# data[].attributes.body
"Curacao  is een patiënt geworden, eentje met vele doorligwonden, omdat hij zichzelf al jarenlang verwaarloost en elke verzorging weigert." (blz. 175)

# data[].attributes.body
De ik-verteller, broeder Daniël, is een gepensioneerd hoofd van een kloosterschool op Curaçao. Begin jaren ’60 komt Max in zijn klas. Hij leert hem kennen wanneer Max’ vader, Roy Tromp, hem op zijn school aflevert. Toen Daniël gepensioneerd was, had hij nog steeds contact met de familie Tromp. Max wilde net als broeder Daniël onderwijzer worden, maar in plaats daarvan volgde hij verplicht zijn vader Roy op als taxichauffeur. Na het overlijden van zijn moeder Myrna, wordt hij verliefd op zijn nicht Lucia. Na één miskraam krijgen ze samen een zoontje, Sonny. Hij doet het goed op school totdat hij in een veeleisende puber verandert. Wanneer Sonny verstrikt raakt in de drugsmaffia, kan hij de schulden alleen terugbetalen door als drugskoerier naar Nederland te reizen. Max krijgt in de gaten dat de toekomst van zijn zoon op het spel komt te staan, en neemt een moedige, maar drastische beslissing.

# data[].attributes.body
Ten eerste vind ik het verhaal droevig. Max is een slimme jongen, die ervan droomt om onderwijzer te worden. Dit kan echter niet waargemaakt worden, want als Max zijn studie tot onderwijzer volgt, kan hij die niet afmaken omdat hij de taxi moet overnemen van pai (zijn vader Roy) om geld te verdienen. Vervolgens is de broedergemeenschap afgeknapt en daarna is Sonny in de fuik van de drugsmaffia geholpen. Uiteindelijk resulteert dit laatste in een droevig einde. Max vertrekt naar Amsterdam voor de drugsmaffia in plaats van Sonny. Helaas haalt hij dit niet. Ik vind dit erg droevig en had gehoopt op een goed einde.

# data[].attributes.body
Ten tweede vind ik het verhaal veelzeggend. Het is een redelijk dramatisch verhaal, waarin veel gebeurt. Ook is het verhaal meeslepend. Hoe verder je komt in het verhaal, hoe meer hoop er verloren gaat. Er is veel pijn en leed, maar je kan niet meer terug. Het maakt duidelijk dat het je soms niet zal lukken om je doel te bereiken. Zelfs niet als je er alles aan doet en je het beste voor hebt met alles en iedereen. Max kan meerdere malen zijn doel niet bereiken, hoewel hij er alles aan lijkt te doen. Ik vind het dan ook veelzeggend, omdat dit een sombere maar realistische boodschap is.

# data[].attributes.body
Ten slotte vind ik het verhaal niet herkenbaar. Het verhaal speelt zich af in de jaren ’60 en ’70 op Curaçao. Het kolonialisme en het racisme waren toen nog goed merkbaar; heel anders dan dat wij nu gewend zijn. Maar omdat dit verhaal zich in zo’n andere setting afspeelt, is het juist ook wel heel interessant om te lezen. De levens van de hoofdpersonen zijn namelijk ook heel anders dan dat wij ons nu zouden kunnen voorstellen, terwijl er slechts 40 à 50 jaar tussen zit!

# data[].attributes.body
A + F

Het verhaal begint gelijk in het stuk dat Max terugkeert naar Amsterdam; een van de laatste gebeurtenissen in het boek. Gelijk daarna vertelt broeder Daniël over de jaren ’60, wanneer hij Max en Roy ontmoette. Er is dus sprake van een niet-chronologische volgorde;  het sujet. Maar na deze eerste gebeurtenissen is er dusdanig wel sprake van een chronologische volgorde; de fabel. Het blijft echter wel een niet-chronologisch verhaal. Dit eerste stuk is gelijk ook de belangrijkste flashforward, omdat er verder geen flashforwards in zitten.

C

Na het lezen van het eerste stuk kom je er snel achter dat er veel vaart zit in het verhaal. Het boek heeft dan ook relatief weinig bladzijden vergeleken met het aantal gebeurtenissen dat er in voorkomen. De bouw van het verhaal is evengoed helemaal niet lastig, doordat het grootste stuk van het verhaal een chronologische volgorde aanhoudt.

# data[].attributes.body
A + B
De roman wordt verteld in de ik-vorm, door broeder Daniël. Alles wordt verteld vanuit zijn ogen. Hij vertelt in het boek over zijn relatie met Roy, Max en Sonny Tromp en hij doet zijn verhaal op een doorwaakte nacht van 18 op 19 juli 2001. Broeder Daniël was de eerste zwarte broeder op Curaçao. Hij werkte als hoofd en leerkracht op een kleine, armoedige kloosterschool. In de jaren ’60 krijgt broeder Daniël een nieuwe leerling in de klas genaamd Max Tromp. Hij leert hem goed kennen wanneer Max’ vader, Roy Tromp, hem op zijn school aflevert. Sinds die tijd heeft hij een zeer goede band met de familie Tromp. Op school hielp broeder Daniël Max goed; hij hielp hem zelfs met zijn toekomstplannen. Hij is er altijd voor hem geweest. Na zijn pensionering kijkt broeder Daniël kritisch naar de teloorgang van Curaçao. Het gaat namelijk steeds slechter in de kolonie na de komst van de drugs. Ook gaat het door deze omstandigheid slecht met Sonny. Hij biedt onderdak voor de 16-jarige jongen en steunt hem met raad en daad.

C

Omdat het verhaal wordt verteld in het ik-perspectief, is het verhaal ook onbetrouwbaar. Broeder Daniël zelf lijkt wel heel betrouwbaar, maar omdat je het uit de ogen van slechts één persoon krijgt te lezen krijg je nooit de volledige informatie. Hierdoor is er ook geen sprake van perspectiefwisseling. Wat echter wel opvallend is aan dit verhaal, is dat de verteller een minder belangrijk persoon is in het verhaal. Roy, Max en Sonny spelen een veel grotere rol.

# data[].attributes.body
Ik vind deze link passen bij dit boek, omdat dit een lied is die de slaven van Curaçao vroeger zongen. Ze gebruikten dit lied om hun frustratie en woede te uiten over hun harde leven. Tegenwoordig is dit een lied die veel Curaçaose mensen maar al te goed kennen. Dit lied past naar mijn mening dus erg goed bij deze roman. Het geeft je alvast een soort gevoel voordat je het boek gaat lezen.

# data[].attributes.body
A
De titel van dit boek, Maan en Zon, heeft verschillende betekenissen. De eerste betekenis wordt gelijk in het eerste hoofdstuk al gegeven. Max vertelt broeder Daniël dat Lucia en Sonny heel belangrijk in zijn leven zijn. Hij staat namelijk op het punt om naar Amsterdam te vertrekken voor de drugsmaffia in plaats van Sonny. Max wilt graag dat broeder Daniël dit haar verteld, in het geval dat hij niet meer terugkeert.

Hij legde zijn grote hand op zijn borst. "Ik hou van haar. Zij is mijn alles. Zij en Sonny. Luna ku solo. Wil je dat tegen haar zeggen zodra ik weg ben? Dat zij de maan is die mijn donkere nachten verlicht." (blz. 11)

Het boek zou echter ook kunnen inhouden dat de zon staat voor de fijne kant van het leven en de maan staat voor de schaduwkant van het leven. Oftewel, de kwaliteit van leven kan zomaar afnemen wanneer het leven goed gaat. Max heeft in dit boek verschillende van dit soort momenten gehad.

B

Het motto van het boek luidt als volgt:

‘De vrouwen hier zijn altijd sterker dan de mannen. De vrouwen houden stand. De mannen mogen hun zaad storten en wat rondrijden in hun glimmende auto’s. Dat is alles’

Dit is een uitspraak van Tip Marugg, een Antilliaanse dichter en schrijver. Het kan in verband gebracht worden met de Curaçaose vrouwen die er wonen, specifiek gericht op de moeder en de vrouw van Max. Myrna en Lucia blijven onder bijna elke omstandigheid rustig. Max, zijn zoon en zijn vader laten dit gedrag veel minder merken. Max doet wel zijn best en heeft het beste voor met alles en iedereen, maar geeft zich te veel toe aan anderen. Sonny maakt door de armoedige situatie de verkeerde keuzes en raakt verstrikt in de drugsmaffia. Maar het laatste deel van het motto past toch het beste bij de vader van Max. Roy straalt namelijk te veel matchogedrag uit. Hij rijdt rond in een mooie taxiauto én hij schept ermee op dat hij wel zo’n elf kinderen heeft. Oftewel; hij stort zijn zaad in vrouwen en rijdt wat rond in een glimmende auto. Dit alles straalt uit dat de vrouwen in het verhaal veel sterker zijn dan de mannen.

E

De thematiek van het boek zou ik het best kunnen verwoorden met de zin van het bestaan. Het boek maakt zoals eerder benoemd ook duidelijk dat het je soms niet zal lukken om je doel te bereiken, zelfs niet als je er alles aan doet en je het beste voor hebt met alles en iedereen. Maar wat is dan de zin van het leven? Je zal nooit meer worden dan wie je daadwerkelijk bent. Als je bijvoorbeeld net als Max in armoede leeft, en je een afkomst hebt die niet erg gerespecteerd wordt, zal je nooit veel meer worden. Max kan in dit boek meerdere malen zijn doel niet bereiken, hoewel hij er wel alles aan lijkt te doen. De benoemde factoren van armoede en afkomst hebben hier zeker mee te maken. Volgens het boek is hoop slechts een illusie.