# data[].attributes.body
Β2 (Φ.Μ.-Γ.Κ.-Μ.Μ)

# data[].attributes.attachment_link.title
Βουλγαρία-EΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

# data[].attributes.body
Β3 Β.Π.

# data[].attributes.attachment_link.title
γεωγραφια (2)

# data[].attributes.body
Β2 (Α.Λ.-Μ.Μ.-Κ.Μ.-Μ.Ν)

# data[].attributes.body
Β2 (Α.Λ.-Μ.Κ.-Μ.Μ.-Μ.Ν)

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.body
Β2 (Ε.Μ.-Μ.Μ.-Ν.Μ.)

# data[].attributes.body
Β2 (Ε.Μ.-Μ.Μ.-Ν.Μ.)

# data[].attributes.body
B2 (E.M.-M.M.-N.M.)

# data[].attributes.body
Β2 (Ε.Μ.-Μ.Μ.-Μ.Ν.)

# data[].attributes.attachment_link.title
γερμανια (1)

# data[].attributes.location_name
Λουξεμβούργο

# data[].attributes.headline
Λουξεμβούργο

# data[].attributes.subject
Λουξεμβούργο

# data[].attributes.body
Β1 (Μ.Γ.-Κ.Γ.-Κ.Γ.-Α.Χ)

# data[].attributes.body
Β2 (Μ.Μ-Μ.Ε.-Μ.Ν.)

# data[].attributes.body
Β1 (Κ.Π.-Α.Δ.)

# data[].attributes.attachment_link.title
εργασία γεωγραφία (2)

# data[].attributes.body
B1 Β.Θ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Εργασία Γεωγραφία Ιταλια (2)

# data[].attributes.body
Β2 (Μ.Μ.-Α.Λ.-Κ.Μ.-Μ.Ν)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/09/2012.

Πάδος

Πηγές

Pian del Re

Εκβολές

Αδριατική θάλασσα

Χώρες Λεκάνης

Ιταλία

Μήκος

652 χιλιόμετρο[1]

Μέση εκροή

1 460 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο

Παραπόταμοι

Dora Baltea, Άντα, Oglio, Mincio, Tanaro, Pellicer, Sangone, Dora Riparia, Stura di Lanzo, Orco, Sesia, Agogna, Ticino, Olona Inferiore, Lambro, Scrivia, Trebbia, Taro, Parma, Έντσα, Secchia, Panaro, Ghiandone, d:Q586614, Arda, Maira, Versa, Grana del Monferrato, Rotaldo, d:Q954293, Stura del Monferrato, Nure, Varaita, Crostolo, Staffora, Malone, Banna, Terdoppio, Curone, Chisola, d:Q2996825, Tepice, Tidone, Colatore Agognetta, d:Q3862842, Meletta, Torrente Leona και Rio di Valle Maggiore

wikidata ()

Ο Πάδος (ιταλικά: Po) είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός της Ιταλίας, που διαρρέει σχεδόν ολόκληρη τη βόρεια χώρα από δυτικά προς ανατολικά, δίνοντας το όνομά του στη μεγάλη πεδιάδα που πλαισιώνεται από τρία σημεία: από τις Άλπεις και τα Απέννινα, ενώ εκτείνεται μέχρι την Αδριατική, όπου και οι εκβολές του.

Ο Πάδος πηγάζει από τις Κοττιανές Άλπεις, δυτικά παρά τα γαλλοϊταλικά σύνορα, και σχηματίζεται από διάφορες πηγές, η σημαντικότερη των οποίων βρίσκεται στη βόρεια πλαγιά του όρους Μόντε Βίζο, σε υψόμετρο περίπου 2.000 μέτρων. Το συνολικό μήκος του ρου του φθάνει τα 680 χιλιόμετρα, ενώ η λεκάνη απορροής του καταλαμβάνει έκταση περίπου 75.000 τετρ. χιλιόμετρα, δηλαδή σχεδόν όλη τη βόρεια Ιταλία. Το πλάτος του ποικίλλει αυξανόμενο από τις πηγές του προς τις εκβολές, φθάνοντας τα 160 μέτρα στο Τορίνο, τα 900 μέτρα στην Κρεμόνα και τα 1.300 στην Γκουαστάλα, μετά την οποία και ελαττώνεται. Οι όχθες του σε πολλά σημεία φέρουν προστατευτικά φράγματα προς αποφυγή πλημμυρών, που ανάγονται από την αρχαιότητα.

Η μεγαλύτερη ποτάμια ναυσιπλοΐα στον Πάδο παρατηρείται μεταξύ της Πλακεντίας και της Γκουαστάλας. Εξαιτίας όμως των πολλών νησίδων που φέρει, η ναυσιπλοΐα μεγάλων πλοίων καθίσταται επικίνδυνη.

Ο Πάδος δέχεται τα νερά πολλών παραποτάμων του, που κατέρχονται ομοίως από τις Άλπεις και τα Απέννινα. Κυριότεροι εξ αυτών από δεξιά είναι οι Τιντόνε, Ιρέμπια, Νούρε, Άρντα, Τάρο, Πάρμα, Έντσα, Κροστόλο, Στέκια, Πανάρο και Ρένο. Εξ αριστερών είναι οι Nτόρια, Ριπάρια, Στούρα, Όρκο, Ντόρα, Μάλτσεα, Σέζια, Αγκόνια, Τιτσίνο, Ολόνα, Λάμπρο, Άντα, Όλιο, Σάρκα, ο οποίος και σχηματίζει τη λίμνη της Γκάρντα, από την οποία ο ίδιος ποταμός εξέρχεται με το όνομα Μίτσιο και συνεχίζει με αυτό μέχρι τις εκβολές.

Οι εξ αριστερών παραπόταμοι είναι μεγαλύτεροι με περισσότερα νερά, που χρησιμεύουν στην άρδευση της περιοχής τους, σε αντίθεση των εκ δεξιών παραποτάμων που είναι βραχύτεροι, με απότομο ρου και με λιγότερα νερά.

Οι εκβολές του Πάδου δημιουργούν ένα τεράστιο δέλτα, που αρχίζει από το Φικαρόλο και διακλαδίζεται με πολλούς βραχίονες, κυριότεροι των οποίων είναι νοτιότερα ο Πο ντε Πριμάρο και ο Πο ντε Βολάνο, οι οποίοι και περιβάλλουν τη μεγάλη λιμνοθάλασσα του Καμμάκιο. Βορειότερα είναι ο Πο ντε Γκάρο και ο Πο ντελλα Μαέστρα και μεγαλύτερος αυτών ο βορειότερος Πο ντε Λεβάντε, που με μια διώρυγα συνδέεται με τον Αδίγη ποταμό.

Έχει αναφερθεί ότι το δέλτα του ποταμού Πάδου δημιουργεί ετησίως προσχώσεις που φθάνουν τα 30 μέτρα. Στις εκβολές του Πάδου κατά την αρχαιότητα ήταν η πόλη Αδρίας (η σημερινή Άντρια), η οποία σήμερα λόγω αυτών ακριβώς των συνεχιζομένων προσχώσεων βρίσκεται σε απόσταση περί τα 20 χιλιόμετρα από την παραλία, στην ενδοχώρα.

Κατά μήκος του Πάδου υπάρχουν πολλές πόλεις της Βόρειας Ιταλίας, κυριότερες των οποίων είναι το Τορίνο, η Πιατσέντσα, η Κρεμόνα, η Φερράρα, κ.ά..

Ο Πάδος χαρακτηρίζεται ως ο μεγάλος θησαυρός της Βόρειας Ιταλίας, αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή πλούτου της περιοχής και ειδικότερα στην ομώνυμη πεδιάδα του Πάδου, λεγόμενη και Παδονία ή Παδανία.

Οι διώρυγες του είναι συγκρίσιμες στην τελειότητα και τον μεγάλο αριθμό τους με τις ολλανδικές. Σπουδαιότερη εξ αυτών είναι εκείνη που συνδέει το Μιλάνο με τον Πάδο. Κατασκευάστηκε τον 12ο αιώνα και θεωρείται η αρχαιότερη διώρυγα σε χρήση σε όλη την Ευρώπη.

Τα πρώτα αντιπλημμυρικά έργα του Πάδου χρονολογούνται από την εποχή των Ετρούσκων. Τον Μεσαίωνα είχαν κυριολεκτικά εξαφανιστεί, γεγονός που επέφερε μεγάλες καταστροφές. Από τον 15ο αιώνα ξεκίνησαν να φτιάχνονται νέα έργα, που συνεχίστηκαν στους νεότερους χρόνους.

Το 1872 σημειώθηκε μια πολύ μεγάλη πλημμύρα, που κατέστρεψε όλη την αγροτική περιοχή της Βόρειας Ιταλίας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Πάδος - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/09/2012.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές. χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|30|03|2021}}

Τα Πυρηναία είναι μία από τις μεγαλύτερες οροσειρές της Ευρώπης. Βρίσκονται ανάμεσα στην Ισπανία και τη Γαλλία και αποτελούν το φυσικό σύνορο των δύο χωρών. Εκτείνονται σε μήκος 480 χιλιομέτρων περίπου, από τον Βισκαϊκό κόλπο μέχρι τη Μεσόγειο Θάλασσα.

Χωρίζονται σε ανατολικά Πυρηναία, προς τη Γαλλία, σε κεντρικά και δυτικά Πυρηναία, προς την Ισπανία. Η ψηλότερη κορυφή τους είναι η Ανέτο (3.404 μ.), στα κεντρικά Πυρηναία και προς την πλευρά της Ισπανίας. Άλλες ψηλές κορυφές είναι: το Μον Περντί (3.352 μ.), η Βενιεμάλ (3.298 μ.), η Μπαλαϊτού (3.146 μ.), η Μονκάλμ (3.080 μ.) κ.ά.

Τα Πυρηναία σχηματίστηκαν σε παλαιότερη εποχή συγκριτικά με τις Άλπεις. Η βασική μάζα τους αποτελείται κυρίως από γνεύσιο και γρανίτη, αλλά και από ασβεστολιθικά πετρώματα. Το υπέδαφος είναι πλούσιο σε σιδηρομεταλλεύματα, άνθρακα, τάλκη, μάρμαρο, κ.ά.. Δεν έχουν σπουδαία ποτάμια, αλλά έχουν μεγάλους χειμάρρους και καταρράκτες, των οποίων η υδροηλεκτρική ενέργεια βοηθά σημαντικά τη βιομηχανία της περιοχής. Ο πιο μεγάλος καταρράκτης είναι ο Γκαβαρνιέ, ο οποίος σχηματίζεται στο ξεκίνημα του χειμάρρου Πο και πέφτει από ύψος 465 μ.. Από τα ανατολικά Πυρηναία, που έχουν πολλούς αυχένες και υψίπεδα, γίνεται η επικοινωνία μεταξύ Γαλλίας-Ισπανίας.

# data[].attributes.attachment_link.title
Πυρηναία - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές . χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο. Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|30|03|2021}} Τα Πυρηναία είναι μία από τις μεγαλύτερες οροσειρές της Ευρώπης.

# data[].attributes.body
Β3 (Δ.Ρ.-Λ.Φ.)

# data[].attributes.attachment_link.title
ΡΟΥΜΑΝΙΑ (2)

# data[].attributes.body
Β2 (Λ.Μ-Ε.Κ.)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ρήνος

Η λεκάνη απορροής του Ρήνου

Πηγές

Γκράουμπυντεν, Ελβετία

Εκβολές

Βόρεια Θάλασσα, Χουκ φαν Χόλαντ, Ρότερνταμ, Ολλανδία

Χώρες Λεκάνης

Ελβετία, Λίχτενσταϊν, Φόραρλμπεργκ, Νότια και Δυτική Γερμανία, Βόρεια και Ανατολική Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία

Μήκος

1.238,8 χλμ.

Υψόμετρο Πηγών

2.345 μ.

Υψόμετρο Εκβολών

0 μ.

Μέση εκροή

2 200 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο

Λεκάνη απορροής

185.300 χμ²

Παραπόταμοι

Ρουρ, Μάιν, Νέκαρ, Λίππε, Ζιγκ, Έμσερ, Μοζέλλας, Αρ, Λαν, Έρφτ, Άαρ, Vinxtbach, Pfrimm, Brohlbach, Nahe, Wutach, Queich, d:Q1472524, Sayn, Dürrenbach, Möhlin, Eisbach, Leimbach, Grand Canal d'Alsace, d:Q402647, Sissle, Wisper, Alb, Saalbach, Rench, Weschnitz, Angerbach, Eckbach, Wehra, Ankerbach, Alb, Lauter, Annaberger Bach, Acher, Birsig, Rehbach, Selz, Βούπερ, Nette, Murg, Kander, Isenach, Modau, Wiese, Έργκολτς, Ιλλ, Hinterrhein, Plessur, Tamina, Landquart, Vorderrhein, Pfinz, Glatt, Biber, Töss, Ill, Möhlinbach, Elz, Murg, Kinzig, Radolfzeller Aach, Ντύσσελ, Wied, Sauer, Schöpfebach, Bechtheimer Kanal, Flehbach, Hohnderfeldbach, Hardtbach, Salzbach, Melbbach, Schwarzbach, Lauter, Rotbach, Strunde, Breitbach, Buersbach, Morgenbach, Dickelsbach, Dickopsbach, Speyerbach, Duffesbach, Durach, d:Q1329926, Vilicher Bach, Etzgerbach, d:Q1420296, d:Q1434890, Moder, Frutz, d:Q1498939, Godesberger Bach, d:Q1537249, d:Q1551849, Kölner Randkanal, Kleine Emscher, Möschbach, Linzer Aach, d:Q1688735, Pulheimer Bach, Mirbesbach, Syre, Kriegbach, Welz-Bach, d:Q1796265, Kalflack, Michelsbach, Nonnenbach, Ohbach, Schwarzbach, d:Q2264533, Stockacher Aach, Sulzbach, d:Q2500373, d:Q2526317, Walluf, Altrhein, Sint-Jansbeek, d:Q15120055, d:Q15134660, Honnefer Graben, Alfterer Bornheimer Bach, Fonsbach, Rheinseitenkanal, Ginsheimer Altrhein, Rheinniederungskanal, Moersbach, Frankenbach (Rhein), Itter, Thur, Birs και Kraichbach

wikidata ()

Ο Ρήνος ( Rhein) είναι ποταμός στην Ευρώπη, ο οποίος πηγάζει στο ελβετικό καντόνι του Γκράουμπυντεν στις νοτιοανατολικές ελβετικές Άλπεις, αποτελεί μέρος των συνόρων Ελβετίας- Αυστρίας, Ελβετίας- Λίχτενσταϊν, Ελβετίας- Γερμανίας και Γαλλίας- Γερμανίας, στη συνέχεια ρέει μέσω της Ρηνανίας και τελικά εκβάλλει στη Βόρεια Θάλασσα στην Ολλανδία.

Η μεγαλύτερη πόλη στον ποταμό Ρήνο είναι η Κολωνία της Γερμανίας με πληθυσμό πάνω από 1.060.000 κατοίκους. Είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης (μετά τον Δούναβη), με μήκος περίπου 1.230 χλμ. και μέση εκροή περίπου 2.900 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο.

Ο Ρήνος και ο Δούναβης αποτελούσαν το μεγαλύτερο μέρος των βόρειων συνόρων της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και, από εκείνη την εποχή, ο Ρήνος υπήρξε μία ζωτικής σημασίας πλωτή οδός που μετέφερε εμπορεύματα και αγαθά. Τα πολλά κάστρα και προϊστορικές οχυρώσεις στις όχθες του επιβεβαιώνουν τη σημασία του. Η σημερινή του πορεία ωστόσο είναι σε μεγάλο βαθμό προϊόν των επεμβάσεων που έλαβαν χώρα μετά τη γαλλική και βιομηχανική επανάσταση. Σήμερα είναι ο ποταμός με το δεύτερο μεγαλύτερο όγκο μεταφορών στον κόσμο μετά τον Μισισιπή.

Επίσης είναι ο ένατος μεγαλύτερος και ένας από τους σημαντικότερους ποταμούς της ηπείρου. Επηρεάζει άμεσα τις ζωές 25.000.000 κατοίκων ενώ όσον αφορά την οικονομία χαρακτηρίζεται από την πολλαπλότητα των χρήσεών του. Το όνομα προέρχεται από τη γαλατική ονομασία Ρένος, που σημαίνει "αυτός που ρέει".

Η λεκάνη απορροής του έχει συνολική έκταση 185.263 χμ² και παρουσιάζει το μεγαλύτερο Μέσο Κατά Κεφαλήν Εισόδημα το χρόνο με 31.822€. Περιλαμβάνει εννιά χώρες: Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Γαλλία, Ελβετία, Ιταλία, Λιχτενστάιν και Αυστρία. Το Δέλτα του είναι το μεγαλύτερο της ηπείρου με εμβαδόν 25.348 χμ².

Ένα μέρος του ποταμού Ρήνου, στην Ολλανδία, χρησιμοποιείται και ως λιμάνι. Γι` αυτόν τον λόγο είναι πλωτός.

Ο Ρήνος διασχίζει τρεις διαφορετικές βιογεωγραφικές ενότητες: την αλπική (Ελβετία και σύνορα με τη Γερμανία), την ηπειρωτική (κεντροευρωπαϊκά υψίπεδα) και την ατλαντική. Χωρίζεται σε τέσσερα σκέλη: τον Αλπικό Ρήνο που προκύπτει από τους τρεις ελβετικούς ποταμούς του Πρότερου και Ύστερου Ρήνου και του Άλμπουλα, τον Υψηλό Ρήνο που περιλαμβάνει το σύνολο της πορείας του από τη λίμνη της Κωνσταντίας κατά μήκος των γερμανο-ελβετικών συνόρων μέχρι τη Βασιλεία, τον Άνω Ρήνο που μέχρι τους λόφους Τάουνους, τον Μέσο Ρήνο μέχρι τη Βόννη, τον Κάτω Ρήνο μέχρι το Νιμέγεν και το δέλτα όπου συναντά τον ποταμό Μεύση και λαμβάνει το όνομα "Νέντεραϊν" (ολλανδικά: Nederrijn).

Ο Ρήνος πηγάζει από τις Ελβετικές Άλπεις από όπου εκκινούν οι τρείς αρχικοί του παραπόταμοι, ο Πρότερος Ρήνος,ο Ύστερος Ρήνος και ο Άλμπουλα. Ο πρώτος πηγάζει από τη λίμνη Τούμα και διασχίζει το φαράγγι της Ρουινόλτα, ενώ ο δεύτερος από τον παγετώνα Παραντίες. Οι δύο παραπόταμοι συναντώνται κοντά στο Ράιχναου. Από εκεί ακολουθεί βόρεια κατεύθυνση ως Αλπικός Ρήνος, περνάει από την πόλη Χουρ ( Chur) και σηματοδοτεί τα σύνορα με το Λιχτενστάιν και κατόπιν με την Αυστρία, για να χυθεί στη λίμνη της Κωσταντίας.

Από τη λίμνη της Κωνσταντίας ξεκινάει ξανά με κατεύθυνση δυτικά και σχηματίζει τους καταρράκτες του στο Σαφχάουζεν, οι οποίοι είναι οι μεγαλύτεροι της Ευρώπης. Στη συνέχεια ενώνεται με τον ποταμό Άαρ, ο οποίος υπερδιπλασιάζει την ροή του. Λόγω αυτού του γεγονότος, θεωρητικά ο Ρήνος θα έπρεπε από το σημείο εκείνο και πέρα να αποκαλείται Άαρ. Αποτελεί το σύνορο με τη Γερμανία και στην πόλη Βασιλεία (στο γόνατο του Ρήνου) στρίβει προς βορρά.

Γερμανία, Γαλλία

Μετά τη Βασιλεία, ως Άνω Ρήνος, σχηματίζει το νότιο τμήμα των Γερμανο-Γαλλικών συνόρων, σε μια πλατιά κοιλάδα, προτού εισχωρήσει στο εσωτερικό της Γερμανίας. Με μήκος άνω των 1.000 χλμ είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Γερμανίας. Εκεί συναντάται και με τους ποταμούς Νέκαρ, Μάιν και Μοζέλλα.

Ο ρομαντικός Ρήνος

Μεταξύ Βίνγκεν και Βόννης, ο Μέσος Ρήνος διασχίζει το Φαράγγι του Ρήνου, το οποίο είναι αρκετά βαθύ και αποτελεί το τμήμα που είναι γνωστό ως ο ρομαντικός Ρήνος, γιατί σε αυτό το τμήμα υπάρχουν πάνω από 40 μεσαιωνικά κάστρα, αμπελώνες και πολλά χωριά. Η σημερινή εικόνα της περιοχής είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα των μεγάλης έκτασης σχεδίων ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων φρουρίων από μέλη κυρίως της πρωσικής αριστοκρατίας και του οίκου των Χοεντσόλερν στα πλαίσια της ανάδειξης της γερμανικής ιστορικής ταυτότητας του ποταμού. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι το 1815 μόνο δύο κάστρα διατηρούντο σε ικανοποιητική κατάσταση λόγω της παρακμής των τοπικών ευγενών και του ξεπερασμένου στρατηγικού χαρακτήρα των φρουρίων. Στην πορεία ανασύστασης μιας ρομαντικής εκδοχής του μεσαιωνικού περιβάλλοντος, πολλά ιστορικά κειμήλια καταστράφηκαν. Τα ανακατασκευασμένα φρούρια υπέφεραν επίσης αναχρονιστικές παρεμβάσεις προκαλώντας αναρίθμητες παρεκβάσεις από την αυθεντική εικόνα των μνημείων. Παράλληλα, η έντονη βιομηχανική ανάπτυξη προκάλεσε την αναγκαστική απώλεια κτιρίων που πολλές φορές εμπόδιζαν την ελεύθερη διάβαση του σιδηροδρόμου.

Η εισροή τουριστών ξεκίνησε στις αρχές του 19ου αιώνα εν μέσω της αύξησης του ενδιαφέροντος των Ευρωπαίων και Βορειοαμερικανών διανοουμένων και αστών για την πολιτισμική κληρονομιά της Ευρώπης. Την ίδια εποχή πλήθυναν οι ομάδες γερμανών νέων που συνέρρεαν στην περιοχή με σκοπό την εξοικείωσή τους με την γερμανική κουλτούρα. Η περιοχή ανακηρύχθηκε το 2002, από την UNESCO, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Πιο πέρα, στον κάτω Ρήνο είναι η φημισμένη για τις βιομηχανίες της περιοχή του Ρουρ. Πλησιάζοντας τα Ολλανδικά σύνορα ο Ρήνος έχει παροχή της τάξης των 2.290 κυβικών μέτρων και πλάτος πάνω από 300 μέτρα.

Ολλανδία - δέλτα

Η πορεία του ποταμού στην Ολλανδία, που εντάσσεται πάραυτα στο δέλτα του είναι αρκετά δαιδαλώδης και οφείλεται στην ευμετάβλητη φύση της περιοχής. Η σημερινή εικόνα του δέλτα είναι αποτέλεσμα της μεγάλης πλημμύρας του 839, όταν τα νερά του Ρήνου εκτράπηκαν προς τον Μεύση, περίπου 30 χιλιόμετρα νότια από την παραδοσιακή του κοίτη που μέσω μια μικρής λίμνης (την Fleo Lacus των Ρωμαίων) κατέληγε στην θάλασσα στο ύψος του Λέιντεν και σήμερα είναι γνωστή ως Παλαιός Ρήνος.

Μεταξύ της κύριας κοίτης του Ρήνου και αυτή του Μέυση δημιουργήθηκαν τα κανάλια του Λεκ, Βάαλ και Νέου Μεύση που μέχρι σήμερα λαμβάνουν τον κύριο όγκο των υδάτων του ποταμού. μερικά χιλιόμετρα πριν τις εκβολές οι δύο ποταμοί δέχονται τα ύδατα κι ενός τρίτου, του Σκάλδη, διαμορφώνοντας το μεγαλύτερο δέλτα της Ευρώπης.

Ο Ρήνος ρέει από τις Άλπεις προς τη Βόρεια θάλασσα, με την σημερινή γεωγραφία και γεωλογία του να είναι αποτέλεσμα της ορογένεσης των Άλπεων πολλά εκατομμύρια έτη πριν.

Στη νότια Ευρώπη, η αρχή έγινε κατά την Τριάσια περίοδο της Μεσοζωικής εποχής, με το άνοιγμα του ωκεανού της Τηθυούς μεταξύ των ευρασιατικών και αφρικανικών τεκτονικών πλακών περίπου 240 με 220 εκατομμύρια χρόνια πριν. Η σημερινή Μεσόγειος θάλασσα προέρχεται από την μεγαλύτερη της Τηθυούς, ενώ 180 εκατομμύρια έτη πριν κατά την Ιουράσια περίοδο οι 2 τεκτονικές πλάκες ανέστραψαν την κατεύθυνση τους και άρχισαν να συμπιέζουν τον πυθμένα της Τηθυούς, σπρώχνοντας τον κάτω από την Ευρασία και οδηγώντας στην ορογένεση των Άλπεων κατά την Ολιγόκαινη και Μειόκαινη περίοδο.

Από την Ηώκαινο εποχή και έως την Μειόκαινη, η συνεχιζόμενη ορογένεση των Άλπεων έφερε και την δημιουργία ρευμάτων τα οποία οδήγησαν στην εμφάνιση ποταμού στην βόρεια Γερμανία και νότια Ολλανδία, ο οποίος αποτέλεσε και το πρώτο κομμάτι του Ρήνου. Κατά την Μειόκαινο εποχή ο Ρήνος δεν έφτανε ως τις Άλπεις, με το κοντινότερο του σημείο να απέχει 450 χλμ βορείως των Άλπεων. Με τον καιρό και μέσω συνενώσεων με διάφορα ρυάκια και μικρότερους ποταμούς, ο όγκος των υδάτων του Ρήνου αυξήθηκε ωστόσο λόγω των παγετώνων η ροή του ποταμού κατέληγε στη βόρεια Γαλλία και κατέληγε στη Μάγχη.

Καθώς η βορειοδυτική Ευρώπη άρχισε να θερμαίνεται και η εποχή των παγετώνων ήταν στο τελικό της στάδιο 22.000 έτη πριν, μεγάλος όγκος νερού από το λιώσιμο των πάγων στα βόρεια, συνενώθηκε με τον Ρήνο και επέκτεινε την ορμή και επέκταση του προς τον νότο δίνοντας του με τον χρόνο τη σημερινή του μορφή.Με το ξεκίνημα της Ολόκαινου εποχής (~11.700 χρόνια πριν), σχηματίστηκε και το δέλτα του Ρήνου στην Ολλανδία με τον ποταμό Μεύση.

Μέχρι το 30.000 π.Χ. ο Ρήνος έρεε στον ποταμό Μάγχη μαζί με έτερους μεγάλους ποταμούς της Ευρώπης όπως ο Τάμεσης· μέχρι το 10.000 π.Χ. δεν πήγαζε από τις Άλπεις αλλά από τον Μέλανα Δρυμό. Το δέλτα του κατοικείτο ήδη από το 4500 π.Χ. Από το 800 π.Χ. το σύνολο του ποταμού έγινε το κέντρο της κελτικής επικράτειας της κεντρικής Ευρώπης. Για πρώτη φορά εμφανίζεται σε γραπτή πηγή στα Απομνημονεύματα περί του Γαλατικού πολέμου του Ιουλίου Καίσαρα, με τις πρώτες γέφυρες να κτίζονται κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η περιγραφή του ρωμαίου στρατηγού αποδεικύει το πλήθος φυλών που διαβίωναν γύρω από τον ποταμό και περιλάμβανε του γαλάτες Ελβέτιους, Λεπόντιους, Σηκουανούς, το γερμανικό φύλο των Τριβόκιων, τους βέλγους Τρεβήριους και τους γερμανούς Μπατάβιους στη σημερινή Ολλανδία. Με την κατάκτηση της Γαλατίας το τμήμα του Ρήνου από το δέλτα του μέχρι τον Μέσο Ρήνο έγινε τμήμα των συνόρων της αυτοκρατορίας· στο ύψος του Νούβιντ το σύνορο περνούσε στην δεξιά όχθη του ποταμού και εισερχόταν στη σημερινή Γερμανία μέχρι το Ρέγκενσμπουρκ. Οι ρωμαίοι στρατηγοί Κόρβουλος και Δρούσος πραγματοποίησαν τις πρώτες μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις ενώνοντας τον Ρήνο με την Μεύση και τον Έιζελ στο δέλτα του. Οι κύριες ρωμαϊκές πόλεις ήταν οι Curia Rhaetorum, Basilia, Bacchi Ara, Mogontiacum, Colonia και Noviomagus. Το τέλος της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην περιοχή επήλθε το 400 μ.Χ. Καθόλη τη διάρκεια της ρωμαϊκής περιόδου ο ποταμός χρησιμοποιείτο ως κύρια εμπορική αρτηρία. Από τις ρωμαϊκές οχυρώσεις που κατασκεύασαν κατά μήκος του Μέσου Ρήνου σήμερα δεν σώζεται σχεδόν τίποτα.

Το 500 μ.Χ. επήλθε υπό τον έλεγχο του βασιλείου των Φράγκων ενώ στα χρόνια του Καρλομάγνου αναδείχθηκε στον κεντρικό άξονα της αυτοκρατορίας του που έγινε γνωστός και ως "η οδός των κληρικών" λόγω της σημασίας των επισκοπικών εδρών της Μάιντς, της Κολωνίας και των Τρεβήρων στην εκλογή των φράγκων αυτοκρατόρων. Η μαζική κατασκευή φρουρίων ξεκίνησε επί Ερρίκου Α΄ στο δεύτερο τρίτο του 10ου αιώνα (πολλά εκ των οποίων ήταν ξήλινα και καταστράφηκαν από τις εισβολές των Μαγιάρων) αλλά επεκτάθηκε κάτω από τη δυναστεία των Στάουφεν (1138-1254). Η αποδυνάμωση της αυτοκρατορικής εξουσίας την ίδια περίοδο, είδε την ανάδειξη πολλών τοπικών ηγεμονίσκων γνωστών στην ιστοριογραφία ως "βαρόνοι ληστές" λόγω της βαριάς φορολογίας που επέβαλαν στα πλεούμενα στον Ρήνο. Αυτοί κατείχαν σημαντικά φρούρια στο Μέσο Ρήνο όπως το Ράινφελς και βρίσκονταν σε άμεσο ανταγωνισμό με τους αρχιεπισκόπους των παραπάνω τριών πόλεων. Το 1254 ιδρύθηκε η Λίγκα των Πόλεων του Ρήνου με πρωτοστάτισσες τη Μάιντς και την Βορμς. Ο βασιλιάς Ροδόλφος Α΄ κατέστρεψε πολλά από τα παραπάνω φρούρια.

Από το 1000 οι κάτοικοι των Κάτω Χωρών ξεκίνησαν την διαδικασία ανάκτησης γης από τον ποταμόκολπο που σχηματίζει ο Ρήνος με τον Σχελντ και τον Μεύση με αποτέλεσμα το 1450 στο δέλτα να έχει ήδη οργανωθεί ένα πλήρες κλειστό σύστημα φραγμάτων. Για όσο διάστημα οι Κάτω Χώρες ανήκαν στην Ισπανική Μοναρχία, ο Ρήνος ενσωμάτωνε μεγάλο μέρος του " Ισπανικού Δρόμου" που ένωνε τις ισπανικές κτήσεις από τη βόρεια Ιταλία μέχρι το Βέλγιο και χρησίμευε ως διάδρομος μετακίνησης των ισπανικών στρατευμάτων κατά μήκος των ανατολικών γαλλικών συνόρων και τροφοδοσίας των επαναστατημένων επαρχιών των Κάτω Χωρών. Οι Κάτω Χώρες και η Ελβετία ανεξαρτητοποιήθηκαν οριστικά μετά το τέλος του Τριακονταετούς Πολέμου το 1648. Την ίδια περίοδο ξεκίνησε το κλείσιμο πολλών καναλιών και η αποκλειστική χρήση των κύριων οδών του ποταμού προς τη θάλασσα. Η ύπαρξη πολλών ανεξάρτητων κρατιδίων που είναι υπεύθυνα για την κατασκευή πολλών φρουρίων που είχαν σκοπό τον έλεγχο και την φορολόγηση των πλεούμενων και η απουσία σχεδίου καθολικής δράσης στον ποταμό είχε καταδικάσει σε μεγάλο βαθμό το εμπόριο κατά μήκος του ποταμού· για την κυκλοφορία ενάντια στο ρεύμα ήταν αναγκαία η ρυμούλκηση από άλογα γι' αυτό και η κίνηση γινόταν κυρίως προς τα βόρεια.

Μετά την ενσωμάτωση της Λωραίνης στο γαλλικό βασίλειο το 1681 από τον Λουδοβίκο ΙΔ΄, ο Ρήνος έγινε το σύνορό του με την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Τότε ξεκίνησε ο γαλλο-γερμανικός ανταγωνισμός για την κυριαρχία στον ποταμό και η διαδικασία "εθνικοποίησης" του ποταμού κυρίως από τη γερμανική πλευρά που δεν έληξε παρά με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επί Ναπολέοντα Α΄ δημιουργήθηκε η σύμμαχος της Γαλλίας Συνομοσπονδία του Ρήνου που διασπάστηκε με το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων, που βρήκε την Πρωσία να κατέχει σημαντικά εδάφη στην δεξιά όχθη του ποταμού όπως την Βεστφαλία και την Ρηνανία. Μαζί με τα έτερα παραποτάμια κράτη ( Κάτω Χώρες, Έσση, Νασσάου, Βάδη, Βαυαρία και Γαλλία) οι Πρώσοι ίδρυσαν την Κεντρική Επιτροπή για την Ναυσιπλοΐα στον Ρήνο, τον αρχαιότερο διεθνή οργανισμό στον κόσμο· παράλληλα, η Συνέδριο της Βιέννης είχε επιβάλει την ελεύθερη μετακίνηση στις ποτάμιες οδούς της ηπείρου. Το 1817 ο μηχανικός από τη Βάδη, Γιόχαν Γκότφριντ Τούλα τέθηκε επικεφαλής των σχεδίων για ρύθμιση της πορείας του Άνω Ρήνου με σκοπό την ανάκτηση του πεδίου κατακλύσεως του ποταμού (ανακτήθηκαν 2.300 χμ² πεδιάδας), ακριβή καθορισμό των συνόρων της Βάδης με τη Γαλλία και προστασία των οικισμών από πλημμύρες. Ως αποτέλεσμα, το μήκος του ποταμού μεταξύ Βασιλείας και Βορμς μειώθηκε κατά 80 χιλιόμετρα και τα νησιά του εξαφανίστηκαν.

Από τις πρώτες δεκαετίες του 19 ου αιώνα οι παραρήνιες πρωσικές κτήσεις ξεκίνησαν μια μαζική μεταστροφή από την αγροτική οικονομία στην βιομηχανία που εξειδικεύθηκε στον άνθρακα, τον σίδηρο και τα χημικά. Ο πληθυσμός των 5,4 εκατομμυρίων διπλασιάστηκε μέχρι τα τέλη του αιώνα και ακολουθήθηκε από την ανάπτυξη ευμεγεθών αστικών περιοχών που με τη σειρά της επιβάρυνε τον ποταμό με τόνους λυμάτων διότι το πρώτο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων εγκαταστάθηκε στη Φρανκφούρτη το 1887 Άλλος λόγος που δυσχέραινε την ποιότητα των υδάτων του ποταμού ήταν η μόλυνση από τα ορυχεία ποτάσας στην Αλσατία. Την ίδια εποχή έκαναν την εμφάνισή τους τα ατμόπλοια. Η γαλλική ήττα στον Γαλλοπρωσικό πόλεμο του 1871 έθεσε το σύνολο του Ρήνου από τη Βασιλεία μέχρι το Λόμπιτ υπό γερμανική εξουσία.

Μεταξύ 1928 και 1959 κατασκευάστηκε το Μεγάλο Κανάλι της Αλσατίας, μεταξύ των γαλλο-ελβετικών συνόρων και του Μπρέισαχ κατά μήκος 61 χμ., που τροφοδοτεί με νερό έξι υδροηλεκτρικά εργοστασία. Σήμερα ο ποταμός είναι ανοικτός στη ναυσιπλοΐα από τις εκβολές του μέχρι το Ράινφελντεν, 15 χμ. ανατολικά της Βασιλείας. Το 1950 ιδρύθηκε η Διεθνής Επιτροπή για την Προστασία του Ρήνου από το σύνολο των παραποτάμιων χωρών. Την 1 η Νοεμβρίου 1986 μετά από πυρκαγιά σε αποθήκες της εταιρείας Sandoz στο Ζβάιτσερχάλε κοντά στην Βασιλεία πάνω από 20 τόνοι χημικά χύθηκαν στον Ρήνο προκαλώντας απόλυτη ερήμωσή του από ποτάμια ζωή. Η πιο πρόσφατη συμφωνία περί προστασίας του ποταμού, με τη συνεργασία πλέον και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν αυτή της Βέρνης του 1999· από τον Ιανουάριο του 2001 έχει τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα Ρήνος 2020 με σκοπό την αειφόρο ανάπτυξη του ποταμού. Σημειωτέον είναι ότι ο ποταμός και η οικολογική σύσταση της κοιλάδας του δεν διατηρούν ουδεμία σχέση με την κατάστασή τους πριν από το 19ο αιώνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι η πεδινή κοιλάδα που εκτείνεται από τη λίμνη της Κωντσταντίας μέχρι τις εκβολές του έχει χάσει το 90% της αυθεντικής της χλωρίδας.

Στις εκβολές του εξελίχθηκε ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια ανθρώπινης παρέμβασης στη φύση. Η παραδοσιακή ανάκτηση εδαφών στις ακτές της Ολλανδίας και η ανάγκη προστασίας τόσο του οικοσυστήματος όσο και του ανθρώπινου περιβάλλοντος οδήγησαν σε μια σειρά παρεμβάσεων του ολλανδικού κράτους, εκ των οποίων προεξέχει το λεγόμενο Σχέδιο του Δέλτα που τέθηκε σε εφαρμογή από το 1958 μέχρι το 1997. Παράλληλα, η Κεντρική Επιτροπή για τον Ρήνο συνεχίζει να λειτουργεί ως το κύριο όργανο διαχείρισης του ποταμού, με έδρα το Στασβούργο, σε στενή συνεργασία με τις παραδουνάβιες χώρες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Ρήνος συνδέεται με τους εξής ποταμούς: Σχελντ (1832), Ροδανός (1833), Σηκουάνας (1853), Έλβας (1938), Δούναβης (1843 και 1992). Με τον Μάιν συνδέεται μέσω του καναλιού Ρήνου-Μάιν-Δούναβη που είναι απόγονος του πρώτου μεγάλου σχεδίου ένωσης των ποτάμιων οδών, του καναλιού του Καρλομάγνου (793).

Στη λεκάνη απορροής του Ρήνου είναι κτισμένες πενήντα πόλεις με πάνω από 100.000 πληθυσμό, με τους αστικούς ιστούς να καταλαμβάνουν το 8% της επιφάνειάς της. Οι σημαντικότερες πόλεις που βρίσκονται στις όχθες του ποταμού είναι οι εξής:

Η μυθολογική σημασία του Ρήνου περιγράφεται στο Ο Χρυσός του Ρήνου, ο Εθνικός ύμνος του Λιχτενστάιν ονομάζεται Oben am jungen Rhein (στις αρχές του Ρήνου). Πολλά λογοτεχνικά κείμενα τον έχουν ως πρωταγωνιστή τους· μετά τον Νείλο, είναι ο ποταμός που έχει λάβει τις περισσότερες λογοτεχνικές αναφορές.

Tockner, Klement et al. (2009), Rivers of Europe. Elsevier Ltd. Λονδίνο, Σαν Ντιέγκο. σελ.4.

Hydrologischer Atlas der Schweiz 2002, Tafel 5.4 Natürliche Abflüsse 1961-1980 (Ausschnitt Αρχειοθετήθηκε 2011-07-07 στο Wayback Machine.)

ICPR, IKSR CIPR ICBR. "ICPR: Rhine". www.iksr.org. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Νοεμβρίου 2015.

Liber IV, cap. 10: "Rhenus autem oritur ex Lepontiis, qui Alpes incolunt, et longo spatio per fines Nantuatium, Helvetiorum, Sequanorum, Mediomatricorum, Tribocorum, Treverorum citatus fertur et, ubi Oceano adpropinquavit, in plures diffluit partes multis ingentibus insulis effectis, quarum pars magna a feris barbaris nationibus incolitur, ex quibus sunt qui piscibus atque ovis avium vivere existimantur, multis capitibus in Oceanum influit."

Shaw, Jonathan (Ιούλιος-Αύγουστος 2006). "Taming the Rhine. A history lesson on unintended consequences". Harvard Magazine.

Aaron Schwabach "The Sandoz Spill: The Failure of International Law to Protect the Rhine from Pollution" Ecology Law Quarterly. vol.16 Issue 2. 1989

"Deltawerken - Deltaworks". www.deltawerken.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Σεπτεμβρίου 2015.

CCNR. "Central Commission for the Navigation of the Rhine - Introduction". www.ccr-zkr.org.

Nienhuis, Piet H. (2002), The Rhine: An Eco-Biography, 1815-2000. University of Washington Press.

Carlo Picchio, "Ρήνος: γοητευτικό ταξίδι σε ρομαντικά τοπία",Ιστορία Εικονογραφημένη, τεύχος 76 (Οκτώβριος 1974), σελ. 20-31

Taylor, Robert (1998), The castles of the Rhine: recreating the Middle Ages in modern Germany. Wilfrid Laurier University Press, Waterloo, Οντάριο Taylor 1998:

Urs Uelinger et al. (2009), "The Rhine River Basin". στο Tockner, Klement et al. (2009), Rivers of Europe. Elsevier Ltd. Λονδίνο, Σαν Ντιέγο.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ρήνος - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ρήνος Η λεκάνη απορροής του Ρήνου Πηγές Γκράουμπυντεν, Ελβετία Εκβολές Βόρεια Θάλασσα, Χουκ φαν Χόλαντ, Ρότερνταμ, Ολλανδία Χώρες Λεκάνης Ελβετία, Λίχτενσταϊν, Φόραρλμπεργκ, Νότια και Δυτική Γερμανία, Βόρεια και Ανατολική Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία Μήκος 1.238,8 χλμ. Υψόμετρο Πηγών 2.345 μ. Υψόμετρο Εκβολών 0 μ.

# data[].attributes.location_name
Καρπάθια Όρη

# data[].attributes.headline
Καρπάθια Όρη

# data[].attributes.subject
Καρπάθια Όρη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/03/2015.

Τα Καρπάθια Όρη είναι οροσειρά που σχηματίζει τόξο μήκους περίπου 1.500 χιλιομέτρων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και είναι η δεύτερη σε μήκος οροσειρά στην Ευρώπη (μετά τα Σκανδιναβικά Ορη, 1.700 χλμ.). Διαθέτουν τους βιότοπους για τους μεγαλύτερους Ευρωπαϊκούς πληθυσμούς καφέ αρκούδας, λύκου, αίγαγρου και λύγκα, με την υψηλότερη συγκέντρωση στη Ρουμανία, καθώς και πάνω από το ένα τρίτο όλων των Ευρωπαϊκών φυτικών ειδών. Τα Καρπάθια και πρόποδές τους έχουν πολλά ιαματικά και μεταλλικά νερά, με τη Ρουμανία να διαθέτει το ένα τρίτο των συνολικών της Ευρώπης. Η Ρουμανία διαθέτει επίσης τη μεγαλύτερη επιφάνεια παρθένων δασών στην Ευρώπη (πλην της Ρωσίας), τα περισσότερα από αυτά στα Καρπάθια, με τα Νότια Καρπάθια να αποτελούν τη μεγαλύτερη αδιάσπαστη δασική έκταση της Ευρώπης.

Τα Καρπάθια αποτελούν μια αλυσίδα οροσειρών που απλώνωνται ως τόξο από την Τσεχία (3%) στα βορειοδυτικά, μέσω Σλοβακίας (17%), Πολωνίας (10%), Ουγγαρίας (4%) και Ουκρανίας (11%) μέχρι τη Ρουμανία (53%) στα ανατολικά και στη συνέχεια τις Σιδηρές Πύλες στον Ποταμό Δούναβη, μεταξύ Ρουμανίας και Σερβίας (2%) στα νότια. Η υψηλότερη οροσειρά των Καρπαθίων είναι τα Τάτρα, στα σύνορα Σλοβακίας και Πολωνίας, όπου οι υψηλότερες κορυφές ξεπερνούν τα 2.600 μέτρα. Η δεύτερη ψηλότερη οροσειρά είναι τα Νότια Καρπάθια στη Ρουμανία, όπου οι υψηλότερες κορυφές ξεπερνούν τα 2.500 μέτρα.

Τα Καρπάθια συνήθως υποδιαιρούνται σε τρία μεγάλα τμήματα : τα Δυτικά Καρπάθια (Τσεχία, Πολωνία, Σλοβακία), τα Ανατολικά Καρπάθια (νοτιοανατολική Πολωνία, ανατολική Σλοβακία, Ουκρανία, Ρουμανία) και τα Νότια Καρπάθια (Ρουμανία, Σερβία).

Οι σημαντικότερες πόλεις μέσα ή κοντά στα Καρπάθια είναι η Μπρατισλάβα και το Κόσιτσε στη Σλοβακία, η Κρακοβία στην Πολωνία, η Κλουζ-Ναπόκα, το Σιμπίου και το Μπρασόβ στη Ρουμανία και το Μίσκολτς στην Ουγγαρία.

Το όνομα "Καρπάθια" πιθανόν να προέρχεται από τους Κάρπους ή Καρπιάνους, Δακική φυλή. Σύμφωνα με το Ζώσιμο η φυλή αυτή ζούσε μέχρι το 381 στις ανατολικές πλαγιές των Καρπαθίων. Η Λέξη ίσως να προέρχεται από μια Ινδοευρωπαϊκή λέξη, που σήμαινε "βράχος". Στη Θρακική Ελληνική Καρπάτης όρος σήμαινε "βραχώδες βουνό". Οι Κάρποι ίσως να ήταν παρόμοια ή ταυτόσημη με άλλη φυλή που ζούσε στην περιοχή και ονομαζόταν Καρπόδακες, κατά κυριολεξία "Κάρποι Δάκες".

Η οροσειρά ονομάζεται Karpaty στα Τσεχικά, Πολωνικά και Σλοβακικά, "Карпати" στα Ουκρανικά, Carpați στα Ρουμανικά, Karpaten στα Γερμανικά, Kárpátok στα Ουγγρικά, Karpati στα Σερβικά και Карпати στα Βουλγαρικά.

Σε ύστερα Ρωμαϊκά έγγραφα τα Ανατολικά Καρπάθια Ορη αναφέρονταν ως Montes Sarmatici (που σημαίνει Σαρματικά Ορη). Τα Δυτικά Καρπάθια ονομάζονταν Carpates, όνομα καταγεγραμμένο για πρώτη φορά στη Γεωγραφία του Πτολεμαίου (2ος αιώνας μ.Χ.).

Τα Καρπάθια αρχίζουν με τη Γκόρα Σβιετέγκο Μαρτσίνα, 384 μ., στο Ταρνόβ (ΝΑ Πολωνία). Περιβάλλουν τη Ρουθηνία και την Τρανσυλβανία με ένα μεγάλο ημικύκλιο, απλώνονται προς τα νοτιοανατολικά και τερματίζονται στο Δούναβη, κοντά στην Ορσοβα της Ρουμανίας. Το συνολικό μήκος των Καρπαθίων ξεπερνά τα 1.500 χλμ. και το πλάτος της οροσειράς ποικίλλει μεταξύ 12 και 500 χλμ. Τα μεγαλύτερα ύψη των Καρπαθίων είναι εκεί όπου αυτά έχουν μεγαλύτερο πλάτος. Το σύστημα αποκτά το μεγαλύτερο πλάτος του στο οροπέδιο της Τρανσυλβανίας και στα νότια των Τάτρα - της υψηλότερης οροσειράς, στην οποία το "Γκερλαχόβσκι στιτ" στη Σλοβακία είναι η υψηλότερη κορυφή με 2.655 μ. Τα Καρπάθια καλύπτουν μια έκταση 190.000 τετ.χλμ. και, μετά τις Άλπεις, αποτελούν το δεύτερο πιο εκτεταμένο ορεινό σύστημα στην Ευρώπη.

Αν και συνήθως αναφέρονται ως οροσειρά, τα Καρπάθια δεν αποτελούν στην πραγματικότητα μια συνεχή οροσειρά. Αποτελούνται μάλλον από αρκετά ορογραφικά και γεωλογικά διακριτά υποσύνολα, παρουσιάζοντας εξ ίσου μεγάλη δομική ποικιλία με τις Αλπεις. Τα Καρπάθια, που ξεπερνούν σε ύψος τα 2.500 μέτρα σε λίγα μόνο σημεία τους, δεν έχουν τις απότομες κορυφές, την εκτεταμένη χιονοκάλυψη, τους μεγάλους παγετώνες, τους ψηλούς καταρράκτες και τις πολλές μεγάλες λίμνες, που είναι συνηθισμένα στις Αλπεις. Θεωρείτο ότι καμμία περιοχή της οροσειράς των Καρπαθίων δεν έμενε καλυμμένη με χιόνι καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και ότι δεν υπήρχαν παγετώνες αλλά πρόσφατες έρευνες από Πολωνούς επιστήμονες αποκάλυψαν μια μονίμως παγωμένη και παγετώδη περιοχή στα Ορη Τάτρα. Τα Καρπάθια στο ψηλότερο σημείο τους είναι τόσο ψηλά όσο η μέση περιοχή των Αλπεων, με την οποία έχουν κοινή όψη, κλίμα και χλωρίδα. Τα Καρπάθια χωρίζονται από τις Αλπεις με το Δούναβη. Οι δύο οροσειρές συναντώνται σε ένα μόνο σημείο, στα Ορη Λάιτα, στη Μπρατισλάβα. Ο Δούναβης τα χωρίζει επίσης από τον Αίμο στην Ορσοβα της Ρουμανίας. Η κοιλάδα του Μοράβα και του Όντερ χωρίζει τα Καρπάθια από τις οροσειρές της Σιλεσίας και της Μοραβίας, που ανήκουν στη μεσαία πτέρυγα του μεγάλου Κεντρικού Ορεινού Συστήματος της Ευρώπης. Σε αντίθεση με τις άλλες πτέρυγες του συστήματος τα Καρπάθια, που αποτελούν τον υδροκρίτη μεταξύ των βόρειων θαλασσών και της Μαύρης Θάλασσας, περιβάλλονται σε όλες τις πλευρές τους από πεδιάδες, συγκεκριμένα την Παννονική πεδιάδα στα νοτιοδυτικά, την πεδιάδα του Κάτω Δούναβη (Ρουμανία) στα νότια και την πεδιάδα της Γαλικίας στα νοτιοανατολικά. Από τα Καρπάθια όρη πηγάζουν οι ποταμοί Βιστούλας, Δνείστερος, Προύθος, Σερέτης και Τίσα.

Σημαντικές πόλεις μέσα ή κοντά στα Καρπάθια με κατά προσέγγιση φθίνουσα σειρά του πληθυσμού:

Στη Σλοβακία υπάρχουν 10 κορυφές με υψόμετρο από 2.600 έως 2.655 μέτρα και στη Ρουμανία 12 κορυφές με υψόμετρο από 2.500 έως 2.544 μέτρα.

Ακολουθεί πίνακας των υψηλότερων, ανά χώρα, κορυφών, τα υψόμετρα, οι γεωλογικές περιοχές τους και οι θέσεις τους.

Στο Ρουμανικό τμήμα της κύριας οροσειράς των Καρπαθίων οι σημαντικότερες ορεινές διαβάσεις είναι (αρχίζοντας από τα Ουκρανικά σύνορα) οι Πρίσλοπ, Ρόντνα, Τίχουτα (γνωστή και ως Μπόργκο), Τούλγκες, φαράγγι Μπίκαζ, Γκίμες, Ουζ, Οϊτούζ, Μπουζάου, Πρεντεάλ (που τη διασχίζει η σιδηροδρομική γραμμή από το Μπρασόβ στο Βουκουρέστι), Τούρνου Ρόσου (340 μ., μέσω του στενού φαραγγιού του Ποταμού Ολτ, τη διασχίζει η σιδηροδρομική γραμμή από το Σιμπίου στο Βουκουρέστι), Βούλκαν, Τερέγκοβα και οι Σιδηρές Πύλες (που διασχίζονται και οι δύο από τη σιδηροδρομική γραμμή από την Τιμισοάρα στην Κραϊόβα.

Στην περιοχή που καταλαμβάνεται σήμερα από τα Καρπάθια υπήρχαν παλαιότερα μικρότερες ωκεάνειες λεκάνες. Τα Καρπάθια Ορη σχηματίσθηκαν κατά την Αλπική ορογένεση στο Μεσοζωικό αιώνα και την Τριταία περίοδο, με τη μετακίνηση των τεκτονικών πλακών ALCAPA, Tίσα και Δακίας πάνω από καταβυθιζόμενο οκεάνειο φλοιό. Τα βουνά πήραν τη μορφή γραμμών πτυχώσεων και ωθήσεων με γενικά βόρεια σύγκλιση στο δυτικό τομέα, βορειοανατολική προς ανατολική σύγκλιση στο ανατολικό τμήμα και νοτιοανατολική σύγκλιση στο νότιο τμήμα.

Το εξωτερικό, γενικά βόρειο, τμήμα της ορογενετικής ζώνης είναι ένα επικαθήμενο πρίσμα της Τριταίας μιας λεγόμενης Ζώνης φλύσχη δημιουργημένο από πετρώματα που αποξέστηκαν από το θαλάσσιο πυθμένα και ωθήθηκαν πάνω από τη Βόρεια Ευρωπαϊκή πλάκα. Η επικαθήμενη σφήνα των Καρπαθίων αποτελείται από αρκετές λεπτές στρώσεις τουρβιδιτικών ιζημάτων από την Κρητιδική έως την Παλαιογενή. Η ώθηση των ιζημάτων φλύσχη πάνω στα Καρπάθια προκάλεσε το σχηματισμό της Καρπαθιανής λεκάνης. Το οριο μεταξύ της Ζώνης φλύσχη και των εσωτερικών ορογενετικών ζωνών στο δυτικό τμήμα της οροσειράς χαρακτηρίζεται από τη Ζώνη Πιενίνι Κλίπεν, μια στενό πολύπλοκη ζώνη πολυφασικών θλιπτικών παραμορφώσεων, που αργότερα συμμετείχε σε μια υποτιθέμενη ρηγματογενή ζώνη. Οι εσωτερικές ζώνες στα δυτικά και ανατολικά τμήματα περιέχουν παλαιότερα πυρηγενή πετρώματα, που είχαν μετατραπεί σε τουρβιδιτικά ιζήματα του Μεσοζωικού. Κατά τη Μέση Μειόκαινο η ζώνη αυτή επηρεάσθηκε από έντονη αλκαλική ηφαιστειακή δράση που αναπτύχθηκε πάνω από τη ζώνη καταβύθισης των λεκανών φλύσχη. Την ίδια στιγμή το εσωτερικό της ορογενετικής ζώνης επηρεάσθηκε από εκτεταμένες δομές της Παννονικής Λεκάνης.

Σίδηρος, χρυσός και άργυρος βρέθηκαν σε μεγάλες ποσότητες στα Δυτικά Καρπάθια. Μετά την κατάκτηση της Δακίας από το Ρωμαίο αυτοκράτορα Τραϊανό, αυτός επέστρεψε στη Ρώμη με πάνω από 165 τόνους χρυσού και 330 τόνους αργύρου.

Η μεγαλύτερη οροσειρά είναι τα Τάτρα.

Μεγάλο τμήμα των δυτικών και βορειοανατολικών Εξωτερικών Καρπαθίων στην Πολωνία, την Ουκρανία και τη Σλοβακία ονομάζονται παραδοσιακά Μπέσκιντ.

Το γεωλογικό όριο μεταξύ Δυτικών και Ανατολικών Καρπαθίων συμπίπτει χοντρικά με τη γραμμή (από νότο προς βορρά) μεταξύ των πόλεων Μιχάλοβτσε, Μπαρντέγιοφ, Νόβι Σακτς και Τάρνοφ. Σε παλαιότερα συστήματα το όριο συνεχίζει ανατολικότερα (από βορρά προς νότο) κατά μήκος των ποταμών Σαν και Οσλάβα (Πολωνία), της πόλης Σνίνα (Σλοβακία) και του ποταμού Τούρια (Ουκρανία). Βιολόγοι πάντως επεκτείνουν το όριο ακόμη ανατολικότερα.

Το όριο μεταξύ ανατολικών και νότιων Καρπαθίων σχηματίζεται από τη Διάβαση Πρεντεάλ, νότια του Μπρασόβ και της Κοιλάδας Πράχοβα.

Οι Ουκρανοί ενίοτε εννοούν ως "Ανατολικά Καρπάθια" μόνο τα Ουκρανικά Καρπάθια (ή Δασώδη Καρπάθια), δηλαδή το τμήμα τους που βρίσκεται κυρίως στα εδάφη τους (δηλ., βόρεια της Διάβασης Πρίσλοπ), ενώ οι Ρουμάνοι ενίοτε εννοούν ως "Ανατολικά Καρπάθια" μόνο το τμήμα τους που βρίσκεται στα δικά τους εδάφη (δηλ. από τα Ουκρανικά σύνορα ή τη Διάβαση Πρίσλοπ προς νότον), που το υποδιαιρούν σε τρεις απλά γεωγραφικές ομάδες (βορεια, κεντρική, νότια) αντί για Εξωτερικά και Εσωτερικά Ανατολικά Καρπάθια. Αυτά είναι :

Το Μπούκοβελ (δυτική Ουκρανία) είναι ένα από τα μεγαλύτερα χιονοδρομικά κέντρα στα Καρπάθια.

Λούντβιχ Γκράινερ (1796-1882), σημαίνων εμπειρογνώμων διαχείρισης βιομηχανίας ξυλείας, που εντόπισε την Κορυφή Γκερλαχόφσκι ως την ψηλότερη των Καρπαθίων.

Από στρατιωτικής άποψης, τα Καρπάθια αποτελούν ένα ισχυρό φυσικό αμυντικό φράγμα, που εφόσον έχει οργανωθεί η άμυνα αυτών, προασπίζει κυρίως την πεδιάδα της Ουγγαρίας και το υψίπεδο της Τρανσυλβανίας από επιθέσεις, τόσο από Β. όσο και από Α.

Και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους στα Καρπάθια όρη διεξήχθησαν σφοδρές μάχες, ειδικότερα:

Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο το 1915 διεξήχθησαν μάχες μεταξύ των αυστρο-γερμανικών στρατευμάτων και των ρωσικών, όπου τα μεν πρώτα μετά τις αρχικές αποτυχίες συμπτύχθηκαν στις παραπάνω διαβάσεις των Καρπάθιων επί των οποίων και αμύνονταν.
Ακολούθησε όμως ισχυρή ρωσική επίθεση με σφοδρότητα που επέφερε τη διάσπαση του αυστριακού μετώπου και την κάθοδο των Ρώσων στην πεδιάδα, την οποία όμως αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τον Μάιο του 1915, μετά από σφοδρή αντεπίθεση όπου διασπάστηκε το ρωσικό μέτωπο στη θέση Τάρνοβ - Γκάρλιτς των ανατολικών Μπεσκίνδε.

Στο δε Β' Παγκόσμιο Πόλεμο διεξήχθησαν ομοίως σφοδροί αγώνες το 1944 μεταξύ τριών ρωσο-ουκρανικών στρατιών και δύο γερμανο-ουγγρικών στρατιών και μιας τεθωρακισμένης στρατιάς. Μετά από μακρά σειρά μαχών τελικά η γερμανο-ουγγρική άμυνα διασπάστηκε και τον Οκτώβριο του 1944 τα ρωσικά στρατεύματα εισήλθαν στην ουγγρική πεδιάδα από πολλά σημεία απ΄ όπου και συνέχισαν τις επιθέσεις τους προς τη Βουδαπέστη.

# data[].attributes.attachment_link.title
Καρπάθια Όρη - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 22/03/2015. Τα Καρπάθια Όρη είναι οροσειρά που σχηματίζει τόξο μήκους περίπου 1.500 χιλιομέτρων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και είναι η δεύτερη σε μήκος οροσειρά στην Ευρώπη (μετά τα Σκανδιναβικά Ορη, 1.700 χλμ.).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 28/03/2016.

Οι Άλπεις είναι σύστημα οροσειρών στην Ευρώπη και εκτείνονται από την Αυστρία και την Σλοβενία στα ανατολικά, μέσω της Ιταλίας, της Ελβετίας, του Λίχτενσταϊν και της Γερμανίας έως την Γαλλία στα δυτικά. Η λέξη Άλπεις σημαίνει βουνά. Η ψηλότερη κορυφή των Άλπεων είναι το Μον Μπλαν ( Mont Blanc) με 4.810 μέτρα στα Γαλλοϊταλικά σύνορα. Το σύστημα δημιουργήθηκε σε δεκάδες εκατομμύρια χρόνια από τη σύγκρουση της Ευρωπαϊκής με την Αφρικανική τεκτονική πλάκα, η οποία δημιούργησε τις Αλπικές πτυχώσεις και οδήγησε στο σχηματισμό του συστήματος./

Οι Άλπεις χωρίζονται γενικά στις Δυτικές Άλπεις και τις Ανατολικές Άλπεις. Ο διαχωρισμός γίνεται κατά μήκος της λίμνης Κόνσταντς κατά μήκος του Ρήνου ως τη λίμνη Κόμο. Οι Δυτικές Άλπεις βρίσκονται στην Ιταλία, Γαλλία και Ελβετία ενώ οι Ανατολικές Άλπεις στις Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία, Λίχτενσταϊν, Σλοβενία και Ελβετία. Η υψηλότερη κορυφή των Δυτικών Άλπεων είναι το Μον Μπλαν, στα 4.810 μέτρα και των Ανατολικών Άλπεων το Πιζ Μπερνίνα στα 4.052 μέτρα.

Μια σειρά από χαμηλότερες οροσειρές διατρέχουν παράλληλα την κεντρική αλυσίδα των Άλπεων, συμπεριλαμβανομένων των Γαλλικών Προάλπεων.

Η λέξη Άλπεις, προέρχεται πιθανότατα από την Ίνδοευρωπαική λέξη *albʰos = λευκός, υπόλευκος, αρχ.ελλ.: Άλφός, Alphos, Alfós, λατ.: Albus, λευκό, αρχ.γερ.: albiz, Κύκνος, ίσως επειδή το χρώμα του είναι λευκό, οπότε και στα Όρη δόθηκε αυτή η ονομασία, που σημαίνει ″Λευκά Όρη" (Άλπεις).

Τα όρια των Άλπεων εξαρτώνται από το νόημα που δίνεται στον όρο Άλπεις αναφερόμενοι στην μεγάλη οροσειρά της κεντρικής Ευρώπης.

Σήμερα, τα όρια των Άλπεων συνήθως βασίζονται σε γεωλογικά κριτήρια, γεγονός που σημαίνει πως οι λόφοι που αναπτύχθηκαν από κοινού με τα υψηλότερα μέρη των Άλπεων συμπεριλαμβάνονται επίσης. Για παράδειγμα, στην Αυστρία το Βιενερβάλντ (Wienerwald), ένα δασώδες ακρωτήριο, θεωρείται συνήθως μέρος των Άλπεων, ενώ οι λόφοι της βόρειας Άνω Αυστρίας και της βορειοδυτικής Κάτω Αυστρίας, που γεωλογικά είναι πολύ παλαιότεροι, δεν περιλαμβάνονται.

Κεντρικές διαβάσεις

Αν και οι Άλπεις σχηματίζουν ένα φυσικό οχυρό, ποτέ δεν αποτέλεσαν αδιάβατο οχυρό. Από παλαιότερες εποχές μέχρι σήμερα, διασχίστηκαν για διάφορους σκοπούς, όπως πολεμικούς και εμπορικούς, και αργότερα από προσκυνητές, φοιτητές και τουρίστες. Τα μέρη που διασχίστηκαν αποκαλούνται περάσματα, και είναι σημεία στα οποία η αλπική αλυσίδα βυθίζεται για να δημιουργήσει κοιλώματα. Σήμερα υπάρχουν αρκετοί δρόμοι και σιδηροδρομικοί δίοδοι.

Το κλίμα των Άλπεων είναι το ίδιο με το κλίμα -ή τις μέσες καιρικές συνθήκες- της κεντρικής Αλπικής περιοχής της Ευρώπης. Η θερμοκρασία μειώνεται από το επίπεδο θαλάσσης σε υψηλότερες περιοχές της ατμόσφαιρας. Το αποτέλεσμα των οροσειρών στους επικρατούντες ανέμους είναι η μεταφορά ζεστού αέρα, που ανήκει σε χαμηλότερη περιοχή, στην υψηλότερη ζώνη, όπου επεκτείνεται σε όγκο με ανάλογη απώλεια θερμότητας, συχνά συνοδευόμενο από την καθίζηση της ομίχλης με τη μορφή χιονιού ή βροχής. Οι Άλπεις είναι το πιο κρύο μέρος της Ευρώπης, καθώς η θερμοκρασία της βρίσκεται στους -66°C.

Δεν είναι πολλά γνωστά για τους πρώτους κατοίκους των Άλπεων, εκτός από τις λιγοστές αναφορές Ρωμαίων και Ελλήνων ιστορικών και γεωγράφων. Μερικές λεπτομέρειες έχουν φτάσει ως εμάς από την κατάκτηση πολλών Αλπικών φυλών από τον Αύγουστο.

Η διαδοχική μετανάστευση και κατάληψη της Αλπικής περιοχής από διάφορες Τευτονικές φυλές από τον 5ο ως τον 6ο αιώνα είναι επίσης γνωστές μόνο σχηματικά , γιατί σ'αυτούς, όπως και στους Φράγκους βασιλιάδες και αυτοκράτορες, οι Άλπεις πρόσφεραν μία δίοδο από ένα μέρος σε άλλο παρά μόνιμη κατοικία.

Μετά την τελική διάλυση την Καρολινγκιανής Αυτοκρατορίας στον 10ο και 11ο αιώνα αρχίζει η καταγραφή της τοπικής ιστορίας διαφόρων μερών των Άλπεων.

Πολλοί συγγραφείς θεωρούν την ανάπτυξη καρπών ως το χαρακτηριστικών των ορεινών περιοχών. Ωστόσο υπάρχουν πολλές ποικιλίες καλλιεργούμενων κοινών ειδών με διαφορετικές κλιματολογικές απαιτήσεις.

Ένα φυσικό όριο παρέχεται από την παρουσία βασικών φυλλοβόλων δέντρων όπως η βελανιδιά, η οξιά, η μελία και ο πλάτανος. Αυτά δεν φτάνουν στο ίδιο υψόμετρο και ούτε συναντώνται συχνά να αναπτύσσονται παράλληλα. Ωστόσο, το ανώτατο όριό τους αντιστοιχεί με αρκετή ακρίβεια στην αλλαγή από ένα μέτριο σε ένα ψυχρότερο κλίμα που αποδεικνύεται περαιτέρω από αλλαγή στην άγρια βοτανική βλάστηση. Το όριο βρίσκεται συνήθως μεταξύ των 1.200 μέτρων από τη θάλασσα στην βόρεια πλευρά των Άλπεων, ενώ στις νοτιότερες πλαγιές φτάνει συνήθως τα 1.500 μέτρα, ορισμένες φορές και τα 1.700 μέτρα.

Δεν πρέπει να εννοηθεί πως η περιοχή αυτή σημαδεύεται πάντα από την παρουσία των χαρακτηριστικών δέντρων. Η ανθρώπινη ανάμειξη έχει συμβάλει στον αφανισμό τους σε πολλές περιοχές και, εξαιρουμένων των δασών από οξιές στις Αυστριακές Άλπεις, δύσκολα μπορεί κανείς να συναντήσει αξιοσημείωτα δάση φυλλοβόλων δένδρων. Σε πολλές περιοχές όπου υπήρχαν τέτοια δάση, έχουν αντικατασταθεί από σκωτικά πεύκα και ερυθρελάτες που είναι πιο ανθεκτικά στην βόσκηση.

# data[].attributes.attachment_link.title
Άλπεις - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 28/03/2016. Οι Άλπεις είναι σύστημα οροσειρών στην Ευρώπη και εκτείνονται από την Αυστρία και την Σλοβενία στα ανατολικά, μέσω της Ιταλίας, της Ελβετίας, του Λίχτενσταϊν και της Γερμανίας έως την Γαλλία στα δυτικά.

# data[].attributes.attachment_link.title
Πολωνία αξιοθεατα - Πόζναν η παλιά πόλη με το δημαρχείο

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.body
Β2 Σ.Κ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Εργασία Πολωνία

# data[].attributes.body
Β1 (Α.Σ.-Ε.Γ.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Η Αγγλία (1)

# data[].attributes.attachment_link.title
Τα Πάρκα του Δούναβη

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Δούναβης

Πηγές

Μέλανας Δρυμός, Γερμανία

Εκβολές

Εύξεινος Πόντος, Ρουμανία

Μήκος

2.872 χλμ.

Μέση εκροή

5 433 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο

Λεκάνη απορροής

817.000 τ.χλμ.

Παραπόταμοι

Ιν, Σάβα, Τίσα, Δράβος, Ίσαρ, Λεχ, Ρις, Βέστερναχ, Ολτ, Argeș River, Σερέτης, Rusenski Lom, Προύθος, Weihung, Leibi, Γκυντς, Roth, Biber, Leitha, Μοράβας, Erlauf, Κανάλι Ρήνου-Μάιν-Δούναβη, Ίλλερ, Schutter, Rába, Krems, Váh, Μεγάλος Μοράβας, Hron, Τίμις, Yantra, Enns, Iskar, Zusam, Zwiefalter Aach, Wolfach, Ybbs, Aschach, Ιλτς, Kamp, Schwechat River, Brigach, Breg, Regen, Άλτμυλ, Άμπενς, Ablach, Aiterach, Aist, Aitrach, Λάουνχερτ, Schwarze Laber, Bära, Jiu River, Fischa, Blau, Σμούτερ, Φρίντμπεργκερ Αχ, Νέρα, Große Laber, Traun, Melk, Βούκα, Πάαρ, Vedea River, Traisen, Κανάλι του Δούναβη, Βιέννη (ποταμός), Naab, Ιαλομίτσα, Schmiech, Μίντελ, Gaißa, Kinsach, Φιλς, Βέρνιτς, Jasenička, Osam, Biberbach, Ipoly, Τίμοκ, Braunsel, Aranyhegyi-patak, Pielach, Μπρεντζ, Cerna (Danube), Rábca, Innbach, d:Q873910, ysper, Nau, Gusen, Lauter, d:Q899504, Sió, Karaš, Kessel, Călmățui River, Donaugraben, Wiesent, Erlau, Egau, d:Q1307839, Πεκ, d:Q1328101, Elta, Naarn, Μλάβα, Által-ér, Gießenbach, Glött, d:Q1548489, d:Q1548774, d:Q1559329, Hengersberger Ohe, Sarmingbach, Mailinger Bach, Ostrach, Stille Musel, Kanzach, d:Q1738343, Kleine Donau, Kleine Mühl, Kleine Ohe, Vit, Klosterbach, Krähenbach, Kötach, Otterbach, Vydrica, Perschling river, Archar River, Pfatter, Ranna, Rodl River, Rot, d:Q2177980, d:Q2246193, Schmiecha, Schwarzach, Stehbach, Ogosta, d:Q2387944, Rötelbach, Camenița River, Ursentalbach, Ussel, Wulfbach, Bolečica, Lom, Mostonga, Jezava, Nadela, Σρέμπρνιτσα, Ζέπα, Πόρετσκα, d:Q4101142, Ribiș River, Crușovița River, Oravița River, Elișeva River, Pârâul Țiganilor, Boșneag River, Caonița River, Sicolovăț River, Aiorman River, Vodița River, Sușcava River, Tișovița River, Stariște River, Blahnița River, Dudaș River, Plavișevița River, Topolnița River, Călmățui River, Recița River, Țibrin River, Costinețiu River, Valea Mare River, Desnățui River, Bistrița River, Alibeg River, Almălău River, Bahna River, Baronul River, Begena River, Berza River, Berzasca River, Budovar, Calachioi River, Canaraua Fetei River, Canlia River, Celei River, Cerna River, Chichirgeaua River, Ciuceavca River, Cozla River, Drincea River, Dunărea River, Dâlboca River, Galița River, Groțca River, Gârla Ciulinețul, Ieșelnița River, Iuți River, Jegălia River, Jidoștița River, Jieț River, Liuborajdia River, Liubotina River, Livadica, Luncavița River, Mala River, Mostiștea River, Mraconia River, Nedeia River, Nămolești River, Paolina River, Parapanca River, Peștera River, Ponicova River, Prva River, Rasova River, Râul Mic, Saraoschi River, Sirina River, Suhodolu River, Suva River, Danube, Sâi River, Sărăceaua River, Topolog River, Ursa River, Valea Mare River, Valea Plopilor River, Valea Satului River, Varad River, Vederoasa River, Zascoc River, Zboiul River, d:Q9347789, d:Q12293889, Baja Canal, Urluia River, Jijila River, Detten Bach, Feckinger Bach, d:Q15820374, Τσούσαμ, d:Q16740433, Fladnitz (Danube), d:Q17325658, Schwarzach, d:Q19284671, Dandlbach, d:Q23930113 και d:Q12292891

wikidata ()

Ο Δούναβης (Γερμ. Donau, Σλοβακ. Dunaj, Ουγγρ. Duna, Κροατ. Dunav, Σερβ. Дунав, Ρουμ. Dunărea, Βουλ. Дунав, Ουκρ. Дунай, ο Δάννουβις των Βυζαντινών, ή Δανούβιος και Ίστρος (αποκαλείται Ίστρος το τελευταίο τμήμα του), ο Τούνα των Τούρκων,) είναι ο δεύτερος, μετά τον Βόλγα, μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης και 29ος του κόσμου. Θεωρούμενος διεθνής υδάτινος δρόμος, ο Δούναβης έχει τις πηγές του στην πόλη Ντοναουεσίνγκεν, που βρίσκεται στο Μέλανα Δρυμό της Γερμανίας στη συμβολή των ποταμών Μπριγκάχ και Μπρεγκ. Ο Δούναβης ρέει έπειτα προς τα ΝΑ για 2.872 χλμ. περνώντας μέσα από τέσσερις πρωτεύουσες χωρών της κεντρικής Ευρώπης προτού εκβάλλει στον Εύξεινο Πόντο μέσω του Δέλτα του σε Ρουμανία και Ουκρανία.

Κάποτε μακροχρόνιο σύνορο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ο ποταμός περνάει ή αγγίζει τα σύνορα δέκα χωρών: Ρουμανία (29,0% της λεκάνης απορροής), Ουγγαρία (11,6%), Σερβία (10,2%), Γερμανία,(7,0%), Βουλγαρία (5,9%), Σλοβακία (5,9%), Κροατία (4,4%), Ουκρανία (3,8%) και Μολδαβία (1,6%) και Αυστρία. Η λεκάνη απορροής του εκτείνεται σε εννέα ακόμη χώρες.

Το όνομα Ντανούβιους (Dānuvius) είναι λέξη δανεική από τα περσικά, ή κάποια κελτική γλώσσα. Είναι ένα από τα ονόματα ποταμών που προέρχονται από τη λέξη της Πρωτοϊνδοευρωπαϊκής γλώσσας *dānu, προφανώς όρο για τη λέξη "ποτάμι", αλλά επίσης πιθανόν από ένα πανάρχαιο κοσμικό ποταμό ή μια Βεδική ποτάμια θεά, ή ίσως από μια ρίζα dā για το βίαιος, γρήγορος, απείθαρχος. Άλλα ονόματα ποταμών με την ίδια ετυμολογία είναι ο Ντον, ο Ντόνετς, ο Δνείπερος (Dnieper) και ο Δνείστερος (Dniestr). Ο Δνείπερος (προσλαβικά Ντάναπιρ από τον Γότθο ιστορικό Ιορδάνη) και ο Δνείστερος, από Danapris και Danastius, προέρχονται αντίστοιχα από τα Σκυθικά Ιρανικά Ντάνου απάρα (ποταμός μακριά) και Ντάνου νάζντια (ποταμός κοντά).

Ο Δούναβης ήταν γνωστός στα Λατινικά ως Ντανούμπιους, Ντανούβιους, Ίστερ, στα Αρχαία Ελληνικά ως Ίστρος. Το Δακικό/ Θρακικό όνομα ήταν Ντόναρις (Άνω Δούναβης) και Ίστρος (Κάτω Δούναβης). Το Θρακικό- Φρυγικό του όνομα ήταν Ματόας, αυτός που φέρνει τύχη. Το Αρχαίο Ελληνικό Ίστρος ήταν δάνειο από Θρακικό/Δακικό που σήμαινε "δυνατός, γρήγορος", παρόμοιο με το Σανσκριτικό ισίρας γρήγορο.

Μετά τη Νορμανδική κατάκτηση της Αγγλίας στην Αγγλική γλώσσα χρησιμοποιείται η προερχόμενη από τα Λατινικά λέξη Danube.

Στις γλώσσες των σύγχρονων χωρών στις οποίες ρέει ο Δούναβης, οι ονομασίες είναι:

Βουλγάρικα:Дунав (Ντούναβ)

Kροατικά: Dunav

Γερμανικά: Donau

Ουγγρικά: Duna

Ρουμάνικα: Dunărea

Σέρβικα: Дунав, Ντουνάβ

Σλοβάκικα: Dunaj

Ουκρανικά: Дунай, Ντουνάι

Μαζί με τις προαναφερθείσες χώρες (δείτε πάνω), η λεκάνη απορροής, συνολικής έκτασης 801.093 χλμ², του ποταμού συμπεριλαμβάνει τμήματα 9 ακόμη χωρών: Βοσνία και Ερζεγοβίνη (4,6%), Τσεχία (2,9%), Σλοβενία (2%), Μαυροβούνιο (0,9%), Ελβετία(0,2%), Ιταλία (<0,1%), Βόρεια Μακεδονία (<0,1%) και Αλβανία (0,1%). Συνολικά περιλαμβάνει και τις 14 υπολεκάνες των παραπόταμών του, μεγαλύτερες εκ των οποίων είναι αυτές του Τίσα και του Σάβου. Το υψηλότερο σημείο της λεκάνης απορροής του Δούναβη είναι η κορυφή της Πιζ Μπερνίνα στα Ιταλό-Ελβετικά σύνορα σε υψόμετρο 4.049 μέτρων.

Καθώς η λεκάνη απορροής του Δούναβη εκτείνεται σε πολλές χώρες, πολλοί παραπόταμοί του είναι από μόνοι τους σημαντικοί ποταμοί, πλωτοί για φορτηγίδες και άλλα σκάφη με ρηχό βύθισμα. Από τις πηγές του μέχρι τις εκβολές του στον Εύξεινο Πόντο, οι κυριότεροι παραπόταμοί του είναι (με τη σειρά που εισρέουν):

Ο Δούναβης διαρρέει τις ακόλουθες χώρες και πόλεις (από την πηγή προς τις εκβολές). Ο Δούναβης είναι ο μοναδικός ποταμός στον κόσμο που διαρρέει τέσσερις πρωτεύουσες.

Ο Δούναβης αποτέλεσε τοποθεσία πολλών από τους αρχαιότερους ανθρώπινους πολιτισμούς. Οι Νεολιθικοί πολιτισμοί του Δούναβη περιλαμβάνουν της Γραμμικής Κεραμεικής της Μεσοδουνάβιας λεκάνης. Πολλές θέσεις του Πολιτισμού Βίντσα (Σερβία), που αναπτύχθηκε από την 6η έως την 3η χιλιετία π.Χ βρίσκονται κατά μήκος του ποταμού. Ο πολιτισμός Βούτσεντολ (από την ομώνυμη θέση κοντά στο Βούκοβαρ της Κροατίας) που αναπτύχθηκε την 3η χιλιετία π.Χ είναι γνωστός για τα έργα κεραμικής του. Ήδη από το 8500 π.Χ. εντοπίζονται ίχνη σταθερών οικισμών ψαράδων και κυνηγών στις Σιδηρές Πύλες και στα περίχωρα του σημερινού Βελιγραδίου. Μεταξύ 750 και 500 π.Χ. Κέλτες εγκαταστάθηκαν στον Άνω Δούναβη, δίνοντάς του το όνομα Danu ('η μητέρα των θεών'). Η πρώτη αναφορά του ποταμού σε ελληνικές πηγές είναι αυτή του Ησίοδου που τον ονομάζει Ίστρο. Αρχαίες πολιτισμικές αντιλήψεις για τον κάτω Δούναβη.

Μέρος του Δανούβιου ή Ίστρου ποταμού ήταν επίσης γνωστός (μαζί με τον Εύξεινο Πόντο) ως Ωκεανός την αρχαία εποχή και ονομάζονταν Ωκεανός Ποταμός. Ο κάτω Δούναβης επίσης ονομάζονταν και Κέρας Ωκεάνιο στα Αργοναυτικά από τον Απολλώνιο το Ρόδιο. Το κάτω τμήμα του ποταμού έχει αργή, βαθιά, πλατιά πορεία οπότε μπορεί να γίνει κατανοητό γιατί θεωρούνταν κομμάτι του Ωκεανού. Στις εκβολές του ποταμού, υπήρχε το ιερό νησί της Άλμπα (Λευκή, Πυθονήσι, Νησί των Φιδιών), αφιερωμένο στον Πελασγικό (και αργότερα Ελληνικό) Απόλλωνα, χαιρετίζοντας τον ήλιο που έβγαινε από την ανατολή. Ο Εκαταίος ο Αβδηρίτης αναφέρεται στο νησί του Απόλλωνα από την περιοχή των Υπερβορείων, στον Ωκεανό. Κατά μία εκδοχή του μύθου του ο ήρωας Αχιλλέας ετάφη στη Λεύκη (σήμερα ένα από τα στόμια του Δούναβη λέγεται Χίλια). Παλαιά ρουμάνικα παραδοσιακά τραγούδια αναφέρουν ένα λευκό μοναστήρι σε ένα λευκό νησί με εννιά ιερείς.

Ο πέρσης βασιλιάς Δαρείος τον διέσχισε κατά τη σκυθική εκστρατεία το 513 π.Χ. Ο Αλέξανδρος ο Μέγας νίκησε τον βασιλιά των Τριβαλλών Σύρμο και τις βόρειες βαρβαρικές Θρακικές και Ιλλυρικές, προελαύνοντας από τη Μακεδονία έως το Δούναβη το 336 π.Χ.

Ο ποταμός ήταν τμήμα των Limes της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Ρωμαίοι είχαν συχνά το Δούναβη ως βόρειο σύνορο της αυτοκρατορίας τους από την εποχή του Οκταβιανού. Οι παραδουνάβιες ρωμαϊκές επαρχίες ήταν οι εξής:

Οι Ρωμαίοι εγκατέστησαν διάφορες γέφυρες. Η μεγαλύτερη τοξωτή γέφυρα του κόσμου ήταν αυτή του Τραΐανού στις Σιδηρές Πύλες. Έτερη σημαντική γέφυρα ήταν αυτή της Vindibona (σημ. Βιέννης).

Η κατάρρευση της ρωμαϊκής εξουσίας στις παραδουνάβιες επαρχίες κατά τον 3ο και 4ο αιώνα μ.Χ. είδε την εισροή διάφορων φύλων. Οι Γότθοι αποχώρησαν από την Παννονία το 469 για να πάρουν τη θέση τους οι Λομβαρδοί που διέμειναν στην περιοχή μέχρι τα μέσα του 6ου αιώνα. Η μοναδική τέως ρωμαϊκή επαρχία που διατηρήθηκε από την Ανατολική Βυζαντινή Αυτοκρατορία ήταν η Μοισία. Τον 6ο αιώνα οι Άβαροι ίδρυσαν το κράτος τους με κέντρο τον Τίσα· η εξαφάνισή τους επέφερε τη μετεγκατάσταση Βουλγάρων στον Κάτω Δούναβη και Σλάβων γύρω από τη συμβολή του με τον Σάβα κατά τον επόμενο αιώνα ενώ τον 9ο αιώνα οι Μαγυάροι αντικατέστησαν τα αβαρικά φύλα στην Παννονία. Ο Άνω Δούναβης παραδοσιακά ήταν κάτω από τον έλεγχο των Βαυαρών.

Τον Μεσαίωνα πολλές παρόχθιες εξουσίες όπως οι ιππότες στο Ντυρνστάιν στην Αυστρία υποχρέωναν τα πλεούμενα να πληρώνουν φόρο περάσματος. Παράχθιες πόλεις ανάγκαζαν τους εμπόρους να σταθμεύουν για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα στα λιμάνια τους και να πωλούν εκεί τα εμπορεύματά τους. Κύρια δύναμη ωστόσο που ήλεγχε το μεγαλύτερο μέρος του κεντρικού Δούναβη ήταν το Βασίλειο της Ουγγαρίας που ήδη από το 1004 με την ενσωμάτωση της Τρανσυλβανίας και της Κροατίας το 1089 κυριάρχησε στην κοιλάδα του ποταμού. Ο πρώτος διεθνής κανονισμός για τον Δούναβη ορίστηκε το 1368 από τον πρίγκιπα της Βλαχίας Βλαδισλάβο και επεκτάθηκε και στην Ουγγαρία από τον πρίγκιπα Μίρτσεα το 1413 κι επέτρεπε την ελεύθερη πλεύση στο ποτάμι μεταξύ των Σιδηρών Πυλών και της Βράιλα.

Από τα τέλη του 14ου αιώνα μέχρι τα τέλη του 19ου, η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό του Βασιλείου της Ουγγαρίας και αργότερα με των Αυστριακών Αψβούργων για τον έλεγχο του ποταμού,ο οποίος αποτελούσε τα βόρεια σύνορα της αυτοκρατορίας από το 1521. Πολλοί από τους πολέμους Οθωμανών-Ούγγρων (1366-1526) και Οθωμανών-Aψβούργων (1526-1791) διεξήχθησαν κατά μήκος του ποταμού.

Οι σημαντικότεροι πόλεμοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά μήκος του Δούναβη περιλαμβάνουν τη Μάχη της Νικόπολης (1396), τη Μάχη του Μοχάτς (1526), την πρώτη Τουρκική Πολιορκία της Βιέννης (1529), την Πολιορκία του Έστερχομ (1543), τον Δεκαπενταετή Πόλεμο (1591-1606), τη Δεύτερη πολιορκία της Βιέννης (1683) και τον Μεγάλο Τουρκικό Πόλεμο (1683-1699). Καθ'όλη τη διάρκεια των πρώτων τριών αιώνων οθωμανικής κυριαρχίας στον κάτω Δούναβη, η αυτοκρατορία μονοπωλούσε τις μετακινήσεις στον ποταμό αν και σταδιακά, μέσω της σύμπραξης συμφωνιών, η αποκλειστική χρήση του μέσου και κάτω Δούναβη από την πλευρά της υποχώρησε. Στην συνθήκη που υπέγραψε με το Βασίλειο της Γαλλίας το 1535 επέτρεπαν την ελεύθερη διέλευση από όλα τα ύδατα της αυτοκρατορίας, συμπεριλαμβανομένου και του Δούναβη στα πλοία με γαλλική σημαία, αν και αυτός ο εμπορικός δρόμος δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ από τους Γάλλους. Το 1616 υπεγράφη μια νέα συνθήκη ελεύθερης πλεύσης, αυτή τη φορά με την Αυστριακή Αυτοκρατορία που περιελάμβανε και τα συμμαχικά εδάφη της Ισπανικής Μοναρχίας, τα όρια της οποίας επεκτάθηκαν το 1699 με τη συνθήκη του Κάρλοβιτς μέχρι τις εκβολές του Τίσα. Ενδιάμεσα οι Αψβούργοι είχαν κατορθώσει να ανακτήσουν την Βουδαπέστη. Στη συνθήκη του Πασάροβιτς που ακολούθησε (Ιούλιος 1718) ενσωματώθηκε ένα ολόκληρο παράθεμα με τίτλο "Tractatus Comercii et Navigationis" που ωστόσο απαγόρευε την άμεση πλεύση από το Δούναβη στον Εύξεινο Πόντο μη τουρκικών πλοίων.

Η Ρωσική Αυτοκρατορία με την ενσωμάτωση της Βεσσαραβίας έγινε για πρώτη φορά παρόχθιο κράτος του ποταμού. Η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (Ιούλιος 1774) επέτρεψε στα ρωσικά πλοία να πλέουν στον οθωμανικό Δούναβη, ενώ επεσήμανε τα ήδη υπάρχοντα δικαιώματα πλεύσης για τα γαλλικά και αγγλικά πλοία. Δέκα χρόνια αργότερα η Αυστροουγγαρία εντάχθηκε κι αυτή στο καθεστώς ελεύθερης χρήσης της ποτάμιας οδού. Το 1812 η συνθήκη του Βουκουρεστίου επέτρεπε στα ρωσικά πλοία να πλέουν μέχρι τον Προύθο και σηματοδότησε την κατακόρυφη άνοδο της ρωσικής επιρροής στον ποταμό.

Η συνθήκη της Αδριανούπολης το 1829 έσπασε το οθωμανικό μονοπώλιο στα σιτηρά της Μολδαβίας, τα οποία ξεκίνησαν να εξάγονται δια μέσου του Δούναβη προς την κεντρική Ευρώπη και κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία που υπέφερε από έλλειψη τροφίμων. Επίσης, οι εκβολές του Δούναβη στον Σουλινά πέρασαν στο ρωσικό έλεγχο, ανοίγοντας μια ελεύθερη δίοδο επικοινωνίας με τη Μαύρη Θάλασσα. Το 1835 η ελληνο-αυστριακή συνθήκη άνοιξε τον δρόμο της εμπορικής συνδιαλλαγής των παραδουνάβιων κρατών με τα κράτη της Μεσογείου μέσω του ποταμού. Η Αυστρία επανέλαβε το εμπορικό της άνοιγμα βάσει των λιμανιών της στον Δούναβη με μια αντίστοιχη εμπορική συμφωνία με την Αγγλία το 1838 και τη Ρωσία. Η κακή συντήρηση των ποτάμιων οδών στις εκβολές του Δούναβη στον Σουλινά από τη Ρωσία επιτάχυνε τις διαδικασίες για την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Τσερναβόντα Κωνστάντζας. Μαζί με τον Κάτω Δούναβη έγιναν γνωστές για πρώτη φορά στην Δυτική Ευρώπη και οι παρόχθιές του Μολδαβία και Βλαχία. Παρά τα όποια εμπορικά της δικαιώματα, η Ρωσική Αυτοκρατορία υποτίμησε το διαδουνάβειο εμπόριο λόγω των συμφερόντων της για πραγματοποίηση των εξαγωγών από το λιμάνι της Οδησσού. Η ρωσική ήττα στον Κριμαϊκό Πόλεμο επέτρεψε την άμεση εμπλοκή των ευρωπαϊκών δυνάμεων στο καθεστώς της ναυσιπλοΐας στον κάτω Δούναβη με τον αποκλεισμό της Ρωσίας και την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Δούναβη και του Σουλινά (αγγλ.: European Commission of the Danube and Sulina), πόλης που αποτέλεσε και την εκ των πραγμάτων έδρα της και τελούσε υπό τον έλεγχό της μαζί με το Γαλάτσι. Η διεθνοποίηση του ποταμού ευνόησε ιδιαίτερα τα ελληνικά εμπορικά συμφέροντα, με τα ελληνικής σημαίας πλοία να είναι πρώτα στη λίστα του όγκου εμπορευμάτων που διακίνησαν, με 136.922 τόνους το 1866.

Η παρουσία της Επιτροπής βελτίωσε ιδιαίτερα την εικόνα του Σουλινά, αποφέροντάς της οικονομική ευρωστία και ένα ιδιαίτερα δυτικο-ευρωπαϊκό χαρακτήρα· τα ελληνικά ήταν η εκ των πραγμάτων lingua franca.

Ο τελευταίος σημαντικός πόλεμος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο Δούναβη ήταν ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1877-1878). Μετά τη ρωσική ήττα, το 1878 η Δοβρουτσά πέρασε υπό τον έλεγχο της Ρουμανίας, η οποία, υπό το σκεπτικό της συνθήκης του Βερολίνου, λειτούργησε ως αντίβαρο στην επανάκτηση της Βεσσαραβίας από τη Ρωσία, που λόγω της αδυναμίας της θα ήταν πιο ασφαλής για τον έλεγχό του Δούναβη από τις μεγάλες δυνάμεις. Η Επιτροπή ούτως η άλλως λειτουργούσε ανεξάρτητα των ρουμανικών νόμων. Η ενσωμάτωση των νέων περιοχών επιβεβαιώθηκε με την κατασκευή της γέφυρας "Βασιλιάς Κάρολος", τη μεγαλύτερη της Ευρώπης της εποχής, που ένωσε το Βουκουρέστι με την Κωνστάντζα. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είδε την καταστροφή της παραπάνω γέφυρας και την στιγμιαία αμφισβήτηση της ρουμανικής κυριαρχίας στον Κάτω Δούναβη, που απομακρύνθηκε ως επιλογή με τη συμμαχική νίκη. Οι σύμμαχοι επίσης επεξέτειναν τη λειτουργία της Επιτροπής κάτω από την αιγίδα της Συμφωνίας του Δούναβη του 1921 και ίδρυσαν την Διεθνή Επιτροπή του Δούναβη ( International Commission of the Danube) που ανέλαβε τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο σκέλος του ποταμού μεταξύ Ουλμ και Βραΐλας.

Εντούτοις σταδιακά η ρουμανική κυβέρνηση ξεκίνησε τον αγώνα κατάργησης των Επιτροπών που περιόριζαν την ρουμανική εθνική κυριαρχία. Μεταξύ 1929 και 1939 η Ρουμανία περιόρισε την εξουσία της Επιτροπής και πήρε κάτω από την δικαιοδοσία της μεγάλο μέρος του Κάτω Δούναβη. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Ναζιστική Γερμανία εκ των πραγμάτων πάγωσε την Επιτροπή, ελέγχοντας όλο το μήκος του Δούναβη. Μετά το τέλος του πολέμου τη θέση της κυρίαρχης δύναμης του Δούναβη ανέλαβε η Σοβιετική Ένωση, που τον Αύγουστο του 1948 έφερε οριστικά τέλος στο καθεστώς που ίσχυε νομικά μέχρι τότε, αποκλείοντας τις δυτικές δυνάμεις και περικλείοντας μόνο τις παρόχθιες χώρες. Το οικονομικό σύστημα που είχε λειτουργήσει μέχρι τότε αποσυντέθηκε, απομονώνοντας τον Δούναβη από τη Μεσόγειο και την Κεντρική Ευρώπη και εντάσσοντάς τον στη σοβιετική οικονομική σφαίρα.

Το 1945 συμφωνήθηκε η διάνοιξη του Καναλιού Δούναβη-Μαύρης Θάλασσας μήκους 400 χιλιομέτρων που ωστόσο σταμάτησε με το θάνατο του Στάλιν το 1953. Τα έργα συνεχίστηκαν επί Τσαουσέσκου, ολοκληρώνοντάς το το 1984. Το σχέδιο του δικτάτορα να συνδέσει το Βουκουρέστι με τον ποταμό έμεινε ατελές, με περίπου 70% να έχει ολοκληρωθεί το 1989.

Ο Δούναβης είναι πλωτός για υπερωκεάνια από τον Εύξεινο Πόντο ως τη Βραΐλα της Ρουμανίας και για ποταμόπλοια μέχρι το Κέλχαιμ της Βαυαρίας ( Γερμανία). Για μικρότερα πλοία μέχρι το Ουλμ της Βάδης-Βυρτεμβέργης.Περίπου 60 παραπόταμοι του είναι επίσης πλωτοί.

Από τότε που ολοκληρώθηκε το κανάλι Ρήνου-Μάιν-Δούναβη το 1992,ο ποταμός αποτελεί μέρος ενός διευρωπαϊκού υδάτινου δρόμου από το Ρότερνταμ στη Βόρεια Θάλασσα μέχρι την πόλη Σούλινα στον Εύξεινο Πόντο. Το 1994 ο Δούναβης ανακηρύχθηκε ένας από τους 10 Πανευρωπαϊκούς μεταφορικούς διαδρόμους, δρόμους στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, που απαιτούσαν μεγάλες επενδύσεις για τα επόμενα δέκα ως δεκαπέντε χρόνια. Η ποσότητα αγαθών που μεταφέρονται στο Δούναβη αυξήθηκε σε περίπου 100 εκατομμύρια τόνους το 1987. Το 1999 η μεταφορά στον ποταμό ήταν δύσκολη λόγω των βομβαρδισμών του ΝΑΤΟ τριών γεφυρών στη Σερβία κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κοσόβου. Ο καθαρισμός των ερειπίων που προέκυψαν ολοκληρώθηκε το 2002 και μια προσωρινή πλωτή γέφυρα που δυσχέραινε τη ναυσιπλοΐα αφαιρέθηκε το 2005.

Στις Σιδηρές Πύλες ο Δούναβης ρέει μέσα από ένα φαράγγι, που αποτελεί τμήμα των συνόρων μεταξύ Σερβίας και Ρουμανίας. Περιλαμβάνει το φράγμα του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Σιδηρές Πύλες Ι , που τον διαδέχεται 60 περίπου χιλιόμετρα κατάντη (έξω από το φαράγγι) ο Υδροηλεκτρικός Σταθμός Σιδηρές Πύλες ΙΙ.

Υπάρχουν τρεις τεχνητές υδάτινες συνδέσεις που έχουν κατασκευαστεί στο Δούναβη: Το Κανάλι Δούναβη-Τίσα-Δούναβη στις περιοχές Βανάτο και Μπάκα (της Βοϊβοντίνα, βόρειας επαρχίας της Σερβίας), το 64 χλμ. Κανάλι Δούναβη-Εύξεινου Πόντου, ανάμεσα στην Τσερναβόντα και την Κωνστάντζα (Ρουμανία), που τελείωσε το 1984 και μειώνει την απόσταση ως τον Εύξεινο Πόντο κατά 400 χλμ. και το Κανάλι Ρήνου-Μάιν-Δούναβη (περίπου 171 χλμ.) που ολοκληρώθηκε το 1992 και συνδέει τη Βόρεια Θάλασσα με τον Εύξεινο Πόντο.

Το Δέλτα του Δούναβη ( Ρουμανικά : Delta Dunării, Ουκρανικά : Дельта Дунаю) είναι το έκτο μεγαλύτερο στην Ευρώπη με συνολικό εμβαδόν 4.560 τ.χλμ. και το πιο καλοδιατηρημένο στην Ευρώπη. Το μεγαλύτερο μέρος του Δέλτα βρίσκεται στην Ρουμανία, ενώ το βόρειο μέρος του βρίσκεται στην Ουκρανία. Η συνολική του έκταση ανέρχεται στα 4.152 τετραγωνικά χλμ., από τα οποία τα 3.446 τ.χλμ. ανήκουν στη Ρουμανία.

Το Δέλτα του Δούναβη είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από το 1991, με το 89% της επιφάνειάς του, το μεγαλύτερο ποσοστό της ηπείρου, να έχει τεθεί υπό προστασία. Οι υγρότοποί του (στη λίστα Ραμσάρ των υγρότοπων διεθνούς σημασίας) συγκεντρώνουν μεγάλα σμήνη αποδημητικών πτηνών, μεταξύ τους τον απειλούμενο με εξαφάνιση Πυγμαίο Κορμοράνο. Το δέλτα φιλοξενεί πάνω από 300 είδη πουλιών κάθε χρόνο.

Το δέλτα απειλούν ανταγωνιζόμενα συστήματα καναλιών και αποχέτευσης.

Η διεθνής επιτροπή για την προστασία του ποταμού Δούναβη είναι μια οργάνωση η οποία αποτελείται από εκπροσώπους 14 κρατών (Γερμανία, Αυστρία, Τσεχία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ουγγαρία, Κροατία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Σερβία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο και Ουκρανία). Το συνέδριο, που συνήλθε το 1998, ασχολείται με ολόκληρο το ποτάμιο σύστημα του Δούναβη, συμπεριλαμβανομένων των παραποτάμων του και των υπογείων υδάτων του. Ο στόχος της είναι να παρακινήσει και να συντονίσει την καλή διαχείριση των νερών, δηλαδή τη δίκαια διανομή τους. Μέσα σε αυτά συμπεριλαμβάνονται και η καλή διατήρηση του νερού, καθώς και η διανομή του σε λογικά πλαίσια.

Σε όλη του την πορεία, ο ποταμός είναι πηγή πόσιμου νερού για περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους. Στη Βάδη-Βυρτεμβέργη της Γερμανίας το 2004 περίπου το 30% του νερού για την περιοχή ανάμεσα στη Στουτγκάρδη, το Μπαντ Μέργκενταιμ, το Άαλεν και το Άλμπ-Ντονάου περιοχή) προερχόταν από διυλισμένο νερό του Δούναβη. Άλλες πόλεις όπως το Ουλμ και το Πάσσαου χρησιμοποιούν επίσης λίγο νερό από τον ποταμό.

Στην Αυστρία και την Ουγγαρία, το περισσότερο νερό απορροφάται από το έδαφος και από ανοιξιάτικες πηγές, και μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται το νερό του Δούναβη. Επίσης οι περισσότερες πολιτείες δεν μπορούν να καθαρίσουν το νερό του ποταμού λόγω της εκτεταμένης μόλυνσης του. Μόνο κάποιες περιοχές στη Ρουμανία όπου το νερό είναι καθαρότερο μπορούν ακόμη να υδρεύονται κανονικά από το Δούναβη.

Ως Διάδρομος 7 της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο Δούναβης είναι σημαντική οδός μεταφοράς. Μετά τη διάνοιξη του Καναλιού Ρήνου-Μάιν-Δούναβη ο ποταμός συνδέει το Λιμάνι του Ρότερνταμ και τα βιομηχανικά κέντρα της Δυτικής Ευρώπης με τη Μαύρη Θάλασσα και επίσης, μέσω του Καναλιού Δούναβη-Εύξεινου Πόντου, με το Λιμάνι της Κωνστάντζας.

Ο υδάτινος δρόμος είναι σχεδιασμένος για μεγάλα σκάφη ποτάμιας ναυσιπλοΐας (110,00 Χ 11,45 μέτρα), αλλά στο μεγαλύτερο μέρος του μπορεί να δεχθεί πολύ μεγαλύτερα. Ο Δούναβης έχει εν μέρει διωρυγοποιηθεί στη Γερμανία (5 υδατοφράκτες) και στην Αυστρία (10 υδατοφράκτες). Προτάσεις να κατασκευασθούν νέοι υδατοφράκτες για να διευκολυνθεί η ναυσιπλοΐα δεν έχουν προχωρήσει, εν μέρει λόγω περιβαλλοντικών προβληματισμών.

Κατάντη των υδατοφρακτών Φροιντενάου στη Βιέννη, η διωρυγοποίηση του Δούναβη έχει περιορισθεί στο φράγμα Γκαμπτσίκοβο και τους υδατοφράκτες κοντά στην Μπρατισλάβα και τους δύο διπλούς υδατοφράκτες των Σιδηρών Πυλών, κατά μήκος του Δούναβη - συνόρου Σερβίας και Ρουμανίας. Αυτοί οι υδατοφράκτες έχουν μεγαλύτερες διαστάσεις (παρόμοιες με εκείνους του Ρωσικού ποταμού Βόλγα, μερικοί 300 επί πάνω από 30 μέτρα). Κατάντη των Σιδηρών Πυλών ο ποταμός ρέει ελεύθερα μέχρι τον Εύξεινο Πόντο σε μήκος πάνω από 860 χιλιόμετρα.

Εκτός από δύο δευτερεύοντα πλωτά παρακλάδια, οι μόνοι μεγάλοι πλωτοί ποταμοί που συνδέονται με το Δούναβη είναι ο Δράβος, ο Σάβος και ο Τίσα. Στη Σερβία επίσης συνδέεται με τον ποταμό ένα δίκτυο καναλιών, γνωστό ως Κανάλια Δούναβη-Τίσα-Δούναβη.

Η σημασία του ψαρέματος στο Δούναβη, η οποία ήταν ύψιστη στο Μεσαίωνα έχει μειωθεί δραματικά. Κάποιοι ψαράδες είναι ακόμα ενεργοί σε ορισμένα σημεία του ποταμού και στο Δέλτα υπάρχει σημαντική βιομηχανία.

Μόνο στο οικοσύστημα του Άνω Δούναβη υπάρχουν περίπου 60 είδη ψαριών ενώ στο οικοσύστημα του Κάτω Δούναβη-Δνείστερου υπάρχουν περίπου τα διπλάσια. Συνολικά, από τα 134 είδη τα 115 είναι ιθαγενή. Ανάμεσα σε αυτά υπάρχει μια εξαιρετική μεγάλη ποικιλομορφία οξύρρυγχων, συνολικά έξι είδη (μπελούγκα, Ρώσικος οξύρρυγχος, νόθος οξύρρυγχος, στουριόνι, ο αστερόεις οξύρρυγχος και ο οξύρρυγχος των Ευρωπαϊκών θαλασσών), αλλά όλα απειλούνται και έχουν σε μεγάλο βαθμό - ή ολοκληρωτικά στην περίπτωση του τελευταίου - εξαφανισθεί από τον ποταμό. Ενα από τα μεγαλύτερα είδη σολωμού είναι ενδημικό στη λεκάνη του Δούναβη, αλλά έχει εισαχθεί και αλλού από τον άνθρωπο.

Στα τουριστικά και φυσικά σημεία κατά μήκος της διαδρομής του ποταμού συμπεριλαμβάνονται η Κοιλάδα Βαχάου, το Εθνικό Πάρκο Δούναβη-Άουεν στη Γερμανία, το Γκέμεντς στην Ουγγαρία, το Φυσικό Πάρκο του Άνω Δούναβη στη Γερμανία, το Κόπατσκι Ριτ στην Κροατία, οι Σιδηρές Πύλες στη Σερβία και Ρουμανία, το δέλτα του ποταμού στη Ρουμανία και το Φυσικό Καταφύγιο Σρεμπάρνε στη Βουλγαρία.

Οι όχθες του Δούναβη στη Βουδαπέστη είναι τόπος παγκόσμιας κληρονομιάς, και μπορεί κανείς να τις δει μέσα από βόλτες αξιοθεάτων που προσφέρονται στην πόλη.

Η Καμπή του Δούναβη είναι επίσης δημοφιλής τουριστικός προορισμός.

Το Δουνάβιο Ποδηλατικό Μονοπάτι είναι ποδηλατικό μονοπάτι κατά μήκος της διαδρομής του ποταμού. Χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα:

Ντονάουσινγκεν-Πασάου (559 χλμ)

Πασάου-Βιέννη (340 χλμ)

Βιέννη-Βουδαπέστη (306 χλμ)

Βουδαπέστη-Εύξεινος Πόντος (1670 χλμ)

Το Μονοπάτι του Σουλτάνου είναι μια πεζοπορική διαδρομή κατά μήκος του ποταμού μεταξύ Βιέννης και Σμεντέρεβο στη Σερβία. Από εκεί το Μονοπάτι του Σουλτάνου αφήνει το Δούναβη καταλήγοντας στην Κωνσταντινούπολη. Τα τμήματά του κατά μήκος του ποταμού είναι

Βιέννη-Βουδαπέστη (323 χλμ)

Βουδαπέστη-Σμεντέρεβο (595 χλμ)

Φυσικό Πάρκο Άνω Δούναβη (Γερμανία)

Δουνάβιο μεταξύ Νόιμπουργκ και Ινγκολσταντ (Γερμανία)

Περιοχή Προστασίας της Φύσης Ντοναουλάιτεν (Γερμανία)

Φυσικό Πάρκο Ντονάου Άουεν (Aυστρία)

Χράνενα κράινα όμπλαστ Ντούναϊσκε λόυχι (Σλοβακία)

Εθνικό Πάρκο Δούναβη-Ίποϊ (Ουγγαρία)

Εθνικό Πάρκο Δούναβη-Δράβου (Ουγγαρία)

Φυσικό Πάρκο Κόπατσκι ριτ (Κροατία)

Φυσικό Καταφύγιο Γκόρνιε Ποντούναβλιε (Σερβία)

Εθνικό Πάρκο Φρούσκα Γκόρα (Σερβία)

Φυσικό Καταφύγιο Κόβιλσκο-Πετροβαράντινσκι ριτ (Σερβία)

Φυσικό Καταφύγιο Μεγάλου Πολεμικού Νησιού (Σερβία)

Εθνικό Πάρκο Τζέρνταπ (Σερβία)

Φυσικό Πάρκο Σιδηρών Πυλών (Ρουμανία)

Φυσικό Πάρκο Περζίνα (Βουλγαρία)

Προστατευόμενη Περιοχή Κάλιμοκ-Μπρούσλεν (Βουλγαρία)

Φυσικό Καταφύγιο Σρέμπαρνα (Βουλγαρία)

Φυσικό Πάρκο Βουνών Ματσίν (Ρουμανία)

Φυσικό Πάρκο Μικρού Νησιού Βραΐλας (Ρουμανία)

Καταφύγιο Βιόσφαιρας Δέλτα Δούναβη (Ρουμανία)

Καταφύγιο Βιόσφαιρας Δούναβη Ουκρανίας

Ο Δούναβης αναφέρεται στον τίτλο ενός γνωστού βαλς του Αυστριακού συνθέτη Γιόχαν Στράους An der schönen blauen Donau ("Στον όμορφο γαλάζιο Δούναβη"). Αυτό το κομμάτι είναι γνωστό παγκοσμίως και χρησιμοποιείται ως νανούρισμα. "Τα κύματα του Δούναβη" (Valurile Dunării στη ρουμανική) είναι βαλς του Ρουμάνου συνθέτη Ίον Ιβανόβιτσι. Ο Γιόε Τσάβινουλ έγραψε μια συμφωνία για τον Δούναβη που ονομάζεται "Ιστορίες του Δούναβη". Εκτελέστηκε για πρώτη φορά το 1993 στο φεστιβάλ Μπρούκνερ, στο Λιντς.

Ο Δούναβης ξεχωρίζει στο Βουλγαρικό Εθνικό Υμνο, ως συμβολικός εκπρόσωπος του φυσικού πλούτου της χώρας. Σε Λιθουανικά παραδοσιακά τραγούδια η εμφάνιση του Δούναβη (Ντουνόιους, Ντουνογέλις) είναι συχνότερη από αυτή του Νέμαν,του μεγαλύτερου ποταμού της χώρας.

Η Γερμανική παράδοση ζωγραφικής τοπίου, η σχολή του Δούναβη,αναπτύχθηκε στην κοιλάδα του Δούναβη το 16ο αιώνα. Ένα από τα αριστουργήματα του Κλάουντιο Μάγκρις ονομάζεται "Δούναβης".

Ο Πιλότος του Δούναβη (1908) του Ιουλίου Βερν περιγράφει τις περιπέτειες του ψαρά Σερτζ Λάντκο καθώς καταπλέει τον ποταμό. "Οι Ιτιές" του Αλτζερνον Μπλάκγουντ, για μια εκδρομή με βάρκα στο ποτάμι, θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα έργα της λογοτεχνίας του υπερφυσικού.

Ο ποταμός είναι το θέμα της ταινίας The Ister (2004). Τμήματα δρόμου της γερμανικής ταινίας Ιm Juli διαδραματίζονται στον Δούναβη. Στην ταινία του 1980 του Νίκολας Ρόουγκ Η δύναμη της σάρκας το πέρασμα των συνόρων στο Δούναβη από την Μπρατισλάβα στη Βιέννη εκτυλίσσεται το ειδύλλιο μεταξύ της Μιλένα (Τερέζα Ράσελ), του Αλεξ (Αρτ Γκαρφάνκελ) και του συζύγου της Μιλένα Στέφαν (Ντένχολμ Έλιοτ).

Ο ποταμός αναφέρεται πολλές φορές στη σάγκα της Τζέιν Μαρί Άουελ Τα Παιδιά της Γης, ιδιαίτερα στο βιβλίο Οι Πεδιάδες της Διάβασης, όπου οι πρωταγωνιστές Αιλα και Γιόνταλαρ ταξιδεύουν προς τα δυτικά κατά μήκος του ποταμού, που τον ονομάζουν Μεγάλη Μητέρα-Ποταμό, λόγω του μεγέθους του.

Υπάρχουν Χασίδικα (Εβραϊκά) τραγούδια (Τσαμπάντ Νιγκουνίμ) που λέγονται "ντουνάι" και χρονολογούνται από το 1800. Πολλά είναι νανουρίσματα και παίρνουν το όνομά τους από τον ποταμό. Αγρότες γύρω από το ποτάμι συνήθιζαν να πηγαίνουν εκεί και να τραγουδούν πνευματικά τραγούδια ευχαριστώντας το θεό για τη μεγάλη ομορφιά που αντίκριζαν κάθε μέρα.

Η ταινία του Μίκλος Γιάντσο Το Βαλς του Γαλάζιου Δούναβη

Ο Δούναβης διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου Το βλέμμα του Οδυσσέα με τον Χάρβεϊ Καϊτέλ.

Η ουγγρική γλυκιά σπεσιαλιτέ "Ντούνα Κάβιτς" (βότσαλα του Δούναβη) πήρε το όνομά της από τον ποταμό.

Ένα ουγγρικό παραδοσιακό συγκρότημα (Ντούνα Μουβεσέγκιουτες) έχει πάρει το όνομά του από τον ποταμό. Αποτελείται από 30 χορευτές και μουσικούς. Κατά τις παραστάσεις τους επιδεικνύουν την ουγγρική παραδοσιακή μουσική, χορούς και ενδυμασίες.

Hajnal, Henry (1920) The Danube, its historical, political and economic importance. Martinus Nijhoff, Χάγη.

Heather, Peter (2007), The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians. Oxford University Press.

Constantin Iordachi: "Global Networks, Regional Hegemony, and Seaport Modernization on the Lower Danube" στο Biray Kolluoğlu και Meltem Toksöz (επιμ.) (2010), Cities of the Mediterranean. I.B. Tauris, Λονδίνο - Νέα Υόρκη.

Tockner, Klement et al. (2009), Rivers of Europe. Elsevier Ltd. Λονδίνο, Σαν Ντιέγκο.

# data[].attributes.attachment_link.description
Δούναβης Πηγές Μέλανας Δρυμός, Γερμανία Εκβολές Εύξεινος Πόντος, Ρουμανία Μήκος 2.872 χλμ. Μέση εκροή 5 433 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο Λεκάνη απορροής 817.000 τ.χλμ.

# data[].attributes.attachment_link.title
Μια ημέρα στον Βόλγα - Ταξίδι στο μεγαλύτερο δέλτα της Ευρώπης

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 25/01/2020.

Βόλγας

Πηγές

Valdai Hills

Εκβολές

Κασπία Θάλασσα

Χώρες Λεκάνης

Ρωσία

Μήκος

3 530 χιλιόμετρο[1]

Μέση εκροή

8 060 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο

Παραπόταμοι

Vetluga River, Kama River, Ποταμός Οκά, Ποταμός Σουρά, Bezdna River, Unzha River, Samara River, Akhtuba River, Kazanka River, Sviyaga River, Kerzhenets River, Kostroma River, Kotorosl River, Sheksna, Mologa River, Kashinka River, Nerl River, Medveditsa River, Dubna River, Tvertsa River, Vazuza River, Selizharovka River, Uzola River, d:Q84249, d:Q84291, d:Q84288, d:Q84302, d:Q84306, d:Q84309, Kitmar, d:Q84367, d:Q84404, d:Q84432, Nuzhenka, Vezloma, d:Q84534, d:Q84533, d:Q84565, d:Q84795, d:Q84804, Arda, d:Q85023, d:Q85029, d:Q85052, d:Q85091, d:Q85106, d:Q85122, d:Q85196, d:Q85226, d:Q85311, d:Q85344, Kubra, d:Q85599, d:Q85869, d:Q85896, d:Q85946, Korozhechna River, Kholokhol'nya, d:Q86151, Zhabnya River, d:Q86311, Tsivil River, Volga-Don Canal, Sumka River, T'ma, Bolshaya Kokshaga River, Kudma River, Bol'shoy Karaman, Chapayevka River, Mera, Nyomda River, d:Q2671838, d:Q4063113, Boynya, d:Q4091311, Bol'shaya Kosha, d:Q4091471, d:Q4106210, d:Q4123598, d:Q4123830, Dorogucha, d:Q4170830, Derzha, d:Q4175309, d:Q4181577, d:Q4200553, Itomlya, d:Q4205346, d:Q4214105, d:Q4227508, d:Q4228302, d:Q4233172, d:Q4236614, Kud', Mokraya Mechetka River, d:Q4256511, Linda, d:Q4276852, d:Q4276917, d:Q4276991, Malaya Kosha, d:Q4288901, d:Q4298696, d:Q4327254, d:Q4328506, Nyuzhma, d:Q4337250, Orsha River, Pesochnya, d:Q4375203, d:Q4389406, Rakhma (river), d:Q4417367, Sishka, d:Q4428187, d:Q4439942, d:Q4445996, Sundovik River, Sukhaya Mechetka, d:Q4499516, d:Q4508023, Cherëmukha, Shohonka, Yunga, Yuhot River, Tersa, Tudovka River, T'maka, Uren River, d:Q4491561, d:Q7265197, Maly Irgiz River, d:Q16710696, d:Q15041963, Kutum, d:Q20826788, d:Q28666089 και Yenotayevka

wikidata ()

Ο Βόλγας, ( Ρωσικά: Во́лга, προφορά ΔΦΑ [ˈvolɡə]), είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης τόσο σε μήκος όσο και σε παροχή νερού και λεκάνη απορροής. Διαρρέει την κεντρική Ρωσία και εκβάλλει στην Κασπία θάλασσα και θεωρείται ευρέως ως ο εθνικός ποταμός της Ρωσίας. Κατά την αρχαιότητα ονομάζονταν Ρας, Ρα ή Ρως και κατά τον μεσαίωνα οι Τάταροι τον ονόμαζαν Άτελ, Έτελ ή Ίτελ.

Εντεκα από τις είκοσι μεγαλύτερες πόλεις της Ρωσίας, ανάμεσά τους η πρωτεύουσα Μόσχα, βρίσκονται στη λεκάνη απορροής του Βόλγα.

Μερικοί από τους μεγαλύτερους υδατοταμιευτήρες του κόσμου βρίσκονται κατά μήκος του Βόλγα. Ο ποταμός έχει συμβολική σημασία στη Ρωσική κουλτούρα και συχνά αναφέρεται ως Волга-матушка, Βόλγκα-Ματούσκα (Βόλγας-Μητέρα) στη Ρωσική λογοτεχνία και λαϊκή παράδοση.

Το Ρωσικό υδρωνύμιο Βόλγκα (Волга) προέρχεται από το Παλαιοσλαβικό βόλγκα "υγρότητα, υγρασία", που επιβιώνει σε πολλές Σλαβικές γλώσσες, όπως στην Ουκρανική γλώσσα βολόχα (воло́га), στη Ρωσική βλάγκα (влага), στη Βουλγαρική βλάγκα (влага) , στην Τσεχική vláha , στη Σερβοκροατική vlȁga και στη Σλοβενική vlaga.

Το Σλαβικό όνομα είναι μεταφραστικό δάνειο από το αρχαιότερο Σκυθικό Ρα "Βόλγκα", κατά κυριολεξία "υγρασία", που απαντάται επίσης στην Αβεστική γλώσσα Ράνχα "μυθικό ρεύμα" και στη Σογδιανή γλώσσα ρκ "φλέβα, αγγείο(αιμοφόρο)" (ραχάκα), στην Περσική ραγκ (φλέβα) και είναι συγγενές με το Σανσκριτικό ρασάχ "υγρό, χυμός, μυθικός ποταμός". Το Σκυθικό όνομα επιβιώνει στη σύγχρονη Μορντβινική γλώσσα (υποομάδα των Ουραλικών γλωσσών) Ραβ "Βόλγκα".

Τα Τουρκικά φύλα που ζούσαν κατά μήκος του ποταμού παλαιότερα αναφέρονταν σ' αυτόν ως Ιτίλ ή Ατίλ "μεγάλο ποταμό". Στις σύγχρονες Τουρκικές γλώσσες ο Βόλγας είναι γνωστός ως Ιντέλ στην Ταταρική, Ατάλ στη Τσουβασική, Ιντέλ στη Μπασκιρική, Εντίλ στην Καζακική και Ιντίλ στην Τουρκική. Τα Τουρκικά φύλα συσχέτιζαν την προέλευση του Ιτίλ με τον Ποταμό Κάμα. Ετσι ένας αριστερός παραπόταμος του Ποταμού Κάμα ονομαζόταν Ακ Ιτίλ "Λευκός Ιτίλ" και ενωνόταν με τον Καρά Ιτίλ "Μαύρο Ιτίλ" στη σύγχρονη πόλη Ουφά. Το όνομα Ιντίλ χρησιμοποείται στην Κιρκασιανή γλώσσα.

Μεταξύ των Ασιατών ο ποταμός ήταν γνωστός με το άλλο Τουρκικό του όνομα Σαν-σου (Κίτρινος ποταμός), αλλά οι Οϊράτ (η δυτικότερη ομάδα των Μογγόλων) χρησιμοποιούσαν επίσης τη δική τους ονομασία Ιλίλ μορόν. Σήμερα οι Μαρί, άλλη Ουραλική ομάδα, ονομάζουν τον ποταμό Γιούλ, που σημαίνει "δρόμος" στα Ταταρικά. Παλαιότερα ονόμαζαν τον ποταμό Βόλγκιντο, δάνειο από την Παλαιορωσική.

Ο Ποταμός Βόλγας είναι ο μεγαλύτερος σε μήκος ποταμός της Ευρώπης. Το μήκος του είναι 3.531 χλμ. Ανήκει στην κλειστή λεκάνη της Κασπίας Θάλασσας, όντας ο μεγαλύτερος ποταμός που διαρρέι κλειστή λεκάνη. Πηγάζοντας από τους Λόφους Βαλντάι, από υψόμετρο 225 μέτρων, βορειοδυτικά της Μόσχας και περίπου 320 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Αγίας Πετρούπολης, ο Βόλγας περνάει προς ανατολάς από τη Λίμνη Στερτς και τις πόλεις Τβερ, Ντουμπνά, Ριμπίνσκ, Γιαροσλάβλ , Νίζνι Νόβγκοροντ και Καζάν. Στο διάστημα αυτό ονομάζεται Άνω Βόλγας. Από το Καζάν στρέφεται προς νότο, προσπερνάει το Ουλιάνοφσκ, το Τολιάττι, τη Σαμάρα, το Σαράτοφ και το Βόλγκογκραντ (μέχρι εκεί ονομάζεται Μέσος Βόλγας και από εκεί μέχρι τις εκβολές του στην Κασπία θάλασσα, όπου σχηματίζει μεγάλο δέλτα, ονομάζεται Κάτω Βόλγας και εκβάλλει στην Κασπία Θάλασσα κάτω από το Άστραχαν, 28 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Στο πιο στρατηγικό του σημείο κάμπτεται προς το Ντον, εκεί όπου βρίσκεται και το Βόλγκογκραντ, πρώην Στάλιγκραντ.

Ο Βόλγας έχει πολλούς παραπόταμους, σημαντικότεροι οι Κάμα, Οκά, Βετλούγκα και Σούρα. Ο Βόλγας και οι παραπόταμοί του σχηματίζουν το ομώνυμο ποτάμιο σύστημα, από τα μεγαλύτερα στη Γη, που διαρρέι μια έκταση 1.350.000 τ.χ. στο πιο πυκνοκατοικημένο τμήμα της Ρωσίας. Το Δέλτα του Βόλγα έχει μήκος περίπου 160 χιλιομέτρων και περιλαμβάνει μέχρι και 500 κανάλια και μικρότερους ποταμούς. Η μεγαλύτερη ποτάμια εκβολή στην Ευρώπη, είναι το μόνο μέρος της Ρωσίας όπου βρίσκονται πελεκάνοι, Φλαμίνγκο και λωτοί. Ο Βόλγας παγώνει στο μεγαλύτερο μήκος του τρεις μήνες το χρόνο.

Ο Βόλγας αρδεύει το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Ρωσίας. Οι πολλοί μεγάλοι του ταμιευτήρες παρέχουν άρδευση και υδροηλεκτρική ενέργεια. Το Κανάλι της Μόσχας, το Κανάλι Βόλγα-Ντον και ο Υδάτινος Δρόμος Βόλγα-Βαλτικής σχηματίζουν πλωτούς δρόμους που συνδέουν τη Μόσχα με τη Λευκή Θάλασσα, τη Βαλτική Θάλασσα, την Κασπία Θάλασσα, τη Θάλασσα του Αζόφ και τη Μαύρη Θάλασσα. Τα μεγαλύτερα λιμάνια του Βόλγα είναι του Βόλγκογκραντ, του Γιαροσλάβλ και του Καζάν. Τα υψηλά επίπεδα χημικής ρύπανσης έχουν επηρεάσει αρνητικά τον ποταμό και τους βιοτόπους του.

H γόνιμη κοιλάδα του ποταμού παράγει μεγάλες ποσότητες σιταριού και έχει επίσης μεγάλο ορυκτό πλούτο. Μια σημαντική βιομηχανία πετρελαίου έχει κέντρο της την κοιλάδα του Βόλγα. Αλλοι φυσικοί πόροι είναι φυσικό αέριο, αλάτι και ποτάσα. Το Δέλτα του Βόλγα και η γειτονική Κασπία Θάλασσα διαθέτουν εξαιρετικούς ιχθυότοπους. Το Αστραχαν, στο δέλτα, είναι το κέντρο της βιομηχανίας χαβιαριού.

Συμβολές (από κατάντη στα ανάντη)

Αχτούμπα (κοντά στο Βόλτσκι), διακλάδωση

Σαμάρα, στην ομώνυμη πόλη

Κάμα (νότια του Καζάν)

Καζάνκα (στο Καζάν)

Σβιγιάγκα (δυτικά του Καζάν)

Βετλούγκα (κοντά στο Κοζμοντεμιάνσκ)

Σούρα (στο Βασιλσούρσκ)

Κέρτζενετς (κοντά στο Λ'ισκοβο)

Οκά (στο Νίζνι Νόβγκοροντ )

Ούζολα (κοντά στη Μπαλάκνα)

Ούντζα (κοντά στο Γιούριεβετς)

Κόστρομα (στην ομώνυμη πόλη)

Κοτορόσι (στο Γιαροσλάβλ)

Σέκσνα (στο Τσερεπόβετς)

Μολόγκα (κοντά στο Βεσιεγκόνσκ)

Κασίνκα (κοντά στο Καλιάζιν)

Νερλ (κοντά στο Καλιάζιν)

Μεντβέντιτσα (κοντά στο Κίμρι)

Ντουμπνά (στην ομώνυμη πόλη)

Σόσα (κοντά στο Κονάκοβο)

Τβέρτσα (στο Τβερ)

Βαζούζα (στο Ζούμπτσοφ)

Σελιζαρόφκα (στο Σελιζάροβο)

Ταμιευτήρες (από κατάντη στα ανάντη)

Στο Βόλγα κατά τη Σοβιετική εποχή κατασκευάσθηκαν οι παρακάτω μεγάλοι υδροηλεκτρικοί ταμιευτήρες :

Ανθρώπινη ιστορία

Τα κατάντη του Βόλγα, θεωρούμενα ευρέως λίκνο του Πρωτοϊνδοευρωπαϊκού πολιτισμού, εποικίστηκε από τους Ούννους και άλλα Τουρκικά φύλα την πρώτη χιλιετία μ.Χ., που αντικατέστησαν τους Σκύθες. Ο αρχαίος λόγιος Πτολεμαίος της Αλεξάνδρειας αναφέρει τον κάτω Βόλγα στη Γεωγραφία του (Βιβλίο 5, Κεφάλαιο 8, 2ος Χάρης της Ασίας). Τον ονομάζει Ρα, που ήταν το Σκυθικό όνομα του ποταμού. Ο Πτολεμαίος πίστευε ότι ο Ντον και ο Βόλγας μοιράζονταν τον ίδιο ανάντι κλάδο, που έρρεε από τα Υπερβόρεια Ορη.

Μεταγενέστερα η λεκάνη του ποταμού έπαιξε σημαντικό ρόλο στις μετακινήσεις των λαών από την Ασία στην Ευρώπη. Ενα ισχυρό κράτος, η Βουλγαρία του Βόλγα, άκμασε κάποτε εκεί όπου ο ποταμός Κάμα ενώνεται με το Βόλγα, ενώ η Χαζαρία έλεγχε τις χαμηλότερες περιοχές του ποταμού. Μερικές πόλεις του Βόλγα όπως το Ατίλ, το Σακσίν ή το Σαράι, ήταν από τις μεγαλύτερες στο μεσαιωνικό κόσμο. Ο ποταμός λειτουργούσε ως σημαντικός εμπορικός δρόμος, συνδέοντας τη Σκανδιναβία, τους Ρως και τη Βουλγαρία του Βόλγα με τη Χαζαρία και την Περσία.

Τους Χάζαρους αντικατέστησαν οι Κιπτσάκ, οι Κιμέκ ( Τουρανικός λαός) και οι Μογγόλοι, που ίδρυσαν τη Χρυσή Ορδή στον κάτω ρου του Βόλγα. Αργότερα η αυτοκρατορία τους χωρίστηκε στο Χανάτο του Καζάν και σε εκείνο του Αστραχαν, που και τα δύο καταλήφθηκαν από τους Ρώσους κατά τους πολέμους Ρώσων-Καζάν του 16ου αιώνα. Τα βαθειά συναισθήματα του Ρωσικού λαού για τα ακούσματα του Βόλγα στην εθνική κουλτούρα και λογοτεχνία ξεκίνησαν με τη Διήγηση της Εκστρατείας του Ιγκόρ του 12ου αιώνα. Το Τραγούδι των Βαρκάρηδων του Βόλγα εόναι ένα από τα πολλά τραγούδια, τα αφιερωμένα στον εθνικό ποταμό της Ρωσίας.

Η κατασκευή των φραγμάτων την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης συχνά επεβαλλε τη μετεγκατάσταση μεγάλου αριθμού ανθρώπων καθώς και την καταστροφή της πολιτιστικής τους κληρονομιάς. Για παράδειγμα η πόλη Μόλογκα κατακλύστηκε από τα νερά λόγω της κατασκευής του Ταμιευτήρα Ριμπίνσκ (της μεγαλύτερης τότε τεχνητής λίμνης του κόσμου). Η κατασκευή του Ταμιευτήρα Ούγκλιχ προκάλεσε την κάλυψη με νερό αρκετών μοναστηριών με κτίσματα χρονολογούμενα από το 15ο και το 16ο αιώνα. Σε τέτοιες περιπτώσεις η οικολογική και πολιτιστική βλάβη ξεπερνούσε κάθε οικονομικό όφελος.

Συγκρούσεις του 20ού αιώνα

Κατά το Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο και οι δύο πλευρές παρέταξαν πολεμικά πλοία στο Βόλγα. Το 1918 το "Βόλγκα Φλοτίλα" των Κόκκινων συμμετείχε στην καταδίωξη των Λευκών προς ανατολάς από το Μέσο Βόλγα στο Καζάν, στον Κάμα και τελικά στην Ουφά, στον ποταμό Μπελάγια.

Τα επομενα χρόνια η πόλη στη μεγάλη καμπή του Βόλγα, γνωστή σήμερα ως Βόλγκογκραντ, βίωσε τη Μάχη του Στάλινγκραντ, ίσως την πιο αιματηρή μάχη στην ανθρώπινη ιστορία, κατά την οποία οι Σοβιετικές και οι Γερμανικές δυνάμεις είχαν τελματωθεί σε μια αδιέξοδη μάχη για την πρόσβαση στον ποταμό. Ο Βόλγας ήταν (και ακόμη είναι) ζωτικός δρόμος μεταφοράς μεταξύ της κεντρικής Ρωσίας και της Κασπίας Θάλασσας, που παρέχει πρόσβαση στα κοιτάσματα πετρελαίου του Μπακού στο Αζερμπαϊτζάν. Ο Χίτλερ σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει την πρόσβαση σε αυτά για περαιτέρω Γερμανικές επιχειρήσεις. Πέραν αυτού όποια πλευρά κατείχε και τις δύο πλευρές του ποταμού μπορούσε μέσω αυτού να μεταφέρει δυνάμεις για να καταστρέψει τις εχθρικές οχυρώσεις πέρα από τον ποταμό. Καταλαμβάνοντας τον ποταμό η Γερμανία του Χίτλερ θα μπορούσε να μεταφέρει εφόδια, όπλα και άνδρες στο βόρειο τμήμα της Ρωσίας. Συγχρόνως η Γερμανία θα μπορούσε να αποκλείσει οριστικά τη Σοβιετική Ενωση από αυτή την οδό μεταφοράς, εμποδίζοντας την πρόσβασή της σε πετρέλαιο και εφόδια μέσω του Περσικού Διαδρόμου. Για το λόγο αυτό έγιναν πολλές αμφίβιες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε μια προσπάθεια να απομακρύνουν τον αντίπαλο από τις όχθες του ποταμού. Στις μάχες αυτές η Σοβιετική Ενωση ήταν κυρίως η επιτιθέμενη πλευρά, ενώ τα Γερμανικά στρατεύματα τηρούσαν πιο αμυντική στάση, αν και το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων ήταν μάχες εκ του συστάδην, χωρίς σαφώς επιτιθέμενη ή αμυνόμενη πλευρά.

Ο πρώτος καταγεγραμμένος λαός στον ανω Βόλγα ήταν οι Μάρι και η δυτική εθνική ομάδα τους, ονόματι Μέρια. Τον 8ο και τον 9ο αιώνα άρχισε η Σλαβική εποίκηση από τους Ρως του Κιέβου. Οι Σλάβοι έφεραν στον άνω Βόλγα το Χριστιανισμό και τμήμα των ντόπιων πληθυσμών τον υιοθέτησε και σταδιακά έγιναν Ανατολικοί Σλάβοι. Το υπόλοιπο του λαού των Μαρί μετανάστευσε στη δυτική μακρινή ενδοχώρα. Με το πέρασμα αρκετών αιώνων οι Σλάβοι αφομοίωσαν τους αυτόχθονες Φιννικούς πληθυσμούς, όπως οι Μέρια και οι Μεσέρα.

Εκτός από τους Ούννους, τα πρώτα Τουρκικά φύλα έφτασαν τον 7ο αιώνα και αφομοίωσαν ορισμένους Φιννικούς και Ινδοευρωπαϊκούς πληθυσμούς στο μέσο και κάτω Βόλγα. Οι Χριστιανοί Τσουβάς και οι Μουσουλμάνοι Τάταροι είναι απόγονοι των πληθυσμών της μεσαιωνικής Βουλγαρίας του Βόλγα. Αλλη Τουρκική ομάδα, οι Νογκάις, κατοικούσαν παλιότερα στις στέπες του κάτω Βόλγα.

Η περιοχή του Βόλγα είναι πατρίδα μιας μικρής μειονοτικής ομάδας, των Γερμανών του Βόλγα. Η Αικατερίνη η Μεγάλη είχε εκδώσει το 1763 μια Διακήρυξη, προσκαλώντας όλους τους ξένους να έλθουν και να κατοικήσουν την περιοχή, προσφέροντάς τους πολλά κίνητρα. Και αυτό εν μέρει για να αναπτυχθεί η περιοχή αλλά επίσης και για να δημιουργηθεί μια ουδέτερη ζώνη μεταξύ των Ρώσων και των Μογγόλων στην Ανατολή. Λόγω των συνθηκών στα Γερμανικά εδάφη οι Γερμανοί ανταποκρίθηκαν στο μεγαλύτερο ποσοστό. Επί της Σοβιετικής Ενωσης μια λωρίδα της περιοχής μετατράπηκε στη Γερμανική Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Βόλγα. Αρκετοί από τους Γερμανούς εκτελέστηκαν ή διεσπάρησαν σε όλη τη Σοβιετική Ενωση πριν και μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Βόλγας, διαπλατυμένος για λόγους ναυσιπλοΐας με την κατασκευή τεράστιων φραγμάτων τα χρόνια της εκβιομηχάνισης του Ιωσήφ Στάλιν, έχει μεγάλη σημασία για την εσωτερική ναυσιπλοΐα και τις μεταφορές στη Ρωσία. Ολα τα φράγματα του ποταμού είναι εφοδιασμένα με δεξαμενές ανύψωσης της στάθμης του ώστε σκάφη σημαντικών διαστάσεων να μπορούν να ταξιδεύουν από την Κασπία Θάλασσα σχεδόν μέχρι το άνω άκρο του ποταμού. Η σύνδεση του Ποταμού Ντον με τη Μαύρη Θάλασσα είναι εφικτή με το Κανάλι Βόλγα-Ντον. Η σύνδεση με τις λίμνες του Βορρά ( Λάντογκα και Ονέγκα, την Αγία Πετρούπολη και τη Βαλτική Θάλασσα είναι εφικτή με τον Υδατόδρομο Βόλγα-Βαλτικής και το εμπόριο με τη Μόσχα πραγματοποιείται με το ομώνυμο Κανάλι, που συνδέει τους ποταμούς Βόλγα και Μόσχοβα.

Οι υποδομές αυτές έχουν σχεδιασθεί για σκάφη σχετικά μεγάλης κλίμακας (διαστάσεις δεξαμενών 290 Χ 30 μέτρα στο Βόλγα, ελάχιστα μικρότερες σε μερικά από τα άλλα ποτάμια και κανάλια) και εκτείνονται σε πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα. Πολλές πρώην κρατικές, τώρα κυρίως ιδιωτικοποιημένες, εταιρείες διαθέτουν επιβατηγά και φορτηγά σκάφη στον ποταμό. Η Βολγκοτάνκερ, με πάνω από 200 πετρελαιοφόρα, είναι μια από αυτές.

Τα τελευταία χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι και σήμερα τα σιτηρά και το πετρέλαιο συνιστούν τις μεγαλύτερες εξαγωγές εμπορευμάτων που διακινούνται στο Βόλγα. Μέχρι πρόσφατα η πρόσβαση στους Ρωσικούς υδάτινους δρόμους επιτρεπόταν σε ξένα πλοία σε πολύ περιορισμένη κλίμακα. Οι αυξανόμενες επαφές μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας έχουν οδηγήσει σε νέες πολιτικές όσον αφορά την πρόσβαση στους εσωτερικούς Ρωσικούς υδάτινους δρόμους. Εκτιμάται ότι σύντομα θα επιτρέπονται σκάφη άλλων κρατών στους Ρωσικούς ποταμούς.

Δέλτα του Ποταμού Βόλγα, Terra, 2010-07-17

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 25/01/2020.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές. χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο.
Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|28|03|2021}}

Λάντογκα

Δορυφορική φωτογραφία της Λάντογκα.

Γεωγραφικό Μήκος

31.5286

Γεωγραφικό Πλάτος

60.8161

Εισροή

Σβιρ, Βόλχοβ, Βουόξι, Σιάς

Εκροή
Νέβας

Χώρες Λεκάνης

Ρωσία, Φινλανδία

Νησιά

περίπου 660 (Βαλαάμ κ.α.)

H Λάντογκα είναι λίμνη γλυκού νερού της ΒΔ Ρωσίας, στην περιφέρεια του Λένινγκραντ και τη Δημοκρατία της Καρελίας. Είναι η μεγαλύτερη λίμνη της Ευρώπης και η 16η μεγαλύτερη στον κόσμο, καταλαμβάνει δε έκταση 18.135 τ.χλμ., είναι δηλαδή λίγο μικρότερη από την Πελοπόννησο.

Βρίσκεται σε υψόμετρο 4 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το μέγιστο μήκος της (από Β προς Ν) είναι 219 χλμ. και το μέγιστο πλάτος της (από Α προς Δ) είναι 138 χλμ. (μέσο πλάτος 83 χλμ.). Το μέσο βάθος της ανέρχεται σε 51 μ. Τα βαθύτερο σημείο της βρίσκεται στα ΒΔ, με βάθος τα 230 μ. O όγκος των υδάτων που βρίσκονται στη λίμνη, ανάλογα με την εποχή, φθάνει μέχρι και 910 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Το 85% αυτών των υδάτων προέρχεται από τις 50.000 μικρές λίμνες και τους 3.500 ποταμούς (προσμετρώνται μόνο όσοι ξεπερνούν σε μήκος τα 10 χιλιόμετρα) που βρίσκονται στην τεράστια λεκάνη απορροής της (276.000 τ.χλμ). 13% προέρχεται από τη βροχόπτωση και το υπόλοιπο 2% από υπόγεια ύδατα.

Οι κυριότεροι ποταμοί που εκβάλλουν στη λίμνη είναι οι ακόλουθοι (σε παρένθεση η απορροή κυβικών μέτρων ύδατος ανά δευτερόλεπτο):

Με τη σειρά της η Λάντογκα τροφοδοτεί τον ποταμό Νέβα, ο οποίος διαγράφει πορεία 74 χλμ. μέχρι να εκβάλει στη Βαλτική.

Στη λίμνη απαντώνται πλούσιοι πληθυσμοί ψαριών, καθώς και ένα ενδημικό είδος φώκιας με την ονομασία φώκια της Λάντογκα.

Η ρωσική κυριαρχία επί ολόκληρης της Λάντογκα οριστικοποιήθηκε μόλις το 1945. Μέχρι τότε ο έλεγχός της (ή τμημάτων της) ήταν αντικείμενο συγκρούσεων, αρχικά ανάμεσα στους ρώσους και τους σουηδούς και πολύ αργότερα μεταξύ ρώσων και φινλανδών.

Κατά το 9ο και 10ο αι. η λίμνη έπαιξε σπουδαίο ρόλο στο εμπόριο των βίκινγκ με τους βυζαντινούς (Εμπορική Οδός Βαράγγων - Ελλήνων). Εκείνη την εποχή οι Βάραγγοι ίδρυσαν στις εκβολές του Βόλχοβ έναν εμπορικό σταθμό με το όνομα της λίμνης (νυν Στάραγια Λάντογκα), τον οποίο εν συνεχεία χρησιμοποίησαν ως προπύργιο για την επέκτασή τους προς το εσωτερικό και την κυριαρχία τους επί των σλάβων και φίννων ( Κράτος των Ρως).

Στον ύστερο μεσαίωνα, η ανάγκη για τον έλεγχο της ευρύτερης περιοχής τροφοδοτεί των ανταγωνισμό μεταξύ της Σουηδίας και της Δημοκρατίας του Νόβγκοροντ, η οποία ιδρύει στο στόμιο του Νέβα το κάστρο - πόλη Όρεσεκ ( 1300). Την ίδια περίοδο ιδρύθηκε η Μονή Βαλαάμ σε μία συστάδα νησιών στο βόρειο τμήμα της Λάντογκα, ως τελευταίος προμαχώνας της ορθοδοξίας κατά των καθολικών σουηδών. Η μονή υπάρχει μέχρι σήμερα και είναι το σημαντικότερο αξιοθέατο της λίμνης, ενώ γενικά το βόρειο τμήμα της λίμνης αποκαλείται καταχρηστικά Αρχιπέλαγος Βαλαάμ.

Κατά την πολιορκία του Λένινγκραντ από τα ναζιστικά στρατεύματα ( Β' Π.Π.), η Λάντογκα υπήρξε επί ενάμιση χρόνο η μοναδική οδός ανεφοδιασμού των πολιορκημένων κατοίκων της μεγαλούπολης από το ρωσικό στρατό - με πλοία το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, με καμιόνια πάνω στην παγωμένη επιφάνειά της το χειμώνα και την άνοιξη.

# data[].attributes.attachment_link.title
Λάντογκα - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα παραθέτει τις πηγές του αόριστα, χωρίς Βοηθήστε συνδέοντας το κείμενο με τις πηγές παραπομπές . χρησιμοποιώντας παραπομπές, ώστε να είναι επαληθεύσιμο. Το πρότυπο τοποθετήθηκε χωρίς ημερομηνία. Για τη σημερινή ημερομηνία χρησιμοποιήστε: {{χωρίς παραπομπές|28|03|2021}} Λάντογκα Δορυφορική φωτογραφία της Λάντογκα.

# data[].attributes.attachment_link.title
Θανάσης Τούμπας Γεωγραφια Ολλανδια

# data[].attributes.body
Β3 (Κ.Π.-Α.Π.-Ι.Τ.-Ι.Χ.)

# data[].attributes.location_name
Φινλανδική περιοχή των λιμνών, Taipalsaari, Finland

# data[].attributes.attachment_link.description
VideoLink lets you share videos on YouTube easily, without distracting third-party content or advertisements.

# data[].attributes.body
B2 (Γ.Κ.-Φ.Μ.-Μ.Μ.)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί.
Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 27/11/2016.

Τάγος

Πηγές

Fuente García

Εκβολές

Ατλαντικός Ωκεανός

Χώρες Λεκάνης

Ισπανία

Μήκος

1 007 χιλιόμετρο

Μέση εκροή

500 κυβικά μέτρα το δευτερόλεπτο

Παραπόταμοι

Almonte, Αλβέρτσε, Αλαγκόν, Jarama, Ποταμός Γουαδαράμα, Rio Ocreza, River Ponsul, Tiétar, Trancão River, Zêzere River, Algés River, Cedena River, Algodor River, Alviela River, Arroyo Cedrón, Arroyo de Guajaraz, d:Q5890395, d:Q6114800, Cifuentes River, Hoz Seca River, Ibor River, d:Q9072063, Alcântara River, d:Q10360761, d:Q10360781, d:Q10361460, d:Q10361466, d:Q10361470, Coina River, d:Q10361958, Rio Jamor, d:Q10362112, d:Q10362203, d:Q10362326, d:Q10388701, Pusa River, Rivera de Fresnedosa, Arroyo del Torcón, Arroyo Guatén, Arroyo de Valdecava, Arroyo de Tamujoso, Arroyo Sangrera, Arroyo del Piojo, d:Q23986384, Arroyo Alpuébrega, Arroyo de Viloria, Ompolveda, Huso River, Sorraia River, River Sever, River Erges, Río Gallo, Guadiela, Salor River και Ablanquejo

wikidata ()

Ο Τάγος (εξελληνισμένη μορφή του λατινικού Tagus, στα ισπανικά Tajo, προφέρεται "Ρίο Τάχο" και στα πορτογαλικά Tejo που προφέρται "Ρίου Τέζου") είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ιβηρικής Χερσονήσου. Το συνολικό μήκος του ανέρχεται σε 1.008 χιλιόμετρα, ενώ η λεκάνη απορροής του έχει έκταση 81.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Από το μήκος του, 686 χιλιόμετρα ανήκουν στην Ισπανία, 275 στην Πορτογαλία και τα υπόλοιπα 47 διαμορφώνουν το σύνορο μεταξύ των δύο αυτών κρατών. Είναι κυρίως γνωστός από το ότι στις εκβολές του βρίσκεται η πρωτεύουσα της Πορτογαλίας, η Λισαβόνα.

Ο Τάγος πηγάζει από την πηγή Φουέντε ντε Γκαρθία (Fuente de García), σε υψόμετρο 1.593 μέτρα στα όρη Αλμπαρραθίν (Albarracín) της ανατολικής Ισπανίας. Το μεγαλύτερο μέρος του ρου του βρίσκεται σε σχετικώς στενή κοιλάδα. Δύο φράγματά του Εντρεπένια και Μπουενδία δημιουργούν τη γνωστή τεχνητή λίμνη "Θάλασσα της Καστίλης", έκτασης 133 τ.χλμ, ενώ χαμηλότερα (δυτικότερα) που διέρχεται βαθιά φαράγγια στο "Πουέντε ντε Αλκάνταρα" με φράγμα έχει δημιουργηθεί η μεγαλύτερη τεχνιτή λίμνη της Ευρώπης. Οι κυριότερες πόλεις που διαρρέει είναι οι Αρανχουέθ, Τολέδο, Ταλαβέρα ντε λα Ρέινα και Αλκάνταρα στην Ισπανία, και οι Κονστάνσια, Σανταρέμ και Λισαβόνα στην Πορτογαλία. Η μέση παροχή του Τάγου σε νερό όταν τελικώς εκβάλλει στον Ατλαντικό Ωκεανό ανέρχεται στα 500 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Η μεγαλύτερη γέφυρα επί του Τάγου είναι η Γέφυρα Βάσκο ντα Γκάμα στη Λισαβόνα, με συνολικό μήκος 17,2 χιλιόμετρα, η οποία όταν εγκαινιάσθηκε, το 1998, ήταν και η μεγαλύτερη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το γεωγραφικό και διοικητικό διαμέρισμα Αλεντέζου (Alentejo) και η ιστορική περιοχή Ριμπατέζου (Ribatejo) της Πορτογαλίας πήραν το όνομά τους από τον Τάγο: Além-Tejo (= πέρα από τον Τάγο) και Arriba-Tejo (= στις όχθες του Τάγου).

# data[].attributes.attachment_link.title
Τάγος - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Το λήμμα δεν περιέχει πηγές ή αυτές που περιέχει δεν επαρκούν. Μπορείτε να βοηθήσετε προσθέτοντας την κατάλληλη τεκμηρίωση. Υλικό που είναι ατεκμηρίωτο μπορεί να αμφισβητηθεί και να αφαιρεθεί. Η σήμανση τοποθετήθηκε στις 27/11/2016.

# data[].attributes.body
B1 A.Γ.

# data[].attributes.body
B1 (M.K.-M.K.-M.Z.)