# data[].attributes.attachment_caption
Blóðstorknunarferlið byrjar með æðasamdrætti, þá byrjar tappi að myndast í sárinu, tappin lokar svo sárinu.

# data[].attributes.body
Blóðstorkuferlið / Hemostasis:
Blóðrásarkerfið hjá okkur verður sífellt fyrir hnjaski án þess að við gerum okkur grein fyrir því. Með því að hósta harkalega eða að reka sig utan í hlut getur það orðið fyrir skemmd án þess að við gerum okkur grein fyrir því. Til þess að koma í veg fyrir að okkur blæði út við það eitt að fá slæmt hóstakast fer varnakerfi í líkamanum á okkur af stað við að stöðva blæðinguna sem að verður og koma jafnvægi aftur á kerfið. Með því að láta blóðið storkna við skemmdina er hægt að koma í veg fyrir að kerfið missi þrýsting og hætti að virka.

Æðasamdráttur:
Fyrsta skrefið í þessum viðbrögðum er staðbundinn æðasamdráttur. Stundum dugir þessi samdráttur einn og sér til þess að loka fyrir áverkann ef að hann hefur verið nægilega lítill.

Blóðstorknun:
Þegar að skemmd kemur á æð, kemst blóðið í snertingu við kollagen og fleiri efni sem að eru undir æðaþelsfóðri æðarinnar sem að veldur því að fleiri blóðflögur dragast að staðnum þar sem að skemmdin er og mynda saman skán til að loka sárinu. Þegar að blóðflögurnar eru fastar að þá senda þær frá sér ADP, serotónín og fleiri efni sem að veldur því að fleiri blóðflögur safnast saman og festast. ADP er líka undanfari prostaglandíns sem að mynda Tromboxane A2 sem veldur staðbundnum æðasamdrætti  og meiri samloðun hjá blóðflögunum. Þetta verður svo til þess að það myndast tappi í skemmdinni á æðinni.

Innri leið - Intrinsic pathway:
Þegar að æðasamdrátturinn og blóðstorknunarferlið er hafið byrjar nýtt ferli að virkjast, Hageman ferlið. En það er storkuferli sem að er einnig kallað storkuþáttur XII. Virkjun Hageman storkuþáttarinns er fyrsta skrefið í keðjuverkun storkuviðbragða ásamt því að bólgusvörun og segaleysandi viðbrögð hefjast. Eftir að storkuþáttur XII virkjast, virkjast storkuþáttur XI sem að heldur keðjuverkuninni áfram sem að endar með því að umbreyta prótrombíns yfir í trombín. Kalsíum virkar sem hvati í þessari keðjuverkun. Virkjaða trombínið brýtur svo niður fíbrógen sem að mynda óleysanlega fíbrínþræði sem að mynda tappa inni í æðinni. Þessi storknun kallast segamyndun og virkar sem tappi og innsiglar aftur æðakerfinu.

Ytri leið - Extrinsic pathway:
Á meðan að innrastorkuferlið er í gangi innan í æðunum virkjast annað kerfi fyrir utan, þar sem að blóðflögurnar láku út úr kerfinu og út í nærliggjandi vefi virkjast því líka kerfi sem að kemur storknunarferlinu í gang fyrir utan æðina og myndar tappa þar líka. Löskuðu frumurnar fyrir u utan senda frá sér efni sem að heitir vefjaþrombóplastín til að virkja ytri tappann. Nú er æðin því æðaþrengd og með blóðflögutappa bæði að innan og utan á æðinni.

Með þessu samspili af ytri og innri storkuferlum sem að leiða til þess að tappi myndast bæði innan á og utan þar sem að æðin er skemmd er því hægt að viðhalda æðakerfinu og halda því jafnþrýstu þannig að það virki eins og það á að gera.

# data[].attributes.headline
Sjúkdómar sem að hafa áhrif á blóðstorknun

# data[].attributes.subject
Sjúkdómar sem að hafa áhrif á blóðstorknun

# data[].attributes.body
Sjúkdómar sem að hafa áhrif á blóðstorknun eru kallaðir blæðingarsjúkdómar og hefur verið skipt í tvo megin hópa:

1) Blóðtappa (thromboembolic disorders) offramleiðsla á blóðtöppum eða segarek.

2) Blæðingarhneygð (hemorrhagic disorders) þar sem að storknunarferlið virkar ekki á skilvirkan hátt sem að leiðir til hættu á mikilli blæðingu.

# data[].attributes.headline
Sjúkdómar sem að valda aukningu á blóðsega og storkumyndun (Thromboembolic disorders).

# data[].attributes.subject
Sjúkdómar sem að valda aukningu á blóðsega og storkumyndun (Thromboembolic disorders).

# data[].attributes.body
Segarek:
Blóðsegamyndun og storknun í æðum sem að getur valdið þrenginum og lokunum á æðakerfinu. Þar af leiðandi getur orðið súrefnisskortur á svæðinu og það myndast jafnvel drep í vefnum sem að um ræðir.
Í sumum sjúkdómanna geta hlutar af blóðseganum brotnað af og ferðast í gegnum hjartað og æðakerfið þar til að þeir festast í örlítilli æð og stífla hana.
Getur myndast hvar sem er í æðakerfinu.
Þessir sjúkdómar eru kallaðir thromboembolic disorder /blóðtappa sjúkdómar.
Meðferð við þessum sjúkdómum eru lyf sem að hafa hamlandi áhrif á blóðstorknunarferlið sem að koma í veg fyrir segamyndun.

# data[].attributes.headline
Lyf sem að hafa áhrif á blóðstorku ferlana

# data[].attributes.subject
Lyf sem að hafa áhrif á blóðstorku ferlana

# data[].attributes.body
Lyf sem að hafa áhrif á blóðstorknun eru þrennskonar

Blóðflöguhemjandi lyf / Antiplatelet agents
Sem að minnka samloðun blóðflaga
- Aspirin eða hjartamagnyl, Clopidogrel
https://www.lyfja.is/lyfjabokin/lyf/ClopidogrelKrka

Segavarnar lyf /Anticoagulants
Sem að brjóta upp eða hefta blóðstorku keðjuverkunina
- Heparin, Warfarin
https://www.lyfja.is/lyfjabokin/lyf/HeparinLeo

Segastundrunar lyf /Thrombolytic agents
Sem að brjóta niður blóðkekki sem að hafa myndast
-Altepase, Fragmin, Enoxaparin
https://www.lyfja.is/lyfjabokin/lyf/Fragmin

# data[].attributes.body
Margskonar lyf eru til sem að auka og aðstoða blóðstorknun.
Sum virka á allt blóðrásarkerfið og eru gefin í æða eða eftir þörfum en önnur verka staðbundin og eru þá oft borin beint á sár eða eru í sáraumbúðum.
Stærsti hlutin lyfjanna sem að eru kerfistengd eru notuð við meðferð á dreyrasýki. Þau lyf eru staðgenglar eða uppbót þeirra storkuþátta sem að vantar í hverju tilfelli fyrir sig.

Upplýsingar um blóðlyf hjá Lyfju:
https://www.lyfja.is/fraedsla/fraedslugreinar/lyf-og-lyfjaflokkar/b-blodlyf-1

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Lyfin í blóðlyfjaflokki hafa áhrif í blóði eins og heiti flokksins gefur til kynna. Þetta eru lyf sem eru ýmist notuð á sjúkrastofnunum við ákveðnar aðstæður eða lyf tekin að staðaldri vegna ýmissa sjúkdóma og/eða skorts á efnum.

Lyfin í blóðlyfjaflokki hafa áhrif í blóði eins og heiti flokksins gefur til kynna. Þetta eru lyf sem eru ýmist notuð á sjúkrastofnunum við ákveðnar aðstæður eða lyf tekin að staðaldri vegna ýmissa sjúkdóma og/eða skorts á efnum.

Lýsing - hvers konar lyf tilheyra þessum flokki
Lyfin í blóðlyfjaflokki hafa áhrif á blóðið eins og heiti flokksins gefur til kynna. Þetta eru lyf sem eru ýmist notuð á sjúkrastofnunum við ákveðnar aðstæður eða lyf tekin að staðaldri vegna ýmissa sjúkdóma og/eða skorts á efnum. Segavarnarlyf, blæðingarlyf og blóðskortslyf eru gefin við sjúkdómum eða erfðagöllum sem valda því að blóðið verður ekki eðlilegt. Blóðvökvalíki og skolvökvar eru nær eingöngu notaðir á sjúkrastofnunum. Til þeirra flokkast meðal annars næringarblöndur, vítamín og steinefni.

Saga
Í upphafi síðustu aldar fóru menn að gera sér grein fyrir því hvernig storkukerfi blóðsins starfaði og hófu að einangra og rannsaka hlutverk einstakra efna innan kerfisins. Um svipað leyti varð segavarnarlyfið heparín uppgötvað og hæfileiki þess að leysa upp blóðsega. Fyrst til að byrja með var heparínið aðeins notað til að varna því að blóðsýni storknuðu en fljótlega var komist að því að hægt væri að gefa það mönnum. Bæði menn og dýr framleiða heparín og það finnst í frumum sem tilheyra ónæmiskerfinu, en hvert hlutverk þess nákvæmlega í líkamanum er enn óþekkt. Það heparín sem notað er til lækninga fæst úr lifur, lungum og þörmum nautgripa. Heparín er ekki hægt að taka inn um munn af því að það meltist og eyðileggst fari það í gegnum meltingarfærin og er því eingöngu notað sem stungulyf.

Það var líka á fyrri hluta síðustu aldar að menn uppgötvuðu díkúmaról sem veldur blóðþynningu, alveg eins og heparín gerir. Nautgripum hafði verið beitt á akra og á ökrunum uxu m.a. plöntur sem innihéldu díkúmaról. Fljótlega fór að bera á óeðlilegum blæðingum hjá nautgripunum og þegar málið var kannað reyndist vera hægt að rekja blæðingarnar til díkúmaróls. Ólíkt heparíni meltist díkúmaról ekki og því er hægt að taka það inn í töflum. Næst kom warfarín til sögunnar sem er náskylt díkómaróli hefur það verið mikið notað til blóðþynningar.

Lyf sem eru hemlar með beina verkun á storkuþátt Xa er nýr flokkur segavarnarlyfja. Þessi flokkur er að taka við af warfaríni og helsti kostur hans er að reglulegar mælingar á blóðstorknun er ekki nauðsynleg líkt og fyrir warfarín. Í sumum tilfellum er mæling á styrk lyfjanna í blóði þó gagnleg.

Verkunarmáti
Segavarnar- og blóðstorknunarlyf hafa áhrif á blóðstorkunarferlið. Blóðstorknun er flókið ferli ýmissa efna, hvítra blóðkorna og blóðflagna. Truflanir geta orðið á ferlinu sem nauðsynlegt er að færa í rétt horf. Undir slíkum kringumstæðum er hægt að grípa inn í ferlið á mörgum stöðum, bæði til að letja eða hvetja blóðstorknun.

Um verkunarmáta annarra lyfja í þessum flokki blóðlyfja er ekki mikið að segja frá. Lyfin eru notuð til að bæta líkamanum upp skort á efnum en þau hafa ekki áhrif á ferli í átt til breytinga. Lyf þessi koma annað hvort í stað efna sem líkaminn hefur ekki getað nýtt sér úr fæðunni eða að þau eru gefin til að ráða bót á vannæringu.

Algengar aukaverkanir
Algengasta aukaverkun segavarnarlyfja stafar af því að skammtar eru ekki rétt stilltir og það gæti leitt til lífshættulegra blæðinga. Önnur lífshættuleg aukaverkun, samfara sumum blóðþynningarlyfjum, eru breytingar á blóðmynd eins og fækkun hvítra blóðkorna og vanmyndunarblóðleysi, sem hvor tveggja gæti orðið lífshættulegt. Öðrum lyfjum sem heyra til blóðlyfja getur fylgt einhverjar aukaverkanir, en þær eru hvorki jafn algengar né eins alvarlegar og aukaverkanir segavarnarlyfja.

Sjá einnig undirflokka.

Almennar leiðbeiningar um notkun
Mikilvægt er að fylgja leiðbeiningum læknis hvernig taka eigi lyfin. Segavarnarlyfin eru hérna sérstaklega varasöm. Samhliða notkun lyfjanna þarf að fara reglulega í mælingu til að kanna storknunarhæfni blóðsins og að lyfjaskammtar séu réttir en þeir eiga til með að breytast með tilliti til mælinganna. Þetta á ekki við um öll lyfin.

Flest blóðlyfin sem eru í formi stungulyfja eru gefin á sjúkrastofnunum í æð eða vöðva. Lyfjagjöfin er því oftast í höndum fagfólks en ekki sjúklinga.

Hvað ber að varast
Önnur lyf sem valda blóðþynningu má ekki taka að staðaldri með segavarnarlyfjum nema að skammtur segavarnarlyfjanna sé endurskoðaður með tilliti til þeirra. Þetta eru lyf sem valda blóðþynningu og þeirra á meðal er asetýlsalicýlsýra (Magnýl, Treo, Aspirin) og önnur bólgueyðandi lyf úr NSAID-flokki (sjá flokk M01). Einstaklingar á blóðþynnandi lyfjum ættu að forðast töku náttúrulyfja og fæðubótarefna eða í það minnsta að segja lækninum frá slíkri notkun því þau geta haft áhrif á virkni lyfjanna. Dæmi um fæðubótarefni sem virðist hafa áhrif á blóðþynnandi lyf er curcumin sem er virka efnið í túrmeriki, en það getur aukið áhrif lyfjanna.

Undirflokkar

B01 Segavarnarlyf

Myndist blóðtappi sem stíflar slagæð verður blóðþurrð og jafnvel drep í vefjum sem æðin liggur til. Stífli blóðtappi bláæð myndast bjúgur og bólga í vefjum sem æðin liggur frá.

Þegar hætta leikur á blóðtappa er nauðsynlegt að beita segavarnandi meðferð með samnefndum lyfjum. Skemmdir í æðavegg vegna æðakölkunar eða meiðsla, lélegt blóðflæði um æð eða sjúkdómar sem auka tilhneigingu blóðs til að storkna, geta aukið hættu á blóðtappamyndun. Þegar um slíkt er að ræða er þörf á að gefa segavarnarlyf í forvarnarskyni. Lyfin eru stundum notuð fyrirbyggjandi um skamman tíma, t.d. eftir skurðaðgerðir, hjá sjúklingum í blóðskilun, til að leysa upp blóðtappa eða hindra frekari blóðtappamyndun og á meðgöngutíma. Aðrir þurfa á lyfjunum að halda að staðaldri. Þar mætti nefna þá sem eru með hjartalokur, hafa fengið blóðtappa og þurfa á fyrirbyggjandi meðferð að halda.

Lyfin eru bæði til í töflum og sem stungulyf, hin síðarnefndu eru notuð þegar þörf er á skjótri verkun. Stungulyfin eru oftast gefin á sjúkrastofnunum og í umsjón sérfræðinga.

Langtímameðferð er yfirleitt hafin undir eftirliti enda verður að fylgjast náið með storknunarhæfni blóðsins til þess að lyfjaskammturinn sé rétt stilltur. Síðar eru blóðprufur teknar reglulega, eða eftir að hæfilegur skammtur hefur fundist með því að mæla storknunarhæfni og breyta skömmtum í samræmi við það sé þörf á.

Storkukerfi líkamans er flókið ferli og það fer af stað þegar blóð kemst í snertingu við annað yfirborð en æðaveggi. Blóðstorknun verður til fyrir tilstilli svokallaðra storkuþátta. Storkuþættir í blóði eru margir og rétt samspil þeirra á milli er forsenda þess að blóð storkni eðlilega. Ef einhvern þeirra vantar lengist storknunartíminn eða þá að blóðið storknar alls ekki. Þekktir eru arfgengir sjúkdómar þar sem einhvern storkuþátt vantar eða hann er gallaður. Við lok blóðstorknunar myndast fíbrín sem veldur því að blóðið storknar ásamt rauðum blóðkornum og blóðflögum. Sum segavarnandi lyf hamla myndun eins eða fleiri storkuþátta, önnur hindra samloðun blóðflagna.

Blóðtappaleysandi lyfjum er ætlað að leysa upp blóðtappa sem þegar hefur myndast. Lyfin örva ensím og við það brotnar fíbrín niður og blóðtappinn leysist upp. Með þessum hætti reynist unnt að opna að nýju æðar sem hafa lokast af blóðsega.

Verkun lyfsins fylgir óhjákvæmilega aukin blæðingartilhneiging. Hætta er á blæðingum ef of stórir skammtar eru teknir. Við það geta komið fram stórir marblettir, blæðingar frá tannholdi og blóð í þvagi eða saur. Við verulega ofskömmtun geta blæðingarnar orðið lífshættulegar. Fyrir ákveðin lyf er mikilvægt að stilla skammta vel og fara reglulega í eftirlit þar sem blóðið er mælt með tilliti til storknunar. Fyrir utan aukna blæðingarhættu eru aukaverkanir óverulegar út af lyfjum sem hafa áhrif á storkukerfið sjálft, líka þeim sem leysa upp blóðsega. Öllu algengara er að aukaverkanir fylgi lyfjum sem hafa áhrif á samloðun blóðflagna. Má þar nefna einkenni frá meltingarfærum, húð og miðtaugakerfi. Alvarlegri aukaverkun, en sjaldgæfari, er sú þegar lyfin fækka svo mikið hvítum blóðkornum að hættuástand skapast. Auk rannsókna á storknunartilhneigingu blóðs þarf að framkvæma heildarblóðfrumutalningu hvenær sem grunur leikur á um að slík einkenni gætu komið fram meðan á meðferð stendur. Af þessum sökum eru segavarnandi lyf oftast notuð í skamman tíma, eða því aðeins að önnur lyf hafi ekki komið að gagni.

B02 Blæðingalyf

Verði truflun á blóðstorknun í þá veru að blæðingartími lengist gæti reynst nauðsynlegt að grípa til blæðingarlyfja. Til eru arfgengir blæðingasjúkdómar þar sem einn eða fleiri storkuþátt vantar í storkuferlið. Flestir kannast við dreyrasýki sem verður til vegna gallaðs gens sem erfist frá móður til sonar, eða frá föður til dóttur. Einungis karlmenn veikjast og eru blæðarar en konur eru arfberar. Hægt er að gefa einstaka storkuþætti en ekki fyrr en búið er að greina hvaða storkuþátt vantar. Ásamt því að hafa arfbundinn skort á storkuþáttum er hægt að vera með áunna blokkara gegn þeim.

Storkuþættir eru yfirleitt framleiddir með líftækniaðferðum eða úr blóði manna. Helsta vandamálið sem kemur upp í lyfjagjöf er það þegar sjúklingar mynda mótefni fyrir storkuþáttunum sem verið er að gefa þeim.

K-vítamín er nauðsynlegt til að blóð storkni, en nokkrir storkuþættir eru háðir því að nægjanlegt magn af K-vítamíni sé í líkamanum til þess að svo verði. K-vítamín er gefið við blæðingum eða blæðingarhættu vegna skorts á K-vítamíni. Það er einnig notað sem mótefni ef gefnir hafa verið of stórir skammtar af vissum segavarnarlyfjum. Lyfið er líka gefið nýburum til að varna hættu á blæðingum. Lyfið veldur sárasjaldan aukaverkunum.

Hafi vefur skaddast og æðar skemmst, storknar blóðið í æðunum til þess að blæðing stöðvist sem fyrst. Síðar, þegar vefurinn hefur náð að jafna sig, leysist þessi blóðstorka upp og æðarnar geta aftur á ný tekið við að flytja blóð. Stafi blæðingarnar ekki af skorti á storkuþáttum eða K-vítamínskorti, er gefið lyf sem varnar því að blóðstorkan leysist upp of fljótt. Lyfið er einkum notað eftir skurðaðgerðir þegar blæðingarhætta er fyrir hendi, við miklum tíðablæðingum eða blóðnösum, blæðingum frá tannholdi og blæðingum innvortis. Lyfið er einnig hægt að nota í öðrum tilvikum, eða þegar staðbundin vökvasöfnun hefur orðið í húð og slímhúð. Af aukaverkunum lyfsins má helst nefna meltingaróþægindi eins og niðurgang, ógleði og uppköst.

B03 Blóðskortslyf

Blóðleysis gætir venjulega þegar framleiðsla minnkar á rauðum blóðkornum og stafar af blóðmissi. Til að framleiða rauð blóðkorn þarf m.a. járn, B12- vítamín og fólínsýru. Ef eitthvert þessara efna vantar, eða er í litlum mæli í líkamanum, dregur með tímanum úr framleiðslu á rauðum blóðkornum og einkenni um blóðleysi láta ekki standa á sér. Áður en meðferð við blóðleysi hefst er nauðsynlegt að taka blóðprufu til að komast að því af hvaða toga blóðleysið er svo að hægt sé strax að hefja réttu meðferðina.

Við járnskorti eru teknar inn töflur eða mixtúra sem hvor tveggja er hægt að fá í lausasölu í apóteki. Helstu aukaverkanir járns eru magaóþægindi, niðurgangur eða hægðatregða.

Blóðleysi af völdum B12-vítamínskorts er meðhöndlað með því sprauta vítamíninu í vöðva, fyrst annan hvern dag, síðan á nokkurra vikna fresti.

Fólínsýra er tekin inn við blóðleysi af völdum fólínsýruskorts og á meðgöngu. Skorti fólínsýru á meðgöngu eykst hætta á klofnum hrygg hjá fóstrinu.

Hormón sem myndast í nýrum manna örvar framleiðslu á rauðum blóðkornum í beinmerg. Þeir sem eru með alvarlega nýrnasjúkdóma, eða eru án nýrna, skortir oft þetta hormón og gætu þar af leiðandi þjáðst af blóðskorti. Hormónið er hægt að framleiða með erfðatækni og þarf að gefa það að staðaldri einu sinni til þrisvar í viku. Aukaverkanir láta oft kræla á sér, algengast er að lyfið valdi hækkuðum blóðþrýstingi.

B05 Blóðlíki og skolvökvar

Ýmsar tegundir af næringarlausnum, blóðvökvalíki, vítamíni og steinefnablöndum, ásamt ýmsum saltlausnum og skolvökvum er hér að finna.

Til eru þeir sem ekki geta nærst á eðlilegan máta til lengri eða skemmri tíma og fá alla sína næringu í æð. Fjöldinn allur er til af næringarlausnum sem innihalda prótein, fitu eða kolvetni ásamt blöndum þessara efna. Hinum sömu eru gefin sölt til að saltjafnvægi líkamans haldist rétt og þeir fá líka vítamín, snefilefni og vatn til að fyrirbyggja ofþornun. Ekki er börnum og fullorðnum gefið það sama enda um ólíkar þarfir að ræða. Næringarlausnir eru nær eingöngu gefnar á sjúkrastofnunum. Þær valda sjaldan aukaverkunum en þó mætti nefna ógleði og æðabólgu.

Við mikinn blóðmissi, t.d. eftir bruna, skurðaðgerðir eða vegna meiðsla, eru gefin blóðvökvalíki og reynt er að láta samsetningu hans líkjast blóðvökva sem mest. Blóðvökvalíki samanstendur af söltum, vökva, og stundum kolvetnum til orkugjafar. Blóðvökvalíki getur valdið ofnæmisviðbrögðum.

Albúmín er mjög mikilvægt efni. Það bindur og flytur ýmis önnur efni en blóðkorn með blóðinu og stuðlar líka að því að halda rúmmáli blóðsins stöðugu. Albúmín er gefið við skorti á próteinum eða albúmíni. Tilgangur með gjöf lyfsins er sá að bæta blóðrásina og gera blóðinu kleift að sinna hlutverki sínu á sem eðlilegastan hátt. Ofnæmisviðbrögð vegna lyfsins eru afar sjaldgæf, en geta komið fyrir.

Fyrir sjúklinga með nýrnabilun er kviðskilun aðferð til að losa líkamann við eiturefni sem myndast við umbrot köfnunarefnis en við eðlilegar aðstæður eru þau jafnan skilin út um nýru. Á sama tíma stuðlar kviðskilun að jafnvægi í vökvabúskap, elektrólýtagildum og sýrustigi. Aðferðin felst í því að láta kviðskilunarlausnina streyma um legg og inn í kvið sjúklings. Lausnin inniheldur glúkósu, ásamt ýmsum jónum, og hún hefur hærri osmótískan styrk en sjálfur blóðvökvinn. Við þetta verður til osmótískur stigull úr blóði og yfir í kvið. Eftir að lausnin hefur verið í kviðnum í fáeinar klukkustundir mettast hún af úrgangsefnum af því að úrgangsefnin flæða úr líkamanum og út í kviðskilunarlausnina. Því sem hér hefur verið lýst er þýðingarmikið að framkvæma til að vega upp á móti vökvasöfnuninni sem verður óhjákvæmilega hjá sjúklingum með langvinna nýrnabilun. Einstaklingar með biluð nýru þurfa aðallega á kviðskilun að halda en hún getur einnig verið gagnleg ef um svæsna uppsöfnun vatns er að ræða, og líka til að meðhöndla lyfjaeitranir þegar ekki er völ á annarri meðferð. Sýkingar sem tengjast kviðskilunarlegg eru algengustu aukaverkanir, að meðaltali verður u.þ.b. ein sýking á hverjum tveimur meðferðarárum.

B06 Önnur blóðlyf

Í þessum flokki er meðal annars að finna lyf sem eru ensím, lyf með hemhóp, lyf notuð við arfgengum ofsabjúg og önnur blóðlyf.

# data[].attributes.attachment_link.description
Lyfin í blóðlyfjaflokki hafa áhrif í blóði eins og heiti flokksins gefur til kynna. Þetta eru lyf sem eru ýmist notuð á sjúkrastofnunum við ákveðnar aðstæður eða lyf tekin að staðaldri vegna ýmissa sjúkdóma og/eða skorts á efnum.

# data[].attributes.body
Mótefni gegn heparini er prótamínsúlfat (protamine sulfate). Lyfið myndar stöðug sölt um leið og það kemst í snertingu við heparin. Það snýr samstundis við segavarnaáhrifum heparins.

K-vítamín snýr við áhrifum warfaríns.

Andtrombín (Antithrombin) andesirudin eru segavarnarlyf sem EKKI er gefið með heparini

Áður en meðferð með segavarnarlyfjum hefst ætti að spyrja sjúkling út í magasár. Einnig ætti að skima fyrir sjúkdómum sem að gætu versnað vegna aukinnar blæðingarhættu, eins og blæðingarsjúkdómar, nýlegir áverkar, mænustunga, sár í meltingarvegi, nýlegum skurðaðgerðum, staðsetningu á getnaðarvörnum eins og lykkjunni, berklum, stentum (í æðum), og hættu á fósturláti.

Ef að byrjað er á segavarnarlyfjameðferð með blæðandi magasár getur það leitt til alvarlegar blæðingar.

# data[].attributes.headline
Warfarin Teva - segavarnarlyf í flokki K -vítamínhemla

# data[].attributes.subject
Warfarin Teva - segavarnarlyf í flokki K -vítamínhemla

# data[].attributes.body
Warfarin Teva tilheyrir hópi lyfja sem kallast segavarnarlyf. Það er notað til að draga úr storkueiginleikum blóðsins. (Það er stundum kallað blóðþynningarlyf, en þynnir blóðið í raun og veru ekki). Warfarin Teva er notað til að hindra og meðhöndla blóðtappamyndun í fótleggjum, lungum, heila og hjarta.
Til að mæla storku í blóði er notast við mælieininguna INR. Markmiðið með blóðþynningu er að halda mælieiningunni INR á bilinu milli 2 og 3. En það minnkar hættuna á segareki um 68% ef að það tekst að halda storku í blóði á þessu bili.

https://www.lyfja.is/lyfjabokin/lyf/WarfarinTeva

# data[].attributes.body
Segavarnarlyf

# data[].attributes.body
Nefnið dæmi um jurtameðferðir sem að geta haft áhrif á blóðstorknunarlyf.

A) Hvönn, kattarkló, kamilla, ginko
B) Gullsel, psyllium, túrmerik, kondroit
C) Fewerfew, vínberjafræseyði, grænt laufte, hvítlaukur
D) Allt ofantalið

Mótefnið gegn Heparini er prótamin súlfat (prótamine sulfate) en hvernig virkar mótefnið?

A) Það býr til nýtt mólekúl sem að ræðst á Heparin lyfið

B) Það myndar stöðugt neikvæða hleðslu um leið og það kemst í snertingu við Heparin og snýr þannig við virkni þess.

C) Það myndar stöðugt sölt um leið og það kemst í snertingu við heparin og snýr þannig við segavarnaáhrifum Heparins.

D) Prótamín súlfat er ekki mótefni við Heparini

# data[].attributes.attachment_link.title
Anemia, Causes, Signs and Symptoms, Diagnosis and Treatment

# data[].attributes.body
Duraferon er blóðskortslyf fyrir fólk sem hægt er að fá í lausasölu. Virka innihaldsefnið er Ferrosi sulfas (járn II).

ATC-flokkur:

B03AA07 - Ferrosi sulfas

B03AA - Járn tvígilt, lyf til inntöku

B03 - Blóðleysislyf

B - Blóð og blóðmyndandi líffæri

Duroferon Duretter er notað við járnskorti og blóðleysi auk þess að vera notað sem fyrirbyggjandi gegn járnskorti hjá þunguðum konum og blóðgjöfum. Lyfið er í forðatöflum sem ætlaðar eru til inntöku.

Skammtastærðir eru 100-200 mg á dag fyrir fullorðna og börn eldri en 12 ára. Forðatöflurnar gleypast heilar með vatnsglasi og þá má hvorki brjóta þær né tyggja og ekki taka þær inn útafliggjandi. Misjafnt er eftir sjúklingum hversu langur tími líður þar til verkun kemur fram en almennt eru það 12-24 klst. Ef skammtur gleymist skal taka lyfið um leið og munað er eftir því. Ef stutt er í næsta skammt skal sleppa þeim sem gleymdist og halda áfram að taka lyfið eins og venjulega. Ekki taka tvo skammta í einu. Lyfið er notað í nokkrar vikur, eða þar til járnbirgðir líkamans hafa verið endurnýjaðar og síðan í allt að 3 mánuði eftir það. Hætta má töku lyfsins þegar ekki er lengur þörf fyrir það.

Ef tekinn er of stór skammtur af lyfjum sem innihalda járn getur það valdið eitrunum í fólki. Einkenni þess geta verið magaverkir, uppköst, niðurgangur og meðvitundartruflanir. Járnlyf eru mjög hættuleg börnum. Ef grunur leikur á eitrun skal hafa samband við lækni tafarlaust.

Ekki þörf á að breyta mataræði meðan lyfið er tekið og lyfið skal geymast í lokuðum umbúðum við stofuhita þar sem börn hvorki ná til né sjá. Lyfið er ekki ætlað börnum yngri en 12 ára.

Almennt eru  aukaverkanir sjaldgæfar hjá lausasölulyfjum þegar farið er eftir reglum um notkun og venjulegar skammtastærðir eru notaðar. Ef vart er við aukaverkanir skal leita strax til læknis og hætta töku lyfsins. Mögulegar aukaverkanir gætu verið         bólgur og verkir í vélinda, ógleði, magaverkir, niðurgangur, hægðatregða, svartar hægðir og útbrot á húð.

Læknir sem ávísar lyfinu þarf að vita hvort grunur leiki á um þungun en þungaðar konur mega nota lyfið og konur sem eru með börn á brjósti. Læknirinn þar einnig að vita hvort þú sért með blóðsjúkdóm eða með ofnæmi fyrir virka efninu eða einhverju hjálparefnanna, hvort þú takir einhver önnur lyf, hvort það séu þrengsli í vélinda eða fyrirstaða í meltingarvegi eða hvort þú sért með meltingarfærasjúkdóm, hvort þú fáir endurteknar blóðgjafir.

Lyfið hefur ekki áhrif á aksturshæfni og leyfilegt er að neyta áfengis í litlum skömmtum án þess að það hafi áhrif á verkun lyfsins. Lyfið er einnig leyft við æfingar og í keppni.

# data[].attributes.body
Venofer er lyfseðilsskylt blóðskortslyf þar sem virka innihaldsefnið er járn (III).

ACT flokkur:

B03A – Járn, stungulyf

B03A - Járnlyf

B03 - Blóðleysislyf

B - Blóð og blóðmyndandi líffæri

Venofer er notað við járnskorti og blóðleysi. Járnskortur stafar venjulega af ónógu járni í fæðu, lélegu frásogi járns frá þörmum, aukningu á járnþörf, blóðmissi eða ákveðnum sjúkdómum. Járn er gefið sem stungulyf í bláæð þegar frásog járns er óeðlilega lítið eða viðkomandi þolir illa járn til inntöku.

Venjulegar skammtastærðir eru ákvarðaðir fyrir hvern og einn sjúkling út frá líkamsþyngd og heildar járnskorti. Lyfið er gefið mest 3svar í viku með inndælingu í bláæð. Verkun kemur yfirleitt strax fram því járnmagn í líkama eykst strax við fyrstu notkun en getur verið einstaklingbundin. Ekki má nota lyfið samtímis öðrum járnlyfjum til inntöku og eftir að meðferð er hætt eiga að líða a.m.k. 5 dagar áður en inntaka járns hefst.

Ef skammtur gleymist skal nota lyfið um leið og munað er eftir því. Ef stutt er til næsta skammts skal sleppa þeim skammt sem gleymdist og halda áfram að nota lyfið eins og venjulega. Ekki nota tvo skammta í einu. Ef tekinn er of stór skammtur getur það valdið útfellingu járns í vefjum og er ofskömmtun meðhöndluð með lyfi sem klóbindur járn.

Lyfið skal einungis nota í þann tíma sem tekur að ná járnbirgðum líkamans upp í eðlileg gildi. Almennt er ekki um langtímanotkun að ræða. Metið er út frá blóðprufum hver járnforði líkamans er og töku lyfsins er hætt þegar búið er að ná upp eðlilegu járnmagni í líkamanum. Járn á stungulyfsformi skal eingöngu notað af sjúklingum sem ekki geta tekið járn inn um munn, hjá þeim sem hafa þörf fyrir hraða uppbyggingu járnforðans og handa þeim sem eru með bólgusjúkdóm í ristli og þola ekki járn til inntöku. Járnlyf gefin í æð geta valdið bráðaofnæmi sem getur verið banvænt og því verður að vera aðstaða til endurlífgunar þar sem lyfið er gefið.

Engin þörf á að breyta mataræði meðan lyfið er tekið og skal það geymast í lokuðum umbúðum við stofuhita þar sem börn hvorki ná til né sjá. Lyfið er ekki ætlað börnum.

Helstu aukaverkanir geta verið lágþrýstingur, hiti og hrollur, tímabundin breyting á bragðskyni, verkanir á stungustað og ógleði. Einnig geta þær verið útbrot, kláði, bjúgur og öndunarerfiðleikar, vöðvakrampar og vöðvaverkir. Sjúklingar þola lyfið yfirleitt mjög vel en einungis 0,5-1,5% sjúklinga finna fyrir aukaverkunum. Ef fundið er fyrir aukaverkunum skal leita strax til læknis vegna einkenna og hætta töku lyfsins.

Læknir sem ávísar lyfinu þarf að vita hvort grunur leiki á um þungun eða að þú sért með barn á brjósti en takmörkuð reynsla er af notkun lyfsins hjá þunguðum konum en ólíklegt er að lyfið berist í brjóstamjólk og því ætti að vera lagi að nota lyfið samhliða henni. Læknir þarf einnig að vita hvort þú sért með ofnæmi fyrir virka efninu eða einhverju hjálparefnanna, takir einhver önnur lyf, hvort þú sért með astma, exem, eða annað ofnæmi, hvort þú sért með blóðleysi sem ekki stafar af járnskorti eða hvort þú sért með of mikið járn í líkamanum eða hvort nýting járns sé ekki eðlileg. Einnig þarf að vita hvort að þú sért með skorpulifur, lifrarbólgu, óeðlileg lifrargildi eða mögulega sýkingu.

Lyfið hefur ekki áhrif á aksturshæfni og leyfilegt er að neyta áfengis í litlum skömmtum án þess að það hafi áhrif á verkun lyfsins. Lyfið er einnig leyft við æfingar og í keppni.

# data[].attributes.headline
Blóðleysislyfið Aranesp, misnotkun lyfja sem örva blóðkornamyndun og Lance Armstrong

# data[].attributes.subject
Blóðleysislyfið Aranesp, misnotkun lyfja sem örva blóðkornamyndun og Lance Armstrong

# data[].attributes.body
Íþróttamenn hafa notað aðferðir til að betrumbæta blóð sitt með því að auka myndun rauðra blóðkorna og um leið auka árangur sinn. Ein leið hefur verið að sprauta tilbúnu rauðkornahormóni í blóðið. Slík lyf voru þróuð til að koma í veg fyrir blóðleysi af völdum þrálátrar nýrnabilunar, krabbameins, alnæmis og til að meðhöndla fyrirbura. Eitt frægasti þátttakandi í þessu er Lance Armstrong sem var sviptur 7 titlum Tour de France vegna lyfjasvindls.

# data[].attributes.headline
Gagnasafn til að leita að útliti af lyfjum

# data[].attributes.subject
Gagnasafn til að leita að útliti af lyfjum

# data[].attributes.body
https://www.webmd.com/pill-identification/default.htm

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
The display and use of drug information on this site is subject to express terms of use. By continuing to view the drug information, you agree to abide by such terms of use.

Found a stray pill in your medicine cabinet? Have a loved one who mixed up a couple of their meds by mistake? There are plenty of reasons you might wonder, "What pill is this?"

WebMD's Pill Identifier can help you put a name to an unknown medication. It identifies prescription and over-the-counter (OTC) meds that you take in solid form by mouth, like tablets and capsules.

Simply enter some basic details about the pill, and the Identifier tells you what it might be. It shows you a list of close matches, or it singles out an exact possible match. Each result includes a pill's picture, its brand and generic names, strength (dose), and other info.

The Pill Identifier helps you spot FDA-approved medications only. It doesn't identify dietary supplements (for example, most vitamins and herbals), illegal drugs, or drugs from outside the United States.

You can enter one or more of these details into The Pill Identifier:

The pill's color

Its shape

Its imprint code (the text imprinted on or carved into the pill)

The imprint code is the most important detail, and it's often the only information you need to narrow your search down to a single result. Since people may interpret the color of a pill differently, sometimes you might find it helpful to remove the color from your search and just enter the imprint code with or without the shape.

These same details can help your pharmacist identify a pill. The pharmacist might also check the pill's size and coating, and they might look for line-shaped markings on it called scores.

The numbers, letters, or other text that you see on a pill are its "imprint code," a feature that helps you identify it. The FDA requires most OTC and prescription drug tablets and capsules to have an imprint. This code -- combined with the pill's size, color, and shape -- helps you tell it apart from other medications.

A pill's imprint code can be made up of any single letter or number, or any combination of letters, numbers, marks, or symbols. It might include words, the drugmaker's name, or other details. Once a drugmaker submits a pill's imprint code to the FDA, the agency stores it in a database that health care professionals can access.

The FDA encourages drugmakers to include a letter or a number in a drug's imprint code because those digits can help health care workers identify a pill more easily than a symbol or logo alone, the agency says. Being able to quickly ID a pill can save someone's life during a medical emergency, like an accidental overdose or drug poisoning, when every second counts.

Still, the FDA does exempt certain approved drugs from needing an imprint. It considers making exemptions for reasons like:

The physical qualities of the pill make an imprint impossible.

Health workers give people the pill in a controlled health care setting, like a doctor's office.

The drug isn't meant for a patient to take on their own.

You'll find the code directly on the pill. Check the front and the back because some drugs have an imprint code on both sides. If you're using the Pill Identifier to look up a pill that has a code on the front and the back, you can enter the code from both sides into the tool.

Different imprint codes can help you tell apart one company's version of a drug from another's. Drug companies sometimes make the same kind of medicine. They might make it in varying strengths or by using different inactive ingredients.

Different imprint codes can also help you distinguish between higher and lower doses of a drug made by one company.

Also, sometimes multiple generic companies buy the drug from the same manufacturer and put their own packaging on it. But the main ingredient and strength of the pill will be the same.

Pills can have the same imprint, but each drug's overall appearance -- the combination of their size, shape, color, and imprint -- needs to be unique from all other drugs. That way, each one can be correctly identified. For example, several different pills have the imprint code "N" but differences in the combination of their physical features can help you tell them apart.

If you can't find a match in the Pill Identifier, make sure you're reading the imprint correctly. For example, a "Z" might look like an "N" if you're reading it from the wrong angle. The same goes for "6" and "9." Or try different combinations with characters that look alike, such as "1," "I" (uppercase i), and "l" (lower case L). Always compare the pill in hand with the image in the Pill Identifier results to confirm that they match, even if the Pill Identifier only gives one result.

There could be a few reasons why a pill doesn't have an imprint.

For one, it's possible a pill's imprint code could wear away over time.

If that's not what happened, the pill in question might not be an FDA-approved drug. A pill without an imprint code could be a:

Vitamin

Supplement

Illegal drug

Medication from a foreign country

Still, some FDA-approved drugs are exempted from the agency's imprint code rule.

Some pills have a shallow notch cut into the surface of the tablet. The notch is called a "score." It shows you where you can split or cut a tablet. Some tablets have one score mark. Others have more than one. Some tablets don't have any score marks, which means it may be unsafe to cut them.

Only split a tablet if your pharmacist or doctor tells you to do it and explains how. They might have you split your pills to change the dose of your medication. Or they might recommend it to help you save money, since certain double-strength tablets cost about as much as lower-dose versions.

If your doctor or pharmacist tells you to split your tablets, ask them if you should use a device called a "tablet splitter" or a "pill cutter." It can help you make sure you get the correct dose. Still, a tablet splitter isn't guaranteed to be the right tool for the job, because some pills have a unique size or shape. Check with your doctor or pharmacist first.

Only split the tablet that you're about to take. Don't cut them all at once because things like heat, humidity, and moisture can affect split tablets that you keep stored.

If you start taking a different brand of the same medication, ask your doctor or pharmacist if it's safe to split the new tablet. It might've been made differently from your old brand, and if so, there's a chance it might not be safe to split.

If you've mixed up your pills and you need to sort them out, your best option is to call your pharmacist. They should be able to look up the pills by their color, shape, and imprint code. They also have access to your medication records to help.

If you think that someone's taken an overdose or has been accidentally poisoned by an unknown pill, call 911 or contact your local poison center through a toll-free helpline at 800-222-1222.

As a rule, you should never take pills that you find laying around or that haven't been prescribed to you, even if you identify them. You have no way of knowing what else they've come into contact with, if they've been tampered with, or if they've been stored properly. If needed, see our article on how to dispose of prescription drugs.

Which Prescription Drugs Are Commonly Abused
According to the National Institute on Drug Abuse, the three classes of prescription drugs that are often abused include: Opioids used to treat pain Central nervous system (CNS) depressants, such as benzodiazepines (Xanax, Valium, Ativan, Klonopin), used to treat anxiety and sleep disorders Stimulants, such as amphetamine and dextroamphetamine (Adderall) or methylphenidate (Concerta, Daytrana, Methylin, Ritalin) used to treat attention deficit disorder and narcolepsy (a sleep disorder). READ MORE

Health Solutions from Our Sponsors

# data[].attributes.attachment_link.description
Use WebMD's Pill Identifier to find and identify any over-the-counter or prescription drug, pill, or medication by color, shape, or imprint and easily compare pictures of multiple drugs.

# data[].attributes.headline
Lyfjabókin, öll skráð lyf sem að seld eru í apótekum á Íslandi.

# data[].attributes.subject
Lyfjabókin, öll skráð lyf sem að seld eru í apótekum á Íslandi.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hér finnur þú öll skráð lyf á Íslandi sem seld eru í apótekum

Lyfjaskömmtun

Lyfjaskömmtun er góður kostur fyrir þá sem taka lyf að staðaldri á ólíkum tímum dagsins eða vikunnar.
Nánar LYFJU APPIÐ
Nú getur þú pantað lyfin þín á netinu til að flýta fyrir afgreiðslu lyfseðla. Hægt er að sækja lyfin eða fá lyfin send heim á helstu þéttbýlisstöðum landsins.

Nánar

Desloratadine Alvogen eru munndreifitöflur til meðferðar við ofnæmiskvefi og ofsakláða. Desloratadine Alvogen inniheldur 5 mg af virka efninu deslóratadíni. Desloratadine Alvogen tilheyrir flokki andhistamín lyfja og verkar með því að blokka histamínviðtaka en þeir gegna hlutverki í ofnæmi. Desloratadine Alvogen blokkar histamínviðtakann sérhæft og virka efnið, deslóratadín, kemst ekki yfir í miðtaugakerfið og hefur þar af leiðandi ekki slævandi verkun og veldur ekki syfju.

Desloratadine Alvogen dregur úr einkennum ofnæmiskvefs hjá fullorðnum og unglingum 12 ára og eldri. Einkennin eru t.d. hnerri, nefrennsli, rauð eða tárvot augu og kláði í nefi, efri gómi eða augum. Desloratadine Alvogen er einnig notað til að draga úr einkennum ofskláða vegna ofnæmis.

Desloratadine Alvogen eru munndreifitöflur sem leysast upp í munni. Ekki er þörf á vatni eða öðrum vökva til að kyngja skammtinum. Ráðlagður skammtur er ein tafla einu sinni á dag, með eða án fæðu. Léttir á ofnæmiseinkennum varir allan daginn og stuðlar að eðlilegri starfsgetu og svefni.

Hægt er að fá Desloratadine Alvogen í 30 stk eða 100 stk pakkningu.

Lesið vandlega upplýsingar á umbúðum og fylgiseðli fyrir notkun lyfsins. Leitið til læknis eða lyfjafræðings sé þörf á frekari upplýsingum um áhættu og aukaverkanir. Sjá nánari upplýsingar um lyfið á www.serlyfjaskra.is. DES.L.A.2021.0008.01.

Markaðsleyfihafi er Alvogen ehf.

Netspjall Lyfju

# data[].attributes.attachment_link.description
Öll skráð lyf sem seld eru í apótekum á Íslandi. Sláðu inn heiti, innihaldsefni eða lýsingu á lyfinu. Pantaðu á netinu. Ráðgjöf og góð þjónusta.

# data[].attributes.headline
Sérlyfjaskrá - yfirlit yfir B01 Segavarnarlyf, B02 Blæðingarlyf og B03 Blóðleysislyf. Heiti, virkni og sérstök varúð.

# data[].attributes.subject
Sérlyfjaskrá - yfirlit yfir B01 Segavarnarlyf, B02 Blæðingarlyf og B03 Blóðleysislyf. Heiti, virkni og sérstök varúð.

# data[].attributes.body
Hver er algengasta orsök blóðleysis?

A. Járnskortur

B. B12-vítamínskortur

C. Skortur á fólínsýru

D. C-vítamínskortur

Hvert af eftirfarandi er/u einkenni blóðleysis?

A. Þreyta

B. Vöðvaslappleiki

C. Mæði

D. Allt ofangreint

# data[].attributes.body
Í dag eru margir sem að vilja frekar náttúrulegar leiðir í lækningum eða nota þær mjög mikið samhliða lyfjum. Það er margt í boði en margar jurtameðferðir geta því miður valdið vandamálum þegar þær eru notaðar með lyfjum sem hafa áhrif á blóðstorknun.
Gæta skal varúðar og benda sjúklingum sem að taka þessi lyf að  forðast hvönn, kattakló (cat's claw), kamomillu, kondroitín (chondroitin), fewerfew hvítlauk, ginkgo, gullsel (goldenseal), vínberjafræseyði, grænt laufte, hestakastaníufræ, psyllium og túrmerik.
Ef sjúklingur sem tekur segavarnarlyf fær auknar blæðingar og engin önnur milliverkun eða orsök finnst, spyrðu sjúklinginn þá um möguleikann á notkun náttúrulyfja.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Feverfew er notað gegn flestu af því sem aspirín er notað við í dag. Þessi jurt er þekktust fyrir lækningarmátt sinn gagnvart mígreni, hita og liðagigt. Margar lýsingar eru til um hvernig þessi jurt hefur stillt kvalir og slegið á bólgur.

Ábyrgðaraðili: Heilsa ehf.

# data[].attributes.attachment_link.title
Solaray Feverfew Leaf 455mg, 100 veganhylki

# data[].attributes.attachment_link.description
Feverfew er notað gegn flestu af því sem aspirín er notað við í dag. Þessi jurt er þekktust fyrir lækningarmátt sinn gagnvart mígreni, hita og liðagigt. Margar lýsingar eru til um hvernig þessi jurt hefur stillt kvalir og slegið á bólgur. Ábyrgðaraðili: Heilsa ehf.

# data[].attributes.body
Karch, Amy M (2011). Focusing on nursing pharmacology.                       Lippincott Williams & Wilkins.

Lyfjastofnun. (e.d.). Sérlyfjaskrá: ACT lyfjaflokkar.                                      https://www.serlyfjaskra.is/atc