# data[].attributes.attachment_link.readable_text
,,,Majowe Święta,Maj jest miesiącem szczególnymw historii Polski.W pierwszych trzech dniach maja obchodzimy w Polsce trzy ważne święta:Święto Pracy - 1 MajaDzień Flagi - 2 majaNarodowe Święto Konstytucji 3 Maja,1 Maja - Święto Pracy ...,Międzynarodowe Święto Pracy, popularnie zwane 1 Maja, obchodzone jest corocznie od roku 1890.W Polsce Święto Pracy jestświętem państwowym od 1950 roku.,2 Maja - Dzień Flagi,Święto Flagi Rzeczpospolitej Polskiej zostało uchwalone 20 maja 2004 r., lecz obchodzimy je 2 maja.Dzień ten nie jest dniem wolnym od pracy.Organizowane są różnego rodzaju akcje i manifestacje patriotyczne.W ostatnich latach, powszechne stało się noszenie w tym dniukokardy narodowej.,Święto Konstytucji 3 Maja,Święto ustanowione w 1919 roku dla upamiętnienia Konstytucji z 3 maja 1791 r.Była to pierwsza taka ustawa w Europie, druga na świecie.Konstytucja, to zbiór najważniejszych praw obowiązujących w państwie.określa podstawy funkcjonowania państwa, wyznacza kompetencje organów władzy, zawiera katalog praw i obowiązków obywateli.,Polskie Symbole Narodowe ...,Kliknij w obrazek i posłuchaj !,Godło ...,Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego ze złotą koroną na głowie zwróconej w prawo, z rozwiniętymi skrzydłami, z dziobem i szponami złotymi, umieszczony w czerwonym polu tarczy.,Flaga ...,Biel i Czerwień to kolory naszej flagi - symbolu Naszego państwa.Górny pas flagi oznacza białego orła, a dolny - czerwone pole tarczy herbowej.Kolor biały oznacza srebro, a także wodę oraz czystość.Kolor czerwony jest symbolem ognia, oznacza odwagę i waleczność.,Hymn ...,Hymn narodowy jest pieśnią patriotyczną o zasięgu ogólnokrajowym, stanowiąca odbicie i uzewnętrznienie poczucia wspólnoty i odrębności narodowej, wyrażająca uczucia zbiorowe wobec symboli, tradycji i instytucji danego narodu.Polskim Hymnem Narodowym jest "Pieśń legionów polskich we Włoszech", zw. z czasem "Mazurkiem Dąbrowskiego".Pieśń ta została napisana przez Józefa Wybickiego,kliknij i posłuchaj :),A teraz zadanie dla Ciebie ...,Klik!,Lubisz lekcje plastyki i Masz niezwykle bogatą wyobraźnię,dlatego dziśzapraszam Cię do wykonania plakatupt."Polska moją ojczyzną",Ps. liczę na Twoją pomysłowość i czekam na zdjęcia !,Dla najbardziej wytrwałych ...,Kliknij w obrazek i rozwiąż quiz o Polsce :)Miłej zabawy !,Dziękuję za wytrwałość i uwagę !

# data[].attributes.attachment_link.title
Majowe Święta ;) by paulina.lesnierowska on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Majowe Święta,Maj jest miesiącem szczególnymw historii Polski.W pierwszych trzech dniach maja obchodzimy w Polsce trzy ważne święta:Święto Pracy - 1 MajaDzień Flagi - 2 majaNarodowe Święto Konstytucji 3 Maja,1 Maja - Święto Pracy ...,Międzynarodowe Święto Pracy, popularnie zwane 1 Maja, obchodzone jest corocznie od roku 1890.W Polsce Święto Pracy jestświętem

# data[].attributes.headline
Czy znasz swój kraj? Przekonaj się, rozwiązując zagadki:)

# data[].attributes.subject
Czy znasz swój kraj? Przekonaj się, rozwiązując zagadki:)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy znasz swój kraj?Przekonaj się, rozwiązując zagadki

Obejrzyj mnie!

Korzystałam z:https://rodzicielskieinspiracje.pl/polska-darmowe-karty-pracy-dla-przedszkolakow/http://wikimapia.org/6112826/pl/Fortepian-Rubinsteina#/photo/6058271Pixabay

sprawdź

Wpisz w okienka nazwy miast:

BŁĄD

BRAWO!

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["Poznań", "Wrocław", "Ustka", "Zakopane"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 1; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 0; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

Ułóż puzzle i zapamiętaj, co przedstawiają.

SPRAWDŹ

ZACZNIJ OD NOWA

MALBORK

KRAKÓW

KATOWICE

WARSZAWA

BŁĄD!

Połącz zdjęcie z nazwą miasta

BRAWO!

/* c'est dans la variable solution qu'il faut rentrer les consignes séparées par des virugles par exemple si la case gauche0 doit être connectée à la droite2 on écrira "G0D2" , les guillemets sont indispensables, ensuite on sépare les réponses par des virgules */ var solution = ["G0D0","G1D1", "G2D2", "G3D3"]; // actions adéquate sur les boutons var gagne = document.getElementById("gagne").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var erreur = document.getElementById("erreur").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (score==solution.length) { gagne.style.display="block"; } else { erreur.style.display="block"; }

//--- DISPARITION FENETRE ---- honteusement piqué sur S'Cape setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //declaration des variables nécessaires var leCompteur = document.getElementById("compteur"); var gagne = document.getElementById("gagne").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var erreur = document.getElementById("erreur").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var monCanevas = document.getElementById("leCanvas"); var ctx = monCanevas.getContext("2d"); //reinitialisatation des variables de départ sessionStorage.setItem("caller","nobody"); sessionStorage.setItem("reponse",""); //changement du contenu des boutons gauche par n'importe quoi sauf un "x" pour les reutiliser var gauche = document.querySelectorAll(".gauche"); for (var i=0;i

Dobble - Polska

punkty:

20

#

Możesz zdobyć 20 punktów

Powered by

Znasz polskie tańce narodowe?

Rozwiąż sudoku

sprawdź

Odkoduj nazwy zabytków. Na początek coś prostego.

BŁĄD

BRAWO!

Wpisz:

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["Sukiennice"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 1; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 0; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

sprawdź

Odkoduj nazwy zabytków. Teraz trudniejsze zadanie.

BŁĄD

BRAWO!

Wpisz:

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["Zamek Krzyżtopór"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 1; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 0; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

sprawdź

Odkoduj nazwę ciekawego pomnika z Łodzi.

BŁĄD

BRAWO!

Wpisz:

//-----VARIABLES UTILISATEUR----- var solution = ["Fortepian Rubinsteina"]; //entrez vos réponses attendues var ordre = 1; // tapez 1 si l'ordre des réponses est important (sinon 0) var casse = 0; // tapez 1 si la casse (majuscules/minuscules) doit être respectée //------VARIABLES A NE PAS MODIFIER--- var question; var reponse = []; var faux = 0; var BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (BON.getAttribute("id") == null) { BON = document.getElementById('bon').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } var PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (PASBON.getAttribute("id") == null) { PASBON = document.getElementById('erreur').parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; } //--- DISPARITION FENETRE ---- setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //--- RECUPERATION DES REPONSES for (var i = 1; i

SPRAWDŹ

ZACZNIJ OD NOWA

SUKIENNICEW KRAKOWIE

ZAMEK KRZYŻTOPÓR

FORTEPIAN RUBINSTEINAW ŁODZI

BŁĄD!

Połącz zdjęcie z nazwą

BRAWO!

/* c'est dans la variable solution qu'il faut rentrer les consignes séparées par des virugles par exemple si la case gauche0 doit être connectée à la droite2 on écrira "G0D2" , les guillemets sont indispensables, ensuite on sépare les réponses par des virgules */ var solution = ["G0D0","G1D1", "G2D2"]; // actions adéquate sur les boutons var gagne = document.getElementById("gagne").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var erreur = document.getElementById("erreur").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; if (score==solution.length) { gagne.style.display="block"; } else { erreur.style.display="block"; }

//--- DISPARITION FENETRE ---- honteusement piqué sur S'Cape setTimeout(function() { document.getElementsByClassName('icon-close')[0].click() }, 10); document.getElementById('genially-view-modal').style.visibility = "hidden"; //declaration des variables nécessaires var leCompteur = document.getElementById("compteur"); var gagne = document.getElementById("gagne").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var erreur = document.getElementById("erreur").parentNode.parentNode.parentNode.parentNode.parentNode; var monCanevas = document.getElementById("leCanvas"); var ctx = monCanevas.getContext("2d"); //reinitialisatation des variables de départ sessionStorage.setItem("caller","nobody"); sessionStorage.setItem("reponse",""); //changement du contenu des boutons gauche par n'importe quoi sauf un "x" pour les reutiliser var gauche = document.querySelectorAll(".gauche"); for (var i=0;i

Dziękujęza wspólną zabawę

# data[].attributes.body
Źródło zdjęcia: Internet

# data[].attributes.headline
23 kwietnia Dzień książki i praw autorskich

# data[].attributes.subject
23 kwietnia Dzień książki i praw autorskich

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
23 kwietnia

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

2

1

W Katalonii 23 kwietnia przypada święto narodowe - dzień świętego Jerzego, patrona Katalonii. Tego dnia kobiety obdarowywano, zgodnie z tradycją, czerwonymi różami - miał to być symbol krwi smoka, którego pokonał św. Jerzy. Mężczyźni zaś otrzymywali od pań książki.

Doroczne święto organizowane przez UNESCO w celu promocji czytelnictwa, edytorstwa i ochrony własności intelektualnej za pomocą praw autorskich. Dzień ten po raz pierwszy obchodzono w 1995 roku.W Polsce święto obchodzone jest od 2008 r.

prawo autorskie

3

2

1

# data[].attributes.attachment_link.title
Dzień Książki i Praw Autorskich by Monika Piekiełko on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
23 kwietnia Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich 2 1 W Katalonii 23 kwietnia przypada święto narodowe - dzień świętego Jerzego, patrona Katalonii. Tego dnia kobiety obdarowywano, zgodnie z tradycją, czerwonymi różami - miał to być symbol krwi smoka, którego pokonał św. Jerzy. Mężczyźni zaś otrzymywali od pań książki.

# data[].attributes.body
Z myślą o uczniach, którzy realizują program nauczania poza szkołą, zespół Pi-stacji co roku prowadzi webinary powtórkowe dla ósmoklasistów. Tu znajdziesz linki do zaplanowanych wydarzeń oraz kopie archiwalne. Tak jak wszystkie zasoby projektu Pi-stacja, są one dostępne za darmo.

Źródło: https://pistacja.tv/

# data[].attributes.body
Z myślą o uczniach, którzy realizują program nauczania poza szkołą, zespół Pi-stacji co roku prowadzi webinary powtórkowe dla ósmoklasistów. Tu znajdziesz linki do zaplanowanych wydarzeń oraz kopie archiwalne. Tak jak wszystkie zasoby projektu Pi-stacja, są one dostępne za darmo.

Źródło: https://pistacja.tv/

# data[].attributes.body
Źródło zdjęcia: Uniwersytet Jagielloński

# data[].attributes.headline
Zespół Szkół                Rolniczo-Technicznych         im. Bohaterów Walk                  z Faszyzmem w Zwoleniu    

# data[].attributes.subject
Zespół Szkół                Rolniczo-Technicznych         im. Bohaterów Walk                  z Faszyzmem w Zwoleniu    

# data[].attributes.headline
25 listopada                 Światowy Dzień      Pluszowego Misia              

# data[].attributes.subject
25 listopada                 Światowy Dzień      Pluszowego Misia              

# data[].attributes.body
https://www.gov.pl/web/badz-z-innej-bajki/spiaca-krolewna

# data[].attributes.headline
Quiz                                Postacie z bajek     

# data[].attributes.subject
Quiz                                Postacie z bajek     

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
QUIZ

START

Postacie z bajek

Czy coś o nich wiesz?

pytanie 1/13

"Myszce Miki"

"Smerfach"

"Ratatuj"

Szczur-kucharz pojawił się w:

PRAWIDŁOWO!

Szczur imieniem Remy jest obdarzony wyjątkowym smakiem i węchem. Pozwala mu to stać się kucharzem, co możemy obejrzeć w filmie "Ratatuj".

pytanie 2/13

lata

ma jedno oko

jest niebieski

Mike Wazowski:

pytanie 2/13

PRAWIDŁOWO!

Mike Wazowski to jedna z postaci z filmu "Potwory i spółka". Wygląda tak jak widzicie :)

pytanie 3/13

Dory i Mike

Remy i Nemo

Nemo i Dory

Bajkowe ryby to:

pytanie 3/13

PRAWIDŁOWO!

Obie te rybki poznajemy w filmie "Gdzie jest Nemo?", a następnie w "Gdzie jest Dory?".

pytanie 4/13

Fela

Fiona

Fiolet

Jak miała na imię ukochana Shreka?

pytanie 4/13

PRAWIDŁOWO!

Pytanie banalne, żebyście mogli chwilę odpocząć ;)

pytanie 5/13

Ważniak

Kot w butach

Klakier

Pomocnikiem Gargamela był...

pytanie 5/13

PRAWIDŁOWO!

Kot Klakier - znają go wszyscy, którzy oglądali "Smerfy".

pytanie 6/13

szpakiem

wróblem

kotem

Mateusz, przyjaciel pana Kleksa, był:

pytanie 6/13

PRAWIDŁOWO!

Mateusz był chłopcem-księciem, zamienionym w szpaka, aby mógł uciec z pałacu opanowanego przez wilki.

pytanie 7/13

"Potwory kontra Obcy"

"Emotki"

"Toy Story"

Buzz, Cienki i Chudy pochodzą z:

pytanie 7/13

PRAWIDŁOWO!

To oczywiście bohaterowie serii filmów "Toy Story". Pierwsza część powstała w 1995 roku i była pierwszym filmem pełnometrażowym stworzonym całkowicie przy użyciu techniki komputerowej.

pytanie 8/13

"Zakochanym kundlu"

"Piotrusiu Panu"

"101 dalmatyńczykach"

Historia Lady i Trampa została przedstawiona w:

pytanie 8/13

PRAWIDŁOWO!

Lady, suczka rasy cocker spaniel oraz bezpański kundel imieniem Tramp to bohaterowie bajki "Zakochany kundel".

pytanie 9/13

Kubuś Puchatek

Miś Uszatek

Paddington

Kto ma przyjaciela Krzysia?

pytanie 9/13

PRAWIDŁOWO!

Chłopiec o imieniu Krzyś jest przyjacielem słynnego, żółtego misia, Kubusia Puchatka.

pytanie 10/13

"Muminki"

"Kubuś Puchatek"

"Zwariowane melodie"

Hatifnatowie pochodzą z bajki:

pytanie 10/13

PRAWIDŁOWO!

Hatifnatowie to postacie ze świata Muminków. Są białego koloru, niewielkich rozmiarów, posiadają wypustki przypominające dłonie, a poruszają się kołysząc tułowiem na prawo i lewo.

pytanie 11/13

Walt Disney

Wally Disney

Walt Dickens

Myszkę Miki stworzył:

pytanie 11/13

PRAWIDŁOWO!

Walt Disney, amerykański producent filmowy, reżyser i scenarzysta, wymyślił postać Myszki Miki, a także m.in. Kaczora Donalda, Gumisie czy postaci z "Króla Lwa".

pytanie 12/13

żółwie

ludzie

roboty

Leonardo, Donatello, Michael Angelo i Rafael to:

pytanie 12/13

PRAWIDŁOWO!

Ta czwórka to oczywiście znane Wojownicze Żółwie Ninja, występujące w komiksach, jak i serialach animowanych.

pytanie 13/13

Bójka, Bajka i Brawurka

Bójka, Betty i Becia

Bajka, Bella i Betty

Atomówki nazywają się:

pytanie 13/13

PRAWIDŁOWO!

Trzy dziewczynki obdarzone supermocą, które walczą z przestępczością i ratują ludzi to oczywiście Bójka, Bajka i Brawurka.

wspaniale!

bardzo dobrze znasz bajki ostatnich lat

ERROR

Zła odpowiedź!

DRUGA SZANSA

# data[].attributes.attachment_link.title
Quiz Postacie z bajek by Marlena on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
QUIZ START Postacie z bajek Czy coś o nich wiesz? pytanie 1/13 "Myszce Miki" "Smerfach" "Ratatuj" Szczur-kucharz pojawił się w: PRAWIDŁOWO! Szczur imieniem Remy jest obdarzony wyjątkowym smakiem i węchem. Pozwala mu to stać się kucharzem, co możemy obejrzeć w filmie "Ratatuj". pytanie 2/13 lata ma jedno oko jest niebieski Mike Wazowski: pytanie 2/13 PRAWIDŁOWO!

# data[].attributes.headline
Ruletka                                 Dzień postaci z bajek 

# data[].attributes.subject
Ruletka                                 Dzień postaci z bajek 

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze lekcje w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Koło fortuny - Zakręć kołem i zobacz, co wypadnie.

# data[].attributes.headline
5 listopada                          Dzień postaci z bajek

# data[].attributes.subject
5 listopada                          Dzień postaci z bajek

# data[].attributes.body
Informacje o kierunkach kształcenia w najbliższych szkołach ponadpodstawowych .

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przed nami ponad dwa tygodnie wydarzeń, webinarów i spotkań dotyczących programowania i kompetencji cyfrowych. Jednak przede wszystkim - dwa tygodnie świetnej zabawy! Sprawdźcie, jakie atrakcje czekają na uczestników #CodeWeek2020. Na pewno wybierzecie coś dla siebie.

#CodeWeek, czyli Europejski Tydzień Kodowania, to oddolna inicjatywa, w której europejskie państwa (i nie tylko!) uczestniczą w przyjacielskiej rywalizacji w liczbie wydarzeń promujących naukę programowania i kompetencji cyfrowych. Organizatorem wydarzenia może być każdy - zaangażowany rodzic, pasjonat komputerów, nauczyciel czy lokalny aktywista. Nie stawiamy żadnych wymagań, co do wykształcenia czy umiejętności - liczą się dobre chęci!

W tym roku obchodzimy już ósmą edycję Europejskiego Tygodnia Kodowania. Jak do tej pory Polska świetnie radziła sobie w tej rywalizacji. W zeszłym roku zajęliśmy drugie miejsce, organizując ponad 15 tysięcy wydarzeń! Te liczby robią wrażenie!

Również w tym roku liczymy co najmniej na powtórzenie tego sukcesu! Jak na razie idzie nam całkiem nieźle - na mapie wydarzeń mamy ich już ponad 12 tysięcy! 😊

Jak zorganizować wydarzenie? Zajrzyjcie na stronę oraz do artykułu . Znajdziecie tam instrukcję jak - krok po kroku - zorganizować swoje wydarzenie w ramach #CodeWeek2020. Cały czas czekamy na zgłoszenia!

Jeśli więc jeszcze nie zgłosiliście swojego pomysłu do Europejskiego Tygodnia Kodowania 2020, nie wahajcie się i już dziś zostańcie częścią największej europejskiej społeczności pasjonatów nowych technologii!

CodeWeek to jedyny taki tydzień w roku, który trwa... 16 dni. Dla nas jednak to i tak za mało, dlatego Europejski Tydzień Kodowania zaczęliśmy w tym roku już 7 października webinarem „Programowanie? To proste!".

Zorganizowaliśmy go wspólnie z Tomaszem Rożkiem i kanałem Nauka. To Lubię! Jeśli nie mieliście okazji wziąć w nim udziału - nic straconego. W dowolnej chwili zajrzyjcie do zapisu z webinaru dostępnego na kanale Nauka. To Lubię!

Webinar to jednak tylko rozgrzewka. Wielkie Święto Programowania online startuje już jutro i potrwa do 25 października!

Zapiszcie tę datę - 10 października, godz. 16.00. To wtedy startujemy z maratonem programowania, który potrwa cztery godziny.

W tym roku postanowiliśmy połączyć siły z Klubem Młodego Programisty online. W ten sposób chcemy dotrzeć do dzieci z klas 1-6 szkół podstawowych, ale przygotowaliśmy też coś dla nieco starszych adeptów programowania!

O godz. 16.00 zapraszamy na warsztaty z Klubem Młodego Programisty online dla rodziców, nauczycieli i wszystkich zainteresowanych. Przedstawimy ideę CodeWeek oraz omówimy ideę naszych warsztatów. Zaprezentujemy przykłady wydarzeń i pokażemy jak zgłosić swoją inicjatywę!

O godz. 17.00 na zajęcia inaugurujące cykl 13 warsztatów z Klubem Młodego Programisty online zapraszamy przede wszystkim uczniów klas 1-6. Razem z naszymi trenerami poznacie m.in. kota Scratch'a!

10 października - 18.00 - webinar „Projektowania aplikacji mobilnej - zaopiekuj się błękitną planetą" >

O godz. 18.00 przygotowaliśmy też coś dla starszych dzieci. Każdego, kogo interesuje projektowanie aplikacji mobilnych i chciałby tego spróbować - zapraszamy na warsztaty „Projektowania aplikacji mobilnej - zaopiekuj się błękitną planetą". Na te zajęcia zapraszamy uczniów z klas 6-8 oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych.

10 października - 24 października - webinary CodeWeek z Klubem Młodego Programisty online >

To nie koniec atrakcji! Przez cały czas trwania #CodeWeek2020 będą na Was czekać webinary prowadzone przez profesjonalnych trenerów programowania Klubu Młodego Programisty online! Z pewnością każdy z Was - bez względu na wiek i poziom zaawansowania - znajdzie tu coś dla siebie!

Aby dowiedzieć się więcej o zaplanowanych warsztatach oraz poznać ich dokładny harmonogram zajrzyjcie na stronę Klubu Młodego Programisty.

Nie myślcie, że kończymy na sobocie. Przed nami dwa tygodnie codziennych zajęć, zarówno dla dzieci, jak i ich rodziców. Od 10 do 24 października, zarówno w dni robocze jak i weekendy, będziemy dla Was organizować darmowe webinary!

W weekendy, czyli 11, 17, 18 oraz 24 października w godz. 16.00-18.00 zapraszamy na dwugodzinne warsztaty.

W tych dniach - w pierwszej części spotkań, czyli od godz. 16.00 do 17.00 - czekamy na rodziców:

Druga część, która odbywać się będzie w godz. 17.00 - 18.00 dedykowana jest dzieciakom! Podczas tych zajęć, pod okiem trenerów, będą uczyć się podstaw programowania i pisać swoje pierwsze linijki kodu!

W dni robocze, od wtorku do piątku, czyli od 13 do 16 października oraz od 20 do 23 października, czekają na Was jednogodzinne warsztaty programowania adresowane do uczniów klas 1-6. Zaczynamy zawsze o godz. 17.00.

Co ważne, poziom warsztatów będzie wzrastał wraz z upływem kolejnych codeweekowych dni, więc weźcie to pod uwagę planując swoje uczestnictwo.

Jeśli jeszcze Wam mało, zajrzyjcie na mapę CodeWeek. Znajdziecie na niej już ponad 12 tysięcy inicjatyw, spośród których ponad 300 ma charakter ogólnodostępnych sesji online. Co to znaczy? To znaczy, że dołączyć do nich może każdy zainteresowany. Sami sprawdźcie na !

Jeśli natomiast poczujecie się zainspirowani, cały czas możecie jeszcze wziąć udział w CodeWeek jako autorzy wydarzeń! Nie warto z tym zwlekać - na organizatorów 1000 pierwszych wydarzeń online czekają wyjątkowe nagrody. Więcej informacji o konkursie i jego zasadach znajdziecie na W opublikowanym tam artykule „?", znajdziecie także odpowiedź na wszystkie pytania.

Zachęcamy do śledzenia naszych kont w mediach społecznościowych - na oraz , a także do zaglądania na stronę . Publikujemy tam wszystkie aktualności dotyczące Europejskiego Tygodnia Kodowania oraz organizowanych przez nas konkursów i wydarzeń!

W razie jakichkolwiek wątpliwości czy problemów, możecie kontaktować się z nami także mailowo pod adresem: programowanie@mc.gov.pl. Jesteśmy do Waszej dyspozycji.

Do zobaczenia na #CodeWeek2020!

Materiał został przygotowany w ramach projektu „Kampanie edukacyjno-informacyjne na rzecz upowszechniania korzyści z wykorzystywania technologii cyfrowych", współfinansowanego z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020. Projekt jest realizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Państwowym Instytutem Badawczym NASK oraz Centrum Nauki Kopernik.

# data[].attributes.attachment_link.title
Stało się! Rusza #CodeWeek2020! - Ministerstwo Cyfryzacji - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Przed nami ponad dwa tygodnie wydarzeń, webinarów i spotkań dotyczących programowania i kompetencji cyfrowych. Jednak przede wszystkim - dwa tygodnie świetnej zabawy! Sprawdźcie, jakie atrakcje czekają na uczestników #CodeWeek2020. Na pewno wybierzecie coś dla siebie. #CodeWeek, czyli Europejski Tydzień Kodowania, to oddolna inicjatywa, w której europejskie państwa (i nie tylko!)

# data[].attributes.body
Code Week 2020

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zajęcia prowadzone są dla dwóch grup wiekowych: 1-3 oraz 4-6 klas szkoły podstawowej. Dziesięć jednogodzinnych spotkań online to doskonały sposób na aktywne spędzenie czasu w domu. Poprzez udział w zajęciach, uczestnicy rozwijają kluczowe kompetencje XXI wieku tj. umiejętność analitycznego myślenia, innowacyjność, wytrwałość, chęć podejmowania działań, rozwiązywania problemów i pokonywania trudności.

Aby wziąć udział w pełnym cyklu warsztatów, wystarczy dołączyć do webinaru poprzez ten link . Warsztaty będą prowadzone w formie webinaru. Trenerzy na żywo rozwiązują zadania wraz z uczestnikami. Osoby, które ominą zajęcia na żywo będą mogły odtworzyć nagrane spotkanie, nadrobić materiał i wykonać wszystkie zadania z warsztatów.

Kluby Młodego Programisty utworzone zostały jesienią 2018 r. Od tej pory zajęcia cieszą się niemalejącą popularnością. Tylko w ubiegłym - 2019 roku - wzięło w nich udział ponad 21 tysięcy uczestników. Przez 12 miesięcy ubiegłego roku odbyły się 1622 warsztaty. W dotychczasowej formule - do zawieszenia zajęć w związku z epidemią - w każdym województwie działał jeden stacjonarny klub. Zależało nam, aby dotrzeć do dzieci z mniejszych miast dlatego KMP otworzyliśmy w Nysie, Siedlcach, Lubinie, Inowrocławiu, Zamościu, Żarach, Piotrkowie Trybunalskim, Nowym Sączu, Przemyślu, Suwałkach, Kwidzynie, Jaworznie (do kwietnia 2019 r. Żorach), Ostrowcu Świętokrzyskim, Ełku, Gnieźnie i Stargardzie.

Pierwsza edycja warsztatów online spotkała się z dużym zainteresowaniem - w pojedynczym warsztacie wzięło udział średnio 600 osób, a łącznie - w obu cyklach - ponad 12 000 uczestników. Dowiedz się więcej

Klub Młodego Programisty online to bezpłatne zajęcia z nauki podstaw programowania dla uczniów klas 1-6 szkół podstawowych. 5 października startuje druga edycja warsztatów. Podczas cyklu 10 spotkań uczestnicy będą wykorzystywać bezpłatne aplikacje do programowania online, ale poznają również zasady programowania offline. Dzięki warsztatom uczestnicy zostaną w bezpieczny sposób wprowadzeni do świata IT. Zajęcia prowadzą wykwalifikowani trenerzy, którzy w przystępny sposób uczą podstaw programowania. Przekonajcie się sami. więcej

Warsztaty online klasy 1-3

Warsztaty online klasy 4-6

Pierwszy konkurs KMP online - edycja jesienna "Gdybym był...".

Zapraszamy Wszystkich Młodych Programistów do udziału w pierwszym konkursie w ramach warsztatów Jesień z Klubem Młodego Programisty online!!!

Na laureatów czekają atrakcyjne nagrody, które pomogą rozwijaniu pasji programistycznych: robot edukacyjny Genibot, puzzle AR, Mini Maty oraz książki do nauki programowania "Koduj w Pythonie").

Temat konkursu to: " Gdybym był... ". Podczas warsztatów Klubu Młodego Programisty poznajemy szeroko rozumiany świat IT. Dowiadujemy się wiele na temat zawodu programisty oraz tego jak pracują roboty.
W zadaniu konkursowym macie okazję wczuć się w rolę programisty i robota i napisać co byście zrobili gdybyście nimi byli.

Zadanie konkursowe:

Klasa 1-3, dokończ zdanie „Gdybym był robotem..." Prześlij nam drogą mailową dokończone przez siebie zdanie. Limit słów: 50.

Klasa 4-6, dokończ zdanie: „Gdybym był / była programistą / programistką..." Prześlij nam drogą mailową dokończone przez siebie zdanie. Limit słów: 50.

Oceniana będzie kreatywność.

Prace konkursowe przesyłają rodzice lub opiekunowie dzieci na adres: kontakt@klubmlodegoprogramisty.pl
z dopiskiem "Pierwszy konkurs KMP edycja jesienna, dla klas (tu wpisać zgodnie z grupą wiekową dziecka „1-3" lub „4-6")".

W treści maila należy umieścić akceptację regulaminu o następującej treści:
„Akceptuję regulamin konkursu dostępny pod adresem www.klubmlodegoprogramisty.pl
( http://klubmlodegoprogramisty.pl/pdf/regulamin_konkursu1KMP2.pdf )
i wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych zawartych w mailu zgłoszeniowym do konkursu Klubu Młodego Programisty w celu udziału dziecka nad którym sprawuję opiekę w konkursie."

Termin nadsyłania prac upływa 18.10.2020 r., o godzinie 23:59. Rozwiązanie konkursu nastąpi podczas webinaru #3, 19.10.2020 (klasy 1-3 w godzinach 17:00 - 18:00, klasy 4-6 w godzinach 18:15 - 19:15).

Powodzenia, czekamy na Wasze prace z niecierpliwością.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zajęcia prowadzone są dla dwóch grup wiekowych: 1-3 oraz 4-6 klas szkoły podstawowej. Dziesięć jednogodzinnych spotkań online to doskonały sposób na aktywne spędzenie czasu w domu. Poprzez udział w zajęciach, uczestnicy rozwijają kluczowe kompetencje XXI wieku tj. umiejętność analitycznego myślenia, innowacyjność, wytrwałość, chęć podejmowania działań, rozwiązywania problemów i pokonywania trudności.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dla dzieci

Za siedmioma górami, za siedmioma lajkami... w wirtualnej krainie żyli sobie bohaterowie naszych bajek. Może już ich znacie? To Królowa Śniegu, Czerwony Kapturek, Śpiąca Królewna oraz Rybak ze Złotą Rybką. Tym razem jednak, zobaczycie ich w nowych, zaskakujących odsłonach!

Królowa Śniegu #patostreamy

Wideo

Czerwony Kapturek #cyberprzemoc

Wideo

Śpiąca Królewna #FOMO

Wideo

Złota Rybka #grooming

Wideo

# data[].attributes.attachment_link.title
Dla dzieci - Bądź z innej bajki - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Za siedmioma górami, za siedmioma lajkami... w wirtualnej krainie żyli sobie bohaterowie naszych bajek. Może już ich znacie? To Królowa Śniegu, Czerwony Kapturek, Śpiąca Królewna oraz Rybak ze Złotą Rybką. Tym razem jednak, zobaczycie ich w nowych, zaskakujących odsłonach!

# data[].attributes.body
Jeżeli nie wypożyczyłeś i nie przeczytałeś lektury - możesz to nadrobić. Wystarczy, że znajdziesz wybrany tytuł, klikniesz na niego, a zaraz zostaniesz przekierowany na stronę internetową, na której dostęp do tekstu jest za darmo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prasa

źródłem aktualnej informacji

START

Lekcja biblioteczna dla uczniów klas VI-VIII szkoły podstawowej

Radio

Internet

Prasa

Telewizja

Źródła informacji

Książki

Prasa

Według „Encyklopedii wiedzy o prasie" pod red. Juliana Maślanki prasa, to ogół wydawnictw drukowanych periodycznie i rozpowszechnianych publicznie (tj. gazet i czasopism), odzwierciedlających wszechstronnie rzeczywistość, zwłaszcza aktualne procesy i zdarzenia polityczne, społeczne, gospodarcze, naukowe, kulturalne.Ogół czasopism i gazet wydawanych pod tymi samymi tytułami, w określonych odstępach czasu, powiązanych numeracją bieżącą. Prezentują aktualne wydarzenia i problemy z różnych dziedzin, są to tzw. wydawnictwa ciągłe.

wydawnictwo ciągłe, publikowane pod niezmienionym tytułem, posiadające numerację ciągłą, zawierające ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierające materiały od wielu autorów i określoną tematykę.potocznie za czasopisma uważa się publikacje, ukazujące się nie częściej niż raz na tydzień, te wydawane częściej nazywane są gazetami.

Czasopismo

Gazeta

Wydawnictwo ciągłe, ukazujące się częściej niż raz w tygodniu.Gazeta zawiera informacje o wydarzeniach aktualnych, interesujących szerokie kręgi czytelników.

Różnice między gazetą a czasopismem

Ukazuje się częściej niż jeden raz w tygodniu;Zawiera informacje i wiadomości ogólne, aktualne ze świata, kraju i regionu; (gazeta informuje o faktach)Adresowana jest do ogółu czytelników.

Ukazuje się z określoną częstotliwością, raz w tygodniu lub rzadziej;Zawiera informacje szczegółowe, wyjaśniające dane zjawiska, komentuje fakty;Adresowane jest do określonego czytelnika.

Funkcje prasy

pełni ją dzięki zawartymw niej wiadomościom o aktualnych wydarzeniach lub sytuacjach nieznanychczytelnikowi, a mogących go zainteresować

informacyjna

kształtowanie poglądów poprzez informacje, opinie, komentarze

edukacyjna

rozrywkowa

dostarcza nam rozrywki, konkursy, krzyżówki

Częstotliowść ukazywania się

Adresata

Formę wydania

Zasięg

Podział prasy ze względu na:

Tematykę, czyli treść

Dwutygodnik

Podział czasopism ze względu na częstolitość ukazywania się

Miesięcznik

Dwumiesięcznik

Kwartalnik

Rocznik

Półrocznik

Podział prasyze względu na częstolitość ukazywania się

Dziennik

Tygodnik

lokalne

ogólnokrajowe

szkolne, uczelniane

regionalne

Podział prasyze względuna zasięg

międzynarodowe

zakładowe

młodzieżowe

dla mężczyzn

fachowe - dla lekarzy, wędkarzy, nauczycieli

kobiece

Podział prasyze względu na adresata

ogólne

dziecięce

Podział czasopism ze względu na częstolitość ukazywania się

Podział czasopism ze względu na tematykę, treść

społeczne

polityczne

muzyczne

edukacyjne

medyczne

podróżnicze

sportowe

komputerowe

Podział prasy ze względu na formę wydania

tradycyjne, papierowe

wydania elektroniczne w Internecie

na płytkach CD

Budowa czasopisma

Tytulatura, znajduje się na okładce czasopisma i zawiera tytuł, podtytuł, numer bieżący i ciągły, data wydania, częstotliwość ukazywania się, cena; Stopka redakcyjna czyli metryka gazety - podaje skład redakcji, nazwisko redaktora naczelnego, adres redakcji, nazwa drukarni, kontakt, nakład, itp.) Stałe działy i rubryki - to rubryki pod tym samy tytułem, które powtarzają się w kolejnych numerach; Teksty (wiadomości, informacje, wywiady, reportaże, relacje, felietony, komentarze, recenzje); Rozrywki umysłowe (krzyżówka, horoskop, konkursy); Spis treści; Dodatki.

A teraz czas na mały qiuz

Kliknij tutaj w link, który doprowadzi Cię do quizu

Dziękuję za uwagę!

# data[].attributes.attachment_link.title
Prasa źródłem aktualnej informacji by Ewa Tarapata on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
Prasa źródłem aktualnej informacji START Lekcja biblioteczna dla uczniów klas VI-VIII szkoły podstawowej Radio Internet Prasa Telewizja Źródła informacji Książki Prasa Według „Encyklopedii wiedzy o prasie" pod red. Juliana Maślanki prasa, to ogół wydawnictw drukowanych periodycznie i rozpowszechnianych publicznie (tj.

# data[].attributes.attachment_link.description
Video made with Biteable. The World's Simplest Video Maker

# data[].attributes.headline
Henryk Sienkiewicz         "Janko Muzykant" 

# data[].attributes.subject
Henryk Sienkiewicz         "Janko Muzykant" 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant

Czyta Leszek Żurek, reż. Iwo Vedral

Audiobook nagrany w ramach projektu Czytamy słuchając.

Janko Muzykant to jedna z najpopularniejszych noweli autorstwa Henryka Sienkiewicza.

Tytułowy Janko to wiejski 10-letni chłopiec, który jest zafascynowany muzyką. Gdy Janko się urodził podejrzewano, że zarówno on, jak i jego matka, prędko umrą. Oboje jednak przeżyli - ale chłopiec zawsze był chorowitym, słabowitym dzieckiem i powtarzano, że nic z niego nie wyrośnie. Jego największa miłością była muzyka - słyszał ją w naturze, ale także uwielbiał podsłuchiwać wiejskie zabawy. Janko marzył o skrzypcach, podsłuchiwał, jak gra na nich lokaj z pobliskiego dworu. Pewnego razu, gdy w pobliżu dworu nikogo nie było, zakradł się, aby dotknąć wymarzonego instrumentu...

Sienkiewicz zwraca uwagę na problem niemożliwości kształcenia - a nawet zrozumienia - utalentowanych dzieci pochodzących ze wsi, a także tragiczne konsekwencje braku dostępu do wiedzy. Realizuje pozytywistyczny postulat pracy u podstaw. Nowela Janko Muzykant została po raz pierwszy opublikowana 1879 roku w „Kurierze Warszawskim".

# data[].attributes.attachment_link.description
Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant Czyta Leszek Żurek, reż. Iwo Vedral Audiobook nagrany w ramach projektu Czytamy słuchając. Janko Muzykant to jedna z najpopularniejszych noweli autorstwa Henryka Sienkiewicza. Tytułowy Janko to wiejski 10-letni chłopiec, który jest zafascynowany muzyką. Gdy Janko się urodził podejrzewano, że zarówno on, jak i jego matka, prędko umrą.

# data[].attributes.headline
8 maja                                  Dzień bibliotekarza i bibliotek 

# data[].attributes.subject
8 maja                                  Dzień bibliotekarza i bibliotek 

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
HISTORIA KSIĄŻKI

"Czytanie książekto najpiękniejsza zabawa,jaką sobie ludzkość wymyśliła"

Wisława Szymborska

Biblio

Monika Dżugan

Już ludziepierwotni czulipotrzebę upiększania otoczeniaw jakim żyli.Utrwalali na ścianach jaskińswoją codzienność.

Sceny polowań,zabaw, wizerunki zwierząt

W starożytnej Mezopotami używano pisma składającego się ze znaków przedstawiających kombinacjęmałych klinów wyciskanych rylcemna glinianych tabliczkach.Stąd nazwa - pismo klinowe

W starożytnym Egipcie,na ścianach piramid rysowanosceny z życia faraonaza pomocą hieroglifów.

Napisy w grobowcach były wykuwanena ścianach

Egipcjanie odkryli, że mozna też pisać na papirusie.Łodygę papirusu delikatnie rozwijanoi rozkładano. Pojedyńcze paski układano obok siebie poprzecznie i pionowo.Gotowe arkusze moczono w wodzie, suszono na słońcu następnie sklejano ze sobą.W ten sposób powstawał zwój papirusu.

Przy bibliotece istniał zespół kopistów, którzy przepisywali tekstyiprowadzili katalog biblioteczny.

W Egipcie, a dokładniej w Aleksandrii istniała największa biblioteka świata starożytnego -BIBLIOTEKA ALEKSANDRYJSKA

Każdy, kto wjeżdżał do Aleksandrii z jakąś księgą, musiał ją zostawić w depozycie biblioteki, a odebrać ją mógł dopiero po jej skopiowaniu.

"Półki" ze zwojami papirusu- rekonstrukcja przygotowana przez naukowców.

Niestetybibliotekai jej zbioryuelgły zniszczeniupodczas wojny aleksandryjskiejw 47 r. p.n.e.

Chiny szczycą się jedną z najstarszych kulturna świecie. Pismo chińskie nie posiada alfabetu. Składa się głównie z piktogramów i ideogramów.Są to znaki, które przez swój kształt oddają wygląd przedmiotów bądź ideę czynności lub cechy. Np. rysunek jednego drzewa to drzewo,ale rysunek trzech drzew obok siebie - to las.

Pierwsze chińskie książki powstawalyna kościach zwierząt, skorupach żółwi, jedwabiu, łodygach bambusa,tabliczkach drewnianych.Aż w końcu Chińczycy wynaleźli papier.

Z włókien z odpadów konopi, starych sieci rybackich i szmat ubijanych z dodatkiem wody w kamiennym moździerzu robiono papkę, rozcieńczano a następnie czerpano sitem, prasowano, suszono na słońcu i w końcu wygładzano kamieniem.

Chińczycy wynaleźli także druk,a dokładnie prasę drukarską.Na początku w kawałku drewnawycinano tekst, lub ryuneki odbijano jakwspółczesną pieczątkę.

I znowu to Chińczycy poszli krokdalej i wynaleźli ruchomą czcionkę.Z wypalanej gliny robiono ruchome litery i umieszczano je w specjalnych ramach. Po odbiciu można było zmienić układ czcionek by stworzyć inny tekst.

Bogatą kulturą piśmienniczą mogą się także pochwalićkraje arabskie.W tym rejonie pismo, oprócz tego, że jest nośnikiem informacji, pełni także rolę ozdobną.

Tekst zapisywany jest z prawej do lewej strony. Alfabet arabski ma 18 podstawowych znaków, które po uzupełnieniu jedną, dwiema lub trzema kropkami tworzą 28 liter

Ludy Ameryki Południowejtakże miały swój alabeti swoje pismo.

Legenda głosi, że był on potomkiem Inkaskiej księżniczki i spadkobiercą kipu ukrytego na zamku w Niedzicy

Inkowie informacje przekazywali za pomocą pisma węzełkowego zwanym kipu.Jednym z odkrywców i badaczy kipubył Polak Andrzej Benesz

Tak wyglądałopismo obrazkowe Majów

A tak swe piramidy ozdabiali Aztekowie

Starożytni Grecy i Rzymianie do pisania używali woskowych tabliczek. Na brzegu tabliczki miały otwory, przy pomocy których można je było połączyć.

Powiązane ze sobą tabliczki stały się pierwowzorem formy książki jaką znamy obecnie

Do około 400 roku naszej ery książki miały głównie formę zwoju

Książka średniowieczna miała postać kodeksu. Sprawione skóry zwierząt czyli pergamin - składano na pół i zszywano ze sobą

Karty były pięknie zdobione, oprawionew drewniane okładki (stąd powiedzenie,że czytamy od deski do deski), obciągnięte skórą i ozdobione drogimi kamieniami.Za jedną kięgę można było kupić kilka wsi.

Na pergaminie pisano trzciną, a później piórami gęsimi. Przepisywaniem ksiągzajmowali się mnisiw klasztornych skryptoriach.

Obliczono, że do przepisania jednego egzemplarza Biblii w XIII w. zużywano od stu do dwustu skór jagnięcych.

KSIĄŻKA DRUKOWANA- POCZĄTKI

Na początku jedynym sposobem powielaniaksiąg było ich przepisywanie.Ogromnym postępembyło odbijanietekstui ilustracji, które wcześniej wycinanow drewnianych klockach- były to drzeworyty.I choć pierwsi tak ozdabiali swoje książki Chińczycy, w Europie drukarze także wykorzystywali tę technikę.

Wynalezienie druku przypisuje się Janowi Gutenbergowi,który ok. 1450 roku opracował metodę drukowania książekza pomocą pojedyńczych klocków.Czcionki układano w określonej kolejności, powlekano farbąi odbijano tekst na stronicach pergaminowych lub papierowych.

Pierwszą wydrukowaną przez Gutenberga książką byłaBiblia - tzw. WulgataDo 1955 roku wydrukowano prawdopodobnie 180 dwutomowych kompletów.W polsce jedyny egzemplarz Wulgaty znajduje się w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie

Kolejnym krokiem ku upowszechnieniu książki było wynalezienie w 1810 r. prasy drukarskiejo napędzie parowym.

Dzięki upowszechnieniu druku książka stała się produktem dostępnym dla wszystkich.Zaczęły także powstawać książki dedykowane konkretnym dobiorcom - np. dzieciom.Pierwsze książki dziecięce zawierałyopowieści, bajki, baśnie i legendyznane z przekazów ustnych od pokoleń .

Pierwsze polskie wydanieAlicji w krainie czarówpod spolszczonym tytułem Przygody Alinki w krainie ...

Pierwsze wydanieBaśnibraci Grimm.

KSIĄŻKA WSPÓŁCZESNA

Aktualnie z druku korzystamy za pośrednictwem najbardziej popularnego narzędzia użytkowego, będącego symbolem rozwoju technologii - podłączanej do komputera drukarki.Umożliwia ona wydrukdowolnego obrazu oraz treści.

Na skalę przemysłową książki drukują maszyny ofsetowe lub drukarki laserowe

WSPÓŁCZESNA FORMA KSIĄŻKI

AUDIOBOOKI

- inaczej książka mówiona,lubksiążka do słuchania.Z tego typu wydawnictw korzystają najczęściej osoby niewidzące, ale też np. kierowcy w czasie długich podróży.Nagraną treść książkimożna było kiedyś wysłuchaćz taśmy magnetofonowej,płyty gramofonowej, płyty CD,a obecnie wformacie cyfrowym MP3 lub MP4.

E-BOOK

-czyli publikacja książkowa zapisana w formie elektronicznej,w formacie cyfrowym,składająca się z tekstu, zdjęć, odczytywana za pomocą odpowiedniego oprogramowaniana ekranach komputerów, smartfonach, tabletachlub innychurządzeniach elektronicznych.

Taka forma książki ma swoje zalety - umożliwia zmianę wielkości i rodzaju czcionki,tła i formatowanie tekstu.

Jest też na pewno lżejsza - w pamięci jednego czytnika zmieścimy kilkadziesiąt książek

Wydaje się, że książka w formiepapierowej przechodzi do lamusa.Ale czy na pewno?Najnowsze badania wskazują,że wielu czytelników, po pierwszymzachwycienad e-książkami, wraca jednakdo formy drukowanej.

Choćby dlatego,że w książce drukowanejnigdy nie wyczerpie siębateria !!!

TROCHĘ ROZRYWKI NA KONIEC

zapraszamnafilm

Wydajemy książkę

Jak powstaje ksiazka ilustrowana?

Czy warto czytać?

CzytaMaciej Stuhr

Zrób to sam-mini książka

Sprawdźcopamiętasz?

Zaletyczytania

Odgadnij tytułybajek Disney'a

NA DZIEŃ BIBLIOTEKARZA - ZALETY CZYTANIA KSIĄŻEK on Biteable.

I TO JUŻ KONIEC...IDĘ POCZYTAĆJAKĄŚ CIEKAWĄ KSIĄŻKĘ.DRUKOWANĄ !

# data[].attributes.attachment_link.description
HISTORIA KSIĄŻKI "Czytanie książekto najpiękniejsza zabawa,jaką sobie ludzkość wymyśliła" Wisława Szymborska Biblio Monika Dżugan Już ludziepierwotni czulipotrzebę upiększania otoczeniaw jakim żyli.Utrwalali na ścianach jaskińswoją codzienność. Sceny polowań,zabaw, wizerunki zwierząt W starożytnej Mezopotami używano pisma składającego się ze znaków przedstawiających kombinacjęmałych klinów wyciskanych rylcemna glinianych tabliczkach.Stąd nazwa - pismo klinowe W starożytnym Egipcie,na ścianach piramid rysowanosceny z życia faraonaza pomocą hieroglifów.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tańczymy z Panią Ewelinką - taniec nr1. Nauczyciele dla uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nazwij poszczególne części książki. Klikaj na szpilki i dodawaj nazwy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy warto czytać książki ?Oczywiście!!!

„Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła"Wisława Szymborska

1

2

3

4

5

6

7

RozrywkaRedukuje stres

Wzbogaca słownictwo

Gimnastyka dla mózgu

Pogłębia wiedzęRozwija empatię

Poprawia koncentracjęRozwija wyobraźnię

Źródło: internet

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy warto czytać książki ?Oczywiście!!! „Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła"Wisława Szymborska 1 2 3 4 5 6 7 RozrywkaRedukuje stres Wzbogaca słownictwo Gimnastyka dla mózgu Pogłębia wiedzęRozwija empatię Poprawia koncentracjęRozwija wyobraźnię Źródło: internet

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
żywe srebro - osoba ruchliwa,energiczna., żyć jak pies z kotem - być z kimś w niezgodzie, pokłóconym., żyć jak pączek w maśle - mieć bardzo dobrą sytuację życiową., zielona szkoła - kilkudniowa wycieczka szkolna, pod opieką nauczycieli., zamienić się w słuch - uważnie słuchać., papużki nierozłączki - osoby, które bardzo się lubią i nie chcą się rozstać., kubek w kubek - identyczny, taki sam., egipskie ciemności - bardzo ciemno., czarna godzina - czas dużych trudności., chodzić na rzęsach - być przemęczonym., być w siódmym niebie - być z czegoś bardzo uradowanym., blady jak kreda - bardzo blady., uszy do góry - nie martw się., bujać w obłokach - zamyślić się., chodzić z głową w chmurach - być rozkojarzonym, zamyślić się.,

# data[].attributes.attachment_link.description
żywe srebro - osoba ruchliwa,energiczna., żyć jak pies z kotem - być z kimś w niezgodzie, pokłóconym., żyć jak pączek w maśle - mieć bardzo dobrą sytuację życiową., zielona szkoła - kilkudniowa wycieczka szkolna, pod opieką nauczycieli., zamienić się w słuch - uważnie słuchać., papużki nierozłączki - osoby, które bardzo

# data[].attributes.body
Film o polskich symbolach narodowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
"Polak Mały!" film o polskich symbolach narodowych dla najmłodszych

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
2

3

4

5

6

7

8

9

10

Klementinum. Biblioteka Narodowa w Pradze w Czechach.https://historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com/2018/03/11/klementinum-w-pradze-jedna-z-najpiekniejszych-bibliotek-na-swiecie/

Portugalska Czytelnia Królewska w Rio de Janeiro w Brazyliihttps://www.elle.pl/decoration/galeria/10-najpiekniejszych-bibliotek-na-swiecie/the-royal-portuguese-reading-room-rio-de-janeiro-brazylia

Biblioteka Trinity College w Dublinie w Irlandiihttps://www.elle.pl/decoration/galeria/10-najpiekniejszych-bibliotek-na-swiecie/biblioteka-trinity-college-dublin-irlandia

Biblioteka Narodowa w Paryżu we Francjihttps://www.elle.pl/decoration/galeria/10-najpiekniejszych-bibliotek-na-swiecie/biblioteka-narodowa-francji-paryz

Biblioteka George'a Peabody'ego w Baltimore w Stanach Zjednoczonychhttps://www.elle.pl/decoration/galeria/10-najpiekniejszych-bibliotek-na-swiecie/biblioteka-george-a-peabody-baltimore-usa

Biblioteka Escorial w Madrycie w Hiszpaniihttps://lubimyczytac.pl/varia/10494/10-najpiekniejszych-bibliotek-na-noc-bibliotek

Benedyktyńska biblioteka w Admont w Austriihttp://polkazksiazka.blogspot.com/2015/05/biblioteka-benedyktynska-w-admont.html

Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonychhttps://pl.wikipedia.org/wiki/Biblioteka_Kongresu

Biblioteka Publiczna w Cansas City w Stanach Zjednoczonychhttp://4.bp.blogspot.com/-S_jrYxyXgsE/VOCIwfOKKGI/AAAAAAAABYM/FIqi1ZQDFEU/s1600/biblio%2B1.jpg

Biblioteka Główna Uniwersytetu w Coimbrze w Portugaliihttp://my-lisbon-story.blogspot.com/2016/11/biblioteca-joanina-w-coimbrze.html

# data[].attributes.attachment_link.title
Najpiękniejsze biblioteki świata by Ewa Tarapata on Genially

# data[].attributes.headline
Zespół Szkół                Rolniczo-Technicznych         im. Bohaterów Walk                  z Faszyzmem w Zwoleniu

# data[].attributes.subject
Zespół Szkół                Rolniczo-Technicznych         im. Bohaterów Walk                  z Faszyzmem w Zwoleniu

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
TERMINY REKRUTACYJNE na rok szkolny 2020/2021 (plik.pdf)
Wniosek o przyjęcie do Zespołu Szkół Rolniczo-Technicznych w Zwoleniu (plik pdf)

KLAUZULA INFORMACYJNA REKRUTACJA do szkoły uczniów
Na rok szkolny 2020/2021 szkoła ogłasza nabór
do następujących typów szkół:

DO TECHNIKUM KSZTAŁCĄCEGO W ZAWODACH:

 technik agrobiznesu,

 technik architektury krajobrazu,

 technik ekonomista,

 technik geodeta,

 technik informatyk,

 technik rolnik,

 technik spedytor.

DO 3-LETNIEJ SZKOŁY BRANŻOWEJ KSZTAŁCĄCEJ W ZAWODACH:

mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych, mechanik pojazdów samochodowych, sprzedawca, kucharz, piekarz, stolarz, fryzjer, elektryk, monter elektronik, operator obrabiarek skrawających, cukiernik i inne wybrane przez uczniów.

DO ZAOCZNEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

Wniosek o przyjęcie do Zespołu Szkół Rolniczo-Technicznych w Zwoleniu po Szkole Podstawowej (plik pdf)
KLAUZULA INFORMACYJNA REKRUTACJA do szkoły uczniów
Jedną podpisaną fotografie,
Świadectwo ukończenia szkoły oraz zaświadczenie o wynikach egzaminu ósmoklasisty,
Zaświadczenie lekarskie.
Warunkiem przyjęcia do szkoły jest dostarczenie: świadectwa o ukończenia szkoły, zaświadczenia o wynikach egzaminu ósmoklasisty, zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do nauki zawodu od lekarza Medycyny Pracy oraz w przypadku Branżowej szkoły I stopnia zaświadczenia o przyjęciu na praktykę!
SPOSÓB PRZELICZANIA OCEN NA PUNKTY
Kryteria rekrutacji absolwentów szkoły podstawowej do technikum i szkoły branżowej I stopnia (plik.pdf)
Regulaminu rekrutacji na rok szkolny 2020/2021 do Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych (plik.pdf) Terminy postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego oraz składania dokumentów (plik.pdf) powrót do strony głównej

# data[].attributes.attachment_link.description
TERMINY REKRUTACYJNE na rok szkolny 2020/2021 (plik.pdf) Wniosek o przyjęcie do Zespołu Szkół Rolniczo-Technicznych w Zwoleniu (plik pdf) KLAUZULA INFORMACYJNA REKRUTACJA do szkoły uczniów Na rok szkolny 2020/2021 szkoła ogłasza nabór do następujących typów szkół: DO TECHNIKUM KSZTAŁCĄCEGO W ZAWODACH:  technik agrobiznesu,  technik architektury krajobrazu,  technik ekonomista,  technik geodeta,  technik informatyk,  technik rolnik,  technik spedytor.

# data[].attributes.headline
Liceum Ogólnokształcące    im. Jana Kochanowskiego      w Zwoleniu  

# data[].attributes.subject
Liceum Ogólnokształcące    im. Jana Kochanowskiego      w Zwoleniu  

# data[].attributes.headline
Liceum Ogólnokształcące    im. Jana Kochanowskiego      w Zwoleniu  

# data[].attributes.subject
Liceum Ogólnokształcące    im. Jana Kochanowskiego      w Zwoleniu  

# data[].attributes.attachment_link.description
Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Zwoleniu

# data[].attributes.headline
Eric Emmanuel Schmitt "Oskar i Pani Róża"

# data[].attributes.subject
Eric Emmanuel Schmitt "Oskar i Pani Róża"

# data[].attributes.body
Audiobook fragment.

# data[].attributes.attachment_link.title
cz.1 - Eric-Emmanuel Schmit "Oskar i Pani Róża" - cz.1 | audiobook

# data[].attributes.body
Filmy, gry i zabawy, audiobooki, piosenki.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Rymowanki fajna sprawa. Przy nich super jest zabawa! 🎈
Z przyjemnością informujemy, że mamy już wyniki konkursu!
Otrzymaliśmy bardzo dużo rymowanek, a wybór zwycięzców nie był łatwy.
Widać w nich Wasze zaangażowanie i to, że świetnie się bawicie podczas wspólnych chwil w domu.

# data[].attributes.attachment_link.description
Rymowanki fajna sprawa. Przy nich super jest zabawa! 🎈 Z przyjemnością informujemy, że mamy już wyniki konkursu! Otrzymaliśmy bardzo dużo rymowanek, a wybór zwycięzców nie był łatwy. Widać w nich Wasze zaangażowanie i to, że świetnie się bawicie podczas wspólnych chwil w domu.

# data[].attributes.headline
Grzegorz Kasdepke "Bon czy ton. Savoir vivre dla dzieci."

# data[].attributes.subject
Grzegorz Kasdepke "Bon czy ton. Savoir vivre dla dzieci."

# data[].attributes.body
Audiobook fragment.

# data[].attributes.attachment_link.title
audiobook dla dzieci - Grzegorz Kasdepke: "Bon czy ton - savoir-vivre dla dzieci"

# data[].attributes.body
Audiobook (fragment).

# data[].attributes.attachment_link.title
„Asiunia”, Joanna Papuzińska [AUDIOBOOK czyta Agata Kulesza]

# data[].attributes.headline
Zespół Szkół Leśnych                i Drzewnych                             im. Jana Kochanowskiego      w Garbatce-Letnisku 

# data[].attributes.subject
Zespół Szkół Leśnych                i Drzewnych                             im. Jana Kochanowskiego      w Garbatce-Letnisku 

# data[].attributes.body
Bajka edukacyjna.

# data[].attributes.headline
23 kwietnia Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

# data[].attributes.subject
23 kwietnia Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKII PRAW AUTORSKICH

23 KWIETNIA

KSIĄŻKOWE NAJ.. NAJ..

Monika Dżugan

Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to ustanowione w 1995 roku przez UNESCO doroczne święto mające na celu promocję czytelnictwa, edytorstwa i ochronę własności intelektualnej prawem autorskim.Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii.Zgodnie z długą tradycją w Katalonii, kobiety obdarowywano w ten dzień czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św. Jerzego smoka. Z czasem kobiety zaczęły odwzajemniać się mężczyznom podarunkami w postaci książek.

.01

Książka (dokument piśmienniczy) - to zapis myśli ludzkiej, w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym.Dzisiejsza postać książki wywodzi się od kodeksu, czyli kartek połączonych grzbietem, które wraz z upowszechnieniem pergaminu zastąpiły poprzednią formę dokumentu piśmienniczego, czyli zwój. Koniec XX wieku dał nam wspaniałą możliwość wyboru między książką tradycyjną a elektroniczną.

.02

Najstarsze formy książki to tabliczki gliniane z pismem klinowym

Zwoje papirusowe

Kipu - czyli pismo węzełkowe Inków

.03

Papier wynaleźli Chińczycy na przełomie II i I wieku przed naszą erą, podobno przypadkowo przy myciu jedwabnej waty rozpostartej na matach, które polegałona zwilżeniu jej i biciu kijami.Po zdjęciu wypranej waty na matach zostawała cienka warstwa nieznanego tworzywa, która po wyschnięciu nadawała się do pisania.Chińczycy szybko zastąpili włókna jedwabiu włóknami roślinnymi, szmatami lnianymi i starymi sieciami rybackimi.Te surowce dominowały w wytwarzaniu papierudo połowy XIX wieku.

.04

Największa indyjska książkama ponad 7,5 m. wysokościi ponad 5 m. szerokości i 20 stron.Na jej wyprodukowanie potrzeba było 800 m. kwadratowych materiałui 40 litrów farby.Księga ma charakter religijny - znajdują się w niej fragmenty kazań.

NAJwiększe książki

.05

Największa współcześnie wydana książka to „Super book",mierząca 2,74 x 3,07 m.zostaławydana w Denverw stanie Colorado - USA w 1976 r.Składa się ona z 300 stroni waży 252,6 kg;

NAJwiększe książki

.06

Gigantyczny atlas „ZIEMIA"- to największa współcześnie wydana książka. Żeby przewrócić stronęw atlasie, treba zrobić to obiema rękami, żeby nie zniszczyć olbrzymich kart tego niezwykłego dzieła.Pozycja kosztuje 100 tysięcy dolarów.

NAJwiększe książki

.07

Tokijska Drukarnia Toppan Printing zdołała wydrukować książkę wielkości otworku w igle. Mikroksiążka ma 22 strony i nazwano ją „Shiki no Kusabana", co po polsku oznacza "Pory roku i kwiaty".To miniaturowe dzieło zawiera mikroskopijne nazwy oraz czarno-białe ilustracje japońskich kwiatów.Jest zarazem książką, której nikt nie przeczyta gołym okiem.

NAJmniejsze książki

.08

NAJmniejsze książki

.09

Najmniejsza książka -"Stary król Cole" waży 22 gramy i mierzy 1mmx1mm.Jej kartki można przewracać tylko za pomocą igły.

NAJgrubsze książki

.10

„Kolejna najgrubsza książka,to wydany w 2009r. zbiór kryminalnych śledztw i przygód Panny Marple -postaci stworzonej przez Agathę Christie.Zgromadzono w niej 12 powieści i 20 opowiadań, liczy 4032 strony, ważyokoło 8,04 kg, ma 322 mm grubości,

NAJgrubsze książki

.11

„Dasdickste Buchdes Universums"- czyli „Najgrubsza książka we wszechświecie"to dzieło wyprodukowane we Frankfurcie w 2010r.,

Zawiera zeskanowane i oprawione rysunki oraz teksty ponad 40tys.dzieci, nadesłanych na konkurs związany z bezpieczeństwem najmłodszych na drogach.Składa się z 50560 stron, waży 220 kg, mierzy 4,08 m grubości.

NAJpopularniejsze książki

.12

Księga Rekordów Guinnessato publikacja wydawana przez Guinness World Recordsw Londynie raz w roku, zawierająca najciekawsze, potwierdzonei udokumentowane,rekordy z całego świata.

NAJpopularniejsze książki

.13

Najpopularniejsza książka na świecie to „Biblia" - inaczej Pismo Święte -zbiór ksiąg, spisanych pierwotniew językach hebrajskim,aramejskimi w greckim.W całości przetłumaczono jąna 310 języków,a jej fragmentyna dalsze 597 języków.

NAJcenniejsze książki

.14

Biblia Gutenberga to pierwsze wydawnictwo dziełowew Europie wykonane za pomocą druku. Jest kompletnym wydaniem Pisma Świętego. Została przygotowana do drukui wydrukowanaw latach 1452-1455 w Moguncjiprzez Johannesa Gutenberga,

NAJstarsze książki

.15

Złota Księga Etrusków - to sześćpołączonych ze sobą płytek z 24-karatowego złota o wymiarach 5 cm x 4,5 cm, które zapisane zostały językiem Etrusków. Książka posiada ilustracje jeźdźca, syreny, harfy oraz żołnierzy. Jej wiek oszacowano na 2,5-3,5tys. lat, a odkryta została podczas kopania kanału w południowo-wschodniej Bułgarii.

CIEKAWOSTKI NA KONIEC

.16

Pierwszym napisanym na maszynie dziełem była powieść„Przygody Tomka Sawyera".Mark Twain zakupił swoje pisarskie urządzenie w Bostonieza sumę 125 dolarów.

CIEKAWOSTKI NA KONIEC

.17

Jedna, drukowanaw średniowieczu książka kosztowała tyle,że z powodzeniem można było kupić za nią kilka wsi.

Pachnąca Książka kucharska-ukazała się w Japonii, zawierała kilkaset przepisów japońskiej kuchni, wyprodukowana zostałana papierze specjalnie nasyconym zapachami-wystarczy delikatnie potrzeć dłonią tekst wydrukowanego przepisu,by poczuć zapach potrawy.

CIEKAWOSTKI NA KONIEC

.18

DLACZEGO? PO CO? JAK POWSTAJE KSIĄŻKA

DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

# data[].attributes.attachment_link.title
ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKI by bbteka45 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
ŚWIATOWY DZIEŃ KSIĄŻKII PRAW AUTORSKICH 23 KWIETNIA KSIĄŻKOWE NAJ.. NAJ.. Monika Dżugan Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich to ustanowione w 1995 roku przez UNESCO doroczne święto mające na celu promocję czytelnictwa, edytorstwa i ochronę własności intelektualnej prawem autorskim.Pomysł organizacji święta zrodził się w Katalonii.Zgodnie z długą tradycją w Katalonii, kobiety obdarowywano w ten dzień czerwonymi różami, mającymi symbolizować krew pokonanego przez św.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Angielski poeta i prozaik, tworzył ballady żołnierskie, powieści ( Kim) oraz opowieści fantasy ( Księga dżungli). Jego dzieła wyrażają w wielu miejscach zafascynowanie egzotyką Indii i brytyjską ekspansją kolonialną jako misją cywilizacyjną. Wiele z jego dzieł jest kierowanych głównie do dzieci i młodzieży. Jego książki na stałe wpisały się do kanonu klasyki literatury dziecięcej, a jego dzieła cenione są za różnorodność stylu i dar opowiadania. W 1907 r. jako pierwszy pisarz anglojęzyczny otrzymał Nagrodę Nobla.

# data[].attributes.attachment_link.description
Angielski poeta i prozaik, tworzył ballady żołnierskie, powieści ( Kim) oraz opowieści fantasy ( Księga dżungli). Jego dzieła wyrażają w wielu miejscach zafascynowanie egzotyką Indii i brytyjską ekspansją kolonialną jako misją cywilizacyjną. Wiele z jego dzieł jest kierowanych głównie do dzieci i młodzieży.

# data[].attributes.body
Zakręć kołem tak, aby każde z siedmiu ćwiczeń wykonać w dwóch seriach x 1.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Wordwall - Twórz lepsze zajęcia w krótszym czasie

# data[].attributes.attachment_link.description
Materiał dydaktyczny | Prawa i lewa noga 10-20 sekund., Prawa i lewa noga 10-20 sekund., Wykonaj 10-20 sekund., Prawa i lewa noga 10-20 sekund..

# data[].attributes.body
Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna im. Jana Kochanowskiego w Zwoleniu udostępniła na swojej stronie internetowej legendy o powstaniu Zwolenia.

# data[].attributes.attachment_link.title
Baśnie i legendy miasta Zwolenia - czytaj online

# data[].attributes.attachment_link.description
Dla wypełnienia wolnego czasu, udostępniamy z naszych zbiorów plik baśni i legend dotyczących miasta Zwolenia.

# data[].attributes.body
Bajka animowana o wirusie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Encyklopedie i słowniki by biblnr4 on Genially

# data[].attributes.attachment_link.description
SŁOWNIKIIENCYKLOPEDIE RODZAJEKORZYSTANIE Diary Colors Lorem ipsum 2018 układ haseł:*alfabetyczne*rzeczowe zakres tresci:*ogólne*pecjalne objętość:*wielkie*średnie*małe encyklopedia wielka encyklopediaśrednia encyklopediamała encyklopedia W większości encyklopedii zastosowany jest UKŁAD ALFABETYCZNY. Jest on najprostszym układem, gdyż wszyscy znamy alfabet. a,ą,b,c,ć,d,e,ę,f,g,h,i,j,k,l,ł,m,n,ń,o,ó,p,q,r,s,ś,t,u,v,w,x,y,z,ź,ż encyklopedia ogólnaencyklopedia specjalna Diary Colors Lorem ipsum 2018 podziałencyklopedii encyklopedia jest to dzieło obejmujące zbiór wiadomości ze wszystkich dziedzin wiedzy (ogólna, uniwersalna) lub z jednej dyscypliny (specjalistyczna).

# data[].attributes.headline
C.S.Lewis "Lew,czarownica i stara szafa"

# data[].attributes.subject
C.S.Lewis "Lew,czarownica i stara szafa"

# data[].attributes.body
Audiobook

# data[].attributes.headline
Zespół Szkół Leśnych                i Drzewnych                             im. Jana Kochanowskiego      w Garbatce-Letnisku   

# data[].attributes.subject
Zespół Szkół Leśnych                i Drzewnych                             im. Jana Kochanowskiego      w Garbatce-Letnisku   

# data[].attributes.body
Darmowe wideolekcje lekcje z matematyki i chemii. Ponad 600 bezpłatnych filmów edukacyjnych do nauki matematyki i chemii, zgodnych z podstawą programową.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ponad 600 bezpłatnych filmów edukacyjnych do nauki matematyki, chemii, fizyki i biologii, zgodnych z podstawą programową. Dla uczniów szkół podstawowych oraz liceum i technikum.

# data[].attributes.headline
Zagadki i malowanki na wieczory i poranki

# data[].attributes.subject
Zagadki i malowanki na wieczory i poranki

# data[].attributes.body
Wydawnictwo Greg udostępniło na swojej stronie ciekawe publikacje dla najmłodszych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Darmowe dyktanda online dla uczniów szkół podstawowych. Rozwiązuj dyktanda, ćwicz zasady pisowni! Wykorzystaj Internet do nauki. Taką możliwość daje Ci serwis www.dyktanda.net.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czym jest interpunkcja.pl?

Interpunkcja.pl to serwis, na którym można zarówno zapoznać się ze wszystkimi zasadami polskiej interpunkcji, jak i sprawdzić podany tekst pod względem poprawności interpunkcyjnej, ale też ortograficznej, stylistycznej, gramatycznej oraz typograficznej (dla języka polskiego ortografia i interpunkcja sprawdzane są pod kątem ponad 1000 reguł) - umożliwia to opcja sprawdzania pisowni online.

Trzeba jednak pamiętać, że znalezione błędy i propozycje poprawek należy traktować jedynie jako sugestie. Zastosowany algorytm niestety nie znajduje wszystkich błędów, co więcej - w wielu przypadkach nie jest w stanie zaproponować poprawnej pisowni, dlatego użytkownik powinien korzystać z witryny na własne ryzyko.

Nasz serwis jest szczególnie przydatny uczniom i studentom - to doskonała pomoc naukowa, a także koło ratunkowe w przypadku konieczności szybkiego sprawdzenia pisowni.

Jakie treści znajdują się na stronie?

Na stronie interpunkcja.pl znajdują się:

1. opcja sprawdzania pisowni online;

2. opisy wszystkich polskich znaków interpunkcyjnych i ich funkcji;

3. charakterystyka interpunkcji polskiej i dokładne wyjaśnienie jej zasad;

4. dyktanda, które sprawdzają znajomość nie tylko zasad interpunkcyjnych, ale też ortograficznych.

Jak korzystać z opcji „Sprawdzanie pisowni"?

Aby sprawdzić dowolny tekst pod kątem różnych błędów, należy:

1. wprowadzić treść do sprawdzenia (jeśli tekst jest długi, warto przełączyć widok na tryb pełnoekranowy, używając przycisku „Pełny ekran");

2. nacisnąć przycisk „Sprawdź tekst";

3. przeanalizować znalezione błędy i ewentualnie nanieść zaproponowane poprawki. Po kliknięciu w wyróżnione miejsce otworzy się menu z dodatkowymi informacjami o błędzie oraz sugestiami, jak dany błąd poprawić.

Czy korzystanie z serwisu jest płatne?

Sprawdzanie pisowni online przy użyciu naszego serwisu jest całkowicie darmowe.

Czy wprowadzane treści do sprawdzenia są zapisywane/gromadzone?

Serwis w żaden sposób nie zapisuje/nie gromadzi sprawdzanych tekstów. Jednak wprowadzone teksty są wysyłane przez sieć Internet w postaci niezaszyfrowanej, dlatego zaleca się usunięcie z treści wszelkich danych osobowych lub innych informacji poufnych.

Źródła danych

Zasady interpunkcji zostały opracowane na podstawie serwisu Wikipedia (licencja CC BY-SA 3.0 Unported License i GNU Free Documentation License) oraz Międzyinstytucjonalnego Przewodnika Redakcyjnego Unii Europejskiej. Wzorce podziału wyrazów udostępnione są w ramach parkietu słowników OpenOffice na licencji LGPL 2.1.

# data[].attributes.attachment_link.description
Interpunkcja.pl to serwis, na którym można zarówno zapoznać się ze wszystkimi zasadami polskiej interpunkcji, jak i sprawdzić podany tekst pod względem poprawności interpunkcyjnej, ale też ortograficznej, stylistycznej, gramatycznej oraz typograficznej (dla języka polskiego ortografia i interpunkcja sprawdzane są pod kątem ponad 1000 reguł) - umożliwia to opcja sprawdzania pisowni online.

# data[].attributes.attachment_link.title
Warszawa Imprezy dla Dzieci - Dziecko - Wydarzenia, Atrakcje, Konkursy - Warszawa, Czas Dzieci

# data[].attributes.attachment_link.description
CZAS DZIECI to portal informacyjno-rozrywkowy dla rodziców, dzieci oraz wszystkich związanych z branżą dziecięcą. Znajdziesz tu informacje jaki i gdzie spędzić czas z dzieckiem. Repertuary kin, teatrów, wydarzenia a także rozrywka, gry i masa konkursów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Luksemburg
Pracujemy zdalnie

W związku z obecnym zagrożeniem epidemiologicznym, biuro i szkoła GLOSSA aż do odwołania będzie pracować wyłącznie w trybie zdalnym. Wszystkie kursy polskiego będą prowadzone online za pośrednictwem platformy e-polish.eu.

Kontakt z doradcami będzie możliwy wyłącznie drogą elektroniczną (e-mail) lub telefonicznie 690 599 520 (kursu polskiego) 505 356 332 (e-polish.eu) od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:30 do 16:30.

Przepraszamy za utrudnienia i dziękujemy za wyrozumiałość.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
materiały do nauczania polskiego jako obcego

# data[].attributes.attachment_link.title
Platforma e-polish.eu - materialy i narzędzia do nauczania języka polskiego dla obcokrajowców - Glossa

# data[].attributes.attachment_link.description
Luksemburg Pracujemy zdalnie W związku z obecnym zagrożeniem epidemiologicznym, biuro i szkoła GLOSSA aż do odwołania będzie pracować wyłącznie w trybie zdalnym. Wszystkie kursy polskiego będą prowadzone online za pośrednictwem platformy e-polish.eu. Kontakt z doradcami będzie możliwy wyłącznie drogą elektroniczną (e-mail) lub telefonicznie 690 599 520 (kursu polskiego) 505 356 332 (e-polish.eu) od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:30 do 16:30.

# data[].attributes.body
Gry dla dzieci. Zbiór edukacyjnych gier online dla dziewczyn i chłopców.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wszystkie Gry W Tej Kategorii Są Udostępnione Całkowicie Za Darmo. Każdy Może Korzystać Z Tych Aplikacji Bez Jakichkolwiek Opłat. Miłego Grania!

Edukacyjne gry dla dzieci pomagające oswoić maluchy z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa.Bezpieczne miasto to interaktywny świat, który...

Wejdź i ocal miasto IMAGINEXT ®. Do dzieła! Złap złodziei, opanuj pożar, pomóż samolotom dotrzeć na lotnisko. Użyj radiowozu,...

# data[].attributes.attachment_link.title
Za darmo - gry flash dla dzieci - Ciufcia.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Wszystkie Gry W Tej Kategorii Są Udostępnione Całkowicie Za Darmo. Każdy Może Korzystać Z Tych Aplikacji Bez Jakichkolwiek Opłat. Miłego Grania! Edukacyjne gry dla dzieci pomagające oswoić maluchy z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa.Bezpieczne miasto to interaktywny świat, który... Wejdź i ocal miasto IMAGINEXT ®. Do dzieła! Złap złodziei, opanuj pożar, pomóż samolotom dotrzeć na lotnisko.

# data[].attributes.body
Wydawnictwo Greg udostępniło za darmo e-book ze zbiorem bajek i opowiadań, podejmujących temat chorób i  wirusów. Opowiadania do głośnego czytania przez rodziców skierowane są dla najmłodszych dzieci, ale i starszaki chętnie ich wysłuchają.

# data[].attributes.body
Wydawnictwo Olesiejuk udostępniło na swojej stronie darmową książkę elektroniczną o koronawirusie. Książka jest dla dzieci i dla tych, którzy potrzebują wytłumaczyć najmłodszym w sposób jasny, zrozumiały i przede wszystkim spokojny czym jest koronawirus i co robić, by się przed nim ustrzec.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bajkowisko to kanał dla Twojego dziecka! Bajkowisko.pl to słuchowiska i bajki dla dzieci po polsku. Popularne i tradycyjne bajki w nowej odsłonie wraz z ciekawymi i kolorowymi ilustracjami są świetnym rozwiązaniem dla Twojego dziecka na spędzanie czasu. Bajkowisko.pl rozwija wyobraźnie Twojego dziecka, bawi i edukuje! To świetny sposób by skupić uwagę najmłodszych i maluchów na treści. Dzieci uwielbiają Bajkowisko! Znajdziecie tutaj mnóstwo bajek - słuchowisk dla dzieci. Więcej bajek znajdziesz na naszym kanale lub na stronie: http://www.bajkowisko.pl/
#bajkowisko #bajkidladzieci #słuchowiskadladzieci #opowiadaniadladzieci Subskrybuj nasz kanał. Bądź na bieżąco!
https://www.youtube.com/c/bajkowiskopl1?sub_confirmation=1

# data[].attributes.headline
Hans Christian Andersen „Brzydkie kaczątko”

# data[].attributes.subject
Hans Christian Andersen „Brzydkie kaczątko”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wieś, LatoPrześlicznie było na wsi. Lato gorące, pogodne, żółte zboże na polach, owies jeszcze zielony, na łąkach wielkie stogi pachnącego siana, a bociany przechadzają się powoli, na wysokich, czerwonych nogach i klekoczą po egipsku[1], bo takim językiem nauczyły się mówić od matek. Dokoła wielkie lasy, cieniste, szumiące, a w nich głębokie i ciche jeziora. Prześlicznie i cudownie było na wsi.

Na pochyłości wzgórza jasne słońce oświetlało stary zamek z wieżycami i gankami, otoczony murem i szeroką wstęgą wolno płynącej wody. Z muru zwieszały się pnące rośliny, a wielkie liście łopianu schylały się aż do wody. I było pod nimi cicho i ciemno, jak w cienistym lesie.

Skończyło się wreszcie jej udręczenie, jajka zaczęły pękać i główka pisklęcia co chwila wysuwała się z innej skorupki, oznajmiając cienkim głosikiem, że żyje.

- Pip, pip! - wołały wszystkie.

- Kwa, kwa! - odpowiedziała im poważnie matka, a maleństwa zaczęły jej głos naśladować, opowiadając sobie, co widzą dookoła, i rozglądając się na wszystkie strony.

Matka pozwalała im mówić i patrzeć, ile im się podoba, bo kolor zielony bardzo zdrowy na oczy.

- Ach, jaki ten świat duży! - wołały kaczęta, dobywając się z ciasnej skorupy i prostując z przyjemnością nóżki i skrzydełka.

Obraz świata- Nie myślcie, że to cały świat widać z tego gniazda - rzekła matka - ho, ho! Ciągnie on się ogromnie daleko, jeszcze za tym ogrodem, za łąką proboszcza, het, het! Ale nigdy tam nie byłam. Czyście już wszystkie wyszły ze skorupek? - dodała, wstając. - Jeszcze nie! Największe ani myśli pęknąć. Ciekawam bardzo, jak długo będę na nim tu pokutowała[2]! Przyznam się, że mam tego już zupełnie dosyć.

I usiadła z gniewem na upartym jajku.

- A cóż tam słychać u was, kochana sąsiadko? - spytała stara kaczka, która wybrała się wreszcie w odwiedziny do młodej matki.

- Z jednym jajkiem mam kłopot: ani myśli pęknąć. A tak jestem zmęczona! A inne dzieci ślicznie się wykluły, zdrowe, żwawe, żółciutkie, aż przyjemnie patrzeć. Ładniejszych kacząt w życiu nie widziałam.

- Nie - odparła kaczka - posiedzę jeszcze; tak długo siedziałam, wytrwam parę dni dłużej.

- Jak chcesz, moja kochana.

I siedziała kaczka cierpliwie, aż pękło i wielkie jajo.

- Ogromne pisklę - rzekła wreszcie - i do żadnego z moich niepodobne. Czyżby to rzeczywiście było indycze jajko? No, o tym się przekonamy: musi iść do wody, choćbym je miała wciągnąć za łeb własnym dziobem!

Nazajutrz była prześliczna pogoda. Gładka powierzchnia wody błyszczała jak lustro i prawie zapraszała do pływania. Kaczka z całą rodziną wybrała się do kąpieli i na dalszą wycieczkę. Plusk!... I skoczyła w wodę.

- Kwa, kwa! - zawołała i dzieci zaczęły skakać za nią jedno po drugim; na chwilę kryły się w wodzie z łebkami, lecz zaraz wypływały, poruszały zgrabnie i szybko nóżkami i radziły sobie tak dobrze, że przyjemnie było patrzeć.

Brzydkie kaczątko pływało z innymi.

Matka- To nie indycze - rzekła do siebie kaczka - umie pływać i jak jeszcze! Może najlepiej ze wszystkich. Jak prosto się trzyma, a jak doskonale przebiera nogami. To moje własne dziecko. Nie jest ono nawet tak brzydkie, jeśli się dobrze przypatrzyć, tylko za duże trochę... no, bardzo duże.

- Kwa, kwa! - odezwała się znów głośno - za mną, dzieci! Muszę was w świat wprowadzić, przedstawić na dworze kaczym; tylko trzymajcie się koło mnie blisko, żeby was kto nie zdeptał; a najbardziej strzeżcie się kota.

Przepłynąwszy kawałek drogi, kaczki wyszły znów na ląd i dostały się na kacze podwórze. Hałas tu był niesłychany, gdyż dwie rodziny kłóciły się zapamiętale o główkę węgorza, którą tymczasem w zamieszaniu kot rozbójnik pochwycił.

- Tak to bywa na świecie - rzekła kaczka i obtarła dziób o piasek, gdyż sama miała apetyt na główkę.

Kaczątka wypełniły rozkaz matki. Inne kaczki otoczyły je dokoła i przypatrywały się nowym przybyszom.

- Jeszcze nas, widać, mało! - rzekła wreszcie jedna. - Niedługo miejsca dla wszystkich zabraknie. Obcy, PrzemocAch, pfe! A cóż to znowu? Patrzcie tylko, patrzcie, jak to kaczę wygląda! Nie mogę znieść widoku takiego brzydactwa.

Podbiegła do brzydkiego kaczęcia i ze złością uszczypnęła je z całej siły w szyję.

- Ale jest takie wielkie i takie dziwaczne, że nie można patrzeć na nie. Po co takie stworzenie między nami? Każdy ma prawo dać mu poznać, co sobie o nim myśli.

- Ładne masz dzieci - rzekła stara kaczka z czerwonym strzępkiem na nodze - można ci powinszować. To duże tylko jakoś ci się nie udało. Czy nie można by go trochę przerobić?

- Zdaje mi się, że nie można, proszę jaśnie pani - odrzekła kaczka skromnie. - Nie jest ono ładne, ale posłuszne, dobre i doskonale pływa, mogę powiedzieć nawet, że najlepiej ze wszystkich. Mam nadzieję, że wyrośnie z tej brzydoty i będzie mniejsze z czasem. Za długo siedziało w jajku i dlatego takie niezgrabne.

Dziobnęła je po szyi, wyprostowała piórka, pogładziła. Niewiele to jednak pomogło.

- To kaczor - rzekła jeszcze - więc da sobie radę, zwłaszcza, że będzie silny.

- Inne dzieci bardzo ładne, bardzo ładne. No, możecie już odejść. Bądźcie tu jak u siebie, moje małe. A jeśli wam się zdarzy znaleźć główkę węgorza, możecie mi ją przynieść.

Dzieciństwo, ObcyI kaczęta były jak u siebie w domu.

Tylko jedno brzydkie kaczę popychano, szczypano, odpędzano, a znęcały się nad nim nie tylko kaczki, ale nawet i kury.

- Za duże jest - powtarzali wszyscy bez wyjątku, a stary indyk, który przyszedł na świat z ostrogami i wyobrażał sobie, że jest królem, nastroszył wszystkie pióra niby żagle, aż mu się końce skrzydeł po kamieniach darły, poczerwieniał na szyi, głowie, aż po oczy i patrzył na nie z groźnym oburzeniem. Biedne kaczątko samo nie wiedziało, czy ma przed nim uciekać, czy zostać na miejscu. Było mu bardzo smutno, że jest takie brzydkie, lecz cóż na to poradzi?

Tak upłynął dzień pierwszy, a następne były coraz gorsze. Brzydkie kaczątko zewsząd odpędzano, nawet własne rodzeństwo stroniło od niego i życzyło mu nieraz, żeby je kot porwał. Matka zaczęła wstydzić się go także.

- Idź-że sobie ode mnie - powtarzała coraz częściej. - Czego się przy mnie plączesz!

Kaczki je biły, kury je dziobały, nawet dziewczyna, która jeść ptactwu dawała, odtrącała je nogą.

Uciekło wreszcie i przedostało się przez płot na drugą stronę, w krzaki. Gdy upadło na ziemię, przestraszone ptaszki frunęły i uciekły.

Nazajutrz dzikie kaczki zaczęły mu się przypatrywać.

- Coś ty za jedno? - pytały zdziwione. A kaczątko kłaniało się na wszystkie strony, jak umiało i mogło.

- Jesteś potwornie brzydkie - rzekły dzikie kaczki - ale cóż nam z tego? Bylebyś nie zechciało żenić się w naszej rodzinie, nic nam do twej urody.

Rozumie się, że biedne pisklę nie myślało o małżeństwie. Chodziło mu tylko o to, aby się mogło przespać w gęstej trzcinie i napić wody z błota.

Tego mu nie broniły dzikie kaczki, i przebyło dni parę w tym cichym ukryciu.

Razu pewnego z sąsiedniego stawu przyleciały dwa gąsiory, jeszcze bardzo młode, gdyż niedawno wykluły się z jajek, ale właśnie dlatego dość zarozumiałe. Popatrzyły one na kaczę ciekawie, a jeden odezwał się:

- Jesteś tak brzydki, kochany kolego, że nie potrzebujemy obawiać się ciebie, więc jeśli zechcesz, możesz lecieć z nami na nasze błoto. Tam dopiero życie! Nie brak i młodych, ślicznych, białych gąsek. A jakie wszystkie wesołe, rozmowne, jak pięknie śpiewać umieją! Mój drogi, zakochasz się z pewnością i choć jesteś tak brzydki, kto wie, czy się której nie spodobasz.

Śmierć, Polowanie- A ja myślę... - zaczął drugi.

Wtem - pif-paf! I obaj dorodni młodzieńcy padli nieżywi w błoto, które się zaczerwieniło od krwi rozlanej.

- Pif-paf! - rozległo się znowu - pif-paf - i całe stada dzikich gęsi uniosły się w powietrze ponad trzcinę. Ale teraz dopiero zaczęła się strzelanina! Było to wielkie polowanie: strzelcy otoczyli błoto, niektórzy nawet siedzieli na drzewach, rosnących na wybrzeżu. Smugi dymu rozciągały się nad wodą i zasłaniały wszystko. Plusk, plusk, i psy myśliwskie zaczęły przebiegać wśród trzciny, chwytając nieszczęśliwych zbiegów. Sądny dzień!

Biedne kaczę, odwróciło głowę, aby z wielkiego strachu schować ją pod skrzydło, ale w tej samej chwili ujrzało przed sobą straszliwą paszczę z wiszącym językiem i oczy, niby dwa ognie złośliwe. Pies rzucił się na kaczę, zęby mu błysnęły, wtem - plusk, plusk! Poszedł sobie w inną stronę.

- O, dzięki Bogu, że jestem tak brzydkie! - zawołało kaczątko. - Pies mnie nawet tknąć nie chciał.

I zamknąwszy oczy, leżało cichutko, przytulone do trzciny, pośród huku wystrzałów, duszącego dymu i świszczącego śrutu, który śmierć roznosił.

Późno uciszyło się na krwawym stawie, lecz wystraszone kaczę jeszcze przez kilka godzin nie śmiało ruszyć się z miejsca. Na koniec cisza je uspokoiła, podniosło głowę, otworzyło oczy, a nie widząc nikogo, zaczęło uciekać, ile mu sił starczyło, dalej, dalej, dalej!

Co począć? Gdzie się schronić?

Wieczór już zapadł. Brzydkie kaczę upadało ze znużenia, kiedy ujrzało wreszcie małą chatkę. Była ona tak stara, nędzna, pochylona, iż dlatego tylko stała, że nie wiedziała, w którą stronę się przewrócić. Kaczę przytuliło się do ściany chatki, ale wiatr w nią uderzał z taką gwałtownością, iż wydawało się, że lada chwila je zabije.

Więc ma tu zginąć?

Wtem spostrzegło, że drzwi chaty wisiały tylko na jednej zawiasie, skutkiem czego pod spodem utworzyła się szpara, przez którą można było wsunąć się do środka. Uczyniło to spiesznie, choć z niemałym trudem.

Z rana zauważono zaraz obecność kaczki, i kura zagdakała, a kot zaczął mruczeć.

- Co to jest? - rzekła stara, patrząc na nowego gościa.

Wzrok miała bardzo słaby, więc wydało jej się, że to jest duża kaczka, która się przybłąkała podczas burzy.

- A to szczęśliwie! - rzekła - będziemy mieli teraz i kacze jaja. Żeby tylko nie był kaczor. Ha, trzeba się przekonać, poczekajmy.

Minęły trzy tygodnie, a kaczych jaj nie ma, Staruszka już przestała się ich spodziewać. Kot był w tej chatce panem, kura panią, i oni tu rządzili.

- My i ten świat - mówili, co miało oznaczać, że się uważają za coś lepszego od świata. Kaczę chciało wyrazić inne zdanie pod tym względem, lecz kura się rozgniewała.

- Umiesz znosić jajka? - rzekła.

- Nie.

- No, to się nie odzywaj, z łaski swojej.

- Umiesz mruczeć, grzbiet wyginać, iskry sypać? - zapytał kot z kolei.

- Nie.

- No, to siedź cicho, kiedy mówią rozumniejsi od ciebie.

I kaczątko usiadło w kącie, smutne i zawstydzone.

Wtem przez drzwi otwarte wpadła smuga światła, wiatr przyniósł zapach wody, trzciny, tataraku, i kaczę opanowała taka chęć pływania, że zwierzyło się z tego kurze.

Kot- Kiedy to tak przyjemnie - zapewniało kaczę - zanurzać się, wypływać, pluskać w czystej wodzie, a potem skryć się głęboko i widzieć, jak woda zamyka się nad głową.

- O tak, to wielka rozkosz! - zaśmiała się kura. - Zupełnie zwariowałeś, mój drogi. Zapytaj kota - przecież mądrzejszego stworzenia nie ma na świecie - zapytaj, czy lubi pływać albo zanurzać się w wodzie? O sobie już nie mówię, ale możesz spytać naszej pani. Żyje tak długo na świecie i jest bardzo rozumna. Nie znam rozumniejszej nad nią. Więc zapytaj, czy to przyjemnie zanurzać się z głową w wodzie i czy ma ochotę pływać.

- Nie rozumiecie mnie - rzekło kaczątko.

- My ciebie nie rozumiemy? Doprawdy? Więc któż cię może zrozumieć? Czy sobie nie wyobrażasz czasem, ty głuptasie, żeś mądrzejszy od kota, albo od naszej pani? O sobie już nie mówię. Nie bądź tak zarozumiałe, moje dziecko, i dziękuj Bogu za te dobrodziejstwa, które ci tu wyświadczono. Mieszkasz w ciepłej izbie i masz towarzystwo, z którego mógłbyś skorzystać bardzo wiele. Ale na to trzeba słuchać i rozważać, a nie bajać[7] bez sensu. Przyjaźń Powiem ci otwarcie, że niezbyt przyjemnie żyć z tobą pod jednym dachem. Możesz mi wierzyć. Zresztą mówię ci o tym przez życzliwość. Przyjaciel ma obowiązek mówić prawdę w oczy, chociażby przykrą była. Radzę ci też szczerze: naucz się znosić jajka, albo mruczeć, albo sypać iskry. Inaczej nic z ciebie nie będzie.

Samotnik- Pójdę sobie w świat chyba - rzekło kaczę.

- Otwarta droga, nikt cię tu nie zatrzymuje.

I poszło sobie kaczę. Pływało po wodzie, pluskało, zanurzało się głęboko, ale zawsze było samo - inne pływające ptaki unikały go z powodu brzydoty.

ObcyI brzydkiemu kaczęciu było coraz gorzej. Chłodno, głodno i nikogo, kto by polubił je szczerze. Bo takie brzydkie! A nie tylko brzydkie, lecz takie duże i takie odmienne od wszystkich, wszystkich ptaków. Do nikogo, do nikogo niepodobne.

A każdy szuka podobnych do siebie.

Razu jednego pływało po wodzie. Słońce chyliło się ku zachodowi, niebo było czerwone, niby w ogniu. Wtem spoza lasu podniosło się stado wielkich, wspaniałych ptaków. Podobnie pięknych kaczę nie widziało dotąd: leciały niby chmurki śnieżnobiałe, spokojne, wdzięczne i majestatyczne. Były to odlatujące łabędzie. Nagle wydały ton długi, przeciągły, tak dziwny! Poruszyły spokojnie silnymi skrzydłami i wzniosły się wysoko, aż pod chmury i płynęły tak dalej, dalej, w nieskończoność.

Łabędzie opuszczały kraj chłodny przed zimą i śpieszyły za słońcem, tam, gdzie ono świeci jasno i ciepło, gdzie błękitne wody nie zamarzają nigdy. Kaczę patrzyło za nimi z zachwytem, z nieopisanym uczuciem tęsknoty, a gdy znikły, wydało okrzyk silny i przenikliwy, aż samo się przestraszyło swego głosu.

I zaczęło się kręcić w kółko jak szalone, wyciągając szyję i podnosząc krótkie, niezgrabne skrzydła. O, co to za męka! Nigdy nie zapomni tych wspaniałych ptaków i nigdy ich nie ujrzy! Zniknęły, zniknęły!

Z rozpaczy zanurzyło się do dna samego, a kiedy wypłynęło znowu na powierzchnię, nie wiedziało, co się z nim dzieje. Ptaki, królewskie ptaki, piękne ptaki! Nie wiedziało, jak się one nazywają ani dokąd lecą, a jednak pragnęło złączyć się z nimi i lecieć tak samo, daleko i wysoko, razem z nimi!

Było to śmieszne i głupie pragnienie, bo jakim prawem ono, takie brzydkie, które się cieszyć powinno, gdy kaczki chcą z nim przestawać...

- Ale tamte ptaki!...

Zobaczył to nazajutrz z rana jakiś wieśniak, rozbił lód butem z drewnianą podeszwą, a ptaka zabrał do siebie, do chaty.

Kaczę w cieple przyszło do siebie i dzieci zaraz chciały się z nim bawić; ale ono myślało, że mu chcą zrobić co złego i zaczęło uciekać, przewróciło garnek z mlekiem i rozlało je na podłogę. Gospodyni z rozpaczy załamała ręce, chciała złapać szkodnika, aby go ukarać. Przestraszone kaczę wpadło w kubeł z wodą, potem w naczynie z mąką, wytarło się o sadze w okopconym piecu. Gospodyni krzyczała i goniła za nim, dzieci ze śmiechem przewracały się jedno przez drugie, kaczę skakało po półkach, po garnkach, podfruwało aż do pułapu, wreszcie przez drzwi otwarte wypadło do sieni, a stamtąd na dwór.

Można wyobrazić sobie, jak wyglądało. Umączone, mokre, powalane sadzami, w nastroszonych piórach, a przy tym upadające ze znużenia. Lecz nie myślało o tym; ostatnim wysiłkiem dostało się pomiędzy krzaki, rosnące niedaleko, i jak nieżywe przykucnęło w śniegu.

WiosnaLeżało pośród trzciny, kiedy słońce znowu zaczęło jaśniej i cieplej przyświecać. Zanuciły skowronki, powracała wiosna.

I kaczątko odżyło: z każdym dniem powracały mu stracone siły, aż rozpostarło skrzydła jakieś wielkie, jakby nie swoje, zaszumiało nimi i poleciało wysoko, daleko, prowadzone jakąś tęsknotą nieznaną do świata, do wszystkiego, co na nim jest piękne.

Ślicznie tu było. Każda trawka, kwiatek, każdy listek na drzewie zdawał się śpiewać radośnie: - Wiosna powraca, wiosna, wiosna, wiosna!

PrzemianaWtem spoza gęstych krzaków naprzeciwko wypłynęły trzy wielkie wspaniałe łabędzie. Rozpostarły białe skrzydła niby żagle i płynęły lekko po błękitnej wodzie, z szyją wygiętą wdzięcznie i wzniesioną głową, spokojne, dumne i majestatyczne.

Na ten widok dziwny smutek i tęsknota ogarnęły biedne kaczę. Oto królewskie ptaki, które raz widziało i ukochało tak silnie od razu.

- Popłynę do nich - pomyślało nagle - niech mnie zabiją za moje zuchwalstwo, że śmiem zbliżyć się do nich, tak potwornie brzydki. Niech mnie zabiją! Wszystko mi już jedno. Lepiej być zabitym przez te cudne ptaki, które kochać muszę, niż szczypanym przez kaczki, dziobanym przez kury, potrącanym i odpychanym przez wszystkie zwierzęta i ludzi. O lepiej, lepiej umrzeć!

I tak popłynęło naprzeciw łabędzi, które, ujrzawszy przybysza, potężnie zaszumiały skrzydłami i skierowały się prosto ku niemu.

- Zabijcie mnie! - zawołało brzydkie kaczę i pochyliło głowę, oczekując śmierci.

Ale cóż to? Cóż widzi w zwierciadlanej fali? Wszakże to jego obraz? Jego własny! Jego! To już nie brudnoszare, brzydkie i niezgrabne kaczę, to łabędź biały! Kaczę stało się łabędziem!

Chociaż się urodziło pomiędzy kaczkami, lecz z łabędziego jaja, więc i ono także łabędziem stać się musiało koniecznie.

W tej jednej chwili zapomniało nagle o nędzy, o cierpieniach, czuło się tylko szczęśliwe niezmiernie i po raz pierwszy radośnie witało świat piękny, życie i braci łabędzi, które pływały wkoło, oglądając towarzysza i pieszczotliwie głaszcząc go dziobami.

Kilkoro dzieci wbiegło do ogrodu i zaczęło z brzegu rzucać w wodę bułki i smaczne ziarnka. Wtem jeden chłopczyk zawołał:

- Nowy łabędź nam przybył! Nowy łabędź!

Inne dzieci także zaczęły klaskać w ręce i skakać, powtarzając:

Szczęście- Łabędź nam przybył! Łabędź! Jaki śliczny! Najpiękniejszy, najpiękniejszy!

I rzucały ciastka i bułkę do wody, sprowadziły rodziców i wszyscy przyznali, że nowy łabędź był najpiękniejszy ze wszystkich.

Stare łabędzie pokłoniły mu się z dobrocią i uznaniem.

Wtedy zawstydzony i wzruszony razem, ukrył głowę pod skrzydło, nie wiedząc, co począć. Czuł się tak bardzo, tak bardzo szczęśliwy! Myślał o tym, jak niedawno i jak długo cierpiał z powodu swej brzydoty, jak nie miał nikogo, kto by chciał być jego bratem, przyjacielem, a teraz - bratem jest ptaków królewskich, jak one piękny, może najpiękniejszy! Świat cały zdaje się śpiewać pochwały jego piękności, czeremcha przesyła mu słodki zapach, słońce promienie złote, woda go pieści dotknięciem, przyjaźnie odbija jego obraz. O, jak miłe jest życie!

- Nie marzyłem o takim szczęściu - nie marzyłem!

# data[].attributes.attachment_link.title
Hans Christian Andersen, Baśnie, Brzydkie kaczątko :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Wieś, LatoPrześlicznie było na wsi. Lato gorące, pogodne, żółte zboże na polach, owies jeszcze zielony, na łąkach wielkie stogi pachnącego siana, a bociany przechadzają się powoli, na wysokich, czerwonych nogach i klekoczą po egipsku[1], bo takim językiem nauczyły się mówić od matek. Dokoła wielkie lasy, cieniste, szumiące, a w nich głębokie i ciche jeziora.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pewna dobra kobieta bardzo pragnęła mieć maleńkie dziecko, ale nie wiedziała, skąd by je wziąć. Poszła więc do czarownicy i rzekła:

- Tak bym chciała mieć malutkie dziecko. Powiedz mi, co tu robić, żebym je miała?

- O! To nietrudno - odpowiedziała czarownica - mogę ci doskonale poradzić. Masz tu ziarnko jęczmienia - ale to nie jest takie zwyczajne ziarnko, które sieją w polu albo sypią kurom na pokarm; zasadź je starannie w doniczce do kwiatów, a zobaczysz, co z tego będzie.

- Dziękuję - rzekła poczciwa kobieta i zapłaciła jędzy dziesięć groszy, bo tyle to ziarnko kosztowało.

Po powrocie do domu, zasadziła je starannie w doniczce od kwiatów i zaraz pokazała się mała roślinka, okryła się pięknymi listkami, a w środku wyrósł jakiś kwiat złotopurpurowy, podobny do tulipana, tylko zamknięty jak pączek.

- Cóż to za prześliczny kwiat! - rzekła kobieta i tak była zachwycona, że całowała złote i czerwone płatki. W tej samej chwili jednak kwiat z wielkim łoskotem otworzył się i w środku, na zielonym dnie kielicha, gdzie zwykle mieści się słupek kwiatowy, stała sobie prześliczna mała dziewczynka.

Nazwali ją Calineczką, gdyż była maluchna jak młoda pszczółka, tylko daleko zgrabniejsza.

Kobieta wzięła zaraz łupinkę orzecha, ażeby w niej urządzić kolebkę dla swego dzieciątka; fiołkowe płatki posłużyły za sienniczek, a jeden płatek róży za kołderkę.

W nocy Calineczka spała wybornie, a w dzień się bawiła na stole. Dobra kobieta postawiła na nim talerz z wodą, otoczony wiankiem kwiatów, których łodyżki były zanurzone w wodzie; listek tulipana zastępował łódkę, dwa pręciki kwiatowe stanowiły wiosła, i Calineczka pływała sobie po talerzu od jednego brzegu do drugiego. Ślicznie to wyglądało!

Umiała też śpiewać i tak ładnie, że nie można tego opisać.

Jednego razu w nocy, kiedy Calineczka spała sobie spokojnie w kołysce na stole, przez wybitą szybkę wskoczyła do pokoju ropucha. Szkaradne to było stworzenie: ciężkie, grube, mokre - i bardzo ciekawe. Zaraz spostrzegła Calineczkę, śpiącą pod różanym płatkiem.

- Hm, hm! - mruknęła - bardzo ładna żona dla mojego synka.

I razem z kołyską zabrała dziecinę, wyskoczyła do ogrodu i zaniosła ją do swego mieszkania.

Znajdowało się ono w czarnym, gęstym błocie nad strumieniem. Syn ropuchy brzydszy był jeszcze od matki, chociaż bardzo do niej podobny. - Koak, koak, brekekeks! - tyle tylko umiał powiedzieć, gdy ujrzał Calineczkę.

- Nie mów tak głośno - szepnęła mu matka - obudzisz ją i może nam uciec, bo jest lekka jak puszek łabędzi. Trzeba ją przenieść na liść wodnej lilii, aż na środek strumyka. Tam będzie jak na wyspie, a tymczasem przygotuję dla was mieszkanie w głębi błota.

Po powierzchni strumienia pływały zielone, okrągłe liście wodnych lilii. Ropucha wybrała największy, który zarazem leżał najdalej od brzegu, i na nim umieściła łupinę orzecha ze śpiącą Calineczką.

Kiedy dziewczynka zbudziła się rano i zobaczyła, gdzie jest, zaczęła płakać. Wokoło była woda głęboka, ani sposób dostać się z listka do brzegu.

A ropucha tymczasem urządzała w głębi błota mieszkanie dla młodej pary. Przyozdobiła ciemną i szkaradną jamkę trzciną i wodnymi roślinami, ażeby się synowej podobała, popłynęła wraz z synem do listka, aby przenieść kolebkę panny młodej.

Ujrzawszy Calineczkę, ukłoniła jej się w wodzie bardzo głęboko i rzekła chrapliwym głosem:

- Oto mój syn, mościa panno; zamierza ożenić się z tobą i właśnie urządzamy wam wspaniałe mieszkanie w głębi błota.

- Kok, koak, breke-ke-keks - powiedział syn ropuchy.

Zabrali piękną kołyseczkę i odpłynęli znowu, a Calineczka usiadła na liściu i płakała okropnie, bo nie chciała mieszkać u brzydkiej ropuchy i być żoną jej syna.

Małe rybki, co pływały w wodzie koło listka, słyszały całą przemowę ropuchy, a teraz im przykro było słuchać płaczu dziecka. Więc wychyliły główki nad powierzchnię wody, aby zobaczyć młodą narzeczoną; ale na widok prześlicznej dziewczynki tak im się jej żal zrobiło, że postanowiły ją obronić.

- Nie bój się - powiedziały - nie dostanie cię brzydka ropucha.

Zebrały się wszystkie razem dookoła łodyżki, na której się trzymał listek, i przegryzły go ostrymi ząbkami. Listek popłynął z prądem strumyka daleko, i ropucha już go dogonić nie mogła.

Calineczka cieszyła się bardzo z tej podróży. Wszystko bawiło ją niezmiernie: mijała wsie i miasta, łąki, pola, lasy, a ptaki na gałązkach przyglądały jej się i śpiewały wesoło:

- Patrzcie, patrzcie tylko, jaka prześliczna dziewczynka! A jaka malusieńka!

Calineczka uśmiechała się do nich nawzajem, ale listek płynął dalej, aż do innego kraju.

Prześliczny biały motyl usiadł na listku lilii, aby się lepiej przyjrzeć maleńkiej dziewczynce. Słońce świeciło ślicznie, woda błyszczała jak srebro, wszystko jej się podobało. Zdjęła swój pasek i przywiązała nim motyla do listeczka. Teraz popłynęła jeszcze prędzej.

Wtem - och, jak się przelękła! Chrabąszcz ogromny porwał ją z listka i uniósł het, wysoko, na drzewo.

Najbardziej jej żal było pięknego motyla, którego przywiązała do listeczka: jeśli się nie urwie, umrze chyba z głodu.

Ale niedobry chrabąszcz nie troszczył się o to. Posadził ją wysoko na wygodnym liściu, przyniósł jej miodu z kwiatów i powiedział, że jest bardzo, bardzo ładna, chociaż niepodobna wcale do chrabąszcza.

Wkrótce zaczęły schodzić się inne chrabąszcze, mieszkające w pobliżu, aby zobaczyć Calineczkę. Gospodarz sadzał gości na najpiękniejszych liściach.

- Ach, jakaż ona biedna: ma tylko dwie nogi! - zawołała jedna młoda chrabąszczówna.

- A rożków wcale nie ma - dorzuciła druga.

- A jaka cienka w pasie! Fe, podobna do człowieka!

- Szkaradna! - zadecydowały wszystkie razem.

Naprawdę Calineczka była bardzo ładna i taką się wydała chrabąszczowi, który porwał ją z listka lilii. Ale gdy wszyscy zaczęli ją ganić, uwierzył też, że jest brzydka, i już chciał jej się pozbyć. Odniósł ją więc na łąkę i posadził na polnym kwiatku, żeby tylko nie mieć jej w domu i żeby sąsiedzi nie śmiali się z jego gustu.

Calineczka płakała bardzo, że jest taka brzydka, iż chrabąszcz nawet nie chce patrzeć na nią. Ale cóż miała robić? Przecież naprawdę była bardzo ładna.

Całe lato przeżyła mała dziewczynka sama jedna w wielkim lesie; z trawy uplotła sobie wygodne łóżeczko i zawiesiła je pod listkiem koniczyny dla ochrony od deszczu. Żywiła się sokiem kwiatów, a piła rosę, która stała co rano na trawie, liściach i kwiatach.

Tak upłynęło jej lato i jesień. Ale nadeszła zima, długa, mroźna zima. Wesołe ptaszki odleciały sobie do ciepłych krajów, kwiaty powiędły, drzewa stały nagie, ogołocone z liści, nawet listek koniczyny, pod którym uczepiła swe łóżeczko, zwiądł, skruszył się i opadł. Zimno jej też było strasznie, bo sukienki zupełnie się na niej podarły, a sama była taka maleńka i drobna. Zmarznie chyba.

Wkrótce i śnieg zaczął padać, a każdy płatek śniegu znaczył dla niej tyle, co dla nas pełna taczka, bo przecież była tylko Calineczką. Otuliła się w suchy listek, ale ten pękł zaraz, i znowu drżała z zimna.

Tuż koło lasu rozciągało się pole rozległe, niegdyś zbożem okryte; teraz zboże zżęto od dawna i spod śniegu wyglądały tylko nagie, suche źdźbła twardej słomy. Dla takiego maleństwa stanowiły one las prawdziwy; dziewczynka przesuwała się pomiędzy nimi, drżąc z zimna, potykając się o grudki ziemi, lub zapadając w śnieg, niewiele grubszy od kożuszka na śmietance.

Na koniec doszła do mieszkania bogatej myszy polnej, która miała tu pod ziemią swoją norkę. Ciepło tam było i bardzo wygodnie: izba obszerna, kuchnia i spiżarnia pełna zboża.

Calineczka stanęła we drzwiach jak żebraczek i cieniutkim głosikiem poprosiła o ziarnko żyta lub jęczmienia, gdyż od dwóch dni nic nic jadła.

- Biedne stworzenie - rzekła myszka litościwie - chodźże do ciepłej izby, zjemy razem podwieczorek.

Maleńka dziewczynka podobała się jej bardzo, toteż powiedziała do niej przed wieczorem:

- Możesz zostać u mnie przez zimę, tylko musisz mi za to utrzymywać porządek i czystość w mieszkaniu, a w chwilach wolnych opowiadać ciekawe historie, które niezmiernie lubię.

Calineczka naturalnie zgodziła się z największą chęcią i tym sposobem miała zapewniony dobry byt przez całą zimę.

- Będziemy mieli dzisiaj odwiedziny - rzekła mysz dnia pewnego - co tydzień odwiedza mnie bogaty sąsiad. Ho, ho, to pan! Mieszkanie ma większe ode mnie. Co za salony! A chodzi w aksamitnym futrze. Gdyby się z tobą ożenił, zrobiłabyś los, moja droga. Tylko że ślepy jest, nic nie widzi. Musisz mu opowiedzieć najpiękniejszą ze swoich bajek.

Calineczka nie troszczyła się jednak o to, czy się podoba sąsiadowi, który był zwyczajnym kretem.

Zjawił się wkrótce w swoim aksamitnym futrze, a mysz polna przyjęła go bardzo uprzejmie. Był niezmiernie bogaty i bardzo uczony: mieszkanie miał ogromne, dwadzieścia razy większe od norki myszy polnej, i mógł mówić o wszystkim. Nie lubił tylko słońca i kwiatów, których nie widział nigdy; złe też miał o nich zdanie.

Calineczka śpiewała piosenkę o chrabąszczu, a potem o chłopczyku, co grał na fujarce, i kret się w niej zakochał. Nie mógł zapomnieć jej głosu i myślał, jakby to było przyjemnie mieć żonę, która by mu tak śpiewała. Ale nic o tym wszystkim nie powiedział, gdyż był bardzo przezorny.

Niedawno zbudował sobie właśnie nowy korytarz od swojego domu do mieszkania myszy i pozwolił obu damom spacerować po nim do woli. Ostrzegał tylko, żeby się nie przestraszyły martwego ptaka, który tam leży na środku. Musiał niedawno umrzeć, bo jest jeszcze cały, z dziobem, z piórkami - i pochowano go w tym samym miejscu, gdzie kret przekopał swój korytarz.

Zaraz nawet zapragnął pokazać to wszystko gościnnej gospodyni i miłej śpiewaczce, wziął więc w pyszczek kawałek spróchniałego drzewa i szedł naprzód, oświecając im posępną drogę. Kiedy doszli do miejsca, gdzie leżał ptak martwy, podniósł nos w górę i odrzuci! ziemię: przez otwór, który powstał tym sposobem, wpadł blady promyk słońca i oświetlił leżącą na ziemi jaskółkę. Biedactwo przytuliło do boków skrzydełka, nóżki skurczyło i schowało w piórka, główkę przechyliło gdzieś na bok, że nawet widać jej prawie nie było, i leżało sztywne, bez życia. Widocznie mróz ją zabił.

Calineczce okropnie żal się zrobiło ptaszyny: wszystkie ptaszki lubiła bardzo za to, że w lecie tak ślicznie śpiewają. Ale kret był innego zdania.

- Teraz już śpiewać nie będzie - rzekł, trącając ją nogą pogardliwie - nędza to straszna urodzić się ptakiem. Dzięki Bogu, z moich dzieci żadne nim nie będzie. Cóż posiada takie stworzenie oprócz swego „kiwit! kiwit" bez wartości? Przyjdzie zima i z głodu umiera.

- Bardzo rozsądne słowa - potwierdziła mysz poważnie. - I cóż ptakowi z tego śpiewu i świergotu, kiedy nadejdzie zima? Marznie i głód cierpi. To nic wesołego.

Calineczka nie wyrzekła ani słowa, ale kiedy się tamci odwrócili, pochyliła się nad jaskółką, odgarnęła piórka i ucałowała ją w zamknięte oczy.

- Może to ona w lecie tak ślicznie śpiewała nad moim listkiem koniczyny? - pomyślała sobie w duszy. - I tyle jej zawdzięczam przyjemności! Biedna, biedna ptaszyna!

Kret tymczasem zatknął znowu otwór ziemią i odprowadził damy do mieszkania.

Ale w nocy Calineczka wcale nie mogła zasnąć; ciągle myślała o nieżywym ptaszku, jakby czuł jeszcze zimno. Podniosła się na koniec, uplotła cichutko ciepły dywanik z siana, wymknęła się na korytarz i okryła nim jaskółkę. Przyniosła jeszcze potem suchych kwiatów, które znalazła w norce, i podesłała je z boków ptaszkowi, aby mu cieplej było i wygodniej.

- Żegnam cię, piękny ptaszku! - rzekła ze łzami w oczach. - Dziękuję ci za wszystkie prześliczne piosenki, których słuchałam w lecie, kiedy drzewa były zielone, a kochane słonko tak jasno i ciepło świeciło. Och, żegnam cię!

I z płaczem przytuliła główkę do martwego ciałka zmarzniętej jaskółki. A w tej samej chwili podniosła się przestraszona: ptaszek żył jeszcze! Uczuła leciuchne bicie jego serca. Skostniał widać i zdrętwiał od chłodu, a teraz pod wpływem ciepła przychodzi do siebie.

Gdy w jesieni jaskółki odlatują do ciepłych krajów, zdarza się, iż niektóre słabsze lub zbyt młode nie mogą lecieć z nimi, sił nie mają. Zostają więc, ale padają od chłodu zesztywniałe na ziemię, śnieg je okrywa potem i umierają.

Calineczka drżała ze wzruszenia i ze strachu. Co ona pocznie teraz z takim wielkim ptakiem! Jak mu poradzi? A ratować go trzeba!

Nabrała jednak niedługo odwagi.

- Co tylko mogę, zrobię dla niej - rzekła - podzielę się tym wszystkim, co dostałam od litościwej myszy. Ach, żebym tylko mogła ją ocalić!

Pobiegła znów do norki i przyniosła cały pęk suchych kwiatów, miękkich niby wata, otuliła ptaszynę, jak mogła najlepiej, i przykryła ją liściem miętowym, który jej samej dotąd służył za kołderkę.

Następnej nocy wymknęła się znowu. Jaskółka już ożyła, ale była jeszcze bardzo osłabiona; z trudem otworzyła na chwilkę powieki i spojrzała na Calineczkę, która stała z kawałkiem spróchniałego drzewa, bo nie miała innej latarki.

- Dziękuję ci, śliczne dziecię - rzekła słabym głosem. - Tak się tutaj ogrzałam! Wkrótce powrócą mi siły i wylecę znowu na jasne, ciepłe słonko.

- Och! - szepnęła Calineczka - nie ma teraz słonka jasnego! Zimno na świecie, śnieg okropny pada, nikt tam wyżyć nie może. Zostań więc lepiej w tym ciepłym łóżeczku, a ja pielęgnować cię będę, ile mi tylko sił stanie.

Przyniosła jaskółce wody na suchym listeczku, ptaszek się napił i opowiedział jej, jak się stało, że z innymi do ciepłych krajów nie odleciał. Skrzydełko miał zranione o cierń ostry, więc latać dobrze nie mógł. Potem przyszło zimno, nie mógł znaleźć pożywienia i upadł zmęczony na ziemię. A co się dalej stało, nie pamiętał - nie wiedział, jakim sposobem dostał się pod ziemię.

Przez całą zimę dziewczynka troskliwie opiekowała się biedną jaskółką, lecz musiała ukrywać swój dobry uczynek przed kretem i myszą polną, którzy nie lubili ptaszków.

Kiedy wróciła wiosna i ciepłe słonko zaświeciło znowu, jaskółka pożegnała Calineczkę, która otworzyła jej otwór w sklepieniu, starannie zatkany przez kreta. Natychmiast jasne i ciepłe promienie wślizgnęły się do środka i rozweseliły posępne podziemie.

- Leć ze mną - rzekła serdecznie jaskółka. - Usiądź na mnie, a zaniosę cię daleko, do zielonego gaju. Tam żyć będziemy razem i będzie nam przyjemnie i wesoło.

- Nie mogę - odpowiedziała Calineczka - byłoby bardzo smutno myszy polnej, gdybym ją tak porzuciła.

- Więc bądź zdrowa, kochana, dobra Calineczko! - zaszczebiotała wesoło jaskółka i przez słoneczny otwór wzleciała ku górze i zniknęła w ciepłym blasku.

Dziewczynka została sama i długo patrzała za nią ze łzami w oczach. Tak polubiła ptaszka!

- Kiwit! Kiwit! - rozległo się znów nad otworem, ale cień tylko przemknął i zniknął natychmiast.

Smutno teraz było maleńkiej. Mysz jej nie pozwalała oddalać się z norki, a dokoła rosło zboże takie gęste i wysokie, że dla Calineczki stanowiło las prawdziwy, w którym nie widać jasnego słoneczka.

Tęskniła więc do światła i do słońca.

- Winszuję ci, moja droga - rzekła dnia pewnego stara mysz z zadowoleniem - kret oświadczył się o twoją rękę i będziesz panią, co się zowie. Wielkie to szczęście dla takiej ubogiej dziewczyny! Trzeba tylko niezwłocznie zająć się wyprawą, bo do takiego domu musisz wejść zaopatrzona w bieliznę i wszelkie ubranie.

I zasiadła Calineczka do wrzeciona, a mysz najęła jeszcze cztery duże pająki, ażeby przędły dla niej dniem i nocą. Poczciwie się zajęła losem ubogiej sieroty.

Kret odwiedzał je każdego wieczora i codziennie narzekał na palące słońce. Ono to zamieniło ziemię w pył i kamień, a ludzie byli temu radzi i nazywali latem tę nieznośną porę roku. Ale lato przeminie, przyjdzie jesień chłodna i wtedy dopiero wyprawią wesele. Teraz o tem myśleć nie warto.

Dziewczynka okropnie się bała tej jesieni, bo nie miała ochoty zostać żoną kreta. Taki nudny, niezgrabny, ślepy; nie lubi słońca, kwiatów!

Co dzień o wschodzie i zachodzie słońca stawała przed norką myszy i z tęsknotą patrzała w górę, gdzie szumiały kłosy, jak las gęstego zboża. A ile razy wietrzyk je rozdzielił tak, że mogła zobaczyć kawałek błękitu, ogarniał ja żal niezmierny i myślała o szczęśliwej i wesołej jaskółce. Jak ona buja swobodnie, daleko! Żeby ją znów zobaczyć na chwilę! Ale zapewne nigdy jej więcej nie spotka...

Jesień nadeszła wreszcie i wyprawa była gotowa.

- Za cztery tygodnie wesele - powiedziała mysz polna z radością.

Wtedy Calineczka rozpłakała się na dobre i przyznała się myszy, że nie chce być żoną takiego nudnego kreta.

Mysz rozgniewała się strasznie.

- A to co za głupota! - zawołała. - Słyszał kto coś podobnego! Radzę ci po dobremu, wybij sobie z głowy taki śmieszny upór, bo cię sama ukąszę białymi ząbkami. Także grymasy! Taki bogacz, uczony, o wszystkim mówić może! A futro aksamitne? Sama królowa nie ma podobnego. Kuchnia, piwnica pełna. Dziękuj Bogu za takie szczęście!

Nastąpił dzień wesela. Kret wyszedł po narzeczoną, aby ją zabrać do siebie. Odtąd będzie mieszkała głęboko pod ziemią i nie zobaczy już nigdy słońca, bo kret go znieść nie może. Biedna dziecina pochyliła główkę i wyszła raz ostatni pożegnać świat Boży.

- Żegnaj mi, słonko złote! - zawołała i wyciągnęła rączki. - Żegnaj, słonko miłe!

Z jednej strony światło dziwnie przeglądało przez las żółtych słomek, więc poszła w tę stronę kilka kroków i ujrzała, że zboże tu już zżęto, i krótkie źdźbła tylko wyglądały z ziemi. Ale słońce przyświecało za to bez przeszkody i widać było wszystko dokoła.

- Żegnaj mi, żegnaj, słonko! - powtarzała.

Objęła mały, czerwony kwiatuszek i szeptała ze łzami:

- Pozdrów ode mnie jaskółkę. Może zobaczysz ją kiedy. Pożegnaj ja ode mnie.

- Kiwit! kiwit! - rozległo się tuż nad jej główką. Podniosła oczy: jaskółka krążyła tuż nad nią.

Ucieszyła się bardzo, spostrzegłszy dziewczynkę, i natychmiast usiadła przy niej. A Calineczka zaczęła jej mówić, że ma zostać żoną szkaradnego kreta i mieszkać odtąd głęboko pod ziemią, gdzie słońce nigdy nie dochodzi.

Przy tych słowach rozpłakała się serdecznie.

- Nie płacz - rzekła jaskółka. - Zima już nadchodzi i wybieram się w podróż do cieplejszych krajów; leć ze mną. Usiądziesz mi na grzbiecie pomiędzy skrzydłami i uciekniemy obie od brzydkiego kreta i jego ciemnego mieszkania. Uciekniemy daleko, za góry, za morza, gdzie słońce jaśniej, cieplej jeszcze świeci, gdzie kwitną cudne kwiaty. Leć ze mną. Tyś mi ocaliła życie, gdy leżałam zziębnięta w ciemnym lochu, ja bym cię chciała ocalić od kreta.

- Dobrze, polecę z tobą - rzekła Calineczka.

Jaskółka przytuliła się do ziemi, dziewczynka weszła na nią i przywiązała się paskiem do mocniejszych piórek. Potem ptaszek wzleciał w powietrze i płynął ponad lasami, morzami, wznosił się ponad góry, wiecznym okryte śniegiem. Tam było zimno, lecz dziewczynka skryła się pod skrzydełka ptaszka i tylko małą główkę wysunęła, aby widzieć te cuda, jakich pełno na świecie Bożym.

Doleciały na koniec do cieplejszych krajów. Tutaj słońce świeciło jaśniej i goręcej, niebo było wyższe i dziwnie błękitne, a po rowach i płotach rosły najpiękniejsze zielone i granatowe winogrona. W lasach było pełno cytryn i pomarańcz, w powietrzu zapach kwiatów, prześliczne dzieci biegały po drodze, goniąc się z motylami.

Ale jaskółka leciała wciąż dalej, gdzie jeszcze piękniej było, jeszcze cieplej.

Zatrzymała się wreszcie nad dużym, błękitnym jeziorem, otoczonym drzewami zielonymi, wśród których widać było biały pałac marmurowy. Wino oplatało wysokie kolumny wkoło pałacu, a w górze pod dachem kryły się gniazda jaskółek.

- Oto mój dom - rzeki ptaszek. - Ale nie wypada, abyśmy mieszkali razem. Zresztą nie ma potrzeby. Gniazdo nie urządzone odpowiednio, byłoby ci w niem ciasno, niewygodnie i za wysoko. Wybierz sobie lepiej który z tych wspaniałych kwiatów, co tu rosną na klombach, a od razu tam cię zaniosę, i będzie ci dobrze, jak w raju.

Calineczka klasnęła w dłonie.

- Ach, to będzie prześlicznie!

I wybrała wielki kwiat biały, rosnący między odłamami skruszonej przez czas kolumny. Jaskółka podfrunęła i posadziła dziewczynkę na błyszczącym, zielonym listku. Calineczka natychmiast chciała wejść do kwiatka, aby wypocząć po długiej podróży, lecz jakże się przestraszyła i zdziwiła, kiedy ujrzała wewnątrz małego człowieka, podobnego do siebie, tylko w złocistej koronie i z przejrzystymi skrzydłami u ramion. Ciało jego było także przezroczyste, jak gdyby z najpiękniejszego kryształu, oczy jak dwie iskierki, a strój tak wspaniały, jakiego dotąd jeszcze nigdy nie widziała.

Był to duch tego kwiatu, elf maleńki. Każdy kwiatek w tym kraju miał takiego ducha, który w nim mieszkał; w jednym chłopcy, w innych dziewczynki; ale ten był królem elfów.

- Ach, jaki on prześliczny! - szepnęła Calineczka do jaskółki.

Maleńki król przestraszył się wielkiego ptaka, lecz gdy ujrzał śliczną dziewczynkę, tak się ucieszył, że zapomniał zupełnie o strachu. Zdjął natychmiast z głowy swą złotą koronę, podał ją Calineczce i zapytał, czy chce być jego żoną, królową wszystkich kwiatów?

To przecież co innego, niż szkaradny syn ropuchy lub kret w aksamitnym futrze.

- Ach, czy ja jestem warta? - szepnęła zawstydzona Calineczka.

- Jesteś warta, bo jesteś dobra, śliczne dziecię, inaczej nie pokochałby cię ten ptaszek wielki i nie przyniósł aż tu na skrzydłach. Kto umiał zdobyć przyjaźń jaskółki, ten godzien zostać królową elfów.

Cóż to było za szczęście!

Ze wszystkich kwiatów wyfruwały lekkie, przejrzyste duchy, pojedynczo lub parami i śpieszyły złożyć królowej życzenia i cudne dary. Najbardziej ucieszyła ją jednak para przezroczystych skrzydeł wielkiej muchy; zaraz je przywiązano do ramion dzieweczki i mogła, jak inne elfy, przelatywać z kwiatka na kwiatek. Cieszyła się tym niezmiernie.

A jaskółka usiadła na swoim gniazdeczku i śpiewała jej pieśń weselną. Śpiewała jak najpiękniej, lecz smutno jej było, że się musi rozstać z Calineczką.

- Nie będziesz się nazywała odtąd Calineczka - przemówił mąż do królowej - nie podoba mi się to imię. Będziesz nazywała się Maja.

Przez całe lato jaskółka cieszyła się wielkim szczęściem młodej pary i śpiewała jej cudne piosenki. Lecz przyszedł na nią czas odlotu.

- Bądź szczęśliwa! Bądź zdrowa! - powtarzała smutnie, wybierając się w podróż daleką.

I przyleciała z powrotem do Danii, do swego gniazdka nad oknem człowieka, który wam opowiedział tę bajeczkę.

- Kiwit! Kiwit! - zawołała.

I stąd znamy całą historię.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hans Christian Andersen, Calineczka :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Pewna dobra kobieta bardzo pragnęła mieć maleńkie dziecko, ale nie wiedziała, skąd by je wziąć. Poszła więc do czarownicy i rzekła: - Tak bym chciała mieć malutkie dziecko. Powiedz mi, co tu robić, żebym je miała? - O! To nietrudno - odpowiedziała czarownica - mogę ci doskonale poradzić.

# data[].attributes.headline
Frances Hodgson Burnett "Tajemniczy ogród"

# data[].attributes.subject
Frances Hodgson Burnett "Tajemniczy ogród"

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektury, które możesz mieć zawsze przy sobie. Korzystaj na komputerze, smartfonie, tablecie i czytniku.

# data[].attributes.body
Sprawdź swoją wiedzę rozwiązując testy egzaminacyjne z lat wcześniejszych. Odpowiedzi do tych zadań też tam znajdziesz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Strona główna - Polskie Radio Dzieciom - polskieradio.pl

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Używamy cookies i podobnych technologii w celach: świadczenia usług i statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Ok, rozumiem

# data[].attributes.attachment_link.description
Używamy cookies i podobnych technologii w celach: świadczenia usług i statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Ok, rozumiem

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zemsta to komedia Aleksandra Fredry, po raz pierwszy wystawiona w teatrze w roku 1834, a cztery lata później wydana w formie książkowej. Od tego czasu cieszy się popularnością i bawi widzów, ponieważ z humorem ukazuje charakterystyczne dla kultury i obyczajowości polskiej wątki.

Historia oparta jest na autentycznych wydarzeniach, których opis autor znalazł w dokumentach rodowych swojej żony i które rozegrały się na zamku Kamieniec w Odrzykoniu.

Głównymi bohaterami sztuki są Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek. Mieszkają oni w zamku podzielonym na dwie części - jedną zajmuje Raptusiewicz, drugą Milczek. Sąsiedzi nienawidzą się i robią wszystko, aby sobie dokuczyć. Obie części zamku rozgranicza zaniedbany, rozpadający się już ze starości mur. Rejent Milczek postanawia go odbudować, co nie podoba się Cześnikowi... Innym wątkiem jest historia miłości Klary, bratanicy Cześnika Raptusiewicza, oraz Wacława, który jest synem Milczka.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zemsta to komedia Aleksandra Fredry, po raz pierwszy wystawiona w teatrze w roku 1834, a cztery lata później wydana w formie książkowej. Od tego czasu cieszy się popularnością i bawi widzów, ponieważ z humorem ukazuje charakterystyczne dla kultury i obyczajowości polskiej wątki.

# data[].attributes.headline
Mark Twain                 "Przygody Tomka Sawyera"

# data[].attributes.subject
Mark Twain                 "Przygody Tomka Sawyera"

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektury, które możesz mieć zawsze przy sobie. Korzystaj na komputerze, smartfonie, tablecie i czytniku.

# data[].attributes.headline
Rudyard Kipling               "Księga dżungli"

# data[].attributes.subject
Rudyard Kipling               "Księga dżungli"

# data[].attributes.attachment_link.description
Lektury, które możesz mieć zawsze przy sobie. Korzystaj na komputerze, smartfonie, tablecie i czytniku.

# data[].attributes.headline
Henryk Sienkiewicz „W pustyni i w puszczy”

# data[].attributes.subject
Henryk Sienkiewicz „W pustyni i w puszczy”

# data[].attributes.attachment_link.description
Najsłynniejsza powieść przygodowa Henryka Sienkiewicza skierowana do młodzieży. Czternastoletni Staś Tarkowski i ośmioletnia Nel Rawlinson zostają uprowadzeni przez beduinów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Na ulicy Miodowej co dzień około południa można było spotkać jegomościa[1] w pewnym wieku, który chodził z placu Krasińskich ku ulicy Senatorskiej. StrójLatem nosił on wykwintne, ciemnogranatowe palto, popielate spodnie od pierwszorzędnego krawca, buty połyskujące jak zwierciadła - i - nieco wyszarzany cylinder[2].

Jegomość miał twarz rumianą, szpakowate faworyty[3] i siwe, łagodne oczy. Chodził pochylony, trzymając ręce w kieszeniach. W dzień pogodny nosił pod pachą laskę; w pochmurny - dźwigał jedwabny parasol angielski.

Był zawsze głęboko zamyślony i posuwał się z wolna. Około Kapucynów dotykał pobożnie ręką kapelusza i przechodził na drugą stronę ulicy, ażeby zobaczyć u Pika[4], jak stoi barometr i termometr, potem znowu zawracał na prawy chodnik, zatrzymywał się przed wystawą Mieczkowskiego[5], oglądał fotografie Modrzejewskiej[6] - i szedł dalej.

W drodze ustępował każdemu, a potrącony uśmiechał się życzliwie.

Kobieta, MężczyznaJeżeli kiedy spostrzegał ładną kobietę, zakładał binokle[7], aby przypatrzeć się jej. Ale że robił to flegmatycznie, więc zwykle spotykał go zawód.

Ten jegomość był to - pan Tomasz.

Pan Tomasz trzydzieści lat chodził ulicą Miodową i nieraz myślał, że się na niej wiele rzeczy zmieniło. Toż samo ulica Miodowa pomyśleć by mogła o nim.

Kobieta, Mężczyzna, MłodośćGdy był jeszcze obrońcą[8], biegał tak prędko, że nie uciekłaby przed nim żadna szwaczka wracająca z magazynu do domu. Był wesoły, rozmowny, trzymał się prosto, miał czuprynę i nosił wąsy zakręcone ostro do góry. Już wówczas sztuki piękne robiły na nim wrażenie, ale czasu im nie poświęcał, bo szalał - za kobietami. Co prawda miał do nich szczęście i nieustannie był swatany. Ale cóż z tego, kiedy pan Tomasz nie mógł nigdy znaleźć ani jednej chwili na oświadczyny, będąc zajęty jeżeli nie praktyką, to - schadzkami[9]. Od Frani szedł do sądu, z sądu biegł do Zosi, którą nad wieczorem opuszczał, ażeby z Józią i Filką zjeść kolację.

Mężczyzna, Kobieta, Małżeństwo, ŻonaGdy został mecenasem, czoło, skutkiem natężonej pracy umysłowej, urosło mu aż do ciemienia, a na wąsach pokazało się kilka srebrnych włosów. Pan Tomasz pozbył się już wówczas młodzieńczej gorączki, miał majątek i ustaloną opinię znawcy sztuk pięknych. Dorosłość A że kobiety wciąż kochał, więc począł myśleć o małżeństwie. Najął nawet mieszkanie z sześciu pokojów złożone, urządził w nim na własny koszt posadzki, sprawił obicia, piękne meble - i szukał żony.

DorosłośćAle człowiekowi dojrzałemu trudno zrobić wybór. Ta była za młoda, a tamtą uwielbiał już zbyt długo. Trzecia miała wdzięki i wiek właściwy, ale nieodpowiedni temperament, a czwarta posiadała wdzięki, wiek i temperament należyty, ale... nie czekając na oświadczyny mecenasa wyszła za doktora...

Pan Tomasz jednak nie martwił się, ponieważ panien nie brakło. DomEkwipował się[10] powoli, coraz usilniej dbając o to, ażeby każdy szczegół jego mieszkania posiadał wartość artystyczną. Zmieniał meble, przestawiał zwierciadła, kupował obrazy.

Nareszcie porządki jego stały się sławne. Sam nie wiedząc kiedy, stworzył u siebie galerię sztuk pięknych, którą coraz liczniej odwiedzali ciekawi. Że zaś był gościnny, przyjęcia robił świetne i utrzymywał stosunki z muzykami, więc nieznacznie zorganizowały się u niego wieczory koncertowe, które nawet damy zaszczycały swoją obecnością.

Raz, kiedy przyjmował liczniejsze niż zwykle towarzystwo, jedna z młodych pań rozejrzawszy się po salonach zawołała:

- Co za obrazy... A jakie gładkie posadzki!... Żona pana mecenasa będzie bardzo szczęśliwa.

Małżeństwo, Żona- Jeżeli do szczęścia wystarczą jej gładkie posadzki - odezwał się na to półgłosem serdeczny przyjaciel mecenasa.

W salonie zrobiło się bardzo wesoło. Pan Tomasz także uśmiechnął się, ale od tej pory, gdy mu kto wspomniał o małżeństwie, machał niedbale ręką, mówiąc:

- Iii!...

W tych czasach ogolił wąsy i zapuścił faworyty. O kobietach wyrażał się zawsze z szacunkiem, a dla ich wad okazywał dużą wyrozumiałość.

Nie spodziewając się niczego od świata, bo już i praktykę porzucił, mecenas całe spokojne uczucie swoje skierował do sztuki. Piękny obraz, dobry koncert, nowe przedstawienie teatralne były jakby wiorstowymi słupami na drodze jego życia. Nie zapalał się on, nie unosił, ale - smakował.

Jeżeli podobało mu się coś, mówił:

- Wiecie, państwo, że jest to wcale ładne.

Należał do tych niewielu, którzy najpierw poznają się na talencie. Ale utworów miernych nigdy nie potępiał.

- Czekajcie, może się jeszcze wyrobi! - mówił, gdy inni ganili artystę.

Gdy mecenas usłyszał na ulicy katarynkę, przyśpieszał kroku i na parę godzin tracił humor. On, człowiek spokojny - zapalał się, jak był cichy - krzyczał, a jak był łagodny - wpadał w gniew na pierwszy odgłos katarynkowych dźwięków.

Z tej swojej słabości nie robił przed nikim tajemnicy, nawet tłumaczył się.

- Zresztą - dodawał - katarynka rozdrażnia mnie, a ja mam tylko jedno życie, którego mi nie wypada trwonić na słuchanie obrzydliwej muzyki.

PojedynekKtoś złośliwy, wiedząc o wstręcie mecenasa do grających machin, wymyślił niesmaczny żart - i... wysłał mu pod okna dwu kataryniarzy. Pan Tomasz zachorował z gniewu, a następnie odkrywszy sprawcę, wyzwał go na pojedynek.

ObyczajeAż sąd honorowy trzeba było zwoływać dla zapobieżenia rozlewowi krwi o rzecz tak małą na pozór.

Dom, w którym mecenas mieszkał, przechodził kilka razy z rąk do rąk. Rozumie się, że każdy nowy właściciel uważał za obowiązek podwyższać wszystkim komorne, a najpierwej panu Tomaszowi. Mecenas z rezygnacją płacił podwyżkę, ale pod tym warunkiem wyraźnie zapisanym w umowie, że katarynki grywać w domu nie będą.

- Słuchaj no, kochanku... A jak ci na imię?...

- Kazimierz, proszę pana.

- Słuchajże, Kazimierzu! Ile razy wrócę do domu późno, a ty otworzysz mi bramę, dostaniesz dwadzieścia groszy. Rozumiesz?...

- Rozumiem, wielmożny panie.

- A oprócz tego będziesz brał ode mnie dziesięć złotych na miesiąc, ale wiesz za co?...

- Nie mogę wiedzieć, jaśnie panie - odpowiedział wzruszony stróż.

- Za to, ażebyś na podwórze nigdy nie puszczał katarynek. Rozumiesz?...

- Rozumiem, jaśnie wielmożny panie.

Lokal mecenasa składał się z dwu części. Cztery większe pokoje miały okna od ulicy, dwa mniejsze - od podwórza. Paradna[14] połowa mieszkania przeznaczona była dla gości. W niej odbywały się rauty[15], przyjmowani byli interesanci i stawali krewni albo znajomi mecenasa ze wsi. Sam pan Tomasz ukazywał się tu rzadko i tylko dla sprawdzenia, czy wywoskowano posadzki, czy starto kurz i nie uszkodzono mebli.

Całe zaś dnie, o ile nie przepędzał ich za domem, przesiadywał w gabinecie od podwórza. Tam czytywał książki, pisywał listy albo przeglądał dokumenty znajomych, którzy prosili go o radę. A gdy nie chciał forsować[16] wzroku, siadał na fotelu naprzeciw okna i zapaliwszy cygaro zatapiał się w rozmyślaniach. Zdrowie Wiedział on, że myślenie jest ważną funkcją życiową, której nie powinien lekceważyć człowiek dbający o zdrowie.

Ale od św. Jana, staruszkę, już bardzo zgrzybiałą i wcale zasobną, pomimo jej kłótliwego usposobienia, wzięli na wieś krewni, a do lokalu sprowadziły się dwie panie z małą, może ośmioletnią dziewczynką.

Kobiety utrzymywały się z pracy. Jedna szyła, druga wyrabiała pończochy i kaftaniki na maszynie. Młodszą z nich i przystojniejszą dziewczynka nazywała mamą, a starszej mówiła: pani.

I u mecenasa, i u nowych lokatorów okna przez cały dzień były otwarte. Kiedy więc pan Tomasz usiadł na swoim fotelu, doskonale mógł widzieć, co się dzieje u jego sąsiadek.

Były tam sprzęty ubogie. Na stołach i krzesłach, na kanapie i na komodzie leżały tkaniny przeznaczone do szycia i kłębki bawełny na pończochy.

Dziewczynka zwykle siedziała przy oknie. Było to dziecko z ciemnymi włosami i ładną twarzyczką, ale blade i jakieś nieruchawe. Czasami dziewczynka za pomocą dwu drutów wiązała pasek z bawełnianych nici. Niekiedy bawiła się lalką, którą ubierała i rozbierała powoli, jakby z trudnością. Czasami nie robiła nic, tylko siedząc w oknie przysłuchiwała się czemuś.

Pan Tomasz nie widział nigdy, ażeby dziecię to śpiewało lub biegało po pokoju, nie widział nawet uśmiechu na bledziutkich ustach i nieruchomej twarzy.

„Dziwne dziecko!" - mówił do siebie mecenas i począł przypatrywać się jej uważniej.

Spostrzegł raz (było to w niedzielę), że matka dała jej mały bukiecik. Dziewczynka ożywiła się nieco. Rozkładała i układała kwiaty, całowała je. W końcu związała na powrót w bukiecik, włożyła go w szklankę wody i usiadłszy w swoim oknie rzekła:

- Prawda, mamo, że tu jest smutno...

Mecenas zgorszył się. Jak mogło być smutno w domu, w którym on od tylu lat miał dobry humor!

Jednego dnia mecenas znalazł się w swoim gabinecie około czwartej. W tej godzinie słońce stało naprzeciw mieszkania jego sąsiadek, a świeciło i dogrzewało bardzo mocno. Pan Tomasz spojrzał na drugą stronę podwórza i widać zobaczył coś niezwykłego, gdyż z pośpiechem założył na nos binokle.

Oto co spostrzegł:

- Ona nie widzi! - szepnął mecenas opuszczając binokle. W tej chwili doświadczył kłucia w oczach na samą myśl, że ktoś może wpatrywać się w słońce, które ziało żywym ogniem.

Istotnie, dziewczynka była niewidoma od dwu lat. W szóstym roku życia zachorowała na jakąś gorączkę; przez kilka tygodni była nieprzytomna, a następnie tak opadła z sił, że leżała jak martwa, nie poruszając się i nic nie mówiąc.

- Mamo, czy to jest noc?...

- Nie, moje dziecko... A dlaczego ty tak mówisz?

Ale dziewczynka nie odpowiedziała: spać się jej chciało... Tylko nazajutrz, gdy w południe przyszedł lekarz, spytała znowu:

- Czy to jeszcze jest noc?...

Wtedy zrozumiano, że dziewczynka nie widzi. Lekarz zbadał jej oczy i zaopiniował, że trzeba czekać.

Ale chora, im bardziej odzyskiwała siły, tym mocniej niepokoiła się swoim kalectwem...

- Mamo, dlaczego ja mamy nie widzę?...

- Bo tobie oczki zasłoniło. Ale to przejdzie.

- Kiedy przejdzie?...

- Niedługo.

- Może jutro, proszę mamy?

- Za kilka dni, moja dziecino.

- A jak przejdzie, to niech mi mama zaraz powie. Bo mi jest bardzo smutno!...

Mijały dnie i tygodnie w ciągłym oczekiwaniu. Dziewczynka poczęła już wstawać z łóżeczka. Nauczyła się chodzić po pokoju omackiem; sama ubierała się i rozbierała powoli i ostrożnie.

Ale wzrok jej nie wracał.

Jednego razu mówiła:

- Prawda, mamo, że ja mam niebieską sukienkę?...

- Nie, dziecko, masz popielatą.

- Mama ją widzi?

- Widzę, moje kochanie.

- Tak jak i w dzień?

- Tak.

- Ja także będę widziała wszystko za kilka dni?.... Nie, może za miesiąc...

Ale ponieważ matka nie odpowiedziała jej nic, więc mówiła dalej:

- Prawda, mamo, że na dworze ciągle jest dzień?... A w ogrodzie są drzewa, tak jak dawniej?... Czy do nas przychodzi ten biały kotek z czarnymi łapami?... Prawda, mamo, że ja widziałam siebie w lustrze?... Nie ma tu lustra?...

Matka podaje jej lusterko.

- Trzeba patrzeć tutaj, o tu, gdzie jest gładkie - mówiła dziewczynka przykładając lustro do twarzy. - Nic nie widzę! - rzekła - Czy i mama nie widzi mnie w lusterku?

- Widzę cię, moja ptaszyno.

- Jakim sposobem?... - zawołała dziewczynka żałośnie. - Przecie jeżeli ja nie widzę siebie, to już w lustrze nie powinno być nic...

- A tamta, co jest w lustrze, czy ona mnie widzi, czy nie widzi?...

Ale matka rozpłakała się i wybiegła z pokoju.

Najmilszym zajęciem kaleki było dotykać rękoma drobnych przedmiotów i poznawać je.

Jednego dnia przyniosła jej matka lalkę porcelanową, ładnie ubraną, za rubla. Dziewczynka nie wypuszczała jej z rąk, dotykała jej noska, ust, oczu, pieściła się nią.

Poszła spać bardzo późno, wciąż myśląc o swej lalce, którą ułożyła w pudełku wysłanym watą.

W nocy zbudził matkę szmer i szept. Zerwała się z pościeli, zapaliła świecę i zobaczyła w kąciku swoją córkę, już ubraną i bawiącą się lalką.

- Co ty robisz, dziecino? - zawołała. - Dlaczego nie śpisz?

- Bo już przecie jest dzień, proszę mamy - odparła kaleka.

Dla niej dzień i noc zlały się w jedno i trwały zawsze...

Stopniowo pamięć wzrokowych wrażeń poczęła zacierać się w dziewczynce. Czerwona wiśnia stała się dla niej wiśnią gładką, okrągłą i miękką, błyszczący pieniądz był twardym i dźwięcznym krążkiem, na którym znajdowały się jakieś znaki w płaskorzeźbie. Wiedziała, że pokój jest większy od niej, dom większy od pokoju, ulica od domu. Ale wszystko to jakoś - skróciło się w jej wyobraźni.

Uwaga jej skierowała się na zmysł dotyku, powonienia i słuchu. Jej twarz i ręce nabrały takiej wrażliwości, że zbliżywszy się do ściany, czuła o kilka cali lekki chłód. Zjawiska odległe oddziaływały na nią tylko przez słuch. Przysłuchiwała się więc po całych dniach.

Najmniejszy szelest, zapach, oziębienie się albo rozgrzanie powietrza nie uszło jej uwagi. Z niepojętą bystrością pochwytywała drobne te zjawiska i wysnuwała z nich wnioski.

Raz matka zawołała służącą.

- Nie ma Janowej - rzekła kaleka siedząc jak zwykle w kąciku. - Poszła po wodę.

- A skąd wiesz o tym? - zapytała zdziwiona matka.

- Skąd?... Przecież wiem, że brała konewkę z kuchni, potem poszła na drugie podwórze i napompowała wody. A teraz rozmawia ze stróżem.

Istotnie zza parkanu dolatywał szmer rozmowy dwu osób, ale tak niewyraźny, że tylko z wysiłkiem można go było usłyszeć.

Lecz nawet rozszerzona sfera zmysłów niższych nie mogła kalece zastąpić wzroku. Dziewczynka uczuła brak wrażeń i zaczęła tęsknić.

Pozwolono jej chodzić po całym domu i to ją nieco uspakajało. Wydeptała każdy kamień na podwórzu, dotknęła każdej rynny i beczki. Ale największą przyjemność robiły jej - podróże do dwu całkiem odmiennych światów: do piwnicy i na strych.

W piwnicy powietrze było chłodne, ściany wilgotne. Przygłuszony turkot uliczny dolatywał z góry; inne odgłosy niknęły. To była noc dla ociemniałej.

Na strychu zaś, szczególniej w okienku, działo się całkiem inaczej. DźwiękTam hałasu było więcej niż w pokoju. Kaleka słyszała turkot wozów z kilku ulic: tu skupiały się krzyki z całego domu. Twarz jej owiewał ciepły wiatr. Dźwięk Słyszała świergot ptaków, szczekanie psów i szelest drzew w sąsiednim ogrodzie. Tu był dla niej dzień...

Nie dość na tym. Na strychu częściej niż w pokoju świeciło słońce, a gdy dziewczynka skierowała na nie przygasłe oczy, zdawało jej się, że coś widzi. W wyobraźni budziły się cienie kształtów i barw, ale takie niewyraźne i pierzchliwe, że nic przypomnieć sobie nie mogła...

W tej właśnie epoce matka połączyła się ze swoją przyjaciółką i przeniosła się do domu, w którym mieszkał pan Tomasz. Obie kobiety cieszyły się z nowego lokalu, ale dla niewidomej zmiana miejsca była prawdziwym nieszczęściem.

Dziewczynka musiała siedzieć w pokoju. Na strych i do piwnicy nie wolno było chodzić. DźwiękNie słyszała ptaków ani drzew, a na podwórzu panowała straszna cisza. Nigdy tu nie wstępowali handlarze starzyzny ani druciarze[21], ani śmieciarki. Nie puszczano bab śpiewających pieśni pobożne ani dziada, który grał na klarnecie[22], ani kataryniarzy.

Jedyną jej przyjemnością było wpatrywanie się w słońce, które przecież nie zawsze jednakowo świeciło i bardzo prędko kryło się za domami.

Nie mogąc widzieć, kaleka chciała przynajmniej słuchać wciąż najrozmaitszych odgłosów. A w domu było cicho...

- Biedne dziecko! - szeptał nieraz pan Tomasz przypatrując się smutnemu maleństwu.

„Gdybym mógł dla niej coś zrobić?" - myślał widząc, że dziecko jest coraz mizerniejsze i co dzień niknie.

Sprawa obecna była zawikłana. Pan Tomasz im więcej wczytywał się w papiery, tym bardziej zapalał się. W emerycie ocknął się adwokat. Nie wychodził już z mieszkania, nie sprawdzał, czy starto kurz w salonach, tylko zamknięty w swoim gabinecie czytał dokumenty i notował.

Wieczorem stary lokaj mecenasa przyszedł z codziennym raportem. Doniósł, że pani doktorowa wyjechała z dziećmi na letnie mieszkanie, że zepsuł się wodociąg, że odźwierny[24] Kazimierz zrobił awanturę ze stójkowym[25] i poszedł na tydzień - do kozy[26]. Zapytał w końcu: czy pan mecenas nie zechce widzieć się z nowo przyjętym stróżem?...

Ale mecenas, pochylony nad papierami, palił cygaro, puszczał kółka dymu, a na wiernego sługę nawet nie spojrzał.

Tymczasem mecenas, choć przymykał oczy, nie drzemał wcale, tylko rozmyślał nad sprawą.

Obywatel X w roku 1872 zapisał swemu siostrzeńcowi folwark[28], a w roku 1875 - synowcowi[29] kamienicę. Synowiec twierdził, że obywatel X był wariatem w roku 1872, a siostrzeniec dowodził, że X oszalał dopiero w roku 1875. Zaś mąż rodzonej siostry nieboszczyka składał nie ulegające wątpliwości świadectwa, że X i w roku 1872, i w 1875 działał jak obłąkany, a cały swój majątek jeszcze w roku 1869, czyli w epoce zupełnej świadomości, zapisał siostrze.

Pana Tomasza proszono o zbadanie, kiedy naprawdę X był wariatem, a następnie o pogodzenie trzech powaśnionych stron, z których żadna nie chciała słuchać o ustępstwach.

Gdy tak mecenas nurzał się w powikłanych kombinacjach, zdarzył się dziwny, trudny do pojęcia wypadek.

Na podwórzu, pod samym oknem pana Tomasza, odezwała się katarynka!...

Gdyby zmarły X wstał z grobu, odzyskał przytomność i wszedł do gabinetu, aby pomóc mecenasowi w rozwiązywaniu trudnych zagadnień, z pewnością pan Tomasz nie doznałby takiego uczucia jak teraz, gdy usłyszał katarynkę!...

I żeby to przynajmniej była katarynka włoska, z przyjemnymi tonami fletowymi, dobrze zbudowana, grająca ładne kawałki! Gdzie tam! Jakby na większą szykanę[30] katarynka była popsuta, grała fałszywie ordynaryjne[31] walce i polki, a tak głośno, że szyby drżały. Na domiar złego, trąba, od czasu do czasu odzywająca się w niej, ryczała jak wściekłe zwierzę.

Ale nie, to nie były halucynacje. To była rzeczywista katarynka, z popsutymi piszczałkami i bardzo głośną trąbą!

A ponieważ u ludzi tego temperamentu, co pan Tomasz, bardzo łatwo w gniewnym uniesieniu przechodzi się od zuchwałych projektów do najstraszniejszych czynów, więc mecenas skoczył jak tygrys do okna i postanowił - zwymyślać kataryniarza najgorszymi wyrazami.

Już wychylił się i otworzył usta, aby krzyknąć: „Ty... próżniaku jakiś!..." - gdy wtem usłyszał dziecięcy głos.

Spojrzał naprzeciwko.

Na dobitkę, kataryniarz, widząc uciechę dziecka, zaczął przytupywać wielkim obcasem w bruk i od czasu do czasu pogwizdywać niby lokomotywa przed spotkaniem się pociągów.

Boże! Jak on ślicznie gwizdał...

- No, teraz posłuchaj - krzyczał lokaj targając za ramię oszołomionego stróża - posłuchaj, co ci sam jaśnie pan mecenas powie!

Kataryniarz grał już trzecią sztuczkę tak fałszywie i wrzaskliwie jak dwie pierwsze.

Niewidoma dziewczynka była upojona.

Mecenas odwrócił się do stróża i rzekł ze zwykłą sobie flegmą, choć był trochę blady:

- Słuchaj no, kochanku... A jak ci na imię?...

- Paweł, jaśnie panie.

- Otóż, mój Pawle, będę ci płacił dziesięć złotych na miesiąc, ale wiesz za co?...

- Za to, ażebyś na podwórze nigdy nie puszczał katarynek! - wtrącił śpiesznie lokaj.

- Nie - rzekł pan Tomasz. - Za to, ażebyś przez jakiś czas co dzień puszczał katarynki. Rozumiesz?

- Co pan mówi?... - zawołał służący, którego nagle rozzuchwalił ten niepojęty rozkaz.

- Ażeby, dopóki się z nim nie rozmówię, puszczał co dzień katarynki na podwórze - powtórzył mecenas wsadzając ręce w kieszenie.

- Nie rozumiem pana!... - odezwał się służący z oznakami obrażającego zdziwienia.

- Głupiś, mój kochany! - rzekł mu dobrotliwie pan Tomasz.

No, idźcie do roboty - dodał.

Następnie wziął kalendarz, wyszukał w nim listę lekarzy i zapisał na kartce adresy kilku okulistów. A że kataryniarz odwrócił się teraz do jego okna i za jego dziesiątkę począł przytupywać i wygwizdywać jeszcze głośniej, co już okrutnie drażniło mecenasa, więc zabrawszy kartkę z adresami doktorów wyszedł mrucząc:

- Biedne dziecko!... Powinienem był zająć się nim od dawna...

# data[].attributes.attachment_link.title
Bolesław Prus, Katarynka :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Na ulicy Miodowej co dzień około południa można było spotkać jegomościa[1] w pewnym wieku, który chodził z placu Krasińskich ku ulicy Senatorskiej. StrójLatem nosił on wykwintne, ciemnogranatowe palto, popielate spodnie od pierwszorzędnego krawca, buty połyskujące jak zwierciadła - i - nieco wyszarzany cylinder[2]. Jegomość miał twarz rumianą, szpakowate faworyty[3] i siwe, łagodne oczy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant

Czyta Leszek Żurek, reż. Iwo Vedral

Audiobook nagrany w ramach projektu Czytamy słuchając.

Janko Muzykant to jedna z najpopularniejszych noweli autorstwa Henryka Sienkiewicza.

Tytułowy Janko to wiejski 10-letni chłopiec, który jest zafascynowany muzyką. Gdy Janko się urodził podejrzewano, że zarówno on, jak i jego matka, prędko umrą. Oboje jednak przeżyli - ale chłopiec zawsze był chorowitym, słabowitym dzieckiem i powtarzano, że nic z niego nie wyrośnie. Jego największa miłością była muzyka - słyszał ją w naturze, ale także uwielbiał podsłuchiwać wiejskie zabawy. Janko marzył o skrzypcach, podsłuchiwał, jak gra na nich lokaj z pobliskiego dworu. Pewnego razu, gdy w pobliżu dworu nikogo nie było, zakradł się, aby dotknąć wymarzonego instrumentu...

Sienkiewicz zwraca uwagę na problem niemożliwości kształcenia - a nawet zrozumienia - utalentowanych dzieci pochodzących ze wsi, a także tragiczne konsekwencje braku dostępu do wiedzy. Realizuje pozytywistyczny postulat pracy u podstaw. Nowela Janko Muzykant została po raz pierwszy opublikowana 1879 roku w „Kurierze Warszawskim".

# data[].attributes.attachment_link.description
Henryk Sienkiewicz, Janko Muzykant Czyta Leszek Żurek, reż. Iwo Vedral Audiobook nagrany w ramach projektu Czytamy słuchając. Janko Muzykant to jedna z najpopularniejszych noweli autorstwa Henryka Sienkiewicza. Tytułowy Janko to wiejski 10-letni chłopiec, który jest zafascynowany muzyką. Gdy Janko się urodził podejrzewano, że zarówno on, jak i jego matka, prędko umrą.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym, o którym w swoim czasie pisał J. Horain w jednej ze swoich korespondencyj z Ameryki.

Pewnego razu zdarzyło się, że latarnik w Aspinwall[1], niedaleko Panamy, przepadł bez wieści. Ponieważ stało się to wśród burzy, przypuszczano, że nieszczęśliwy musiał podejść nad sam brzeg skalistej wysepki, na której stoi latarnia, i został spłukany przez bałwan. Przypuszczenie to było tym prawdopodobniejsze, że na drugi dzień nie znaleziono jego łódki stojącej w skalistym wrębie. Zawakowało[2] tedy[3] miejsce latarnika, które trzeba było jak najprędzej obsadzić, ponieważ latarnia niemałe ma znaczenie tak dla ruchu miejscowego, jak i dla okrętów idących z New Yorku do Panamy. Zatoka Moskitów obfituje w piaszczyste ławice i zaspy, między którymi droga nawet w dzień jest trudna, w nocy zaś, zwłaszcza wśród mgieł podnoszących się często na tych ogrzewanych podzwrotnikowym słońcem wodach prawie niepodobna. Jedynym wówczas przewodnikiem dla licznych statków bywa światło latarni. Kłopot wynalezienia nowego latarnika spadł na konsula Stanów Zjednoczonych, rezydującego w Panamie, a był to kłopot niemały, raz z tego powodu, że następcę trzeba było znaleźć koniecznie w ciągu dwunastu godzin; po wtóre, następca musiał być nadzwyczaj sumiennym człowiekiem, nie można więc było przyjmować byle kogo; na koniec w ogóle kandydatów na posadę brakło. Życie na wieży jest nadzwyczaj trudne i bynajmniej nie uśmiecha się rozpróżniaczonym i lubiącym swobodną włóczęgę ludziom Południa. Latarnik jest niemal więźniem. Z wyjątkiem niedzieli nie może on wcale opuszczać swej skalistej wysepki. Łódź z Aspinwall przywozi mu raz na dzień zapasy żywności i świeżą wodę, po czym przywożący oddalają się natychmiast, na całej zaś wysepce, mającej morgę rozległości, nie ma nikogo. Latarnik mieszka w latarni, utrzymuje ją w porządku; w dzień daje znaki wywieszaniem różnokolorowych flag wedle wskazówek barometru, w wieczór zaś zapala światło. Nie byłaby to wielka robota, gdyby nie to, że chcąc się dostać z dołu do ognisk na szczyt wieży, trzeba przejść przeszło czterysta schodów krętych i nader wysokich, latarnik zaś musi odbywać tę podróż czasem i kilka razy dziennie. W ogóle jest to życie klasztorne, a nawet więcej niż klasztorne, bo pustelnicze. Nic też dziwnego, że Mr. Izaak Falconbridge był w niemałym kłopocie, gdzie znajdzie stałego następcę po nieboszczyku, i łatwo zrozumieć jego radość, gdy najniespodzianiej następca zgłosił się jeszcze tegoż samego dnia. Był to człowiek już stary, lat siedmiudziesiąt albo i więcej, ale czerstwy, wyprostowany, mający ruchy i postawę żołnierza. Włosy miał zupełnie białe, płeć[4] spaloną, jak u Kreolów, ale sądząc z niebieskich oczu, nie należał do ludzi Południa. Twarz jego była przygnębiona i smutna, ale uczciwa. Na pierwszy rzut oka podobał się Falconbridge'owi. Pozostało go tylko wyegzaminować, wskutek czego wywiązała się następująca rozmowa:

Los, Polak, Walka, Żołnierz- Skąd jesteście?

- Jestem Polak.

- Coście robili dotąd?

- Tułałem się.

- Latarnik powinien lubić siedzieć na miejscu.

- Potrzebuję odpoczynku.

- Czy służyliście kiedy? Czy macie świadectwa uczciwej służby rządowej?

Stary człowiek wyciągnął z zanadrza spłowiały jedwabny szmat, podobny do strzępu starej chorągwi. Rozwinął go i rzekł:

- Oto są świadectwa. Ten krzyż dostałem w roku trzydziestym. Ten drugi jest hiszpański z wojny karlistowskiej; trzeci to legia francuska; czwarty otrzymałem na Węgrzech. Potem biłem się w Stanach przeciw południowcom, ale tam nie dają krzyżów - więc oto papier.

Falconbridge wziął papier i zaczął czytać.

- Hm! Skawiński? To jest wasze nazwisko?... Hm!... Dwie chorągwie zdobyte własnoręcznie w ataku na bagnety... Byliście walecznym żołnierzem!

- Potrafię być i sumiennym latarnikiem.

- Trzeba tam co dzień wchodzić po kilka razy na wieżę. Czy nogi macie zdrowe?

- Przeszedłem piechotą „pleny[5] ".

- All right! Czy jesteście obeznani ze służbą morską?

- Trzy lata służyłem na wielorybniku.

- Próbowaliście różnych zawodów?

- Nie zaznałem tylko spokojności.

- Dlaczego?

Stary człowiek ruszył ramionami.

- Taki los...

- Wszelako na latarnika wydajecie mi się za starzy.

- Sir - ozwał się nagle kandydat wzruszonym głosem. - Jestem bardzo znużony i skołatany. Dużo, widzicie, przeszedłem. Miejsce[6] to jest jedno z takich, jakie najgoręcej pragnę otrzymać. Jestem stary, potrzebuję spokoju! Potrzebuję sobie powiedzieć: tu już będziesz siedział, to jest twój port. Ach, Sir! To od was tylko zależy. Drugi raz się może taka posada nie zdarzy. Co za szczęście, że byłem w Panamie... Błagam was... Jak mi Bóg miły, jestem jak statek, który jeśli nie wejdzie do portu, to zatonie... Jeśli chcecie uszczęśliwić człowieka starego... Przysięgam, że jestem uczciwy, ale... Dość mam już tego tułactwa...

Niebieskie oczy starca wyrażały tak gorącą prośbę, że Falconbridge, który miał dobre, proste serce, czuł się wzruszony.

- Well[7]! - rzekł. - Przyjmuję was. Jesteście latarnikiem.

Twarz starego zajaśniała niewypowiedzianą radością.

- Dziękuję.

- Czy możecie dziś jechać na wieżę?

- Tak jest.

- Zatem good bye!... Jeszcze słowo: za każde uchybienie w służbie dostaniecie dymisję.

Tegoż samego jeszcze wieczora, gdy słońce stoczyło się na drugą stronę międzymorza, a po dniu promiennym nastąpiła noc bez zmierzchu, nowy latarnik widocznie był już na miejscu, bo latarnia rzuciła jak zwykle na wody swoje snopy jaskrawego światła. Noc była zupełnie spokojna, cicha, prawdziwie podzwrotnikowa, przesycona jasną mgłą, tworzącą koło księżyca wielki, zabarwiony tęczowo krąg o miękkich, nieujętych brzegach. Morze tylko burzyło się, ponieważ przypływ wzbierał. Skawiński stał na balkonie, tuż koło olbrzymich ognisk, podobny z dołu do małego, czarnego punkciku. Próbował zebrać myśl i objąć swe nowe położenie. Ale myśl jego była nadto pod naciskiem, by mogła snuć się prawidłowo. BezdomnośćCzuł on coś takiego, co czuje szczuty zwierz, gdy wreszcie schroni się przed pogonią na jakiejś niedostępnej skale lub w pieczarze. Nadszedł nareszcie dla niego czas spokoju. Poczucie bezpieczeństwa napełniło jakąś niewysłowioną rozkoszą jego duszę. Oto mógł na tej skale po prostu urągać dawnemu tułactwu, dawnym nieszczęściom i niepowodzeniom. Był on naprawdę jak okręt, któremu burza łamała maszty, rwała liny, żagle, którym rzucała od chmur na dno morza, w który biła falą, pluła pianą - a który jednak zawinął do portu. Obrazy tej burzy przesuwały się teraz szybko w jego myśli w przeciwstawieniu do cichej przyszłości, jaka miała się rozpocząć. Część swych dziwnych kolei opowiadał sam Falconbridge'owi, nie wspomniał jednak o tysiącznych innych przygodach. Miał on nieszczęście, że ilekroć rozbił gdzie namiot i rozniecił ognisko, by się osiedlić stale, jakiś wiatr wyrywał kołki namiotu, rozwiewał ognisko, a jego samego niósł na stracenie. Życie jako wędrówkaSpoglądając teraz z wieżowego balkonu na oświecone fale, wspominał o wszystkim, co przeszedł. Oto bił się w czterech częściach świata - i na tułaczce próbował wszystkich niemal zawodów. Pracowity i uczciwy, nieraz dorabiał się grosza i zawsze tracił go wbrew wszelkim przewidywaniom i największej ostrożności. Był kopaczem złota w Australii, poszukiwaczem diamentów w Afryce, strzelcem rządowym w Indiach Wschodnich. Gdy w swoim czasie założył w Kalifornii farmę, zgubiła go susza; próbował handlu z dzikimi plemionami zamieszkującymi wnętrze Brazylii: tratwa jego rozbiła się na Amazonce, on sam zaś bezbronny i prawie nagi tułał się w lasach przez kilka tygodni, żywiąc się dzikim owocem, narażony co chwila na śmierć w paszczy drapieżnych zwierząt. Założył warsztat kowalski w Helenie, w Arkansas, i - spalił się w wielkim pożarze całego miasta. Następnie w Górach Skalistych dostał się w ręce Indian i cudem tylko został wybawiony przez kanadyjskich strzelców. Służył jako majtek na statku kursującym między Bahią i Bordeaux, potem jako harpunnik na wielorybniku: oba statki rozbiły się. Miał fabrykę cygar w Hawanie - został okradziony przez wspólnika w chwili, gdy sam leżał chory na „vomito". Los Wreszcie przybył do Aspinwall - i tu miał być kres jego niepowodzeń. Cóż go bowiem mogło doścignąć jeszcze na tej skalistej wysepce? Ani woda, ani ogień, ani ludzie. Zresztą od ludzi Skawiński niewiele doznał złego. Częściej spotykał dobrych niż złych.

Zdawało się natomiast, że prześladują go wszystkie cztery żywioły. Ci, co go znali, mówili, że nie ma szczęścia, i tym objaśniali wszystko. On sam wreszcie stał się trochę maniakiem. Wierzył, że jakaś potężna a mściwa ręka ściga go wszędzie, po wszystkich lądach i wodach. Nie lubił jednak o tym mówić; czasem tylko, gdy go pytano, czyja to miała być ręka, ukazywał tajemniczo na Gwiazdę Polarną i odpowiadał, że to idzie stamtąd... Rzeczywiście, niepowodzenia jego były tak stałe, że aż dziwne, i łatwo mogły zabić gwóźdź w głowie, zwłaszcza temu, kto ich doznawał. Zresztą miał cierpliwość Indianina i wielką spokojną siłę oporu, jaka płynie z prawości serca. W swoim czasie na Węgrzech dostał kilkanaście pchnięć bagnetem, bo nie chciał chwycić za strzemię, które mu ukazywano jako środek ratunku, i krzyczeć: pardon. Tak samo nie poddawał się i nieszczęściu. Lazł pod górę tak pracowicie, jak mrówka. Zepchnięty sto razy, rozpoczynał spokojnie swoją podróż po raz setny pierwszy. Był to w swoim rodzaju szczególniejszy dziwak. Stary ten żołnierz, opalony Bóg wie w jakich ogniach, zahartowany w biedach, bity i kuty, miał serce dziecka. W czasie epidemii na Kubie zapadł na nią dlatego, że oddał chorym wszystką swoją chininę, której miał znaczny zapas, nie zostawiwszy sobie ani grama.

Było w nim jeszcze i to dziwnego, że po tylu zawodach zawsze był pełen ufności i nie tracił nadziei, że jeszcze wszystko będzie dobrze. W zimie ożywiał się zawsze i przepowiadał jakieś wielkie wypadki. Czekał ich niecierpliwie i myślą o nich żył lata całe... Ale zimy mijały jedne za drugimi i Skawiński doczekał się tylko tego, że ubieliły mu głowę. Wreszcie zestarzał się - począł tracić energię. TęsknotaCierpliwość jego poczynała być coraz podobniejsza do rezygnacji. Dawny spokój zmienił się w skłonność do roztkliwiania się i ten hartowny żołnierz jął przeradzać się w beksę gotowego załzawić się z lada powodu. Prócz tego od czasu do czasu tłukła go najstraszliwsza nostalgia, którą podniecała lada okoliczność: widok jaskółek, szarych ptaków podobnych do wróbli, śniegi na górach lub zasłyszana jakaś nuta, podobna do słyszanej niegdyś... Życie jako wędrówkaNa koniec opanowała go tylko jedna myśl: myśl spoczynku. Owładnęła ona starcem zupełnie i wchłonęła w siebie wszelkie inne pragnienia i nadzieje. Wieczny tułacz nie mógł już sobie wymarzyć nic bardziej upragnionego, nic droższego nad jaki spokojny kąt, w którym by mógł odpocząć i czekać cicho kresu. Może właśnie dlatego, że szczególne jakieś dziwactwo losu rzucało nim po wszystkich morzach i krajach tak, że prawie nie mógł tchu złapać, wyobrażał sobie, że największym ludzkim szczęściem jest - tylko nie tułać się. Co prawda, to i należało mu się takie skromne szczęście, ale tak już był zwyczajny zawodów, że myślał o tym, jak w ogóle ludzie marzą o czymś niedoścignionym. Spodziewać się nie śmiał. Tymczasem niespodzianie w ciągu dwunastu godzin dostał posadę jakby wybraną dla siebie ze wszystkich na świecie. Nic też dziwnego, że gdy wieczorem zapalił swoją latarnię, był jakby odurzony, że pytał sam siebie, czy to prawda, i nie śmiał odpowiedzieć: tak. A tymczasem rzeczywistość przemawiała do niego nieprzepartymi dowodami; więc godziny jedna za drugą spływały mu na balkonie. Patrzył, nasycał się, przekonywał. MorzeMogłoby się zdawać, że pierwszy raz w życiu widział morze, bo północ wybiła już na aspinwallskich zegarach, a on jeszcze nie opuszczał swojej powietrznej wyżyny - i patrzył. W dole pod jego stopami grało morze. Soczewka latarni rzucała w ciemność olbrzymi ostrokrąg światła, poza którym oko starca ginęło w dali czarnej zupełnie, tajemniczej i strasznej. Ale dal owa zdawała się biegnąć ku światłu. Długie wiorstowe fale wytaczały się z ciemności i rycząc szły aż do stóp wysepki, a wówczas widać było spienione ich grzbiety, połyskujące różowo w świetle latarni. Woda, Żywioły Przypływ wzmagał się coraz bardziej i zalewał piaszczyste ławice. Tajemnicza mowa oceanu dochodziła z pełni coraz potężniej i głośniej, podobna czasem do huku armat, to do szumu olbrzymich lasów, to do dalekiego, zmąconego gwaru głosów ludzkich. Chwilami cichło. Potem o uszy starca odbijało się kilka wielkich westchnień, potem jakieś łkania - i znów groźne wybuchy. Wreszcie wiatr zwiał mgłę, ale napędził czarnych, poszarpanych chmur, które przysłaniały księżyc. Z zachodu poczynało dąć coraz mocniej. Bałwany skakały z wściekłością na urwisko latarni, oblizując już pianą i podmurowanie. W dali pomrukiwała burza. Na ciemnej, wzburzonej przestrzeni zabłysło kilka zielonych latarek, pouwieszanych do masztów okrętowych. Zielone owe punkciki to wznosiły się wysoko, to zapadały w dół, to chwiały się na prawo i na lewo. Skawiński zeszedł do swej izby. Burza poczęła wyć. Tam, na dworze, ludzie na owych okrętach walczyli z nocą, z ciemnością, z falą; w izbie zaś spokojnie było i cicho. Nawet odgłosy burzy słabo przedzierały się przez grube mury i tylko miarowe tik-tak! zegara kołysało utrudzonego starca jakby do snu.

II

Samotnik, StarośćZaczęły płynąć godziny, dnie i tygodnie... Majtkowie twierdzą, że czasem, gdy morze bardzo jest rozhukane, woła coś na nich wśród nocy i ciemności po nazwisku. Jeżeli nieskończoność morska może tak wołać, to być może, że gdy się człowiek zestarzeje, woła także na niego i inna nieskończoność, jeszcze ciemniejsza i bardziej tajemnicza, a im jest bardziej zmęczony życiem, tym milsze są mu te nawoływania. Ale, by ich słuchać, trzeba ciszy. Prócz tego starość lubi się odosabniać, jakby w przeczuciu grobu. Latarnia była już dla Skawińskiego takim półgrobem. Nic jednostajniejszego, jak podobne życie na wieży. Młodzi ludzie, jeśli się na nie godzą, to po pewnym czasie opuszczają służbę. Latarnik też bywa zazwyczaj człekiem niemłodym, posępnym i zamkniętym w sobie. Gdy wypadkiem porzuci swoją latarnię i dostanie się między ludzi, chodzi wśród nich jak człowiek zbudzony z głębokiego snu. Na wieży brak wszelkich drobnych wrażeń, które w zwykłym życiu uczą stosować wszystko do siebie. Wszystko, z czym styka się latarnik, jest olbrzymie i pozbawione zwartych, określonych kształtów. Niebo - to jeden ogół, woda - to drugi, a wśród tych nieskończoności samotna dusza ludzka! Jest to życie, w którym myśl jest raczej ciągłym zadumaniem się, a z tego zadumania nie budzi latarnika nic, nawet jego zajęcia. Dzień do dnia staje się podobny jak dwa paciorki w różańcu i chyba zmiany pogody stanowią jedyną rozmaitość. Skawiński jednak czuł się tak szczęśliwym, jak nigdy w życiu nie był. MorzeWstawał świtaniem, brał posiłek, czyścił soczewki latarni, a potem, siadłszy na balkonie, wpatrywał się w dal morską i oczy jego nie mogły się nigdy nasycić obrazami, które przed sobą widział. Zwykle na olbrzymim turkusowym tle widać było stada wydętych żagli, świecących w promieniach słońca tak mocno, że aż oczy mrużyły się pod nadmiarem blasku; czasem statki, korzystając z wiatrów, które pasatami zowią, szły wyciągniętym szeregiem jedne za drugimi, podobne do łańcucha mew lub albatrosów. Czerwone beczki wskazujące drogę kołysały się na fali lekkim, łagodnym ruchem; między żaglami pojawiał się co dnia w południe olbrzymi szarawy pióropusz dymu. To parowiec z New Yorku wiózł podróżnych i towary do Aspinwall, ciągnąc za sobą długi, spieniony szlak piany. Z drugiej strony balkonu widział Skawiński, jak na dłoni, Aspinwall i jego ruchliwy port, a w nim las masztów, łodzie i łódki; nieco zaś dalej białe domy i wieżyczki miasta. Z wysokości latarni domki były podobne do gniazd mew, łodzie do żuków, a ludzie poruszali się jak małe punkciki na białym, kamiennym bulwarku. Z rana lekki wschodni powiew przynosił zmieszany gwar życia ludzkiego, nad którym górował świst parowców. W południe nadchodziła godzina sjesty. Ruch w porcie ustawał; mewy kryły się w szczerby skał, fale słabły i stawały się jakieś leniwe, a wówczas na lądzie, na morzu i na latarni nastawała chwila niezmąconej niczym ciszy. Żółte piaski, z których odpłynęły fale, lśniły na kształt złotych plam na obszarach wodnych; słup wieżowy odrzynał się twardo w błękicie. Potoki promieni słonecznych lały się z nieba na wodę, na piaski i na urwiska. Wówczas i starca ogarniała jakaś niemoc, pełna słodyczy. Czuł, że ten odpoczynek, którego używa, jest wyborny, a gdy pomyślał, że będzie trwały, to mu już niczego nie brakło. Skawiński rozmarzał się własnym szczęściem, ale że człowiek łatwo oswaja się z lepszym losem, stopniowo nabierał wiary i ufności, myślał bowiem, że jeśli ludzie budują domy dla inwalidów, to dlaczegóżby Bóg nie miał wreszcie przygarnąć swego inwalidy? Czas upływał i utrwalał go w tym przekonaniu. Stary zżył się z wieżą, z latarnią, z urwiskiem, z ławicami piasku i samotnością. Poznał się także i z mewami, które niosły się w załamach skalnych, a wieczorem odprawiały wiece na dachu latarni. Skawiński rzucał im zwykle resztki swego jadła, tak zaś przyswoiły się wkrótce, że gdy to czynił potem, to otaczała go prawdziwa burza białych skrzydeł, stary zaś chodził między ptastwem[8] jak pastuch między owcami. W czasie odpływu wyprawiał się na niskie piaszczyste ławice, na których zbierał smaczne ślimaki i piękne perłowe konchy żeglarków, które odpływająca fala osadzała na piasku. W nocy przy świetle księżyca i latarni chodził na ryby, którymi roiły się załamy skalne. Rośliny W końcu pokochał swoją skałę i swoją bezdrzewną wysepkę, porośniętą tylko drobnymi, tłustymi roślinkami, sączącymi lepką żywicę. Ubóstwo wysepki wynagradzały mu zresztą dalsze widoki. W południowych godzinach, gdy atmosfera stawała się bardzo przezroczystą, widać było całe międzymorze, aż do Pacyfiku, pokryte najbujniejszą roślinnością. Skawińskiemu wydawało się wówczas, że widzi jeden olbrzymi ogród. Pęki kokosów i olbrzymich muz układały się jakby w przepyszne czubiaste bukiety, tuż zaraz za domami Aspinwallu. Dalej, między Aspinwall a Panamą, widać było ogromny las, nad którym co rano i pod noc zwieszał się czerwonawy opar wyziewów - las prawdziwie podzwrotnikowy, zalany u spodu stojącą wodą, oplatany lianami, szumiący jedną falą olbrzymich storczyków, palm, drzew mlecznych, żelaznych i gumowych.

Natura, ZwierzętaPrzez swą strażniczą lunetę stary mógł dojrzeć nie tylko drzewa, nie tylko rozłożyste liście bananów, ale nawet gromady małp, wielkich marabutów i stada papug, wzbijające się czasem jak tęczowa chmura nad lasem. Skawiński znał z bliska podobne lasy, gdyż po rozbiciu się na Amazonce błąkał się całe tygodnie wśród podobnych zielonych sklepień i gąszczów. Wiedział, ile pod cudną, śmiejącą się powierzchnią ukrywa się niebezpieczeństw i śmierci. Wśród nocy, jakie w nich spędził, słyszał z bliska grobowe głosy wyjców i ryki jaguarów, widział olbrzymie węże kołyszące się na kształt lianów na drzewach; znał owe senne jeziora leśne, przepełnione drętwami i rojące się od krokodylów. Wiedział, pod jakim jarzmem żyje człowiek w tych niezgłębionych puszczach, w których pojedyncze liście przenoszą dziesięciokrotnie jego wielkość, w których mrowią się krwiożercze moskity, pijawki drzewne i olbrzymie jadowite pająki. Obraz świata, SamotnikWszystkiego sam doznał, sam doświadczył, wszystko sam przecierpiał; toteż tym większą mu teraz sprawiało rozkosz patrzeć z wysokości na owe matos, podziwiać ich piękność, a być zasłoniętym od zdrad. NiedzielaJego wieża chroniła go przed wszelkim złem. Opuszczał ją też tylko czasami w niedzielę z rana. Przywdziewał wtedy granatową kapotę strażniczą ze srebrnymi guzami, na piersiach zawieszał swoje krzyże i jego mleczna głowa podnosiła się z pewną dumą, gdy słyszał przy wyjściu z kościoła, jak Kreole mówili między sobą: „Porządnego mamy latarnika". - „I nie heretyk, chociaż Yankee!" Wracał jednak natychmiast po mszy na wyspę i wracał szczęśliwy, bo zawsze jeszcze nie dowierzał stałemu lądowi. W niedzielę także odczytywał sobie hiszpańską gazetę, którą zakupywał w mieście, lub nowojorskiego "Heralda", pożyczanego u Falconbridge'a - i szukał w nich skwapliwie wiadomości z Europy. Biedne stare serce! Na tej wieży strażniczej i na drugiej półkuli biło jeszcze dla kraju... Czasem także, gdy łódź przywożąca mu co dzień żywność i wodę przybiła do wysepki, schodził z wieży na gawędę ze strażnikiem Johnsem. Potem jednak widocznie zdziczał. Przestał bywać w mieście, czytywać gazety i schodzić na polityczne rozprawy Johnsa. Upływały całe tygodnie w ten sposób, że nikt jego nie widział ani on nikogo. Jedynym znakiem, że stary żyje, było tylko znikanie żywności pozostawianej na brzegu i światło latarni zapalane co wieczór z taką regularnością, z jaką słońce wstaje rankiem z wody w tamtych stronach. Widocznie stary zobojętniał dla świata. Powodem tego nie była nostalgia, ale właśnie to, że przeszła i ona nawet w rezygnację. Cały świat teraz zaczynał się dla starca i kończył się na jego wysepce. Zżył się już z myślą, że nie opuści wieży do śmierci, i po prostu zapomniał, że jest jeszcze coś poza nią. Przy tym stał się mistykiem. Łagodne niebieskie jego oczy poczęły być jak oczy dziecka, zapatrzone wiecznie i jakby utkwione w jakiejś dali. W ciągłym odosobnieniu i wobec otoczenia nadzwyczaj prostego a wielkiego począł stary tracić poczucie własnej odrębności, przestawał istnieć jakoby osoba, a zlewał się coraz więcej z tym, co go otaczało. Nie rozumował nad tym, czuł tylko bezwiednie, ale w końcu zdawało mu się, że niebo, woda, jego skała, wieża i złote ławice piasku, i wydęte żagle, i mewy, odpływy i przypływy, to jakaś wielka jedność i jedna, ogromna tajemnicza dusza; on zaś sam pogrąża się w tej tajemnicy i czuje ową duszę, która żyje i koi się. Zatonął, ukołysał się, zapamiętał - i w tym ograniczeniu własnego, odrębnego bytu, w tym pół czuwaniu, pół śnie znalazł spokój tak wielki, że prawie podobny do półśmierci.

III

Ale nadeszło przebudzenie.

KsiążkaPewnego razu, gdy łódź przywiozła wodę i zapasy żywności, Skawiński, zeszedłszy w godzinę później z wieży, spostrzegł, że prócz zwykłego ładunku jest jeszcze jedna paczka więcej. Na wierzchu paczki były marki pocztowe Stanów Zjednoczonych i wyraźny adres „Skawiński Esq.", wypisany na grubym żaglowym płótnie. Rozciekawiony starzec przeciął płótno i ujrzał książki: wziął jedną do ręki, spojrzał i położył na powrót, przy czym ręce poczęły mu drżeć mocno. Przysłonił oczy, jakby im nie wierząc; zdawało mu się, że śni - książka była polska. Co to miało znaczyć?! Kto mu mógł przysłać książkę? W pierwszej chwili zapomniał widocznie, iż jeszcze na początku swej latarniczej kariery przeczytał pewnego razu w pożyczonym od konsula "Heraldzie" o zawiązaniu polskiego Towarzystwa w New Yorku i że zaraz przesłał Towarzystwu połowę swej miesięcznej pensji, z którą zresztą nie miał co robić na wieży. Towarzystwo wywdzięczając się przysyłało książki. Przyszły one drogą naturalną, ale w pierwszej chwili starzec nie mógł pochwytać tych myśli. Polskie książki w Aspinwall, na jego wieży, wśród jego samotności, była to dla niego jakaś nadzwyczajność, jakieś tchnienie dawnych czasów, cud jakiś. Teraz wydało mu się, jak owym żeglarzom wśród nocy, że coś zawołało na niego po imieniu głosem bardzo kochanym, a zapomnianym prawie. Przesiedział chwilę z zamkniętymi oczyma i był prawie pewny, że gdy je otworzy, sen zniknie. Nie! Rozcięta paczka leżała przed nim wyraźnie, oświecona blaskiem popołudniowego słońca, a na niej otwarta już książka. Poezja, Polak, Walka Gdy stary wyciągnął znowu po nią rękę, słyszał wśród ciszy bicie własnego serca. Spojrzał: były to wiersze. Na wierzchu stał wypisany wielkimi literami tytuł, pod spodem zaś imię autora. Imię to nie było Skawińskiemu obce; wiedział, że należy ono do wielkiego poety, którego nawet i utwory czytywał po trzydziestym roku w Paryżu. Potem, wojując w Algerze i w Hiszpanii, słyszał od rodaków o coraz wzrastającej sławie wielkiego wieszcza, ale tak przywykł wówczas do karabina, że i do ręki nie brał książek. W czterdziestym dziewiątym roku wyjechał do Ameryki i w awanturniczym życiu, jakie prowadził, prawie nie spotykał Polaków, a nigdy książek polskich. Z tym większą też skwapliwością i z tym żywiej bijącym sercem przewrócił kartę tytułową. Zdało mu się teraz, że na jego samotnej skale poczyna się dziać coś uroczystego. Jakoż była to chwila wielkiego spokoju i ciszy. Zegary aspinwallskie wybiły piątą po południu. Jasnego nieba nie zaciemniała żadna chmurka, kilka mew tylko pławiło się w błękitach. Ocean był ukołysany. Nadbrzeżne fale zaledwie bełkotały z cicha, rozpływając się łagodnie po piaskach. W dali śmiały się białe domy Aspinwallu i cudne grupy palm. Naprawdę było jakoś uroczyście, a cicho i poważnie. Nagle wśród tego spokoju natury rozległ się drżący głos starego, który czytał głośno, by się samemu lepiej rozumieć:

Litwo, ojczyzno moja, ty jesteś jak zdrowie!

Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,

Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie

Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie...

Skawińskiemu zabrakło głosu. Litery poczęły mu skakać do oczu; w piersi coś urwało się i szło na kształt fali od serca wyżej i wyżej, tłumiąc głos, ściskając za gardło... Chwila jeszcze, opanował się i czytał dalej:

Panno Święta, co jasnej bronisz Częstochowy

I w Ostrej świecisz Bramie! Ty, co gród zamkowy

Nowogrodzki ochraniasz z jego wiernym ludem!

Jak mnie, dziecko, do zdrowia powróciłaś cudem,

(Gdy od płaczącej matki pod Twoją opiekę

Ofiarowany, martwą podniosłem powiekę

I zaraz mogłem pieszo do Twych świątyń progu

Iść, za zwrócone życie podziękować Bogu),

Tak nas powrócisz cudem na Ojczyzny łono...

OjczyznaWezbrana fala przerwała tamę woli. Stary ryknął i rzucił się na ziemię; jego mleczne włosy zmieszały się z piaskiem nadmorskim. Oto czterdzieści lat dobiegało, jak nie widział kraju, i Bóg wie ile, jak nie słyszał mowy rodzinnej, a tu tymczasem ta mowa przyszła sama do niego - przepłynęła ocean i znalazła go, samotnika, na drugiej półkuli, taka kochana, taka droga, taka śliczna! We łkaniu, jakie nim wstrząsało, nie było bólu, ale tylko nagle rozbudzona niezmierna miłość, przy której wszystko jest niczym... On po prostu tym wielkim płaczem przepraszał tę ukochaną, oddaloną za to, że się już tak zestarzał, tak zżył z samotną skałą i tak zapamiętał, iż się w nim i tęsknota poczynała zacierać. A teraz „wracał cudem" - więc się w nim serce rwało. Chwile mijały jedna za drugą: on wciąż leżał. Mewy przyleciały nad latarnię, pokrzykując jakby niespokojne o swego starego przyjaciela. Nadchodziła godzina, w której je karmił resztkami swej żywności, więc kilka z nich zleciało z wierzchu latarni aż do niego. Potem przybyło ich coraz więcej i zaczęły go dziobać lekko i furkotać skrzydłami nad jego głową. Szumy skrzydeł zbudziły go. Wypłakawszy się, miał teraz w twarzy jakiś spokój i rozpromienienie, a oczy jego były jakby natchnione. Oddał bezwiednie całą swoją żywność ptakom, które rzuciły się na nią z wrzaskiem, a sam wziął znowu książkę. Słońce już było przeszło nad ogrodami i nad dziewiczym lasem Panamy i staczało się z wolna za międzymorze, ku drugiemu oceanowi, ale i Atlantyk był jeszcze pełen blasku, w powietrzu widno zupełnie, więc czytał dalej:

Tymczasem przenoś duszę moją utęsknioną

Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych...

Ojczyzna, Wspomnienia, ŻołnierzZmierzch dopiero zatarł litery na białej karcie, zmierzch krótki jak mgnienie oka. Starzec oparł głowę o skałę i przymknął oczy. A wówczas „Ta, co jasnej broni Częstochowy" zabrała jego duszę i przeniosła „do tych pól malowanych zbożem rozmaitym". Na niebie paliły się jeszcze długie szlaki czerwone i złote, a on w tych światłościach leciał ku stronom kochanym. Zaszumiały mu w uszach lasy sosnowe, zabełkotały rzeki rodzinne. Widzi wszystko, jak było. Wszystko go pyta: „Pamiętasz?". On pamięta! A zresztą widzi: pola przestronne, miedze, łąki, lasy i wioski. Noc już! O tej porze już zwykle jego latarnia rozświecała ciemności morskie - ale teraz on jest we wsi rodzinnej. Stara głowa pochyla się na piersi i śni. Obrazy przesuwają się przed jego oczyma szybko i trochę bezładnie. Nie widzi domu rodzinnego, bo starła go wojna, nie widzi ojca ani matki, bo go odumarli dzieckiem; ale zresztą wieś, jakby ją wczoraj opuścił: szereg chałup ze światełkami w oknach, grobla, młyn, dwa stawy podane ku sobie i brzmiące całą noc chórami żab. Niegdyś w tej swojej wiosce stał nocą na widecie, teraz przeszłość ta podstawia się nagle w szeregu widzeń. Oto znowu jest ułanem i stoi na widecie: z dala karczma pogląda płonącymi oczyma i brzmi, i śpiewa, i huczy wśród ciszy nocnej tupotaniem, głosami skrzypiec i basetli. „U-ha! U-ha!" To ułany krzeszą ognia podkówkami, a jemu tam nudno samemu na koniu! Godziny wloką się leniwo, wreszcie światła gasną; teraz, jak okiem sięgnąć, mgła i mgła nieprzejrzana: opar widocznie podnosi się z łąk i obejmuje świat cały białawym tumanem. Rzekłbyś: zupełnie ocean. Ale to łąki: rychło czekać, jak derkacz ozwie się w ciemności i bąki zahuczą po trzcinach. Noc jest spokojna i chłodna, prawdziwie polska noc! W oddali bór sosnowy szumi bez wiatru... Jak fala morska. Wkrótce świtanie wschód ubieli: jakoż i kury pieją już w zapłociach. Jeden drugiemu podaje głos z chaty do chaty; wraz i żurawie krzyczą już gdzieś z wysoka. Ułanowi jakoś rześko, zdrowo. Coś tam gadali o jutrzejszej bitwie. Hej! To i pójdzie, jak pójdą inni z krzykiem i furkotaniem chorągiewek. Młoda krew gra jak trąbka, choć powiew nocny ją chłodzi. Ale już świta, świta! Noc blednie: z cienia wychylają się lasy, zarośla, szereg chałup, młyn, topole. Studnie skrzypią, jakby blaszana chorągiewka na wieży. Jaka ta ziemia kochana, śliczna w różowych blaskach jutrzni! Oj, jedyna, jedyna!

Cicho! Czujna wideta słyszy, że się ktoś zbliża. Zapewne idą zluzować warty.

Nagle jakiś głos rozlega się nad Skawińskim:

- Hej, stary! Wstawajcie. Co to wam?

Stary otwiera oczy i patrzy ze zdziwieniem na stojącego przed sobą człowieka. Resztki snu widzeń walczą w jego głowie z rzeczywistością. Wreszcie widzenia bledną i nikną. Przed nim stoi Johns, strażnik portowy.

- Co to? - pyta Johns - Chorzyście?

- Nie.

Bezdomność, Upadek- Nie zapaliliście latarni. Pójdziecie precz ze służby. Łódź z San-Geromo rozbiła się na mieliźnie, szczęściem, nikt nie utonął; inaczej poszlibyście pod sąd. Siadajcie ze mną, resztę usłyszycie w konsulacie.

Stary pobladł: istotnie nie zapalił tej nocy latarni.

W kilka dni później widziano Skawińskiego na pokładzie statku idącego z Aspinwall do New Yorku. Biedak stracił posadę. Otwierały się przed nim nowe drogi tułactwa; wiatr porywał znowu ten liść, by nim rzucać po lądach i morzach, by się nad nim znęcać do woli. Toteż stary przez te kilka dni posunął się bardzo i pochylił; oczy miał tylko błyszczące. Na nowe zaś drogi życia miał także na piersiach swoją książkę, którą od czasu do czasu przyciskał ręką, jakby w obawie, by mu i ona nie zginęła...

# data[].attributes.attachment_link.title
Henryk Sienkiewicz, Latarnik :: Wolne Lektury

# data[].attributes.attachment_link.description
Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym, o którym w swoim czasie pisał J. Horain w jednej ze swoich korespondencyj z Ameryki. Pewnego razu zdarzyło się, że latarnik w Aspinwall[1], niedaleko Panamy, przepadł bez wieści. Ponieważ stało się to wśród burzy, przypuszczano, że nieszczęśliwy musiał podejść nad sam brzeg skalistej wysepki, na której stoi latarnia, i został spłukany przez bałwan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Janusz Korczak

Ur.

22 lipca 1878 (1879) w Warszawie

Zm.

7 sierpnia 1942 w Treblince

Najważniejsze dzieła:

Król Maciuś Pierwszy (1923), Bankructwo Małego Dżeka (1924), Kajtuś czarodziej (1934), Kiedy znów będę mały (1925), Senat szaleńców (1931), Jak kochać dziecko (1920), Prawo dziecka ...

# data[].attributes.attachment_link.description
Ur. 22 lipca 1878 (1879) w Warszawie Zm. 7 sierpnia 1942 w Treblince Najważniejsze dzieła: Król Maciuś Pierwszy (1923), Bankructwo Małego Dżeka (1924), Kajtuś czarodziej (1934), Kiedy znów będę mały (1925), Senat szaleńców (1931), Jak kochać dziecko (1920), Prawo dziecka ...