# data[].attributes.headline
Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 

# data[].attributes.subject
Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 

# data[].attributes.attachment_link.description
Login to access and create your next design.

# data[].attributes.body
: Η Θρυλική Ιστορία Αγάπης και Ελπίδας στον Χειμώνα

Ο μύθος των Αλκυονίδων είναι μια από τις πιο μαγευτικές και συγκινητικές ιστορίες του ελληνικού πανθέου, γεμάτη πάθος, αγάπη και τη δύναμη του θείου.

Η ιστορία μας ξεκινά με την Αλκυόνη, την πανέμορφη κόρη του Αιόλου, του θεού των ανέμων. Ζούσε μαζί με τον αγαπημένο της σύζυγο, τον Κύηκα, σε ένα παραδεισένιο παραθαλάσσιο τοπίο, όπου η ζωή τους ήταν γεμάτη ευτυχία και αγάπη. Ωστόσο, η ευτυχία τους ήταν τόσο μεγάλη που αποφάσισαν να αποκαλούν ο ένας τον άλλο με τα ονόματα των θεών, του Δία και της Ήρας. Αυτή η υπερηφάνεια, όμως, δεν πέρασε απαρατήρητη από τους θεούς του Ολύμπου, που αισθάνθηκαν ότι το ζευγάρι προσέβαλε τη θεϊκή τους θέση.

Αποφασισμένοι να τους διδάξουν ένα μάθημα, ο Δίας, με την απίστευτη δύναμη του θυμού του, έριξε κεραυνό στο καράβι του Κύηκα, καταστρέφοντας την ευτυχία τους. Η Αλκυόνη, βλέποντας τον αγαπημένο της να πνίγεται στη θάλασσα, δεν μπορούσε να αντέξει την απώλεια και αποφάσισε να ακολουθήσει τον σύζυγό της στην αιωνιότητα. Όρμηξε από ψηλό βράχο, θυσιάζοντας τη ζωή της για την αγάπη της.

Όμως, οι θεοί, βλέποντας την τραγωδία του ζευγαριού, άλλαξαν γνώμη. Με συμπόνια και καλοσύνη, τους μεταμόρφωσαν σε πουλιά, τις αλκυόνες, ώστε να μπορούν να είναι μαζί για πάντα, πετώντας πάνω από την αγαπημένη τους θάλασσα. Ως αλκυόνες, είχαν την ικανότητα να γεννούν τα αυγά τους ακόμα και μέσα στη σφοδρή κακοκαιρία του χειμώνα.

Αλλά η θάλασσα, γεμάτη οργή, συνέχιζε να καταστρέφει τα αυγά τους. Βλέποντας την ατελείωτη θλίψη τους, ο Δίας αποφάσισε να παρέμβει και να φέρει λίγες ημέρες καλοκαιρίας κάθε χρόνο, μέσα στον χειμώνα, δίνοντας έτσι στους αλκυόνες μια ευκαιρία να κλωσούν τα αυγά τους και να ζήσουν ξανά τη χαρά της οικογένειας.

Έτσι, κάθε φορά που οι ηλιόλουστες ημέρες εμφανίζονται στο μέσο του χειμώνα, θυμόμαστε τον μύθο των Αλκυονίδων, μια υπενθύμιση ότι η αγάπη και η ελπίδα μπορούν να ανθίσουν ακόμα και στις πιο δύσκολες συνθήκες. Οι Αλκυονίδες ημέρες είναι η μαγική συνάντηση του χειμώνα με τη ζεστασιά της άνοιξης, και η ιστορία της Αλκυόνης και του Κύηκα ζει αιώνια, χαρίζοντας μας στιγμές αισιοδοξίας και ομορφιάς.

# data[].attributes.headline
Το καλύτερο!

# data[].attributes.body
Το καλύτερο!

# data[].attributes.attachment_link.title
Michael Bublé - Let It Snow! [10th Anniversary] (Official Music Video)

# data[].attributes.headline
Για να το τραγουδήσουμε 

# data[].attributes.subject
Για να το τραγουδήσουμε 

# data[].attributes.body
Oh, the weather outside is frightful

But the fire is so delightful

And since we've no place to go

Let it snow, let it snow, let it snow

It doesn't show signs of stopping

And I've bought some corn for popping

The lights are turned way down low

Let it snow, let it snow, let it snow

When we finally kiss goodnight

How you'll hate going out in the storm

But if you really hold me tight

All the way home you'll be warm

The fire is slowly dying

And, dear, we're still goodbying

But as long as you love me so

Let it snow, let it snow, let it snow

But if you really hold me tight

All the way home you'll be warm

The fire is slowly dying

And, dear, we're still goodbying

But as long as you love me so

Let it snow, let it snow

# data[].attributes.attachment_link.title
Judy on Instagram: "Anyone else wake up to snow today ❄️!? It’s that time of the year!

Decorating your home for the holidays can be easy and inexpensive! I used a roll of gold, linen-like wrapping paper from @walmart to make these easy gold paper stars! The entire roll was only $5-6 and I made so many types of ornaments out of them. These gold paper stars can be hung on the wall or used as present toppers to add a little bit of extra ✨✨ magic ✨✨. Other than that, all you need are a pair of scissors! 

Follow for more Christmas ideas this season!

#paperart #cricut #cricutmade #cricutcrafts #cricutchristmas #cricutproject #cricutcreations #teamcricut #makeitwithmichaels #makersgonnamake #handmadewithlove #handmadechristmas #christmasdecor #christmastree #christmasdiy #christmasproject #christmasdecorations #christmasspirit #christmascrafts #paperornaments #diyornaments #diychristmas #christmasornaments #holidaygifts #explore #igdaily #foryou"

# data[].attributes.attachment_link.description
1,049 likes, 4 comments - pearlpaperflowers on November 21, 2024: "Anyone else wake up to snow today ❄️!? It’s that time of the year!

Decorating your home for the holidays can be easy and inexpensive! I used a roll of gold, linen-like wrapping paper from @walmart to make these easy gold paper stars! The entire roll was only $5-6 and I made so many types of ornaments out of them. These gold paper stars can be hung on the wall or used as present toppers to add a little bit of extra ✨✨ magic ✨✨. Other than that, all you need are a pair of scissors! 

Follow for more Christmas ideas this season!

#paperart #cricut #cricutmade #cricutcrafts #cricutchristmas #cricutproject #cricutcreations #teamcricut #makeitwithmichaels #makersgonnamake #handmadewithlove #handmadechristmas #christmasdecor #christmastree #christmasdiy #christmasproject #christmasdecorations #christmasspirit #christmascrafts #paperornaments #diyornaments #diychristmas #christmasornaments #holidaygifts #explore #igdaily #foryou". 

# data[].attributes.attachment_link.embed_code
View this post on Instagram

A post shared by Judy (@pearlpaperflowers)

# data[].attributes.attachment_link.title
Paper Snowflakes #02 - Easy Paper Snowflakes - How to make Snowflakes out of paper

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αργυρώ Παρτσακουλάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
Χριστουγεννιάτικο Δέντρο από χαρτί / 3D Paper Christmas Tree // Pargie

# data[].attributes.headline
Η μοναξιά τα Χριστούγεννα 

# data[].attributes.subject
Η μοναξιά τα Χριστούγεννα 

# data[].attributes.attachment_link.title
Χριστούγεννα Μόνος  || Official Short Film © | Χριστούγεννα 2021

# data[].attributes.attachment_link.title
Easy decorative paper chain for Xmas [DIY Paper cutting design easy]

# data[].attributes.headline
 Δέντρο με κύκλους χαρτιού, ξυλάκι και κολλάμε 2 ίδια δέντρα μεταξύ τους με το ξυλάκι ανάμεσα 

# data[].attributes.subject
 Δέντρο με κύκλους χαρτιού, ξυλάκι και κολλάμε 2 ίδια δέντρα μεταξύ τους με το ξυλάκι ανάμεσα 

# data[].attributes.headline
Εμπρός χαρτόνι  ψαλίδι

# data[].attributes.body
Εμπρός χαρτόνι ψαλίδι και διορθωτικό

# data[].attributes.attachment_link.title
How to make simple & easy paper star | DIY Paper Craft Ideas, Videos & Tutorials.

# data[].attributes.attachment_link.title
Easy Paper snowman - Christmas crafts 2023

# data[].attributes.headline
ΤΑΙΝΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ:

# data[].attributes.subject
ΤΑΙΝΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ:

# data[].attributes.body
https://youtu.be/RmUWWVZw28E?si=1YoPgabMkF7RqBkz

# data[].attributes.attachment_link.title
Mariah Carey - All I Want For Christmas Is You (Lyrics)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Παντελής Κάκαρης

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι 10 καλύτεροι Χριστουγεννιάτικοι προορισμοί στην Ευρώπη για το 2024 - Geografikoi.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Από τα γραφικά δρομάκια και τα χιονισμένα τοπία μέχρι το ζεστό κρασί και τις εορταστικές αγορές, είναι δύσκολο να αντισταθείς στη γοητεία των Χριστουγέννων στην Ευρώπη

# data[].attributes.headline
Εύκολο χριστουγεννιάτικο γλυκό 

# data[].attributes.subject
Εύκολο χριστουγεννιάτικο γλυκό 

# data[].attributes.body
https://youtube.com/shorts/VhhBHDtTzSs?si=VxjyqejQ5Q2MBi9F

# data[].attributes.attachment_link.title
A fun dessert idea for the holidays🎄😍 #dessertrecipe #glutenfree #nobake

# data[].attributes.attachment_link.title
Top Christmas Songs of All Time 🎅🏼 Best Christmas Music Playlist

# data[].attributes.attachment_link.title
58K views · 822 reactions | 圣誕星星折紙教程來啦，有手就會。#手工 #折紙 #手工diy #親子手工 #折紙教程 | 圣誕星星折紙教程來啦，有手就會。#手工 #折紙 #手工diy #親子手工 #折紙教程 | By 愛手工折紙的朵朵 | Facebook

# data[].attributes.attachment_link.description
圣誕星星折紙教程來啦，有手就會。#手工 #折紙 #手工diy #親子手工 #折紙教程

# data[].attributes.body
https://youtu.be/5hLWMxA-pVQ?si=6XP6reVYW9VUfBDZ

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Άκης Πετρετζίκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Χριστουγεννιάτικο Σπιτάκι | Άκης Πετρετζίκης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Άκης Πετρετζίκης

# data[].attributes.attachment_link.title
Χριστουγεννιάτικα Σοκολατάκια με Καραμέλα | Άκης Πετρετζίκης

# data[].attributes.attachment_link.title
How to Make a Santa Candy Holder | Christmas Crafts for Kids

# data[].attributes.headline
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝ

# data[].attributes.body
ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ
Φέρτε παλτά, φέρτε κουβέρτες και σκουφιά
Ήρθαν τα χιόνια και τα κρύα στις αυλές μας
Φέρτε να βράσουμε ροφήματα ζεστά
Να ζεσταθούνε επιτέλους οι καρδιές μας
Ήρθε ο χειμώνας ο σοφός για να οργανώσει
Βραδιές με κάστανα γύρω από τη φωτιά
Τρεις μήνες μένει κι επιμένει να ενώσει
Τους φίλους όλους σε σπιτάκια γιορτινά
Ντύσου καλά προτού να βγεις από το σπίτι σου
Έχει χιονίσει κι όλα γύρω είναι λευκά
Είναι χειμώνας - δες την παγωμένη μύτη σου
Να ζεσταθούμε έλα οι δυο μας αγκαλιά.
Ήρθε ο χειμώνας ο σοφός για να οργανώσει
Βραδιές με κάστανα γύρω από τη φωτιά
Τρεις μήνες μένει κι επιμένει να ενώσει
Τους φίλους όλους σε παιχνίδια γιορτινά

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Τέσσερις εποχές και μια συγγνώμη

# data[].attributes.attachment_link.title
Διονύσης Σαββόπουλος - Το τραγούδι του χειμώνα - Official Audio Release

# data[].attributes.headline
Ο χρόνος του Γενάρη ,Π. Θαλασσινός 

# data[].attributes.subject
Ο χρόνος του Γενάρη ,Π. Θαλασσινός 

# data[].attributes.body
Ο χρόνος του Γενάρη

Οι νύχτες του Γενάρη έχουν στόμα
και λένε παραμύθια τις γιορτές
τσακίζουνε του μπουκαλιού το πώμα
και πίνουν να μεθάνε οι ποιητές.

Οι μέρες του Γενάρη έχουν μάτια
που κλέβουνε το φως και το σκορπούν
τα δειλινά σε έρημα δωμάτια
εκείνων που θυμούνται κι αγαπούν.
Οι μέρες και οι νύχτες του Γενάρη
σα δέντρα κρεμασμένα στη βροχή
στιχάκια γράφουν σ’ ένα Καλαντάρι
και στις καρδιάς τα φύλλα μιαν ευχή.

Ο χρόνος του Γενάρη γκρίζα δάφνη
παράθυρα της μνήμης ανοιχτά
αναπολεί τον ποιητή Καβάφη
την Αλεξάνδρεια αποχαιρετά.

Ηλίας Κατσούλης

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Ελληνικό Τραγούδι

# data[].attributes.attachment_link.title
Παντελής Θαλασσινός - Ο χρόνος του Γενάρη | Official Audio Release

# data[].attributes.headline
Η κακοκαιρία των προσχημάτων - Κική Δημουλά

# data[].attributes.subject
Η κακοκαιρία των προσχημάτων - Κική Δημουλά

# data[].attributes.body
Μέσα από το πρίσμα του έρωτα και της ματαιότητας βλέπει τον χειμώνα και η Δημουλά:

Το ανέβαλες. Κακοκαιρία μεγάλη, πέσανε χιόνια

κλείσανε οι δρόμοι, πάγοι, μεγάλη ολισθηρότης.

Καλά έκανες. Εάν δεν είναι ολισθηρή η επιθυμία

προς τι να έρθεί;

# data[].attributes.headline
Χειμώνας , Χατζηγιάννης 

# data[].attributes.subject
Χειμώνας , Χατζηγιάννης 

# data[].attributes.attachment_link.title
Μιχάλης Χατζηγιάννης - Χειμώνας - Official Audio Release

# data[].attributes.headline
Χειμωνανθός, Χαρούλης 

# data[].attributes.subject
Χειμωνανθός, Χαρούλης 

# data[].attributes.attachment_link.title
ΧΕΙΜΩΝΑΝΘΟΣ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΑΡΟΥΛΗΣ

# data[].attributes.headline
Μες στα χειμωνιάτικα τα μπαρ ,Εκείνος και εκείνος 

# data[].attributes.subject
Μες στα χειμωνιάτικα τα μπαρ ,Εκείνος και εκείνος 

# data[].attributes.attachment_link.title
Εκείνος και Εκείνος - Χειμωνιάτικα μπαρ | Official Music Video (HD)

# data[].attributes.headline
Για τη μέρα της αγάπης 

# data[].attributes.subject
Για τη μέρα της αγάπης 

# data[].attributes.attachment_link.title
CGI 3D Animation Short Film HD "The Wishgranter" by Wishgranter Team | CGMeetup

# data[].attributes.attachment_link.title
Ποιoτική Βιβλιοθήκη

# data[].attributes.attachment_link.description
| Μονόχορδα | Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου | εκδόσεις Κέδρος |

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Μάρτης Μάρτης μίλησε-Παντελής Θαλασσινός

# data[].attributes.headline
Η καρδιά μου μοιάζει μ

# data[].attributes.body
Η καρδιά μου μοιάζει με μυγδαλιά

που ενώ γύρα της είναι ακόμη χειμώνας

κι αποπάνω της ολοσκότεινος ουρανός

όμως αυτή,έχει κιόλα δεχτεί τα κρυφά ανοιξιάτικα μηνύματα

και ξαφνικά τη βλέπουμε,

να τρέμει στον κρύο άνεμο,ολάνθιστη..

Όμοια τρέμει και η καρδιά μου ολάνθιστη..

Μπορεί να φυσήξει δυνατός άνεμος να τη μαδήσει

δεν πειράζει’ έκαμε το χρέος της,

έσυρε φωνή και φώναξε πως είδε την Ανοιξη!!

Ν. Καζαντζάκης

.......................................................................

# data[].attributes.headline
Προεργασία για την επίσκεψη στα Γιάννενα 

# data[].attributes.subject
Προεργασία για την επίσκεψη στα Γιάννενα 

# data[].attributes.body
Γνωριμία με 4 Γιαννιώτες συγγραφείς μέσα στο το έργο τους : Χουλιαράς, Γκανάς, Χατζής , Κούκιας

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Αργυρώ Μποζώνη

# data[].attributes.attachment_link.title
Ο Νίκος Χουλιαράς και τα τοπία του μυαλού | LiFO

# data[].attributes.attachment_link.description
Ένας σημαντικός καλλιτέχνης μέσα από τις εικόνες, τις λέξεις και τους ήχους.

# data[].attributes.headline
Νίκος Χουλιαράς 

# data[].attributes.subject
Νίκος Χουλιαράς 

# data[].attributes.attachment_link.title
ΝΙΚΟΣ_ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ-ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ

# data[].attributes.attachment_link.description
ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ

# data[].attributes.headline
"Τα παιχνίδια του Φλεβάρη"

ιστορία από τη Λότη Πέτροβιτς - Ανδρουτσοπούλου

# data[].attributes.subject
"Τα παιχνίδια του Φλεβάρη"

ιστορία από τη Λότη Πέτροβιτς - Ανδρουτσοπούλου

# data[].attributes.body
Όταν γεννήθηκε ο Φλεβάρης, ο αδερφός του ο Γενάρης του έκανε δώρο ένα μπαλάκι από χιόνι.

-Τρώγε να μεγαλώσεις, για να μπορείς να παίξεις με τον αδερφό σου, του έλεγε κάθε τόσο η μαμά του. Μόλις μάθεις να τρέχεις, θα παίξετε χιονοπόλεμο, κυνηγητό και κρυφτό.

Ο Φλεβάρης, ωστόσο, αργούσε να μάθει να τρέχει. Ούτε να περπατήσει καλά καλά δεν μπορούσε. Το γιατί δεν το είχε προσέξει κανείς στην αρχή. Έπειτα, πρώτος το παρατήρησε ο πατέρας του, ο Χειμώνας.

-Γυναίκα, είπε στην Παγωνιά. Το παιδί μας το δεύτερο θαρρώ πως γεννήθηκε λίγο κουτσό. Να δεις που δε θα μπορέσει να τρέξει ένας μήνας κανονικός…

-Να φωνάξουμε γρήγορα ένα γιατρό!, ανησύχησε η Παγωνιά. Να φέρουμε τον καλύτερο!

Έτσι, ο Χειμώνας φώναξε τον πατέρα του, γιατί όλος ο κόσμος ξέρει πως ο πιο καλός γιατρός είν΄ ο Χρόνος.

-Μην ανησυχείτε, είπε ο παππούς Χρόνος, σαν είδε του Φλεβάρη τα πόδια. Ο Φλεβάρης μπορεί να είναι λίγο κουτσός, αλλά δε θ΄ αργήσει να μάθει να περπατάει. Κι αν δεν μπορέσει να τρέξει όσο οι άλλοι, ε, δεν πειράζει… Έχει άλλα χαρίσματα. Γεννήθηκε για να κάνει τον κόσμο να χαίρεται και να ναι κι ο ίδιος ευτυχισμένος!

-Κυνηγητό και κρυφτό θα μπορεί να παίξει;, ρώτησε ανήσυχος ο Γενάρης.

-Θα μπορεί!, βεβαίωσε ο Χρόνος. Μόνο που θα παίζει αλλιώτικα όλα τα παιχνίδια.

Ο Φλεβάρης δε γινόταν, βέβαια, να τρέξει, έτρεχε όμως η σκέψη του. Κατάλαβε, λοιπόν, τι συλλογιζόταν ο αδερφός του και είπε:

-Θέλεις να παίξουμε χαρτοπόλεμο αντί χιονοπόλεμο;

-Δηλαδή;, δεν κατάλαβε ο Γενάρης.

-Θα δεις, έκανε κείνος όλο μυστήριο. Και φώναξε τον Άνεμο που περνούσε απέξω.

-Ε, φίλε, του είπε. Μπορείς να μας κάνεις μια χάρη;

-Ουουουου!, σφύριξε ο Άνεμος με χαρά.

-Μας χρειάζονται χρωματιστά χαρτιά, εξήγησε ο Φλεβάρης.

Σε λίγη ώρα το σπίτι του Χειμώνα και της Παγωνιάς είχε γεμίσει με λογής λογής πολύχρωμα χαρτιά.

Ο Φλεβάρης δεν μπορούσε, βέβαια, να παίξει όσα παιχνίδια χρειάζονταν τρέξιμο, μπορούσε όμως να σκαρώσει εύκολα παιχνίδια που χρειάζονται φαντασία. Πήρε, λοιπόν, ένα ψαλίδι με μύτες στρογγυλεμένες, για να μην τρυπηθεί, κι έκοψε από τα χαρτιά ένα σωρό χάρτινες κορδέλες. Ύστερα, βάλθηκε να κόβει μια μια τις κορδέλες σε μικρά μικρά κομματάκια. Όταν γέμισε με τα χαρτάκια δυο μεγάλες σακούλες, άφησε στην άκρη όσες κορδέλες περίσσεψαν και είπε στον αδερφό του:

-Έτοιμοι για χαρτοπόλεμο!

Ο Γενάρης κατάλαβε στη στιγμή πως παίζεται αυτό το παιχνίδι.

Πήρε, λοιπόν, τη μια σακούλα, έδωσε στον αδερφό του την άλλη κι άρχισαν να ρίχνουν ο ένας στον άλλο χούφτες χούφτες χαρτάκια πολύχρωμα. Κι έγινε ένα παιχνίδι τόσο τρελό, με τόσα γέλια και τέτοιες φωνές, που ξεσηκώθηκε ο κόσμος στο πόδι.

-Τι φασαρία είν΄ αυτή;, παραξενεύτηκε ο Χειμώνας, που ήταν με την Παγωνιά στο εργαστήρι τους κι έφτιαχναν κρύσταλλα για την πλάση.

-Πάω στο σπίτι να δω τι τρέχει, σηκώθηκε η γυναίκα του ανήσυχη.

Όταν αντίκρισε το σπιτικό της η Παγωνιά, παραλίγο να λιποθυμήσει.

-Εγώ φταίω!, φώναξε ο Φλεβάρης. Δική μου ιδέα ήταν ο χαρτοπόλεμος!

-Όποιος και να το σκέφτηκε, απάντησε η Παγωνιά, εγώ ένα ξέρω: πως πρέπει να καθαρίσετε αμέσως το σπίτι, για να μη σας τις βρέξω. Όταν γυρίσω από τη δουλειά μου, θέλω να λάμπει ο τόπος.

Ο Φλεβάρης φώναξε πάλι τον Άνεμο, που περνούσε απ΄ έξω.

-Ε, φίλε! Μήπως μπορείς να ρθεις να μαζέψεις τις κορδέλες και το χαρτοπόλεμο που έχουμε σκορπίσει στο σπίτι;

-Ουουου!, έκανε ο Άνεμος πρόθυμα.

Τέντωσε, λοιπόν, ο Φλεβάρης την πόρτα και τα παράθυρα, για να μπει ο Άνεμος απ΄ όπου τον βόλευε περισσότερο. Έτσι, ο Άνεμος μπήκε από τα παράθυρα, στέγνωσε τις κορδέλες και το χαρτοπόλεμο, τα μάζεψε όλα καλά καλά και τα έβαλε στις μεγάλες του τσέπες. Ύστερα βγήκε από την πόρτα σφυρίζοντας ευχαριστημένος, που είχε βοηθήσει τους φίλους του. Μόνο που ξέχασε πως οι τσέπες του ήταν αέρινες. Έτσι, μόλις βγήκε στο δρόμο, ξαμολήθηκαν οι κορδέλες και ξεχύθηκε ο χαρτοπόλεμος κάτω στη γη!...

-Πάει, τρελάθηκε ο κόσμος, γυναίκα!, είπε στην Παγωνιά ο Χειμώνας, που είδε από το εργαστήρι τους τι γινόταν. Οι άνθρωποι, κάτω στη γη, στολίζουν τους δρόμους και τις πλατείες τους με κορδέλες και γεμίζουν τον κόσμο με χαρτοπόλεμο!...

-Θα πεταχτώ ξανά μια στιγμή ως το σπίτι, μουρμούρισε εκείνη, σίγουρη πως οι γιοί της κάτι πάλι θα είχαν σκαρώσει.

Τα δυο αδέρφια, που χάζευαν από το μπαλκόνι του κρυστάλλινου σπιτιού τους τα κατορθώματα του Ανέμου, όταν είδαν την Παγωνιά να έρχεται αγριεμένη, κοκάλωσαν!

-Τώρα θα μας τις βρέξει, φοβήθηκε ο Γενάρης. Πρέπει να τρέξουμε να κρυφτούμε…

Ο Φλεβάρης, βέβαια, δε γινόταν να τρέξει για να κρυφτεί, ο νους του όμως έτρεχε διαρκώς στο παιχνίδι. Είπε λοιπόν:

-Εγώ λέω καλύτερα να παίξουμε ένα κρυφτό αλλιώτικο, που το σκέφτηκα τώρα δα.

-Τι σόι κρυφτό;, ρώτησε δύσπιστα ο Γενάρης.

-Έλα μαζί μου και μη ρωτάς, είπε ο Φλεβάρης όλο μυστήριο.

Βγήκαν λοιπόν, από την πίσω πόρτα και μια και δυό πήγαν στο σπίτι του παππού τους, του Χρόνου.

-Μπα! Καλώς τα εγγόνια μου, ξαφνιάστηκε ο Χρόνος. Πως από δω;

-Παππού, μας αφήνεις να μπούμε στην αποθήκη σου;, ρώτησε ο Φλεβάρης.

-Τι να κάνετε στην αποθήκη μου;, έσμιξε τα φρύδια ο παππούς.

-Θέλουμε να βρούμε παλιές φορεσιές, από εποχές περασμένες, να παίξουμε ένα κρυφτό διαφορετικό, του εξήγησε γελαστός ο Φλεβάρης.

«Καλά το έλεγα εγώ πως αυτό το παιδί θα παίζει αλλιώτικα όλα τα παιχνίδια και θα ναι πάντα χαρούμενο», συλλογίστηκε ο παππούς. Ξέσμιξε, λοιπόν, τα φρύδια και είπε:

-Σας αφήνω. Ορίστε και τα κλειδιά.

Σε λίγη ώρα ο Φλεβάρης βγήκε από την αποθήκη μασκαρεμένος με τα ρούχα του Καλοκαιριού. Κι ο Γενάρης με τα ρούχα του Φθινοπώρου!

-Τι σας έπιασε και μασκαρευτήκατε;, παραξενεύτηκε ο παππούς.

Όταν του είπαν τι έγινε με τα χαρτιά και πως γέμισε ο κόσμος κορδέλες και χαρτοπόλεμο, γέλασε ο Χρόνος και είπε:

-Έγιναν όλα όπως έπρεπε! Το έλεγα εγώ πως ο Φλεβάρης θα κάνει τον κόσμο χαρούμενο. Πάμε τώρα στη μάνα σας, και μη φοβάστε! Δεν πρόκειται να σας τις βρέξει, έτσι το λέει… Η Παγωνιά, άλλωστε, δεν είναι η Βροχή…

Ξεκίνησαν λοιπόν κι οι τρεις, χωρίς να θυμηθούν να κλείσουν την πόρτα της αποθήκης.

Ο Άνεμος, που έψαχνε από ώρα να ξαναβρεί τους φίλους του, σαν είδε την αποθήκη του Χρόνου ανοιχτή, μπήκε να ρίξει κι εκεί μια ματιά.

-Ουουουου!, έκανε σαν είδε τις παλιές φορεσιές. Τι πολλά και παράξενα ρούχα! Σίγουρα δεν τα χρειάζεται κανείς πια, για να είναι εδώ πεταμένα. Ας τα πάω στους φίλους μου να παίξουμε.

Σήκωσε, λοιπόν, όλες τις παλιές φορεσιές, τις έβαλε στις θεόρατες τσέπες του κι έφυγε σφυρίζοντας ικανοποιημένος. Μόνο που ξέχασε πάλι πως οι τσέπες του ήταν αέρινες και, μόλις βγήκε στο δρόμο, του έπεσαν όλες οι φορεσιές κάτω στη γη.

Όταν τις βρήκαν οι άνθρωποι, σάστισαν στην αρχή. Έπειτα, όμως, φόρεσαν ο καθένας από μία κι άρχισαν να χορεύουν και να γλεντούν.

Ο Χρόνος σταμάτησε κι άρχισε να χαζεύει κι εκείνος το πανηγύρι στη γη. Τόσο, λοιπόν, του άρεσε, που πήρε τα εγγόνια του, μασκαρεμένα όπως ήταν, και κατέβηκαν στη γη, για να γλεντήσουν παρέα με τους ανθρώπους. Και θα έμεναν στο γλέντι ως το βράδυ, αν ξάφνου δε θυμόταν ο παππούς Χρόνος πως περίμενε από ώρα σε ώρα τη θυγατέρα του.

-Ποπό!, έκανε. Πρέπει ν΄ ανέβουμε στη χώρα μας γρήγορα! Όπου να ναι θα έρθει να μου κάνει επίσκεψη και θα τα βάλει πάλι μαζί μας. Πρέπει να της μηνύσουμε πως το σπίτι θέλει σιγύρισμα! Πρέπει να τρέξουμε!

Ο Φλεβάρης δε γινόταν, βέβαια, να τρέξει. Δεν ξεχνούσε, ωστόσο, πως είχε ένα φίλο που μπορούσε να τους συντρέξει σε δύσκολη ώρα. Έτσι, φώναξε πάλι τον Άνεμο, του σφύριξε στ΄ αυτί τι ζητούσε, κι εκείνος του έφερε γρήγορα χαρτιά, κορδέλες, σπάγκο κι ένα ψαλίδι. Και τότε ο Φλεβάρης έφτιαξε στη στιγμή ένα μεγάλο χαρταετό με ουρά φουντωτή κι έγραψε πάνω ένα μήνυμα για τους γονείς του.

-Μπορείς τώρα να τον σηκώσεις ψηλά τον χαρταετό μου;, είπε στον Άνεμο.

-Ουουουου!, έκανε ο Άνεμος και πήρε μαζί του το χαρταετό στον αιθέρα.

Έτσι η Παγωνιά, που έψαχνε ακόμα για τα παιδιά της, είδε το χαρταετό, διάβασε το μήνυμα και κατάλαβε πως οι γιοί της ήταν καλά. Σκέφτηκε ακόμα πως ο Φλεβάρης της, που δε γινόταν να τρέξει, σίγουρα εκείνος είχε φτιάξει κάτι που να πετάει. Φόρεσε ύστερα τα γυαλιά τα κρυστάλλινα που είχε για μακριά και ξαναδιάβασε προσεχτικά το μήνυμα που ήταν γραμμένο στο χαρταετό, για να βεβαιωθεί πως δεν έκανε λάθος.

Το μήνυμα του Φλεβάρη έλεγε:

«Ο Γενάρης κι ο Φλεβάρης πέρασαν καλά.

Ο Χρόνος γυρίζει.

Ετοιμαστείτε! Έρχεται η Άνοιξη!»

# data[].attributes.headline
Γκανάς βιογραφικό 

# data[].attributes.subject
Γκανάς βιογραφικό 

# data[].attributes.attachment_link.title
Γκανάς Μιχάλης

# data[].attributes.headline
Σημαδεμένος απ' την αγάπη 

# data[].attributes.subject
Σημαδεμένος απ' την αγάπη 

# data[].attributes.attachment_link.title
Βασίλης Λέκκας - Σημαδεμένος απ'την αγάπη - Official Video Clip

# data[].attributes.attachment_link.title
Γυάλινα Γιάννενα - αφήγηση Μιχάλης Γκανάς

# data[].attributes.attachment_link.title
Γυάλινα Γιάννενα - Μιχάλης Γκανάς | Zvoura.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα Γυάλινα Γιάννενα είναι το τρίτο ποιητικό βιβλίο του Μιχάλη Γκανά, το οποίο απαγγέλει ο Χάρης Κατσιμίχας στο κομμάτι Μια τέτοια νύχτα πριν από χρόνια.

# data[].attributes.headline
Δράση για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 

# data[].attributes.subject
Δράση για την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου 

# data[].attributes.attachment_link.title
Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου

# data[].attributes.headline
Βιβλιοπαρουσίαση 

# data[].attributes.subject
Βιβλιοπαρουσίαση 

# data[].attributes.headline
Δημήτρης Χατζής, βιογραφικό 

# data[].attributes.subject
Δημήτρης Χατζής, βιογραφικό 

# data[].attributes.attachment_link.title
Χατζής Δημήτρης

# data[].attributes.headline
Εκπαιδευτική επίσκεψη στα Γιάννενα 

# data[].attributes.subject
Εκπαιδευτική επίσκεψη στα Γιάννενα 

# data[].attributes.attachment_link.description
Amazingly Simple Graphic Design Software - Canva

# data[].attributes.headline
Ο Σιούλας ο Ταμπάκος 

# data[].attributes.subject
Ο Σιούλας ο Ταμπάκος 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Σιουλασ ο ταμπακοσ
(διήγημα)

Γαλαζοπράσινη και βαθιά, δίπλα στη μικρή πόλη, απλώνεται η λίμνη. Μέσα στα νερά της καθρεφτίζει τα ψηλά του τα τείχια το παλιό μεσαιωνικό και -θέλουν να λεν- ακόμα παλιότερα κάστρο της.

Πίσω απ' την ανατολική πλευρά του κάστρου, στην άκρη άκρη της λίμνης, πάνω στην όχτη της, βρισκόταν ο μαχαλάς των ταμπάκικων. Έτσι τα λέγανε τα βυρσοδεψεία. Και ταμπάκους λέγανε τους βυρσοδέψες - ταμπάκηδες που τους λένε στις Σέρρες, στο Βόλο, θαρρώ και στη Σύρα.

Σ' όλο το μάκρος του μαχαλά, μέσα στο νερό της λίμνης, αραδιαζότανε τα τομάρια, τεζαρισμένα καλά σε ξύλινα τελάρα και τα παίρναν ύστερα, άμα μουλιάζαν και τ' αργάζανε μέσα στ' αργαστήρια - στα ταμπάκικα.

Όλα θα 'τανε καμιά δεκαπενταριά-είκοσι αυτά τ' αργαστήρια, λιθόκτιστα, δίπατα όλα, με θολωτές μεγάλες πόρτες, στη σειρά κι ακουμπισμένα στα τείχια του κάστρου. Το κάτω πάτωμα είχε τα παράθυρα μικρά, σαν πολεμίστρες. Ήταν όλο ένα μεγάλο χαγιάτι πλακόστρωτο, με κάτι ξύλινες σκάφες από δω κι από κει. Μέσα σ' αυτά τα χαγιάτια, κάνε ξιπόλητοι, κάνε με κάτι μεγάλα ποδήλατα και ξεβράκωτοι -δηλαδή μονάχα με το βρακί τους- δουλεύαν οι ταμπάκοι τα δέρματα. Τ' απάνω πάτωμα πρόβαλλε στο δρόμο κάπου μισό μέτρο παραέξω απ' το κάτω κι είχε τα παράθυρα μεγάλα - είδος βενετσιάνικα. Ήτανε το κατοικιό τους εκεί κι ανέβαιναν από μια μικρή ξύλινη σκάλα μέσ' απ' τ' αργαστήρια. Ο τόπος όλος τριγύρω βρωμοκόπαγε την ξινή δριμίλα* του τομαριού.

182Οι ταμπάκοι παινεύονταν πως ήταν από τους παλιότερους κατοίκους αυτής της πόλης και πως ήταν όλοι τους αρχόντοι "καστρινοί", που τους πέταξαν οι Τούρκοι απ' το κάστρο υστέρα απ' την επανάσταση του Σκυλόσοφου, στα 1612. Και στ' αλήθεια, μιλούσανε το ιδίωμα της πόλης καθαρότερα απ' όλους τους άλλους και το κρατούσαν αμόλευτο στο λεξιλόγιο και στη φωνητική του.

Τα νταραβέρια τους ωστόσο με την πόλη ήτανε πολύ λιγοστά. Σχεδόν ποτέ δεν ανέβαιναν "απάνω" αν δεν είχανε κάποια δουλειά. Καταφρονούσανε τους καινούριους κατοίκους της και μπορεί κανένας να πει πως μήτε τους ήξεραν τους μαχαλάδες που φκιάσαν οι μικρασιάτες πρόσφυγες. Έμεναν εκεί, πίσω από το κάστρο, ένας κόσμος ξεχωριστός και κλεισμένος. Τελειωμένος.

Λίγο παραπάνω απ' τα δικά τους τ' αργαστήρια ήτανε τα ξυλάδικα. Μετσοβίτες και ζαγορίσιοι -απ' τα βλαχοζάγορα- δουλεύαν εκεί. Οι ταμπάκοι δεν είχανε κανένα νταραβέρι μαζί τους. Δυο δρόμους παραπάνω, οι βαρελάδες -μετσοβίτες και βλάχοι κι αυτοί, βοβουσιώτες* και ντομπρινοβίτες*- κοπανούσανε χρόνια εκεί πέρα, πάνω στα ρόμπολα και τις οξιές, με τα ξύλινα σφυριά τους, τον ίδιο μόχτο. Οι ταμπάκοι τους ξέρανε, τους καλημέριζαν, διαφορές δεν είχαν μαζί τους και πάρε-δώσε δεν είχαν. Ήταν, βλέπεις, ντατσκαναραίοι, ήγουν χωριάτες. Λίγο παρακάτω, δίπλα στ' αργαστήρια τους ήταν η Σκάλα. Τα μεγάλα καΐκια της λίμνης, σκαφιδωτά κι αργοκίνητα, ξεφόρτωναν εκεί, απ' τα χωριά που βρίσκονταν αγνάντια, καυσόξυλα, σφαχτά, τυριά, βουτύρατα και τα τέτοια. Οι ταμπάκοι ψωνίζαν άμα χρειαζόντανε κάτι, μα και κει δεν είχανε πολλά νταραβέρια -τι νταραβέρια με τους χωριάτες; Το βράδυ πηγαίνανε σε δικά τους κρασοπουλειά όπου δεν πατούσαν χωριάτες- μονάχα καϊκτσήδες από το μικρό νησί της λίμνης μπαίνανε καμιά φορά και πίνανε λίγο μαζί τους, πριν γυρίσουν στο νησί τους το βράδυ. Μ' αυτούς τους ένωνε το πάθος του κυνηγιού - γι' αυτό τους δίναν το ελεύτερο να κάτσουνε δίπλα τους.

Σ' αυτά τα κρασοπουλειά τα δικά τους, τα τραπέζια ήτανε χαμηλά κι είχανε στη μέση μια τρύπα, για να μπαίνει το χειμώνα το μαγκάλι. Καθόντανε γύρω γύρω, σε σκαμνιά που 'τανε κι αυτά χαμηλά και το κρασί πριν το πιούνε το ζεσταίνανε σε χαλκωμένους μαστραπάδες. Η κουβέντα γύριζε πάντα σε παλιές ιστορίες, κυνήγια, τέτοια πράματα. 183Άντρες σκληροί και περήφανοι, σπάνια μιλούσανε για δουλειές και συμφέροντα -δεν το καταδέχονταν. Και πολιτική δε μιλούσανε - δεν είχανε με ποιον να τσακωθούνε, γιατί 'ταν όλοι τους σφόδρα βενιζελικοί - Ελλάδα των πέντε θαλασσών, καθώς ταιριάζει σε παλιούς καστρινούς αρχοντάδες. Ψήφιζαν πάντοτε και το βενιζελικό υποψήφιο δήμαρχο και τους βενιζελικούς επιτρόπους στο μητροπολιτικό ναό του Αγίου Αθανασίου και τελειώνανε και μ' αυτά. Αυτάρκεια. Ηθική. Κοινωνική. Πολιτική.

Και επαγγελματική. Κανένας δεν έφυγε απ' το επάγγελμα και κανένας ξένος δεν έμπαινε -η παράδοση του σιναφιού, που 'ταν κι από τα παλιότερα της πόλης, λεν οι αρμόδιοι, δεν είχε αλλάξει ακόμα. Μόνο που στα χρόνια που γράφω, καθώς ήταν λιγοστοί και δένονταν όλοι με συγγένειες μεταξύ τους, είχε γίνει πια και δουλεύαν συνεταιρικά σε κάθε εργαστήρι. Μαστόροι και καλφάδες γίναν ένα -ήταν όλοι τους μαστόροι πια- και νοικοκυραίοι. Αυτό μονάχα είχε αλλάξει. Όλα τ' άλλα μέναν όπως ήταν από τον καιρό που πρωτόγιναν αυτά τ' αργαστήρια. Πολύ λίγο γνοιαζόνταν αυτοί να μάθουν τι γίνεται αλλού με τα δέρματα. Ακόμα και την ψαρόκολλα - τσουκάλι τη λέγανε- τη φκιάχνανε πάντα μονάχοι τους από τα ψάρια της λίμνης. Και βαφές και βαψίματα, όπως τα ξέραν, όπως τα βρήκαν. Και όλα. Όπως τα ξέραν, όπως τα βρήκαν. Αναντάμ παπαντάμ.*

Ταμπάκος αναντάμ παπαντάμ ήτανε κι ο Σιούλας. Από πατέρα ταμπάκο, από μάνα κόρη ταμπάκου. Εκεί γεννήθηκε. Εκεί έπαιξε τα κότσια και τη σκλέντζα -όπως λέγανε το ξυλίκι- τις ομάδες - όπως λέγανε τις αμάδες- τ' αμπελοπήδημα και τα σκλαβάκια και χτυπήθηκε στον πετροπόλεμο με τα παιδιά απ' τους γειτονικούς μαχαλάδες. Εκεί έμαθε γράμματα και κολύμπι, πρωτοπήγε στην εκκλησιά και στο κυνήγι στη λίμνη. Και μεγάλωσε, μπήκε στη δουλειά, παντρεύτηκε κι έφκιασε δική του φαμίλια κι έμεινε πάντα με την ψυχή του γεμάτη κλειστή περηφάνεια, ατράνταχτη αυτάρκεια κι αδυσώπητη καταφρόνια για κάθε καινούριο. Κάθε νεωτερισμός ήταν ξιπασμός.*

Ένας δικός τους -σπανιότατο πράμα- πήγε και ξενιτεύτηκε. Πήγε μακριά και γύρισε κάποτε με χρυσή καδένα στο γιλέκο και παράδες στην τζέπη: Και καθώς το αίμα δε γίνεται νερό, στριφογύριζε όλη μέρα στα ταμπάκικα και το βράδυ πήγαινε στα κρασοπουλειά τα δικά τους και καθόταν μαζί τους. Και γιατί να μη κάθεται; Μόνο που ξεπήδαγε κάθε τόσο 184κι ήθελε πάντα να λέει για τις χώρες τις μακρινές και τα θάματα που 'δαν τα μάτια του. Τον στραβοκοιτάξανε στην αρχή, τον αποπήρανε καναδυό φορές, πάλι δεν έλεγε να το κόψει.

Ήτανε λέει μεσημέρι, καλοκαίρι, κι οι ταμπάκοι, όπως ήτανε με τα βρακιά τους μονάχα στ' αργαστήρια, βγήκαν λίγο να ξαποστάσουν και να πάει και το ψωμί παρακάτω, όσο να πιάσουνε πάλι δουλειά. Ήτανε κι αυτός εκεί και πήγε πάλι κάτι να πει, πάλι για τα ταξίδια.

- Και δε μου λες, σε περικαλούμε, τον ρώτησε άξαφνα ο Σιούλας και σηκώθηκε σιγά σιγά και πήγε κοντά του. Έμαθες και να διαβάζεις τίποτα φράγκικα εκεί που πήγες;

- Και βέβαια... Κατιτίς έμαθα, είπε ο ανύποπτος άνθρωπος.

- Τότες διάβασέ μας εδώ πέρα τι γράφει. Του γύρισε τα πισινά του και χτυπούσε με τις δυο του τις παλάμες τα μεγάλα γράμματα της ξενικής μάρκας που 'τανε σταμπαρισμένα στο πανί του βρακιού του.

Οι ταμπάκοι γελούσανε δυνατά, γελούσαν κι οι γυναίκες απ' τα παράθυρα. Αυτός χτύπαγε πάντα μ' άγριο πάθος τα πισινά του με τις παλάμες του:

- Διάβασέ τα, ντε...

Ο άνθρωπος λέει έβγαλε την καδένα απ' το γιλέκο και ποτές του δεν ξαναμίλησε για τα ταξίδια του και τους Φράγκους του - τουλάχιστον εκεί στα ταμπάκικα. Δεν είχε αστεία μ' αυτούς.

Περνάν ωστόσο τα χρόνια, οι άνθρωποι γερνάνε, ρεύουνε χρόνο με χρόνο τα τείχια του κάστρου, αλλάζουν όλα και μήτε προφταίνεις να το νιώσεις. Δίχως να το νιώσει κι ο Σιούλας, τα μαλλιά του πήραν κι ασπρίζαν. Τα πόδια του, χρόνια μέσα στα νερά, κάπου κάπου το βράδυ πιανότανε. Η Σιούλαινα, σαν κουνέλα, κάθε χρόνο γεννούσε καινούριο Σιουλόπουλο. Και μια τρακάδα παιδιά, πρέπει να χορτάσουν και να ντυθούν και να ποδεθούν και να πάνε σκολειό - αλέθεται ο άνθρωπος με τούτο και κείνο και το 'να και τ' άλλο, με το σήμερα και με τ' αύριο, δεν προφταίνει μια στιγμή να σταθεί και να ιδεί τι γίνεται ολόγυρά του.

Κι οι ταμπάκοι δεν προφτάσαν κι αυτοί να ιδούνε τι γίνεται γύρω τους, τι ν' άλλαξε τάχα και πότε ν' άλλαξε, κι η δουλειά στα ταμπάκικα όλο και χειρότερα πήγαινε. Σεβρά, λουστρίνια, αδιάβροχα τα φέρναν απόξω, φτηνότερα και καλύτερα δουλεμένα, ακόμα και τις βακέτες και τα σολοδέρματα. Δυο τρεις παλιοί δερματεμπόροι στο παζάρι της πόλης το βρήκανε συμφερότερο, αντίς να παιδεύονται με τους ταμπάκους, να μαζώνουνε 185τα τομάρια και να τα στέλνουν ακατέργαστα στην Ιταλία, στη Μασσαλία, ακόμα και στη Σύρα, για να τ' αργαστούν εκεί. Με τις μηχανές.

Άρχισε έτσι σιγά σιγά και κάθε βράδυ στα κρασοπουλειά των ταμπάκων απλωνότανε μια θολή καταχνιά πάνω από τα σκυμμένα κεφάλια. Καμπόσοι δουλεύανε πια δυο τρεις μέρες τη βδομάδα μονάχα. Καμπόσοι το ξέραν πως δεν αφήσανε τίποτα στο σπίτι τους για το βράδυ. Και το ξέραν όλοι πως οι γυναίκες τους διακονεύονται η μια με την άλλη, μοιράζονται αυτές το φαρμάκι και το πίνουνε μοναχές τους, δίχως να τους λένε τίποτα μήτε παραέξω να λένε, αν τύχει κι έχουν δικούς τους.

Αυτοί -κανένας δεν κλαιγότανε, δεν μαρτύραγε τίποτα για τη φτώχεια του, ντρεπόνταν ο ένας τον άλλονε να μιλήσουν. Και κανένας δεν ξέκοβε, δεν έφευγε να πιάσει άλλη δουλειά, τέτοια προδοσιά δεν την έκανε. Βαστούσαν όλοι μαζί το ταμπάκικο, το βαστούσανε σαν ένα ταμπούρι, σαν να μην άλλαξε τίποτα. Και τις Κυριακές, όλο το χειμώνα, τα δίκαννά τους από τη λίμνη αντιλαλούσανε πάντα στην πόλη σαν ένα αδάμαστο "παρών" - τ' αντρίκειo πάθος τους, τ' αρχοντικό του κυνηγιού.

Στα μεγάλα κλείσματα -κλεισίματα των πουλιών δηλαδή- που γίνονταν στη λίμνη απ' όλους μαζί τους κυνηγούς, αυτοί μένανε πάντα πρώτοι και καλύτεροι. Το 'χανε σαν προνόμιο ν' αρχίζουν αυτοί πριν από το χάραμα από την πιο μακρινή άκρα της λίμνης, λάμνοντας αγάλια αγάλια κι όλο κλείνοντας με το ντουφεκίδι τους προς τη μέση της λίμνης τα τρομαγμένα κοπάδια απ' αγριόπαπιες -γέσια και καναβές, καθώς τα 'λεγαν- φαλαρίδες - τα μαύρα νεροπούλια με τις άσπρες μύτες- και κάποτε και τις μεγάλες όμορφες αγριόχηνες πόχουνε μπροστά στα στήθια τους, κάτω απ' τα φτερά τους ένα δεύτερο φτερό, σα μετάξι και σα μαλλί, που το λένε μπάλσαμο και το φύλαγαν οι γυναίκες για τις πληγές- τέλειο πράμα.

Στη μέση της λίμνης στέκονταν αράδα μέσα στις βάρκες τους, με τα δίκαννα στο χέρι, οι άλλοι κυνηγοί από την πόλη και το νησί. Και τα πουλιά πέφτανε πάνω τους, κοπάδια ολόκληρα, χέρια μονάχα να 'χεις εκείνη την ώρα να ντουφεκίζεις κι άνθρωπο να σου γεμίζει -δουλειά που την έκανε συνήθως ο καϊκτσής, λάμνοντας κιόλας σιγά σιγά, για να μαζεύει τα σκοτωμένα πουλιά - σε κάθε βάρκα λογαριαζόταν δικό της το πουλί που βρισκόταν κοντά της, άσκετο από ποιον βαρέθηκε.

Και σ' αυτά τα κλεισίματα των πουλιών τα μεγάλα και στα δικά του τα μοναχικά κυνήγια της Κυριακής, ο Σιούλας ξαναζούσε ακόμα τους καημούς και τα μεράκια και τις περηφάνιες της ψυχής του από τον καιρό της νιότης του ως τα τώρα που πήρε και γέρασε, πήρε και φτώχυνε - ξέπεσε. 186Το βράδυ γύριζε σπίτι κατακομμένος, με τα πόδια πιασμένα από το κάτσιμο σταυροπόδι όλη μέρα μέσα στο στενό καραβούλι,* με τα ρούχα μουσκεμένα απ' την υγρασία. Άνοιγε την πόρτα σπρώχνοντάς την με την πλάτη και πετούσε τα κυνήγια στο πάτωμα, στη μέση από το δωμάτιο. Ξαπλωνότανε δίπλα στο τζάκι, στο "μπάσι" που 'χαν όλα τα σπίτια στο χειμωνιάτικο το δωμάτιο -έπεφτε μπρούμυτα κι έβαζε τα παιδιά του ν' ανεβούν όλα στην πλάτη του να τον πατήσουν- να πατήσουν την πλάτη του που τον πόναγε. Τα παιδιά ξεφώνιζαν, γελούσαν, τον χτυπούσαν κλοτσιές, ξεφώνιζε κι αυτός. Το σκυλί ξετρελαινόταν και δεν ήξερε ποιον να πρωτογαβγίσει. Ήταν ακόμα μια ευτυχισμένη στιγμή μέσα στην καταχνιά που κατέβαινε στα ταμπάκικα.

Μονάχα η Σιούλαινα γονατισμένη στο πάτωμα μέτραγε και ξαναμέτραγε τα παπιά. Τέσσερα για το σπίτι, ένα ζευγάρι στην αδερφή της, ένα ζευγάρι στην πεθερά της - αν πουλούσαν τα ρέστα; Ήταν μια σκέψη που μήτε με τα μάτια δεν είχε κουράγιο να τη φανερώσει σ' αυτόν. Οι καϊκτσήδες, οι νησιώτες κι άλλοι φουκαράδες μέσα στην πόλη κυνηγούσανε, κάναν το κέφι τους, τρώγαν όσα θέλαν και βγαίναν ύστερα στο παζάρι, κάνε μοναχοί τους καν οι γυναίκες ή τα παιδιά τους και τα περιπλέον τα πούλαγαν. Ένας ταμπάκος, ποτές. Για τον κόσμο όλον...

Κι ήρθε τότε μια βδομάδα ολόκληρη που τ' αργαστήρι του Σιούλα σταμάτησε. Ούτε στ' άλλα γινόταν τίποτα -ψευτοδούλευαν. Η γυναίκα του τα 'φερε βόλτα μοναχή της, ξετίναξε το σπίτι, πήρε κι από τις άλλες γυναίκες - είναι αλήθεια πως έδωσε κάτι κρυφά και στον εβραίο τον παλιατζή, που 'χε μυριστεί τι γινόταν στα ταμπάκικα. Αυτουνού δεν του 'πε τίποτα, δεν τον ρώτησε τίποτα, μήτε τον κοίταξε στα μάτια, όλη τη βδομάδα. Παραπάνω δεν το μπόρεσε. Σταύρωσε τα χέρια κι έκατσε κι έκλαψε καρτερώντας το μεσημέρι που θα 'ρχονταν όλοι και δε θα 'χε να τους δώσει μήτε φαΐ μήτε ψωμί.

Αυτός ανέβηκε πάνω, μπήκε στο δωμάτιο, την είδε στη γωνία, τα 'νιωσε τα μάτια των παιδιών του κι ήταν καρφωμένα πάνω του.

- Και τ' άφησες έτσι τα παιδιά;

Αυτή δε μίλησε, καθόταν πάντα στην άκρη με το κεφάλι σκυμμένο.

- Και δεν έπαιρνες κατιτίς από το μπακάλη;

187Η γυναίκα σήκωσε μια φορά τα μάτια της και κοίταξε. Μήτε λύπη, μήτε παράπονο, μήτε θυμός δεν ήτανε μέσα -τα μάτια της τον παρακαλούσανε να σωπάσει. Αυτός αγρίεψε:

- Τι δε μιλάς; Γιατί;

Ξανάσκυψε το κεφάλι της:

- Δε μας δίνει πια, είπε με ταπεινοσύνη σα να 'φταιγε αυτή.

- Και ψωμί; Τι δεν έπαιρνες λίγο ψωμί;

- Μήτε ο φούρνος μάς δίνει.

Σηκώθηκε κι έφυγε γρήγορα γρήγορα για να κρύψει τα δάκρυα που την έπνιξαν. Πιο πολύ για την αδικία τη δική του παρά για τη δυστυχία.

Τα παιδιά σκορπίσανε, έφυγε κι εκείνη, πήγε στην αδερφή της να κλάψουν μαζί. Αυτός απόμεινε μόνος μέσα στο δωμάτιο, μέσα στο σπίτι. Πιο πολύ κι από τη δυστυχία, απ' την πληγωμένη περηφάνια και την ντροπή μπροστά στα παιδιά του, όλο τ' απόγεμα, μοναχός του εκεί μέσα, σκεφτότανε τη γυναίκα - την αδικία του. Ένας κόμπος ανέβαινε και ξανανέβαινε στο λαιμό του. Είκοσι χρόνια μαζί της, πρώτη φορά στοχαζότανε τώρα γι' αυτήν.

Έπαιρνε να βραδιάσει όταν σηκώθηκε. Κανένας τους δεν είχε ακόμα γυρίσει στο σπίτι. Ξεκρέμασε το δίκαννο, το κοίταξε, το ξανακοίταξε, το πήρε παραμάσκαλα και κατέβηκε.

- Τι έπαθε, ρώτησε ο γύφτος κι έκανε να το πάρει.

Δεν του 'χε την όρεξη ν' ανοίξει τώρα κουβέντες μαζί του. Ήταν ένας γύφτος, όνομα και πράμα, φουκαράς ψευτοντουφεξής σε μια τρύπα στα μπιζεστένια -δίπλα στ' αργαστήρια των κουδουνάδων- κι έφκιαχνε για ένα τίποτα τα ντουφέκια των φουκαράδων. Δεν του 'δωσε το ντουφέκι, τον κοιτούσε στα μάτια, τον κάρφωνε με τα μάτια του.

- Το 'χω για πούλημα, είπε τέλος κοφτά και του 'δωσε το ντουφέκι. Θα πάρω άλλο.

Ήταν ένα καλό βελγικό δίκαννο, δωδεκάρι δίχως λύκους. Ο γύφτος το 'ξερε από παλιά, μήτε το πήρε στα χέρια του μήτε το κοίταξε. Κοίταζε αυτόν, και τα γύφτικα, μπιρμπίλικα μάτια του παίζανε στο καπνισμένο του μούτρο. Κούνησε το κεφάλι του πέρα δώθε:

- Όχι, Σιούλα... Μη το δώσεις, αδερφέ μου.

- Δεν το παίρνεις δηλαδή;

- Εγώ το παίρνω και το παραπαίρνω... Και διάφορο θα 'χω...

- Δεν τ' αφήνεις αυτά τα γύφτικα τα παζάρια; Πόσα δίνεις;

- Ξέρω, είπε ήρεμα, ήταν μαθημένος να τον λένε γύφτο - δεν τον πείραζε. Ξέρω, Σιούλα, που δε θα πάρεις άλλο... Στενοχώριες, αναδουλειές, τα παιδιά... 188Μα μη το δώσεις, αδερφέ μου, το δίκαννο, δεν το ξαναπαίρνεις ύστερα.

Ο γύφτος δεν παζάρευε.

- Ξέρω... Ήρθανε κι άλλοι ταμπάκοι, πολλοί, κακό πράμα. Όποιος το 'χε ένα μονάχο, εγώ δεν το πήρα... Χρόνια τρώω το ψωμί σας, όλο με τους φουκαράδες... Δώσ' το σ' άλλον. Δεν τα μολεύω τα χέρια μου...

Κατέβασε τα μάτια του, κατέβασε το κεφάλι του. Ένας γύφτος τον είχε πει φουκαρά. Και πως δεν μολεύει τα χέρια με το δίκαννο το δικό του. Δεν ήτανε γι' αυτό -μήτε το σκέφτηκε. Ακόμα μια φορά μέσα στην ίδια μέρα ξαναστοχαζότανε τώρα την αδικία- κι από το φούρνο τι δεν έπαιρνες λίγο ψωμί; -και δεν τ' αφήνεις τα παζάρια τα γύφτικα; Αν ο γύφτος δεν έβγαζε τα καπνά του να στρίψουν τσιγάρο, θα 'φευγε κυνηγημένος την ίδια στιγμή - ντρεπότανε.

- Έχεις δίκιο, είπε σε λίγο χωρίς να σηκώσει τα μάτια του. Ύστερα τα σήκωσε και τον κοίταξε. Καλός άνθρωπος είσαι, του 'πε σα να του το χρώσταγε και του χαμογέλασε. Κίνησε να φύγει.

Ο γύφτος τον σταμάτησε.

- Ξέρω, είπε πάλι... Δυσκολίες, αναδουλειές, τα παιδιά... Μα μη το δώσεις το ντουφέκι σου, ταμπάκος άνθρωπος. Θα μαραθείς.

Έβγαλε και του 'δωσε ένα κατοστάρικο.

- Άμα είναι το, το ξαναφέρνεις...

Το πήρε. Το πήρε και δεν ένιωθε καμιά ντροπή. Το κράταγε μέσα στη χούφτα του και μια γλύκα περνούσε σ' όλη του την ψυχή, ως το κορμί του την ένιωθε, σα μια ζέστα. Όχι που θα το πήγαινε σπίτι. Πιο πολύ γι' αυτή τη γνωριμιά των ανθρώπων -πρώτη φορά στη ζωή του, τη γνωριμιά των φουκαράδων, που 'πε κι ο γύφτος, πρώτη γνωριμία του εαυτού του- δεν είσαι άδικος, εσύ Σιούλα... Καθώς περνούσε τους δρόμους κατεβαίνοντας για τα ταμπάκικα, κατιτίς καινούριο, ζωντανό και ζεστό, σαν ένα φως έπαιζε μέσα του. Σχεδόν χαρούμενο μέσα στην κατάμαυρη δυστυχία. Κάτι που δε μαραίνεται.

Είχε νυχτώσει πια όταν πέρναγε το δρόμο που 'χαν τ' αργαστήρια τους οι ξυλάδες κι οι βαρελάδες. Άκουσε που φώναζαν τ' όνομά του. Ήταν ένας βαρελάς Μετσοβίτης -ένας ροδοκόκκινος, καταστρόγγυλος άνθρωπος με φουσκωμένες τις πλάτες από το σκύψιμο.

- Καλησπέρα.

- Και για πού βραδιάτικα με το δίκαννο;

189- Να μωρέ, ζάβωσε λίγο και το πήγα στο γύφτο. Καλός άνθρωπος, είπε ξαφνικά χωρίς να το θέλει.

- Δεν τον ξέρω, είπε ο βαρελάς. Και τι μας έφταιξε εμάς; Έλα να πιεις μια ρακή.

Ποτές του δεν είχε μπει σ' αυτό το κρασοπουλειό - χάνι και κρασοπουλειό μαζί, που πήγαιναν οι ξυλάδες, οι βαρελάδες, φαμελίτες νοικοκυραίοι, φουκαράδες της γειτονιάς και χωριάτες που νυχτώθηκαν στην πόλη. Ο βαρελάς κέρασε το ρακί κι άρχισε κι έλεγε για τις αναδουλειές και τα βάσανα.

- Κι εσείς δεν είστε καλά, είπε σε μια στιγμή.

- Όχι, δεν είμαστε καλά, αποκρίθηκε αυτός και δε ντρεπόταν καθόλου που το 'πε. Δεν είμαστε καλά.

- Και τι θα κάνετε;

- Δεν ξέρω... Κανένας δεν ξέρει...

- Κακό πράμα, είπε ο βαρελάς.

Αυτός δεν τον άκουγε πια. Ένιωθε μέσα του κείνη την ώρα σαν ένα ξεχείλισμα και τίποτα άλλο δεν ήθελε παρά να σηκωθεί και να τους κεράσει όλους εκεί μέσα, τους βλάχους, τους γύφτους, τους χωριάτες, τους φουκαράδες, όλους. Δεν έκαμε τίποτα τέτοιο. Κέρασε κι αυτός ένα ρακί το βαρελά του και τον καληνύχτισε πρόσχαρα.

- Καλός άνθρωπος είναι κι αυτός, το 'λεγε και το ξανάλεγε μέσα του, να το νιώσει, να το χορτάσει. Καλός άνθρωπος -μα πού στο διάολο κρύβονταν όλοι τους;

Μπαίνοντας στο δρόμο των ταμπάκικων, βρέθηκε μπροστά σ' ένα απ' τα κουτσούβελα τα δικά του. Το φώναξε κοντά, του 'δωσε κρυφά λεφτά να τα δώσει στη μάνα του, του 'δωσε και το ντουφέκι. Ντρεπότανε να πάει μονάχος του. Κι ούτε πήγε ως αργά τη νύχτα, όταν σιγουρεύτηκε πια πως εκείνη πλάγιασε και κοιμήθηκε. Έπεσε δίπλα της στο στρώμα, ούτε κείνη μίλησε, ούτε αυτός, ούτε σάλεψαν.

Πριν απ' το χάραμα σηκώθηκε. Πατώντας στα νύχια, πήρε πάλι το δίκαννο και κατέβηκε. Εκείνη ούτε σάλεψε πάλι. Αυτός μπήκε στο καραβούλι και τράβηξε για τη Μεγάλη Βαθειά -έτσι το λέγανε τ' ανοιχτό μέρος της λίμνης. Έλαμνε κατά τις καλαμιές, χώνοντας βαθιά τα κουπιά στο νερό- βιαζότανε.

Όταν γύρισε πίσω είχε φέξει πια για καλά. Μια κρύα φωτεινή χειμωνιάτικη μέρα. Στην πόρτα στ' αργαστήρι στάθηκε κι έβαλε μια φωνή. Τα παιδιά κατεβήκαν και θάμαζαν το πλούσιο κυνήγι. Ξεκρέμασε απ' την πλάτη του το δίκαννο και τους το 'δωσε, τους έδωσε και τρία παπιά.

190- Δώστε τα στη μάνα σας, τους είπε μόνο.

Ξανάφυγε με καμιά δεκαριά πουλιά στα χέρια του κι ούτε γύρισε να κοιτάξει κατά το σπίτι. Ήξερε πως πίσω απ' το τζάμι ήταν τα δάκρυά της. Και τράβηξε γραμμή κατά το παζάρι, μέσα απ' τα ταμπάκικα, μπροστά απ' τ' αργαστήρια, στητός, χτυπώντας βαριά τα ποδήματά του...

...Έτσι πήγε κάποτε ο πρώτος ταμπάκος, στάθηκε στο παζάρι και πούλησε το κυνήγι του - ύστερα πήγανε κι άλλοι. Πίσω του εκείνη τη μέρα οι σάλπιγγες των νέων καιρών γκρέμιζαν από θεμέλια τα τείχη της ταμπάκικης Ιεριχώς μέσα σε πανδαιμόνιο απ' ουρλιαχτά μηχανών. Κόντευε η άνοιξη και πάνω απ' τη λίμνη κοπάδια αγριόχηνες τραβούσανε πια για ψηλότερα. Σαν τρομαγμένα κι αυτά...

δριμίλα: έντονη μυρουδιά (από το δριμύς).

βοβουσιώτης: από την περιοχή της Βοβούσας (Αώου).

ντομπρινοβίτες: απ' το χωριό Ντομπρίνοβο.

αναντάμ παπαντάμ: από γενιά σε γενιά.

ξιπασμός: κομπασμός, αλαζονεία.

καραβούλι: καραβάκι, βάρκα.

Δημήτρης Χατζής (1913-1981)
Γεννήθηκε στα Γιάννενα. Φοιτητής ακόμα της Νομικής εξορίστηκε από τη δικτατορία του Μεταξά. Στην Κατοχή πήρε μέρος στην αντίσταση. Έζησε πολλά χρόνια (1949-1974) ως πολιτικός πρόσφυγας στην Ουγγαρία και στο Ανατολικό Βερολίνο. Συμπλήρωσε τις νομικές σπουδές του με φιλολογικές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Χούμπολτ. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Χωρίς ριζοσπαστικούς νεοτερισμούς στη γραφή, καλλιεργεί τη ρεαλιστική αφήγηση, χρησιμοποιώντας όμως μια γλώσσα πολυ δραστική. Συμπάσχει με τους ήρωές του, που η μοίρα τους παρουσιάζεται να είναι στενά δεμένη με τις κοινωνικές συνθήκες ή τις κοινωνικές ανακατατάξεις. Έργα: Η φωτιά, μυθιστόρημα (1946), Το τέλος της μικρής μας πόλης, διηγήματα (1963), Ανυπεράσπιστοι, διηγήματα (1966), Το διπλό βιβλίο, μυθιστόρημα (1976), Σπουδές, διηγήματα (1976), Θητεία, αγωνιστικά κείμενα 1940-1950 (1979), Γλώσσα και πολιτική, μελετήματα (1975). Ένα χρόνο πριν πεθάνει είχε αρχίσει να εκδίδει το λογοτεχνικό περιοδικό Πρίσμα.

Δημήτρης Χατζής [πηγή: Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας]

Εποχές και Συγγραφείς. Δημήτρης Χατζής (βίντεο) [πηγή: Ψηφιακό Αρχείο της ΕΡΤ]

Το εξώφυλλο της α' έκδοσης

Δημήτρης Χατζής
1. Εργοβιογραφικά στοιχεία
Ο Δημήτρης Χατζής γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 1913 στα Ιωάννινα, που μόλις εκείνο το χρόνο είχαν αποτελέσει πόλη του ελληνικού κράτους. Τελείωσε το γυμνάσιο στη Ζωσιμαία Σχολή και μπήκε στη Νομική Αθηνών, από την οποία δεν αποφοίτησε. Αναγκάστηκε να εργαστεί στην εφημερίδα του πατέρα του "Ήπειρος" μετά τον θάνατο εκείνου από τα 17 του χρόνια.

Εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα το 1935 και εξαιτίας της δράσης του συνελήφθη από τη δικτατορική κυβέρνηση Μεταξά και εξορίστηκε στη Φολέγανδρο το 1936. Στη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στο ΕΑΜ και εργάστηκε στον αντιστασιακό τύπο. Το 1947 εκτοπίστηκε στην Ικαρία και μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο βρέθηκε πολιτικός πρόσφυγας στη Ρουμανία και κατόπιν στην Ουγγαρία. Σε μεγάλη ηλικία ήδη, σπούδασε Βυζαντινή Ιστορία και Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης και συνέχισε τις σπουδές του σε επίπεδο διδακτορικής διατριβής στην Ακαδημία των Επιστημών του Ανατολικού Βερολίνου, ως υπότροφος, το διάστημα 1957-1962. Το 1962, βοηθός στην έδρα βυζαντινής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης, ίδρυσε το Νεοελληνικό Ινστιτούτο, όπου διδασκόταν η νεοελληνική γλώσσα και λογοτεχνία και επιμελήθηκε την έκδοση αρκετών μεταφρασμένων από τα ελληνικά λογοτεχνικών έργων. Δίδαξε ακόμη στο Παρίσι και τη Γενεύη, κατά διαστήματα, την περίοδο 1968-1973 και το 1975, μετά την πτώση της Δικτατορίας, εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Συμμετείχε έντονα στην πολιτιστική ζωή του τόπου και, εκτός των άλλων, εξέδιδε το περιοδικό Πρίσμα, με αντικείμενο θέματα από την παγκόσμια λογοτεχνία. Πέθανε τον Ιούλιο του 1981.

Έργα του: Η φωτιά (μυθιστόρημα, 1946), Το τέλος της μικρής μας πόλης (διηγήματα, 1953, 1963), Ανυπεράσπιστοι (διηγήματα, 1965), Το διπλό βιβλίο (μυθιστόρημα, 1976), Σπουδές (διηγήματα 1976), Θητεία (διηγήματα, 1979). Δημοσιεύτηκαν επίσης, στα νεανικά του χρόνια, ποιήματα και άλλα κείμενα σε διάφορα περιοδικά. Το έργο του, κατά κύριο λόγο, υποστηρίζει και ανανεώνει την παράδοση του κοινωνικού ρεαλισμού στη μεταπολεμική ελληνική πεζογραφία. Με εργαλείο τη μαρξιστική θεώρηση των πραγμάτων επιλέγει και επεξεργάζεται τα θέματά του έτσι ώστε τα κείμενά του να χαρακτηρίζονται από αυστηρή οργάνωση και κοινωνιολογική προσέγγιση. Οι περισσότεροι ήρωές του παρουσιάζονται ως δημιουργήματα των συνθηκών του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο γεννιούνται και ζουν, ως αποτέλεσμα των κοινωνικών αναγκαιοτήτων. Ωστόσο, η ιδεολογική αυτή επιλογή δεν τον εμποδίζει να παρουσιάζει τα πρόσωπα με διάθεση καταγραφής της συναισθηματικής τους κατάστασης και ακόμα, αρκετά συχνά, με ψυχογραφική οξύτητα.

Όπως ο ίδιος ανάλυσε στα θεωρητικά του κείμενα, προσπάθησε στο έργο του να επινοήσει τεχνικές της αφήγησης που θα του επέτρεπαν να οργανώσει έλλογα το συναίσθημα, να διαφωτίσει, να παρουσιάσει το κοινωνικό του θέμα, να εκφραστεί και να συγκινήσει με όργανο μια πλούσια, εκφραστική και καλλιεργημένη γλώσσα. Ειδικά στην τελευταία περίοδο του δημιουργικού του έργου, κυρίως στο Διπλό Βιβλίο, δοκιμάζει νέους αφηγηματικούς τρόπους για να μεταφέρει τη θεματική του πέρα από τα κοινωνικά θέματα της φτώχιας, του αγώνα και της αντίστασης, στην έλλειψη επικοινωνίας των ανθρώπων στην Ελλάδα του καιρού του, σε πιο "υπαρξιακά" θέματα.
2. Η κριτική για το έργο του
"Ρεαλιστική, αναμφισβήτητα, παραμένει η αφήγησή του, παρά τις όποιες ποιητικές συμπυκνώσεις ή αποδρομές επιδιώκει και πετυχαίνει με τη χρήση συμβόλου ή με ειδική χρήση του λόγου. Ο Δημήτρης Χατζής είναι ρεαλιστής. Η έμπνευσή του τροφοδοτείται αποκλειστικά από την παρατήρηση του κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο αποδίδει προεξάρχουσα, καθοριστική σημασία. η συγκίνησή του συνυφαίνεται με την ανάπτυξη κοινωνικών καταστάσεων και συγκρούσεων στις οποίες αναγνωρίζει τις διαστάσεις της ανθρώπινης μοίρας".

(Α.Κοτζιάς, Μεταπολεμικοί Πεζογράφοι,

Κέδρος, Αθήνα 1982 σελ.194)

"Ο Χατζής [...] παραμένει στην παρουσίαση των παραδοσιακών κοινωνικών δομών. Από την άλλη, παρουσιάζει τη γυναίκα στο έργο του να βυθίζεται στη σιωπή, αφού έχει χάσει τη μοναδική της δυνατότητα να κερδίσει την επικοινωνία. Μαζί της, όμως, παρουσιάζεται να βουλιάζει και ο άντρας μετά την ήττα στον κοινό τους αγώνα για κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη. Οι λόγοι, ακριβώς, αυτής της "πτώσης" άλλοτε διαγράφονται καθαρά, άλλοτε όχι. Ακόμη, όμως, και στις ειδικές περιπτώσεις, όταν το πρόβλημα είναι η ομορφιά (" Αη-Γιώργης") ή η τέχνη (" Το φονικό της Ιζαμπέλα Μόλναρ "), το ατομικό ανάγεται σε ένα γενικότερο προβληματισμό απέναντι στα θέματα αυτά".

(Ε.Σταυροπούλου, Προτάσεις ανάγνωσης για την πεζογραφία μιας εποχής,

Σοκόλης, Αθήνα 2001, σελ.234-235)
3. Διδακτικές επισημάνσεις
Για τη διδασκαλία και των δύο κειμένων που ακολουθούν, το καθένα εκ των οποίων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παράλληλο του άλλου, προϋποτίθεται η αναφορά στην μεταπολεμική ρεαλιστική πεζογραφία. Επειδή τα κείμενα έχουν αρκετή έκταση μπορεί να ζητηθεί από τους μαθητές να τα έχουν ήδη διαβάσει, κατά τη διάρκεια όμως της ερμηνευτικής προσέγγισης, καλό είναι να διαβάζονται και πάλι κατά ενότητες για να σχολιαστούν.
α) Ο Σιούλας ο ταμπάκος
(διήγημα από τη συλλογή Το τέλος της μικρής μας πόλης)

* Να εντοπιστεί το θέμα του διηγήματος: η αλλαγή των οικονομικών συνθηκών και η επίδρασή της στις σχέσεις και τα συναισθήματα των ανθρώπων. Η ψυχική δοκιμασία των ανθρώπων για να προσαρμοστούν στις δύσκολες συνθήκες που επιβάλλονται από τις κοινωνικές αλλαγές και, πιο συγκεκριμένα, η αλλαγή στην καθημερινή τακτική (αλλά και στις αντιλήψεις) του Σιούλα του Ταμπάκου, βυρσοδέψη δηλαδή, στα Γιάννινα πριν από τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο.

* Να σχολιαστεί η αρχιτεκτονική δομή του διηγήματος: η πορεία από τα γενικά προς τα μερικά και τα ειδικά: αφού δώσει ο τριτοπρόσωπος αφηγητής μια γενικότερη εικόνα ενός συνόλου ανθρώπων και αφού εικονογραφήσει τον τρόπο ζωής και το σύστημα των αξιών τους, ειδικεύει την περιγραφή σε μια συγκεκριμένη ατομική περίπτωση, για να φωτίσει, μέσα απ' αυτήν, πάλι το σύνολο.

* Να επισημανθεί το ψυχογραφικό υπόβαθρο του διηγήματος: τα γεγονότα του έξω κόσμου μπορεί να καθορίζουν τη ζωή των ανθρώπων, αλλά στην αφήγηση παρουσιάζονται, ερμηνεύονται και φωτίζονται από τις χαρακτηριστικές αντιδράσεις των ανθρώπων απέναντί τους. Έτσι, ο Σιούλας ο ταμπάκος δεν είναι απλώς ένα πρόσωπο που εικονογραφεί την εξέλιξη και κάνει κατανοητή την κοινωνική μεταβολή. Είναι ένα από τα πρόσωπα (αυτός, η γυναίκα του, ο βαρελάς, ο ξενιτεμένος κι ο γύφτος), που υφίστανται και αντιδρούν, που κάνουν την ιστορία του κόσμου να γίνεται ιστορία του ανθρώπου, που εικονογραφούν τον ανθρώπινο πόνο αλλά και την αντοχή, που φανερώνουν τον άνθρωπο να δημιουργεί, υποφέροντας, την ιστορία του!

* Να σχολιαστεί η οπτική γωνία του αφηγητή: είναι ένα εξωδιηγητικό πρόσωπο που δεν λαμβάνει μέρος στη δράση, αλλά συναισθηματικά είναι κοντά στα αφηγούμενα. Το τρίτο πρόσωπο που επιλέχτηκε για την εκφορά της αφήγησης δηλώνει αυτή την απόσταση, αλλά η υιοθέτηση των στοιχείων της γλώσσας των Ταμπάκων (όχι μόνο στους διαλόγους: σελ. 307: "Κάνε (= είτε) ξυπόλυτοι, κάνε με κάτι μεγάλα ποδήματα") προδίδει οικειότητα. Ο αφηγητής είναι κάποιος που ξέρει, συμπαθεί και συμπάσχει μαζί τους. Είναι, επίσης, παντογνώστης. Ερευνά τους ήρωές του στην κοινωνική τους συμπεριφορά, αλλά ξέρει και τι σκέφτονται, κρίνοντας από τη συμπεριφορά τους, π.χ. σελ. 315: "Ξανάφυγε με καμιά δεκαριά πουλιά στα χέρια του κι ούτε γύρισε να κοιτάξει κατά το σπίτι. Ήξερε πως πίσω απ' το τζάμι ήταν τα δάκρυά της".

* Να χαρακτηριστεί ο βασικός ήρωας, ο Σιούλας, και να επισημανθεί ότι εκπροσωπεί ένα ανθρώπινο σύνολο, αλλά κι ολόκληρο το ανθρώπινο είδος στην οδύνη της προσαρμογής. Άνθρωπος παλιομοδίτικης αντίληψης, μέλος μιας κοινωνικής οργάνωσης άλλης εποχής και φορέας των ηθών της, είναι το πρόσωπο το οποίο υποφέρει, ταπεινώνεται, αλλά εν τέλει, αναγκαστικά κι εκβιασμένα, προσαρμόζεται στη μεταβολή των συνθηκών κι αλλάζει ζωή και ιδεολογία.
4. Ενδεικτική βιβλιογραφία
ΓΟΥΛΑΝΔΡΗΣ Ν., Βιβλιογραφικό μελέτημα (1930-1989) Δημήτρη Χατζή, Γνώση, Αθήνα 1991.

ΠΑΓΑΝΟΣ Γ.Δ., "ΔημήτρηςΧατζής, Επιμέλεια-παρουσίαση", Η μεταπολεμική πεζογραφία, τ. Η', Σοκόλης, Αθήνα 1988, σελ. 172-205.

ΠΡΑΚΤΙΚΑ Επιστημονικού Συμποσίου (Γιάννενα 1992), Δημήτρης Χατζής. Μια συνείδηση της Ρωμιοσύνης. Αχαϊκές Εκδόσεις, Πάτρα 1999.

Εκτύπωση ή αποθήκευση
Ήρωες
Οι ήρωες του κειμένου είναι:
Τόπος Η χρονική σειρά των γεγονότων Η χρονική διάρκεια Γλώσσα
Η γλώσσα του κειμένου είναι:
Αφήγηση Ο αφηγητής Η εστίαση Τα αφηγηματικά επίπεδα Αφηγηματικοί τρόποι Ενότητες Το σχόλιό σας...

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
δημήτρης χατζής

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ο σιούλας ο ταμπάκος

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
λογοτεχνία γ' λυκείου

# data[].attributes.attachment_link.title
Δημήτρης Χατζής, Ο Σιούλας ο ταμπάκος, Λογοτεχνία Γ' Λυκείου

# data[].attributes.attachment_link.description
Δημήτρης Χατζής, Ο Σιούλας ο ταμπάκος, Λογοτεχνία Γ' Λυκείου

# data[].attributes.headline
Εργασία στον Σιούλα τον ταμπάκο 

# data[].attributes.subject
Εργασία στον Σιούλα τον ταμπάκο 

# data[].attributes.attachment_link.title
Γυάλινα Γιάννενα

# data[].attributes.headline
Προετοιμασία ημιτελικών κρεμάλας 

# data[].attributes.subject
Προετοιμασία ημιτελικών κρεμάλας 

# data[].attributes.headline
Ζωσιμαία Δημόσια Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων 

# data[].attributes.subject
Ζωσιμαία Δημόσια Βιβλιοθήκη Ιωαννίνων 

# data[].attributes.headline
Δημόσια βιβλιοθήκη Κόνιτσας 

# data[].attributes.subject
Δημόσια βιβλιοθήκη Κόνιτσας 

# data[].attributes.attachment_link.title
Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2023: Οι βραβευθέντες στις τέσσερις κατηγορίες και τα βιβλία τους

# data[].attributes.attachment_link.description
Ανακοινώθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού τα κρατικά βραβεία παιδικού βιβλίου 2023 για βιβλία που εκδόθηκαν το 2022. Όλοι οι βραβευθέντες, τα βιβλία τους, τα σκεπτικά της επιτροπής βράβευσης αλλά τα βιβλία του μειοψήφισαν σε κάθε κατηγορία και το αντίστοιχο σκεπτικό για αυτά.
Ομάδα 018

# data[].attributes.headline
Το μουσείο των αποξηραμένων συναισθημάτων

# data[].attributes.subject
Το μουσείο των αποξηραμένων συναισθημάτων

# data[].attributes.headline
Τελικός κρεμάλας 

# data[].attributes.subject
Τελικός κρεμάλας 

# data[].attributes.body
Ανάδειξη νικητή κρεμάλας: η μαθήτρια από το Β2 Ελένη Ξ.