# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Write a subtitle here

Tren VII i VIII

Treny - cykl trenów Jana Kochanowskiego składający się z 19 wierszy, poświęconych jego zmarłej w dzieciństwie córce Urszuli. Treny były pisane przez kilka lub kilkanaście miesięcy. Zostały wydane w 1580 r. w Krakowie (wznowione w 1583 i 1585).

tren VII

Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory Mojej najmilszej cory! Po co me smutne oczy za sobą ciągniecie, Żalu mi przydajecie? Już ona członeczków swych wami nie odzieje Nie masz, nie masz nadzieje! Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany... Już letniczek pisany I uploteczki wniwecz, i paski złocone, Matyczne dary płone. Nie do takie łożnice, moja dziewko droga, Miała cie mać uboga Doprowadzić! Nie takąć daćobiecowała Wyprawdę, jakąć dała! Giezłeczkoć tylko dała a lichą tkaneczkę; Ojciec ziemię brełeczkę W główki ziemie brełeczkę W głowki włożył - Niestetyż, i posag, i ona W jednej skrzynece zamkniona!

Podmiot liryczny w wierszu śmiało można utożsamiać z autorem - to częsty zabieg w trenach jako gatunku literackim. Podmiot liryczny ujawnia się poprzez liczne zaimki

"Tren VII" zestawia ludzką przemijalność z nieśmiertelnymi, trywialnymi przedmiotami, które po każdym z nas zostaną. Zmarłym nie przynoszą one już żadnego pożytku, stają się przez to przyczyną cierpienia dla żywych.

Tren - gatunek poezji żałobnej, wyrażający żal z powodu czyjejś śmierci, wychwalający zmarłego. Należy do liryki osobistej, zawiera elementy biograficzne (w przedstawianiu bohatera) i autobiograficzne (w przedstawianiu podmiotu lirycznego).

Interpretacja Trenu VII Podobnie jak w poprzednich „Trenach" przyczyną żałoby i cierpienia podmiotu lirycznego jest utracona radość z córeczki. ... Podmiot liryczny nie chce zaakceptować tragedii, która na niego spadła; woli mówić o śnie, nawet „żelaznym", ale nie o śmierci.

Nastrój wiersza Pełen rozpaczy, buntu przeciwko straszliwym wyrokom losu. Podmiot liryczny rozpamiętuje swoją stratę. Widok ubrań i rzeczy należących do zmarłej córki jest bezpośrednią przyczyną jego łez.

Przesłanie wiersza Uczucia ojca: rozczulenie na widok ubiorów dziecka, utrata nadziei, rozpacz, żal. Rodzice marzyli o wspaniałej przyszłości swego dziecka, o wydaniu córki za mąż, obdarzeniu jej posagiem. Śmierć zniweczyła te plany. Pozostałe po córce ubiory są źródłem bólu i smutku oraz przypomnieniem o niespełnionych nadziejach.

Tren VII Najlepszy pod względem artystycznym tren z grupy początkowych utworów w cyklu. Rozpoczyna go apostrofa skierowana do ubrań zmarłej, które nie mają już swojego właściciela. Częsty to w liryce żałobnej motyw, ale Kochanowski poświęca mu cały utwór i umiejętnie rozwija w większą całość. Chętnie używa tu także poeta kunsztownych zestawień epitetowych, które decydują o podniosłym charakterze utworu i nadają mu rytm („ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany..."). Utwór kończy żałosne wykrzyknienie oparte na porównaniu niedoszłej skrzyni z posagiem Orszulki do trumny.

Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim, Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim! Pełno nas, a jakoby nikogo nie było: Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło. Tyś za wszytki mówiła, za wszystki śpiewała, Wszytkiś w domu kąciki zawżdy pobiegała. Nie dopuściłaś nigdy matce się frasować Ani ojcu myśleniem zbytnim głowy psować, To tego, to owego wdzięcznie obłapiając I onym swym uciesznym śmiechem zabawiając. Teraz wszystko umilkło, szczere pustki w domu, Nie masz zabawki, nie masz rozśmiać się nikomu. Z każdego kąta żałość człowieka ujmuje, A serce swej pociechy darmo wypatruje.

tren VIII

Postać mówiąca w wierszu Ojciec zwracający się do swojej zmarłej córki. Rozpoczyna swe wyznanie od przedstawienia dominującego w nim uczucia pustki wywołane śmiercią córki. Następnie istniejącej pustce przeciwstawia wspomnienie o córce - gwar i ożywienie, jakie zawsze jej towarzyszyły.

„Tren VIII" stanowi kontynuację poprzedniego utworu cyklu („Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory"). Wyraża żal, który jednak podmiot liryczny ukazuje z innej strony. ... Utwór ma budowę klamrową. Tren rozpoczyna i kończy opis pustego domu, pozbawionego szczęścia, które wnosiła Urszulka.

Tren VIII Rozbudowany zostaje dramatyzm związany z sytuacją po śmierci córki, napięcie rośnie i zmierza do punktu kulminacyjnego, jaki przyniosą kolejne treny. Poeta zauważa pustkę w domu, tu gdzie niegdyś bawiła się Orszulka. Odczuwa ogromny ból, którego nie sposób nijak ukoić. Ogromy smutek potęgowany jest dodatkowo przez nagromadzenie słowa „wszytki", co służy określeniu wielkości straty osoby zmarłej.

Zalicza się go do części comploratio. Jego celem jest ukazanie ogromnego żalu, związanego z przedwczesną śmiercią Urszulki. „Tren VIII" stanowi kontynuację poprzedniego utworu cyklu („Nieszczęsne ochędóstwo, żałosne ubiory"). Wyraża żal, który jednak podmiot liryczny ukazuje z innej strony.

Przesłanie wiersza Pociechy, o której mowa w ostatnim wersie, nie przynosi już filozofia. Trudno bowiem zachować spokój, kiedy umiera ukochane dziecko.

Nastrój wiersza W monologu tym oddana jest atmosfera czarnoleskiego domu po śmierci Urszuli- panuje w nim głucha cisza, martwa pustka. Następnie poeta opisuje zachowanie Urszuli przed śmiercią - skontrastowane z pustką i nieprzyjazną atmosferą po jej odejściu. Dom Kochanowskich za życia Urszuli przepełniony był gwarem, śmiechem, ruchem, radością.

Dziękuję Magdalena Cejko

# data[].attributes.attachment_link.description
Zdrowie jako najcenniejszy klejnot - fraszka Jana Kochanowskiego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jan Kochanowski "Czego chcesz od nas, Panie"

Opracowała: Justyna Kaniecka

Zawartość

Jan Kochanowski

Pieśń "Czego chcesz od nas, Panie

Trzy kroki w pracy z wierszem

Środki stylistyczne

Obraz Boga

Pojęcia przydatne przyinterpretacji utworu

Relacje Bóg - człowiek

Muzyczne interpretacje

Obejrzyj film dotyczący Jana Kochanowskiego i jego twórczości.

HUMANIZM

Prąd filozoficzny, który zrodził się we Włoszech. Cechuje się przekonaniem, że człowiek jest istotą wolną i twórczą.

HYMN

Podniosły utwór literacki, w który wychwalana jest jakaś wartość lub idea.

WIERSZ SYLABICZNY

Odmiana wiersza ukształtowana przez Jana Kochanowskiego. W każdym wersie ma równą liczbę sylab. W wersach, w których występuje więcej niż osiem sylab występuje pauza rytmiczna - średniówka.

Pojęcia przydatne przy interpretacji utworu

Przypomnij sobie wiadomości dotyczące środków stylistycznych.

Zapoznaj się z treścią utworu (podręcznik s. 29)

Trzy kroki w pracy z wierszem

1

Środki stylistyczne i ich funkcja

2

Obraz Boga w wierszu

3

Relacja Bóg - człowiek

"Czego chcesz od nas, Panie" - środki stylistyczne

apostrofa

"Czego chcesz od nas, Panie?"

pytanie retoryczne

"Czego za dobrodziejstwa, którym nie masz miary?"

epitety

np. "hojne dary" "rozliczne kwiatki" "niskiej ziemi"

metafora

"Tyś fundament założył nieobeszłej ziemi I przykryłeś jej nagość zioły rozlicznemi"

ożywienie (animizacja)

"Tonie k'woli rozliczne kwiatki Wiosna rodzi"

wykrzyknienie

"Bądź na wieki pochwalon, nieśmiertelny Panie!"

"Czego chcesz od nas, Panie" - obraz Boga

Cały świat jest własnością Boga.

Bóg jest przyjazny człowiekowi.

Bóg jest adresatem wiersza, który ma charakter modlitwy dziękczynnej.

Bóg jest hojnym dawcą.

Bóg otacza człowieka troską. Zapewnia mu wszelkie dobra, które są mu niezbędne do życia.

Bóg jest mądrością. Objawia się ona w harmonijnie stworzonym świecie.

Wszystko, co Bóg stworzył, jest doskonałe.

Bóg jest wszędzie.

"Czego chcesz od nas, Panie" - relacje Bóg - człowiek

Bóg w wierszu Kochanowskiego określanyjest biblijnym słowem Pan. Nie oznacza tojednak dystansu między Stworzycielem a stworzeniem. Bóg w pieśni Jana Kochanowskiego jest bliski człowiekowi i troszczy się o niego. Z kolei człowiek odczuwa ogromną wdzięczność i miłośćwobec Boga> Ma świadomość, że wszystkojest darem kochającego Ojca. Dostrzega harmonię w świecie i wie, że wszystko, co Bóg stowrzył jest doskonałe.

O dużej wartości pieśni pt. "Czego chcesz od nas, Panie?" świadczy to, że wciąż jest obecna w polskiej kulturze. Możesz zapoznać się z muzycznymi interpretacjami utoworu Kochanowskiego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Kochanowski "Czego chcesz od nas, Panie"

# data[].attributes.attachment_link.description
Jan Kochanowski "Czego chcesz od nas, Panie"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przygotowała: Anna Stasiak

Cykl lekcji z lekturą

autorstwa Aleksandra Kamińskiego

"Kamienie na szaniec"

Obejrzyjcie film i przygotujcie krótką notatkę na temat bohaterów książki Aleksandra Kamińskiego

6. W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

7. "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

5. O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju...Akcje dywersyjne.

4. O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

3. O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

2. W okupowanej Warszawie.

1. O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

CYKL LEKCJI:

Lekcja 1

Temat: O ludziach, którzy potrafili wcielić w życie dwa wspaniałe ideały: braterstwo i służbę ojczyźnie!

Wskażcie najważniejsze tematy przedstawione w lekturze.

Autor, Aleksander Kamiński, jako działacz harcerski, organizator Szarych Szeregów, osobiście znał bohaterów swojej książki, był świadkiem ich działań; łączyła go z nimi przyjaźń.

Kolejne lekcje będą rozwijać te poszczególne aspekty życia bohaterów.

Jaki jest sens przywołanego tekstu, zawierającego autorską intencję dotyczącą książki?

Posłuchajcie słów otwierających lekturę.

Karta pracy

Rudy

Zośka

Alek

Przedstawcie środowisko, w którym trzej bohaterowie dorastali i zdobywali doświadczenie. Notatkę zapiszcie do zeszytu. Możecie też wydrukować gotową kartę pracy.

Szanse, które chłopcy dostali do rąk.

Gimnazjum im. Stefana Batorego przed II wojną światową

Wysłuchajcie piosenki harcerskiej.

Zapoznajcie się z dodatkowymi informacjami o rodzinach chłopców.

rodzina Alka ojciec, też Aleksy, jako dyrektor fabryki karabinów odmówił współpracy z Niemcami i został rozstrzelany w listopadzie 1939 r.; matka Janina aresztowana w 1942 r., przeżyła obóz koncentracyjny rodzina Rudego ojciec Stanisław Bytnar urodził się w chłopskiej rodzinie, był harcerzem, żołnierzem I Brygady Legionów Piłsudskiego (kultywował w rodzinie tradycje patriotyczne), pełnił funkcję kierownika Szkoły Specjalnej dla dzieci niepełnosprawnych; matka też pracowała w szkolnictwie rodzina Zośki ojciec był profesorem Politechniki Warszawskiej, wybitnym uczonym i inżynierem, działał w Radzie Wychowawczej Szarych Szeregów, przyjaźnił się z Aleksandrem Kamińskim

Przytoczcie fragmenty tekstu dotyczące planów bohaterów na przyszłość, dokonajcie analizy urywków, zapiszcie w zeszycie notatkę.

koniec szkoły (dzieciństwa) = wejście w dorosłość

Jest to przełomowy moment w życiu bohaterów:

Kiedy rozpoczyna się właściwa akcja "Kamieni na szaniec"?

Czy taka postawa jest aktualna, jakimi ideałami kierują się młodzi Polacy żyjący w XXI wieku planując swoją przyszłość? Wymieńcie takie elementy postawy bohaterów, które mogłyby być dla Was wzorem.

Co oznacza francuski zwrot noblesse oblige? Przez kogo i w jakich okolicznościach został on przywołany?

Lekcja 2

Temat: W okupowanej Warszawie.

Zwróćcie uwagę na metaforyczne tytuły rozdziałów. Przywołują one skojarzenia ze słowami: słońce, burza, mgła. Wyjaśnijcie ich znaczenie.

Słoneczne dni zginęły w burzy i we mgle...

Jaką zmianę w życiu bohaterów spowodowała wojna?

„- Ale, słuchajcie, cóż to z tą wojną będzie? Zacznie się czy nie zacznie? Gotowa nam pokiełbasić wszystkie plany. - Nie bój się, Andrzejku! Pięć razy pan Hitler się obejrzy, nim na nas, na Francuzów i na Anglików skoczy. A jak skoczy, to dostanie w zęby fest. Chłopcy uśmiechnęli się, zapanowała chwila ciszy. Przed oczyma beztroskiej wyobraźni przesuwały się potężne polskie czołgi, niezwyciężone pułki polskiej piechoty, i naród cały zjednoczony i zwarty wokół naczelnego wodza i rządu. Niech no tylko Hitler spróbuje! Odechce się mu wojny już po paru miesiącach".

Jak chłopcy myśleli o nadciągającej wojnie? Dokonajcie analizy fragmentu kończącego rozdział pierwszy:

Zanotujcie najważniejsze fakty

(oś czasu 8-28 września 1939 r.)

Kapitulacja Warszawy

Zapoznajcie się również z wydarzeniami związanymi z Warszawą, w której mieszkali bohaterowie książki.

Możecie też obejrzeć fragment filmu fabularnego pt. "Katyń" (fragment 2:55 - 4:50).

Zapoznajcie się z przebiegiem działań wojennych dzień po dniu (do 17 września). W tym celu obejrzyjcie 3 pierwsze filmy z kalendarium zamieszczonego na stronie www.1wrzesnia39.pl

Początek II wojny światowej, agresja Niemiec i ZSRR na Polskę

Notatka

Fakty z życia bohaterów we wrześniu 1939 r.: * ewakuacja drużyn harcerskich z Warszawy; * bombardowanie tłumu uchodźców; * pomoc rannym z pociągu (chcieli być pomocni, przydatni, robić coś pożytecznego, „Dlaczego nie dostali jakiejś pożytecznej roboty? Czemu im nie wyznaczono jakichś zadań, które mogliby wypełniać?"); * powrót do Warszawy; * aresztowanie i rozstrzelanie ojca Alka.

Reakcje Polaków na klęskę wrześniową:

Tak wyglądała Warszawa, do której wrócili harcerze po „bezsensownej włóczędze nakazanej przez chaos decyzji".

film ukazujący zniszczenia Warszawy.

OBEJRZYJCIE

Określcie, jakie stanowisko wobec klęski wrześniowej przyjęli bohaterowie. Zapiszcie ich pierwsze próby działań.

Lekcja 3

Temat: O ludziach, których czyny wycisnęły piętno na stolicy. W służbie Małego Sabotażu.

Lorem ipsum dolor sit amet

Uzupełnijcie notatkę na podstawie dodatkowych informacji, które zamieszczone zostały na końcu książki.

„W marcu 1941 roku trafili wreszcie na właściwy tor. Związali się z akcją małego sabotażu, prowadzoną przez organizację podziemną Wawer, która stanowiła wówczas czoło otwartej walki z okupantem w kraju na odcinku szczególnie istotnym - odcinku oddziaływania niezależnej polskiej myśli na najszersze rzesze narodu.W okresie szczytowych powodzeń Niemiec, w okresie największego wzrostu ich potęgi - udany dowcipny pomysł propagandowy wytwarzał ten szczególny nastrój Warszawy, który ją będzie charakteryzował przez całą okupację, nastrój niczym nie zmąconej wiary w słuszność własnej sprawy i kpiarskiego stosunku do tak zwanych 'tymczasowych'. Nowa robota otworzyła chłopcom okazję do prawdziwie czynnej służby w pracy niepodległościowej".

Korzystając ze słownika wyrazów obcych, wyjaśnijcie, czym różni się sabotaż od dywersji. Wnioski zapiszcie w zeszycie.

Wawer - kryptonim konspiracyjnej organizacji młodzieżowej, której celem była akcja Małego Sabotażu.

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje Małego Sabotażu

Akcja zniechęcająca Polaków do chodzenia do kina.- pisanie na murach hasła „Tylko świnie siedzą w kinie" i rozlepianie ulotek; - gazowanie kin.Mimo różnorodnych działań Polacy nadal chodzili do kina, akcje były nawet dla nich dodatkową atrakcją.

Rozbijanie szyb fotografom, którzy wystawiali zdjęcia niemieckich żołnierzy. Po kilku miesiącach fotografie niemieckich żołnierzy zniknęły z wystaw. Przymilający się Niemcom fotografowie zostali ukarani i zniechęceni.

Specjalna ulotka dlam łodzieży wydana przez "Wawer".

Ulotkę wydano w celu zniechęcenia młodzieży do chodzenia do kina, w którym wyświetlane były niemieckie filmy propagandowe. Napisana była w formie „urzędowego obwieszczenia" szefa propagandy Ohlenbuscha, który wzywał w niej Polaków do chodzenia do kin, gdyż dochód idzie na dozbrajanie armii niemieckiej. Mieszkańcy Warszawy śmiali się z tego tekstu, ale nie przestali chodzić do kina.

PAPROCKI - właściciel restauracji pośredniczący w prenumeracie niemieckich propagandowych gazet.Działania: 1. Posyłanie perswazyjnych listów.2. Wybicie szyb.3. Rozlepianie ogłoszeń o sprzedawaniu słoniny.4. Nękanie telefonami.5. Ogłoszenia o sprzedawaniu węgla.6. Wypisywanie obelg na murach domów.7. Nalepienie klepsydry żałobnej o zgonie Paprockiego.8. Kolejne rozbicie szyb.Działania harcerzy przyniosły skutek - Paprocki zaprzestał niegodnej działalności.

Akcja przeciwko kolaborantowi Paprockiemu.

Inne znaki:

Żółwie na murach - propagowały powolną pracę w zakładach działających na rzecz okupanta. Rekordzistą w rysowaniu żółwi był Rudy. Miał zdolności artystyczne, wymyślił schemat żółwia „łączący w sobie [...] ekspresję wyrazu i szybkość pociągnięcia kredą".

Znaki malowane na murach przez członków organizacji "Wawer".

Zmiany w hasłach: Deutschland sieght an allen Fronten (Niemcy zwyciężają na wszystkich frontach).Deutschland lieght an allen Fronten (Niemcy leżą na wszystkich frontach).Jedźcie z nami do Niemiec.Jedźcie sami do Niemiec.

Walka z propagandą Goebbelsa (rozpoczęta we wszystkich okupowanych krajach)pisanie na murach litery V (Victory = zwycięstwo) odpowiedź Niemców - propagowanie litery V jako nadchodzącej „Victorii" Niemiec reakcja Wawra - uzupełnianie V napisem DeutschlandVerloren (Niemcy zgubione)

Walka z propagandą Goebbelsa.

Jajka (wydmuszki) z farbą

Pieczątki z trupią czaszką

Naklejki propagandowe

System blokowy wciągania flag na latarnie

Stempel kotwicy z poduszką nasączoną farbą

Wieczne piórodo pisania wysoko na murze

Najważniejsze „wynalazki" Rudego usprawniające walkę z okupantem.

Z jakimi wydarzeniami jest związana podobizna Mikołaja Kopernika?

Akcja sabotażowa Alka - zdjęcie niemieckiej tablicy z pomika Mikołaja Kopernika.

W 1940 w czasie okupacji niemieckiej dokonano zasłonięcia napisów wyrytych na cokole. W miejscu NICOLAO COPERNICO GRATA PATRIA umieszczono tablicę z napisem STA SOL NE MOVEARE (Stój, Słońce, powstrzymaj swój bieg), a napis MIKOŁAYOWI KOPERNIKOWI RODACY zasłonięto tablicą z napisem w języku niemieckim DEM GROSSEN ASTRONOMEN NIKOLAUS KOPERNIKUS (Wielkiemu astronomowi Mikołajowi Kopernikowi). 11 lutego 1942 Maciej Aleksy Dawidowski „Alek" z Organizacji Małego Sabotażu „Wawer" zdjął z pomnika tablicę z niemieckim napisem i ukrył ją w pobliskiej zaspie śniegu. Warto zwrócić uwagę, że monument znajduje się na otwartej przestrzeni, na wprost budynku, w którym swoją siedzibę miała granatowa policja.

Jakie były skutki działań Małego Sabotażu?

Zastanówcie się, co pomogło w skutecznym przeprowadzeniu akcji, jakich umiejętności, cech charakteru wymagały od bohaterów?

Lekcja 4

Temat: O ludziach, którzy umieli pięknie żyć... Dni powszednie herosów.

POZA WALKĄ

Gdzie uczyli się i co studiowali?

Na jakie tematy toczyli dyskusje?

Jakie zajęcia zarobkowe podejmowali?

Gdzie wybierali się na wycieczki?

Jakim zajęciom bohaterowie poświęcali czas w okupacyjnej rzeczywistości?

Wniosek

„Jakżeż cudownie się czuli. Na długie popołudnia, a czasem o wczesnym świcie szli na spacery do lasu i tam gadali, gadali. Dziewczyna, las i ciekawa rozmowa - czyż może być przyjemniejszy odpoczynek? Rozmawiali o wszystkim. O książkach i życiu. [...] Często też rozmawiali o przyszłości Alka".

Opiszcie związek Alka i Basi.

Odgadnijcie, kogo dotyczy ten opis.

„była szczupłą brunetką, miała delikatną cerę [...] rozważna, zrównoważona, skupiona, zwarta w swych myślach i zamierzeniach. Potrafiła wytworzyć wokół Alka atmosferę ciepła, serdeczności i spokoju".

MIŁOŚĆ

Lorem ipsum dolor sit amet

Rozpoznajecie, o jaką sytuację chodzi? Nazwijcie uczucia osób uczestniczących w zdarzeniu. Opiszcie sposób działania agresorów.

Porównajcie życie nastolatków w czasie II wojny światowej i dzisiaj, w XXI wieku. Wskażcie podobieństwa i różnice.

BOHATEROWIE

W jaki sposób bohaterowie "Kamieni na szaniec" zostali ukazani przez autora?

MY I ONI

Napisz charakterystykę wybranego bohatera "Kamieni na szaniec".

PRACA DOMOWA:

Lekcja 5

Temat: O ludziach, których czyny rozeszły się echem po kraju... Akcje dywersyjne.

Jakie zmiany zaszły w bohaterach?

Wysłuchajcie fragmentu powieści. Zwróćcie uwagę na wspomniane tam wydarzenia historyczne, np. przełomowy charakter listopada 1942, koniec zwycięstw Niemców, w Polsce: wzmożenie akcji dywersyjnych, utworzenie kierownictwa Dywersji, późniejszego Kedywu.

W 1942 r. nastąpiła zmiana sytuacji na wojnie.

Karta pracy

Każdą z nich zapiszcie w zeszycie.

Akcje dywersyjne

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Kraśnik 31 grudnia 1942 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Celestynów 19 maja 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Czarnocin czerwiec 1943 r.

Efekt akcji

Trudne momenty

Cel akcji

Sieczychy 20 sierpnia 1943 r.

Dzięki nim bohaterowie mogli rozwijać nowe umiejętności, wykorzystać swoje zdolności, zostali skierowani do dowodzenia.

Cechy bohaterów, które uwidoczniły się w akcjach dywersyjnych:

W jakich okolicznościach bohaterowie spojrzeli w oczy wrogom, których za chwilę mieli zabić? Jak w swoich sumieniach rozstrzygali problem pozbawiania innych życia?

Dla chłopców wychowanych według chrześcijańskich wartości zabijanie było sprawą trudną; sytuacja walki zmuszała ich do przekroczenia przykazania: „Nie zabijaj"; wiedzieli, że wróg był przecież także człowiekiem.

ZABIJANIE - PROBLEM MORALNY...

Lekcja 6

Temat: W imię braterstwa i służby. Akcja pod Arsenałem.

Zapiszcie notatkę:

przeszukanie domu, aresztowanie Rudego i jego ojca

wtargnięcie o 4:30 rano do mieszkaniu Rudego sześciu Niemców z pistoletami maszynowymi

zdobycie przez gestapo adresu Rudego

aresztowanie Heńka

Okoliczności aresztowania Rudego:

Zapiszcie notatkę:

Przedstawcie okoliczności, w jakich Rudy został aresztowany oraz reakcje jego przyjaciół na towydarzenie.

Pawiak - więzienie śledcze gestapo, największe więzienie polityczne na terenie okupowanej Polski (nazwa pochodzi od ulicy Pawiej, przy której znajdowała się brama wjazdowa). Szucha - w budynku przy al. Szucha 25 mieściła się siedziba hitlerowskiej policji bezpieczeństwa, a w podziemiach - więzienie śledcze gestapo, gdzie zwykle przesłuchiwano więźniów przywożonych z Pawiaka; dziś mieści się tam Mauzoleum Walki i Męczeństwa 1939-1945.

Do dziś zachowałsię napis znaleziony na ścianie celi nr 6 na Szucha. Skomentujcie słowa zapisane przez więźnia:

Jak zachowywał się Rudy w czasie przesłuchań?

Obejrzyj prezentację

Określcie emocje uczestników akcji po udanym odbiciu przyjaciela.

Obejrzyjcie fragment filmu "Akcja pod Arsenałem" w reż. J. Łomnickiego ukazujący kluczowy moment akcji.

Lekcja 7

Temat: "Jakaż to wielka była gra!". Pokolenie Kolumbów.

„Rudy i Alek umarli tego samego dnia".30 III 1943 r. Po wojnie pochowano ich obok siebie, dziś mają wspólny grób i wspólny krzyż.

Jak wyglądały ostatnie chwile Rudego i Alka? Wskażcie okoliczności ich śmierci. Opiszcie postawy bohaterów.

* byli wstrząśnięci, zrozpaczeni * śmierć Alka była „normalnym losem żołnierskim", ale „nie kryła w sobie grozy piekieł" * cierpienie i śmierć Rudego przerażały towarzyszy, poprzysięgli zemstę (wyrok śmierci na Schultza i Langego wykonano w miesiąc po śmierci Rudego)

Jakie wrażenie na przyjaciołach wywarła śmierć Rudego i Alka?

"Jak cuglami szarpnięty koń, wpiera się Zośka stopami w deski werandy i powoli skręca półobrotem. Słania się ku ścianie. [...] Głosy stają się coraz dalsze, coraz cichsze... W głowie wzmaga się szum, przed oczyma blaski i cienie.Czy to się zbliża postać zwycięskiego Maćka, czy też idzie szaleniec Alek? [...] Rudy! Rudy! To na pewno on... Złocista, rozwichrzona czupryna - to on! Nareszcie znów razem, w walce. [...] Bezsilne, omdlałe ciało osuwa się spod ściany ku ziemi..."

Co pamiętacie o okolicznościach śmierci Zośki?

„Alek gasł. [...] Rozumiał już, że gra jego życia dobiega końca. Rozumiał i nie przestawał się uśmiechać. Jakaż to wielka była gra".Bohaterowie określili swoje życie jako „wielką grę". Wiedzieli, że składają swoje życie w ofierze dla przyszłych pokoleń. Zdawali sobie sprawę, że wiele trzeba takich ofiar, aby wywalczyć wolność („kamienie składane na szaniec"). Byli dumni ze wszystkiego, co udało im się zrobić dla innych.

POKOLENIE KOLUMBÓW

Jakie wspólne doświadczenia mieli rówieśnicy bohaterów książki?

Podajcie daty ważnych wydarzeń w życiu bohaterów "Kamieni na szaniec".

śmierć

matura

Książka opowiada o losach młodych warszawiaków w czasie II wojny światowej, rówieśników Alka, Rudego i Zośki.

rok urodzenia

Dlaczego w tytule książki Romana Bratnego pojawia się określenie Kolumbowie?

Bohaterowie podjęli wezwanie, byli gotowi do wielu wyrzeczeń, poświęceń dla ojczyzny, złożyli dla niej ofiarę z własnego życia. Swoją postawą dali przyszłym pokoleniom nadzieję na wolność.

Juliusz Słowacki "Testament mój":„Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei(...)A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec..."

Znaczenie tytułu powieści.

Ciekawostka

Powieść "Kamienie na szaniec" podaje się jako przykład literatury faktu, powieści reportażowej, anawet - gawędy harcerskiej. Wpiszcie do tabeli te elementy utworu, które potwierdzają przypisanie go do przywołanych gatunków.

GATUNEK

Dziękuję za uwagę!

Anna Stasiak

# data[].attributes.attachment_link.title
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
"Kamienie na szaniec"- cykl lekcji kl. 8

# data[].attributes.attachment_link.description
TEMAT: Kogut na drodze do sławy - Sławomir Mrożek ,,Artysta″.

# data[].attributes.body
są błędy ortograficzne (np. odwaRZna), ale merytorycznie jest ok, a to najważniejsze ;)

# data[].attributes.attachment_link.title
"Dziady" - o co chodzi? Szczegółowe streszczenie obrazkowe

# data[].attributes.headline
,,Dziady'' cz. II - streszczenie i opracowanie

# data[].attributes.subject
,,Dziady'' cz. II - streszczenie i opracowanie

# data[].attributes.attachment_link.title
Dziady cz. II - Streszczenie i opracowanie lektury w 5 minut - Adam Mickiewicz - Matura z polskiego

# data[].attributes.attachment_link.title
CZĘŚĆ PISEMNA - pytania zamknięte o charakterze testu / wypełnienia luki lub prawda/fałsz w oparciu o: