# data[].attributes.body
Biomasa jest materią pochodzenia organicznego i ulega biodegradacji. To najstarsze źródło energii.  W Europie jej wykorzystywanie przewyższa zyskiwanie ze wszystkich pozostałych odnawialnych źródeł energii. Otrzymujemy z niej energię przez procesy spalania, rozkładania lub po prostu przekształcamy ją chemicznie. W trakcie spalania materii organicznej, uzyskiwana jest energia cieplna, która służy produkcji energii elektrycznej. Materiałami użytkowymi są tu najczęściej: kawałki drewna, słoma i odpady – przemysłowe, rolnicze oraz komunalne. Biomasa ulega przemianom chemicznym. Nie dostąpilibyśmy posiadania biopaliw, gdyby nie przekształcenia upraw trzciny cukrowej, rzepaku, kukurydzy albo różnych zbóż.

# data[].attributes.body
Woda od niepamiętnych początków zajmuje większość powierzchni naszej błękitnej planety, więc zawsze odnajdywała zastosowanie choćby w domach, rolnictwie czy transporcie – już 4000 lat temu nauczyliśmy się umiejętnie korzystać z jej ogromnych zasobów. To niebywały potencjał energetyczny. Mechaniczna energia wody wprawia w ruch turbinę, po czym następuje przekształcenie tej dynamiki w energię elektryczną.

# data[].attributes.body
To odnawialne źródło, którego ogromne ilości są generowane i gromadzone w jądrze, płaszczu oraz skorupie ziemskiej. Wśród skał, znajdujących się na znacznych głębokościach, krąży energia na kształt pary wodnej czy nawet w postaci gorącej wody. Cieplna energia wnętrza ziemi jest uzyskiwana drogą mniej bądź bardziej bezpośrednią.

# data[].attributes.body
Energia słoneczna określana jest mianem najbardziej naturalnego odnawialnego źródła. Dlaczego? Mówi się, że ilość tej energii, docierającej w ciągu roku do powierzchni Ziemi, jest wielokrotnie większa, niż wszystkie zasoby energii odnawialnej i nieodnawialnej – zgromadzonej na całej planecie i razem wziętej. Co więcej, ze wszystkich źródeł energii jest uważana za najbezpieczniejszą i najszybciej rozwijającą się. Służy nam do ogrzewania nowoczesnej konstrukcji budynków, a także może objawiać się w postaci ciepła bądź energii elektrycznej. Wytwarza prąd przy wykorzystaniu specjalnych baterii słonecznych.

# data[].attributes.body
Wszyscy znamy i kojarzymy wiatrak jako prostą, aczkolwiek bardzo użyteczną, instalację, która swoją funkcjonalnością służyła nam już od dawna. Jednakże, jak się z czasem okazało, to nie jest wyłącznie przyrząd zdolny tylko do mielenia zboża albo pompowania wody. Dziś wiatrakowi przeznaczone jest zupełnie inne zastosowanie w elektrowniach wiatrowych.

Bowiem tym razem to energia kinetyczna wiatru powoduje obrotowe poruszanie się turbiny, czego efektem jest uzyskanie elektryczności. Energia kinetyczna wiatru musi wynosić przynajmniej 15 km/h. Zaletami energii wiatrowej są możliwości wykorzystania jej w gospodarstwach oddalonych od pozostałych źródeł energii odnawialnej. To czyste źródło energii. Jedynymi wadami są: hałas, względność atmosferyczna, ingerencja w przyrodę, stosunkowo wysoki koszt budowy, zakłócanie fal radiowych i telewizyjnych. Momentami wiatraki elektrowni wiatrowych potrafią stanowić zagrożenie dla wszelakiego ptactwa, migrującego w przestrzeni powietrznej. Stąd projektanci przedsięwzięcia dbają, aby wiatraki nie kolidowały z trasą ich przelotu.

# data[].attributes.body
Zanim podjęta zostanie decyzja, dotycząca wyboru miejsca na siłownię wiatrową, wymagane jest przeprowadzenie niezbędnych szczegółowych badań, które wykażą siłę wiatru w docelowo wyznaczonym miejscu. Precyzyjne pomiary powinny trwać przynajmniej rok, w tym pojedyncze badania muszą być wtedy przeprowadzane z co 10-o minutową częstotliwością. Wyniki tej operacji będą podstawą do przybliżonego określenia wielkości, produkowanej w przyszłości, energii. Należy pamiętać, iż dogodnymi miejscami są tereny, gdzie częstość występowania silnych wiatrów 10-20 m/s jest najwyższa. Moc konwencjonalnej elektrowni może wynosić nawet 1 GW – uzyskanie takiej mocy wymaga działalności 1000 generatorów wiatrowych. W ten sposób powstają całe farmy wiatrowe, czyli nic innego jak gęsto ustawione turbiny.

Zdaniem specjalistów, bilans energetyczny Polski wykazuje, że rola wiatru jako odnawialnego źródła energii jest i będzie naprawdę niewielka. W naszym państwie występuje zauważalny problem ciszy wiatrowej. Korzystne warunki, pod względem potencjalnej lokalizacji farm wiatrowych, mają jedynie obszary nieopodal: Bałtyku, Darłowa, Pucka, Kołobrzegu, Suwalszczyzny i Podkarpacia. Dzieje się tak, ponieważ średnia prędkość polskich wiatrów wynosi 2,8 m/s w porze letniej i 3,8 m/s w zimie. Sezonowo i sporadycznie, prędkość wiatru niekiedy przekracza 5 m/s. To absolutne minimum, biorąc pod uwagę zdolność do zasilania turbin o około 50-o metrowej średnicy. Nie mniej jednak, z pewnością warto podjąć wyzwanie o jak najwięcej naturalnych źródeł a co za tym idzie – o jak najwięcej odnawialnej energii.

# data[].attributes.body
Kolektory termiczne przemieniają energię słoneczną w ciepło. Absorbery, które znajdują się w szczelnie zamkniętej instalacji korektora, wychwytują energię słoneczną i oddaja ciepło, znajdującej się w niej cieczy. Słoneczne kolektory są kluczową częścią instalacji grzewczych; przydają się podczas produkcji ciepłej wody. Ogniwa fotowoltaiczne używane są, jeżeli pragniemy otrzymać energię elektryczną. Kolektor złożony jest z półprzewodnikowych złączy, które zawierają elektrony. One z kolei, pobudzone promieniowaniem, przemieszczają się i tym samym wytwarzają elektryczność.

Wbrew pozorom nawet względnie nieodpowiednie warunki – na przykład małe nasłonecznienie w ciągu roku – nie okażą się przeszkodą w wykorzystywaniu promieniowania słonecznego. Wszystko zależy od fotoogniw, które mogą absorbować także światło rozproszone przy zachmurzonym niebie.

Swoją drogą, energia słoneczna posiada różne zalety i wady. Jej zaletami są: brak emisji zanieczyszczeń atmosferycznych oraz gazów cieplarnianych; trywialne utrzymywanie i prosta konserwacja typowych urządzeń; zastosowanie wśród obszarów trudnodostępnych i oddalonych od innych opcji energetycznych. Niestety, ogniwa fotowoltaiczne budowane są przeważnie przy użyciu dość szkodliwych substancji a ustawione ogniwa zajmują dużą powierzchnię. Pozytywnym aspektem jest, że nie są to zjawiska, których nie da się zniwelować a zapotrzebowanie na tej rodzaj energii w skali międzynarodowej nadal rośnie.

Jednym z bezkonkurencyjnych liderów w wymiarze energetyki słonecznej są Niemcy, promujące rozwój odnawialnego źródła energii słonecznej i leżące w tym samym klimacie umiarkowanym, co Polska – fakt ten jest obiecującą i wizjonerską wróżbą, niosąca za sobą niesłychany pożytek. Dążenie do takich celów służy nam wszystkim, całej globalnej społeczności.

Ciekawostką jest, że największa elektrownia na świecie znajduje się w południowej Kalifornii, pośrodku pustyni Mojave – wytwarza ponad 350 megawatów mocy, co daje około 90% komercyjnego przetwarzania energii słonecznej na całym świecie – wyobraźmy sobie tylko, jakim bogactwem okazuje się słońce.

# data[].attributes.body
Para wodna jednocześnie napędza turbiny i produkuje potrzebną elektryczność. Jak w praktyce wygląda czerpanie z elektrowni geotermalnej? W miejscu, gdzie ciepła woda osiąga odpowiednią głębokość, wykonujemy odwierty i pompujemy wodę, później wydostającą się na powierzchnię. Kiedy woda odda swój zasób ciepła, wtłaczamy ją z powrotem innym odwiertem. Najpopularniejsza pompa to pompa ciepła niskotemperaturowego, jakim jest grunt. Składa się z tak niezbędnych elementów, jak: sprężarka, skraplacz, zawór rozprężający i parownik. Źródłem geotermii jest powolny rozpad pierwiastków radioaktywnych (tor i uran), umiejscowionych w granicie lub bazalcie – elementarnych składnikach skorupy ziemskiej.

Energia geotermalna jest nieskazitelnie czystym źródłem energii, niezależnym od zmiennych warunków pogodowych i klimatycznych - choć nie jest powszechnie dostępna, jej techniczne utrzymanie jest trudne a i sama instalacja kosztuje nie mało. Mimo wszystko to opłacalna inwestycja na niedaleką przyszłość.

Polska jest państwem europejskim, które posiada największe zasoby energii geotermalnej – zajmują nawet 80% całej powierzchni kraju! Prawdziwym atutem jest w miarę równomierne rozmieszenie wymienionych zasobów, co rozwija wachlarz ukrytych możliwości wykorzystania ich na cele energetyczne. Na obecną chwilę ten potencjał realizowany jest raptem w 12%. Póki co mamy jedynie cztery systemy ciepłownicze w oparciu o wody geotermalne (w Zakopanem, Pyrzycach, Mszczonowie, Bańskiej Niżnie i Uniejowie) oraz sześć uzdrowisk (Ciechocinek, Konstancin, Ustroń, Lądek-Zdrój, Duszniki-Zdrój, Cieplice). Z winy zbyt niskich temperatur w Polsce, w przeciwieństwie do np. Islandii, energia geotermalna nie jest wykorzystywana do produkcji prądu elektrycznego. W Islandii aż 85% zapotrzebowania na ciepło pochodzi z energii geotermii, która pokrywa aż 46% pierwotnej energii. Do największych odbiorców ciepła należą także Węgry, Chiny i Japonia.

Nawet nie zauważamy, jak odnawialne źródła energii geotermalnej dają nam ciepłą wodę, ogrzewanie; jak służą wentylacji pomieszczeń; jak leczą nas w trakcie uzdrowiskowych terapii i rehabilitacji. Wody geotermalne zwalczają: choroby narządów słuchu, reumatyzm, choroby dermatologiczne, dolegliwości układu krążenia i układu oddechowego. Zaskakujące? Nie ma co się dziwić, na świecie około 40 różnych państw zużywa tę energię na potrzeby inne niż produkcja energii elektrycznej. Przede wszystkim świadczy to rozmaitej sile zastosowań, podążającej za działalnością człowieka.

# data[].attributes.body
Naturalnie biomasa ulega procesom fermentacji materii organicznej (przykładowo są to odchody zwierzęce i ścieki komunalne). Otrzymujemy wówczas metanol, etanol i specyficzny rodzaj biogazu, które później są wykorzystywane jako paliwo albo produkujemy z nich energię. Trzy główne biopaliwa to: Biometan, Bioetanol i Biodiesel. Różne rodzaje biomasy mają różne właściwości. Im bardziej sucha i zagęszczona biomasa, tym większa jej wartość jako paliwa. Drogim paliwem jest brykiet – produkowany z rozdrobnionych odpadów drzewnych. To uszlachetnione paliwo uzyskujemy poprzez suszenie, mielenie i prasowanie biomasy.

Biomasa ma w sobie ogromny potencjał, jeśli doświadczamy dostępności ziemi uprawnej pod kątem poszczególnych regionów. Utylizujemy niektóre odpady i ścieki, co niesie wyjątkowo pozytywny wydźwięk. Wadą jest konieczność prowadzenia tejże uprawy i nieuchronne przyczynianie się do wyjaławiania gleb. W czasie spalania biomasy wyemitowane zostają szczątkowe ilości związków siarki i azotu, ale na szczęście powstający gaz cieplarniany (innymi słowy – dwutlenek węgla) ulega asymilacji przez polne rośliny, dzięki czemu nie zwiększa się jego zawartość w atmosferze.

W ujęciu polskich standardów, wykorzystując potencjał biomasy, zderzamy się z takimi barierami, jak: brak dopłat do upraw energetycznych, brak lokalnych rynków biomasy energetycznej, brak klarownych ograniczeń dla współspalania biomasy w specjalnych kotłach węglowych o wysokiej mocy, brak jasnego systemu wsparcia dla małych ciepłowni oraz elektrociepłowni i momentalna nieprzewidywalność funkcjonalnego wsparcia dla polityki elektrycznej, której bazą są źródła odnawialne. To ogromna strata, kiedy biomasa mogłaby zastąpić cały import węgla a nawet byłaby korzystnym komponentem w walce ze smogiem. Dlatego, z racji zaostrzonych przepisów w zakresie norm emisji spalin
i konieczności zintensyfikowania nakładów energii ze źródeł odnawialnych, spalanie biomasy jest zupełnie cennym i kluczowym przedsięwzięciem.

# data[].attributes.body
Przepływ i wysokość spadku wody mają wpływ na moc podczas pływów morskich. Wlewająca się bądź wylewająca ze zbiorników woda, porusza turbiny produkujące energię. Kiedy mamy do czynienia z prądami morskimi, energia pozyskiwana jest dzięki umieszczonym pod wodą turbinom. Następnie transportowana jest podwodnym kablem do sieci na lądzie. Z kolei w energii odnawianej, poprzez ruchy fal morskich, ważna jest wysokość fal zależna od wiatru. Hydroelektrownie  budowane są na rzekach i jeziorach lub w ich pobliżu. Elektrownie hydrauliczne, mechaniczne, pneumatyczne i indukcyjne oczywiście odznaczają się odmienną specyfiką działania. Jednakże każda z nich obiera sobie identyczny cel – pozyskanie energii odnawialnej.

Pierwsza elektrownia wodna powstała w 1882 roku, w mieście Appleton. Cztery lata później istniało już około 45 elektrowni wodnych na obszarze Stanów Zjednoczonych i Kanady – w 1889 roku w samych Stanach Zjednoczonych było ich już 200! Natomiast pierwszą elektrownią na polskich ziemiach była elektrownia wodna Struga na rzece Słupi, uruchomiona w 1896 roku. W Polsce największe elektrownie wodne możemy zastać w takich miastach, jak: Porąbka, Żydowo, Żarnowiec, Solina, Włocławek, Rożnów czy Dychów.

Nieoceniona energia wodna odnalazła decydujące zastosowanie w Chinach, Indiach, Brazylii, Boliwii, Malezji i Pakistanie, Peru, Kongo, Wietnamie, Sri Lance i Papui Nowej Gwinei. Ogromną ilością zainstalowanej mocy może również poszczycić się Rosja u boku krajów centralnej Azji. W Europie i na świecie niemalże niedoścignionym liderem jest Norwegia – wyobraźmy sobie, że to państwo pozyskuje 98% energii elektrycznej z własnych zasobów wodnych.

Energia wodna niesie ze sobą zarówno wady, jak i zalety. Najważniejszymi zaletami są: brak wyraźnego zanieczyszczenia środowiska (nie produkujemy odpadów ani nie emitujemy gazów), długoterminowy okres działania instalacji oraz łatwe gromadzenie energii. Poza walorem energetycznym, elektrownie wodne zbiornikowe spełniają dodatkowe zadania – zabezpieczają przeciwpowodziowo oraz regulują przepływ pod kątem żeglugi. Do wad zaliczamy: niekiedy inwazyjną ingerencję w środowisko naturalne (występowanie dużych elektrowni w krajobrazie niesie ze sobą erozję i zamulenie); zmianę siedlisk; przeważającą zależność od takich warunków atmosferycznych, jak opady; wysokie koszty instalacji oraz produkcji odpowiedniej technologii i brak uniwersalnej dostępności (pod kątem terenu i jego zdolności).

# data[].attributes.attachment_link.title
Energetyka wodna Materiał do prowadzenia lekcji zdalnych

# data[].attributes.attachment_link.title
Elektrownie wiatrowe Materiał do prowadzenia lekcji zdalnych

# data[].attributes.attachment_link.title
CIEPŁO W GRUNCIE RZECZY - Energia Odnawialna: Geotermia