# data[].attributes.body
Trăng 1 vầng sáng vĩnh hằng của thiên nhiên xưa nay luôn là 1 cảm hứng bất tận cho các nhà thơ, văn, nhạc sĩ để sáng tác lên các tác phẩm nghệ thuật đặc sắc ,sống mãi với thời gian.Với chủ tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc cũng không phải là ngoại lệ.Bằng chứng là trong những tác phẩm thơ ca của mình Bác luôn dành cho trăng 1 chỗ đứng nhất định trên trang viết.Bài thơ "Ngắm trăng" cũng là 1 trong số đó.
Bài thơ được trích từ trong tập thơ "Nhật kí trong tù"(Ngục trung nhật kí ).Đây là tập thơ viết bằng chữ hán, gồm 133 bài thơ tứ tuyệt.Được sáng tác năm 1942 trong hoàn cảnh Bác từ Pác Bó sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ của Cách Mạng quốc tế cho Cách Mạng Việt Nam nhưng bị bắt giam bởi chính quyền tay sai Tưởng Giới Thạch. Người bị giải đi tới hơn 18 nhà lao trong 13 huyện của tỉnh Quảng Tây.Hơn 1 năm bị giam cầm Bác có sáng tác tập thơ có tên nhật kí.Nhưng mục đích thật sự của cuốn nhật kí lại được bộc lộ qua các câu thơ sau:
" Ngâm thơ ta vốn không ham
Nhưng mà trong ngục biết làm chi đây
Ngày dài ngâm ngợi cho khuây
Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do"
Đó là 20 trên tổng số 133 bài thơ.Qua cuộc ngắm trăng rất đặc biệt của Bác,bài thơ cho ta cảm nhận được 1 tâm hồn yêu thiên nhiên phong thái ung dung,tinh thần lạc quan của Bác.
"Trong tù không rượu cũng không hoa"
Ngắm trăng xưa nay là 1 thú vui tao nhã của các bậc thi nhân xưa thường xuyên ngắm trăng trong lầu vọng nguyệt nhưng cuộc thưởng trăng chỉ trọn vẹn khi có rượu và hoa.Ngược lại Bác kể với người đọc về cuộc ngắm trăng của mình trong tù với không gian chật chội, tối tăm, hôi hám, ngột ngạt cùng với thiếu đi sự tự do.Điều kiện ngắm trăng khác biệt khi bác lại không có những cái tối thiểu như rượu với hoa cho cuộc ngắm trăng.Nhưng thực tế hoàn cảnh thiếu thốn trong tù Bác đã hình dung được trước đó nhưng trong bài thơ lại có chút đùa vui hóm hỉnh ,cùng với nụ cười duyên dáng .Nhắc đến rượu, hoa trong hoàn cảnh này chứng tỏ với Bác thực tại dù có thế nào thì cũng không ngăn được khát khao, mong ước được hướng lòng mình đến thiên nhiên.
"Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ"
Toàn bộ tâm trạng, xúc cảm của nhà thơ với trăng đọng lại ở trong 3 chữ 'khó hững hờ'.Thái đọ đó cho ta hiểu được trăng đẹp cho dù ở nới bí bách, tối tăm nhất cũng khó có thể làm ngơ Ở bản phiên âm, tâm trạng người ngắm trăng đọng lại 3 chữ 'nại nhược hà' như 1 lời hỏi, lời tự vấn đã cho người đọc cảm nhận được tâm trạng bối rối, thẹn thùng, ngượng ngịu.Vì  trăng quá đẹp mà người thì lại không có gì để thưởng trăng,người cảm thấy có lỗi với trăng.Trong tù đày cảnh thiếu thốn đến như thế nhưng vẫn tự vấn lương tam, vẫn khát khao có được điều kiện để ngắm trăng.Điều đó chứng tỏ Bác là người có tình yêu thiên nhiên mãnh liệt, tha thiết và đồng thời còn trân trọng vẻ đẹp mà thiên nhiên đã ban tặng cho mình.
"Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ"
Thứ nhất cuộc ngắm trăng đặc biệt bởi người tù từ trong bóng tối, từ trong ngột ngạt vẫn chủ động hướng lòng mình với ánh trăng, hướng ra ánh sáng của sự tự do.Không có bất cứ sự mệt mỏi, tù túng, chán chường mà thay vào đó chỉ còn có khát khao, có say sưa.Thứ hai cuộc ngắm trăng ấy lại không đến từ 1 phía mà "Trăng" một vật vô hồn đối với chúng  ta lại như đang cảm nhận được tình cảm của người nên cũng chủ động'nhòm','ngắm' nhà thơ.Trong cái nhìn ngắm say đắm ấy, dưới con mắt trăng người bạn tri kỉ của người tù nhà thơ, ranh giới giữa họ vốn là song  sắt lạnh lùng, vô cảm, là chế đọ giam cầm tù hãm lại trở thành vô nghĩa.Từ trong cảnh tù đày, Bác vẫn bảo mình là nhà thơ , từ trong tối tăm chật chội vẫn hướng lòng mình ra ánh sáng.Điều đó còn nói lên Bác là một người lạc quan,yêu đời, và cũng là khát khao tự do của Bác.
Bài thơ đã thành công với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt để xây dựng một cuộc ngắm trăng đặc biệt, lãng mạn, thi vị. Đó là cuộc ngắm trăng của tâm hồn thì nhân, là cuộc đàm đạo của đôi bạn tri ân, tri kỉ. Dưới ngòi bút của Bác, mọi hình ảnh trong cuộc ngắm trăng đều trở nên trong sáng, đẹp đẽ đến lạ thường, mọi câu từ đều thật lãng mạn, sâu sắc, chúng đã cho ta cảm nhận được một tâm hồn yêu thiên nhiên, một phong thái ung dung, một tinh thần lạc quan của Bác.
Ngắm trăng là cái thú thanh cao của các tao nhân mặc khách xưa-nay"Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén"(Nguyễn Trãi).Ngắm trăng, thưởng trăng đối với Bác Hồ là 1 nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời và khát khao tự do .Tự do cho con người .Tự do để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở . đó là cảm nhận của người đọc bài thơ"Ngắm Trăng" của Hồ Chí Minh.

# data[].attributes.body
Trăng, một vầng sáng vĩnh hằng của thiên nhiên xưa nay là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thơ, nhà văn sáng tác các tác phẩm nghệ thuật thơ ca độc đáo, cuốn hút. Với chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ của dân tộc cũng không phải là ngoại lệ. Bằng chứng là trong những tác phẩm thơ ca của mình, Bác luôn dành cho trăng một chỗ đứng nhất định trên các trang viết. Bài thơ " Ngắm trăng " là một sáng tác trong những trang viết ấy của Bác.
" Ngắm trăng " là một tác phẩm trích từ tập thơ " Nhật kí trong tù " của Bác Hồ, một tập thơ được viết hoàn toàn bằng chữ Hán, gồm 133 bài thơ tứ tuyệt. Trong khoảng thời gian 1942, khi mà Bác từ Pác Bó sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ của Cách mạng quốc tế cho Việt Nam thì đã bị bắt giam bới chính quyền tay sai Tưởng Giới Thạch. Người bị giải đi tới hơn 18 nhà lao trong 13 huyện của tỉnh Quảng Tây. Hơn 1 năm bị giam cầm, Bác đã sáng tác ra tập thơ " Nhật kí trong tù ". Tập thơ ghi lại cuộc sống trong tù của Bác và đồng thời gián tiếp tố cáo chế độ Tưởng Giới Thạch - một chế độ hà khắc, đầy rẫy những bất công. Nhữ đã nói trên bài thơ " Ngắm Trăng được trích từ tập thơ và nằm ở vùng trí số 20 trong số 133 bài thơ.
Ngắm trăng - xưa nay là một thú vui tao nhã của các bậc thi nhân. Thi nhân xưa thường ngắm trăng trong các lầu vọng nguyệt. Đối với họ, để một cuộc ngắm trăng trọn vẹn thì cần có rượu, có hoa để thưởng trăng. Nhưng ở trong câu thơ thứ nhất, Bác đã kể với người đọc về cuộc ngắm trăng không trọn vẹn, đầy thiếu thốn của mình: " Trong tù không rượu cũng không hoa ".Một cuộc ngắm trăng mà người thưởng trăng phải ngước lên nhìn ánh trăng sáng trong chốn tù đày chật chội, tối tăm, hôi hám. Bên cạnh thì cũng không có những cái tối thiểu:  rượu và hoa. Ta có thấy được được Bác đã phải sống trong một trong gian tù túng, ngột ngạt và thiếu tự do như thế nào. Mặc dù thực tế hoàn cảnh thiếu thốn trong tù là như thế nhưng Bác vẫn đùa vui hóm hỉnh, cố nở một nụ cười duyên dáng đối mặt với nó. Khi nhắc tới rượu, tới hoa trong hoàn cảnh như thế này, Bác đã chứng tỏ với ta rằng dù có thế nào thì cũng không ngăn được khát khao, mong ước được hướng lòng mình đến với thiên nhiên của Bác.
" Cảnh đẹp đêm nay, khó hững hờ "                                                Chỉ với ba từ " khó hững hờ ", câu thơ thứ hai đã diễn tả toàn bộ tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ. Ba từ đó đã cho ta hiểu rằng trăng đẹp tới mức Bác đang trong nơi ngục tù này cũng không thể làm ngơ. Nhưng ở bản phiên âm, ta mới có thể hiểu hết về tâm trạng của người ngắm trăng khi này. Nó đọng lại ở bà chữ " nại nhược hà " như một lời hỏi, lời tự vấn của Bác. Qua đó, ta có thể thấy được sự bối rối, thẹn thùng, lỗi hẹn của Bác đối với trăng: trăng quá đẹp mà người thì không có gì để thưởng trăng. Trong cảnh tù đày, thiếu thốn như vậy mà Bác vẫn tự vấn lương tâm, vẫn thẹn thùng trước trăng, vẫn khao khát có điều kiện để ngắm trăng thì chứng tỏ Bác phải là một người có tình yêu thiên nhiên tha thiết, mãnh liệt và đồng thời là một trái tim luôn biết trân trọng vẻ đẹp của thiên nhiên. Những phút bối rối, thẹn thùng ấy chỉ diễn ra có giây lát rồi nhường chỗ cho một cuộc thưởng trăng rất đặc biệt.
" Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ. "
Thứ nhất, cuộc ngắm trăng đặc biệt bởi người tù từ trong bóng tối, trong ngột ngạt vẫn chủ động hướng lòng với trăng hay nói cách khác, vẫn hướng ra ánh sáng của tự do. Không có bất cứ sự mệt mỏi, tù túng, chán trường, chỉ còn có những khát khao, sau sưa... Thứ hai, cuộc ngắm trăng ấy không đến từ một phía mà trăng như cảm nhận được tình cảm của con người nên cũng chủ động " nhòm ", " ngắm ". Trong cái nhìn say đắm ấy, dưới con mắt của trăng - người bạn tri kỉ trong tù là nhà thơ; ranh giới giữa họ là sống sắt lạnh lùng, vô cảm, là chế độ giam cầm từ hãm, tất cả đều là vô nghĩa. Ta có thẩy thấy rằng từ trong cảnh tù đày, Bác vẫn bảo mình là nhà thơ; từ trong tối tăm, chật chội, vẫn hướng mình ra ánh sáng. Chứng tỏ một con người luôn lạc quan, yêu đời và khát khao tự do của Bác.
Bài thơ đã thành công với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt để xây dựng một cuộc ngắm trăng đặc biệt, lãng mạn, thi vị. Đó là cuộc ngắm trăng của tâm hồn thì nhân, là cuộc đàm đạo của đôi bạn tri ân, tri kỉ. Dưới ngòi bút của Bác, mọi hình ảnh trong cuộc ngắm trăng đều trở nên trong sáng, đẹp đẽ đến lạ thường, mọi câu từ đều thật lãng mạn, sâu sắc, chúng đã cho ta cảm nhận được một tâm hồn yêu thiên nhiên, một phong thái ung dung, một tinh thần lạc quan của Bác.
Ngắm trăng là cái thú thanh cao của các cao nhân mặc khách xưa nay, " Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén ". Ngắm trăng, thưởng trăng đối với Bác Hồ là một nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời và khao khát tự do. Tự do cho con người. Tự đó để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở. Đó là cảm nhận của nhiều người khi đọc bài thơ " Ngắm trăng " của chủ tịch Hồ Chí Minh.

# data[].attributes.body
Trăng, một vầng sáng vĩnh hằng không thể không biết tới của thiên nhiên ban tặng từ xưa nay. Với các lớp nghĩa từ đời sống tinh thần, trăng đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho những tâm hồn nhiều xúc cảm để sáng tác ra các tác phẩm nghệ thuật vô cùng quý báu.Với chủ tịch HỒ CHÍ MINH cũng vậy, một vị lãnh tụ vĩ dại của dân tộc cũng không phải là ngoại lệ. Bằng chứng là trong những tác phẩm thơ ca của mình Bác luôn dành cho trăng một chỗ đứng nhất định trên trang viết. Bài thơ " ngắm trăng" là một sáng tác nổi tiếng của Bác.
Tháng 8.1942 Người bí mật đến Trung Quốc để tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế cho Cách mạng Việt Nam.Khi vừa tới thị trấn Túc Vinh thì bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam , bị giải tới giải lui  gần 30 nhà lao thuộc 13 huyện của tỉnh Quảng Tây. Trong những ngày đó, Người đã sáng tác tập thơ  "Nhật ký trong tù". Tập thơ gồm 133 bài thơ bằng chữ Hán.Trong đó, bài thơ "ngắm trăng" được viết nằm ở số 20 trong tổng số 133 bài. Thông qua một cuộc ngắm trăng rất đặc biệt của Bác, bài thơ đã cho ta cảm nhận được một tâm hồn yêu thiên nhiên, phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác.
"TRONG TÙ KHÔNG RƯỢU CŨNG KHÔNG HOA"
Ngắm trăng là một thú vui tao nhã của các bậc tao nhân từ xưa nay. Tao nhân xưa thường ngắm trăng trong điều kiện đầy đủ, trọn vẹn với rượu, hoa, được thưởng trăng trên lầu vọng nguyệt đầy thơ mộng. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh khó khăn mà Bác đã trải qua được kể ở bài thơ của Bác, Bác lại nói với người đọc rằng Bác ngắm trăng trong một không gian vô cùng thiếu thốn, chật chội, tối tăm, ngột ngạt và thiếu tự do. Trong ngục tù cô đơn, lạnh lẽo, với tâm hồn lạc quan, yêu đời Bác chỉ có thể mượn thơ để giải tỏa, để chìm đắm vào những tư tưởng và nguồn cảm hứng cho tâm hồn của người nghệ sĩ để viết nên những câu thơ hay và nhiều cảm xúc. Có thể nói, Bác ngắm trăng trong một hoàn cảnh vô cùng đặc biệt so với những thi nhân tài ba. Không có rượu cũng không có hoa, không có cái tối thiểu của cuộc ngắm trăng.Thực tế hoàn cảnh thiếu thốn trong tù bác đã hình dung ra được thế nhưng trong bài thơ của minh Bác lại đùa vui hóm hỉnh cùng với nụ cười duyên dáng cho thấy được dự ung dung, lạc quan của Bác. Với Bác thực tại dù thế nào cũng không ngăn được khát khao, mong ước được tự do, tự tại hướng đến thiên nhiên, hướng đến mục tiêu tìm đường cứu nước của mình.
"CẢNH ĐẸP ĐÊM NAY KHÓ HỮNG HỜ"
Toàn bộ tâm trạng,xúc cảm của Bác với trăng đọng lại ở ba từ "khó hững hờ".Ở bản phiên âm của bài thơ ,tâm trạng của người ngắm trăng đọng lại ở ba chữ "nại nhược hà" như một lời tự vấn đã cho người đọc cảm nhận được tâm trạng của Bác lúc đó rất bối rối, ngượng ngùng, thẹn thịu. Vì trăng quá đẹp nhưng Người lại không có gì để thưởng trăng,người cảm thấy có lỗi với trăng.Trong cảnh tù đày thiếu thốn, cực khổ Bác vẫn tự vấn lương tâm, thẹn thùng trước trăng,vẫn hy vọng có được điều kiện để ngắm trăng điều đó chứng tỏ Bác là người có tấm lòng từ bi, nhân hậu, coi trọng những điều nhỏ nhặt nhất.Phút e thẹn, bối rối ấy chỉ diễn ra có giây lát để nhường chỗ cho một cuộc thưởng trăng rất khác biệt
''Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ''
Thứ nhất,cuộc ngắm trăng đặc biệt bởi người tù từ trong bóng tội,từ trong ngột ngạt vẫn chủ động hướng lòng mình ra với vầng trăng như là hướng đến ánh sáng của sự tự do. Không có bất cứ sự mệt mỏi,tù túng,chán trường thậm chí còn có khao khát, say sưa, chìm đắm vào thiên nhiên .Cuộc ngắm trăng không đến từ một phía, trăng như cảm nhận được tình cảm của Người nên chủ động ''nhòm" ; ''ngắm'' nhà thơ. Trong cái nhìn say sưa, đắm đuối ấy,dưới con mắt của trăng, nó như người bạn tri kỉ của người tù,với nhà thơ ,ranh giới giữa họ vốn là song sắt lạnh lùng vô cảm, là chế độ giam cầm tù hãm, khắc nghiệt .Từ trong cảnh tù đày gian khổ, Bác vẫn hiểu mình là nhà thơ từ trong tối tăm,chật chội và hướng lòng mình ra ánh sáng. Từ đó chứng tỏ, Bác Hồ là người luôn lạc quan,yêu đời,dù trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào Bác cũng không bao giờ nản chí, luôn vững vằng với ý chí là luôn yêu tổ quốc, yêu đồng bào.
Bài thơ viết ra đã tạo được dấu ấn, thành công với thể thơ tứ tuyệt. Hình ảnh thơ rất trong sáng, đẹp đẽ, giàu cảm xúc. Ngôn ngữ thơ lãng mạn, giúp người đọc cảm nhận được nỗi khổ và sự thiếu thốn của nhà thơ .Nội dung là qua cuộc ngắm trăng đặc biệt của Bác,bài thơ cho ta cảm nhận được tâm hồn yêu thiên nhiên,phong thái ung dung, tự tại, tinh thần lạc quan, yêu đời của Bác.
Ngắm trăng là cái thú vui thanh tao của các tâm hồn tao nhân mặc khách xưa-nay - ''Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén''(Nguyễn Trãi).Ngắm trăng,hưởng trăng đối với Bác Hồ là một nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời ,khát khao, tham vọng được tự do.Tự do cho con người, tự do để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở. Đó là cảm nhận của nhiều người khi đọc bài thơ ''Ngắm trăng''của HỒ CHÍ MINH.

# data[].attributes.body
Trăng-1 vầng sáng vĩnh hằng của thiên
nhiên xưa nay luôn là niềm cảm hứng cho các thi nhân sáng tác các tác phẩm nghệ thuật đặc sắc, hấp dẫn người đọc. Với chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc cũng không phải ngoại lệ. Bằng chứng là trong các tác phẩm của mình Bác luôn dành cho trăng một chỗ đứng nhất định trên trang viết. Bài thơ "ngắm trăng" là một tác phẩm ra đời bởi chính nguồn cảm hứng ấy.
"Nhật kí trong tù" là tập thơ chữ Hán gồm 133 bài thơ tứ tuyệt. Năm 1942 từ Pác Bó Bác Hồ sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ quốc tế cho cách mạng Việt Nam. Nhưng bị bắt giam bởi chính quyền tay sai Tưởng Giới Thạch. Người bị giải đi 18 nhà lao trong 13 tỉnh Quảng Tây. Hơn 1 năm bị giam cầm, Bác đã sáng tác tập thơ nhật kí. Bài thơ "ngắm trăng" trích từ tập thơ nằm ở vị trí số 20/133 bài đã ghi lại cuộc sống trong tù đồng thời gián tiếp tố cáo chế độ Tưởng Giới Thạch- 1 chế độ hà khắc, bất công.
Trong tù không rượu cũng không hoa
Ngắm trăng xưa nay là thú vui tao nhã của các thi nhân. Thi nhân xưa thường ngắm trăng trong lầu vọng  nguyệt, những cuộc ngắm trăng đó chỉ trọn vẹn khi có rượu, có hoa. Bác kể với người đọc cuộc ngắm trăng của mình trong một nhà tù tù túng, ngột ngạt, thiếu tự do. Điều kiện ngắm trăng của Bác cũng rất khác biệt vì không có cái tói thiểu cho cuộc ngắm trăng. Thực tế hoàn cảnh thiếu thốn ấy Bác hoàn toàn đã hình dung ra từ trước. Thế nhưng khi nhắc đến rượu và hoa đã cho   chúng ta thấy tâm hồn đùa vui, hóm hỉnh nhưng chúng ta cũng thấy được nụ cười duyên dáng của Bác. Với Bác thực tại dù thế nào cũng không ngăn được khát khao, mong ước được tự do hướng đến thiên nhiên.
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ
Toàn bộ tâm trạng, xúc cảm của nhà thơ với trăng đọng lại ở trong từ ngữ khó hững hờ. “Khó hững hờ” là một thái độ khó có thể bỏ qua được, thái độ ấy cho ta hiểu rằng trăng quá đẹp. Ở bản phiên âm, tâm trạng người ngắm trăng đọng lại 3 chữ “nại nhược hà” như một lời hỏi, lời tự vấn đã cho người đọc cảm nhận được tâm trạng bối rối, thẹn thùng, ngượng ngịu vì trăng quá đẹp còn người thì không có gì để thưởng trăng khiến người cảm thấy có lỗi với trăng. Trong cảnh tù đày, thiếu thốn Bác vẫn tự vấn lương tâm, vẫn thẹn thùng trước trăng, vẫn khát khao có điều kiện để ngắm trăng. Chứng tỏ Bác là người rất bản lĩnh, tự tin.
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Thứ nhất, cuộc ngắm trăng đặc biệt bởi người tù từ trong bóng tối, từ trong ngột ngạt vẫn chủ động hướng lòng mình ra với trăng, họ vẫn hướng ra ánh sáng của tự do. Không có bất cứ sự mệt mỏi, tù túng, chán chường mà chỉ còn có khát khao, có say sưa được tự do. Cuộc ngắm trăng không đến từ 1 phía. Trăng như cảm nhận được tình cảm của người nên cũng chủ động “nhòm”, “ngắm” lại con người. Trong cái nhìn ngắm say đắm ấy, dưới con mắt trăng- người bạn tri kỉ người tù; ranh giới giữa họ vốn là song sắt lạnh lùng vô cảm, là chế độ giam cầm tù hãm nhưng giờ đây cũng trở nên vô nghĩa. Từ trong cảnh tù đày, Bác vẫn bảo mình là nhà thơ; từ trong tối tăm chật chội vẫn hướng lòng mình ra ánh sáng. Điều đó đã chứng tỏ Bác là người rất yêu thiên nhiên, tinh thần lạc quan.
Ngắm trăng là cái thú thanh cao của các tao nhân mặc khách xưa, nay – “Đêm thanh hớp nguyệt nghiêng chén” (Nguyễn Trãi). Ngắm trăng, thưởng trăng đối với Bác Hồ là một nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời và khát khao tự do. Tự do cho con người. Tự do để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở. Đó là cảm nhận của nhiều người khi đọc bài thơ “ngắm trăng” của Hồ Chí Minh.

# data[].attributes.body
Bài thơ “Ngắm trăng” là một trong những thi phẩm xuất sắc nhất của tập “Nhật kí trong tù”. Không chỉ ở nội dung sâu sắc, ý nghĩ mà nghệ thuật cũng hết sức tinh tế, điêu luyện. Ngắm trăng vừa mang nét cổ điển, phảng phất Đường thi vừa hết sức hiện đại bởi ý tình phóng khoáng, mới mẻ.

“Nhật kí trong tù” là một tập nhật kí bằng thơ gồm 133 bài, phần lớn là thơ tứ tuyệt. Bác viết Nhật kí trong tù chỉ nhằm mục đích “ngâm ngợi cho khuây”; nhưng tập thơ đã trở thành bức chân dung tinh thần tự hoạ của Bác, một vị tù vĩ đại có tâm hồn cao đẹp, ý chí, nghị lực phi thường và tài năng nghệ thuật xuất sắc. Bởi những giá trị ấy, Nhật kí trong tù được xem là một viên ngọc quý trong kho tàng văn học Việt Nam.

Mở đầu bài thơ, Bác giới thiệu hoàn cảnh ngắm trăng vừa độc đáo, vừa có chút xót xa.

“Ngục trung vô tửu diệc vô hoa”

(Trong tù, không rượu, cũng không hoa)

Ngắm trăng là một đề tài phổ biến trong thơ xưa. Thi nhân xưa, gặp cảnh trăng đẹp, thường đem rượu uống trước hoa để thưởng trăng. Đó là cái thú thanh cao, tao nhã của những tâm hồn cao đẹp.Người xưa thường ngắm trăng, nhận ra vẻ đẹp của trăng trong trạng thái tâm hồn thư thái, thảnh thơi, giữa trời đất bao la với đầy đủ những thú vui khác:

“Khi chén rượu, khi cuộc cờ.

Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên”

(Truyện Kiều)

Còn ở đây, Bác đang ngắm trăng trong một hoàn cảnh đặc biệt: trong ngục tù. Người ngắm trăng đang là một tù nhân bị đày đọa vô cùng cực khổ: hai tay bị xiềng, hai chân bị xích, răng rụng, tóc bạc, “ghẻ lở mọc đầy thân”, tiều tụy như “quỷ đói”… Ngoại trừ ánh trăng, trong tù thiếu tất cả những điều kiện cần cho một cuộc thưởng trăng: không rượu, không hoa, không tự do, không bạn hiền…

Đến câu thơ thứ hai, tư thế lưỡng lự, ngập ngừng của người tù trước vầng trăng sáng, ta mới hình dung rõ ràng bức tranh nhà tù trong đêm trăng và hình ảnh của Bác. Câu thơ giản dị đã thể hiện cụ thể và xúc động hoàn cảnh ngắm trăng và tâm trạng, cảm xúc của người yêu trăng chốn lao tù:

“Đối thử lương tiêu nại nhược hà?”

(Trước vầng trăng hiền hòa, biết làm thế nào?

Câu thơ thứ hai đã cho chúng ta thấy vẻ đẹp tâm hồn Bác. Đó là sự nhạy cảm, là cái xốn xang bối rối, trước vẻ đẹp của trăng, của thiên nhiên: Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào? Câu thơ dịch đã không thể chuyển tải hết trạng thái cảm xúc của con người trước vẻ đẹp của đêm trăng. “Nại nhược hà?” Là câu tự vấn, thể hiện nỗi bâng khuâng, sự xốn xang, rối bời, có chút hối hả của người tù. Còn “khó hững hờ” là một lời khẳng định, thể hiện tâm thế đón nhận vẻ đẹp của trăng có phần bình thản hơn.

Ở trên, Bác chỉ ra những cái không có. Đến đây, tuy Bác chưa nói rõ chuyển biến thầm lặng trong tâm hồn nhưng người đọc cũng nhận ra điều đó. Cái tâm trạng “khoa hững hờ” kia khác nào là một sự chuẩn bị để sẵn sàng ngắm trăng. Bác tuy không có đủ vật chất cho một cuộc hội ngộ chuẩn mực với vầng trăng tri kỉ nhưng luôn có sẵn một tấm lòng nồng nhiệt, luôn sẵn tình yêu mến thiết tha:

“Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,

Nguyệt tòng song khích khán thi gia”.

(Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ)

Xiềng xích, gông cùm không khoá được hồn người. Không được tự do, người tù chủ động hướng ra cửa ngục để ngắm trăng sáng. Đó là cái chủ động của một người cách mạng luôn đứng cao hơn hoàn cảnh, vượt lên trên mọi hoàn cảnh để sống và cống hiến. Câu thơ dịch đã bỏ mất động từ “hướng” làm cho việc ngắm trăng của người tù có vẻ bình thản, tĩnh tại hơn.

Như vậy, “Ngắm trăng” không phải là cách ngắm nhìn thông thường mà là một cuộc vượt ngục tinh thần bằng thơ của một người tù nghệ sĩ yêu chuộng cái đẹp. Thân tại ngục tù, nhưng lòng Bác đã “theo vời vợi mảnh trăng thu”.

Điều kì diệu nữa là, trăng cũng vượt qua song sắt nhà tù để ngắm nhà thơ. ở đây, vầng trăng không còn là một thiên thể vô tri, vô tình mà đã được nhân hoá thành một con người, hơn thế, một người bạn tri âm tri kỉ của Bác. Cả trăng và người tù đều chủ động tìm đến giao hòa cùng nhau như một đôi bạn thân thiết tự bao đời.

Trong nguyên âm chữ Hán, câu thơ 3 và 4 có kết cấu đăng đối, nhịp nhàng:

“Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khán thi gia”.

Cả hai câu thơ đều có từ “song” chỉ song sắt nằm giữa câu như chính bức song sắt nhà tù muốn ngăn sự gặp gỡ giữa “thi nhân” và “minh nguyệt”. Sự đối từ, đối nhịp và kết cấu đăng đối đã làm nổi bật sự giao hòa sóng đôi khăng khít giữa trăng và nhà nghệ sĩ. Rất tiếc, hai câu thơ dịch đã làm mất cấu trúc đăng đối và vì vậy, làm giảm đi phần nào sức truyền cảm.

Hai câu thơ cho ta thấy sức mạnh tinh thần kì diệu của người tù cách mạng, nhà nghệ sĩ vĩ đại. Quên đi tất cả những đau đớn, đói rét, muỗi rệp, ghẻ lở…của chế độ nhà tù khủng khiếp, Người luôn để tâm hồn mình sống giữa thiên nhiên, hướng tới ánh sáng đẹp đẽ của thiên nhiên. Trong chốn lao lung, Bác đã làm nên những vần thơ tuyệt đẹp. Đằng sau những câu thơ đẹp, mềm mại như vậy chỉ có thể là một tinh thần thép, chất thép của phong thái ung dung, tự tại.

Bài thơ tứ tuyệt giản dị mà hàm súc, đầy đầy vị , thi đề cổ điển nhưng tinh thần là của thời đại, kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện thực khốc liệt của nhà tù và chất lãng mạn trong tình yêu cái đẹp của Bác. Bài thơ khẳng định sau sắc tình yêu trăng, yêu thiên nhiên tha thiết, phong thái ung dung, tự tại, tinh thần lạc quan, yêu đời Bác Hồ ngay cả trong hoàn cảnh ngục tù tối tăm cực khổ.

# data[].attributes.body
Trăng-1 vầng sáng vĩnh hằng của thiên nhiên xưa nay là nguồn cảm hứng bất tận cho ai để sáng tác các tác phẩm nghệ thuật hay,đặc sắc để lại ấn tượng trong lòng người đọc.Với chủ tịch HCM,vị lãnh tụ vị đại của dân tộc cũng không phải là ngoại lệ.Bằng chứng là 1 trg những tác phẩm thơ ca của mình Bác luôn dành 1 chỗ đứng nhất định trên trang viết .Bài thơ'ngắm trăng' là sáng tác ra đời từ nguồn cảm hứng bất tận ấy.Ngắm trăng-xưa này là 1 thú vui tao nhã của các bậc thi nhân.Thi nhân xưa thg ngắm trăng trong lầu nguyệt vọng.Cuộc ngắm trăng trọn vẹn với rượu và hoa để thưởng trăng.Thế nhưng trong bài thơ của Bác Hồ,Bác lại kể vs người đọc rằng bác ngắm trăng trong không gian tù túng chật chội,tôi tăm hôi hám,ngột ngạt và thiếu tự do.Có thể nói điều kiện ngắm trăng của Bác rất khác biệt so với các bậc thi nhân.Không rượu cũng không hoa ,không có cái tối thiểu trong cuộc ngắm trăng.Thực tế hoàn cảnh thiếu thốn trong tù bác đã hình dung ra được thế nhưng trong bài thơ của minh Bác lại đùa vui hóm hỉnh cùng với nụ cười duyên dáng.Nhắc đến rượu,hoa chứng tỏ tâm hồn Bác trước thực tại không hề u buồn,chán đời vì bị bắt .Ngược lại Bác luôn lạc quan,yêu đời,Với Bác, thực tại dù có thế nào thì cũng không ngăn được khát khao,mong ước được thưởng mình đến thiên.Ở câu thơ thứ 2:'Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ'.Toàn bộ tâm trạng,xúc cảm của nhà thơ với trăng đọng lại ở 3 từ:'khó hững hờ'.Ở bản phiên âm,tâm trạng của người ngắm trăng đọng lại 3 chữ:'nại nhược hả' như 1 lời tự hỏi tự vấn đã cho người đọc cảm nhận được tâm trạng của Bác lúc đó rất bối rối, thẹn thùng,ngượng ngịu.Vì trăng quá đẹp nhưng người thi lại không có gì để thưởng trăng,người cảm thấy có lỗi với trăng.Trong cảnh tù đày thiếu thốn,Bác vẫn tự vấn lương tâm,vẫn thẹn thùng trước trăng,vẫn khát khao có được điều kiện để ngắm trăng chứng tỏ Bác là 1 người có tấm lòng từ bi nhân hậu.Chỉ là ko có điều kiện tử tế để thưởng trăng mà Bác cũng tỏ ra ngại ngùng trước Trăng.Phút bối rối ,thẹn thùng ấy chỉ diễn ra có giây lát nhường chỗ cho 1 cuộc thưởng trăng rất đặc biệt
'Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ'
Thứ nhất,cuộc ngắm trăng đặc biệt bởi người tù từ trong bóng tội,từ trong ngột ngạt vẫn chủ động hướng lòng mình ra với trăng như là hướng ra ánh sáng của tự do.
Không có bất cứ sự mệt mỏi,tù túng,chán chường thậm chí còn có khát khao,say sưa.
Cuộc ngắm trăng không đến từ 1 phía.Trăng như cảm nhận được tình cảm của người nên chủ động 'nhòm' ,'ngắm' nhà thơ. Trong cái nhìn say đắm ấy,dưới con mắt trăng,người bạn tri kỉ của người tù,với nhà thơ,ranh giới giữa họ vốn là song sắt lạnh lùng vô cảm,là chế độ giam cầm tù hãm, vô nghĩa.Từ trong cảnh tù đày,Bác vẫn hiểu mình là nhà thơ .từ trong tối tăm,chật chội, vừa hướng lòng mình ra ánh sáng.Chứng tỏ Bác Hồ là 1 người luôn luôn lạc quan,yêu đời,dù trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào Bác cg ko bao giờ nản lòng.
Bài thơ thành công với thể thơ tứ tuyệt.Hình ảnh thơ rất trong sáng đẹp đẽ.Ngôn ngữ thơ lãng mạn.Nôi dung là qua 1 cuộc ngắm trăng rất đặc biệt của Bác,bài thơ cho ta cảm nhận được tâm hồn yêu thiên nhiên,phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác.
Ngắm trăng là cái thú thanh tao của các tao nhân mặc khách xưa này.'Đêm thanh nguyệt nghiêng chén'(Nguyễn Trãi).Ngắm trăng,hưởng trăng đối với Bác Hồ là 1 nét đẹp của tâm hồn rất yêu đời và khát khao tự do.Tự di cho con người.Tự do để tận hưởng mọi vẻ đẹp thiên nhiên của quê hương xứ sở.Đó là cảm nhận của nhiều người khi đọc bài thơ 'Ngắm trăng'của HCM.