itu sahaja, murid juga memainkan peranan sebagai pembuat produk melalui
penghasilan reka bentuk dan produk yang lebih efisien yang melibatkan proses reka
bentuk. Seterusnya membuat penilaian reka bentuk produk dengan menekankan nilai-
nilai murni dalam pembelajaran bagi memastikan produk dapat menyelesaikan masalah
individu dan masyarakat di samping berdaya saing.

Sejajar daripada fokus yang dihasratkan oleh kerajaan, konsep pengajaran dan
pembelajaran (PdP) RBT perlu menjurus kepada suatu proses memperoleh ilmu melalui
penyebaran maklumat dan kemahiran yang disampaikan oleh guru. Proses yang
dilaksanakan melalui pelbagai stimulus berupaya menghasilkan perubahan tingkah laku

6

murid ke arah yang lebih baik. Proses PdP RBT mencakupi aspek perancangan
pengajaran, persediaan awal, penyampaian dan perkembangan pelajaran, pentaksiran
serta maklum balas. Hasil pembelajaran adalah sesuatu yang dijangka akibat daripada
perolehan pengalaman atau latihan. Proses pembelajaran merupakan suatu proses yang
berterusan. Kehilangan motivasi atau motif pembelajaran menyebabkan proses
pembelajaran terhenti. Sehubungan dengan itu, adalah penting sebagai guru sentiasa
prihatin terhadap tahap motivasi yang tinggi bagi memastikan tiadanya Sindrom Defisit
Terkumpul dalam pembelajaran (Learning Deficit Accumulated Syndrome) dalam
kalangan murid.

Strategi pembelajaran di negara kita telah mengalami satu fenomena baru selari
kepesatan teknologi masa kini bagi melahirkan murid yang aktif dan inovatif. Kini strategi
pembelajaran RBT lebih kepada Pembelajaran Berasaskan Projek (PBL). Pembelajaran
berasaskan projek merupakan satu model aktiviti bilik darjah yang berbeza dari
kebiasaan. Pendekatan aktiviti pembelajaran ini mempunyai jangka masa yang panjang,
mengintegrasikan pelbagai disiplin ilmu, berpusatkan murid dan menghubungkaitkan
pengalaman kehidupan sebenar. Projek ditakrifkan sebagai tugasan, pembinaan atau
siasatan yang teratur yang menjurus kepada matlamat yang spesifik. Dalam kurikulum
RBT, murid beroleh pengetahuan dan kemahiran semasa proses menyediakan sesuatu
projek. Mereka juga boleh meneroka atau membuat kajian terhadap projek melalui
pelbagai sumber maklumat yang relevan.

Dalam konteks dunia pendidikan pada zaman ini yang semakin mencabar PBL
dilihat amat sesuai diimplimentasikan dalam kurikulum di Malaysia (Balakrishnan et al.
2009). Hasrat kerajaan untuk membestarikan sekolah-sekolah di Malaysia diharapkan
dapat tercapai dengan menjadikan PBL sebagai amalan pengajaran dan pembelajaran
di bilik darjah selain amalan-amalan lain seperti pembelajaran berasaskan masalah,
pembelajaran berbantukan komputer dan pembelajaran abad ke 21 (Bahagian Teknologi
Pendidikan 2010). Tetapi malangnya walaupun PBL telah lama diperkenalkan
pelaksanaannya dalam sistem pendidikan di Malaysia masih dianggap sepi. Hal ini terjadi
berkemungkinan kerana kurangnya pendedahan mengenai kelebihan pendekatan
pembelajaran ini (Nitce Isa dan Mai Shihah 2013). Guru-guru di sekolah sepatutnya

7

memilih kaedah PBL untuk meninggalkan impak yang besar terhadap pembelajaran
seperti yang telah dibuktikan melalui kajian-kajian terdahulu. Terdapat pelbagai istilah
yang digunakan oleh pengkaji untuk menerangkan ciri-ciri PBL. Antaranya PBL adalah
suatu model instructional yang menggunakan kemahiran spesifik supaya sesuatu produk
atau artifak yang autentik dapat dihasilkan (Thomas 2000; Grant 2002; Clark 2006; Bell
2010). PBL menggunakan pendekatan dinamik supaya masalah dan cabaran dalam
dunia sebenar dapat diterokai murid. (Moursund 1999; Gultekin 2005; Blumenfeld et al.
1991; The George Lucas Foundation 2012). Menurut Stephanie (2010), PBL merupakan
suatu pendekatan yang boleh meningkatkan kemahiran abad ke-21 murid, di mana
kemahiran ini amat penting untuk melahirkan modal insan yang seimbang dari segi rohani
dan jasmani. Pembelajaran Berasaskan Projek (PBL) mempersiapkan murid untuk
sentiasa bersedia mendepani masalah berkaitan dunia sebenar melalui penghasilan
produk sebagai artifak pembelajaran. Proses dalam penghasilan artifak memerlukan
murid menyelidik, menyelesaikan masalah, membuat keputusan dan mereka cipta.
Elemen-elemen ini seterusnya dapat melahirkan modal insan yang seimbang dari segi
rohani dan jasmani. Mioduser dan Betzer (2003) menyatakan murid lebih bermotivasi dan
sentiasa terdorong dengan sifat ingin tahu apabila menggunakan PBL untuk memandu
murid menghasilkan sesuatu perkara kerana PBL telah terbukti sebagai sejenis kaedah
pembelajaran bersifat terbuka. Selain itu, murid perlu menjawab persoalan-persoalan
yang berkaitan dengan sesuatu prinsip atau teori secara bersunguh-sunguh menerusi
pembelajaran berasaskan projek (Thomas, 2003).

Selain itu, pembelajaran kendiri juga menjadi salah satu strategi pembelajaran
yang menjadi ini pilihan oleh guru-guru bagi melatih murid menjadi pemikir daripada hasil
carian input di alam maya dengan beberapa pendekatan iaitu; Terarah Kendiri (Self-
Directed), Kadar Kendiri (Self-Paced), Akses Kendiri (Self-Access), Pentaksiran Kendiri
(Self-Assessment). Strategi ini berfokus kepada pembelajaran berpusatkan murid. Murid
mampu mengakses bahan pembelajaran seperti modul, laman sesawang, video interaktif
dan dapat mentaksir pembelajaran sendiri. Strategi ini membolehkan murid menjadi lebih
bertanggungjawab terhadap pembelajaran, lebih yakin dan tekun untuk mencapai
standard pembelajaran yang dihasratkan. (BPK, KPM; 2016).

8

Dalam keadaan dunia dilanda pendemik Covid-19, dunia pendidikan Malaysia
juga telah mengalami satu perubahan secara mendadak atau lebih dikenali sebagai
pendidikan norma baharu. Keadaan ini berlaku apabila murid tidak boleh menerima
pembelajaran secara bersemuka secara terus dengan guru di dalam kelas akibat perintah
kawalan pergerakkan. Guru-guru sedaya upaya mencari PDP alternatif bagi memastikan
murid tidak ketinggalan dalam pembelajaran. Pembelajaran hibrid atau lebih dikenali
sebagai pembelajaran teradun telah menjadi salah satu strategi pembelajaran yang
menjadi pilihan guru dalam menghadapi pembelajaran norma baharu. Pembelajaran
hibrid ini boleh digambarkan sebagai gabungan antara pembelajaran luar talian dan
dalam talian. Murid pada masa kini memerlukan persekitaran interaktif untuk belajar.
Persekitaran ini, misalnya platform pembelajaran, adalah aspek dalam talian. Walau
bagaimanapun, murid masih memerlukan tujuan dan kawalan terhadap perkara yang
mereka murid, yang diberikan oleh guru semasa waktu bersemuka di luar talian. Dari
sudut pandangan pertama, pembelajaran campuran (blended) dan pembelajaran teradun
(hibrid) kelihatan serupa tetapi secara khususnya kedua-dua strategi ini berbeza.
Pembelajaran campuran difokuskan pada gabungan antara pembelajaran luar talian dan
dalam talian, sedangkan pembelajaran hibrid adalah untuk mencari gabungan yang tepat
untuk anda daripada semua kemungkinan dalam pembelajaran, tidak kira mereka berada
di luar talian atau dalam talian. Pembelajaran campuran dan teradun kedua-duanya
menjadi sangat berkesan kerana sinergi yang dihasilkan antara strategi pembelajaran
yang berbeza. Pembelajaran campuran menggunakan alat dalam talian terbaik untuk
menyokong bilik darjah yang dipimpin oleh guru, tetapi murid muda juga digalakkan untuk
meneroka dan mengikuti jalan mereka sendiri dengan modul berasaskan komputer.
Seorang murid dapat menghidupkan pelajaran tersebut dan memberi mereka makna.
Manakala, pembelajaran hibrid kurang memberi tumpuan kepada teknologi dan lebih
kepada kaedah yang paling berkesan untuk menyampaikan kursus kepada murid, yang
berbeza bagi setiap institusi (Azizi Ahmad, Berita Harian; 2020). Melalui pembacaan
literatur kajian Farahiza Zaihan Azizan (2010), Syamimi, Razali, dan Yahya (2010),
Karimi et al.(2013), dan Liyana (2014) berkaitan pembelajaran hibrid (teradun) dapat
disimpulkan bahawa pendekatan pembelajaran hibrid adalah gabungan pelbagai
pendekatan pengajaran tradisional dan teknologi.

9

2.0 PENYATAAN MASALAH
Pandemik Covid-19 yang melanda Malaysia memberikan kesan yang amat

mendalam bagi rakyat khususnya dalam bidang pendidikan. Lebih-lebih lagi sekolah
yang berada di luar bandar seperti SMK Beluran. Kebanyakkan murid di SMK Beluran
datang daripada keluarga yang tergolong dalam kategori B40. Keadaan ekonomi
keluarga yang rendah menyebabkan ibu bapa mereka tidak mampu menyediakan
kemudahan internet & medium untuk murid mengikuti sesi PdPA. Hasil pemerhatian,
kami dapati ada murid yang terpaksa berkongsi telefon bimbit bapa mereka dengan adik
beradik yang lain. Bahkan, tahap capaian internet yang terhad juga merupakan cabaran
utama bagi kami untuk menjalankan PdPA secara dalam talian kerana kebanyakkan
murid tinggal di kawasan-kawasan kampung, estet dan pulau yang sukar mendapat
capaian internet.

Bentuk muka bumi di kawasan Beluran dan jarak di antara sekolah dan tempat
tinggal murid yang jauh juga menjadi salah satu faktor kesukaran guru untuk
mengedarkan bahan modul PdPA bagi menjalankan sesi PdPA secara luar talian.

Selain itu, dasarkan hasil refleksi PdPA, kami dapati murid kurang berminat
melibatkan diri dalam PdPA atas talian. Mereka memberikan pelbagai alasan untuk tidak
menghantar tugasan. Mereka juga mengeluh kerana menghadapi kesukaran untuk
memahami ilmu yang mereka pelajari secara atas talian. Limitasi yang berlaku telah
menyebabkan peratusan penglibatan murid yang menyertai sesi PdPA kurang
memberangsangkan. Ini menunjukkan satu indikator yang kurang baik dalam proses
PdPA dan secara langsung mempengaruhi tahap pencapaian murid. Rentetan isu kurang
penglibatan murid dan hilang minat murid mengikuti sesi PdPA, kami sebagai guru
mengambil cabaran ini dengan memikirkan satu kaedah pembelajaran yang terbaik bagi
mengatasi isu ini dari terus berlarutan. Jika situasi ini terus berlarutan, murid yang tidak
dapat mengikuti sesi PdPA secara atas talian atau luar talian secara tidak langsung
menyebabkan murid kami ketinggalan pelajaran dan menyebabkan pencapaian
akedemik dan pentaksiran terhadap subjek akan jatuh.

Hasil pembacaan jurnal & kajian, kami dapati pembelajaran hibrid dengan
menggunakan strategi PBL adalah satu satu kaedah pembelajaran yang dapat mengatasi
isu ini daripada terus melarat. Ini adalah disebabkan oleh pembelajaran hibrid kurang

10

memberi tumpuan kepada teknologi dan lebih kepada kaedah yang paling berkesan
untuk menyampaikan kursus kepada murid, yang berbeza bagi setiap sekolah. Bahkan
menggabungkan teknik pengajaran bersemuka dan tidak bersemuka menggunakan
medium yang sesuai dan kedua-duanya membentuk pdpa yang berkesan.

Antara pembelajaran hibrid yang bersesuaian dengan situasi PKP yang berlaku
adalah pembelajaran Blended face-to-face dan Blended online class. Blended face-to-
face/ teradun bersemuka adalah pembelajaran hibrid yang berlaku dalam bilik darjah dan
paling dekat dengan pendekatan tradisional. Sesuai digunakan untuk kelas yang
mempunyai murid dengan tahap atau latar belakang pelbagai. Pendekatan dalam talian
diperkenalkan untuk murid yang tertinggal untuk melengkapi pembelajaran dalam bilik
darjah. Perlu dijalankan dalam bilik darjah yang mempunyai kemudahan peranti.
Manakala, kaedah pembelajaran Blended online class adalah pendekatan ini terbalik dgn
pendekatan Blended face-to-face. Sejumlah besar pengajaran dijalankan di dalam talian
& aktiviti terpilih sahaja dilakukan dalam bilik darjah seperti aktiviti makmal. Pendekatan
ini tidak memerlukan kehadiran murid dalam bilik darjah pada setiap hari.

Kami percaya dengan kebolehupayaan kami sebagai guru untuk membuat
professional judgment dalam memilih kaedah yang terbaik untuk anak didik kami. Kami
telah sepakat untuk menghasilkan satu modul PBL yang kami beri nama sebagai Projek
P.E.E.A.S. Oleh itu, satu kajian tindakan dijalankan bagi mengesahkan sejauh mana
keberkesanan Projek P.E.E.A.S. dalam meningkatkan pencapaian murid tingkatan 2
Saksama di SMK Beluran dalam topik Reka Bentuk Makanan.

11

3.0 OBEJKTIF DAN PERSOALAN KAJIAN
3.1 OBJEKTIF KAJIAN
UMUM:
Meningkatkan prestasi PBD murid 2 Saksama dalam topik reka bentuk makanan.
KHUSUS:

3.1.1 Dapat mengenalpasti keberkesanan modul Projek P.E.E.A.S dalam
dalam meningkatkan pencapaian murid tingkatan 2 Saksama di
SMK Beluran dalam topik Reka Bentuk Makanan.

3.1.2 Dapat mengenalpasti keberkesanan modul Projek P.E.E.A.S dalam
meningkatkan pencapaian tahap penguasaan 6 (PBD) murid
tingkatan 2 Saksama di SMK Beluran dalam topik Reka Bentuk
Makanan.

3.1.3 Dapat mengenalpasti tahap penerimaan murid tingkatan 2
Saksama di SMK Beluran terhadap modul Projek P.E.E.A.S dalam
topik Reka Bentuk Makanan.

3.2 PERSOALAN KAJIAN
3.1.1 Adakah terdapat perbezaan yang signifikan dalam ujian pencapaian
murid dalam ujian pra dan ujian pasca bagi topik reka bentuk
makanan antara kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan terhadap
penggunaan modul Projek P.E.E.A.S?
3.1.2 Adakah terdapat perbezaan yang signifikan dalam pencapaian
tahap penguasaan 6 (PBD) murid tingkatan 2 Saksama di SMK
Beluran dalam topik Reka Bentuk Makanan modul Projek
P.E.E.A.S?
3.1.3 Apakah tahap penerimaan murid tingkatan 2 Saksama di SMK
Beluran terhadap modul Projek P.E.E.A.S dalam topik Reka Bentuk
Makanan.

12

4.0 KAJIAN LITERATUR
4.1 Pembelajaran Berasaskan Projek
Pembelajaran berasaskan projek (PBP) didasari oleh beberpa teori
pembelajaran seperti teori pembelajaran konstruktivis oleh Piaget (1953),
Vygotsky (1962) dan Bandura (1977), pembelajaran melalui pengalaman oleh
Dewey (1938) dan teori constructionisme oleh Papert (1980). Model mental yang
dibina oleh pelajar sendiri dalam membentuk kefahaman terhadap dunia
persekitaran mereka adalah asas kepada kaedah PBP ini (Papert,1980). Melalui
produk atau artifak yang dihasilkan pada akhir pembelajaran akan menyebabkan
kesan yang lebih efektif kepada PBP. PBP juga akan menjadi lebih efektif
sekiranya diintegrasikan dengan teknologi dan digabungkan pula dengan
pembelajaran secara koloboratif bersama-sama rakan.
Menurut Stephanie (2010) pelajar akan lebih bermotivasi dan sentiasa
didorong dengan sifat ingin tahu apabila belajar mengunakan kaedah PBP yang
merupakan sejenis pembelajaran inkuiri yang bersifat terbuka. Melalui PBP pelajar
terdorong untuk mencari jawapan kepada persoalan mencabar yang melibatkan
teori dan prinsip dalam sesuatu disiplin ilmu (Thomas 2000).Seorang penyunting
di Yayasan Pendidikan George Lucas iaitu Dian Curtis (2002) telah menyatakan
bahawa P&P berkesan bergantung kepada kaedah pembelajaran yang
dilaksanakan dan PBP dilihat sebagai kedah pembelajaran yang mempunyai
banyak kelebihan untuk menghasilkan P&P berkesan. PBP sesuai digunakan oleh
semua golongan pelajar samada pelajar pendidikan khas mahupun pelajar
cemerlang dan didapati pencapaian pelajar-pelajar yang menggunakan PBP
adalah lebih baik berbaik berbanding pelajar yang menggunakan kaedah biasa
(Curtis 2002). Motivasi, penglibatan dan kefahaman merupakan tiga faktor yang
didapati meningkat apabila pelajar menggunakan PBP. Namun faktor motivasi
didapati meningkat lebih tinggi berbanding faktor-faktor lain (Curtis 2002). Dapatan
ini disokong oleh hasil kajian oleh Liu (2003) yang mendapati kemahiran dan
pengetahuan pelajar-pelajar sekolah rendah dan menengah dapat dipertingkatkan
apabila pelajar-pelajar ini didedahkan dengan kedah PBP untuk menghasilkan

13

projek hypermedia. Kajian Liu (2003) ini menumpukan kepada pembangunan
kemahiran kognitif pelajar.

Kajian terhadap kecerdasan pelbagai (MI) ke atas 75 orang pelajar Gred
Enam telah dijalankan oleh Ozdener dan Ozcoban (2004). Kajian ini melibatkan
dua kumpulan pelajar iaitu yang menggunakan kaedah PBP dan yang
menggunakan kaedah tradisional. Pemilihan pelajar berdasarkan markah ujian pra
mengunakan An Achivement Test. Pelajar-pelajar dari dua kumpulan ini menjani
fasa intervensi selama dua belas minggu. Pada peringkat akhir pelaksanaan kajian
pelajar-pelajar ini diberikan ujian pos. Hasil analisis dapatan kajian menunjukkan
gred pencapaian bagi kedua-dua kumpulan ini samada yang menggunakan
kaedah PBP mahupun yang menggunakan kaedah tradisional meningkat. Namun
gred pencapaian pelaar yang menggunakan kaedah PBP meningkat lebih
signifikan. Prestasi dari pelbagai sudut kemahiran seperti kemahiran
menyelesaikan masalah, kemahiran berfikir aras tinggi dan kreativiti dalam
menghasilkan projek meningkat bagi kumpulan yang menggunakan PBP
(Ozdener dan Ozbacan (2004)).

Dalam satu kajian yang lain, yang telah dilakukan Sema et al. (2009) ke
atas 90 orang pelajar sains semester satu dan dua tahun satu di sebuah universiti.
Pelajar-pelajar ini dibahagikan kepada dua kumpulan iaitu kumpulan rawatan yang
menggunakan kaedah PBP dan kumpulan kawalan yang belajar secara
perkuliahan biasa. Pelaksanaan kajian oleh Sema et al. (2009) ini telah
berlangsung selama dua belas minggu bertujuan untuk mengkaji sikap,
pencapaian dan kemahiran proses sains pelajar. Hasil dapatan kajian yang
menggunakan analisis statistik MANCOVA mendapati terdapat perbezaan yang
signifikan antara kumpulan kawalan dengan kumpulan rawatan terhadap sikap,
pencapaian dan kemahiran proses sains. Pelajar yang menggunakan kaedah PBP
menunjukkan peningkatan lebih positif berbanding pelajar yang belajar
menggunakan kaedah perkuliahan biasa.

Sema et al. (2009) juga melaporkan sepanjang pemerhatiannya sewaktu
pelaksanaan kajian berlangsung mendapati pelajar-pelajar yang menggunakan
PBP lebih aktif melontarkan pandangan, membuat perbicangan dengan rakan-

14

rakan, memberi perhatian dan fokus kepada isu-isu yang dibincangkan dan lebih
bijak membuat perkaitan antara permasalahan yang dibincangkan dengan situasi
sebenar.

Lou et al. (2011) pula telah membuat kajian untuk melihat keberkesanan
model tingkah laku PBP ke atas mata pelajaran Sains, Teknologi, Kejuruteraan
dan Matematik (STEM) ke atas pelajar-pelajar sekolah menengah tinggi. Kajian ini
melibatkan empat pemboleh ubah iaitu efektif, kognitif, tinjauan tingkah laku dan
kesan tingkah laku terhadap kaedah PBP. Sampel kajian terdiri daripada 54 orang
pelajar yang menjalankan projek bertemakan pembesar suara yang menggunakan
sumber teknologi komunikasi sebagai alat perhubungan antara sesama ahli
kumpulan.Maklumat komunikasi dan laporan projek diambil sebagai marah
kumpulan dan data kajian. Selain itu hasil soal selidik ujian pra dan pasca juga
digunakan sebagai data kajian. Hasil kajian ini mendapati kempat-empat
pemboleh ubah menunjukkan kesan yang positif ke atas tingkah laku pelajar. Lou
et al. (2011) pada akhirnya membuat kesimpulan bahawa pelajar-pelajar yang
menggunakan model ini memberikan kesan yang positif ke atas sikap,
pengetahuan dan tingkah laku pelajar dalam menghasilkan kerja-kerja projek dan
seterusnya mempersembahkannya.

4.2 Pembelajaran Hibrid
Kajian yang telah dijalankan oleh Dzakiria, Sobri dan Hamzah (2012) ke

atas pelajar Universiti Utara Malaysia yang mengikuti Program Jarak Jauh
Diploma Eksekutif menyatakan bahawa kaedah hibrid lebih efektif berbanding
kaedah tradisional. Kajian beliau dan rakan-rakannya juga melihat impak yang
positif dari segi perspektif dan pandangan pelajar menerusi tinjuan soal selidik. Ini
disokong olch kajian yang dijalankan oleh Wan Fatimah, Afza Shafie dan Josefina
Barnachea (2008), serta Leila Karimi dan Tunku Badariah (2013), mendapati
bahawa pelajar telah menunjukkan persepsi yang positif terhadap pendekatan
hibrid.

Kajian bertajuk "An Empirical Investigation of Student Achievement and
Satisfaction in Different Learning Environments" telah dilaksanakan oleh Lim, Kim,

15

Chen, dan Ryder, (2008) ke atas 153 orang pelajar: 71 lelaki dan 82 perempuan
berumur di antara 18 dan 55 tahun telah menunjukkan kesan yang
memberangsangkan. Daripada kajian tersebut, pelajar-pelajar yang mengikuti
pendekatan pembelajaran atas talian dan pendekatan hibrid menunjukkan kesan
yang signifikan terhadap pencapaian akademik mereka. Didapati pelajar yang
mengikuti program hibrid mendapat pencapaian yang lebih tinggi berbanding
pembelajaran tradisional.

Dapatan ini selaras dengan dapatan kajian Alkhunaizi (2014). Namun
begitu, kajian ini bertentangan dengan kajian yang telah dilaksanakan oleh Linda
Cavalluzzo, Lowther, Mokher & Fan (2012). Kajian berskala besar yang telah
dijalankan ke atas pelajar gred 9 bagi subjek algebra I mendapati, tidak terdapat
bukti yang menunjukkan kesan yang signifikan ke atas pendekatan hibrid terhadap
pencapaian matematik pelajar. Selain itu, terdapat perbezaan yang Signifikan dari
segi tahap kepuasan pelajar di antara pendekatan hibrid dan pendekatan
tradisional.

Hasil daripada tinjauan kajian literatur, pendekatan pembelajaran hibrid dan
strategi pembelajaran berdasarkan projek (PBL) sangat sesuai dilaksanakan pada
masa kini. Memandangkan kajian ini berkaitan model pembelajaran hibrid dan PBL
terhadap subjek RBT masih belum ada di lapangan, sebagai penyelidik kami
mengambil inisiatif untuk mengkaji sejauh mana keberkesanan model
pembelajaran hibrid dan PBL dalam subjek RBT walaupun terdapat beberapa
limitasi.

16

5.0 METODOLOGI KAJIAN
5.1 Reka bentuk kajian
Reka bentuk kajian yang digunakan adalah reka bentuk kuasi eksperimen, di
mana responden kajian dipilih bukan secara rawak tetapi menggunakan
responden sedia berada dalam kumpulan masing-masing (menggunakan
pelajar sedia ada). Secara dasarnya, jenis reka bentuk kuasi eksperimen yang
dipilih ialah reka bentuk ujian pra-ujian pasca kumpulan kawalan tidak setara
(Non-equivalent pretest-posttest controlled group design).

5.2 Sampel kajian
Sampel kajian terdiri daripada 20 orang murid tingkatan 2 saksama di SMK
Beluran. Para pelajar ini dibahagi kepada dua kumpulan, iaitu kumpulan
rawatan yang terdiri daripada 20 orang pelajar dan kumpulan kawalan yang
terdiri daripada 10 orang pelajar. Kumpulan rawatan merupakan murid yang
mempunyai kekuatan bersemuka dengan guru secara atas talian (capaian
internet yang baik, ada kemudahan peranti) dan murid yang ada kekuatan
bersemuka dengan guru (hampir dengan sekolah tetapi tidak mempunyai
peranti). Manakala yang mempunyai masalah dengan capaian internet dan
jauh daripada sekolah, mereka mengikuti PdPA secara luar talian, mereka
dikategori sebagai kumpulan kawalan.
Kumpulan rawatan menggunakan pendekatan pembelajaran berasaskan
modul Projek P.E.E.A.S. Manakala kumpulan kawalan menggunakan kaedah
konvensional.

5.3 Insturmen Pengumpulan data
Alat kajian yang digunakan ialah ujian pra dan pasca pengetahuan untuk
mengesan sejauh mana tahap pemahaman dan prestasi awal murid dalam
topik reka bentuk makanan selepas menggunakan kaedah konvensional serta
soal selidik sikap dan tingkah laku terhadap penggunaan Projek P.E.E.A.S.
Analisis statistik dan peratusan digunakan untuk membuat perbandingan telah
digunakan dalam kajian.

17

5.4 Analisis tinjauan awal
5.4.1 Analisis Keputusan Ujian Pra
Berdasarkan keputusan ujian pra dalam Jadual 1, bagi
kumpulan rawatan, kategori markah 0-10 (55.0%) dan 11-20
(20.0%). Tidak mempunyai murid (0%) yang memperoleh markah
tinggi dan berada dalam kategori 51-60, 61-70 dan 71-80. 10.0%
daripada jumlah murid berada dalam kategori markah 21-30 dan 31-
40 masing-masing. Hanya mempunyai seorang murid (5%) sahaja
yang mendapat markah 41-50.

Manakala bagi kumpulan kawalan pula dalam kategori
markah 0-10 (50.0%) dan 11-20 (20.0%). Tidak mempunyai murid
(0%) yang memperoleh markah tinggi dan berada dalam kategori 51-
60, 61-70 dan 71-80. 10.0% daripada jumlah murid berada dalam
kategori markah 21-30, 31-40 dan 41-50 masing-masing.

Keseluruhannya bagi kumpulan rawatan, (95.0%) dan
kumpulan kawalan (90%) mendapat markah dalam kategori rendah.
Ini menunjukkan bahawa tahap pencapaian murid bagi kedua-dua
kumpulan dalam topik reka bentuk makanan adalah pada kategori
yang sama.

Jadual 1 : Perbezaan Tahap Pencapaian Murid Dalam Ujian Pra Antara Kumpulan

Rawatan dan Kawalan

MARKAH 0-10 11-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-70 71-80 JUMLAH

Kumpulan 11 4 2 2 1 000 20

Rawatan (%) (55.0) (20.0) (10.0) (10.0) (5.0) (0.0) (0.0) (0.0) (100)

Kumpulan 5 2 1 1 1 000 10

Kawalan (%) (50.0) (20.0) (10.0) (10.0) (10.0) (0.0) (0.0) (0.0) (100)

Peratus Bilangan Murid Mengikut Markah Ujian Pra

100

55

50 20 10 10 5

0 0 0

0

0-10 11-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-70 71-80
Kumpulan Rawatan Kumpulan kawalan

Graf 2: Peratus Bil Murid Mengikut Markah Ujian Pra

18

5.4.2 Analisis Soal Selidik Punca Kelemahan Pencapaian Murid
Merujuk kepada data yang diperolehi dalam Jadual 2, hasil dapatan
soal selidik ini telah menunjukkan beberapa punca kelemahan murid
yang menyebabkan pencapaian ujian pra yang agak rendah dalam
topik ini. Analisis dapatan soal selidik jelas menunjukkan bahawa
terdapat lima pernyataan utama yang menjadi pilihan murid daripada
kedua-dua kumpulan adalah sama sebagai punca kelemahan
pelajar menguasai topik ini. Pernyataan 8: Sukar memahami sesuatu
konsep kerana kurang aktiviti praktikal semasa sesi PdPA
merupakan pilihan pelajar yang paling tinggi menjadi punca dengan
85% (rawatan) dan 90%(kawalan). Punca kedua tertinggi adalah
pernyataan 10: Sukar memahami kehendak soalan untuk selesaikan
tugasan 80% (rawatan) dan 70%(kawalan). Seterusnya, pernyataan
9: Sukar melakar reka bentuk makanan kerana tiada idea 75%
(rawatan) dan 70% merupakan punca ketiga. Punca yang keempat
adalah pernyataan 6: prinsip reka bentuk makanan yang dipelajari
secara teori mengelirukan saya dengan 60% (rawatan) bersetuju
dengan pernyataan tersebut. Pernyataan 5 : Elemen reka bentuk
makanan yang dipelajari secara teori mengelirukan saya merupakan
pernyataan punca yang kelima menjadi pilihan dengan
55%(rawatan) dan 50%(kawalan) setuju dengan pernyataan
tersebut.
Oleh yang demikian, berdasarkan pandangan murid,
interversi perlu dilakukan untuk meningkatkan tahap penguasaan
terhadap topik ini melalui aktiviti PdPA yang lebih bersifat praktikal
dan berorientasikan murid.

19

Jadual 2:
Analisis dapatan soal selidik punca kelemahan murid yang menyebabkan

pencapaian ujian pra yang rendah dalam topik reka bentuk makanan

KUMPULAN KUMPULAN

BIL PERNYATAAN RAWATAN KAWALAN

SETUJU TIDAK SETUJU TIDAK
SETUJU SETUJU

1. Topik reka bentuk makanan susah 6/20 14/20 3/10 7/10
difahami.
(30.0%) (70.0%) (30.0%) (70.0%)

2. Topik reka bentuk makanan ini 4/20 16/20 2/10 8/10

membosankan. (20%) (80%) (20%) (80%)

3. Tidak mempunyai minat untuk belajar 6/20 14/20 3/10 7/10

topik ini. (30%) (70%) (30.0%) (70.0%)

4. Tidak memahami maksud reka bentuk 7/20 13/20 3/10 7/10

makanan. (35%) (65%) (30.0%) (70.0%)

5. Elemen reka bentuk makanan yang 11/20 9/20 5/10 5/10

dipelajari secara teori mengelirukan (55 %) (45%) (50 %) (50%)

saya.

6. Prinsip reka bentuk makanan yang 12/20 8/20 6/10 4/10

dipelajari secara teori mengelirukan (60%) (40%) (60%) (40%)

saya.

7. Teknik pengajaran guru untuk 5/20 15/20 4/10 6/10

mengajar topik ini membosankan. (25%) (75%) (40%) (60%)

8. Sukar memahami sesuatu konsep 17/20 3/20 9/10 1/10

kerana kurang praktikal semasa PdPA (85%) (15%) (90%) (10%)

9. Sukar melakar reka bentuk makanan 15/20 5/20 7/10 3/10
kerana tiada idea. (75%) (25%) (70%) (30%)

10. Sukar memahami kehendak soalan 16/20 4/20 8/10 2/10
untuk selesaikan tugasan. (80%) (20%) (70%) (20%)

(Dapatan soal selidik daripada 30 responden, SMK Beluran)

20

5.5 Intervensi yang dijalankan
Apakah itu Projek P.E.E.A.S.? Projek P.E.E.A.S.adalah satu modul PBL

adalah suatu model instructional atau panduan yang menggunakan kemahiran
spesifik supaya sesuatu produk atau artifak yang autentik dapat dihasilkan.
Melalui pengaplikasian kaedah Projek P.E.E.A.S, murid dapat menyelesaikan
projek mereka dengan lebih mudah dan tersusun. Murid hanya perlu mengikuti
setiap langkah-langkah berikut untuk menyelesaikan tugasan mereka. Mereka
diberikan tempoh untuk menyelesaikan projek tersebut. Murid akan diberikan
satu isu yang perlu mereka selesaikan. Akronim bagi Projek P.E.E.A.S adalah
seperti berikut:

P * PERSEPSI :
Pengetahuan dan pemahaman
tentang topik

* EKSPLORASI :

E Eksplorasi dan aplikasi
pengetahuan terhadap topik
melalui penggunaan pelbagai
proses dan teknik.

E * EKSPRESI :
Penzahiran idea dan konsep
melalui dalam penjanaan tugasan.

A * APRESIASI :
Penghayatan terhadap hasil tugasan
dengan membuat apresiasi

S * SHARE-IT :
Kongsi hasil tugasan di media atau
dikalangan kenalan.

Carta 1: Model Projek P.E.E.A.S

21

Terdapat dua kaedah dalam pembelajaran Projek P.E.E.A.S iaitu
secara atas talian (online) dan secara luar talian (offline). Murid yang
mempunyai capaian internet yang baik dan kemudahan peranti di rumah
mereka mengikuti PdPA atas talian (online). Murid yang mengikuti PdPA
secara dalam talian (online), mereka menerima nota digital (power point),
menjawab soalan menggunakan google form serta menyelesaikan Projek
P.E.E.A.S secara atas talian. Setelah mereka berjaya menghantar laporan
Projek P.E.E.A.S melalui google form, mereka menerima sijil digital melalui
emel mereka. Manakala bagi murid tinggal berhampiran sekolah tetapi
mempunyai capaian internet kurang baik dan segelintirnya tiada peranti di
rumah, mereka perlu ke Digital P.E.E.A.S Zone dan mereka mengikuti
PdPA menggunakan sistem barcode. Sistem barcode mengandungi nota
PdPA dan modul P.E.E.A.S yang mereka perlukan. Mereka juga boleh
memilih samaada mereka ingin menjawab soalan dan menyelesaikan
projek menggunakan google form atau lembaran bercetak. Kumpulan
rawatan menggunakan pendekatan pembelajaran berasaskan modul
Projek P.E.E.A.S.

Sebagai guru, kami memilih kaedah PBL kerana PBL meninggalkan
impak yang besar terhadap pembelajaran seperti yang telah dibuktikan
melalui kajian-kajian terdahulu. Bagi melaksanakan pembelajaran hibrid
menjadi lebih berkesan, kami mengambil inisiatif menggunakan strategi
PBL sebagai strategi penting dalam mengatasi isu yang berlaku dengan
menyediakan satu modul PBL dengan menggunakan kaedah Projek
P.E.E.A.S.

22

6.0 DAPATAN KAJIAN

6.1 Perbezaan Pengetahuan Murid Dalam Ujian Pasca (Selepas intervensi)

antara kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan

Berdasarkan keputusan ujian pasca dalam Jadual 2, bagi kumpulan

rawatan, kategori markah 0-10, 11-20, 21-30, 31-40, 41-50 dan 51-60 . masing-

masing mempunyai murid (0.0%). Manakala bagi markah dalam kategori 61-

70 dengan jumlah peratusan (0.2%) dan 71-80 mencapai (40.0%) daripada

jumlah murid. Terdapat kategori skor markah baharu dalam ujian pasca ini iaitu

81-90 dengan peratusan (50%). Skor markah baharu ini merupakan peratusan

yang tertinggi yang dicapai oleh murid kumpulan rawatan.

Manakala bagi kumpulan kawalan pula dalam kategori markah 0-10

(50.0%) dan 11-20 (20.0%). Tidak mempunyai murid (0.0%) markah dalam

kategori 51-60, 61-70, 71-80, dan 81-90. 10.0% daripada jumlah murid berada

dalam kategori markah 21-30, 31-40 dan 41-50 masing-masing. Tiada

perubahan peratusan untuk ujian pasca yang dibuat.

Secara keseluruhannya, bagi kumpulan rawatan, (100.0%) mendapat

markah dalam kategori tinggi dan kumpulan kawalan (90%) mendapat markah

dalam kategori rendah. Ini menunjukkan bahawa tahap pencapaian murid bagi

kedua-dua kumpulan mempunyai perbezaan yang besar.

Jadual 2 : Perbezaan Tahap Pencapaian Murid Dalam Ujian Pasca Antara

Kumpulan Rawatan dan Kawalan

MARKAH 0-10 11-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-70 71-80 81-90 JUMLAH

Kumpulan 0 0 000 048 10 20
(0.0) (0.0) (0.0) (5.0) (5.0) (20.0) (40.0) (50.0) (100)
Rawatan (%) (0.0)

Kumpulan 5 2 1 1 100 0 0 10
(0.0) (100)
Kawalan (%) (50.0) (20.0) (10.0) (10.0) (10.0) (0.0) (0.0) (0.0)

Peratus Bilangan Murid Mengikut Markah Ujian Pra

50
50 40

20

000000

0

0-10 11-20 21-30 31-40 41-50 51-60 61-70 71-80 81-90
Kumpulan Rawatan Kumpulan kawalan

Graf 2: Peratus Bil Murid Mengikut Markah Ujian Pasca

23

6.2 Perbezaan Pencapaian Tahap PBD Murid Selepas Penggunaan Modul

Projek P.E.E.A.S antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan

Berdasarkan keputusan ujian pasca dalam Jadual 2, bagi kumpulan

rawatan, kategori markah 0-10, 11-20, 21-30, 31-40, 41-50 dan 51-60 . masing-

masing mempunyai murid (0.0%). Manakala bagi markah dalam kategori 61-

70 dengan jumlah peratusan (0.2%) dan 71-80 mencapai (40.0%) daripada

jumlah murid. Terdapat kategori skor markah baharu dalam ujian pasca ini iaitu

81-90 dengan peratusan (50%). Skor markah baharu ini merupakan peratusan

yang tertinggi yang dicapai oleh murid kumpulan rawatan.

Manakala bagi kumpulan kawalan pula dalam kategori markah 0-10

(50.0%) dan 11-20 (20.0%). Tidak mempunyai murid (0.0%) markah dalam

kategori 51-60, 61-70, 71-80, dan 81-90. 10.0% daripada jumlah murid berada

dalam kategori markah 21-30, 31-40 dan 41-50 masing-masing. Tiada

perubahan peratusan untuk ujian pasca yang dibuat.

Secara keseluruhannya, bagi kumpulan rawatan, (100.0%) mendapat

markah dalam kategori tinggi dan kumpulan kawalan (90%) mendapat markah

dalam kategori rendah. Ini menunjukkan bahawa tahap pencapaian murid bagi

kedua-dua kumpulan mempunyai perbezaan yang ketara.

Jadual 3 : Pencapaian Tahap PBD Murid Selepas Penggunaan Modul Projek

P.E.E.A.S antara kumpulan rawatan dan kumpulan kawalan

MARKAH TP1 TP2 TP3 TP4 TP5 TP6 JUMLAH

Kumpulan 0 0 0 0 0 20 20

Rawatan (%) (0.0) (0.0) (0.0) (0.0) (0.0) (100.0) (100)

Kumpulan 0 4 6 0 0 0 10

Kawalan (%) (0.0) (20.0) (60.0) (0.0) (0.0) (0.0) (100)

Peratus Bilangan Murid Mengikut Tahap Penguasaan PBD

100 100

50 00 00 TP 6
0 TP 2 TP 3 TP 4 TP 5
Kumpulan Rawatan Kumpulan kawalan
0
TP1

Graf 3: Peratus Bil Murid Mengikut Tahap Penguasaan PBD Murid selepas
Penggunaan Modul Projek P.E.E.A.S antara kumpulan rawatan dan kawalan

24

6.3 Analisis Dapatan Soal Selidik Tahap Penerimaan Murid Kumpulan
Rawatan Terhadap Penggunaan Modul Projek P.E.E.A.S.
Merujuk kepada data yang diperolehi dalam Jadual 3, hasil dapatan soal

selidik tahap penerimaan murid kumpulan rawatan terhadap penggunaan

Modul Projek P.E.E.A.S ini telah menunjukkan murid bersetuju (100%)

pernyataan 1, 3, 4, 5, 6, 8, 9 dan 10. Manakala murid yang bersetuju 95% bagi

pernyataan 2 dan 7. Ini menunjukkan penerimaan murid terhadap Modul Projek

P.E.E.A.S adalah positif.

Jadual 3: Analisis Dapatan Soal Selidik Tahap Penerimaan Murid Kumpulan
Rawatan Terhadap Penggunaan Modul Projek P.E.E.A.S.

KUMPULAN RAWATAN

BIL PERNYATAAN

SETUJU TIDAK SETUJU

1. Saya rasa seronok belajar topik ini 20/20 0/20
dengan pendekatan Modul Projek (100%) (0%)
P.E.E.A.S
19/20 1/20
2. Saya lebih mudah faham topik ini dengan (95.0%) (5.0%)
menggunakan Modul Projek P.E.E.A.S 0/20
20/20 (0%)
3. Saya mampu menghasilkan reka bentuk (100%)
makanan dengan menggunakan Modul 0/20
Projek P.E.E.A.S 20/20 (0%)
(100%)
4. Modul Projek P.E.E.A.S menjadikan saya 0/20
lebih berkeyakinan dan berani membuat 20/20 (0%)
perkongsian reka bentuk saya (100%) 0/20
20/20 (0%)
5. Modul Projek P.E.E.A.S memudahkan (100%)
saya menyelesaikan PBL 1/20
19/20 (5.0%)
6. Modul Projek P.E.E.A.S memberi (95.0%)
peluang kepada saya mengembangkan
idea secara terbuka

7. Panduan dan arahan di dalam Modul
Projek P.E.E.A.S mudah dilaksanakan

8. Modul Projek P.E.E.A.S membantu saya 20/20 0/20
berfikir secara kreatif dan inovasi (100%) (0%)

9. Saya mendapat banyak maklumat 20/20 0/20

tambahan dengan menggunakan Modul (100%) (0%)

Projek P.E.E.A.S

10. Saya mampu mengaplikasi apa yang 20/20 0/20

dipelajari dari Modul Projek P.E.E.A.S ke (100%) (0%)

dalam kehidupan harian saya

(Dapatan soal selidik daripada 20 responden kumpulan rawatan, SMK Beluran)

25

7.0 PERBINCANGAN DAPATAN KAJIAN
7.1 Adakah terdapat perbezaan yang signifikan dalam ujian pencapaian
murid dalam ujian pra dan ujian pasca bagi topik reka bentuk makanan
antara kumpulan kawalan dan kumpulan rawatan terhadap penggunaan
modul Projek P.E.E.A.S?
Hasil dapatan kajian ini mendapati bahawa proses pembelajaran bagi topik
reka bentuk makanan yang menggunakan modul Projek P.E.E.A.S dalam topik
Reka Bentuk Makanan membawa kesan positif kepada pengetahuan murid.
Pengetahuan bagi murid kumpulan rawatan pelajar menunjukkan peningkatan
peratusan pelajar yang positif pada ujian pasca berbanding ujian pra. Dapatan
ini tidak selari dengan dapatan kajian oleh Mohd Azli dan Abdul Latif (2001)
yang melaporkan pengetahuan pelajar kumpulan rawatan adalah sama
dengan kumpulan kawalan. Namun kajian ini selari dengan dapatan kajian oleh
Liu (2003) apabila hasil kajian ini yang telah memberi penekanan untuk
membangunkan kemahiran kognitif pelajar melalui kaedah projek hypermedia
menunjukkan kesan positif terhadap kemahiran dan pengetahuan murid
kumpulan rawatan berbanding kumpulan kawalan. Dapatan kajian ini juga
selari dengan dapatan kajian oleh Sema et al. (2009) iaitu kajian yang
menggunakan pelajar-pelajar semester satu dan dua di sebuah universiti
sebagai responden kajian menunjukkan perbezaan yang signifikan terhadap
pengetahuan kumpulan pelajar esksperimen dengan kumpulan yang
menggunakan kaedah konvensional. Di mana pengetahuan kumpulan PBL
meningkat lebih positif berbanding pelajar yang belajar secara kuliah biasa.
Walaupun keputusan tahap pengetahuan menunjukkan terdapat
perbezaan yang signifikan dari segi pengetahuan murid antara kumpulan
rawatan yang menggunakan modul Projek P.E.E.A.S dengan kumpulan
kawalan yang menerima pendekatan pembelajaran secara konvensional. Kami
dapati pengetahuan murid yang menggunakan modul Projek P.E.E.A.S dalam
ujian pasca adalah lebih tinggi berbanding kumpulan kawalan yang menerima
pendekatan pembelajaran secara konvensional. Dapatan kajian ini selari
dengan dapatan kajian oleh Ozdener dan Ozcoban (2004), telah melakukan

26

kajian bagi memerhatikan kesan pencapaian pelajar yang menggunakan
kaedah projek ke atas kecerdasan pelbagai (MI) apabila keputusan
menunjukkan pencapaian pelajar meningkat. Peratusan gred pencapaian
pelajar yang menggunakan pendekatan PBP meningkat lebih signifikan
daripada yang menggunakan kaedah konvensional.
7.2 Adakah terdapat perbezaan yang signifikan dalam pencapaian tahap
penguasaan 6 (PBD) murid tingkatan 2 Saksama di SMK Beluran dalam
topik Reka Bentuk Makanan modul Projek P.E.E.A.S?

Berdasarkan analisis soal selidik tahap penerimaan murid daripada
kumpulan rawatan kami dapati pernyataan item 5 iaitu Modul Projek P.E.E.A.S
memudahkan saya menyelesaikan PBL mendapat persetujuan daripada murid
100%. Ini menunjukkan mereka daripada kumpulan rawatan telah berjaya
menyelesaikan projek mereka. Dalam erti kata lain jika tidak selesai projek,
mereka tidak boleh menjalankan ujian pasca.

Bagi murid yang berjaya menyelesaikan projek, ini bermaksud mereka telah
berjaya menyelesaikan soalan KBAT, secara tidak langsung mereka telah
mencapai TP6 untuk topik tersebut.
7.3 Apakah tahap penerimaan murid tingkatan 2 Saksama di SMK Beluran
terhadap modul Projek P.E.E.A.S dalam topik Reka Bentuk Makanan?

Berdasarkan analisis soal selidik terhadap penerimaan murid terhadap
modul Projek P.E.E.A.S menunjukkan penerimaan murid terhadap Modul
Projek P.E.E.A.S adalah positif. Keputusan kajian ini disokong dengan
keputusan kajian yang dibuat Lou et al. (2011) dalam mata pelajaran Sains,
Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM) yang menunjukkan kaedah
PBP yang digunakan dalam mata pelajaran ini telah memberikan kesan positif
terhadap sikap dan pengetahuan pelajar dan turut menjadikan tingkah laku
pelajar menjadi lebih kreatif terhadap hasil kerja projek mereka dan dari segi
teknik mereka mempersembahkan hasil kerja mereka.

27

8.0 CADANGAN KAJIAN SETERUSNYA
Memandangkan projek Modul Projek P.E.E.A.S telah menunjukkan keputusan

yang positif kami akan buat sesi perkongsian disebarluas dengan rakan seperjuangan
yang mengajar RBT kerana sesi perkongsian ilmu boleh dijalankan untuk
menganjurkan program bagi meningkatkan minat pelajar terhadap sains (Muzirah &
Nurhana 2013).

Modul Projek P.E.E.A.S juga boleh digunapakai juga untuk subjek lain supaya
boleh meningkatkan pencapaian murid dan kemenjadian murid lebih terserlah.

Siri Modul Projek P.E.E.A.S akan dihasilkan untuk subjek RBT dan dijadikan
sebagai buku Siri Modul Projek P.E.E.A.S bagi memudahkan dimiliki oleh murid dan
guru.

9.0 KESIMPULAN
Hasil keputusan kajian ini yang telah di analisis secara saintifik, jelas menunjukkan

penggunaan Modul Projek P.E.E.A.S memudahkan murid kami menyelesaikan PBL
dan telah memberi kesan positif ke atas sikap murid terhadap reka bentuk makanan.
Dari segi pengetahuan dan tingkah laku, kaedah Modul Projek P.E.E.A.S
menunjukkan peningkatan skor pencapaian adalah signifikan. Ini menunjukkan
bahawa markah pencapaian pelajar kumpulan rawatan menunjukkan peningkatan.
Kajian ini mendapati penggunaan Modul Projek P.E.E.A.S yang telah dilakukan ke
atas pelajar telah berjaya mengubah sikap pelajar terhadap reka bentuk makanan.
Namun peningkatan pengetahuan dan tingkah laku pelajar yang menggunakan
kaedah Modul Projek P.E.E.A.S meningkat lebih signifikan berbanding yang
menggunakan kaedah tradisional.

Kaedah pengajaran amat penting dalam meningkatkan pengetahuan pelajar serta
memperbaiki sikap dan tingkah laku mereka terhadap sesuatu perkara. Kaedah
pengajaran guru yang bersifat rutin dan tidak menarik menyebabkan pengetahuan
pelajar serta sikapdan tingkah laku mereka tidak dapat dipertingkatkan. Oleh yang
demikian, kajian ini mencadangkan setiap guru perlu mempunyai inisiatif dan sentiasa
berusaha melakukan penambahbaikan terhadap aktiviti PdP di sekolah supaya dapat
meningkatkan kembali pengetahun, sikap dan tingkah laku pelajar terhadap sesuatu

28

perkara. Antara usaha yang boleh dilakukan ialah menggunakan pelbagai
pendekatan pembelajaran seperti pembelajaran berasaskan projek (Penuel & Means
2000; SRI 2000; Boaler 1997). Pembelajaran berasaskan projek dapat membantu
pelajar menangani masalah secara penghasilan produk sebagai artifak pembelajaran.
Melalui artifak yang dihasilkan, pelajar berupaya bertindak menyelesaikan masalah,
membuat keputusan, mereka cipta dan menyelidik. Modul Projek P.E.E.A.S juga
berupaya meningkatkan motivasi pelajar yang didorong sifat ingin tahu. Pihak kerjaan
melalui Kementerian Pendidikan Malaysia juga perlu memainkan peranan penting
untuk meningkatkan pengetahuan serta menanamkan sikap dan tingkah laku positif
pelajar dalam mendepani isu-isu global dengan membentuk kurikulum yang boleh
mengaitkan pendidikan dengan persekitaran semasa. Selepas kurikulum dibentuk
menjadi tanggungjawab pentadbir untuk memastikan semua guru melaksanakan P&P
berkesan di dalam bilik darjah. Minat pelajar terhadap RBT juga dapat dipupuk
dengan adanya sesi perkongsian ilmu dengan badan-badan kerajaan.

Kesimpulannya Modul Projek P.E.E.A.S merupakan satu kaedah alternatif yang
patut digunakan oleh guru masa kini. Modul Projek P.E.E.A.S jika diimplementasikan
secara terancang dan teratur yang mampu membawa kepada peningkatan
pengetahuan, minat dan tingkah laku pelajar terhadap topik rekabentuk makanan,
meningkatkan tahap kreativiti & inovatif di kalangan warga Malaysia serta
menyumbang kepada peningkatan kualiti STEM di negara ini.

29

RUJUKAN

Ang, Huat Bin. (1999). Konsep dan Kaedah Pengajaran dengan Penekanan
Pendidikan Inklusif. Kuala Lumpur: Utusan Publications & Distributors Sdn. Bhd.

Bahagian Perancangan dan Penyelidikan Pendidikan, Kementerian Murid dan
Malaysia.(2008). Manual Kajian Tindakan. Kuala Lumpur: BPPDP,
Kementerian Murid dan Malaysia.

Gagatsis, A., & Patronis, T. (1990). Using Geometrical Models in a Process Of
Reflective Thinking in Learning and Teaching Mathematics. Educational Studies in

Mathematics, 21(1), 29-54. Retrieved July 12, 2016, from
http://www.springerlink.com/content/ht45010r04240167/fulltext.pdf

Haliza Zainal. (2015). Penggunaan alat bantu mengajar dalam pengajaran Matematik di
kalangan guru-guru sekolah rendah daerahBatu Pahat, Johor. Universiti
Teknologi Malaysia

Kazuhiko Nunokawa. (2005). Mathematical problem solving and learning mathematics:
What we expect students to obtain. Journal of Mathematical Behavior, 24, 325
340. Retrieved July 3, 2016, from
http://www.sciencedirect.com/science?_ob=MImg&_imagekey=B6W5B-
4H5F4KV-1-

Miller, D., Glover, D. & Averis, D. (2005). Matching technology and pedagogy in
teaching mathematics: understanding fractions using a 'virtual
manipulative'fraction wall. UK: Keele University.

Mohd shamsurizal. (2016). Kebaikan Bahan Bantu Mengajar.Retrieved Ogos 12, 2016,
from http://mohdshamsurizal.blogspot.my/p/kebaikan-bahan-bantuan-mengajar-
bbm.html

Norma Hassan. (2004). Hubungan di antara penggunaan bahan bantu mengajar
dengan minat murid tahun lima di Sekolah Kebangsaan Kem, Pangkalan Chepa,
Kelantan, Universiti Pendidikan Sultan Idris

Teresa Thien Ai Ling. (2006). Mengatasi Masalah Kesukaran Murid dalamMemahami
Masalah Konsep Asas Sifir Tingkatan 2 'Tangga Sifir'. Jurnal Pusat Sumber Pendidikan

Negeri Sabah Kota Kinabalu, 6, 27-41

Balakrishnan Muniandy, Rossafri Mohamad, Fong Soon Fook & Rozhan Mohammed

30

Idrus. 2009. Technology Application in Project-based Learning.Journal of
Communication and Computer, 6(12), 74-84.

Barak, M. & Dori, Y. J. 2005. Enhancing Undergraduate Students' Chemistry
Understanding through Project-Based Learning in an IT Environment. Science

Education, 89(1), 117-137.

Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. New York: Prentice Hall. Blumenfeld, P.
C., Soloway, E., Marx, R. W., Krajcik, J. S., Guzdial, M., & Palincsar, A.(1991).
Motivating project-based learning: Sustaining the doing, supporting the learning.
Educational Psychologist 26(3): 369-398.

Bittle, S., J. Rochkind and A. Ott.2009. The Energy learning curve: Public agenda.
http://www.publicagenda.org/reports/energy (pada 25 November 2016)

Boaler, J. (1997). Experiencing School Mathematics: Teaching Styles, Sex and
Settings.Buckingham, UK: Open University Press. Campbell, D. T. and J. C. Stanley.

1963. Experimental and quasi-experimental design for research.

Chan Lin, Lin Juan. (2008). Technology Integration Applied to Project-based Learning in
Science. Innovation in Education and Teaching International 45: 55-65.

DeWaters, J.E. and S. E. Powers. 2011. Energy literacy of secondary students in New
York State (USA): A measure of knowledge, affect, and behavior. Energy Policy 39(3):

1699-1710.

Graham, P.J. (1976). The competitive emphasis of sport: A need for reflection. Paper
presented at the International Congress of Physical Activity Sciences, Quebec City,

Quebec, CA.

Grant, M. M. (2002). Getting a grip on project-based learning: Theory, cases and
recommendations. Meridian: A Middle School Computer Technologies Journal 5(1).

Henderson, D., D. Fisher and B. J. Fraser. 2000. Interpersonal behavior, laboratory
learning and student outcomes in senior biology classes. Journal of Research in
Science Teaching 37: 26-43.

Laporan Kementerian Pelajaran Malaysia 1993. Kemerosotan pelajar sains. Putrajaya:
Kementerian Pelajaran Malaysia.

31

KAJIAN TINDAKAN
MERANGSANG DAYA INGATAN PELAJAR 6 BAWAH RAJIN TERHADAP TEMA
MASYARAKAT MELALUI KAEDAH HISTORY ALIVE BAGI MATA PELAJARAN

SEJARAH TAMADUN DUNIA
oleh

Ruhana @ Venel Natasha Nasir
ABSTRAK

Kajian ini bertujuan untuk membantu pelajar mengingati fakta Sejarah menerusi
membantu meransang daya ingatan pelajar 6 Bawah Rajin untuk mengingati fakta
sejarah dalam tema Masyarakat bagi mata pelajaran Sejarah Tamadun Dunia. Sampel
kajian melibatkan seramai 32 orang pelajar di dalam kelas tersebut. Tinjauan awal telah
dibuat melalui ujian pra menunjukkan pelajar gagal disebabkan tidak mengingati fakta
Sejarah. Masalah ini berlaku kerana tiada penguasaan fakta yang kukuh. Rata-rata murid
kelas ini mengatakan masalah utama mereka ialah tidak ingat isi penting atau pun fakta.
Jadi tidak hairanlah ada yang tidak menjawab soalan ujian yang diberikan semasa ujian
. Oleh itu, jalan penyelesaian yang dipilih ialah perlu diwujudkan satu kaedah pengajaran
dan pembelajaran Sejarah bagi pelajar kelas ini kearah memperkasakan ingatan. Kajian
tindakan ini berfokus kepada usaha meransang daya ingatan pelajar 6 Bawah Rajin untuk
mengingati fakta sejarah bagi tema Masyarakat. Kajian ini dilangsungkan selama
sebulan. Justeru, pelajar telah diterapkan dengan pendekatan pembelajaran secara
berkumpulan menerusi model History Alive sebagai usaha meransang daya ingatan
pelajar 6 Bawah Rajin untuk mengingati fakta sejarah dalam tema terpilih. Berdasarkan
perbandingan ujian peringkat pra dan ujian pasca serta pemerhatian sikap murid, kajian
ini boleh dianggap berjaya kerana terdapat peningkatan peratus lulus. Melaui model
History Alive pelajar dapat menggabungjalinkan kemahiran kognitif, afektif dan psikomoto
mereka menerusi kemahiran belajar iaitu mengaktifkan deria penglihatan (visual),
pendengaran (auditari) dan deria rasa (sentuhan). Diharapkan model History Alive ini
dapat membantu meransang daya ingatan pelajar terhadap tema Masyarakat sekaligus
meningkatkan pencapaian pelajar dalam mata pelajaran Sejarah. Model History Alive ini
juga sesuai dipraktikkan sama ada sewaktu pengajaran dan pembelajaran Sejarah
mahupun sesi ulangkaji.

32

1.0 PENDAHULUAN

Mata pelajaran Sejarah merupakan satu mata pelajaran yang begitu kompleks,
abstrak dan empirikal. Oleh kerana sifatnya yang dinamik serta mengandungi data-data
yang bersifat kualitatif, maka pembelajaran Sejarah amat memerlukan persediaan
kognitif yang tinggi bagi memudahkan pelajar menguasai dan memahami sesuatu
peristiwa. Kesukaran pelajar mengingati fakta sejarah akan menyebabkan mereka
menganggap mata pelajaran Sejarah sebagai mata pelajaran yang sukar dipelajari.
Hakikatnya mata pelajaran Sejarah merupakan mata pelajaran yang amat penting
disebabkan mata pelajaran Sejarah merupakan kombinasi subjek yang mempengaruhi
kelayakan pelajar memasuki universiti. Aspek yang diberi penekanan dalam mata
pelajaran Sejarah dalam peperiksaan ialah menulis esei. Kemahiran membuat
pendahuluan, penyataan isi penting dan penutup dalam penulisan esei umumnya perlu
dikuai oleh pelajar STPM yang mengambil Sejarah. Sehubungan dengan itu, model
History Alive digunakan untuk membantu pelajar meransang daya ingatan pelajar untuk
mengingati fakta Sejarah yang terdapat dalam tema Masyarakat agar dapat membantu
pelajar untuk menjawab soalan Sejarah. Tema Masyarakat dalam Sejarah Dunia
merupakan tema wajib keluar dalam soalan peperiksaan STPM bagi mata pelajaran
Sejarah.

2.0 REFLEKSI PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN LALU

Saya telah mengajar mata pelajaran Sejarah sejak tahun 2009 sehingga sekarang.
Namun, mengajar di tingkatan 6 merupakan cabaran besar bagi saya sungguhpun para
pelajar merupakan pelajar yang agak dewasa. Cabarannya ialah sebahagian besar
pelajar dalam kelas 6 Bawah Rajin ini terdiri daripada pelajar yang sederhana keputusan

33

SPM bagi mata pelajaran Sejarah. Semasa P&P didapati pelajar memberi perhatian
tetapi pelajar tidak dapat mengingati fakta yang disampaikan sama ada oleh guru atau
rakan. Sungguhun tahap kesungguhan pelajar berada ditahap yang agak tinggi namun,
daya ingatan terhadap fakta agak rendah. Masalah yang ketara sekali dalam proses
pengajaran dan pembelajaran Sejarah ialah pelajar sukar untuk mengingat fakta-fakta
Sejarah dalam jangka masa panjang. Ekoran hal ini telah menyebabkan menjadi salah
satu punca yang boleh mengikis minat pelajar terhadap mata pelajaran Sejarah. Saya
turut mendapati bahawa para pelajar begitu mengharapkan guru di dalam kelas seratus
peratus. Oleh itu, aktiviti dalam kelas yang berkesan adalah perlu supaya murid dapat
mengingati fakta pada masa P&P berlangsung. Faktor tidak meminat mata pelajaran
Sejarah juga turut menjadi halangan kepada para pelajar. Saya menyedari mata
pelajaran Sejarah mengandungi isi pengajaran dan pembelajaran yang dipenuhi dengan
fakta dan jalan cerita yang meliputi pelbagai kronologi telah menyukarkan pelajar untuk
memahami dan meminati mata pelajaran Sejarah. Kekangan-kekangan diatas
merupakan suatu cabaran kepada saya dalam usaha meningkatkan keputusan yang
lebih baik. Namun begitu bimbingan perlu diberikan kepada pelajar dalam kelas ini
supaya mereka dapat menjawab soalan peperiksaan dan sekurang-kurangnya
mencapai tahap lulus. Hal ini telah menimbulkan kebimbangan kepada saya sebagai
seorang guru yang ingin melihat pelajar-pelajar saya Berjaya dengan cemerlang dalam
mata pelajaran Sejarah.

Saya melihat kaedah pengajaran saya yang lalu iaitu kebanyakannya menggunakan
cara cepat sahaja kerana ingin menejar menghabiskan sukatan pelajaran secepat yang
mungkin dengan menggunakan kaedah pembentangan, perbincangan dan bersyarah.

34

Saya menyedari kelemahan dalam P&P saya kemungkinan tidak sesuai untuk semua
pelajar terutama pelajar yang lambat. Oleh itu, saya telah mengubah dan menambah
kaedah pengajaran dan pembelajaran untuk membantu meransang daya ingatan pelajar
terhadap fakta Sejarah agar dapat menghasilkan kecermelangan dalam mata pelajaran
Sejarah.
2.0 FOKUS KAJIAN

Kajian saya adalah berfokus kepada masalah pelajar dalam kelas 6 Bawah Rajin.
Masalah yang saya kesan iaitu pelajar sukar dan mudah lupa fakta-fakta Sejarah dan
juga kebimbangan saya terhadap pelajar-pelajar tersebut menduduki peperiksaan
penting iaitu STPM. Selain itu, fokus kajian saya ialah membantu meransang daya
ingatan pelajar untuk mengingati fakta Sejarah melalui model History Alive yang memiliki
masalah lemah dalam mengingati fakta Sejarah pada tema Masyarakat. Saya juga hanya
memfokuskan kajian saya terhadap 32 orang pelajar dalam kelas 6 Bawah Rajin.

Pada peringkat awal kajian, penilaian dibuat melalui pemerhatian dan keputusan
ujian bulanan. Hasilnya didapati sebab utama gagal dalam ujian ialah tidak dapat
mengingati fakta dengan baik. Mengingati fakta adalah penting bagi Sejarah Tingkatan 6
Bawah bagi Sejarah Dunia kerana soalan adalah berbentuk esei yang memerlukan daya
ingatan yang tinggi terhadap isi-isi penting. Manakala peringkat penilaian pula, kaedah
kutipan data melalui markah ujian pra dan pasca telah diambil bagi menilai tindakan
intervensi bagi tujuan refleksi kajian. Pemerhatian ke atas sikap murid juga diambil kira.

35

3.0 OBJEKTIF KAJIAN
3.1 Membantu meransang daya ingatan para pelajar untuk mengingati fakta dengan
berkesan
3.2 Menarik minat murid untuk belajar Sejarah
4.0 KUMPULAN SASARAN

Kumpulan sasaran terdiri daripada 32 orang pelajar sahaja . Perincian pelajar mengikut
jantina seperti berikut:

Kelas / Jantina Lelaki Perempuan Jumlah

6 Bawah Rajin 7 orang 25 orang 32 orang
Jadual 1

5.0 PELAKSANAAN KAJIAN

5.1 Tinjauan Masalah
Dalam pelaksanaan ujian ini, tinjauan masalah dibuat berdasarkan pemerhatian dan ujian

Pra.

UJIAN PRA SKOR PELAJAR 6 BAWAH RAJIN

Markah Bilangan Pelajar (orang)
1-10 11
11-20 10
21-30 9
31-40 2
41-50 0
51-60 0
61-70 0
71-80 0
81-90 0
0
91-100

Jadual 2

36

Setelah ujian Pra dilaksanakan, pengkaji telah berjaya mengumpulkan data seperti yang
ditunjukkan dalam jadual 1. Berdasarkan dapatan ujian Pra jelas menunjukkan bahawa
seramai 11 orang pelajar mendapat markah 1 hingga 10 markah. Data ini menunjukkan
bahawa 34.4% pelajar begitu lemah dalam menghurai dan mengingat fakta sejarah.
Berdasarkan jadual juga didapati, hanya 10 orang sahaja atau 31.3% pelajar mendapat
markah 11 hingga 20 markah. Kemudian, seramai 9 orang pelajar atau 28.1%
mendapatkan markah diantara 21 hingga 30 markah. Hanya 2 orang pelajar atau 6.25%
pelajar Berjaya mendapatkan markah diantara 31 hingga 40 markah. Dapat disimpulkan
markah 41 hingga 100 markah tidak ada sesiapa pun mendapat markah dengan jumlah
tersebut. Menerusi data tersebut, dapat disimpulkan bahawa pelajar 6 Bawah Rajin
menghadapi masalah untuk mengingati fakta sejarah.

Secara purata pelajar mendapat markah 1 hingga 40 markah. Dalam Ujian Pra
tersebut didapati pelajar tidak dapat menjawab soalan dengan baik iaitu dari aspek gagal
menghuraikan struktur masyarakat feudal England dengan jelas kerana puratanya 1
hingga 2 isi utama.selain itu, gagal menghuraikan ciri-ciri masyarakat agrarian di Belanda
dengan baik kerana puratanya 2 ciri-ciri diberikan. Pelajar gagal untuk menghuraikan 5
faktor kemunculan Jepun sebagai kuasa maritim pada abad ke-15 dan 16 Masihi. Tidak
dinafikan pelajar tidak dapat mengingati 5 ciri-ciri masyarakat industri di England dan
agak menyedihkan ialah apabila pelajar tidak memberikan apa-apa jawapan pada kertas
jawapan.

Saya telah mengambil beberapa langkah untuk mendalami punca sebenar
masalah ini berlaku dengan menemubual pelajar, menyemak semula nota dan latihan
mereka. Akhirnya, saya menemui masalah utama pelajar iaitu pelajar hanya mampu
mengingati fakta yang baru. bahawa apa yang telah dipelajari oleh pelajar hanya kekal
dalam ingatan jangka pendek mereka sahaja (keupayaan terhadnya pada satu masa).
Pengajaran yang telah disampaikan itu tidak masuk dalam ingatan jangka panjang
mereka (keupayaan yang tidak terhad, boleh menyimpan maklumat dalam ingatan dan
dilupa secara beransur). Lupaan merupakan satu kejadian biasa. Antara sebab manusia
boleh lupa ialah ketiadaan saranan dan peredaran masa. Dalam proses pengajaran dan
pembelajaran, pelajar sentiasa didedahkan dengan maklumat yang baru dan mereka
akan memberi fokus kepada maklumat baru. Maklumat yang baru ini akan mengambil

37

alih tempat maklumat lama dan menyebabkan ingatan lama mula mereput. Walau
bagaimanapun, strategik dan pendekatan tertentu boleh digunakan untuk membantu kita
dan pelajar mengingat maklumat yang banyak dan kurangkan lupaan.

Ekoran hal tersebut telah menyebabkan saya ingin merawat masalah yang
dihadapi oleh para pelajar. Keadaan ini disebabkan mata pelajaran sejarah merupakan
mata pelajaran yang penuh dengan fakta, menuntut para pelajar agar mengingati fakta
dan mengurai peristiwa dalam bentuk esei.

5.2 Tindakan Yang Dijalankan
Berdasarkan tinjauan awal terdapat pelajar-pelajar mengingati fakta Sejarah. Oleh itu,
kajian ini bertujuan untuk meningkatkan kemahiran mengingati fakta sejarah bagi tema
masyarakat bagi mata pelajaran Sejarah Dunia. Tambahan lagi tema ini merupakan tema
wajib yang keluar dalam peperiksaan sebenar STPM. Bagi mengatasi masalah ini, model
History Alive telah saya gunakan bagi melaksanakan kajian ini. Berikut adalah langkah-
langkah menggunakan model History Alive:

(a) Pelajar dibahagikan kepada 5 kumpulan dan dalam kumpulan terdapat 6 atau 7
orang pelajar.

(b) Setiap kumpulan diberikan soalan Sejarah berdasarkan tema Masyarakat bagi
mata pelajaran Sejarah.

(c) Setiap kumpulan perlu mencari maklumat dan membuat rujukan mengenai tajuk
yang mereka dapat sambil dibimbing oleh guru.

(d) Seterusnya, jika semua perkara (a)-(c) diselesaikan oleh kumpulan pelajar
tersebut, setiap kumpulan perlu memindahkan maklumat tersebut kepada model
History Alive iaitu model yang dihasilkan daripada bahan terbuang. Model History
Alive merupakan model yang dihasilkan daripada bahan terbuang yang
diterjemahkan fakta sejarah tersebut kepada bentuk realiti yang digambarkan
menerusi penghasilan pelajar.

(e) Setiap kumpulan tersebut diwajibkan untuk membuat pembentangan dan
pembentangan tersebut mestilah diterangkan dan dikaitkan dengan model History
Alive.

38

(f) Kumpulan pelajar digalakkan untuk menghasilkan History Alive yang menarik dan
kreatif.

(g) Tempoh masa penghasilan History Alive ini adalah selama seminggu dengan
pemantauan dan bimbingan guru pengkaji. Penggunaan model ini, dilaksanakan
sebanyak 3 kali dalam kelas.

5.4 Pelaksanaan Tindakan dan Penilaian
5.4.1 Pelaksanaan model History Alive
5.4.2.1 Langkah pertama

Saya membahagikan pelajar kepada 5 kumpulan. Setiap kumpulan terdiri daripada 6
hingga 7 orang pelajar. Pelajar disusun dalam kumpulan mengikut kriteria yang
ditetapkan oleh guru.

5.4.2.2 Langkah kedua

Kumpulan pelajar tersebut diberikan tajuk soalan berkaitan dengan tema satu dalam
Sejarah dunia. Pembahagian kumpulan membolehkan ahli-ahli dalam kumpulan bekerja
dengan berkesan bersama-sama. Disamping itu, pembentukan kumpulan dilakukan oleh
pengkaji bagi mengelakkan pelajar berkumpul sesama 'klik' mereka sahaja. Selepas
pembahagian kumpulan, saya akan menerangkan kepada para pelajar mengenai soalan
tersebut. Selain itu, saya juga mengemukakan sebarang pertanyaan kepada pelajar bagi
meningkatkan kefahaman dalam kalangan pelajar.

5.4.2.3 Langkah ketiga

Saya meminta kumpulan pelajar untuk menghasilkan model History Alive berdasarkan
soalan yang diberikan iaitu berkaitan dengan tema 1 dalam Sejarah Dunia. Saya
menerangkan kepada para pelajar agar model tersebut haruslah dihasilkan daripada

39

bahan terbuang seperti kotak, surat khabar, botol mineral. Tujuannya supaya dapat
mengurangkan kos dalam menghasilkan model History Alive tersebut. Bahan-bahan
terbuang tersebut apabila dihasilkan haruslah dapat mengaplikasikan soalan tema satu
tersebut pada model History Alive. Model History Alive haruslah dilabel binaannya bagi
membantu para pelajar untuk menerangkan bahan maujud tersebut apabila dibentang
dan dipamerkan semasa pembentangan nanti. Selain itu, model History Alive ini haruslah
dihasilkan seperti maujud iaitu rumah, jalan raya, bangunan, kilang dan sebagainya.
Replika yang dihasilkan bergantung kepada soalan yang setiap kumpulan tersebut dapat.
Hal ini bertujuan untuk membantu meransang daya ingatan pelajar terhadap topik yang
diberikan dalam tema mayarakat kerana model History Alive merupakan bahan maujud
ini sendiri adalah bermaksud barang yang wujud, oleh itu barang yang nampak secara
fizikal akan lebih "real".

5.4.2.4 Langkah empat

Setiap kumpulan akan berusaha menyelesaikan permasalahan untuk menerapkan
pengetahuan dan keterampilan dalam rangka mencapai tujuan pembelajaran. Kumpulan
yang telah ditetapkan oleh guru haruslah mengikut topik yang diberikan. Setiap kumpulan
haruslah mengadakan perbincangan dalam menyelesaikan penghasilan model History
Alive. Saya sangat menggalakan agar pelajar menggunakan kaedah perbincangan.
Kaedah perbincangan tersebut bertujuan untuk menggalakkan pertukaran idea secara
bebas antara beberapa orang pelajar berkaitan sesuatu topik atau projek yang
ditentukan. Saya memastikan pelajar memberi pendapat ataupun mengemukakan
soalan. Dalam situasi ini, akan memeperlihatkan situasi pelajar yang sanggup
bekerjasama dengan rakan-rakan dan menguasai segala kemahiran yang sepatutnya

40

ada semasa berada dalam kumpulan seperti mendengar dan menghormati pendapat
rakan, tidak memotong percakapan rakan dan lain-lain.

Saya sebagai guru membimbing dan memantau para pelajar semasa
menghasilkan model History Alive. Sepanjang aktiviti penghasilan model History Alive ini
mereka akan terpaksa melayari internet untuk mencari idea supaya dapat menghasilkan
model sesuai mengikut tema yang diberikan. Melayar internet akan memberikan kesan
ke atas pengajaran Sejarah. Sebagai contoh, keupayaan untuk mengakses data dalam
jumlah yang besar akan menyebabkan pelajar bekerja secara bebas. Oleh itu, pelajar
akan mengaplikasikan kemahiran penyelidikan, menganalisis dan membina hujah.
Semua kemahiran yang pelajar cuba capai ini secara langsung akan meransang daya
ingatan pelajar untuk mengingati fakta Sejarah bagi tema Mayarakat.

5.4.2.4 Langkah kelima

Setelah melayari internet untuk mendapatkan input dan maklumat, pelajar juga
akan mula membuat bahan maujud iaitu model History Alive daripada bahan terbuang.
Bahan maujud ini akan membekalkan pelajar dengan pengalaman konkrit, alat bantu
mengajar memainkan peranan yang amat penting. Dalam hubungan ini, penggunaan alat
bantu mengajar dapat membantu pelajar untuk meransang daya ingatan pelajar untuk
mengingati sesuatu fakta dengan mudah. Di samping itu, mengurangkan kesempatan
memaksa diri untuk menghafal bahan-bahan pelajaran mereka secara membuta tuli.
Sepanjang pelajar menghasilkan model ini, pelajar akan mengaplikasikan kaedah
pembelajaran koperatif dalam menyelesaikan penghasilan model History Alive. Selain itu,
pembelajaran koperatif juga membolehkan pelajar meningkatkan kefahaman dan

41

berkeupayaan untuk menyelesaikan masalah. Pelajar akan berbincang bersama-sama
dan berkerjasama untuk menghasilkan model History Alive.

5.4.2.6 Langkah keenam
Semasa dalam kelas akan diaplikasikan penggunaan model History Alive. Setiap

kumpulan akan membentang model History Alive secara "Galery Walk". "Galery walk" ini
ialah pembentangan para pelajar yang dilaksanakan dalam kelas semasa P&P dan
dilangsungkan selama seminggu dalam kelas. Setiap kumpulan akan membentangkan
hasil mereka dan mengulas serta berhujah mengenai model History Alive. Semasa sesi
"Galery Walk", pelajar lain boleh menyoal kumpulan yang membentang. Sesi soal jawab
dapat dilakukan sepanjang masa pengajaran, sama ada pada peringkat awal, tengah
ataupun akhir bagi menguji dan menilai tahap kognitif pengetahuan ataupun
pemahaman. Selain itu soal jawab haruslah tidak terpesong daripada objektif pengajaran.
Dalam sesi ini saya akan membimbing para pelajar dalam membina soalan dan kumpulan
pelajar untuk membuat ulasan dan jawapan.
5.4.2.7 Langkah ketujuh

Selepas seminggu kemudian pelajar akan diuji dengan ujian berdasarkan soalan
yang telah dijadikan model History Alive. Soalan diberikan sebanyak 5 soalan kemudian
pelajar akan diminta menjawab 4 soalan daripada 5 soalan yang diberikan.
5.4.2.8 Langkah kelapan
Kemudian saya akan menanda ujian yang diberikan dan menganalisis data.

42

5.4.2.9 Langkah kesembilan

Saya mendapati bahawa pelajar menunjukkan minat terhadap hasil model History Alive
dan mampu menerangkan serta mengingat setiap isi utama yang disampaikan semasa
membentang pada sesi Galery Walk. Bukan itu sahaja, hasil dapatan mendapati terdapat
peningkatan pada markah ujian.

5.5 Penilaian

SKOR PELAJAR 6 BAWAH RAJIN

MARKAH UJIAN PRA UJIAN PASCA
(Orang) (Orang)

1 - 10 11 0
11 - 20 10 8
21 - 30 9 10
31 - 40 2 6
41 - 50 0 4
51 - 60 0 2
61 - 70 0 2
71 - 80 0 0
81 - 90 0 0
91 - 100 0 0

Jadual 3
Berdasarkan Jadual 3, jelas menunjukkan bahawa terdapat peningkatan dalam jumlah
skor bagi ujian yang dijalankan. Jumlah pelajar yang memperolehi skor 1 hingga 10
markah telah menunjukkan penurunan dari 11 orang kepada 0. Manakala jumlah pelajar
yang mendapat skor 11 hingga 20 markah 10 orang pada mulanya kemudian menjadi 8
orang. Selain itu, markah 31 hingga 40 pula menunjukkan peningkatan daripada 2 orang
kepada 6 orang. Di samping itu, bagi markah 41 hingga 50 pula data menunjukkan
daripada 0 orang akhirnya terdapat 4 orang yang mampu mendapat markah dalam skala

43

tersebut. Bagi markah 51 hingga 60 pula pada mulanya tidak ada seorang pun mendapat
markah dalam skala tersebut akhirnya terdapat 2 orang yang dapat markah dalam skala
tersebut. Begitu juga dengan markah 61 hingga 70, terdapat peningkatan sebanyak 2
orang selepas ujian pos dari 0.

5.6 Refleksi

Objektif kajian yang ditetapkan iaitu membantu meransang daya ingatan fakta
dengan berkesan dan menarik minat pelajar untuk belajar Sejarah. Saya amat berpuas
hati dengan peningkatan positif yang ditunjukkan oleh pelajar. Malahan pelajar mampu
membuat huraian dan ulasan pada soalan esei semasa ujian pasca, pelajar juga mampu
memberikan idea-idea yang lebih matang berbanding jawapan pelajar pada ujian pra.
Berdasarkan pemerhatian pengkaji, penggunaan model History Alive boleh digunakan
sebagai satu cara untuk meningkatkan kemahiran mengingat dalam kalangan pelajar
tingkatan 6 Bawah Rajin. Hal ini disebabkan, para pelajar didedahkan dengan cara
pembelajaran yang memerlukan mereka untuk mencari maklumat, berkerjasama dalam
kumpulan, kebolehan untuk mengingat isi penting dan berhujah semasa membentangkan
model History Alive.

Kajian ini juga telah menunjukkan bahawa penggunaan model History Alive telah
meransang daya ingatan pelajar untuk mengingati fakta Sejarah bagi tema Masyarakat.
Seterusnya, memberi motivasi kepada diri para pelajar agar meminati mata pelajaran
Sejarah sebagai mata pelajaran yang menyeronokkan dan mudah. Selain itu, saya
mendapati juga bahawa proses pengajaran dan pembelajaran berjalan dengan cepat dan
berpusatkan kepada pelajar. Walau bagaimanapun, penggunaan model History Alive ini
hendaklah dirancang dengan teliti supaya tidak membazirkan masa dalam kelas.

44

6.0 Cadangan
Kajian ini diharap dapat memberikan manfaat dan panduan sebagai sumber

inspirasi kepada kajian-kajian yang lain. Saya merasakan bahawa pelaksanaan aktiviti
menggunakan model History Alive ini wajar diperluaskan dan diteruskan bagi membantu
mempelbagaikan kaedah P&P dalam kelas serta membantu para pelajar untuk
meransang daya ingatan pelajar terhadap fakta Sejarah. Menerusi pengaplikasian model
History Alive ini turut membantu para pelajar meningkatakam cara komunikasi para
pelajar untuk berdepan dengan khalayak umum. Walau bagaimanapun pada masa akan
datang model History Alive ini boleh diterjemahkan dalam bentuk perisian atau
multimedia.

45

Bibliografi

Abdul Rahman Abdul Maijd Khan. (2009). Guru sebagai penyelidik. Kuala Lumpur, PTS
Professional :Publishing Sdn. Bhd.

Ain Zawawi Binti Mohd Zaki. (2015). Penggunaan Bahan Tiga Dimensi (3D) Untuk
Meningkatkan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi Dalam Subjek Kajian Tempatan

Bagi
Murid Tahun 5 Smart. Seminar Penyelidikan Kajian Tindakan UMS 2015.

Lee Bih Ni. (2013) ICT dan Pengajaran dan Pembelajaran di Sekolah. Seminar
Pendidikan

Sejarah dan Geografi 2013 (UMS 29-30 Ogos 2013).

Mohan Rathakrishnan dan Balan Rathakrisnan. (2005). Kesan Penggunaan Peta Konsep
dan

Pembelajaran Koperatif Terhadap Prestasi Pelajar Dalam Mata Pelajaran Sejarah
Tingkatan 4. Diperolehi pada 1 November 2016, dari
http://www.management.utm.my/download/jurnal-kemanusiaan/bil-06-dis-
2005/77-kesan-penggunaan-peta-konsep-dan-pembelajaran-koperatif-terhadap-
prestasi-pelajar-dalam-mata-pelajar/file.html

Mohd Mahzan Awang, Abdul Razaq Ahmad dan Mohd Muhaimi Abdul Rahman. (2014).
Penggunaan Peta Minda oleh Pelajar Pintar Cerdas dalam Pembelajaran Sejarah.
Jurnal Pendidikan Malaysia 39 (2) (2014) : 95-100.

Sukri Berawi dan Victor Jibson. (2006). Penggunaan Kaedah Bahan Maujud dan Kaedah
Biasa

(Conventional) dalam Pengajaran dan Pembelajaran Kemahiran Menambah
Pelajar-pelajar Tahap 1. Seminar Penyelidikan Pendidikan 2006.

Tan Geok Ling. (2005). Meningkatkan Keupayaan Pelajar Mengingat Fakta Sejarah
dengan

Menggunakan Kaedah Mneumonik. Prosiding Seminar Penyelidikan Tindakan
Tahun 2005.

Tengku Sarina Aini Tengku Kasim dan Yusmini Md. Yusoff. (2007). Kaedah mengajar
dan

kemahiran interpersonal guru. Kuala Lumpur, PTS Professional : Publishing Sdn.
Bhd.

Zahara Aziz dan Nurliah Jair. (2009). Penggunaan Peta Konsep Meningkatkan
Pencapaian

Mata Pelajaran Sejarah bagi Pelajar Tingkatan Dua. Jurnal Pendidikan Malaysia
34 (1)(2009) 3-15

46

Lampiran
Soalan tema 1 Sejarah Tamadun Dunia bagi setiap kumpulan

Tema 1 Masyarakat
Sejarah Dunia (1500-1955)

Soalan kumpulan 1

1. Bincangkan strukur masyarakat feudal yang diamalkan di England pada abad ke-16
hingga abad ke-17.

Tema 1 Masyarakat
Sejarah Dunia (1500-1955)

Soalan kumpulan 2
1. Huraikan ciri-ciri masyarakat Agraria di Belanda pada abad ke-16 hingga abad ke-17.

Tema 1 Masyarakat
Sejarah Dunia (1500-1955)

Soalan kumpulan 3
1. Huraikan ciri-ciri masyarakat Maritim di Jepun pada abad ke-16 hingga abad ke-17.

Tema 1 Masyarakat
Sejarah Dunia (1500-1955)

Soalan ku4m7 pulan 4
1. Huraikan faktor-faktor perkembangan masyarakat industri di England pada abad ke-

18 dan abad ke-19.

Tema 1 Masyarakat
Sejarah Dunia (1500-1955)

Soalan kumpulan 5
1. Huraikan faktor-faktor perkembangan masyarakat industri di Jerman pada abad ke-18

dan abad ke-19.
Gambar pelaksanaan sepanjang aktiviti dalam menghasilkan Model History Alive

Antara kumpulan pelajar yang
menggunakan bahan terbuang iaitu kotak
dalam menghasilkan "base" bagi Model

History Alive.

Antara pelajar yang gigih dalam
menghasilkan model History Alive.

Pelajar sedang melukis.

48

Antara kumpulan yang berkerjasama
dalam menghasilkan model History A

Antara kumpulan menghasilkan model
History dengan menggunakan kotak,

tanah dan penyucuk sate.

Antara model History Alive yang telah disiapkan oleh Kumpulan pelajar

kumpulan pelajar yang menghasilkan
model History iaitu masyarakat industry

di Jerman.

49

Gambar model History Alive yang
menunjukkan bangunan Bank dalam

masyarakat Industri di Jerman.

Kumpulan pelajar yang menghasilkan
model History Alive berkaitan dalam

masyarakat Agraria di Belanda.

Gambar model History Alive yang
menunjukkan gambaran kepada
kehidupan masyarakat Agraria di
Belanda.

50

# data[].attributes.attachment_link.description
SMK Beluran menerbitkan WADAH TINTA INOVASI JILID 1 pada 2021-06-28. Baca versi flipbook dari WADAH TINTA INOVASI JILID 1. Muat turun halaman 1-50 di AnyFlip.

# data[].attributes.headline
WADAH TINTA INOVASI SMK BELURAN JILID 2 HASIL KAJIAN PARA GURU DI SMK BELURAN

# data[].attributes.subject
WADAH TINTA INOVASI SMK BELURAN JILID 2 HASIL KAJIAN PARA GURU DI SMK BELURAN

# data[].attributes.attachment_link.title
WADAH TINTA INOVASI JILID 2 - Membalik Buku Halaman 1-50 | AnyFlip

# data[].attributes.attachment_link.description
SMK Beluran menerbitkan WADAH TINTA INOVASI JILID 2 pada 2021-06-28. Baca versi flipbook dari WADAH TINTA INOVASI JILID 2. Muat turun halaman 1-50 di AnyFlip.

# data[].attributes.headline
PENGLIBATAN GURU SMK BELURAN DALAM PEMBENTANGAN PERINGKAT ANTARABANGSA DALAM INTERNATIONAL EDUCATION E-COLLOQIUM 2022

# data[].attributes.subject
PENGLIBATAN GURU SMK BELURAN DALAM PEMBENTANGAN PERINGKAT ANTARABANGSA DALAM INTERNATIONAL EDUCATION E-COLLOQIUM 2022

# data[].attributes.attachment_link.title
AKTIVITI LUKISANKU IMAGINASIKU SEBAGAI KAEDAH MENINGKATKAN PENGUASAAN BAHASA KLASIK DALAM PROSA

# data[].attributes.headline
KAJIAN GURU SMK BELURAN YANG DIMUATKAN DALAM KOLUKIUM PROGRAM SOKONGAN PENSARJANAAN (PROSPEN) PERINGKAT KEBANGSAAN

# data[].attributes.subject
KAJIAN GURU SMK BELURAN YANG DIMUATKAN DALAM KOLUKIUM PROGRAM SOKONGAN PENSARJANAAN (PROSPEN) PERINGKAT KEBANGSAAN

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
KOLOKIUM
PROGRAM SOKONGAN PENSARJANAAN
(PROSPEN)
INSTITUT PENDIDIKAN GURU MALAYSIA
(IPGM)
PERINGKAT KEBANGSAAN 2022

TEMA
Memartabatkan Penyelidikan dalam Pendidikan

Tarikh : 28 hingga 30 Jun 2022

ii
KOLOKIUM PROSPEN IPGM PERINGKAT KEBANGSAAN 2022

Tema : Memartabatkan Penyelidikan dalam Pendidikan

Tarikh : 28 hingga 30 Jun 2022

Platform : Google Meet

iii
Tegak rumah kerana sendi,
Runtuh sendi rumah binasa;
Tegak bangsa kerana budi,
Runtuh budi hilanglah bangsa.

Tenang-tenang air di laut,

Kapal kolek mudik ke tanjong;
Hati terkenang mulut menyebut,
Budi yang baik rasa nak junjung.

iv
KANDUNGAN

Bil Maklumat Muka surat

1 Latar Belakang Kolokium PROSPEN 1-2

2 Objektif KOLOKIUM PROSPEN 2
3 Tema 3
4 Subtema 3

Sekapur Sireh
5 Rektor 5-6
Institut Pendidikan Guru Malaysia

Seulas Pinang
Timbalan Rektor
6 7-8
Pusat Pembangunan Latihan
Institut Pendidikan Guru Malaysia

7 Senarai Panel 9-13

8 Pegawai di IPGM 13

7 Atur Cara KOLOKIUM 2022 14-16

8 Jadual Pembentangan KOLOKIUM 2022 17-31
9 Tertib Acara Perasmian KOLOKIUM 2022 32
10 Tertib Acara Penutup KOLOKUM 2022 33
11 Jawatankuasa Induk KOLOKIUM 2022 35-36
12 Abstrak KOLOKIUM 2022 38- 44
13 Penghargaan 46

v
LATAR BELAKANG

Menteri Pendidikan Dr Maszlee Malik telah mengumumkan di dalam Persidangan

Dewan Rakyat pada 6 Disember 2018 bahawa Kementerian Pendidikan komited
mencapai sasaran 60,000 pemegang Ijazah Doktor Falsafah (PhD) menjelang 2023
menerusi Pelan Pendidikan Malaysia 2015-2025 (Bernama).
Untuk mencapai visi IPG sebagai peneraju kecemerlangan pendidikan guru,
IPGM telah menetapkan tiga hala tuju. Hasrat hala tuju tersebut adalah untuk
meningkatkan bilangan pensyarah memiliki ijazah lanjutan seperti dipetakan dalam
pelan strategik IPGM 2011-2015. Pelan Strategik tersebut dan The New IPG, telah
mensasarkan 33% pensyarah IPGM memiliki ijazah kedoktoran menjelang 2020 dan
100% pensyarah memiliki ijazah sarjana menjelang 2018 (IPGM, 2011, ms 19).
Selaras dengan hasrat ini, Mesyuarat Lembaga Biasiswa Bilangan 2/2010 bertarikh 1
Disember 2010 bersetuju dengan Pelaksanaan Program Khas Pensarjanaan
Pensyarah IPG mulai 2011 hingga 2020.
Pada masa ini terdapat dua program utama pensarjanaan yang diikuti oleh
pensyarah IPGM iaitu program Hadiah Latihan Persekutuan (HLP) dan program
Hadiah Latihan Persekutuan Separuh Masa/Sambilan (HLPS). Program HLP terdiri
daripada Cuti Belajar Bergaji Penuh dengan Biasiswa (HLP-CBBP DB), Cuti Belajar
Bergaji Penuh Tanpa Biasiswa (CBBP TB), Cuti Belajar Tanpa Gaji. Berdasarkan
maklumat daripada Bahagian Tajaan KPM, warga IPG masih ramai yang tidak
menamatkan pengajian mereka dalam tempoh yang ditetapkan terutamanya di
peringkat Ijazah Kedoktoran.
Kajian yang telah dijalankan oleh PROSPEN IPG juga mendapati hanya 20%
pensyarah yang mengikuti HLP-CBBP DB peringkat kedoktoran berjaya menamatkan
pengajian berbanding 80% pensyarah yang berjaya menamatkan pengajian pada
peringkat sarjana. Kajian IPGM (2011), mendapati sebab-sebab utama kegagalan
adalah berkaitan kualiti penyeliaan, kesukaran berjumpa dengan penyelia, masalah
berkaitan dengan tajuk kajian, kemahiran menganalisis data dan pengurusan masa
pembelajaran yang berkesan.
Mesyuarat Pengurusan Profesional Institut Pendidikan Guru Malaysia
Bil.8/2012 bertarikh 19 Julai 2012 telah meluluskan Cadangan Pelaksanaan Program
Sokongan Pensarjanaan (PROSPEN) IPGM bagi mencapai sasaran yang ditetapkan
dalam The New IPG dan Pelan Stretagik 2011-2015. Jawatankuasa PROSPEN perlu
diwujudkan di IPG bagi membantu pensyarah IPGM khsususnya yang sedang
mengikuti pengajian secara sambilan atau yang akan melanjutkan pengajian supaya
dapat menamatkan pengajian dengan jayanya. Pada masa yang sama, PROSPEN
menyediakan landasan kepada semua pensyarah yang memiliki PhD untuk
menyumbangkan kepakaran dalam dimensi perkhidmatan dan penglibatan (service
and engagement) sekaligus menyemarakkan budaya Professional Learning
Community (PLC) di IPG.
Peranan PROSPEN perlu diperluaskan bukan sahaja terhad kepada warga
IPG, malah merangkumi warga pendidik di sekolah agar hasrat untuk meningkatkan
kualiti pendidik di bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) melalui Pelan
Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013-2025 iaitu inisiatif bawah Kluster

1
2 iaitu Peningkatan Kualiti Pensyarah tercapai dengan jayanya. (Tambah anjakan 9
PPPM 2013-2025)
Anjakan kesembilan di bawah Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia
(PPPM) 2013-2025 menekankan kepada kerjasama sesebuah Institusi dengan ibu
bapa, komuniti dan sektor swasta secara meluas, memperluas akses dan
meningkatkan kualiti laluan pendidikan.
Untuk memberikan peluang dan ruang kepada guru dan pensyarah yang
sedang menyambung pelajaran membentangkan hasil penyelidikan mereka, Prospen
IPGM telah menyediakan platform tersebut menerusi penganjuran Kolokium Prospen
IPGM Peringkat Kebangsaan. Kolokium PROSPEN telah mengorak langkah dengan
penganjuran:
i. KOLOKIUM I yang diadakan di Institut Pendidikan Guru Kampus Perempuan
Melayu, Melaka pada 19-22 Oktober 2020.
ii.KOLOKIUM II yang diadakan di IPG Kampus Ipoh pada 19-22 Oktober 2021.
iii. KOLOKIUM III yang diadakan di tiga zon yang berbeza iaitu di Melaka, Sabah dan
Sarawak pada 28-30 Jun 2022.

OBJEKTIF

i) Dapat menonjolkan imej IPGM dalam bidang penyelidikan

ii) Sejajar dengan visi IPG sebagai peneraju kecemerlangan ilmu

iii) Menjana idea-idea kreatif dan inovatif dalam kalangan penyelidik

iv) Memberikan pengetahuan dan pengalaman kepada penyelaras Prospen

IPG kampus dalam penganjuran kolokium penyelidikan di peringkat
kebangsaan.

v) Memberi peluang kepada warga pendidik membentangkan hasil kajian

penyelidikan di peringkat kebangsaan

2
TEMA KOLOKIUM

Memartabatkan Penyelidikan dalam Pendidikan

SUBTEMA

* Bahasa
* Sains, Teknologi, Engineering & Matematik
(STEM)
* Sains Sosial

3
SEKAPUR SIREH
REKTOR
INSTITUT PENDIDIKAN GURU MALAYSIA

Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh dan Salam

Alhamdullilah IPGM dibawah Program Sokongan Pensarjanaan atau singkatannya

PROSPEN menganjurkan Kolokium PROSPEN bagi tahun 2022 untuk kali ke-3
bermula dari tahun 2020. Saya sangat bangga dengan pencapaian PROSPEN IPGM
kerana sentiasa pro-aktif untuk memberi bimbingan dan sokongan yang berterusan
kepada PPP KPM secara amnya dan khususnya yang sedang dalam pengajian.

Tahniah kepada PROSPEN kerana tahun 2022, penyertaan yang diterima makin
bertambah iaitu sebanyak 130 penyertaan telah kita terima daripada guru, PPD, JPN,
pensyarah Matrikulasi, pensyarah IPG, Kolej Komuniti, Kolej Vokasional. Semua
jawatankuasa telah bekerja keras bermula dari peringkat pemilihan abstrak
sehinggalah kolokium ini berjaya dilaksanakan. Pertambahan penyertaan ini memberi
satu petunjuk bahawa PPP KPM mula menunjukkan minat dalam penyelidikan dan
menyedari pentingnya penyelidikan dalam pendidikan hari ini. Penyelidikan ini sangat
penting dalam pendidikan masa kini kerana dengan penyelidikan kita sentiasa
meningkatkan kemahiran, kepakaran dan ilmu pengetahuan kita dalam dunia dalam
pendidikan masa kini.

Bertepatan dengan tema kolokium tahun ini "Memartabatkan Pendidikan melalui

Penyelidikan", PPP KPM perlu menguasai ilmu dalam pelbagai bidang kepakaran
kerana dengan itu kita akan berupaya membangunkan diri sendiri melalui penguasaan
ilmu, kecekapan dan moral yang tinggi dalam semua bidang. Justeru itu, saya
mengucapkan tahniah dan syabas kepada semua peserta kolokium tahun 2022
kerana telah menunjukkan inisiatif kendiri untuk meningkatkan ilmu dan kemahiran
terutamanya dalam ilmu penyelidikan ini. Rebutlah peluang-peluang yang ada untuk
meningkatkan kompetensi diri dalam tugas kita seharian.

Untuk pengetahuan tuan-tuan dan puan-puan, PROSPEN IPGM mempunyai

matlamat yang jelas untuk membantu PPP KPM di Bahagian, Jabatan, dan Sekolah
yang sedang belajar di peringkat Ijazah Sarjana dan Ijazah Kedoktoran agar berjaya
4
menamatkan pelajaran dalam tempoh yang ditetapkan oleh penaja dan universiti.
Tuan-tuan dan puan-puan boleh mendapatkan khidmat bimbingan dan sokongan
daripada PROSPEN IPGM secara percuma dalam pengajian tuan-tuan dan puan-
puan terutamanya dalam penyelidikan. Pensyarah-pensyarah dalam PROSPEN
mempunyai Ijazah Doktor Falsafah (Ph.D) dan Doktor Pendidikan (Ed.D) sedia untuk
membantu PPP KPM dalam pengajian dan penyelidikan yang dijalankan semasa
pengajian ataupun mendapat khidmat nasihat dalam penyelidikan. Sehubungan
dengan itu melalui panel-panel yang berwibawa menggembleng tenaga untuk
membantu dan berkongsi kepakaran masing-masing bersama-sama tuan-tuan dan
puan-puan dalam penyelidikan ini.

Harapan saya mudah-mudahan KOLOKIUM IPGM dapat menjadi landasan terbaik

kepada semua peserta KOLOKIUM PROSPEN IPGM berkongsi ilmu dan
menyumbang idea dan kepakaran berdasarkan pengalaman yang lalu dan amalan
terbaik untuk membantu PPP yang dalam menjalankan penyelidikan pendidikan sama
ada di peringkat sekolah, bahagian mahupun di peringkat Universiti.

Saya yakin, penat lelah PROSPEN IPGM menganjurkan kolokium ini pasti berbayar
apabila perkongsian amalan-amalan terbaik dapat membantu dan memacu kejayaan
PPP dalam melengkapkan pengetahuan dalam norma baharu dalam pendidikan hari
ini. Akhir sekali, saya sekali lagi mengucapkan Syabas dan tahniah atas komitmen
semua peserta dan panel untuk menjayakan kolokium ini agar KPM dapat
mensarjanakan PPP sekaligus menerajui kecemerlangan pendidikan guru pada masa
hadapan.

DR. RUSMINI BINTI KU AHMAD

Rektor
Institut Pendidikan Guru Malaysia
Kementerian Pendidikan Malaysia

5
SEULAS PINANG
TIMBALAN REKTOR
PUSAT PEMBANGUNAN LATIHAN
INSTITUT PENDIDIKAN GURU MALAYSIA

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan Salam Sejahtera

Syukur ke hadrat Ilahi atas limpah kurnia-Nya Kolokium Program Sokongan

Pensyarah (PROSPEN) Institut Pendidikan Guru Malaysia (IPGM) peringkat
Kebangsaan dapat dilaksanakan sekali lagi tahun 2022. Saya mengucapkan setinggi-
tinggi tahniah dan syabas kepada Jabatan Pengajian Siswazah, semua jawatankuasa
dan panel yang telah bertungkus lumus merealisasikan kolokium tahun ini. Dengan
kekangan kerja yang banyak dalam kalangan jawatankuasa dan panel, namun
kolokium ini tetap dapat dilaksanakan dengan jayanya. Untuk makluman tuan-tuan
dan puan-puan, semua jawatankuasa dan panel mempunyai tugas hakiki masing-
masing sebagai pensyarah dan pengurusan. Jadi saya amat berbangga dan berterima
kasih kepada semua jawatankuasa dan panel yang memberikan komitmen yang
sangat tinggi untuk menjayakan kolokium ini.

Saya juga mengucapkan tahniah kepada semua peserta yang telah Berjaya
melayakkan diri dalam pembentangan kolokium tahun ini. Saya telah difahamkan
bahawa penyertaan keseluruhan tahun ini sebanyak 130 penyertaan daripada
Bahagian, JPN, PPD, Matrikulasi, Kolej Vokasional, Komuniti, IPG dan sekolah. Tetapi
untuk mendapatkan kualiti penyelidikan, maka panel penilai telah membuat tapisan
dan sebanyak 80 artikel telah layak utk diterima.

Harapan saya agar kolokium ini menjadi platform kepada semua peserta untuk
berkongsi ilmu kepada rakan-rakan seperjuangan dalam meningkatkan pengetahuan
dan kemahiran dan sekaligus memartabatkan pendidikan masa kini.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
عثمان الرازي عبدالله

# data[].attributes.attachment_link.description
Scribd is the world's largest social reading and publishing site.

# data[].attributes.headline
PERKONGSIAN PERINGKATKAN KEBANGSAAN MENGENAI KAJIAN TINDAKAN

# data[].attributes.subject
PERKONGSIAN PERINGKATKAN KEBANGSAAN MENGENAI KAJIAN TINDAKAN

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Assalamualaikum dan salam sejahtera kepada rakan-rakan.

Persatuan Celik Pelita Johor Baharu dan Pusat Pembelajaran Digital (DLC) Pasir Gudang akan mengajurkan perkongsian ilmu mengikut ketetapan berikut :

Persatuan Celik Pelita Johor Baharu dan Pusat Pembelajaran Digital (DLC) Pasir Gudang akan mengajurkan
perkongsian ilmu mengikut ketetapan berikut :

Tajuk : ANJUNG SELATAN SIRI 7 :Perkongsian Kertas Kajian
MASA : 3.00 PETANG
TARIKH :5 MAC 2022
HARI : SABTU

Panel :
CIKGU RUHANA @ VENEL NATASHA NASIR
Guru Akademik Tingkatan 6
SMK Beluran, Sabah

Moderator:
CIKGU MUHAMMAD SABIQ BIN MOHD NOOR
Jurulatih Utama Kajian Tindakan dan Inovasi Daerah Pasir Gudang.
SK SENIBONG, PASIR GUDANG

Pautan siaran :

Jika rakan-rakan berminat mendapatkan bantuan dan konsultasi dalam bidang Kajian Tindakan dan Inovasi, sila sertai group ini untuk berhubung secara terus bersama MS :
https://t.me/+1EErqqSjGSViMzZl

DAPATKAN E-BUKU TOOLKIT ASAS PENULISAN KAJIAN TINDAKAN MODEL WHITEHEAD & MCNIFF melalui pautan ini
ttps://shopee.com.my/product/137540767/8290856285?smtt=0.137542591-1629898593.3

# data[].attributes.attachment_link.title
ANJUNG SELATAN SIRI 7 :LUKISANKU IMAGINASIKU

# data[].attributes.attachment_link.description
Assalamualaikum dan salam sejahtera kepada rakan-rakan. Persatuan Celik Pelita Johor Baharu dan Pusat Pembelajaran Digital (DLC) Pasir Gudang akan mengajurkan perkongsian ilmu mengikut ketetapan berikut : Persatuan Celik Pelita Johor Baharu dan Pusat Pembelajaran Digital (DLC) Pasir Gudang akan mengajurkanperkongsian ilmu mengikut ketetapan berikut : Tajuk : ANJUNG SELATAN SIRI 7 :Perkongsian Kertas KajianMASA :...

# data[].attributes.headline
PEMBENTANGAN YANG DIIKUTI OLEH PARA GURU PADA TAHUN 2021 DALAM iLEAD PERINGKAT ANTARABANGSA

# data[].attributes.subject
PEMBENTANGAN YANG DIIKUTI OLEH PARA GURU PADA TAHUN 2021 DALAM iLEAD PERINGKAT ANTARABANGSA

# data[].attributes.attachment_link.title
iLead Flipbook 2021 - Flip eBook Pages 1-50 | AnyFlip

# data[].attributes.attachment_link.description
View flipping ebook version of iLead Flipbook 2021 published by arybee9 on 2021-11-30. Interested in flipbooks about iLead Flipbook 2021? Check more flip ebooks related to iLead Flipbook 2021 of arybee9. Share iLead Flipbook 2021 everywhere for free.

# data[].attributes.headline
KAJIAN TINDAKAN PENGAPLIKASIAN 7E DALAM MENINGKATKAN PENGUASAAN PELAJAR 1 T BAGI MATA PELAJARAN RBT

# data[].attributes.subject
KAJIAN TINDAKAN PENGAPLIKASIAN 7E DALAM MENINGKATKAN PENGUASAAN PELAJAR 1 T BAGI MATA PELAJARAN RBT

# data[].attributes.headline
KAJIAN TINDAKAN IMPAK H-PBL SRT BAGI MEMBANGUNKAN KARAMAH INSANIAH DALAM KALANGAN MURID 4 CEKAL

# data[].attributes.subject
KAJIAN TINDAKAN IMPAK H-PBL SRT BAGI MEMBANGUNKAN KARAMAH INSANIAH DALAM KALANGAN MURID 4 CEKAL

# data[].attributes.headline
Bengkel Kajian Tindakan, inovasi dan PBL 24 Jun 2023

# data[].attributes.subject
Bengkel Kajian Tindakan, inovasi dan PBL 24 Jun 2023

# data[].attributes.headline
KOLOKIUM KAJIAN TINDAKAN 23 OGOS 2023 BIDANG TEKNIK DAN VOKASIONAL

# data[].attributes.subject
KOLOKIUM KAJIAN TINDAKAN 23 OGOS 2023 BIDANG TEKNIK DAN VOKASIONAL