# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institucións:

Consellería do Mar
Subdirección Xeral de Pesca e Mercados da Pesca

Conselllería de Medio Rural
Fondo Galego de Garantía Agraria (FOGGA)
Servizo do Sector Lácteo e Mercados Agrícolas

Consellería de Sanidade
Servizo de Estilos de Vida Saudable e Educación para a Saúde

Consello Regulador de Agricultura Ecolóxica de Galicia (CRAEGA)

Ámbito: saúde / alimentación
Definición: mellora dos hábitos alimenticios do alumnado
Todos os centros interesados nas modalidades C, D, E, F e G deben elixir obrigatoriamente a modalidade A ou a B.
Ofrece 6 modalidades:

a) Xermoliño: de participación obrigatoria para os centros de infantil e primaria

b) Xermolón: de participación obrigatoria para os centros de secundaria (ESO, bacharelato, FP básica)

c) Froita na escola (infantil, primaria e ESO)

d) Lácteos na escola (infantil, primaria e ESO)

e) Ponlle as pilas ao teu bocata (conservas do mar) (infantil, primaria e ESO)

f) O sabor da aventura está no mar (infantil, primaria e ESO)

g) Faite eco do lóxico (infantil, primaria, ESO, bacharelato, FP). Límite de centros participantes: 30

h) Cociñando con saúde (FP básica, de grao medio e superior, familia de cociña e restauración)

Temporización: curso completo
Límite de centros participantes: 80

Criterios de selección:

1. A calidade da proposta presentada; valorarase especialmente o desenvolvemento das accións relacionadas co desenvolvemento dos seguintes aspectos:

1. coñecemento dos hábitos alimenticios do medio en que vive o alumnado

2. coñecemento da produción agrícola, gandeira e pesqueira de Galicia

3. información nutricional dos alimentos

4. recomendacións de consumo
Non se valorarán aspectos non relacionados cos contidos do programa (ex. actividade deportiva).

2. Para as modalidades Froita na Escola (C) e/ou Lácteos na Escola (D), admitiranse só os centros que participaran, a través da convocatoria específica, no PROGRAMA ESCOLAR DE FROITAS, CASTAÑAS E LEITE: ligazón.

Para a modalidades A (Xermoliño):

Para a modalidade B (Xermolón):

Para as modalidades C (Froita na escola) e D (Lácteos na escola)

Nomes: Mª Luz Acción Porto e Ana Hernández Escobar
Departamento: Servizo do Sector Lácteo e Mercados Agrícolas (Fondo Galego de Garantía Agraria - FOGGA)
Teléfono: 981 540 079 e 981 540 071
Correo electrónico: maria.luz.accion.porto@xunta.gal, ana.hernandez.escobar@xunta.gal

Para as modalidades E (Ponlle as pilas ao teu bocata) e F (O sabor da aventura está no mar)

Para a modalidade G (Faite eco do lóxico)

Nomes: Javier García Lozano/Elva Otero Radío
Departamento: CRAEGA
Teléfono: 982 405 300
Correo electrónico: javier@craega.es e elva@craega.es

Para a modalidade H (Cociñando con saúde)

Xustificación

Na actualidade distintas fontes de ámbito estatal deron a coñecer a súa preocupación pola deterioración da calidade da oferta alimentaria na contorna do alumnado debido a razóns socioeconómicas de distinto tipo. Este feito obriga a incidir, na medida do posible, nos hábitos alimentarios do alumnado co fin de paliar os efectos que esta deteriorización pode causar no seu proceso evolutivo. Ademais cómpre ter en conta que as franxas de idade comprendidas dentro do período escolar obrigatorio son especialmente sensibles a riscos para a saúde que teñen a súa orixe en desequilibrios alimentarios. Entre outras, a malnutrición derivada de patoloxías como a obesidade infantil ou os trastornos do comportamento alimentario, como a anorexia nerviosa ou a bulimia.

A existencia de programas de ámbito autonómico que teñen como obxectivo a prevención deste tipo de riscos (ex. Plan Xermola en Sanidade, os programas de distribución de produtos do FOGGA...) aconsella o desenvolvemento deste programa nos nosos centros educativos.

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é traballar a alimentación saudable de xeito integral naquelas iniciativas institucionais encamiñadas á promoción de determinados produtos alimenticios (como a froita, os lácteos e os produtos do mar). O desenvolvemento dos diferentes proxectos deberá favorecer o coñecemento da contorna a través das experiencias sensoriais, a familiaridade e o coñecemento dos alimentos que compoñen o noso patrimonio alimentario así como o fomento das eleccións alimentarias saudables a través da educación como consumidores responsables.

Para acadar este obxectivos, o programa promove dúas modalidades principais: "Xermoliño" e "Xermolón". Nestas dúas modalidades propóñense accións encamiñadas a:

coñecer as necesidades alimenticias por grupos de idade, por nivel de actividade física...

realizar actividades prácticas cos produtos alimenticios.

interpretar a información da etiqueta nutricional no momento da compra.

analizar a oferta alimentaria do contorno do centro educativo (comedor, cafetería, quiosco, etc.).

reflexionar sobre as mesaxes publicitarias que proceden do ámbito da alimentación.

elaborar propostas de mellora respecto da oferta alimentaria no contorno do alumnado.

Ademais, os centros poderán complementar este obxectivo principal coa promoción do consumo de determinados produtos alimenticios na dieta escolar. Así pois, a través das modalidades "Froita na escola" e "Lácteos na escola" os centros poderán acceder a axudas que lle permitan aumentar a inxesta dos devantidos alimentos durante o horario lectivo (e sempre, a maiores das inxestas recibidas no comedor escolar). Para completar o obxectivo desta acción de distribución de alimentos é imprescindible promover actividades de aula e de centro que favorezan o coñecemento dos beneficios destes produtos (propiedades alimenticias), que favorezan o achegamento e a familiaridade co alumnado con eles (a través da manipulación, cata, cociñado...) e que contribúan á sensibilización do alumnado e do seu contorno coa necesidade de aumentar o seu consumo de alimentos de calidade abundantes no medio en que viven en beneficio da súa saúde e benestar.

Nesta mesma liña, as modalidades "Ponlle as pilas ao teu bocata" e "O sabor da aventura está no mar" procuran afianzar o coñecemento das propiedades alimenticias do peixe fresco e en conserva co fin de que o alumnado se familiarice con el e valore os seus beneficios. Ademais, estas modalidades favorecen o coñecemento da relevancia do sector pesqueiro e marisqueiro na economía galega.

En canto á modalidade "Faite eco do lóxico", procúrase fomentar os hábitos de consumos saudables nos máis pequenos, concienciando das múltiples vantaxes dos alimentos ecolóxicos para as persoas e tamén para a natureza.

Por último, a modalidade "Cociñando con saúde" pretende fomentar o traballo dos contidos nutricionais naqueles estudos de FP encamiñados á área da hostalaría. Así pois, vai especialmente enfocado aos 8 centros da Rede galega de formación profesional de hostalaría.

En resumo, o programa no seu conxunto procura tres obxectivos fundamentais:

coñecer as propiedades, cualidades e beneficios dos alimentos.

aumentar o consumo de produtos alimenticios recomendables para a saúde e o benestar.

valorar positivamente a toma de decisións informada na selección de produtos alimenticios axeitados para garantir unha dieta equilibrada.

Cómpre indicar que a realización de actividades deportivas está considerada como aconsellable e complementaria dun verdadeiro programa de hábitos de vida saudables, que deben ser canalizadas a través do Programa Deportivo de Centro.

Palabras clave

Alimentación saudable. Alimento ecolóxico. Agricultura ecolóxica. Alimento con selo. produto con selo. Craega. Benestar animal. Biodiversidade. Conservas de peixe. Consumo responsable. Calidade nutricional. Acuicultura ecolóxica. Froita fresca. Hábitos de vida saudable. Lácteos. Obesidade infantil. Nutrición. Recursos agrogandeiros. Recursos mariños

Modalidades de participación

a) Xermoliño. Esta modalidade ter por obxectivo producir un cambio de hábitos alimentarios na poboación infantil. Todos os centros participantes que desenvolvan accións con alumnado de infantil e primaria deben elixir necesariamente esta modalidade.

b) Xermolón. Esta modalidade ter por obxectivo producir un cambio de hábitos alimentarios na poboación adolescente e adulta. Todos os centros participantes que desenvolvan accións con alumnado de secundaria (ESO e bacharelato) deben elixir necesariamente esta modalidade.
Os centros que impartan accións de "Aliméntate ben" con alumnado de infantil, primaria e secundaria deben elixir necesariamente, e como mínimo, 1 das modalidades anteriores. No caso de centros que inclúan alumnado das 3 etapas educativas (ex. un CPI ou CPR), débese elixir a modalidade B.

c) Froita na escola. Esta modalidade ten por obxecto o fomento do consumo de froitas frescas e castañas coa finalidade de configurar hábitos alimentarios saudables no alumnado de centros escolares. Ofrécense froitas frescas e castañas aos centros que así o soliciten a través de provedores autorizados, segundo a convocatoria anual do FOGGA.

d) Leite na escola. Esta modalidade ten por obxecto o fomento do consumo de leite no alumnado de centros escolares. Ofrécese leite de consumo aos centros que así o soliciten a través de provedores autorizados, segundo a convocatoria anual do FOGGA.

e) Ponlle as pilas ao teu bocata (conservas do mar). Esta modalidade pretende dar a coñecer as múltiples virtudes das conservas do mar, incidindo así en hábitos de consumo alimentarios saudables.

f) O sabor da aventura está no mar. Esta modalidade ten o dobre obxectivo de facilitar o coñecemento e consumo de produtos do mar de Galicia entre as nenas e os nenos galegos, e mais de incidir e equilibrar as súas dietas alimenticias.

g) Faite eco do lóxico. Límite de centros participantes: 30. Esta modalidade ten como obxectivo principal fomentar o consumo de produtos ecolóxicos a través do coñecemento dos seus beneficios no plano da saúde e do medio ambiente. Busca combater os problemas da saúde derivados da alimentación con alimentos con máis nutrientes, e producidos libre de pesticidas e aditivos sintéticos, aumentar a información dispoñible sobre os alimentos ecolóxicos concienciando a comunidade educativa e o seu contorno e sensibilizar sobre a sustentabilidade ambiental.

h) Cociñando con saúde. Esta modalidade ten como obxectivo favorecer a integración de aspectos nutricionais na formación do alumnado de FP das familias profesionais relacionadas co ámbito da hostalaría.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Coñecer as características dos alimentos (grupos de alimentos, calidades, nutrientes, propiedades, texturas, sabores...).

Coñecer as recomendacións nutricionais (por grupos de idades, por hábitos de vida...).

Integrar ou aumentar os produtos recomendados na dieta do alumnado.

Interpretar correctamente a información da etiqueta nutricional dos alimentos envasados e a etiquetaxe eco.

Analizar a oferta alimentaria do contorno do alumnado (ex. comedor escolar, cafetería, supermercado, quiosco...).

Valorar a idoneidade de determinados modelos de consumo.

Desenvolver unha análise crítica da influencia que ten a publicidade dos alimentos na elección do que consumimos.

Elaborar unha proposta de oferta alimentaria máis saudable, de acordo con distintos factores (grupo de idade, actividade física...).

Coñecer os sectores de produción alimenticia en Galicia (agricultura, gandería, pesca e marisqueo).

Coñecer a trazabilidade dos produtos alimenticios do seu contorno desde a súa orixe (produción, transformación, distribución e elaboración).

Realizar propostas reais de cambio que favorezan unha mellora nos hábitos de consumo alimenticio no seu contorno (centro e familia).

Coñecer os beneficios da produción ecolóxica, tanto na súa alimentación como na conservación medioambiental e o benestar animal.

Coñecer as diferenzas entre os produtos ecolóxicos e convencionais.

PARA O PROFESORADO

Integrar a alimentación saudable como elemento transversal desde o traballo na educación para a saúde.

Fomentar accións que procuren a reflexión sobre os hábitos alimenticios e sobre a oferta alimentaria que rodea o alumnado.

Concienciar sobre os beneficios da produción de calidade e ecolóxica.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Dar a coñecer a cadea de produción dos alimentos e a súa trazabilidade (orixe dos alimentos, transformación dos alimentos, elaboración, envasado, cociñado...).

Fornecer exemplos de boas prácticas relacionadas co ámbito da alimentación no contorno do alumnado.

Coñecer os beneficios da produción ecolóxica.

Metodoloxía recomendada

Proponse que os proxectos analicen os hábitos alimenticios do alumnado, extraian conclusións e realicen propostas de mellora procurando un cambio de hábitos. Pódese aproveitar a materia de libre configuración "Promoción de estilos de vida saudables" (1º e 2º da ESO) como apoio para desenvolver parte do seu currículo a través deste proxecto, sempre que se manteña a interdisciplinariedade do traballo realizado.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cómpre ter en conta as seguintes datas de interese:

1º trimestre:

actividade de formación inicial de introdución ao programa.

actividade formativa para o profesorado de Xermolón.

análise dos hábitos alimenticios do alumnado (avaliación inicial a través de enquisas ou calquera outra actividade que permita identificar os hábitos alimenticios).

modalidade Faite eco do lóxico. Os centros deben indicar na inscrición que actividade entre as que oferta CRAEGA resulta do seu interese.

2º trimestre:

realización de actividades (distribución dos produtos, catas, saídas, menús...) en distintos espazos (fogar, comedor escolar, cafetería, contorno escolar...) e momentos (almorzo, almorzo de media mañá, xantar, merenda, cea).

elaboración das conclusións extraídas a partir dos datos obtidos da análise dos hábitos alimenticios do alumnado.

3º trimestre:

elaboración de propostas de mellora (decálogo, recomendacións).

identificación do cambio de hábitos producidos no alumnado (avaliación de resultados a través de enquisas, observación directa...).

modalidade Faite eco do lóxico. Concursos escolares.

Actividades e recursos comúns para as modalidades A e B

Formación do profesorado: a modalidade Xermolón ofrecerá formación para o profesorado participante.
Materiais de cursos anteriores:A oferta alimentaria no ámbito escolar. Estratexias de traballo do Plan Xermola (2016/17). Entre outros materiais, recóllese información sobre etiquetas nutricionais, pirámides alimentarias, menús escolares, inxestas recomendadas, publicidade nutricional, recomendacións internacionais sobre nutrición infantil, documentación de referencia da estratexia NAOS, documentación de referencia da Organización Mundial da Saúde e, por suposto, documentación de referencia do Plan Xermola.

Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Recursos na web:

Revistas electrónicas:

Vídeo: Documental: Adicción ao azucre: ligazón

Blog: Mi dieta cojea: ligazón

Actividades e recursos para o resto das modalidades
A) Xermoliño:

Ligazóns con orientacións para traballar. Documento word con ideas para traballar.

Non vai haber formación.

B) Xermolón:

Formación do profesorado.
C) Froita na escola:

Páxina oficial do programa.

Páxina do FOGGA coa información sobre as axudas para a subministración de leite e produtos lácteos ao alumnado de centros escolares. Ligazón.

Páxina do Ministerio: Alimentación.es. Saber más para comer mejor: ligazón

Consellería de Sanidade. Campaña "Xente con vida": ligazón

D) Lácteos na escola:

Páxina oficial do programa.

Páxina do FOGGA coa información sobre as axudas para a subministración de leite e produtos lácteos aos alumnos de centros escolares. Ligazón.

Programa europeo de leite nas escolas. Ligazón.

Campaña do Ministerio #megustalaleche. Ligazón.

Páxina do Ministerio: Alimentación.es. Saber más para comer mejor. Ligazón.

Consellería de Sanidade. Campaña "Xente con vida". Ligazón.

E) Ponlle as Pilas ao teu bocata:
F) O sabor da aventura está no mar:

G) Faite eco do lóxico:

Charlas e/ou obradoiros sobre agroecoloxía.

Degustacións de produtos.

Xogos de agroecoloxía e actividades de diversa índole para reforzar os hábitos alimenticios.

Visitas guiadas a explotacións ecolóxicas.

Coa agroecoloxía e as súas vantaxes na alimentación como pano de fondo, desenvolverase un concurso escolar entre o segundo e terceiro trimestre.

Webs e redes sociais de referencia: www.craega.es, facebook, instagram

Os centros educativos deben inscribirse a través da aplicación do Plan Proxecta e solicitar algunha das actividades ofertadas durante o primeiro trimestre do curso. En calquera caso, CRAEGA non se compromete a impartir charlas obrigatoriamente en todos e cada un dos centros participantes. As actividades levaranse a cabo en función dos recursos dispoñibles no seo do Consello.

H) Cociñando con saúde:

Formación específica para restauración colectiva (menús por colectivos, por idades, por necesidades nutricionais).

Produto final

Cómpre facer fincapé no desenvolvemento dun proxecto educativo de fomento da mellora dos hábitos alimenticios do alumnado mediante o consumo de froita fresca, lácteos, peixe e conservas do mar. Así pois, o desenvolvemento do proxecto debe ir máis alá da distribución ou repartición de determinados alimentos entre o alumnado.

Exposición de resultados obtidos polo alumnado (murais...).

Obradoiros de cociña.

Campañas de difusión do consumo saudable.

Produtos audiovisuais e tecnolóxicos.

Carta de menús saudables, deseñados por colectivos...

Difusión dos traballos realizados polo alumnado (murais, vídeos etc) nos soportes de comunicación do CRAEGA e difusión do programa, tanto no seu inicio coma durante o desenvolvemento do mesmo, nos soportes de comunicación do CRAEGA.

(...)

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do entorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. O proxecto desenvolve contidos que espertan o interese pola vida saudable e a alimentación variada e equilibrada e contribúen a adquirir hábitos de alimentación axeitados.

6. O proxecto desenvolve contidos relacionados coa nutrición, cos alimentos necesarios e as dietas equilibradas.

7. O proxecto estuda algún dos aspectos relacionados coas actividades económicas do contorno: os hábitos de consumo, as zonas de produción, as formas e lugares de comercialización e os centros e industrias de transformación.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aliméntate ben | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institucións: Consellería do Mar Subdirección Xeral de Pesca e Mercados da Pesca Conselllería de Medio Rural Fondo Galego de Garantía Agraria (FOGGA) Servizo do Sector Lácteo e Mercados Agrícolas Consellería de Sanidade Servizo de Estilos de Vida Saudable e Educación para a Saúde Consello Regulador de Agricultura Ecolóxica de Galicia (CRAEGA) Ámbito: saúde / alimentación Definición: mellora dos hábitos alimenticios do alumnado Todos os centros interesados nas modalidades C, D, E, F e G deben elixir obrigatoriamente a modalidade A ou a B.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Presidencia

Secretaría Xeral para o Deporte

Fundación Deporte Galego

Ámbito: actividade física/saúde
Definición: constitución dunha rede de centros promotores de vida activa e saudable, a través da concreción dos PDC nos centros docentes
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido:

PDC (proxecto de vida activa e deportiva): infantil, primaria, secundaria, bacharelato, FP, ensinanzas especiais e de adultos

DAFIS: primaria, ESO e bacharelato

Máis e Mellor Actividade Física (MMAF): primaria

Xogos Galegos Deportivos en Idade Escolar (XOGADE): primaria e ESO

Móvete+: infantil, primaria, secundaria, bacharelato, FP, ensinanzas especiais e adultos

Camiña/en bici á escola: infantil, primaria, secundaria, bacharelato, FP, ensinanzas especiais e adultos

Milla diaria: infantil, primaria, secundaria, bacharelato, FP, ensinanzas especiais e adultos

Límite de centros participantes: sen límite para case todas as modalidades; 40 prazas para a modalidade DAFIS

Criterios de selección: establécense para a modalidade DAFIS:

1. Centros participantes en DAFIS en anos anteriores

2. Centros participantes en PDC anos anteriores

3. Centros participantes noutros programas en anos anteriores (MMAF, XOGADE, MÓVETE+)

4. Outros centros

Persoas responsables:
Nomes: Miguel Rodríguez del Corral/ Iván Clavel San Emeterio
Departamento: Fundación Deporte Galego
Teléfono: 881 996 376
Correo electrónico: miguel.rodriguez.corral@xunta.gal

Xustificación

O programa pretende axudar os centros docentes a elaborar o seu proxecto deportivo de centro / vida activa e saudable abordando a loita contra o sedentarismo, o sobrepeso e a obesidade a través do incremento, dentro e fora do horario lectivo, da carga real de actividade física que realiza o alumnado. Este programa unifica todas as modalidades existentes en cursos anteriores, xa que de forma individual estes programas eran ferramentas que debían estar integradas nun proxecto de vida activa e saudable dun centro educativo.

O programa "Centros activos e saudables" desenvolve os contidos aplicables ao ámbito educativo que conteñen os seguintes textos legais:

Plan Galego para o fomento da Actividade Física Galicia Saudable

Plan integral para a actividade física e o deporte en idade escolar/ O centro escolar promotor da actividade física e o deporte / O proxecto Deportivo de Centro

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é a actuación do centro como dinamizador e promotor de hábitos de vida activa e saudable, rentabilizando os recursos existentes no seu ámbito de influencia (públicos e privados). Buscamos que o 100% das alumnas e alumnos reciban información e asesoramento de como incorporar no seu día a día, tanto no horario lectivo coma non lectivo, actividade física, exercicio físico ou deporte como hábito de vida saudable, así como incrementar na súa estadía no centro a práctica de actividade física de calidade.

O obxectivo final será entón o de loitar contra o sedentarismo, creando hábitos que perduren fora do centro escolar e ao longo de toda a vida, dende a infancia ata a vellez.

Obxectivos específicos

Modalidades

O Programa "Centros activos e saudables" contempla as seguintes modalidades:
Modalidade obrigatoria:

PDC (proxecto de vida activa e deportiva). Esta modalidade é de obrigada selección para os centros que soliciten participar neste programa.
Modalidades optativas:
Como apoio aos centros educativos que participan neste programa na consecución dos obxectivos, o Programa "PDC-Centros activos e saudables" contempla as seguintes modalidades optativas, podendo escoller o centro educativo como complemento doutras actividades que realicen -recreos activos, charlas, conferencias, liguillas deportivas, actividades deportivas, talleres saudables, enquisas de hábitos de actividade física, semanas brancas, saídas á natureza etc.) aquelas que máis se acheguen ás súas posibilidades en relación cos obxectivos xerais formulados. Os centros poden escoller tantas modalidades optativas como queiran (ningunha, unha, varias, todas):

Palabras clave

Actividade física. Saúde. Envellecemento activo. Sedentarismo. Vida activa. Centro activo e saudable.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Adquirir a necesidade de levar unha vida activa e saudable sendo conscientes dos beneficios / prexuízos dunha vida activa / sedentaria e sendo capaces de actuar de dinamizadores na súa contorna máis próxima (familia e grupos de amizade).

Coñecer todos os recursos existentes na súa contorna para levar unha vida activa e saudable.

Empregar ferramentas dixitais para a dinamización e proxección do proxecto á comunidade educativa (edicións de webs, blog, redes sociais, mapas dixitais, aplicacións de medición de rutas etc).

PARA O PROFESORADO

Potenciar o traballo en equipo e a iniciativa persoal coordinada co profesorado e integrando a participación da comunidade escolar e local no desenvolvemento do proxecto (pais, veciños etc).

Incentivar a autonomía persoal do alumnado dentro do proxecto facéndoo partícipe nas tomas de decisións para levar a cabo as distintas actuacións e actividades propostas.

Publicar e difundir na rede os mellores proxectos.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Integrar a filosofía do programa dentro da liña educativa do centro (SOMOS UN COLEXIO ACTIVO E SAUDABLE), traballando de forma transversal os obxectivos do mesmo.

Difundir información sobre vida activa e saudable.

Implicar os distintos axentes sociais (familias, técnicos municipais, policía local, asociacionismo, colectivos de usuarios...) na promoción dun estilo de vida activo.

Promover unha sociedade máis activa e saudable de forma integradora e non excluínte.

Metodoloxía recomendada

O profesorado servirá de guía no proceso de adquisición de coñecementos. O alumnado responsabilizaras, dentro das súas capacidades, da execución dos distintos proxectos.Valorarase positivamente que o alumnado planifique, execute e avalíe a intervención para conseguir os obxectivos de ser un CENTRO ACTIVO E SAUDABLE.

Para a modalidade Milla diaria empregaranse novas tecnoloxías para a medición, dentro do recinto escolar, dun percorrido cun perímetro de 1 milla (traballo previo de coñecemento de unidades de medición internacionais km/millas), marcaxe con produtos reciclados (taller de reciclaxe) dese circuíto, medición de parámetros saudables: talla-peso (IMC), perímetros de cintura e cadeira (recomendable pasar toda as probas DAFIS, para a comparación final). Ao comezo do programa, realización dunha milla diaria dentro do horario lectivo. Ao longo do curso escolar, medición diaria por parte de cada alumna/o do tempo percorrido (diario do alumno/a), así como da cantidade de metros percorridos pola clase/centro educativo, realización de actividades complementarias sobre actividade física e saúde, alimentación, hábitos de vida saudable... medición final (finais de maio-principios de xuño) dos parámetros saudables e comparación dos resultados e avaliación dos mesmos (tanto a nivel individual coma grupal)e e exposición dos resultados.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación do profesorado para a modalidade DAFIS (obrigatoria): "Plataforma de valoración física para a saúde" (G 1902005).

Xornadas de formación: "Proxectos de vida activa e saudable en centros educativos escolares" (G 1902004).

Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Actividades complementarias (no centro):

Charlas para o alumnado: o programa pode ofrecer charlas sobre vida activa e saudable.

Charlas para o profesorado, sobre como abordar os distintos proxectos.

Actividades extraescolares (visitas, saídas)

Material didáctico: o programa ofrece guías para o profesorado e recursos para o centro a través da web de Galicia Saudable, cun apartado específico para os centros educativos, con material didáctico, experiencias doutros centros etc.

Concursos: valorarase a posibilidade de ofrecer un certame para valorar as mellores prácticas; a participación no concurso será voluntaria.

Webs de referencia:

Outras webs de interese:

Bibliografía de referencia:

Documento de autoavaliación para proxectos de vida activa
Cortizas, Antón (2001): Chirlosmirlos. Enciclopedia dos xogos populares. Ed. Xerais. 2ª edic. 456 páx. ligazón á ficha da publicación

Cortizas, Antón (2013): Tastarabás. Enciclopedia de brinquedos tradicionais e uso lúdico da natureza. Ed. Xerais. 1080 páx. ligazón á ficha da publicación

Produto final

Os centros participantes contarán cun apartado específico da web do centro ou unha ligazón desde esta a un blog creado a tal fin, onde o alumnado e como parte do proceso do traballo por proxectos de innovación educativa, xestionará as publicacións desta web/blog e irá resumindo as actividades/experiencias realizadas dentro do proxecto, tanto do principal como da(s) modalidade(s) escollida(s).

Criterios para a avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Grao de motivación e sensibilización do alumnado pola incorporación de hábitos de vida activa e consumo de actividade física e exercicio físico no seu día a día (realización de enquisas de satisfacción, enquisas de hábitos de vida activa etc.).

6. Difusión (existencia dun apartado específico na web do centro ou ligazón a un blog) e calidade do traballo realizado polo alumnado para fomentar, dende o centro, a adquisición de hábitos de vida activa e saudable (xeración de actividades, mapas de recursos existentes no ámbito de influencia do centro educativo para a practica de actividade física e exercicio físico etc).

7. Calidade e grao de desenvolvemento de actividades dentro do horario lectivo e non lectivo do alumnado para a promoción de adquisición de hábitos de vida activa e saudable, incrementando a carga diaria de actividade física (en función da modalidade escollida).

# data[].attributes.attachment_link.title
PDC (proxecto de vida activa e deportiva) - Centros activos e saudables | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Presidencia Secretaría Xeral para o Deporte Fundación Deporte Galego Ámbito: actividade física/saúde Definición: constitución dunha rede de centros promotores de vida activa e saudable, a través da concreción dos PDC nos centros docentes Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: PDC (proxecto de vida activa e deportiva): infantil,

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Ministerio do Interior
Dirección Xeral de Tráfico

Ámbito: mobilidade
Definición: promoción da mobilidade segura e sostible entre o alumnado
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria e ESO
Límite de centros participantes: sen límite

Criterios de selección: solicitudes en regra
Persoas responsables:
Xustificación

O contorno dos centros escolares é o ámbito de maior perigo viario para o alumnado. Nos desprazamentos dos menores aos centros de ensino é onde ocorren a maior parte dos accidentes de tráfico que sofren os pequenos. Os adultos, causantes e responsables desta accidentalidade, incorren en hábitos viarios que prexudican os colectivos máis vulnerables no uso do espazo público. Ademais de transitaren con frecuencia nun medio pouco seguro, o alumnado constitúe, por razón de idade, un destes colectivos vulnerables sobre o que cómpre exercer medidas de protección especiais que favorezan o seu desenvolvemento en espazos que se construíron sen pensar neles.

Para contribuír a combater os perigos que sofre o alumnado na vía pública por razóns do tráfico, o programa busca ofrecer pautas para o tratamento de elementos curriculares que contribúan a garantir a súa seguridade no contexto viario en que se move. Con esta finalidade, procurarase que os centros ofrezan propostas de traballo que permitan ao alumnado:

observar con espírito crítico os espazos en que se move.

analizar os desequilibrios detectados no exercicio dos dereitos de uso do espazo público.

promover intervencións e accións de participación social lideradas polo eles co fin de concienciar a toda a comunidade da necesidade de garantir espazos públicos seguros para toda a cidadanía.

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é promover modos de mobilidade sostibles e seguros para toda a sociedade, adaptados ao contexto viario en que vive o alumnado. Partindo desta base quérese reintroducir a educación viaria na escola non como a aprendizaxe de normas e sinais para futuros condutores, senón cunha finalidade transformadora que cuestione os modos de mobilidade imperantes e que favoreza a participación do alumnado na elaboración de propostas de mellora que garantan a súa seguridade nos seus desprazamentos e, sobre todo, que promovan modos de mobilidade máis saudables para toda a comunidade.

Para conseguir que estas aprendizaxes sexan transformadoras, os contidos e demais elementos curriculares deberán desenvolverse a través de metodoloxías activas, participativas e funcionais que favorezan a mobilidade segura como peóns, usuarios dos diferentes medios de transporte ou condutores de bicicletas. Neste sentido, enténdese a educación en valores desde a responsabilidade cara a propia seguridade e a dos outros e o respecto cara a todas as demais persoas que ocupan o espazo público co fin de que todos (sen exclusións) poidan gozar del sen risco, co fin de previr os accidentes de tráfico e de poñer en práctica actividades lúdicas e deportivas que contribúan á humanización do medio en que vivimos. Nesta liña, enténdese que a promoción das medidas de seguridade debe estar integrada na realidade cotiá do alumnado, e non se entenderá como unha finalidade en si mesma.

Estas mesmas metodoloxías e valores deben estar implicados na procura dunha mobilidade sostible para toda a cidadanía. A análise dos conflitos viarios próximos ao alumnado pode servir como foco de atención para observar, analizar e cuestionar o uso do espazo público e propoñer estratexias de transformacións que incorporen progresivamente modos de mobilidade alternativos ao coche, principal causante da accidentalidade viaria e causa destacada da contaminación do aire, do cambio climático, do aumento do gasto enerxético e do sedentarismo.

Para conseguir os obxectivos transformadores deste programa, faise necesaria a participación da comunidade educativa a través da inclusión da educación viaria de maneira decidida no Proxecto Educativo de Centro atendendo as diferentes etapas educativas. Suxírese como recomendación a inclusión da "Mobilidade" como materia de libre configuración no Proxecto Educativo do Centro co fin de dotar de maior entidade as aprendizaxes desenvolvidas neste ámbito. Cómpre indicar tamén que existen iniciativas educativas de promoción da análise crítica do uso do espazo público ao abeiro dalgúns dos outros programas do Plan Proxecta (nomeadamente os desenvolvidos pola Fundación Deporte Galego, Proxecto Terra ou Paisaxe e Sustentabilidade e, antigamente, pola Axenda 21).

Así pois, o desenvolvemento das actividades xeradas neste programa deben contar coa participación activa e exemplar do profesorado e coa implicación dos principais educadores sociais (as familias), sen esquecer en ningún momento os axentes sociais que poden contribuír ao cambio de modelo actual cara a outro máis respectuoso (responsables municipais, policías locais, monitores ambientais, colectivo ciclista, voluntariado...).

Palabras clave

Arquitectura participativa. Camiño escolar. Consello dos nenos. Educación viaria. Mobilidade segura. Mobilidade sostible. Participación cidadá

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Mellorar as condutas e comportamentos viarios nos seus desprazamentos rutineiros co fin de previr os accidentes de tráfico. En canto á seguridade, procurarase que adquiran hábitos viarios seguros como peóns, ciclistas e viaxeiros en distintos medios de transporte facendo fincapé na percepción do perigo e na análise do risco.

Adquirir hábitos viarios ambientalmente recomendables (camiñando, indo en bici, usando o transporte público...) nos seus desprazamentos escolares e de lecer.

Analizar de xeito crítico o ámbito en que se move, ben sexa rural ou urbano, para recoñecer a través da observación directa os problemas derivados, por unha banda, da mobilidade motorizada (accidentalidade, contaminación, cambio climático, sedentarismo, gasto enerxético...) e, por outra, do urbanismo que antepón as necesidades derivadas da mobilidade motorizada sobre outros usos e aproveitamentos do espazo público.

Propoñer accións concienciadoras para favorecer a convivencia entre os distintos usuarios do espazo público (segundo o tipo de usuario, o nivel de vulnerabilidade, o sexo, a idade, o nivel de mobilidade...) e para promover o cambio de hábitos cara a unha sociedade que saiba ver os beneficios da mobilidade sostible e que promova a convivencia cos modos non motorizados.

PARA O PROFESORADO

Incentivar a acción directa e a participación social do alumnado a través de intervencións cidadás creativas e orixinais que sirvan para abordar unha análise crítica do modelo urbanístico e da seguridade viaria (analizando os conflitos viarios e a súa natureza, a implicación ambiental, social e cultural do uso do espazo público...) co fin de realizar propostas de mellora que favorezan a resolución dos conflitos detectados e a democratización do uso do espazo público.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Involucrarse na cooperación en accións encamiñadas á mellora da seguridade viaria do alumnado e do contorno dos centros de ensino e á promoción de modos alternativos á mobilidade en coche.

Implicar os distintos axentes sociais (familias, técnicos municipais, policía local, asociacionismo, colectivos de usuarios...) na promoción do cambio transformador no medio en que vive o alumnado.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cómpre ter en conta os prazos de finalización dos concursos da DXT.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Actividade de formación: "Curso de Eduación Vial para unha mobilidade sostible e segura" (código: G1901074).

Colaboración coas policías locais especializadas en materia de educación viaria: actividades de información e sensibilización.

Material didáctico: o programa pon ao dispor do alumnado e mais do profesorado material didáctico diverso a través da web de referencia e tamén en formato papel.

Visitas guiadas: ofrecerase a posibilidade de recibir acompañamento técnico da policía local ou doutros colectivos para o recoñecemento e a análise do contorno escolar.

Concursos: a participación nos concursos promovidos pola DXT é opcional. Cada curso escolar ofrecerase a posibilidade de que o alumnado participe nun concurso de debuxo (infantil) e de contos (primaria). Tamén se ofrece a posibilidade de participar no concurso de "Proyectos de Educación Vial en el ámbito escolar" ás boas prácticas detectadas. Incluiremos aquí as bases destas convocatorias.

Web de referencia: DGT (Seguridade Vial)

Twitters de referencia:

arte urbana: Derrubando Muros con Pintura @MurosDerrubando, Cestola na cachola @Con_Cachola, Desordes creativas @DesOrdes, Boa Mistura @BOAMISTURA,

bicicletas: @bike2schoolroma, @altrabajoenbici, @asbicicletas, @revibicicleta, @MelillaConbici, @Auladelabici, @enbicipormadrid, @LaCicleria, @bicicoles, @salamancaenbici, @composcleta, @ConBici, @esmejorenbici, @Bici_Solidaria, @biciSnAccidents, @Viabici, @ciclosfera, @RedCiudadesBici, @Bicicleto_ZGZ, @ondepedalar, @bicivilizados, @SalvaiciclistiR, @biciclot, @noesunaescuela, @amaseme_net, @valenciaenbici, @euvoudebike, @CicloVivo,

camiñar, coletivos peonís, camiño escolar: @Caminante105, @movilidadmalaga, @banquetalibre, @STARSMadrid, @caminabilidad, @paseandoalcole, @LigaPeatonal, @juegoserpiente, @caminoescolar, @peatonesandando, @CiudadesCaminan, @AceraPeatonal

cidades sostibles e urbanismo: @laciudadviva, @fadbarcelona, @CivitasInnova, @ponteduca, @Derive_Lab, @_iUrbana, @ecointeligencia, @Natureduca, @NacionRotonda, @CoCiutat, @Arquitectives, @RDCIDADES_INOVA, @rediniciativas, @AvellanedaPau, @IngenieriaReal, @HabitsaludAgbar, @BID_Idear

dereitos da infancia: @platdeinfancia, @infanciacomm, @iambiente

saúde: @xenteconvida, @cineysalud, @EscaleraEsSalud

seguridade viaria: @pons_SVial, @NoSomosDummies, @seguridad_vital, @policia, @culturasviales, @actualidadvial, @DGTes,

outros: @profesysegvial, @FMSeguridadVial, @DMSC_SP, @BID_Ciudades, @fietsprofessor, @educatrafic, @mfc_oficial, @CruceroSeguro

Contribución á adquisición das competencias clave

competencia en comunicación lingüística, a través da expresión dos problemas detectados, do razoamento argumentado das suxestións e das propostas de mellora, da lectura e análise crítica da información a través de distintas fontes.

competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía, a través da análise da incidencia da accidentalidade, do impacto do sedentarismo sobre a saúde e das repercusións da contaminación do aire etc.

competencia dixital, a través do tratamento da información e da análise crítica dos datos.

competencia en aprender a aprender, a través das metodoloxías activas empregadas para que o alumnado sexa protagonista na elaboración de argumentarios e propostas.

competencias sociais e cívicas, a través da análise dos modos de mobilidade e do recoñecemento do impacto social derivado dos conflitos viarios, ecolóxicos, sociais... producidos polo uso dos modos motorizados.

competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor, a través da elaboración de propostas de mellora e da realización de iniciativas de participación social que favorezan a expresión do punto de vista do alumnado en asuntos do seu interese.

competencia en conciencia e expresións culturais, a través da elaboración creativa de propostas de intervención social (arquitectónica, urbanística, artística, literaria, política...).

Produto final

base de datos de recursos (literarios, electrónicos, web...) para o estudo da mobilidade.

campaña para definir o logo e o slogan do programa no vindeiro curso escolar.

consello da mocidade como órgano consultivo en materias de interese para o colectivo escolar.

diagnóstico do modelo viario e urbanístico do concello.

diagnóstico dos usos viarios da comunidade educativa.

emocionario para a alfabetización dos valores implicados na mobilidade segura e mais na mobilidade sostible.

estudo do impacto medioambiental do abuso dos modos motorizados e dos seus efectos sobre a saúde pública.

intervención sobre o cambio de hábitos no desprazamento da comunidade educativa (camiño escolar, pedibús, obradoiro da bici...).

manual de boas prácticas viarias con recomendacións para toda a comunidade educativa.

metrominuto para o concello

produto audiovisual (lipdub, curtametraxe, anuncio...) con obxectivo concienciador (boas e malas prácticas, propostas de mellora, denuncia, publicidade...).

proposta de intervención urbanística que promova unha acción no espazo público (ex. deseño de espazos, do mobiliario urbano...).

proposta de participación cidadá (intervención, campaña, consello dos nenos).

proxecto educativo coas necesidades de mellora do centro en materia de educación viaria e cunha proposta de participación social.

proxecto de recuperación de espazos deteriorados ou abandonados.

proposta didáctica para abordar os contidos curriculares das materias máis relacionadas coa mobilidade.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. O proxecto realiza un diagnóstico das necesidades do contorno educativo para facilitar a mobilidade do alumnado.

6. O proxecto analiza os problemas e as dificultades para a mobilidade do alumnado no ámbito en que se move.

7. O proxecto realiza unha proposta de mellora para a mobilidade do alumnado atendendo á seguridade e á sostibilidade.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mobilidade sostible e segura | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Ministerio do Interior Dirección Xeral de Tráfico Ámbito: mobilidade Definición: promoción da mobilidade segura e sostible entre o alumnado Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria e ESO Límite de centros participantes: sen límite Criterios de selección: solicitudes en regra Persoas responsables: O contorno dos centros escolares é o ámbito de maior perigo viario para o alumnado.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional.
Dirección Xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa

UNICEF Comité Galicia

Ámbito: dereitos de infancia
Definición: promover o coñecemento e defensa dos dereitos da infancia e do exercicio da cidadanía global e responsable
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato
Límite de centros participantes: 15

Criterios de selección:

1. Calidade do proxecto
2. Experiencia en actividades de educación para o desenvolvemento
Persoas responsables:
Nomes: Marta Andrade Blanco
Departamento: UNICEF Comité Galicia
Teléfono: 913 788 604
Correo electrónico: mandrade@unicef.es

Xustificación

Nos nosos centros educativos, os dereitos de nenos e nenas coñécense ou vívense? Ten sentido que sexan algo máis ca un contido curricular? Para vivilos hai que coñecelos, ver o seu valor como elemento vehicular e desenvolvelos nos elementos organizativos do centro para facer coherentes esas dúas dimensións. Esta misión debería implicar a toda a comunidade educativa, un colectivo dinámico, heteroxéneo e de motivacións diversas.

A Convención sobre os dereitos do neno de Nacións Unidas (CDN) de 1989 é o tratado de dereitos humanos máis amplamente ratificado da historia e é o que afecta en primeiro lugar aos nosos estudantes ata que cumpren dezaoito anos e do que poden sentirse máis protagonistas. A perspectiva de dereito e responsabilidade xunto coa de cidadanía global preséntanos un potente instrumento que pode contribuír a unha transformación da educación á altura dos compromisos que nos puxemos como sociedade.

Educación en dereitos pretende ser unha ferramenta para axudar os centros educativos que queiran percorrer este camiño, que queiran facer da cidadanía responsable un aceno de identidade e incorporar a CDN en todos os ámbitos escolares coa implicación da comunidade educativa no seu conxunto.

Obxectivo xeral

O programa ten como obxectivo promover o coñecemento e a defensa dos dereitos da infancia e o exercicio da cidadanía global e responsable nos centros educativos de Galicia. Para isto, propón nunha primeira fase un proceso de diagnóstico inicial en grupo, favorecendo a reflexión sobre as políticas e prácticas do centro en relación cos dereitos da infancia. Unha vez realizada esta autoavaliación proponse aos centros a elaboración dun Plan de Acción en resposta aos resultado obtidos, co obxectivo de axudar a integrar os dereitos da infancia no centro educativo.

Os obxectivos xerais do programa son os seguintes:

Promover a participación activa do alumnado para coñecer como integrar os dereitos da infancia na realidade do centro educativo. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación.

Integrar os dereitos da infancia como principios éticos e normas universais de conduta, para transformar a realidade do centro educativo. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación. Despois disto, proponse a elaboración dun plan de acción.

Promover a participación de toda a comunidade educativa, incluíndo as familias e o persoal non docente, no diagnóstico e compromiso coas propostas de mellora ao redor dos dereitos da infancia. Isto farase a través dunha autoavaliación na que se tratan os seguintes aspectos: coñecemento sobre a Convención sobre os Dereitos do Neno, protección, clima escolar e participación.

Palabras clave

Cidadanía democrática. Dereitos da infancia. Educación cívica e constitucional. Educación para a paz. Igualdade. Respecto. Solidariedade. Xustiza

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Mellorar o coñecemento sobre dereitos da infancia e a súa integración na realidade do centro educativo.

Adquirir competencias relacionadas coa solidariedade e a cidadanía global.

PARA O PROFESORADO

Incentivar o coñecemento da Convención sobre os Dereitos do Neno a través da integración dos dereitos da infancia como principios éticos e normas universais de conduta, a fin de transformar a realidade do centro educativo.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Involucrarse na realidade do centro educativo a través do coñecemento e promoción dos dereitos da infancia.

Implicar a toda a comunidade educativa no análises da realidade escolar en relación aos dereitos da infancia.

Metodoloxía recomendada

Proponse:

Realización da autoavaliación e do diagnóstico para analizar o compromiso cos dereitos da infancia no centro educativo. Realizarase a través da web www.enredate.org. Para iso cóntase cunha guía metodolóxica na que se explica como realizar a dita autoavaliación por grupos de traballo: grupo 1: equipo directivo; grupo 2: profesorado; grupo 3: alumnado; grupo 4: familias; grupo 5: persoal non docente. A autoavaliación realizarase a través de cuestionarios contemplando os seguintes aspectos a analizar: Coñecemento sobre dereitos de infancia, clima escolar, protección e participación infantil.

Elaboración do Plan de Acción como resultado das conclusións extraidas da autoavaliación. Dela resulta un documento diagnóstico final no que se recollen as principais conclusións sobre en que ten que incidir o centro para mellorar os resultados obtidos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

1º trimestre: realización da autoavaliación (por parte do alumnado e do profesorado)

2º Trimestre: elaboración do plan de acción

3º Trimestre: revisión do plan de acción e realización do produto final (vídeo)

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación do profesorado: existe formación en rede dispoñible para os docentes participantes na acción, promovida por UNICEF Comité Español e pola UNED. Esta formación é gratuíta e ofrece o recoñecemento oficial de 72 horas de formación permanente.
Vai haber 2 edicións deste curso: en outubro de 2018 e en marzo de 2019. Para a 13ª edición (marzo de 2019) o prazo de inscrición remata o próximo 18 de febreiro.
Homologado polo Ministerio de Educación.
Máis información sobre o curso: ligazón.

Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Recoñecemento: UNICEF Comité Español concederá un recoñecemento propio aos centros participantes no proxecto.

Material didáctico: o programa ofrece material en papel e en formato electrónico:

Formato papel e electrónico

Guía de autoavaliación

Cuestionarios para cada un dos grupos: equipo directivo, titores, alumnado, familias e resto de persoal docente

Guía de integración curricular dos dereitos da infancia

Webs de referencia:

Outras webs de interese:

Produto final

Como produto final, o alumnado deberá realizar un vídeo sobre as súas conclusións do proceso de autoavaliación onde comuniquen as súas propostas de mellora.

Pola súa banda, o profesorado deberá elaborar o Plan de Acción.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Elaboración completa da autoavaliación.

6. Calidade da elaboración do plan de acción.

7. Participación do alumnado no proceso de traballo.

# data[].attributes.attachment_link.title
Educación en dereitos da infancia e cidadanía global | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional. Dirección Xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa UNICEF Comité Galicia Ámbito: dereitos de infancia Definición: promover o coñecemento e defensa dos dereitos da infancia e do exercicio da cidadanía global e responsable Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato Límite de centros participantes: 15 Criterios de selección: 1.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:
Ámbito: alfabetización múltiple, educación artística, música, audiovisual e comunicación
Definición: formación de futuros creadorxs en facetas e dimensións estratéxicas complementarias e creación, no desenvolvemento dunha carreira profesional, consciente e responsable.
Temporización: medio curso escolar
Alumnado ao que vai dirixido: ciclos formativos de grao medio e superior, ensinanzas especiais, centros profesionais de música, danza e audiovisual
Límite de centros participantes: 3
Límite de alumnos por centro: mínimo: 25 - máximo: 200

Criterios de selección: Seleccionaranse 3 centros docentes atendendo ao cumprimento das condicións de participación seguintes:

1. Seleccionaranse os centros nos que participe o maior número de alumnado, cun mínimo de 25 alumnxs obrigatorios.

2. Priorizaranse as propostas concretas na solicitude para concretar a data e concentrar os horarios dos grupos que participen no programa. O centro debe poder organizar sesións de traballo dun mínimo de 3/5 horas seguidas, ou ben unha xornada completa (mañá e tarde) de traballo.

3. Idoneidade e calidade do proxecto. Elixiranse aqueles que mellor definan os seguintes puntos: obxectivos xerais, obxectivos específicos, área que se estuda, departamentos implicados, temporización concreta e horario presentación e divulgación dos resultados.

4. O profesorado participante deberá asistir obrigatoriamente á xornada de formación do programa (cunha duración de 4 h a desenvolver na primeira quincena de decembro).

5. Grao de implicación da comunidade educativa e vinculación curricular relacionada cos contidos de Formando creadorxs.

6. Existencia de redes sociais e espazo web activo do centro educativo nas que se comunique e difunda o traballo desenvolvido ao longo do programa Formando creadorxs.

7. Orde de entrada.

Criterios de exclusión: non cumprir os criterios de selección, especialmente os relacionados co número mínimo de asistentes, a proposta organizativa e a orde de entrada da solicitude.
Persoa responsable:
Nome: Patricia Blanco Suárez
Departamento: Fundación SGAE (Formación). Rúa das Salvadas s/n (Parque Vista Alegre). Santiago de Compostela
Teléfono: 981 569 082
Correo electrónico: pblanco@fundacionsgae.org

Xustificación

As obras artísticas e intelectuais contribúen a conformar a memoria colectiva das sociedades, constitúen o seu patrimonio cultural e conforman a base da educación dos máis pequenos e da súa formación como persoas, axudándolles a comprender o mundo que os rodea. No contexto globalizado actual que esvaece e dilúe a conciencia dos valores propios, entendemos a necesidade de transformar e redimensionar a formación nunha educación activa e implicada, experimentando o traballo en común desde unha perspectiva creativa individual e comunitaria de respecto.

A necesidade de inculcar nos futuros profesionais o interese e coñecemento de dimensións fundamentais para o desenvolvemento da súa carreira profesional, como membros dun colectivo imprescindible para a sociedade. Concienciar sobre as fases necesarias para que un traballo creativo e intelectual vexa a luz e a sociedade poida gozala.

O programa contribúe á educación en valores do seguinte xeito:

Creadorxs conscientes das facetas necesarias para o desenvolvemento da súa carreira, serán perfectos profesionais, embaixadores e transmisores da relevancia do seu traballo para a sociedade.
Unha sociedade que valore os seus creadorxs, que valore o acervo cultural que estes contribúen a crear e na que se sinta parte implicada, é unha sociedade formada por individuos con sentido crítico e polo tanto, máis libre e mellor preparados para afrontar os retos laborais. Tamén é unha sociedade máis xusta e con máis ferramentas para reducir as diferenzas socio-económicas entre os seus individuos.

Educación en valores: educación do consumidor, educación para o lecer, educación moral e cívica, liberdade persoal, respecto, responsabilidade, solidariedade, tolerancia e xustiza.

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é formar os futuros profesionais nas diferentes facetas da súa profesión, facilitando os procesos de comprensión da mecánica e a función dos dereitos de autor e a súa utilidade para os futuros autores e autoras.

Dotar de ferramentas metodolóxicas, prácticas e teóricas para o desenvolvemento da carreira artística dos participantes.

Recuperar para a didáctica os valores que a industria cultural nos achega de forma cotiá, vinculándoos ao pensamento crítico e ás necesidades expresivas.

Facilitar ao profesorado material e documentación que complemente a pedagoxía curricular .

Impulsar persoas creadoras formadas, implicadas e conscientes, da man dos propios profesionais e autores.

Explorar as diferentes etapas do proceso creativo.

Aprender a ser creadorxs a través do coñecemento e a formación.

Establecer a correspondencia natural entre os valores creativos e os prácticos.

Ensinar a valorar o traballo intelectual e creativo polos beneficios de carácter social e económico que achegan á sociedade e á cultura do seu ámbito.

Potenciar a incorporación das novas tecnoloxías na aprendizaxe activa.

Transferir o vínculo necesario entre estímulo, expresión, formación e ética.

Reforzar a expresión cultural diferenciada lingüística e creativamente desde a formación e o respecto.

Achegar ferramentas e respostas ás inquedanzas creativas e artísticas.

Palabras clave

Alfabetización audiovisual. Dereitos de autor. Educación artística. Igualdade. Patrimonio

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Mellorar a capacitación práctica de xestión das carreiras profesionais dos participantes

Adquirir coñecemento nos aspectos básicos para a posta en marcha e desenvolvemento da carreira profesional no ámbito creativo.

Coñecer o funcionamento, características e puntos clave sobre os dereitos de autor.

Facilitar as ferramentas de xestión contable e financeira necesarias para o correcto desenvolvemento profesional.

Destacar factores prácticos habitualmente desatendidos nos itinerarios formativos.

PARA O PROFESORADO

Dotar de ferramentas metodolóxicas, prácticas e teóricas para o desenvolvemento da carreira artística dos participantes.

Recuperar para a didáctica os valores que a industria cultural nos achega de forma cotiá, vinculándoos ao pensamento crítico e ás necesidades expresivas.

Facilitar especialistas de diferentes ámbitos que acheguen formación complementaria á impartida nas aulas.

Promover a profesionalización e valorización das carreiras creativas.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Involucrarse na ampliación de capacidades extra curriculares fóra do contexto académico.

Ampliar os conceptos asociados a unha carreira artística profesional.

Promover a posta en valor das carreiras creativas na Comunidade.

Implicar a toda a comunidade educativa na observación das necesidades formativas na profesionalización dun sector.

Metodoloxía recomendada

Formación previa para o profesorado para dotar de competencias e ferramentas de continuidade.

Talleres presenciais nos centros para alumnado e profesorado.

Traballo en grupo e individual para a elaboración dos proxectos finais.

Temporización

Medio curso escolar.

1º trimestre: curso de formación obrigatorio de catro/cinco horas para o profesorado (decembro).

2º trimestre: segunda e terceira xornada de obradoiros nos centros escolares (febreiro/marzo).

Elaboración de proxecto final.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación do profesorado: obrigatoria de catro horas
Modalidade: presencial (4 horas)
Temporarización: decembro

Lugar: SGAE (Santiago de Compostela)

Observacións prazas: Está aberto a todos os docentes que o queiran solicitar con prioridade para o profesorado participante no Ciclo Formando Creadorxs.

Formación para o alumnado e profesorado no centro:

Estes talleres desenvolveranse en horario lectivo asesorados por profesionais do sector en convivencia co profesorado. Serán a arquitectura para a transmisión de valores e coñecementos prácticos que fundamentan o programa.

1h- De profesión artista. Gañarse a vida nas industrias creativas.
2 h- A túa creación. Propiedade intelectual. Dereitos de autor. Editoriais.

1h- Vaiamos seguros. Facturación e contratos para creadorxs

1h- Canto custa e quen compra o teu traballo. Venda e comunicación de proxectos artísticos.

Material didáctico: Entrega de material - guía para docentes. Descarga de recursos educativos en aberto para a súa posta a disposición de todos os usuarios do Plan Proxecta. Enquisa de consulta sobre resultados.

Webs de referencia:

Produto final

Memoria final descritiva de cada un dos talleres e entrega de enquisas de avaliación do alumnado.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Resultado do proxecto final e memoria final do proxecto.

6. Cumprimento dos obxectivos do programa.

7. Capacidade de implicación e estimulación da creatividade con outros centros participantes .

# data[].attributes.attachment_link.title
Formando creadorxs | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Ámbito: alfabetización múltiple, educación artística, música, audiovisual e comunicación Definición: formación de futuros creadorxs en facetas e dimensións estratéxicas complementarias e creación, no desenvolvemento dunha carreira profesional, consciente e responsable.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ficha técnica
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo
Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais

Dirección Xeral de Patrimonio Cultural

Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais

Ámbito: patrimonio
Definición: pescuda sobre o patrimonio e os bens comúns desde o punto de vista antropolóxico, histórico, arqueolóxico, arquitectónico, xeográfico e lingüístico da contorna dos centros educativos.

Ofrece 4 modalidades:

a) Mirando polo Camiño

b) Patrimonio Etnográfico na Ribeira Sacra

c) Terras Sacras (mosteiro e olería)

d) Memoria da industria, memoria do mar (5º e 6º de primaria, ESO, bacharelato, ciclos formativos de grao medio e superior da familia de hostalaría). Incluíndo a visibilidade e participación do alumnado NEE.

Temporización: curso completo.
Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria, secundaria, bacharelato e ciclos formativos relacionados con Turismo.

Límite de centros participantes: Mirando polo Camiño: 9, Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra: 6, Terras Sacras (mosteiro e olería): 10, Memoria da industria, memoria do mar: 3. As modalidades son excluíntes.

Criterios de selección: indícanse os criterios que se aplicarán en cada unha das modalidades:

Modalidade "Mirando polo Camiño":
Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)":

Proximidade, primeiro dos centros situados en Maceda e Ribeira Sacra. Despois, e se sobran prazas, centros da cidade de Ourense e do resto dos concellos limítrofes con Xunqueira de Espadanedo.

Calidade do proxecto.

Implicación do claustro no proxecto.

Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar":
Persoas responsables:

Priorízase a participación de centros educativos localizados xeograficamente en lugares onde tradicionalmente se desenvolve a industria da transformación dos produtos do mar.

Grao de intervención no contorno do centro.

Presenza e intervención ou sensibilidade do alumnado con NEE

Calidade do produto final proposto para a divulgación do patrimonio.

modalidades (a) Mirando polo Camiño e (b) Patrimonio Etnográfico na Ribeira Sacra
Nome: Paz Varela Campos
Departamento: Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de BBCC
Teléfono: 881 997 013
Correo electrónico: paz.varela.campos@xunta.gal

modalidade (c) Terras Sacras (mosteiro e olería)
Nome: Mª Eugenia Muñoz Fernández
Teléfono: 988 291001/656473338
Correo electrónico: emunoz@roteiros.org

modalidade (d) Memoria da industria, memoria do mar
Nome: Mariña López Rodríguez
Departamento: Departamento didáctico do Museo ANFACO
Teléfono: 603 540 995
Correo electrónico: marina@anfaco.es

Xustificación

A necesidade deste programa vén dada pola importancia de xerar unha sensibilización en relación co patrimonio, establecendo vínculos cos bens patrimoniais e promovendo procesos para a súa apropiación simbólica e consecuentemente, a súa protección.

Ademais, responde á necesidade emerxente de aproveitar a potencialidade do patrimonio como recurso educativo transversal.

Obxectivo xeral

O obxectivo xeral é que a comunidade educativa coñeza o patrimonio da súa contorna inmediata desde unha visión integradora e vinculada ao territorio e que, de xeito participativo, contribúa á súa conservación e difusión de idea estratexias de recoñecemento público e promoción dos seus recursos.
Modalidade "Mirando polo Camiño"
Ao mesmo tempo, constitúe unha estratexia contextualizada para a valorización e preservación deste patrimonio a longo prazo e, polo tanto, de desenvolvemento sustentable.
Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra" Modalidade "Terras Sacras (Mosteiro e olería)"
Preténdese traballar co alumnado de maneira contextualizada sobre o patrimonio cultural, literario e lingüístico vinculado ao tramo do Camiño de Santiago no que o centro educativo está emprazado. Este programa está destinado a centros que se encontren en concellos emprazados nalgún dos tramos galegos do Camiño de Santiago oficialmente recoñecidos (Camiño Francés, Camiño Primitivo, Camiño do Norte, Camiño Inglés, Camiño Portugués, Ruta da Prata, Camiño de Fisterra, a ruta de inverno e a ruta do mar de Arousa, tamén chamada ruta da Traslatio).

Aproveitando a futura declaración da Ribeira Sacra como Ben de Interese Cultural e o impulso da candidatura para a declaración de Patrimonio da Humanidade, preténdese promover entre a comunidade educativa o traballo co patrimonio etnolóxico da comarca dun xeito antropolóxico, identificando aqueles elementos, tanto da arquitectura tradicional (vivendas, construcións para o traballo etc.) como ferramentas de traballo, lendas, tradición oral...que recollen as pegadas de como as xeracións pasadas foron transformando o medio para procurar a súa subsistencia e configurar a paisaxe cultural que hoxe coñecemos como Ribeira Sacra. Preténdese que o alumnado recoñeza o papel da comunidade como actora na configuración da súa contorna non só no pasado, senón tamén no presente e cara ao futuro, e no recoñecemento do seu valor patrimonial.

Terras Sacras xoga con dúas palabras que caracterizan a Xunqueira de Espadanedo, a terra, base das nosas arxilas e espazo físico no que o mosteiro asenta o seu dominio económico, cultural e social; e sacra, os mosteiros que se erixen nestas terras sacralizan o territorio e a arxila da nosa olería é a materia prima coa que, segundo a tradición, o Demiúrgo creou a humanidade.
Preténdese que o alumnado recoñeza como no pasado e no presente a comunidade como actora na construción da súa contorna no pasado e tamén para o futuro. Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar"
Aproveitando a futura declaración da Ribeira Sacra como Ben de Interese Cultural e o impulso da candidatura para a declaración de Patrimonio da Humanidade, preténdese promover entre a comunidade educativa o traballo cos patrimonios culturais, tanxibles e intanxibles do concello de Xunqueira de Espadanedo, epicentro da Ribeira Sacra.

Se ben o nome de Ribeira Sacra non responde a unha realidade documental, si é claramente unha realidade cultural, pois dende a Alta Idade Media ate a Desamortización de Mendizabal, a Ribeira Sacra é a Tebaida galega (ao redor de 200 pequenos mosteiros na Alta Idade Media). O papel dos cenobios na transformación das paisaxes de Ribeira Sacra é fundamental, pois os mosteiros son os dinamizadores culturais e económicos da Ribeira Sacra. Bieitos e, fundamentalmente, cistercienses impulsarán o cultivo do viñedo que xunto cos soutos de castañas ou as olivas modifican de maneira radical a paisaxe cultural: as terrazas, socalcos nos que enraíza a vide, a oliveira ou castaño son produto, directo ou indirecto, da economía monástica.

A olería é fundamental na Ribeira Sacra, a materia prima, o barro xorde das entrañas da terra, e nas mans do oleiro se transforma en contedores imprescindibles para a vida e economía galega. Contedores de aceite, graxa, viño, auga ou leite... dispensadores de comida e bebida: fontes, pratos, cuncas ou simplemente lavabos ou ouriñais, formaron parte indispensable da vida, da cultura ou da economía galega. En torno aos oleiros e as súas creacións, estruturas (fornos, obradoiros, chemineas), cántigas, poemas, tradicións, mitos.... cultura material e inmaterial que en Niñodaguia se pode sentir.
Modalidade de "Mirando polo Camiño":

Coñecer a cultura material e inmaterial do mundo do mar:

Sensibilización e visibilidade dos bens industrias do seu territorio.

Coñecer a función dos homes e das mulleres (na procura da súa valorización ) nos labores desenvolvidos dentro da industria marítimo-pesqueira.

Coñecer a historia industrial marítima-pesqueira e da transformación dos produtos do mar para o recoñecemento dun patrimonio singular en Galicia.

Incrementar o coñecemento da Galicia industrial, emprendedora e empresarial, longamente esquecido ou mal estudado fronte ao coñecemento da Galicia rural.

Poñer en valor o patrimonio local ou comarcal relacionado coa cultura do mar:

Divulgar os coñecementos adquiridos entre a comunidade educativa:

Investigar os testemuños materiais (obxectos) ou inmateriais (relatos de vida) vinculados á memoria do traballo e do lugar.

Aplicar metodoloxía de carácter interdisciplinar onde convivan as ciencias e as humanidades na aprendizaxe das formas de vida.

Implicar a toda a comunidade educativa como factor de cohesión para coñecer mellor a vida do territorio.

Promover o coñecemento da historia local como medio para comprender o presente e a configuración de barrios ou localidades.

A visibilidade e participación do alumnado NEE.

Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)":
Obxectivos específicos
Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar":
PARA O ALUMNADO

Explorar a tradición e a transcendencia do Camiño na súa comarca.

Coñecer o percorrido do camiño e a súa transitabilidade.

Realizar un catálogo de recursos patrimoniais (históricos, artísticos ou culturais en senso amplo) vinculados ao tramo do camiño sobre o que se traballa.

Poñer en valor a figura do Camiño de Santiago como un ben do patrimonio cultural.

Implicar o alumnado na sensibilización ante os diferentes patrimonios culturais da Ribeira Sacra, traballando cos bens presentes no concello de Xunqueira.

Comprender e aprehender o patrimonio material (mosteiro cisterciense) e inmaterial (olería tradicional de Niñodaguia) de Xunqueira de Espadanedo,

Valorar e como consecuencia involucrarse co patrimonio (a súa herdanza, un pasado cheo de futuro que forma parte do seu ADN cultural) e no seu proceso de conservación.

Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)":

Coñecer as distintas ramas profesionais xeradas pola industria transformadora do mar (industria alimentaria, gastronómica, científica, empresaria, obreira, profesionais de museos , arquitectos, investigación...).

Coñecer os procesos industriais xerados polos recursos e a obtención de materia prima a onde pertencen.

Incrementar a súa curiosidade e coñecemento polo pasado, presente e futuro do seus barrios ou localidades, sentíndose parte activa do seu contorno.

Traballar en espazos comúns entre os maiores e as súas experiencias e a xente nova, creando lazos de solidariedade e respecto.

Espertar conciencias sobre a igualdade de xénero a través da historia do traballo das mulleres na salgadura e na conserva.

Desenvolver accións amenas e creativas arredor do patrimonio do mar.

Desenvolver técnicas de traballo colaborativo con outros sectores do ámbito educativo (profesorado, familias, veciños e profesionais).

O grao de colaboración co alumnado NEE

Modalidade "Mirando polo Camiño":
PARA O PROFESORADO
Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra":
Modalidade "Mirando polo Camiño":
Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)": Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar":

Centrar o tratamento do patrimonio cultural desde as perspectivas de protección, conservación e divulgación.

Facilitar as ferramentas para que a comunidade educativa recoñeza o patrimonio material e inmaterial relacionado co tramo do Camiño en que se empraza o centro co fin de vincular as persoas co territorio.

Introducir o alumnado na terminoloxía do patrimonio cultural: valor cultural, categoría dos bens (BIC, ben catalogado, ben inventariado), protección, conservación, autenticidade ou integridade.

Concienciar o alumnado do valor do patrimonio lingüístico, histórico, artístico e cultural que emana do Camiño de Santiago para que elabore propostas de mellora e estratexias de divulgación na súa comarca.

PARA AS FAMILIAS E COMUNIDADE EDUCATIVA

Difundir o valor do patrimonio cultural existente no contorno territorial do centro como un recurso para o ocio e para mellorar a calidade de vida.

Dar a coñecer o valor de ter no concello un tramo do Camiño de Santiago, como un ben protexido do patrimonio cultural.

Concienciar sobre o dereito a coñecer e usar o patrimonio cultural e o deber de conservalo e protexelo.

Difundir o valor do patrimonio etnolóxico, existente no contorno territorial do centro como un recurso para o ocio e para mellorar a calidade de vida.

Dar a coñecer o valor da Ribeira Sacra como un ben protexido do patrimonio cultural.

Procurar a sensibilización da comunidade educativa co patrimonio etnolóxico como elemento identitario transmisor duns modos de vida, de traballar e de adaptarse ás peculiares características climáticas e paisaxísticas da Ribeira Sacra.

Concienciar sobre o dereito a coñecer e usar o patrimonio cultural e o deber de conservalo e protexelo.

Coñecer, apreciar o patrimonio cultural e interiorizar a necesidade da súa protección. Mediante as actividades propostas esperamos concienciar a comunidade educativa sobre os valores do patrimonio (culturais, identitarios, educativos, solidarios, económicos....) e a necesidade de conservalo pois, somos o noso patrimonio.

Transmitir o coñecemento do mundo do patrimonio mariñeiro entre as distintas xeracións creando vínculos de respecto e solidariedade co noso pasado e cos labores desenvolvidos polos antepasados, sobre todo no caso do labor das mulleres, moito menos recoñecido e valorado.

Participar de xeito activo e creación de redes entre toda a comunidade, indispensable para entender a construción da historia e a súa análise, o tecido económico do que forman parte.

Difundir o valor do patrimonio industrial existente no contorno territorial como un recurso para potenciar e dar a coñecer.

Concienciar sobre o patrimonio industrial e o deber de conservalo e protexelo.

Metodoloxía recomendada

Procurarase que a metodoloxía de traballo sexa activa, que fomente a aprendizaxe cooperativa e a participación social. Para logralo, o docente actuará como facilitador da actividade dirixíndoa cara á consecución dos obxectivos propostos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cada modalidade dará indicacións precisas sobre as fases de desenvolvemento do traballo:

Actividades e recursos

Ao comezo do curso crearase un blog na plataforma de blogs da Xunta de Galicia no que deben participar todos os centros seleccionados e no que deberán visualizarse as actividades que organicen para o desenvolvemento do programa.

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

No terceiro trimestre, o alumnado e profesorado das modalidades Mirando polo Camiño e Patrimonio etnográfico da Ribeira Sacra deseñarán un póster dixital sobre o desenvolvemento dos seus proxectos que servirán de material para facer unha exposición sobre o programa "Educación Patrimonial" no Museo das Peregrinacións de Santiago de Compostela. Ábrese a posibilidade de participar nesta exposición aos participantes das outras modalidades do programa. Estudarase a posibilidade de facer coincidir a exposición coa celebración das III xornadas sobre educación patrimonial. A exposición pode acoller ademais outros materiais desenvolvidos polo participantes como audiovisuais.

Haberá unha actividade formativa para docentes (8 horas) Asistencia: non obrigatoria. As datas están por determinar. A actividade consistirá nunhas xornadas sobre educación patrimonial.

Modalidades "Mirando polo Camiño" e "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": haberá unha xuntanza de orientación para coordinadores/as dos centros seleccionados para cada unha das modalidades. As datas aínda están por determinar, pero terá lugar no primeiro trimestre do curso.

Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar": ofrécese un curso de formación inicial en novembro (8 h), que se organizará ao longo dunha xornada de sábado ou dúas xornadas de tarde (ben no CFR de Vigo, ben no Museo de ANFACO).

Modalidade Terras Sacras (mosteiro e olería): aportaranse materiais e poderanse impartir seminarios conxuntos cos distintos colexios e docentes participantes.

Posibilidade de optar a participar no XI Foro Juvenil de Patrimonio Mundial representando á Comunidade Autónoma de Galicia (alumnado entre 13 e 15 anos).

Modalidade "Mirando polo Camiño": ofrecerase unha charla para cada un dos centros participantes sobre a práctica diaria da conservación do patrimonio cultural, nos campos da arqueoloxía, da arquitectura ou da restauración, impartida por un técnico que tivera dirixido algunha intervención nalgún ben da zona; estas actividades poderán desenvolverse na aula ou sobre o terreo.

Modalidade "Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": actividades sobre o terreo ou no centro con cada un dos centros participantes, a elección entre un itinerario pola Ribeira Sacra ou un xogo didáctico.

Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)": o desenvolvemento de actividades no mosteiro e olería, concentrarase en marzo, abril, maio e xuño:

Embarrados: actividade interactiva co barro dirixida por oleiros e visita didáctica ao museo-taller de olería. Os/as escolares comprenderán o sentido e uso das formas tradicionais, o proceso de elaboración da olería, e finalmente, eles mesmos, realizarán unha pequena peza de olería tradicional no torno.

Os sete selos de Frei Bernardo: Probas en base a desafíos históricos (resolver enigmas a partir da documentación do mosteiro, iconografía, arquitectura...) Cada desafío, proba superada, permitirá romper un novo selo que conducirá a seguinte proba. A documentación do Mosteiro (Libro de Obras, inscrición de consagración) xunto coa arquitectura (capiteis historiados, temática do retablo...) ou a arqueoloxía, e dicir, os "materiais" que os/as historiadores/as utilizamos para elaborar a historia, serán o retos a superar. Para poder superar cada unha das probas, e desvelar os segredos que agocha o vello cenobio, será importante un bo manexo das fontes históricas xunto co coñecemento histórico-cultural, a intuición, a capacidade de relacionar e o traballo en equipo.

Presentase coma un xogo de "escape" no que o mosteiro se converte nun espazo a descubrir nun tempo limitado.

Visitas didácticas adaptadas ás distintas idades. Para cada grupo adaptarase o discurso e os contidos ao curso, de tal maneira que podan comprender, de maneira sinxela, tanto o mosteiro coma a olería tradicional.

Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar": ofrécese:
Cultura de Galicia: mirando polo camiño Santa María de Xunqueira de Espadanedo (páxina oficial) Santa María de Xunqueira de Espadanedo (Facebook) Mosteiro Cisterciense Santa María de Xunqueira de Espadanedo: Mosteiro e Olería
Museo Conserva
Cultura de Galicia: camiños de Santiago
Museos de Galicia
Patrimonio Cultural
Criterios xerais do Plan Proxecta Xacobeo: camiño de Santiago
Cultura de Galicia: publicacións
Criterios específicos O camiño como aula

Faladoiros con profesionais do mundo mar-industria: empresarios, científicos, investigadores-historiadores, traballadoras, ex traballadoras, enxeñeiro, arquitectos, chef.

Verase a posibilidade de ofertar obradoiros gastronómicos en torno a produtos do mar: propiedades alimenticias, orixe dos produtos e da súa transformación, elaboración dos produtos, receitas.

Actividades didácticas en torno á transformación dos produtos do mar.

O programa ofrece asesoramento para realizar a catalogación do patrimonio industrial, mapas e localización dos elementos industriais.

Proporcionarase material didáctico especificamente elaborado para as modalidades "Mirando polo Camiño", "Memoria da industria, memoria do mar": ligazón e "Terras Sacras (mosteiro e olería)"

Os centros deben dispoñer dun presuposto para os desprazamentos.

"Mirando polo Camiño": charlas impartidas por técnicos sobre algún ben patrimonial da zona na que se tivera intervido. Poden facerse in situ polo que poden supoñer algún desprazamento.
"Patrimonio etnográfico na Ribeira Sacra": as actividades poden desenvolverse sobre o terreo, polo que pode haber desprazamentos a lugares da contorna.
" Terras Sacras (mosteiro e olería)": visitas didácticas.
"Memoria da industria, memoria do mar": visitas guiadas ao museo ANFACO ou a outros, centro de interpretación na Illa de Arousa, centro tecnolóxico de ANFACO-CECOPESCA de Vigo, roteiros polo patrimonio industrial, visitas a industria viva, centros de investigación, etc. Roteiros polo pasado industrial do seu territorio. O programa ofrece a visita guiada, pero non cobre os gastos de desprazamento do alumnado. Evento final: exhibición dos produtos finais (de tipo material e inmaterial) que recollan o froito do seu traballo.

Concursos: os centros que participen en calquera das modalidades do programa poderán presentar, voluntariamente, un candidato (alumnado entre 13 e 15 anos) para representar a Galicia no "X Foro Juvenil de Patrimonio Mundial". Establecerase algún concurso ou proceso de selección, aínda por determinar, para facer a selección.
Na modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)" estudarase a posibilidade de facer un concurso entre os distintos colexios participantes

Produto final

Modalidade "Mirando polo Camiño": elaboración dun proxecto aberto e libre (audiovisual, blog, web...) que teña como finalidade a divulgación do patrimonio e dos valores culturais relacionados co Camiño de Santiago. Valorarase aqueles que supoñan unha intervención sociocomunitaria: participación na organización de roteiros, de labores de limpeza e coidado, creación de comunidades virtuais de concienciación,... que contribúan á concienciación da comunidade. Valorarase positivamente a posibilidade de realizar proxectos con centros doutros puntos do Camiño (galegos, españois, europeos)

Modalidade "Patrimonio etnolóxico na Ribeira Sacra": elaboración dun proxecto aberto e libre (audiovisual, blog, web...) que teña como finalidade promover a paisaxe cultural Ribeira Sacra como testemuña das formas de vida e de subsistencia das distintas xeracións ao longo do tempo. Valorarase a elaboración dun catálogo de arquitectura tradicional do concello no que se empraza o centro no que se recollan o patrimonio material (construcións tradicionais) e o patrimonio inmaterial (técnicas de construción, usos, lendas, oficios...).

Modalidade "Terras Sacras (mosteiro e olería)"

Dúas posibilidades: elaboración dun álbum ilustrado no que a partir de imaxes reais (fotografías) combinadas con debuxos, se conte unha historia vinculada co mosteiro ou coa olería. Esta historia debe permitir que outros escolares comprendan ben o mosteiro (vida, sentido) ben a olería tradicional.

Ou unha pequena curtametraxe (debuxos animados, plastilina -barro-, película tradicional) para contarnos unha historia ou sobre o mosteiro ou sobre a olería.

Modalidade "Memoria da industria, memoria do mar": aberto, incluíndo os posibles usos do propio patrimonio industrial circundante.

Suxerimos a visibilidade do alumnado NEE e unha aposta clara pola creatividade en forma plástica e audiovisual, non só documental, que teña como finalidade a divulgación do patrimonio industrial e dos valores culturais.

Valorarase que supoñan unha intervención sociocomunitaria: participación na organización de roteiros, de labores de valorización, creación de comunidades virtuais de concienciación... que contribúan á concienciación da comunidade.

Terase en conta na avaliación: a sensibilidade alcanzada cara o patrimonio industrial, o grao de debate alcanzado para os posibles usos dos espazos industrias abandonados, calidade das enquisas de historia oral e da calidade na presentación e catalogación dos resultados (claridade, orde, facilidade de consulta posterior) para facilitar a integración dos datos de todos os centros, participación e visibilidade do alumnado NEE e o grao de creatividade do produto final.

Criterios de avaliación da memoria final

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.

5.Claridade no concepto de patrimonio cultural e impacto do debate.

6. Interdisciplinariedade e innovación na utilización dos recursos.

7. Calidade dos produtos elaborados.

# data[].attributes.attachment_link.title
Educación patrimonial | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo Dirección Xeral de Patrimonio Cultural. Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais Dirección Xeral de Patrimonio Cultural Subdirección Xeral de Conservación e Restauración de Bens Culturais Ámbito: patrimonio Definición: pescuda sobre o patrimonio e os bens comúns desde o punto de vista antropolóxico, histórico, arqueolóxico, arquitectónico, xeográfico e lingüístico da contorna dos centros educativos.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo.
Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI)

Ámbito: comunicación, dixitalización.
Definición: iniciativa para contribuír á educación mediática e dixital da comunidade educativa e, por extensión, de toda a cidadanía.
Temporización: 1º e 2º trimestre do curso escolar
Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º de ESO, 1º de BACH, Formación Profesional

Tipo de centros aos que vai dirixido: centros de ensino públicos e concertados de Galicia
Límite de centros participantes: 10
Límite de docentes participantes por centro: mínimo de 2 e máximo de 3
Límite de alumnado participante por centro en cada obradoiro: 20

Criterios de selección:

Horarios:

Cómpre dispoñer de varias horas á semana co grupo de alumnos co que se vai traballar para ver os audiovisuais propostos e para organizar as dinámicas grupais.

Cómpre dispoñer de xornadas longas de traballo nas fases necesarias.

Previsión da dedicación dos docentes responsables do obradoiro tanto para o traballo cos alumnos como para a coordinación, a xestión de materiais, a planificación e a organización. Tamén se deberá prever o acompañamento dos alumnos no desenvolvemento da segunda fase do proxecto: cando os propios alumnos dinamicen os obradoiros cos seus compañeiros.

Docentes:

É imprescindible a asistencia dos docentes ás 5 xornadas de formación na Coruña no calendario previsto para o primeiro trimestre do curso escolar 2019-2020.

Implicación dun mínimo de 2 docentes e un máximo de 3 (deberase xustificar a necesidade de incluír máis docentes).

Previsión da dedicación dos docentes responsables do proxecto tanto para o traballo cos alumnos como para a coordinación, a xestión, a organización de grupos e as demais tarefas.

Capacidade de vehicular contidos transversais a través do obradoiro.

Requisitos técnicos: o centro debe dispoñer de conexión á internet e un ordenador e proxector para ver os contidos propostos.
Persoas responsables:
Nomes: Mónica García Iglesias
Departamento: CGAI (Centro Galego de Artes da Imaxe). Durán Loriga 10 -baixo. 15003 A Coruña
Teléfono: 881 881 269
Correo electrónico: monica.garcia.iglesias@xunta.es

Obxectivo xeral

Cidadanía Dixital é unha iniciativa para contribuír á educación mediática e dixital da comunidade educativa e, por extensión, de toda a cidadanía.

Cidadanía dixita l propón, a través dunha orientación eminentemente práctica:

Entender a industria dixital e o sistema socio-cultural que xera, analizando conexións entre reality shows e redes sociais.

Reflexionar e repensarse como usuarios tecnolóxicos. Ser conscientes dos roles que despregamos ante a tecnoloxía.

Programar contidos e prácticas propias dunha cidadanía dixital.

Cidadanía dixital nace dun grupo de investigación da Universidade Rey Juan Carlos, Ciberdemocracia, cunha longa traxectoria na análise das formas de participación cidadá na contorna dixital.

Obxectivos específicos

Contribuír á adquisición das competencias clave.

Palabras clave

Alfabetización dixital, Educación cidadá, Internet, Medios Sociais, Opinión Pública, Televisión.

Temporización

O programa C idadanía dixital estrutúrase en cinco sesións de formación de catro horas, no CGAI (A Coruña), os luns 7 e 21 de outubro, 4 e 18 de novembro e 2 de decembro de 2019. Estas xornadas están incluídas no Plan anual de formación do profesorado. As sesións estarán conducidas por Víctor Sampedro, catedrático de Opinión Pública e Comunicación Política da URJC.

Servíndose da metáfora da comida, o programa propón un Receitario de cidadanía dixital cunha guía de visionamento de 10 recursos audiovisuais e unha novela gráfica que se estruturan en 5 bloques:

1. 7 de outubro 2019. A industria dixital: modelo de negocio, efectos individuais e sociais. Partirase do documental Super Size me (Morgan Spurlock, 2004) para aplicar unha analoxía alimentaria na que se propón a necesidade de adoptar unha dieta dixital.

2. 21 de outubro. Distopías tecnolóxicas: desexo, realidade e monstros dixitais. Analizaranse tres episodios da serie de ciencia ficción Black Mirror, a través dos cales se afondará na identidade dixital e na pegada que deixamos coa nosa actividade en liña para propoñer ferramentas que permitan controlar e xestionar a construción da nosa identidade virtual. Reflexionarase sobre os algoritmos nas redes comerciais e abordaranse as formas de participación que fomentan a televisión sensacionalista e as redes comerciais.

3. 4 de novembro 2019. Suxeitos dixitais. Proponse unha comparativa entre dous tipos de subxectividades na contorna dixital: os youtubers e a súa utilización por parte da industria co visionamento de Generation Like (Douglas Rushkoff, 2014), e Edward Snowden en Citizenfour (Laura Poitras, 2014) como exemplo de cidadán comprometido cos dereitos dixitais.

4. 18 de novembro 2019. Reprogramación. Trazaranse continuidades entre a televisión e a internet e os formatos que predominan nos dous medios (cada vez máis fusionados): o reality show e as redes. Abordarase este bloque con dúas temáticas: a migración e o xénero, e desenvolveremos o concepto de reprogramación. Os visionamentos sobre os que traballaremos son a serie de ficción UnReal, para coñecer o funcionamento da industria do espectáculo e a construción do rol de celebrity; Go back to where you came from, un reality producido pola televisión pública australiana para favorecer unha reflexión profunda ante unha situación como as migracións.

A novela gráfica de Isaac Rosa, Tu futuro empieza aquí, permitirá un exemplo de reprogramación para realities e posterior mobilización nas redes.

5. 2 de decembro 2019. Ferramentas e prácticas para reprogramarse. Co visionamento de Summer Wars (Mamuro Hosoda, 2009) proponse unha reflexión cos participantes no obradoiro sobre o uso das tecnoloxías dixitais de forma innovadora e creativa en favor do ben común.

Este bloque tamén inclúe unha serie de ferramentas para mellorar a nosa privacidade na rede, prácticas que reduzan a nosa dependencia dos dispositivos dixitais, e unha introdución ao Fact-checking ou verificación dos feitos para poder garantir a calidade da información recibida na contorna dixital.

Todos estes materiais compartiranse antes de cada sesión para o seu traballo posterior nas formacións do CGAI.

Metodoloxía

Con anterioridade a cada encontro no CGAI, os docentes participantes verán os audiovisuais sobre os que se traballará a través de dinámicas de grupo en cada sesión. Estas dinámicas estarán orientadas e pensadas para poderen ser reproducidas e adaptadas posteriormente en cada centro educativo.

Os docentes participantes traballarán cunha aula de alumnos de 3º de ESO a 1º de BACH ou Formación Profesional. Este grupo de alumnos afondará sobre os audiovisuais e as dinámicas e reflexións extraídas nas formacións do CGAI para poderen, pola súa vez, presentalas, debatelas e traballalas posteriormente con outros alumnos do mesmo centro educativo. O obxectivo é que os propios alumnos tomen conciencia do seu papel ante a tecnoloxía e se convertan en prescritores para outros compañeiros.

O proxecto desenvólvese como un traballo integrado na aula e propón estratexias, persoais e colectivas, para xestionar un uso consciente, responsable e transformador da tecnoloxía dixital.

Actividades e recursos

Formación para o profesorado participante no CGAI (A Coruña). Curso incluído no Plan anual de formación para o profesorado.

Web de referencia: www.dieteticadigital.net

Acceso aos contidos propostos a través dun espazo compartido na rede.

Produto final

Traballo integrado na aula.

Criterios de avaliación da memorias final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Funcionamento dos grupos de traballo no centro educativo nos que os propios alumnos actúen como prescriptores con outros compañeiros

6. Valoración das propostas nos tres eixos de traballo: xestión da información e o coñecemento, relacións sociais, identidade persoal e capacidade de xerar comunidade e acción entre os participantes.

7. Calidade da memoria final, adecuación aos obxectivos propostos.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cidadanía dixital (NOVIDADE NO CURSO 2019/20) | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo. Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI) Ámbito: comunicación, dixitalización. Definición: iniciativa para contribuír á educación mediática e dixital da comunidade educativa e, por extensión, de toda a cidadanía.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo.
Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI)

Ámbito: artístico.
Definición: exploración da potencialidade pedagóxica da creación fotográfica
Temporización: curso completo.
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO, bacharelato e ciclos formativos
Límite de centros participantes: 6
Límite de docentes participantes por centro: 3 (poderase argumentar a necesidade de incluír máis docentes)
Límite de alumnado participante por centro: sen límite

Criterios de participación:

Os docentes deberán acudir á formación de 20 horas.

As características do programa requiren as seguintes condicións:
- Alumnado desde 1º de primaria, ESO, bacharelato e ciclos formativos.
- Horarios:
o Facilidade para organizar saídas fóra do centro.
o No caso de que se desenvolva un obradoiro con fotógrafo/a, dispoñer de xornadas longas de traballo en todas as sesións conxuntas co fotógrafo/a.
- Docentes:
o É imprescindible a asistencia dos docentes ás xornadas de formación (o 19 de outubro, 6 de febreiro e 12 de marzo).
o Implicación dun mínimo de 2 docentes e un máximo de 3 (deberase xustificar a necesidade de incluír máis docentes).
o Previsión da dedicación do docente responsable do proxecto tanto para o traballo co alumnado como para a coordinación, a xestión dos materiais na web e as demais tarefas.
o Capacidade de vehicular contidos transversais a través do proxecto.
- Interese xeral do centro en participar no proxecto e en aproveitar os recursos para o alumnado e os docentes que non participan directamente no proxecto.
- Requisitos técnicos: o centro debe dispoñer dunha cámara fotográfica e conexión a Internet para traballar dende a web deFotografía en curso.

Criterios de selección:

Seleccionaranse 6 centros docentes atendendo ao cumprimento das condicións de participación descritas no punto anterior que se deberán explicar na solicitude. Ademais valorarase:
- Presentación do centro: características e traxectoria.
- Motivacións do centro para participar no proxecto.
- Posibles propostas de organización (curso, número de alumnos, horarios, materias ou áreas nas que se enmarcaría o proxecto, etc.).
- Motivacións persoais dos docentes directamente implicados.
- Valorarase a capacidade de articular contidos transversais a partir da fotografía
- Capacidade de implicar a institucións e entidades locais.

No caso de que varios proxectos se consideren igual de interesantes, empregaranse os seguintes criterios adicionais:
- Centros educativos situados en contextos socioeconómicos ou xeográficos fráxiles.
- Prioridade dos centros públicos.
Persoa responsable:
Nome: Mónica García Iglesias.
Departamento: CGAI
Teléfono: 881 881 269
Correo electrónico: monica.garcia.iglesias@xunta.es

Obxectivo xeral

Fotografía en curso é un programa de difusión e pedagoxía da creación fotográfica dirixido principalmente a nenos/as e mozos/as de entre 6 e 18 anos, implicando diferentes axentes e ámbitos: museos e centros de arte, fotógrafos, docentes, centros educativos, barrios e municipios.
O programa comezou en 2012 cun triplo obxectivo: transmitir a fotografía como arte, cultura e creación; propiciar o descubrimento do patrimonio fotográfico e a fotografía contemporánea, e xerar un retrato do territorio a través dunha proposta de prácticas creativas compartidas.

O programa desenvólvese a través de catro grandes eixes de acción:
- A web www.fotografiaencurso.org, onde teñen un papel central o apartado dedicado ao descubrimento de fotógrafos moi diversos (e a interacción coas súas fotografías) e o de exposición das fotografías realizadas polo alumnado.
- A formación dos docentes.
- A definición dun programa de prácticas fotográficas compartidas que permiten a iniciación á fotografía, o descubrimento da contorna e o intercambio entre alumnado de contextos sociais e xeográficos diversos.
- Proxectos fotográficos nos centros educativos a partir da formación impartida aos docentes e, nalgúns casos, de obradoiros impartidos no centro educativo conxuntamente cun fotógrafo.

A fotografía necesita un público sensible e inquedo, interesado por descubrir manifestacións artísticas e culturais diversas. É necesario formar espectadores creativos, que sexan quen de xerar un xuízo autónomo e que teñan afán de coñecemento; capaces de analizar as imaxes, reflexionar sobre o que expresan e comprender as eleccións que conteñen; deben ser tamén capaces de gozalas como experiencia estética.

A transformación da mirada a través da práctica fotográfica (estreitamente vinculada ao visionamento de fotografías) ten ademais un valor engadido: aprendendo a fotografar non só se aprende a crear e a expresar, tamén se aprende un xeito de relacionarse co medio. Mirando a través da cámara, buscando unha fotografía no real, encadrando, establécese un vínculo íntimo e á vez único co mundo. A fotografía crea lazos afectivos co medio e estimula a súa posta en valor. E do mesmo xeito que as fotografías realizadas vinculan coa realidade próxima, a capacidade da fotografía de dar a ver o mundo, de achegar realidades máis ou menos afastadas, convértena nun medio de coñecemento privilexiado. Neste sentido, a fotografía ten un potencial pedagóxico incalculable.

Palabras clave

Alfabetización audiovisual. Competencia cultural e artística. Creatividade. Linguaxe audiovisual

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Actividade de formación: "Fotografía en curso: descubrimento do patrimonio fotográfico e a práctica creativa" (Código: G1901078)

Formación: desenvólvese un programa de formación distribuído en 3 sesións ao longo do curso, entre outubro e marzo. Desenvólvense contidos prácticos, metodolóxicos e instrumentais, e intercámbianse experiencias entre os docentes participantes.
A asistencia dos docentes a todas as sesións de formación é imprescindible para o desenvolvemento do proxecto.

Web e blog: o día a día do proxecto, a reflexión do alumnado, os procesos de creación e as prácticas que se desenvolven ao longo do curso trabállanse desde a web de Fotografía en curso http://www.fotografiaencurs.org/gl
O alumnado ten a oportunidade de intercambiar experiencias e impresións cos compañeiros doutros centros.
Todo este traballo na web e blog é xestionado polos docentes a partir de álbums, fotografías, textos e materiais xerados polo alumnado. O equipo de Fotografía en curso proporciona o soporte técnico necesario.
Os centros que se presentan á convocatoria comprométense a desenvolver este traballo.

Obradoiros: no caso de que o proxecto o requira, valorarase a posibilidade de traballar cun/ha fotógrafo/a no centro educativo (a partir do mes de febreiro durante 4 horas e entre 6/7 sesións).

Prácticas: experiencias compartidas polo conxunto de participantes. Propoñen un achegamento creativo e en profundidade ás eleccións expresivas propias da fotografía. Ao mesmo tempo, promoven o redescubrimento do ámbito próximo e de realidades máis ou menos afastadas. Todas poden realizarse coas cámaras de uso habitual dos centros educativos.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Capacidade de compartir no blog de Fotografía en Curso procesos de traballo e experiencias con outros centros e alumnado participante no proxecto e publicar os traballos finais na web de Fotografía en Curso.

6. Capacidade de descubrir a través da fotografía os valores patrimoniais, urbanísticos, sociais, culturais paisaxísticos e históricos da súa contorna.

7. Capacidade de traballar en equipo e integrar a todo o alumnado.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fotografía en curso | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo. Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI) Ámbito: artístico. Definición: exploración da potencialidade pedagóxica da creación fotográfica Temporización: curso completo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo.
Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI)

Ámbito: audiovisual
Definición: transmisión do cinema e exploración da potencialidade pedagóxica da creación cinematográfica
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 4ª, 5º e 6º de primaria, ESO e 1º de bacharelato e ciclos formativos de grao medio
Límite de centros participantes: 4
Límite de docentes participantes por centro: 3
Límite de alumnado participante por centro en cada obradoiro: 25

Criterios de participación:

Alumnado de 4º, 5º e 6º de primaria, ESO ou bacharelato. Número máximo de alumnado por obradoiro: 25. O grupo débese poder dividir en pequenos subgrupos.

Profesorado: máximo 3 docentes por proxecto. Poderase argumentar a necesidade de incluír máis docentes, se fose necesario. É imprescindible a asistencia dos docentes á xornada de formación en Santiago. Ademais deberán asistir á proxección inicial co alumnado no CGAI. O profesorado que se presente á convocatoria comprométese a xestionar o diario do obradoiro, que se publica na web de "Cinema en curso".

Centro educativo: o centro debe poder organizar sesións de traballo dun mínimo de 3/5 horas seguidas cando o cineasta acode ao centro, e xornadas enteiras de traballo de todo o día nos momentos de rodaxe e montaxe. O cineasta participaría ao redor de 20-25 xornadas de traballo no centro educativo. Débese ter facilidade para organizar saídas fóra do centro. Estas xornadas deben estar contempladas no horario do centro e, cando menos, un dos docentes debe estar presente en 2 horas de traballo consecutivas co cineasta. Durante as sesións con cineasta trabállase alternando o traballo co grupo-clase e o traballo con grupos pequenos. Deberase dispor de 1 h de traballo adicional co grupo tras a visita do cineasta, que poderá desenvolverse nesa semana.

O grupo participante e, polo menos, o coordinador do proxecto, acudirán á proxección inicial de "Cinema en curso" na sala de cinema do CGAI.

Requisitos técnicos: o centro debe dispoñer dun computador no que se poida realizar a montaxe da peza documental. Se fose posible o centro facilitaría un disco duro ao cineasta para ir gardando os materiais mentres dure o proxecto.

Criterios de selección:

Seleccionaranse 4 centros docentes atendendo ao cumprimento das condicións de participación descritas no punto anterior, que se deberán explicar na solicitude. Ademais, nas solicitudes valorarase:

Presentación do centro: características e traxectoria.

Motivacións do centro para participar no proxecto.

Compromiso dos docentes e do equipo directivo.

Posibles propostas de organización (curso, número de alumnos, horarios, materias ou áreas nas que se enmarcaría o proxecto etc.).

Motivacións persoais dos docentes directamente implicados.

Valorarase a capacidade de articular contidos transversais a partir do cinema e das propostas do taller.

Capacidade de implicar a institucións e entidades locais.

No caso de que varios proxectos se consideren igual de interesantes, utilizaranse os seguintes criterios adicionais:

Centros educativos situados en contextos socioeconómicos ou xeográficos desfavorecidos.

Prioridade dos centros públicos.

Persoas responsables:
Nomes: Mónica García Iglesias
Departamento: CGAI
Teléfono: 881 881 269
Correo electrónico: monica.garcia.iglesias@xunta.es

Obxectivo xeral

Cinema en curso é un programa de pedagoxía do cinema que ten un dobre obxectivo:

Achegar a infancia e a mocidade ao cinema como arte.

Desenvolver as potencias pedagóxicas do cinema nas escolas e nos institutos, dentro do horario lectivo.

O programa estrutúrase en tres eixes de traballo:

Obradoiros, impartidos conxuntamente por docentes e un/unha cineasta con grupos desde 4º de primaria ata 1º de bacharelato.

Formación do profesorado.

Elaboración de recursos, propostas e metodoloxías a partir da experiencia e a análise dos obradoiros e extensibles a todos os contextos educativos.

Un dos aspectos centrais da metodoloxía do programa é o vínculo entre o visionamento e a práctica, que estrutura o desenvolvemento dos contidos dos obradoiros. Todos os obradoiros comparten un mesmo programa de visionamentos e prácticas que culmina coa realización dunha curtametraxe. Os obradoiros son impartidos conxuntamente polos docentes participantes e o/a cineasta. O cineasta participa en torno a 20-25 xornadas (días) co alumnado. Os docentes participan sempre activamente nestas xornadas e dan continuidade ao traballo realizado.

Os obradoiros desenvólvense de forma integrada dentro da dinámica da aula e posibilitan un traballo profundo en competencias persoais e sociais como o traballo en equipo, a posta en valor da contorna, a atención, a observación, a capacidade de espera, a autonomía, a organización individual e colectiva etc. Tamén vehicula contidos transversais con especial atención ás competencias lingüísticas, dixitais e artísticas.

No proxecto deberase incluír a previsión da dedicación do docente responsable do taller tanto para o traballo do alumnado como para a coordinación, a xestión do diario do obradoiro na web e as demais tarefas. Cómpre que se indique a capacidade para traballar contidos transversais a través do obradoiro.

Palabras clave

Alfabetización audiovisual. Artes visuais. Cine. Creatividade. Linguaxe audiovisual. Patrimonio.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación: de carácter obrigatorio, curso de 25 horas de formación para o profesorado participante en modalidade mixta (20 h. presenciais na cidade de Santiago repartidas en 3 días + 5 h. de formación a distancia). O curso está incluído dentro do Plan de Formación (código G1901077).

Web de referencia: http://www.cinemaencurs.org/gl/
Diario do obradoiro: o día a día do obradoiro, as reflexións do alumnado, os procesos de creación e as prácticas que se desenvolvan ao longo do curso publicaranse neste diario. A través dos diarios, o alumnado terá a oportunidade de intercambiar experiencias e impresións con alumnado doutros centros; ofrecen unha oportunidade para traballar as competencias lingüísticas e sociais. Estes contidos e a edición do diario de cada centro son xestionados polos docentes a partir dos textos e materiais xerados polo alumnado. O equipo do programa proporciona o equipo técnico necesario. Os centros que se presentan á convocatoria comprométense a facer este traballo.

Obradoiros: desenvolveranse 4 obradoiros de cine nos centros participantes. Cada obradoiro, segundo o proxecto, constará aproximadamente con 20-25 xornadas de traballo co cineasta na aula.

Proxección inicial para os grupos participantes na sala do CGAI. Participación obrigatoria.

Estrea na sala do CGAI das curtas realizadas polo alumnado de todos os centros de Galicia.

Produto final

Os centros participantes deberán elaborar:

Planos do mundo

Unha curtametraxe final

O proceso de traballo recollido no diario dos obradoiros

Criterios de avaliación da memorias final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Capacidade de compartir no blog de Cine en Curso procesos de traballo e experiencias con outros centros e alumnado participante no proxecto.

6. Capacidade de descubrir a través do cinema os valores patrimoniais, urbanísticos, sociais, culturais paisaxísticos e históricos da súa contorna.

7. Capacidade de traballar en equipo e integrar a todo o alumnado.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cinema en curso | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo. Centro Galego de Artes da Imaxe (CGAI) Ámbito: audiovisual Definición: transmisión do cinema e exploración da potencialidade pedagóxica da creación cinematográfica Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 4ª, 5º e 6º de primaria, ESO e 1º de bacharelato e ciclos formativos de grao medio Límite de centros participantes: 4 Límite de docentes participantes por centro: 3 Límite de alumnado participante por centro en cada obradoiro: 25 Criterios de participación: Alumnado de 4º, 5º e 6º de primaria, ESO ou bacharelato.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo.
Secretaría Xeral de Política Lingüística

Ámbito: dinamización lingüística
Definición: programa de fomento de proxectos educativos innovadores que impliquen o uso da lingua galega e o coñecemento cultural que garanta a plena competencia comunicativa.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: ensino non universitario (infantil, primaria, ESO e bacharelato, FP, ensinanzas especiais, adultos)
Límite de centros participantes: 20 (en caso de proxectos intercentros, cada centro debe realizar a súa solicitude).
Límite de docentes participantes por centro: 10, incluída a persoa coordinadora. Polo menos unha debe pertencer ao EDLG e, na medida do posible, implicaranse membros de diferentes departamentos do centro ou centros participantes.

Criterios de selección: solicitudes en regra

1. Terán prioridade na selección os centros públicos.
2. Valorarase a idoneidade e calidade do proxecto.
3. Valorarase o grao de innovación do proxecto.
4. Terase en conta o grao de implicación da comunidade educativa (alumnado, profesorado, familias e outros) e a repercusión na contorna.
Persoas responsables:
Nomes: Sabela Gil Gil
Departamento: Coordinación Central dos Equipos de Dinamización da Lingua Galega
Teléfono: 881 996 324
Correo electrónico: isabel.gil.gil@xunta.gal e sxpl.planificacion@xunta.es

Xustificación

Dada a nova realidade social na que nos movemos e os novos retos que nos propón o futuro, precísase que o uso do galego se prolongue no ámbito que rodea os centros, de xeito que a mocidade galega atope nel espazos onde se comunicar con normalidade na lingua propia de Galicia.

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é fomentar o desenvolvemento de proxectos educativos innovadores que impliquen o uso da lingua galega e que garantan unha plena competencia comunicativa neste idioma, proxectos que valoricen e promovan o seu emprego á vez que potencian habilidades comunicativas e actitudes a prol da lingua e que procuren acadar algún ou varios dos seguintes obxectivos:

Crear novos ámbitos de uso frecuente do galego oral, tanto dentro da aula como nas relacións con toda a comunidade educativa, e favorecer a transmisión interxeracional.

Achegarlle a lingua e o coñecemento da realidade sociocultural galega ao alumnado procedente do estranxeiro e ás súas familias e/ou incrementar o uso e valoración da lingua galega entre o alumnado neofalante.

Colaborar con entidades culturais, asociativas, recreativas e deportivas, así como coas empresas locais, para favorecer o emprego da lingua galega e mellorar a súa valoración social.

Potenciar o uso e valoración da lingua galega a través das tecnoloxías da información e da comunicación.

Fortalecer os vínculos coa lusofonía e con outras realidades lingüísticas como posibilidade de internacionalización da lingua galega.

Divulgar entre a comunidade educativa os resultados do proxecto e a súa repercusión na dinamización da lingua.

Os centros pódense centrar naqueles obxectivos que consideren máis necesarios na súa contorna. O fomento dun número maior deles valorarase de forma positiva.

Palabras clave

Dinamización lingüística. Multilingüismo. Oralidade. Patrimonio. Sociolingüística. Solidariedade. Tecnoloxía. TIC

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Construír unha imaxe positiva da lingua galega.

Mellorar as habilidades e competencias comunicativas en galego, especialmente as orais, tanto nos usos coloquiais como en contextos cultos.

Estender o emprego da lingua galega a espazos e temas asociados á modernidade, sobre todo a través das ferramentas TIC.

Visualizar o galego nas redes sociais e nas plataformas dixitais máis utilizadas entre a mocidade (Twitter, Facebook, Instagram...).

PARA O PROFESORADO

Fomentar a interdisciplinariedade, a transversalidade e as dinámicas de colaboración conxugando distintas metodoloxías e sensibilidades na promoción do uso e valoración da lingua galega.

Fomentar o uso e a valoración do galego, en especial no alumnado neofalante, e facilitar a integración sociolingüística e académica do alumnado procedente doutras comunidades ou países e das súas familias.

Propiciar a colaboración entre centros educativos a prol da dinamización lingüística, mediante o intercambio de proxectos, experiencias ou materiais.

Contribuír á adquisición das competencias clave do alumnado.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Incrementar o uso e mellorar a valoración social da lingua galega.

Eliminar estereotipos e provocar a reflexión sobre os distintos usos do galego e sobre a súa presenza dentro e fóra do ámbito escolar.

Actualizar os referentes socioculturais tradicionalmente identificados coa lingua galega vinculándoos á realidade contemporánea.

Establecer canles de comunicación con axentes sociais e institucións para colaborar en campañas de sensibilización e dinamización lingüística.

Metodoloxía recomendada

Proponse unha metodoloxía activa, cooperativa e interdisciplinaria, que involucre distintas materias e departamentos, áreas, ámbitos ou módulos e que implique a toda a comunidade educativa e a contorna; unha metodoloxía que desenvolva os elementos transversais, a competencia comunicativa en lingua galega, a competencia dixital e o coñecemento da realidade sociolingüística e sociocultural e potencie a aprendizaxe baseada en servizos. Partirá dunha avaliación inicial de diagnóstico para elaborar o plan de dinamización da lingua galega.

Coa metodoloxía de traballo por proxectos, búscase que o alumnado planifique, execute e avalíe as diversas accións para conseguir os obxectivos de dinamización da lingua no centro e na súa contorna.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

1º trimestre: toma de contacto coas responsables provinciais.

2º trimestre: presentación da solicitude de participación na convocatoria da SXPL e a DXEFPIE de realización de proxectos de innovación educativa en dinaminación lingüística (data aproximada, decembro de 2019). É obrigatoria a concorrencia de todos os centros de titularidade pública admitidos neste programa a esta convocatoria.

3º trimestre: continuación no desenvolvemento das actividades; entrega da memoria nos prazos do Plan Proxecta (xuño de 2020).

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: asesoramento telefónico, telemático e/ou presencial da coordinadora provincial, para favorecer a sensibilización do profesorado e proporcionarlle información inicial cando o precise, ou nas distintas fases do desenvolvemento do proxecto.

Incentivos: o programa prevé unha convocatoria para centros de titularidade pública participantes ou non no Plan Proxecta. Os 5 mellores proxectos recibirán unha achega económica. Tamén está previsto conceder 2 mencións de honra sen dotación económica; ademais, os docentes participantes que acaden estas axudas e mais as mencións recibirán o recoñecemento de primeiro premio de innovación educativa.
As bases desta convocatoria publicaranse na web da SXPL e no Portal Educativo (data aproximada, decembro de 2019).

Webs de referencia:

Outras webs de interese:
Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística (EDNL) : ligazón.

Bibliografía de referencia: ver páxina

Produto final

O produto final é aberto. Os proxectos desenvolverán diversas accións que supoñan unha dinamización da lingua galega cun enfoque innovador e que teñan un impacto positivo sobre o proceso educativo, a comunidade educativa e a contorna. Como produto final de todo este traballo pódese optar por calquera dos exemplos suxeridos polas coordinadoras: regueifas, proxectos con códigos QR, realidade aumentada, linguaxes alternativas, aplicacións para móbiles, produtos relacionados coa gamificación (xogos interactivos, videoxogos etc.), producións audiovisuais (filmes, documentais, animacións, musicais...), programas de radio e TV, exposicións, guías turísticas, robótica, etc.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (en webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Valoración do seguimento do programa no centro.

6. Consecución dos obxectivos expresados no proxecto.

7. Grao de innovación do proxecto.

# data[].attributes.attachment_link.title
Proxectos de innovación educativa en dinamización lingüística | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo. Secretaría Xeral de Política Lingüística Ámbito: dinamización lingüística Definición: programa de fomento de proxectos educativos innovadores que impliquen o uso da lingua galega e o coñecemento cultural que garanta a plena competencia comunicativa.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ficha técnica
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo

Museo do Pobo Galego - Fundación Antonio Fraguas

Ámbito: normalización lingüística / patrimonio
Definición: fomentar a investigación sobre o patrimonio etnográfico, antropolóxico, lingüístico, xeográfico, histórico e artístico do contorno do centro
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato
Límite de centros participantes: sen límite

Criterios de selección:

Idoneidade e calidade do proxecto presentado

Grao de implicación do claustro, da comunidade educativa e da sociedade da contorna

Persoa responsable:
Nome: Francisco Fariña Busto
Departamento: Fundación Antonio Fraguas - Museo do Pobo Galego
Teléfono: 981 583 620
Correo electrónico: proxecta@fundacionfraguas.gal

Xustificación

O Proxecto Didáctico Antonio Fraguas responde á necesidade de alentar a realización de traballos de investigación orientados á educación patrimonial, ao coñecemento da lingua e do medio e á valorización dos máis diversos elementos do noso acervo cultural.

Obxectivo xeral

O programa consiste nunha pescuda sobre o patrimonio etnográfico, antropolóxico, lingüístico, xeográfico, histórico e artístico do contorno inmediato dos centros escolares. Este traballo será obxecto dunha exposición no Museo do Pobo Galego. Os centros promoverán a elaboración dun traballo en equipo mobilizando os membros da comunidade escolar e co seu contorno. Neste traballo de investigación terá unha función nuclear o alumnado, quen realizará a identificación de elementos patrimoniais e recoñecerá a súa importancia como elementos e valores cívicos. O labor do profesorado será guiar o proceso de investigación e presentar os recursos do contorno como vehículo de cohesión social e integración da comunidade do alumnado e do seu contorno social.

Palabras clave

Alfabetización mediática. Patrimonio cultural

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

desenvolver estratexias de investigación dentro da metodoloxía do traballo por proxectos.

coñecer o patrimonio de Galicia e promover a súa valorización.

PARA O PROFESORADO

integrar a aprendizaxe colaborativa dentro do proceso de ensino-aprendizaxe.

integrar a interdisciplinariedade nos proxectos de investigación.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cómpre ter en conta os prazos de entrega do concurso (véx. as bases da XI convocatoria). A título orientativo indícase a programación da convocatoria en vigor: xaneiro 2018: convocatoria pública da XI edición; ata 31 de maio de 2018: remisión de candidaturas; antes do 22 de xuño 2018: ditame do xurado; setembro 2018-setembro 2019: desenvolvemento do proxecto; setembro 2019: inauguración da exposición no Museo do Pobo Galego; outubro de 2019: comezo da itinerancia da exposición noutros centros ou institucións interesadas.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: asesoramento telefónico ou presencial.

Visitas guiadas: ofrecerase a visita guiada ao Museo do Pobo Galego.

Concurso: ofrécese un concurso bianual para recoñecer o traballo dos centros. A participación no concurso é voluntaria e aberta a todos os centros que o soliciten (dentro e fóra do Plan Proxecta). Premiarase un de cada modalidade e o desenvolvemento do proxecto centrarase nos dous centros premiados. O Xurado estará composto polo presidente da Fundación Antonio Fraguas Fraguas, o director do Museo do Pobo Galego e tres membros que serán designados pola Secretaría Xeral de Política Lingüística, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural e a Fundación Antonio Fraguas Fraguas, entre persoas de recoñecida competencia no ámbito das ciencias sociais. Actuará como secretario, con voz e sen voto, o secretario da Fundación.
Os traballos premiados en edicións anteriores foron estes:
1ª CONVOCATORIA:O Mar, CEIP Xuño (Porto do Son) / Obradoiro "Antonio Fraguas" de Cultura popular, Historia local e Medio ambiente, CPI Alfonso VII (Caldas de Reis).
2ª CONVOCATORIA:Os Hórreos do Concello de Ribeira de Piquín, CEIP Aníbal Otero (Ribeira de Piquín) / Muíños de Auga no Concello de Foz, IES de Foz (Foz).
3ª CONVOCATORIA:A toponimia do Val Miñor, CEP A Cruz de Camos (Nigrán) / O Patrimonio das Pesqueiras do Miño, IES Pedra da Auga (Ponteareas) e IES Pazo da Mercé (As Neves)*.
4ª CONVOCATORIA:Educaldea, CEP Xosé María Brea Segade (Rianxo) / O Patrimonio, un recurso endóxeno ameazado e esquecido, IES de Pontecaldelas (Pontecaldelas)
5ª CONVOCATORIA:As embarcacións tradicionais da comarca de Ferrol, IES Concepción Arenal (Ferrol)* / As fábricas da luz de Rechinol, Portodís e Portochao como exemplo de descoñecemento do noso patrimonio cultural, IES de Melide (Melide)
6ª CONVOCATORIA:As adiviñas na fala viva, CEIP A Cristina (Carballo) / Ceibes no monte, IES Terra de Turonio (Gondomar)*
7ª CONVOCATORIA:A imaxinación no peto, CEIP de Gándara-Sofán (Carballo) / A evolución da agricultura e a súa incidencia no patrimonio inmaterial do Concello de Trazo, CPI Viaño Pequeno (Trazo)*
8ª CONVOCATORIA:Fortes da Guerra de Restauración en Vila Nova da Cerveira e Tomiño, patrimonio inmaterial. CEIP Pintor Antonio Fernández (Tomiño) / Outear. IES Poeta Añón (Outes)*
9ª CONVOCATORIA: Lavadores. Pasado e presente da nosa parroquia, CEIP O Pombal (Vigo) / A paisaxe lendaria e toponímica do Concello de Silleda, IES Pintor Colmeiro (Silleda).

10ª CONVOCATORIA: Vedr@ medra, CPI Plurilingüe, Vedra / Figuras de antonte e de onte. Figuras para o mañá,IES A PINGUELA, Monforte de Lemos.

Difusión dos proxectos gañadores: os proxectos gañadores de cada modalidade poderanse desenvolver co formato dunha mostra, que será presentada nas instalacións do Museo do Pobo Galego. Existe tamén a posibilidade dunha publicación complementaria destes proxectos.

Web de referencia: http://museodopobo.gal

Produto final

Proxecto de investigación, con pretensión de desenvolver en cursos posteriores. Este proxecto de investigación será a base dunha exposición que se presentará nas instalacións do Museo do Pobo Galego.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Fomento da relación transxeneracional na comunidade educativa e social inmediata, a través da identificación dos elementos patrimoniais.

6. Recuperación da significación social dos elementos patrimoniais (monumentos, lendas, ritos, ditos e refráns, lugares, paisaxes etc..).

7. Identificación, localización e precisión descritivas da cada un dos bens patrimoniais que forman parte do proxecto, e a utilización de ferramentas informáticas e lingüísticas que as favorezan.

# data[].attributes.attachment_link.title
Proxecto didáctico Antonio Fraguas | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo Museo do Pobo Galego - Fundación Antonio Fraguas Ámbito: normalización lingüística / patrimonio Definición: fomentar a investigación sobre o patrimonio etnográfico, antropolóxico, lingüístico, xeográfico, histórico e artístico do contorno do centro Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato Límite

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institucións:

Secretaría Xeral de Política Lingüística (Consellería de Cultura e Turismo)

Herbario SANT (Universidade de Santiago de Compostela)

Instituto da Lingua Galega (Universidade de Santiago de Compostela)

Ámbito: normalización lingüística / ciencia / patrimonio
Definición: fomentar e divulgar o coñecemento da biodiversidade vexetal de Galicia e dos seus nomes
Temporización: curso completo

Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO, bacharelato, FP e adultos

Límite de centros participantes: 12 (resérvase a posibilidade de ampliar o número de centros en función da calidade dos proxectos presentados)

Criterios de selección:

En caso de haber máis solicitudes que prazas ofertadas, priorizarase a:

Completarase a selección cos seguintes criterios:

1. Participación de xeito satisfactorio no proxecto Filofaladoiro en cursos anteriores (dentro ou fóra do Plan Proxecta)

2. Experiencia acreditada en proxectos da mesma temática.

3. Idoneidade e calidade do proxecto presentado (en relación cos obxectivos do Fitofaladoiro).

4. Grao de implicación da comunidade educativa (alumnado, profesorado, familias, outros).

5. Representatividade territorial do centro (priorizaranse os centros integrados no medio rural).

6. Representatividade dialectal do centro (priorizaranse os centros situados en distintas áreas lingüísticas).

Resérvase a posibilidade de ampliar o número de centros en función da calidade dos proxectos presentados.

Criterios de exclusión:

1. Inadecuación do proxecto presentado aos obxectivos específicos do Fitofaladoiro.

2. Participación insatisfactoria en convocatorias anteriores do Plan Proxecta.

Persoa responsable:
Nome: David García San León
Departamento: Herbario SANT (Facultade de Farmacia, Santiago de Compostela)
Teléfono: 881 815 022
Correo electrónico: fitofaladoiro@gmail.com

Xustificación

Este programa xorde da necesidade de documentar e preservar o saber popular acerca dos nomes e usos das plantas propias de Galicia.

Obxectivos xerais

O obxectivo fundamental do programa Fitofaladoiro é fomentar a participación activa do alumnado na documentación do saber popular relacionado coas plantas que existen no medio natural do seu contorno, para tomar conciencia da biodiversidade vexetal de Galicia e do seu valor.

O programa pretende promover o uso da lingua galega e o interese polo noso patrimonio material e inmaterial, fomentando a inmersión do alumnado na sociedade rural e a súa interacción e diálogo cos veciños na procura de información herdada dos seus devanceiros sobre nomes e usos tradicionais, tanto materiais (alimentación, medicina, artesanía) coma inmateriais (léxico, toponimia, fraseoloxía, refraneiro, literatura popular, crenzas), sempre en relación coas plantas.

Obxectivos específicos

Para acadar os anteditos obxectivos xerais propóñense os seguintes obxectivos específicos, tendo en conta que o alumnado participará de xeito activo nas fases do proceso de acordo cos obxectivos da súa etapa educativa.

Recoller mostras das plantas silvestres que medran na contorna da comunidade educativa, para confeccionar unha colección de herbario no centro.

Completar as mostras con información recollida de persoas galegofalantes da zona (familiares, viciños) para coñecer a denominación galega e os usos tradicionais desas mesmas plantas na localidade de orixe da persoa informante

Realizar traballos comparativos das plantas recollidas para fixarse nas características (morfoloxía, tamaño, coloración, hábitat, ...) que as diferencian doutras especies.

Xestionar a información obtida no proceso de aprendizaxe incorporando tecnoloxías da información e da comunicación vinculadas á linguaxe audiovisual e á xestión e dixitalización da información (gravación e difusión de entrevistas con informantes -vídeo ou audio- e toma de imaxes de calidade das plantas).

Divulgar os resultados para a comunidade educativa, compartindo a información a través das canles establecidas no programa Fitofaladoiro

O profesorado coordinará todas as actividades anteriores e tamén deberá supervisar e filtrar a información recollida para depurar posibles erros metodolóxicos (copia da información entre alumnos, nomes procedentes de persoas non galegofalantes, datos procednentes de libros, internet, televisión, etc. deben ser descartados).

Os nomes e usos tradicionais das plantas nun lugar concreto só os coñecen as persoas dese lugar, e non ten sentido buscar esa información noutros sitios: Cómpre mentalizar ao alumnado e ás familias de que o prioritario neste proxecto non é a cantidade de datos recollidos, senón a súa calidade e singularidade.

En canto ás familias, o seu labor é fundamental para axudar aos rapaces a redescubrir as plantas da súa contorna: non só respondendo ás preguntas que lles fagan sobre especies frecuentes e coñecidas, senón tamén facendo memoria sobre nomes, usos ou crenzas xa esquecidos pola sociedade, relativos a estas plantas ou a outras menos típicas. Tamén é importante a súa colaboración para que este exercicio memorístico sexa colectivo, facilitando a interacción dos rapaces con persoas doutras xeracións (familiares ou veciños) na procura desa información, e na localización de mostras das plantas.

Finalmente, para centros que teñan sobrada experiencia e recursos como para acadar sen problema os obxectivos específicos, existe a posibilidade de implicar tamén a outros departamentos no desenvolvemento de actividades transversais relacionadas coas plantas. Na web de referencia do programa propóñense algunhas posibilidades desde diversas áreas de coñecemento (debuxo, tecnoloxía, química, etc.).

Contribución á adquisición das competencias clave

Competencia en comunicación lingüística, a través do manexo de bibliografía botánica; da categorización e etiquetaxe de mostras de plantas; e a través do diálogo cos informantes, da realización de enquisas e da lectura comprensiva e transcrición das gravacións.

Competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía, a través da recollida, preparación, conservación e estudo comparativo de mostras biolóxicas, e do uso de técnicas e instrumental axeitados para tal fin.

Competencia dixital, a través do tratamento da información e da análise crítica dos datos (rexistrar audio, vídeo e imaxes; presentar resultados en formato texto e audiovisual).

Competencia en aprender a aprender, a través da toma de conciencia do descoñecemento das plantas do seu contorno e da adquisición de estratexias para recuperar o saber popular; planificación e resolución de tarefas novidosas para descubrir as plantas; desenvolvemento de estratexias de cooperación e confianza no traballo en equipo.

Competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor, a través da disposición e habilidade para localizar persoas axeitadas (máis aló do entorno familiar) e obter delas información que nunca antes fora documentada.

Palabras clave

Alfabetización informacional. Medio ambiente. Patrimonio inmaterial. Ciencias naturais. Bioloxía. Etnobotánica.

Metodoloxía recomendada

Aos centros que participan por vez primeira recoméndaselles seguir a temporización proposta, comezando por tarefas que sexan factibles no outono-inverno, xa que para recoller plantas convén agardar a que comecen a florecer.

Por iso aconsellamos plantexar o Fitofaladoiro coma unha actividade plurianual, fomentando a recollida de plantas e información durante as vacacións do verán. Así, no curso seguinte poderán facerse coas plantas dispoñibles moitas actividades xa no outono e inverno, en vez de ter que concentralas todas nos dous últimos meses do curso.

Esa estacionalidade das actividades requeridas para acadar os obxectivos específicos do proxecto, condiciona tamén a posibilidade de realizar outras actividades transversais. Por tanto, é importante dispoñer de profesorado abondo e programalas tamén nas épocas en que non se poida traballar coas plantas.

Algúns erros frecuentes e situacións a evitar durante a recollida de información:

Ao facer as entrevistas, NON se deben recoller nomes ou usos procedentes doutras fontes (libros, televisión, internet, etc.) que non sexan a memoria das persoas informantes: só deben proporcionar nomes ou usos tradicionais e ben localizados (lembranzas da súa infancia, aprendidas por transmisión oral nalgunha localidade concreta do dominio lingüístico da lingua galega).

Ao anotar os nomes empregados polas informantes, NON se deben corrixir en ningún caso para "adaptalos ao Galego estándar ou ao dicionario". Ao contrario: o Fitofaladoiro pretende rexistrar todas esas variedades, polo que se deben respectar sempre gheadas, seseos... ou mesmo castelanismos que as informantes usen habitualmente ao expresarse en Galego.

Ao realizar gravacións, interesa permanecer cerca da persoa informante para que se lle escoite con claridade, evitando situacións con moito ruído de fondo (vento, tránsito de automóbiles, cafeterías, etc)

Temporización

Os traballos abarcan todo o curso escolar, pero o ideal sería facelos ao ritmo das plantas, que deben ser recollidas cando teñan flor e/ou froito (maioritariamente, no último tramo do curso).

As persoas que coordinen os proxectos deben ter en conta iso ao programar o traballo, aproveitando o outono-inverno para resolver dúbidas metodolóxicas, adestrar ao alumnado, ir localizando posibles informantes e adquirindo dominio das técnicas e materiais a empregar cando chegue o momento (formularios, gravadoras, carpetas, etiquetas, etc).

Nembargantes, se o proxecto vai ter continuidade plurianual no centro, é posible (e recomendable) invertir a orde das actividades e facelas moito mais pausadamente desde a primavera ata o inverno.
Durante todo o ano:

Aproveitar días non lectivos para localizar posibles informantes e irlles facendo entrevistas e gravacións (avisarlles de que tamén precisaremos unha mostra da planta cando estea en flor/froito)
Comezo de curso: Outono e inverno:

Elixir un sistema de códigos para numerar as plantas e enquisas do centro

Aprender técnicas de mostreo e preparación de plantas.

Ensaiar boas prácticas para a realización de enquisas

Consultar á familia para atopar posibles persoas informantes.

Primavera (inicio variable dependendo da climatoloxía):

Época principal de recollida e preparación de plantas

Ir organizando o herbario (as etiquetas deben levar cadanseu código) e as enquisas (cada unha co código da planta correspondente)

Final de curso [ou ao comezo, se o alumnado apañou plantas no verán]:

Transcribir datos (das plantas e enquisas) ás táboas coa conta web do centro.

Fotografar todas as mostras do herbario.

Asignar códigos das plantas aos arquivos (fotografías, gravacións, etc) e subilos á web coa conta do centro.

Verán (vacacións):

En centros que continúen no proxecto, as vacacións permiten recoller plantas e enquisas, para procesalas con calma no centro ao comezar o curso seguinte.

Nota: Esta última modificación da orde proposta (traballar dun curso ao seguinte) implica realizar as actividades durante o ano natural (desde a primavera ao inverno). Iso permite coller plantas durante todas as épocas de floración, e evita a profesorado e alumnado o estrés de procesar apuradamente toda a información do proxecto durante as últimas semanas do curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación inicial para os centros novos + Formación continua para o profesorado: ten carácter voluntario (non se certifica como actividade formativa) e realizaríase no 1º trimestre do curso no Herbario SANT, previa petición das persoas interesadas.

Visitas guiadas: poderase ofrecer unha visita guiada ao Instituto da Lingua Galega para coñecer os traballos do Atlas Lingüistico Galego e outros recursos de investigación co fin de poñer en valor os traballos de recuperación do léxico patrimonial do país.
Ditas actividades (formación / visita) non cobren o desprazamento dos centros.

Asistencia a distancia: a vía preferente de contacto para solucionar dúbidas dos participantes será a través do correo electrónico fitofaladoiro@gmail.com

Asistencia no centro: en función da dispoñibilidade orzamentaria do centro, poderíase ofrecer algunha sesión para orientar o desenvolvemento dos traballos (oferta a estudar caso por caso en función da distancia e do persoal dispoñible).

Web de referencia, presenza nas redes: http://fitofaladoiro.eu Ofrece todo tipo de información e recursos para orientar na elaboración e o desenvolvemento dos proxectos dos centros. Ofrece tamén enlaces aos resultados procedentes de cada participante.

Outras webs de interese: consultar o apartado "Materiais - Enlaces externos" na web de referencia http://fitofaladoiro.eu

Bibliografía de referencia: consultar o apartado "Materiais - Documentación" na web de referencia http://fitofaladoiro.eu

Dotación da que debe dispor o centro (esixencia do programa): antes de seren admitidos no Fitofaladoiro os centros deben crear unha conta gratuíta de Google adicada exclusivamente a este programa, co compromiso de cedela ao remate de cada curso para poder proceder á avaliación e corrección dos resultados. O nome desa conta debe comunicarse por email a fitofaladoiro@gmail.com antes de rematar a convocatoria de solicitudes de participación no Plan Proxecta.

Produto final

Para dar visibilidade na web ao proceso de aprendizaxe desenvolvido coa preparación e da documentación das mostras das plantas e mais a través das enquisas realizadas, empregarase o espazo gratuíto dispoñible na conta Google creada para o proxecto ( Drive para arquivos variados -fundamentalmente imaxes e gravacións de audio-, Youtube para vídeos, Sheets para os datos).

Nese espazo existirán táboas modelo para o procesamento dos datos por parte de cada centro, que así poderán ser supervisados e asesorados desde a organización do Fitofaladoiro.

Como produto final, os datos, imaxes e gravacións aparecerán enlazados nunha páxina informativa (específica de cada centro) a través da web do programa ( opcionalmente, os traballos poderanse difundir tamén noutros formatos para divulgar máis as tarefas realizadas: blog, web do centro, mural, revistas, vídeo, redes sociais...).

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Calidade das mostras de plantas para permitir a súa identificación e/ou reutilización futura (herbario ben preparado e etiquetado, imaxes de boa definición e accesibles, etc.).

6. Calidade das enquisas (máis detalladas, mellor gravadas, transcritas, etc.) e do proceso de selección e anotación dos informantes (procedencia xeográfica, idade, actividade, contexto sociocultural, etc.).

7. Calidade na presentación e catalogación dos resultados (claridade, orde, facilidade de consulta posterior), dacordo cos formatos tabulados propostos polo Fitofaladoiro para facilitar a integración dos datos de todos os centros.

# data[].attributes.attachment_link.title
Fitofaladoiro | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institucións: Secretaría Xeral de Política Lingüística (Consellería de Cultura e Turismo) Herbario SANT (Universidade de Santiago de Compostela) Instituto da Lingua Galega (Universidade de Santiago de Compostela) Ámbito: normalización lingüística / ciencia / patrimonio Definición: fomentar e divulgar o coñecemento da biodiversidade vexetal de Galicia e dos seus nomes Temporización:

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Cultura e Turismo
Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL)

Ámbito: audiovisual / dinamización lingüística
Definición: promoción da lingua galega a través da creatividade e a incorporación das TIC nas aulas, mediante a creación de curtametraxes en galego
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 2º ciclo de infantil, de 1º a 4º de primaria
Límite de centros participantes: 20; cada centro poderá presentar dúas propostas de traballo que poderán ser desenvolvidas por dous equipos de traballo (estes equipos poderán traballar sobre o mesmo álbum ilustrado en galego ou sobre álbums distintos).
Límite de docentes participantes por centro: 8; os docentes participantes poderán constituír dous grupos de traballo por centro. Polo menos un dos docentes debe pertencer ao Equipo de Dinamización da Lingua Galega; todos os demais deben impartir docencia no mesmo curso ou ciclo educativo do alumnado co que realicen a curta de animación. Non poderá participar no programa o profesorado que recibiu a formación deste programa nos tres cursos anteriores. A SXPL, de acordo cos datos que consten na Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos, comprobará se o profesorado que forma parte dos equipos de centros inscritos e seleccionados imparte docencia no curso ou ciclo educativo ao que pertence o alumnado que realiza a curta de animación.

Non poderá participar no programa o profesorado que recibiu a formación deste programa nos tres cursos anteriores. A SXPL, de acordo cos datos que consten na Dirección Xeral de Centros e Recursos Humanos, comprobará se o profesorado que forma parte dos equipos inscritos e seleccionados imparte docencia no curso ou ciclo educativo ao que pertence o alumnado que realiza a curta.

A SXPL contactará cos centros para emendar os erros que puidese haber na inscrición do profesorado co fin de incorporar profesorado novo na participación deste programa e, polo tanto, sen formación nas técnicas que se traballan na formación do programa.

Criterios de selección:

1. Os centros públicos terán prioridade na selección.

2. Seguiranse as indicacións establecidas respecto da participación do profesorado.

3. Procurarase a representatividade territorial.

Criterios de exclusión:

Centros que presenten equipos formados por docentes que xa participaron no programa do Plan Proxecta dos cursos 2018-2019, 2017-2018 e 2016-2017 (polo tanto, xa formados nas técnicas que se traballan).
Responsables do programa:
Nomes: Sabela Gil Gil e Beatriz García Turnes
Departamento: Secretaría Xeral de Política Lingüística
Teléfono: 881 996 324
Correo electrónico: sabelagil@edu.xunta.es , sxpl.planificacion@xunta.es

Xustificación

O programa "Nós tamén creamos!" nace para paliar o descenso do uso do galego entre as xeracións máis novas e a diminución da transmisión interxeracional como lingua propia de Galicia.

Obxectivo xeral

"Nós tamén creamos!" é un programa de promoción da adquisición, do uso e da valoración da lingua galega na aula por medio da creatividade e da incorporación das tecnoloxías da información e da comunicación ás aulas. Inclúe a formación do profesorado no uso das TIC vinculadas á linguaxe audiovisual, así como nas características da comunicación audiovisual; a dotación dunha colección de álbums ilustrados en galego e o asesoramento na fase de desenvolvemento do proxecto. Coa formación recibida, 1 ou 2 equipos de cada centro realizarán, co alumnado do 2º ciclo de educación infantil e/ou 1º, 2º, 3º e 4º cursos de educación primaria, curtametraxes de animación en galego coa técnica stop motion a partir dun dos álbums ilustrados recibidos a principios do curso. Estas publicaranse no web da CRTVG e algunhas delas poderán ser difundidas na segunda canle da televisión autonómica.

Convocarase ademais unha nova edición do concurso de curtas de animación en galego que está a funcionar desde o curso 2011-2012; a este certame poderán concorrer, entre outros, os centros de titularidade pública inscritos en Proxecta.

Os obxectivos que pretende traballar o programa son os seguintes:

Ler álbums ilustrados en lingua galega e adaptalos á linguaxe audiovisual.

Adquirir competencias nas TIC coa finalidade de realizar películas de animación.

Crear curtametraxes de animación en lingua galega usando as TIC e diversas técnicas artísticas.

Palabras clave

Alfabetización audiovisual. Competencia cultural e artística. Creatividade. Linguaxe audiovisual. Literatura infantil. Dinamización lingüística. TIC.

Obxectivos específicos

Para o alumnado:

Adquirir e empregar o galego na aula e fóra dela.

Construír unha imaxe positiva da lingua galega.

Mostrar creatividade en lingua galega a través da elaboración de curtametraxes de animación.

Iniciar un proceso de alfabetización audiovisual en lingua galega a través da lectura de álbums ilustrados en galego e da súa adaptación á linguaxe audiovisual coa axuda das TIC e de diversas técnicas artísticas.

Para o profesorado:

Coñecer e usar ferramentas que permitan ensinar o galego en novos ámbitos e soportes.

Ensinar o galego cun enfoque comunicativo e con metodoloxías innovadoras.

Usar o galego na aula en tarefas que promovan a creatividade e a satisfacción do alumnado co fin de mellorar a súa imaxe positiva do idioma propio de Galicia.

Contribuír á adquisición das competencias clave do alumnado.

Para a comunidade educativa:

Mellorar a valoración social da lingua galega e ampliar os seus ámbitos de uso.

Estender as aprendizaxes adquiridas polo grupo participante no programa para implicar a todo o centro.

Metodoloxía e temporización

1º trimestre:

Entrega do material didáctico (lote de álbums ilustrados en galego): en novembro. Nesta etapa, mesmo antes da fase presencial da formación, impartida por profesionais do sector audiovisual, é importante que o alumnado traballe a lingua galega oral, a dramatización e a locución.

Fase presencial do curso de formación.

2º trimestre:

Fase en rede do curso de formación a través de Platega. Cos coñecementos adquiridos polo profesorado durante o curso de formación, traballaranse na aula as diferentes fases da creación dunha curtametraxe de animación coa técnica stop motion: guión gráfico, personaxes, luz, efectos especiais, movemento, música e montaxe.

Remate do prazo de entrega de tarefas no curso de formación.

3º trimestre:

Remate do prazo de entrega da curtametraxe e do making off para participar no concurso (30 de abril).

Entrega da memoria nos prazos do Plan Proxecta (xuño de 2020).

Actividades e recursos

: o programa ofrece un curso de carácter obrigatorio para o profesorado participante no programa neste curso 2019/20:
G1901071 Do conto á curta. A dinamización do galego a través da creación audiovisual.
Núm. de horas: 30
Modalidade: mixta (20 % de sesións presenciais)
Temporización: 1º e 2º trimestres
Nº de horas: 6 presenciais (novembro-decembro) + 24 non presenciais (xaneiro-abril). As horas presenciais desenvolveranse no propio centro.
Os materiais ofrecidos neste curso están dispoñibles só para o profesorado participante.

Material didáctico: un lote de álbums ilustrados en galego para empregar como base e inspirar a curtametraxe. O alumnado traballará con eles para seleccionar un (ou máis) e adaptar a historia á linguaxe audiovisual.

: o programa establece a participación obrigatoria no concurso Nós tamén creamos!, un certame de curtas de animación en galego elaboradas coa técnica stop motion que se convoca a través do web da SXPL e do Portal Educativo. Está aberto a todos os centros que queiran participar, dentro e fóra do Plan Proxecta. Os centros de titularidade pública que participen no programa do Plan Proxecta quedan inscritos de oficio nel e os demais deben inscribirse no prazo establecido.
Realizarase un acto de entrega de premios ao remate da edición do concurso. Valorarase a posibilidade de incluír a participación do centro gañador na modalidade de 3º e 4º cursos de primaria nunha xornada do Festival de Cans.

Ligazóns de referencia:

web oficial da SXPL. Ligazón.

Páxina dos equipos. Ligazón.

Páxina das convocatorias. Ligazón.

Web da CRTVG onde se ofrece acceso ás curtas presentadas ao concurso en distintas convocatorias

Produto final

Elaboración dun produto audiovisual de animación en galego elaborado coa técnica stop motion e cunha duración máxima de 5 minutos.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Calidade lingüística, expresividade e interpretación na curta ou curtas realizadas.

6. Orixinalidade, creatividade e innovación da curta ou curtas realizadas.

7. Calidade técnica, estética e artística da curta ou curtas realizadas.

# data[].attributes.attachment_link.title
Nós tamén creamos! | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Cultura e Turismo Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) Ámbito: audiovisual / dinamización lingüística Definición: promoción da lingua galega a través da creatividade e a incorporación das TIC nas aulas, mediante a creación de curtametraxes en galego Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 2º ciclo de infantil, de 1º a 4º de primaria Límite de centros participantes: 20; cada centro poderá presentar dúas propostas de traballo que poderán ser desenvolvidas por dous equipos de traballo (estes equipos poderán traballar sobre o mesmo álbum ilustrado en galego ou sobre álbums distintos).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Conselllería de Política Social
Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado e participación
Definición: ferramenta de avaliación consistente na achega de producións de diferente índole por parte das ou dos estudantes a través das cales se poden xulgar as súas capacidades no marco dunha acción de carácter solidario.

Estas producións informan do proceso persoal seguido polas e polos estudantes, permitíndolles a eles/as mesmos observar os seus esforzos e logros, en relación aos obxectivos de aprendizaxe e criterios de avaliación en materia de voluntariado establecidos con carácter previo.
Temporización: curso académico
Alumnado ao que vai dirixido: alumnado de Educación Primaria e ESO
Límite de centros participantes: non se establece

Criterios de selección:

1. Idoneidade e calidade do proxecto.
2. Grao de implicación do claustro.
3. Grao de implicación da comunidade educativa.
4. Inclusión programa xeral dos centros.
Criterios de exclusión:
1. Centros que non teñan presentado a memoria anual Plan Proxecta.

2. Centros que non teñan alcanzado nota mínima na puntuación memoria anual Plan Proxecta.
Persoas responsables:
Nomes: Pilar Martínez Sánchez
Departamento: Xefatura de Servizo de Voluntariado e Participación
Teléfono: 981 957 916
Correo electrónico: pilar.martinez.sanchez @xunta.gal

Xustificación

Pasaporte Solidario outorga a nivel individual ás alumnas e alumnos participantes continuar o seu itinerario solidario comezado na súa etapa de infantil a través de Voluntariado Miudo, e complementalo coa súa participación en accións solidarias de xeito colectivo a través da Rede de Centros Escolares Solidario e Correspondentes Xuvenís 3.0

Obxectivo xeral

Guiar ás alumnas e alumnos no marco da súa actividade voluntaria e na percepción dos seus propios progresos á vez que desenvolven as súas capacidades para localizar información, analizala e responder de forma correcta aos problemas plantexados.

Obxectivos específicos

1. Promoción, visibilización e intercambio da acción solidaria das persoas participantes que dedican o seu tempo e o seu saber a procesos de transformación e cambio social.

2. Mostrar as competencias desenvolvidas nos proxectos ou acción de carácter voluntario nos que as e os voluntarios teñan participado.

Metodoloxía recomendada

A ferramenta de uso proposta, xunto co método de desenvolvemento inherente, é o portafolio. Exploraremos cos centros a posibilidade de implementalo en formato electrónico concibido como método de aprendizaxe asociado ao desenvolvemento da acción voluntaria e o uso das novas tecnoloxías.

A súa natureza gráfica e habilidade para soportar ligazóns entre distintas evidencias dixitalizadas, proporciona as alumnas e aos alumnos a posibilidade de integrar as aprendizaxes dun modo positivo, progresivo e consciente.

É un sistema de xestión que permite ás e aos participantes a creación e distribución dos seus documentos en torno a súa experiencia voluntaria achegando a posibilidade de que os marcos de expresión sexan diversificados de tal xeito que se poden presentar múltiples evidencias do proceso de aprendizaxe en diferentes medios (audio, vídeo, gráficos, textos).

Temporización

Curso académico completo con dous niveis propostos (I e II). Cada un deles implica coñecementos e habilidades sociais diferenciadas que os e as voluntarias van testando ao longo do itinerario solidario proposto.

Hai un nivel de intervención singularizado que ten que ver con propostas de acción relacionadas exclusivamente co Camiño de Santiago.

Actividades e recursos

Apoio ao profesorado: todos os centros participantes terán unha asistencia presencial e telefónica para o asesoramento no desempeño dos seus proxectos solidarios e para facilitar a consecución dos obxectivos e reforzar o rol facilitador das profesoras e profesores.

Web de referencia: Voluntariado Galego

Outras webs de interese:
Guía metodolóxica de Agueiro
Bibliografía de referencia:

BARBERÁ, Elena (2005). "La evaluación de competencias complejas: la práctica del portafolio" en Educere, Vol. 9.

"Evaluación con un wiki de aula". Revista Digital de Buenas Prácticas 2.0, n.o 1, pp. 20-25. Ligazón.

Produto final

Aberto, susceptible de cambio ou mellora e completamente permeable ás achegas que se orixinen nas aulas.

Criterios da avaliación
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

6. Integración de estruturas organizativas solidarias nas dinámicas dos centros.

# data[].attributes.attachment_link.title
Pasaporte solidario (NOVIDADE NO CURSO 2019/20) | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Conselllería de Política Social Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado Ámbito: voluntariado e participación Definición: ferramenta de avaliación consistente na achega de producións de diferente índole por parte das ou dos estudantes a través das cales se poden xulgar as súas capacidades no marco dunha acción de carácter solidario.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Política Social
Consorcio Galego de Servizo de Igualdade e Benestar

Ámbito: saúde/educación/igualdade
Definición: asesoramento, formación e información en temas de autoestima, educación afectivo-sexual e convivencia nas aulas, nas redes sociais e nos espazos de ocio.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 3º da ESO/FP Básica
Límite de centros participantes: sen límite
Criterios de selección:
- Presentación dun proxecto que recolla os criterios básicos para o desenvolvemento do Programa:

O traballo interdisciplinario entre o profesorado participante, que colaborará desde a súa área ou departamento.

O traballo activo do alumnado, que será o verdadeiro protagonista da execución dos proxectos.

A visibilización do traballo, que será exposto a través das canles de comunicación habituais (blog, web, prensa...).

A integración dos proxectos de traballo na práctica de aula.

A integración da aprendizaxe no medio en que vive o alumnado.

Criterios de exclusión:

- Proxectos desenvolvidos de xeito insatisfactorio en edicións previas.

- Proxectos que non recollan os criterios básicos para o desenvolvemento do Programa (recollidos nos criterios de selección).
Responsable do programa:
Nome: Noa Tilve Cabada
Departamento: Centro Quérote+ de Santiago de Compostela
Teléfono: 881 997 612
Correo electrónico: noa.tilve.cabada@xunta.gal

Xustificación

Os centros educativos constitúen un espazo de socialización esencial no desenvolvemento de mozos e mozas. Un espazo no que ademais de recibir formación académica, representan un lugar de encontro para a relación co grupo de iguais no que se forxan valores, actitudes e modelos de conduta. É fundamental elaborar estratexias socio-educativas que aborden diferentes temáticas, entre elas, a Educación Sexual. A sexualidade é unha condición indisociable do ser humano que nos fai persoas únicas e particulares. Nunha etapa de cambios como é a pubertade, é importante que mozos e mozas conten coas ferramentas e instrumentos precisos que os acompañen e axuden no seu propio proceso de sexuación. O obxectivo fundamental é que mozos e mozas aprendan a coñecerse, a aceptarse e a vivir a súa sexualidade dun xeito positivo e satisfactorio.

Obxectivo xeral

O programa busca dotar de ferramentas ao profesorado para o desenvolvemento persoal do alumnado no seu proceso de crecemento e maduración no ámbito da educación para a convivencia entre os sexos (educación sexual, modelos de amor e de parella, uso das tecnoloxías nas relacións).

Deseguido detallamos os obxectivos que pretende o programa:

Achegar información e ferramentas para o traballo da educación sexual na aula.

Estimular unha autoestima positiva co obxecto de reducir a influencia da presión grupal.

Educar en habilidades que favorezan a toma de decisións responsables para un mesmo e para a comunidade.

Poñer en valor a diversidade e fomentar o seu respecto de cara a unha convivencia construtiva e harmónica.

Achegar información en canto a situacións que poderían acontecer (seguridade no uso da tecnoloxía, prevención de embarazos, ITS...)

Ofrecer a posibilidade de traballar de maneira individual co profesorado que así o precise, para dar información e apoiar o desenvolvemento das fichas de traballo en determinadas situacións que o requiran.

Ofrecer a posibilidade de traballar de maneira individual con aqueles usuarios e usuarias que así o precisen, para dar información ou intervir en determinadas situacións que requiran asesoramento.

O equipo técnico de Quérote+ remitirá aos centros de ensino participantes unhas fichas de traballo para que o profesorado participante poña en marcha co alumnado en horario lectivo. A posta en marcha estará acompañada, sempre que sexa preciso, polo asesoramento do equipo técnico de Quérote+. Nas sete primeiras fichas traballaranse os contidos abordados no programa, e na oitava explicarase como realizar unha actividade final que recolla os coñecementos e habilidades adquiridas polo alumnado en relación ás temáticas abordadas.

Bloque 1:

Presentación do programa e do servizo Quérote+

Que é isto do sexo? Sexualidade? Erótica?

Orientación e identidade sexual.

Bloque 2:

Falando do amor: e ti que opinas?

Cultivando habilidades para as relacións persoais.

As relacións entre os sexos a través da tecnoloxía.

Bloque 3:

Erótica e métodos anticonceptivos.

Prevención ITS e embarazos non planificados.

Bloque 4:

Traballo final do alumnado.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Adquirir coñecementos e habilidades para unha vivencia da súa sexualidade de forma satisfactoria e libre de riscos.

Reflexionar sobre a visión social que existe da sexualidade, o amor e a parella.

Fomentar o espírito crítico para favorecer a toma de decisións persoais de forma libre nos aspectos vinculados coa convivencia entre os sexos.

Reflexionar sobre o uso das tecnoloxías na convivencia entre os sexos.

Coñecer e saber facer uso do servizo de consultoría Quérote+.

PARA O PROFESORADO

Adquirir ferramentas para o traballo na aula de contidos vinculados coa educación sexual e a convivencia entre os sexos.

Coñecer o recurso de Quérote+ e difundir entre o alumnado os seus servizos.

Acompañar ao alumnado no proceso de elaboración do traballo final do proxecto.

PARA O RESTO DA COMUNIDADE EDUCATIVA

Colaborar coas actividades propostas polo profesorado participante no proxecto.

Palabras clave

Educación sexual. Educación emocional. Igualdade. Prevención de riscos. Promoción de hábitos de vida saudables. Saúde sexual. TIC. Convivencia. Desenvolvemento persoal.

Metodoloxía

Os centros deben facer un proxecto de traballo, orientándose nos contidos traballados no Programa e seguindo as Fichas de traballo entregadas dende os centros Quérote+. As fichas realizaranse en horario lectivo, dentro das horas de docencia do profesorado participante (NON dentro do Plan de Acción Titorial). É preciso que o traballo realizado estea integrado nas materias seguindo os criteros base do Plan Proxecta.

Criterios base:

O traballo interdisciplinario entre o profesorado participante, que colaborará desde a súa área ou departamento.

O traballo activo do alumnado, que será o verdadeiro protagonista da execución dos proxectos.

A visibilización do traballo, que será exposto a través das canles de comunicación habituais (blog, web, prensa...).

A integración dos proxectos de traballo na práctica de aula.

A integración da aprendizaxe no medio en que vive o alumnado.

O centro Quérote+ de referencia e a persoa coordinadora do proxecto terán unha comunicación directa sobre o desenvolvemento do proxecto presentado. Cada dous meses, como mínimo, a persoa coordinadora do proxecto porase en comunicación coa persoa responsable asignado do centro Quérote+ (vía correo electrónico) para informar sobre o desenvolvemento do proxecto. Esta comunicación será de axuda para resolver dúbidas sobre a posta en marcha das fichas, para aportar documentación complementaria se fose preciso, para lembrar o cumprimento dos criterios base e para facer unha avaliación continuada do desenvolvemento do proxecto.

Temporización

2º e 3º trimestres: posta en marcha das fichas de traballo, seguindo a orde indicada polo programa.

3º trimestre: realización do traballo de fin de proxecto.

Actividades e recursos

Material didáctico: 7 fichas de traballo en formato electrónico para desenvolver en períodos de 50 min. Veñen acompañadas por unha guía metodolóxica para o profesorado.

Bibliografía recomendada: figura tamén nas fichas de traballo.

Ligazóns de referencia:

Produto final

Exemplos de edicións previas:

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Valoración do seguimento do programa no centro a través das comunicacións bimestrais co centro Quérote+ de referencia.

6. Valoración da implementación das fichas de traballo, como mínimo as 4 primeiras, a través do material aportado (enlaces, imaxes, vídeos, presentacións, etc).

# data[].attributes.attachment_link.title
Quérote+: Educación sexual na aula | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Política Social Consorcio Galego de Servizo de Igualdade e Benestar Ámbito: saúde/educación/igualdade Definición: asesoramento, formación e información en temas de autoestima, educación afectivo-sexual e convivencia nas aulas, nas redes sociais e nos espazos de ocio.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Política Social
Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado.
Definición: promoción e difusión de información de interese para o alumnado a través da creación dunha rede de correspondentes xuvenís nos institutos.
Temporización: curso completo.
Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO, bacharelato e ciclos medios e superiores de FP
Límite de centros participantes: 77
Responsable do programa:
Nome: Jaime Díaz Fiuza.
Departamento: información xuvenil
Teléfono: 881 997 606
Correo electrónico: jaime.diaz.fiuza@xunta.es

Obxectivo xeral

Correspondentes xuvenís 3.0 pretende contar cunha "antena informativa" en cada centro seleccionado, na que se responsabilice o alumnado de recoller a información en materia de xuventude que se lles envíe desde a Dirección Xeral de Xuventude e Voluntariado e de difundila entre o resto do alumnado do centro, contando co apoio do persoal do centro coordinador de información xuvenil e co profesorado participante no programa.

Os correspondentes xuvenís son mozos ou mozas que, mediante unha formación previa e apoiados polo profesorado participante, se encargarán de informar aos demais compañeiros das convocatorias, carnés xuvenís, recursos e actividades que poidan ser do seu interese.

Os correspondentes terán as seguintes funcións:

1. Xestionar un taboleiro informativo no que haberá información sobre temas do seu interese.

2. Difundir a información que reciban a través dos medios ao seu alcance: redes sociais, entre os delegados de clase, compañeiros de instituto...

3. Manter actualizado e ordenado o taboleiro informativo do centro.

4. Asistir ás reunións de coordinación que se convoquen, así como aos cursos de formación organizados pola dirección xeral de xuventude e destinados aos correspondentes.

5. Participar activamente nas actividades e tarefas resultantes do desenvolvemento do proxecto nas titorías, nas aulas, na biblioteca e noutros espazos do centro onde se desenvolvan as liñas estratéxicas do Plan Proxecta.

A información seralle enviada pola Dirección Xeral de Xuventude e Voluntariado, polas oficinas de información xuvenil da súa zona e a que xere o propio correspondente.

Beneficios para os/as correspondentes:

Recibirán gratuitamente formación en materia de información xuvenil.

Recibirán gratuitamente o carné xove, o carné internacional e o carné de alberguista durante o ano escolar no que están como correspondentes.

Terán preferencia nalgúns dos programas da DXXV nos que así conste nas súas bases.

Recoñeceráselles o tempo como persoas voluntarias mediante un certificado expedido pola Dirección Xeral de Xuventude e Voluntariado. Estas horas poderán serlle convalidadas como prácticas para os cursos de información xuvenil que as esixan.

Palabras clave

Alfabetización informacional. Voluntariado

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Difundir a información de interese para a mocidade que está nos centros a través de correos electrónicos, SMS, redes sociais e a través da páxina web de Xuventude.

Informar os seus compañeiros de documentación de interese e así favorecer a participación e a maduración persoal.

Contribuír a fomentar unha educación en valores para pensar e desenvolver o espírito crítico.

Xestionar un taboleiro informativo.

Facilitar o acceso dos compañeiros ás actividades, aos programas e aos carnés que ofrece a Dirección Xeral de Xuventude e Voluntariado.

Traballar en rede cos centros, permitindo a recepción de información das actividades, iniciativas e propostas do alumnado, permitindo a súa canalización e potenciando, así, os servizos de información xuvenil entre a mocidade dos centros educativos.

Formar á mocidade na xestión do manexo da información, potenciando as súas habilidades sociais e a asunción temperá de responsabilidades.

Recadar información das actividades que se organizan por ou para a xuventude desde os propios institutos ou outras institucións para difundila ao resto da mocidade galega.

Actividades e recursos

Os recursos empregados serán un curso de formación básica en información xuvenil para o profesorado participante e outro para o alumnado seleccionado como correspondente xuvenil. Realizaranse charlas informativas de determinados programas da Dirección Xeral de Xuventude antes de que se convoquen e unha visita ao centro coordinador de información xuvenil. Contarase cun apartado propio da páxina http://www.xuventude.net e material das distintas actividades de xuventude.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Grao de coñecemento das actividades e programas da D.X.de Xuventude e Voluntariado para a mocidade.

6. Nivel de responsabilidades asumidas polo alumnado correspondente e implicación no programa.

7. Nivel de implicación do centro educativo no programa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Correspondentes xuvenís 3.0 | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Política Social Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado Ámbito: voluntariado. Definición: promoción e difusión de información de interese para o alumnado a través da creación dunha rede de correspondentes xuvenís nos institutos. Temporización: curso completo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Conselllería de Política Social
Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado / solidariedade
Definición: promoción da adquisición de competencias a través de proxectos de acción voluntaria que permitan fortalecer a educación en valores solidarios dende realidades concretas adaptadas ás idades do alumnado
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil e primaria
Límite de centros participantes: 6

Criterios de selección:

1. Centros participantes na fase experimental
2. Idoneidade e calidade do proxecto
3. Grao de implicación do claustro
4. Grao de implicación da comunidade educativa
Persoas responsables:
Nomes: Pilar Martínez Sánchez
Departamento: Xefatura de Servizo de Voluntariado e Participación
Teléfono: 981 957 916
Correo electrónico: pilar.martinez.sanchez @xunta.gal

Xustificación

Os proxectos de acción voluntaria de cada centro educativo son instrumentos de gran potencial para poder abordar necesidades moi diversas latentes no seu entorno. Sempre dende a premisa de constituír actuacións asumibles e adaptadas ao alumnado de educación primaria nos seus diferentes ciclos. Deste xeito a valorización do rural, a protección de animais ou a solidaridade coas necesidades básicas do noso entorno poden ser escenarios onde dar resposta a diversas necesidades sociais, sempre adecuando a dinámica de traballo e actuacións ás características do alumnado.

Obxectivo xeral

"Voluntariado miúdo: Móvete!" é un programa que pretende promover os valores da cultura solidaria e a adquisición de diversas competencias fundamentais para o alumnado, a través de proxectos de acción voluntaria cun impacto directo no seu entorno de actuación e na dinámica educativa do centro promovendo unha cultura colaborativa no eido da solidaridade e o voluntariado que implique a toda a comunidade educativa, e que estea adaptado nas diferentes actuacións ao ciclo educativo do alumnado de educación primaria.

Dende o proxecto de Voluntariado miúdo: Móvete! dáselle gran importancia ao traballo de adquisición de competencias clave, xa que é o mecanismo para a formación integral do alumnado nos valores cívicos e solidarios pretendidos. Deste xeito, existe unha serie de destrezas que o alumnado debe de impulsar de xeito inherente á natureza dos proxectos deseñados. As competencias sociais e cívicas son a base do espírito dos proxectos solidarios que implementan nos seus centros dende a diagnose da realidade, os obxectivos e o impacto transformador pretendido, etc.. Ademais, ao impulsar estratexias de "metaparticipación" (J.Trilla e A. Novella) no alumnado, isto permite impulsar a competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor. (sempre adecuado ao nivel da educación primaria)

O resto de competencias están en función das características de cada proxecto e das interconexións que co curriculo efectúe o profesorado implicado. Pero, en gran cantidade de proxectos se aborda de xeito profundo o traballo na competencia dixital (elaboración e manexo de blogs, redes sociais etc.), competencia en comunicación lingüística (procesos de comunicación na comunidade educativa do proxecto, entidade do entorno, ou na Rede de Centros...), Competencia en sentido da iniciativa e expresións culturais (elaborando produtos culturais diversos que interconectan na súa intencionalidade ou mensaxe co sentido solidario dos proxectos impulsados nos centros. Neste senso a música ten un papel fundamental como vehículo de formación en valores e dinamizador do programa. Canción "Móvete").

O resto de competencias tamén aparecen en ocasións nalgún proxecto vinculado ao profesorado que está implicado e que xenera as conexións pertinentes no seu currículo.

A educación en valores é o eixe central do programa, xa que ao iniciar este traballo solidario dende a educación primaria pretendemos que se asenten so valores da cultura solidaria, e que permita engarzar cos diferentes programas solidarios da Dirección Xeral, xerando un itinerario formativo progresivo. Por outra banda, esta educación en valores vai a estar moi ligada á liña temática dende o onde se impulsen os proxectos. Así, a educación ambiental, educación para a paz e a non violencia, a tolerancia e a xustiza -social-, solidaridade como valor transversal a todos os proxectos, protección dos animais, solidaridade con colectivos de especial vulnerabilidade ....

Os proxectos deben de contemplar accións de acción directa nun ámbito concreto, adaptadas ao ciclo educativo da educación primaria na que se desenvolva, e que permitan a educación en valores solidarios.

Palabras clave

Solidaridade, voluntariado, empoderamento, participación, compromiso social, transformación da realidade, traballo en rede, impacto no entorno, móvete, compromiso miúdo

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Promover o desenvolvemento efectivo da educación en valores en torno a accion voluntaria e solidaria.

Facilitar o desenvolvemento eficaz entre o alumnado das competencias clave.

Promover no alumnado vivencias solidarias achegadas aos seus contextos máis próximo adecuadas ao seu ciclo educativo.

Facilitar o empoderamento do alumnado na toma de decisións dos seus proxectos solidarios cun impacto directo no entorno.

PARA O PROFESORADO

Promover no profesorado que actúe como axente facilitador dos procesos de aprendizaxe e de participación activa do alumnado nos proxectos solidarios emprendidos.

Dotar ao profesorado de mecanismos para facilitar o achegamento do alumnado ao voluntariado e a solidaridade dun xeito ilusionante e motivador.

Promover a comunicación e intercambio entre o profesorado sobre os seus proxectos para facilitar a aprendizaxe colaborativa.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Implicar os axentes da comunidade educativa (profesorado, alumnado, familias e institucións do contorno) no desenvolvemento de valores e competencias dentro e fóra do centro.

Vincular á comunidade educativa e a entidades do entorno mais próximo do centro no desenvolvemento dos proxectos máis vinculados aos territorios de referencia.

Metodoloxía recomendada

A modo de recomendación e para facilitar o proceso de consecución dos obxectivos do programa, a metodoloxía empregada debe de ter as seguintes características:

Metodoloxía participativa e activa na que o alumnado asuma o papel protagonista nas diferentes fases do proceso.

O profesorado é un axente facilitador do proceso de aprendizaxe.

Os proxectos deben de ter unha intencionalidade de transformar unha realidade concreta a través do voluntariado e a solidaridade (metodoloxía transformadora).

Promover a educación en valores dunha forma clara nas diferentes actuacións do proxecto.

Promover a implicación de diversos axentes da comunidade educativa e departamentos para fomentar o traballo colaborativo.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: todos os centros participantes terán unha asistencia presencial e telefónica para o asesoramento e no desempeño dos seus proxectos solidarios e para facilitar a consecución dos obxectivos e reforzar o rol facilitador do profesorado

Actividades complementarias (no centro): para o alumnado.
Ofrécese aos centros un obradoiro de carácter motivacional que permita dirixir axeitadamente o proxecto ao centro dentro do ámbito temático elixido, e que permita o traballo en valores e contidos solidarios.

Actividades extraescolares (visitas, saídas): ofrecerase dúas actividades fóra do centro:

Encontro de alumnado para compartir experiencias solidarias.

Xornada lúdica final en Albergue da Xunta.

Webs de referencia:

Criterios de avaliación da memoria final

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Implicación do alumnado no deseño, execución, avaliación e comunicación dos proxectos solidarios (adecuado ao ciclo educativo do alumnado).

6. Integración de estruturas organizativas solidarias nas dinámicas dos centros.

7. Introducción de ferramentas transformadoras dos proxectos solidarios de cada centro educativo no seu contorno.

# data[].attributes.attachment_link.title
Voluntariado miúdo: Móvete! | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Conselllería de Política Social Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado Ámbito: voluntariado / solidariedade Definición: promoción da adquisición de competencias a través de proxectos de acción voluntaria que permitan fortalecer a educación en valores solidarios dende realidades concretas adaptadas ás idades do alumnado Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: infantil e primaria Límite de centros participantes: 6 Criterios de selección: 1.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Política Social
Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: voluntariado
Definición: fomento entre os escolares do compromiso como voluntarios/as cunha entidade.
Temporización: curso completo.
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP
Límite de centros participantes: 10
Criterios de selección:

Ter participado con anterioridade con memoria final avaliada positivamente.

Idoneidade e calidade do proxecto.

Grao de implicación do claustro.

Grao de implicación da comunidade educativa.

Criterios de exclusión:

Centros avaliados negativamente en convocatorias anteriores.
Responsable do programa:
Nome: Pilar Martínez Sánchez
Departamento: Xefatura de Servizo de Voluntariado e Participación
Teléfono: 981 957 916
Correo electrónico: pilar.martinez.sanchez@xunta.gal

Obxectivos xerais

Promover a adquisición de diversas competencias a través de proxectos de acción voluntaria cun impacto no seu entorno e na dinámica educativa do centro.
Os proxectos de acción voluntaria de cada centro educativo son instrumentos de gran potencial para poder abordar necesidades moi diversas latentes no seu entorno. Cada centro a partir do seu proxecto realiza unha diagnose da realidade que o rodea e que tipo de necesidades pode dar resposta: abordar necesidades básicas para a subsistencia das familias (roupa, alimentación...), necesidades de mellora da convivencia no centro, mellora de espazos naturais próximos, necesidades de comunicación e relación de persoas maiores etc. poden ser algunhas das necesidades que se detectan a partir destes proxectos.

Promover o desenvolvemento efectivo da educación en valores para a vida e a convivencia.

Facilitar o desenvolvemento eficaz e profundo entre o alumnado das competencias clave.

Empregar de xeito eficaz dinámicas metodolóxicas activas, cooperativas e centradas na experiencia e na contorna próxima do alumnado.

Implicar os axentes da comunidade educativa (profesorado, alumnado, familias e institucións do contorno) no desenvolvemento de valores e competencias dentro e fóra do centro.

Dotar a Rede de Centros Escolares Solidarios dun significado común e compartido co alumnado e co profesorado dos diferentes centros que participan na rede a partir dos seus proxectos.

O principal obxectivo do programa é promover valores de solidariedade, participación, compromiso social e voluntariado entre a comunidade educativa (pais, nais, profesorado e alumnado), favorecer que os e as escolares se comprometan como voluntarios e voluntarias, a través dunha metodoloxía activa e participativa que fomente o traballo en equipo sobre o terreo e achegue o alumnado, tanto física como intelectualmente, a unha entidade de voluntariado. A participación do alumnado e do profesorado farase a través dunhas "Axendas Solidarias" que porán en marcha proxectos desenvolvidos por equipos interdisciplinares centrados en valores solidarios e de participación cidadá. As accións levaranse a cabo a través dun sistema de interrelacións entre todos os centros que formen parte da rede. Trátase de proporcionar as ferramentas básicas que garantan a participación activa e colaborativa do alumnado ao tempo que favoreza a colaboración entre os distintos departamentos. Isto substanciarase na elaboración de actividades específicas segundo o ámbito de actuación elixido (deseño de blogs, actividades fóra do centro escolar, gravación de micromovies, elaboración de material multimedia etc.) e estarán incluídas no proxecto educativo do centro e na súa programación xeral anual.

O programa pretende establecer vínculos entre as organizacións sociais e os centros educativos, e amosar que o alumnado, xa desde a escola ou o instituto, é capaz de ofrecer un servizo valioso e necesario á sociedade. A experiencia destes proxectos de voluntariado podería plasmarse a través de medios escritos e gráficos que constituirían verdadeiros referentes e modelos de resultados solidarios, así como exemplos de boas prácticas (blogs, webs, microblogs, xornais en rede etc.)

Valorarase, mediante certificación da acción solidaria, a participación en accións solidarias do alumnado (con autorización paterna).

Preténdese, por tanto:

Integrar cada proxecto de xeito eficaz na planificación anual do centro e nas programacións específicas do profesorado participante creando dinámicas innovadoras.

Configurar unha rede de traballo colaborativo e interdisciplinar para transformar e mellorar a práctica educativa no centro.

Dotar aos proxectos dun alto potencial de transferibilidade tanto no propio centro no que se orixinou como no resto dos centros da rede.

Compartir recursos e experiencias de interese didáctico a través dos diferentes espazos de encontro presenciais e virtuais.

Favorecer a participación activa e real do alumnado nas diferentes fases dos proxectos solidarios e nos procesos de tomas de decisións xerados.

Determinar o impacto e o grao de trasnformación que a aplicación dos proxectos solidarios ten nas realidades sobre as que actúan.

Palabras clave

Solidariedade. Voluntariado.

Contribución á adquisición das competencias do alumnado

Dende a Rede de Centros Escolares Solidarios dáselle gran importancia ao traballo de adquisición de competencias clave, xa que é o mecanismo para a formación integral do alumnado nos valores cívicos e solidarios pretendidos. Deste xeito, existe unha serie de destrezas que o alumnado debe de impulsar de xeito inherente á natureza dos proxectos deseñados. As competencias sociais e cívicas son a base do espírito dos proxectos solidarios que implementan nos seus centros dende a diagnose da realidade, os obxectivos e o impacto transformador pretendido etc. Ademais, ao impulsar estratexias de "metaparticipación" (J.Trilla e A. Novella) no alumnado, isto permite impulsar a competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor.

O resto de competencias están en función das características de cada proxecto, e das interconexións que co curriculo efectúe o profesorado implicado. Pero en gran cantidade de proxectos, abórdase de xeito profundo o traballo na competencia dixital (elaboración e manexo de blogs, redes sociais etc..), competencia en comunicación lingüística (procesos de comunicación na comunidade educativa do proxecto, entidade do entorno, ou na Rede de Centros...), competencia en sentido da iniciativa e expresións culturais (elaborando produtos culturais diversos que interconectan na súa intencionalidade ou mensaxe co sentido solidario dos proxectos impulsados nos centros).

O resto de competencias tamén aparecen en ocasións nalgún proxecto vinculado ao profesorado que está implicado e que xenera as conexións pertinentes no seu currículo.

Actividades e recursos

Asistencia no centro: Obradoiro de habilidades sociais e voluntariado, elaboración de micromovies, elaboración de spots solidarios. Este ano incluirase algunha novidade a esta listaxe. Presentarase ao inicio do curso.

Saídas extraescolares:

Haberá unha actividade de celebración do Día Internacional do Voluntariado (5 de decembro) deseñada polo propio alumnado.

O programa remata co IV Encontro de alumnado da Rede de Centros Escolares Solidarios no que o alumnado comparte os seus proxectos e experiencias e xera un espazo de fortalecemento da rede de centros. Esta actividade non ten custo para o centro.

Xornada de convivencia "Construíndo Redes". Fin de semana de convivencia nun albergue da Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntaradio na que o alumnado participa activamente no deseño de actividades do programa. Esta actividade non ten custo para o centro.

Materiais de referencia: tríptico,

Ligazóns de interese:
Día Internacional do Voluntariado 2016:

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Introducción de ferramentas transformadoras dos proxectos solidarios de cada centro educativo.

6. Integración de estruturas organizativas solidarias nas dinámicas dos centros.

7. Nivel de asunción de responsabilidades (participación activa e empoderamento) do alumnado no deseño, execución, avaliación e comunicación dos proxectos solidarios.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rede de Centros Escolares Solidarios | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Política Social Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado Ámbito: voluntariado Definición: fomento entre os escolares do compromiso como voluntarios/as cunha entidade. Temporización: curso completo. Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP Límite de centros participantes: 10 Criterios de selección: Ter participado con anterioridade con memoria final avaliada positivamente.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institucións:

Consellería de Traballo e Benestar
Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado

Ámbito: comunicación
Definición: fomento do diálogo e da argumentación razoada das ideas propias como ferramenta para o consenso
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO e bacharelato
Límite de centros participantes: 48

Criterios de selección:

1. Orde de inscrición. Como máximo cada centro poderá inscribir 2 equipos nun só proxecto. Se se supera a previsión da organización, poderase admitir unicamente 1 equipo por centro para a participación no concurso-debate.

2. Prioritariamente facilitarase a participación de centros que nunca participaran ou que o fixeran un menor número de ocasións.

Persoas responsables:
Nome: Yolanda Otero Balsa e Carmen Pereiras Pérez
Departamento: Subdirección Xeral de Programas para a Xuventude (Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado)
Teléfono: 981 544 821 / 981 544 645
Correo electrónico: yolanda.otero.balsa@xunta.es, carmen.pereiras.perez@xunta.es

Obxectivo xeral

O programa ten como obxectivo fomentar entre a mocidade galega o diálogo como ferramenta para argumentar razoadamente as ideas propias e, tamén, potenciar habilidades individuais e en grupo como a capacidade para seleccionar información, a expresión oral e escrita, a orixinalidade, o traballo en equipo e a convivencia.

Palabras clave

Alfabetización informacional. Competencia en comunicación lingüística. Normalización lingüística. Oratoria

Obxectivos específicos

Este programa ofrece un conxunto de actividades que teñen como fío común debater a redor dun tema formulado pola organización; entre estas actividades inclúese a publicación de artigos de opinión en blogs e xornais, a realización dun caderno de investigación sobre o tema tratado e, finalmente, a realización dun concurso-debate sobre o tema proposto.

Na avaliación da participación dos equipos durante o debate téñense en conta os seguintes criterios:

Capacidade de argumentación (calidade da lingua, capacidade de oratoria, estrutura da exposición, creatividade, variedade nas referencias, uso das fontes de investigación, emprego de figuras estilísticas, capacidade de síntese e presentación en medios dixitais).

Traballo en equipo (coordinación, distribución das funcións, tolerancia, respecto polos demais, iniciativa, autonomía persoal, responsabilidade e espírito crítico). Este aspecto do proxecto considérase fundamental dentro do Plan Proxecta, polo que se valorará especialmente o carácter activo, cooperativo, interdisciplinario e de desenvolvemento das competencias clave e da educación en valores.

Calidade do artigo e do caderno de investigación sobre o tema de debate.

Metodoloxía recomendada

En canto á metodoloxía recomendada, o Parlamento Xove esixe o desenvolvemento de todas aquelas estratexias que contribúan á consecución das catro competencias lingüísticas en lingua galega (comprensión oral, comprensión escrita, expresión oral e expresión escrita). Para conseguilo, o profesorado debe desenvolver as seguintes estratexias metodolóxicas:

Aprendizaxe colaborativa baseada na resolución de problemas para favorecer o traballo en equipo.

Role playing ou xogo de roles que favoreza a implicación e a empatía do alumnado cos temas de debate.

Planificación da investigación: o profesorado participante dirixirá a pescuda da información, que se obterá bibliográfica e telematicamente e que se compilará na realización do caderno de investigación.

Uso do brainstorming ou chuvia de ideas co fin de incentivar o proceso creativo do alumnado.

Deseño, creación e mantemento dun blog recompilatorio das accións realizadas e da información pescudada.

Profundización no uso da linguaxe xornalística e dos textos argumentativos para favorecer o dominio do rexistro formal que deben empregar.

Ensino das técnicas básicas de comunicación oral (oratoria, dialéctica) e de expresión corporal (linguaxe corporal).

Realización de mapas conceptuais para a expresión das liñas de argumentación.

Execución de Portafolios.

Aprendizaxe activa e interactiva que leve á construción do seu propio coñecemento.

Avaliación formativa do alumnado co fin de retroalimentar o seu proceso de aprendizaxe.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Seguiranse os seguintes pasos no desenvolvemento do traballo ao longo do curso:

1. fornecemento da información sobre o desenvolvemento do programa, mesmo no propio centro, para prestarlles o apoio necesario e orientar o proceso metodolóxico.

2. constitución dos grupos de traballo nos centros; cada grupo estará constituído por un docente e 4 alumnos; procurarase a paridade de xénero.

3. neste punto recoméndase iniciar a aprendizaxe dos elementos relacionados coa expresión do discurso.

4. publicación do tema de debate (expresado a modo de dilema) na web do concurso; sobre este tema os grupos deben preparar dúas posturas de defensa (a favor e en contra).

5. desenvolvemento do proceso de investigación e documentación usando como pretexto o tema formulado.

6. elaboración do artigo de opinión e mais do caderno de investigación co argumentario de defensa das dúas posturas.

7. realización da fase de concurso-debate, que se rexerá segundo o regulamento do Parlamento Xove. Para a celebración do debate, os equipos constituídos polos centros viaxarán nunha fin de semana ao lugar acordado pola organización para debater sobre o tema proposto.

8. elaboración da memoria.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Web de referencia: http://www.parlamentoxove.com/. A web do concurso ofrece o cronograma da actividade, as bases do concurso e o regulamento que rexe nos debates e outra información de interese para os centros participantes.

Saídas extraescolares: a realización do concurso terá lugar en fin de semana nos lugares que determine a organización (probablemente na Coruña e en Santiago de Compostela). Os cursos do desprazamento e da estadía dos grupos participantes van por conta da organización da Dirección Xeral.

Concurso: a participación no concurso é obrigatoria para os centros que soliciten este programa. Premios que se ofrecen:
- 1º premio: orzamento para a realización dunha viaxe
- 2º premio: unha semana multiaventura en instalacións da Dirección Xeral de Xuventude e Voluntariado
- 3º premio: unha fin de semana multiaventura.
- agasallos de recoñecemento aos mellores oradores.

Produto final

Participación no concurso.

Elaboración do caderno de investigación das dúas posturas (a favor e en contra).

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Calidade da argumentación do tema a debate (capacidade de oratoria, estrutura, creatividade, variedade nas referencias, fontes de investigación, emprego de figuras estilísticas, capacidade de síntese e presentación en medios dixitais).

6. Traballo en equipo (coordinación, distribución das funcións, tolerancia, respecto polos demais, fomento da iniciativa, autonomía persoal e capacidade crítica responsable).

7. Calidade do dossier de investigación sobre o tema a debate.

# data[].attributes.attachment_link.title
Parlamento Xove | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institucións: Consellería de Traballo e Benestar Dirección Xeral de Xuventude, Participación e Voluntariado Ámbito: comunicación Definición: fomento do diálogo e da argumentación razoada das ideas propias como ferramenta para o consenso Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO e bacharelato Límite de centros participantes: 48 Criterios de selección: Orde de inscrición.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:
Ámbito: hábitos saudables / prevención de condutas aditivas
Definición: o programa consiste en desenvolver un proxecto relacionado coa prevención do consumo do alcohol en persoas menores de idade e o atraso da idade de inicio no seu consumo. Os centros promoverán que cada aula participante elabore un traballo en equipo no que terán que entregar unha campaña de contrapublicidade do consumo de bebidas alcohólicas ou enerxéticas en calquera soporte.
Vinculación cos ODS da Axenda 2030
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 6º de primaria, 1º e 2º de ESO
Límite de centros participantes: 20

Criterios de selección:

1. Orde de entrada

2. Idoneidade e calidade do proxecto presentado.

Responsable do programa:
Xustificación

O consumo de bebidas alcohólicas xera cambios físicos e mentais e, ademais pode desenvolver dependencia e tolerancia; pode inducir trastornos mentais non só nas persoas dependentes, senón tamén nas consumidoras regulares (World Health Report, 2002). Estes riscos agrávanse cando quen consume alcohol é unha persoa menor de idade (Cadaveira, 2009). O consumo de alcohol entre as persoas menores de idade ten consecuencias inmediatas e graves, así como consecuencias prexudiciais a medio-longo prazo (López-Caneda et al., 2014). O cerebro das persoas menores de idade é especialmente vulnerable aos efectos do consumo de bebidas alcohólicas.

Segundo a Enquisa sobre uso de Drogas en Estudantes de Ensinanzas Secundarias 2018 (ESTUDES -datos de Galicia-) o alcohol é a substancia psicoactiva máis estendida entre o alumnado de 14 a 18 anos. A iniciación no consumo de bebidas alcohólicas é temperá e prodúcese no período de entrada á adolescencia. Con respecto aos datos anteriores, ESTUDES 2016, baixan lixeiramente as borracheiras e o consumo en atracón (4,7% e 4% respectivamente) e significativamente o botellón (11,4% menos). En canto as intoxicacións etílicas, o 40,2% refiren terse emborrachado algunha vez na vida (42,2% en 2016). O consumo en atracón ou "binge drinking" (consumo de 5 ou máis consumicións na mesma ocasión), un 23,7% recoñece que o fixo nos últimos 30 días (24,7% en 2016). En canto a facer botellón, o 40,5% refire telo realizado no últimos 12 meses (45,7% en 2016). A frecuencia de episodios de consumo excesivo e borracheiras na mocidade duplicouse nos últimos 20 anos, a pesar de ter diminuído a proporción de adolescentes que beben alcohol.

O número de ingresos de persoas menores de idade por intoxicación etílica aguda en centros sanitarios acadou o seu máximo valor nos anos 1996 e 1997, con 16 ingresos cada ano. Este número diminuíu ata os 4 ingresos no ano 2011, cun aumento nos anos 2015 e 2016 (11 ingresos) e unha lixeira baixada no ano 2017 (8 ingresos). As persoas menores de idade (11-17 anos) atendidas polo 061 pasaron de 432 en 2015, a 458 en 2016, 448 en 2017 e 477 en 2018.

O sistema nervioso das persoas menores é moi sensible ao consumo de bebidas alcohólicas, e o seu consumo en atracón ten consecuencias negativas para o funcionamento e maduración cerebral, ademais de asociarse a unha maior incidencia de lesións, accidentes e prácticas sexuais de risco.

Nos últimos anos, numerosos estudos científicos describiron a asociación entre o consumo de alcohol e as alteracións na morfoloxía e na función cerebral, así como a aparición de dificultades neuropsicolóxicas derivadas do seu consumo entre as persoas máis novas (Carbia et al., 2017; Doallo et al., 2014; López-Caneda et al., 2012). Diversos estudos sinalan ademais que o apego aos valores dos pais e as nais modula o consumo de alcohol das persoas menores de idade (Piko y Kovacs, 2010).

Tamén hai unha clara relación entre o consumo de bebidas alcohólicas e a diminución do rendemento académico. O seu consumo asóciase con cualificacións máis baixas, repetir curso, sancións ou expulsións e o abandono prematuro dos estudos (Bachman et al. 2008). E tamén é causa de problemáticas diversas no ámbito do fogar, dificultades de convivencia entre a veciñanza e o incremento da accidentalidade.

Canto máis restritivas son as leis e as normas sobre o consumo de bebidas alcohólicas, menor é o seu consumo (Anderson et al., 2012).

A familia ten unha función clave na socialización da persoa e contribúe decisivamente ao seu desenvolvemento social, emocional e cognitivo (Alonso et al., 2004). Na familia adquírense e desenvólvense as actitudes, as crenzas, os valores, os hábitos, e os estilos de vida e comportamentos que influirán no modo en que a mocidade se enfrontará á vida e, por tanto, a actuación familiar pode contribuír a evitar o desenvolvemento de problemas relacionados coas substancias psicoactivas (Kumfer e Adler, 2003).

A publicidade e a presión social a favor do consumo de bebidas alcohólicas facilitan o coñecemento do produto e a percepción errónea de que o seu consumo é normal (López- Sánchez et al., 2009). A publicidade directa e indirecta de bebidas alcohólicas promove o seu consumo mediante unha dobre mensaxe contraditoria. Por unha banda, arguméntase que cada persoa é libre de facer o que queira bebendo (descontrolarse, liberarse, etc.); e, pola outra, faise a recomendación: "Bebe con moderación, é a túa responsabilidade". A elevada aceptación social, a normalización do consumo de bebidas alcohólicas, leva a considerar beber como "" en determinadas situacións e converte en "" ou "" o non facelo (Navarrete, 2011).

A promoción publicitaria das bebidas alcohólicas é moi forte, a pesar das vixentes regulacións parciais. A publicidade inflúe no consumo, e en boa parte vai dirixida á mocidade, asociando o consumo de bebidas alcohólicas con imaxes de diversión e éxito social e sexual. Está presente na nosa contorna de forma sutil, a través de elementos patrocinados na paisaxe urbana, como o mobiliario das terrazas das cafeterías e restaurantes en moitas cidades. Ademais, existe publicidade directa en anuncios na vía pública, nos medios de transporte, e nos medios de comunicación (Internet, prensa, radio, e con algunhas limitacións na televisión), asociándose con frecuencia a acontecementos deportivos. Existen numerosos exemplos de "" (mostrar o produto como parte da trama) no cine ou nas series televisivas.

Obxectivos

O obxectivo do programa é previr o consumo de bebidas alcohólicas e enrxéticas en menores de idade ou atrasar o inicio do seu consumo no caso de que xa se este producindo..Para acadar este fin, formúlanse os seguintes obxectivos específicos:

1. Potenciar as habilidades para saber dicir NON ante as presións grupais.

2. Coñecer os principios básicos relacionados coa lexislación en materia de prevención da adicción ao alcohol en relación cos menores.

3. Coñecer a relación entre o consumo de bebidas alcohólicas, a saúde e os riscos de exclusión social.

4. Desnormalizar a conduta de consumir bebidas alcohólicas en idade adolescente (ata os 23 en homes e 21 en mulleres, xa que ata estas idades o cerebro está en desenvolvemento).

5. Desenvolver habilidades sociais e estratexias de socialización e de asertividade en ámbitos libres de consumo de bebidas alcohólicas.

6. Aprender a canalizar os propios intereses para construír modelos de ocio alternativos ao consumo de bebidas alcohólicas e enerxéticas.

7. Coñecer os mitos en canto ao consumo de bebidas alcohólicas enerxéticas e outras substancias psicoactivas.

8. Analizar con espírito crítico a publicidade de bebidas alcohólicas e a procura das novas persoas consumidoras (mensaxes, cores, imaxes, linguaxes; asociación entre o consumo de bebidas alcohólicas con determinados valores sociais como o éxito social, status social...).

9. Desenvolver estratexias creativas para canalizar as súas ideas.

10. Dar pautas para que o alumnado poda deseñar unha campaña de prevención do consumo de bebidas alcohólicas ou enerxéticas.

Desenvolvemento das competencias clave

Competencia en comunicación lingüística

Competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía

Competencia dixital

Competencia en aprender a aprender

Competencias sociais e cívicas

Competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor

Competencia en conciencia e expresións culturais

Actividades
1º TRIMESTRE
No 1º trimestre farase unha intervención no centro escolar para o ALUMNADO de 1h40 de duración (dúas horas lectivas) por parte da persoa da xefatura territorial de sanidade responsable do programa.

Nesta intervención co alumnado e o profesorado implicado no programa explicarase con detalle en que consiste o programa. O profesorado do centro responsable do desenvolvemento do programa deberá estar presente no momento da intervención.

O contido da sesión será o seguinte:

1. Apuntámonos a non beber

2. Que é una adición

3. Por que o consumo de bebidas alcohólicas é un problema na nosa sociedade?

4. Que nos recomenda a OMS en relación co consumo de bebidas alcohólicas

5. As bebidas enerxéticas e a implicación para a saúde

6. Mitos sobre o consumo de bebidas alcohólicas e as bebidas enerxéticas
2º TRIMESTRE
No 2º trimestre farase unha intervención no centro escolar para o ALUMNADO de 1h40 (dúas horas lectivas) de duración por parte da persoa da xefatura territorial de sanidade responsable do programa. O profesorado do centro responsable do desenvolvemento do programa deberá estar presente no momento da intervención.

O contido da sesión será:

1. A Lei 11/2010, de 17 de decembro, de prevención do consumo de bebidas alcohólicas en menores de idade

2. Analizar con espírito crítico a publicidade de bebidas alcohólicas e a procura das novas persoas consumidoras (mensaxes, cores, imaxes, linguaxes; asociación entre o consumo de bebidas alcohólicas con determinados valores sociais,...).

3. Desenvolver estratexias creativas para canalizar as súas ideas.

4. Dar pautas para que o alumnado poda deseñar unha campaña de prevención do consumo de bebidas alcohólicas ou enerxéticas en calquera soporte.

Neste trimestre, a aula deberá traballar nun proxecto común elaborando unha CAMPAÑA DE CONTRAPUBLICIDADE sobre un anuncio de bebidas alcohólicas ou enerxéticas. O formato da campaña pode ser en diferentes soportes: deseño dun slogan, dunha páxina web, dun perfil nalgunha rede social, pódese facer unha campaña de contrapublicidade e integrala na web ou no blog -en caso de telo- do centro educativo, na radio do centro,...).

Todas as intervencións inclúen unha presentación en PPT para que o profesorado poda remarcar aqueles puntos que considere máis importantes.

Só se acepta un traballo por aula.
3º TRIMESTRE
Neste 3º trimestre farase unha intervención no centro de 2h de duración para as FAMILIAS do alumnado participante no programa (sendo posible ofertala a todas as familias do alumnado do centro en caso de dispoñer de espazo suficiente) por parte da persoa da xefatura territorial de sanidade responsable do programa.

O profesorado do centro responsable do desenvolvemento do programa deberá estar presente no momento da intervención.

Nesta intervención coas familias e o profesorado implicado no programa explicarase o seguinte:

1. Que é una adición?

2. Por que o consumo de bebidas alcohólicas é un problema na nosa sociedade?

3. Que nos recomenda a OMS en relación co consumo de bebidas alcohólicas?

4. Lexislación vixente en Galicia referida a este tema

5. Coñecer a implicación dos conceptos "consumo de baixo risco" e "dependencia ou adicción".

6. O papel modélico das familias na adquisición de hábitos saudables.

7. Outros consumos de risco ligados ás bebidas alcohólicas.

8. Que está pasando cas bebidas enerxéticas.

Actividades e Recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

O programa está deseñado para traballar na aula como un proxecto interdisciplinar e como tema transversal no Proxecto Educativo de Centro, integrado no espazo da Educación para a saúde. As actividades deben ser desenvolvidas ao longo de todo o curso escolar.

Produto final

Cada aula participante poderá entregar unha campaña de contrapublicidade do consumo de bebidas alcohólicas ou enerxéticas: pódese entregar en calquera formato (deseño dun slogan, deseño dunha páxina web, deseño dun dun perfil nalgunha rede social, integrada na web do centro educativo, na radio do centro,...)

Entregarase UN SÓ TRABALLO POR AULA PARTICIPANTE.

Haberá un premio para os 3 mellores proxectos de campañas de contrapublicidade realizadas por cada aula. O premio gozarao toda a aula gañadora. As persoas técnicas responsables do programa informarán ao centro educativo cales son as aulas gañadoras do premio.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1 .Creación dunha rede de traballo cooperativa na comunidade educativa entre alumnado, profesorado, familias e/ou institucións da contorna. Valorarase especialmente a participación activa do alumnado no desenvolvemento do proxecto (toma de decisións, realización do produto final etc).

2. Interdisciplinariedade (achegas desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade do proxecto.

3. Impacto e difusión do proxecto. É imprescindible incorporar na memoria, a través de ligazóns (páxinas web, blogs etc), evidencias gráficas e/ou documentais do traballo realizado que permitan constatar o desenvolvemento do proxecto
Criterios específicos
4. Participación de forma activa do alumnado e do profesorado na xornada de formación presencial.

5. Participación de forma activa do alumnado e do profesorado no traballo para a realización do proxecto final.

6. Participación de forma activa das familias e do profesorado na intervención de formación presencial.

# data[].attributes.attachment_link.title
Apuntámonos a non beber (curso 2022/23) | Consellería de Cultura, Educación e Universidade

# data[].attributes.attachment_link.description
Ficha técnica Institución: Consellería de Sanidade Servizo de Prevención de Condutas Aditivas Ámbito: hábitos saudables / prevención de condutas aditivas Definición: o programa consiste en desenvolver un proxecto relacionado coa prevención do consumo do alcohol en persoas menores de idade e o atraso da idade de inicio no seu consumo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Sanidade
Subdirección Xeral de Información sobre Saúde e Epidemioloxía

Ámbito: saúde
Definición: prevención de prácticas sexuais de risco na mocidade e loita contra o estigma e a discriminación das persoas afectadas por infeccións de transmisión sexual
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO, 1º de bacharelato, ciclos formativos
Límite de centros participantes: 10

Criterios de selección:

priorizaranse as solicitudes que presenten maior idoneidade, calidade e grao de innovación no proxecto de acordo cos obxectivos do programa.
Persoa responsable:
Nomes: Cristina Márquez Riveras e Rogelio Lema Mougán
Departamento: Servizo de Control de Enfermidades Transmisibles
Teléfono: 881 542 996 e 881 542 914
Correo electrónico: plan.vih.its@sergas.es

Xustificación

O Health Behavoir in School-aged Children (HBSC) ou Estudo sobre as condutas saudables de mocidade adolescente escolarizada é un proxecto promovido pola Organización Mundial da Saúde (OMS) no que participan 44 países occidentais, entre eles España.

Segundo o informe comparativo das edicións 2002-2006-2010-2014 do Estudo HBSC en España, a porcentaxe de mocidade adolescente que tivo prácticas coitais aumentou (do 26% ao 35%) e a idade de inicio destas prácticas é máis temperá.

Ademais, a mocidade adolescente que tivo relacións coitais emprega menos o preservativo que antes (do 91% ao 79% na última práctica coital) e aumentou o número de persoas coas que mantiveron prácticas coitais (de 1,74 a 2,29 de media).

A curiosidade propia desta etapa, a experimentación de novas sensacións e a falta de información veraz fan que a mocidade sexa un grupo dianano que é importante desenvolver estratexias preventivas. Esta vulnerabilidade faise patente no feito de que as ITS afectan especialmente á mocidade.

O "Plan galego anti VIH/sida e outras infeccións de transmisión sexual (ITS)" da Consellería de Sanidade desenvolve diversas estratexias preventivas na mocidade galega a través de actividades que tamén vinculamos a este programa. Ademais, este programa educativo desenvolve as liñas de acción contidas no Plan Nacional del Sida (Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade) e do "Monitoring the response to HIV in Europe" (do European Centre for Disease Prevention and Control).

Obxectivo xeral

Previr o VIH e as demais infeccións de transmisión sexual (ITS) na mocidade galega de educación secundaria, bacharelato e de ciclos formativos, promovendo as prácticas sexuais seguras e o respecto polos dereitos das persoas afectadas.

Palabras clave

Educación emocional. Educación para a igualdade entre os sexos. Educación para a saúde. Educación sexual. Hábitos de vida saudable. Igualdade. Prevención de riscos. Solidariedade

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Coñecer o impacto das infeccións de transmisión sexual sobre a súa saúde.

Coñecer o risco de transmisión das ITS en función da práctica sexual.

Aumentar a percepción da vulnerabilidade ás ITS.

Concienciar de que o preservativo é o método máis efectivo para previr as ITS.

Mellorar as habilidades na negociación do preservativo.

Concienciarse da importancia de non estigmatizar nin discriminar as persoas afectadas.

PARA O PROFESORADO

Aumentar a concienciación sobre a importancia das ITS.

Promover a figura consultiva do profesorado entre o alumnado.

Reforzar o valor da non discriminación das persoas afectadas.

Coñecer a información e as actitudes sobre prácticas sexuais de risco que ten o seu alumnado.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Difundir información preventiva sobre saúde sexual.

Implicar os distintos axentes sociais (anpas, familias, técnicos municipais, policía local, asociacionismo, colectivos de usuarios...) na promoción do cambio transformador no medio en que vive o alumnado.

Promover unha sociedade máis respectuosa cos dereitos das persoas afectadas.

Metodoloxía recomendada

O profesorado servirá de guía no proceso de adquisición de coñecementos arredor do VIH e doutras ITS coa axuda dos recursos que ofrece o programa.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

1º trimestre:

Formación do profesorado impartida polo persoal técnico do Plan galego anti VIH/sida e outras ITS

Análise dos coñecementos previos do alumnado mediante a enquisa do programa

Análise dos intereses do alumnado (a través da tormenta de ideas, caixa de intereses etc.)

Planificación do programa

Desenvolvemento de actividades formativas dirixidas ao alumnado

Planificación da curta ou da intervención preventiva noutra aula

2º trimestre:

Elaboración da curta ou da intervención preventiva noutra aula

Visionado da curta no centro

3º trimestre:

Avaliación dos resultados en termos de adquisición de coñecementos e modificación de actitudes mediante a enquisa do programa. Isto farao a equipa do Plan galego anti VIH/sida e outras ITS

Elaboración da memoria

Actividades e recursos

Formación inicial para os centros novos: Realizarase mediante o curso Igualdade afectivo-sexual realizado en colaboración entre a Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional, a Secretaría Xeral de Igualdade de Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza, os centros Quérote+ da Consellería de Política Social e a Consellería de Sanidade.

Apoio ao profesorado: telefónico, correo electrónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula. Asistencia no centro (asesoramento, obradoiros...) ofrécese a asistencia dunha persoa técnica para dar unha charla no centro.

Material didáctico: para o profesorado, para o alumnado. Existe material divulgativo e didáctico dispoñible en VIH e outras ITS

Curtametraxes:

A duración máxima será de 3 minutos.

A participación do alumnado será en grupo cun mínimo de 2/3 alumnos/as e un máximo de todos os compañeiros da mesma aula.

Só poderán presentarse aquelas curtametraxes realizadas baixo a titorización dun/ha docente do centro educativo.

Presentarase coa mellor calidade de visionado posible nalgún dos seguintes formatos: DVD-vídeo, MPG, MP4 ou WM4.

Webs de referencia:

Outras webs de interese:

Bibliografía de referencia:

Produto final

Curtametraxe: na descrición desta intervención detallarase: título, xustificación do proxecto, metodoloxía empregada, aspectos innovadores da curtametraxe, circunstancias que dificultaron a súa elaboración, data da exhibición entre o alumnado do centro, número de alumnos/as que visionaron a curta.

Intervención preventiva: na descrición desta intervención detallarase o título, obxectivos, describir a actividade, nomear os materiais empregados, como se aplicou a perspectiva de xénero, o traballo cooperativo e o traballo coeducativo.

Criterios específicos para a avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Valoración da adquisición de coñecementos.

6. Valoración de cambio de actitudes e condutas.

7. Valoración do desenvolvemento do programa.

# data[].attributes.attachment_link.title
Xente con Don | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Sanidade Subdirección Xeral de Información sobre Saúde e Epidemioloxía Ámbito: saúde Definición: prevención de prácticas sexuais de risco na mocidade e loita contra o estigma e a discriminación das persoas afectadas por infeccións de transmisión sexual Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO, 1º de bacharelato, ciclos formativos Límite de centros participantes: 10 Criterios de selección: priorizaranse as solicitudes que presenten maior idoneidade, calidade e grao de innovación no proxecto de acordo cos obxectivos do programa.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Sanidade
Servizo Galego de Saúde
Axencia de Doazón de Órganos e Sangue (Coordinación Autonómica de Transplantes)

Ámbito: saúde / solidariedade
Definición: fomento de actitudes favorables nos escolares cara á doazón e os transplantes.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 5º e 6º de primaria, ESO, bacharelato, FP e adultos
Límite de centros participantes: 30
Límite de participación: 4 docentes/centro e 70 alumnos/as por centro.
Criterio de selección:

Adecuación do proxecto presentado aos obxectivos do programa
Responsable do programa:
Nome:Marta Álvarez Vázquez
Departamento:Coordinación Autonómica de Transplantes da Axencia de Doazón de Órganos e Sangue
Teléfono: 881 542 863
Correo electrónico: marta.alvarez.vazquez@sergas.es

Xustificación

Hai máis dunha causa pola que unha persoa falecida finalmente non axuda a salvar outras vidas a través da doazón. Por encima de todas está a negativa familiar, cuxa tasa é especialmente alta en Galicia, situándose nos últimos anos entre un 20% e un 29%.

Obxectivo xeral

Crear un proxecto interdisciplinario que traballe a doazón e o transplante de órganos desde diferentes perspectivas, para concienciar aos máis novos, a través dunha información correcta, sobre o beneficio que a doazón e o transplante ten para o sociedade, xa que eles representan o futuro e teñen unha repercusión directa sobre o seu entorno familiar, académico e social.

Palabras clave

Doazón de órganos. Solidariedade

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Identificar os erros conceptuais en torno ao proceso de doazón e transplante.

Compartir coñecementos e experiencias coas persoas implicadas (doadores, persoas en espera de transplante, persoas transplantadas, familiares, persoal sanitario).

PARA O PROFESORADO

Proporcionar información e recursos concretos de aplicación na aula.

Impulsar actitudes solidarias cara á doazón.

Actividades e recursos

Traballo co alumnado da temática sobre doazón e transplantes que se trata no Proxecto Salvavidas (polo menos a temática de tres unidades). Estas unidades pódense descargar no seguinte enderezo: ligazón.

Pódense ver traballos finais, como material de referencia para o profesorado e para o alumnado no seguinte enderezo: ligazón.

Participación no programa de charlas divulgativas sobre doazón e transplante organizadas pola Coordinación Autonómica de Transplantes da Axencia de Doazón de Órganos e Sangue, e no que se valorará a colaboración do centro na organización da actividade e a motivación ao alumnado na participación activa.

Opción de participar nos concursos de curtas ou carteis que cada ano convoca a Coordinación Autonómica de Transplantes da Axencia de Doazón de Órganos e Sangue e nos que se valora a calidade e utilidade da información que ofrece a favor da doazón.

Produto final

Presentación dun traballo final en formato libre, coa participación de todo o alumnado de forma individual ou conxunta, e cuxo contido tratará sobre o beneficio da doazón e dos transplantes.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4.Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Grao de participación e implicación do alumnado na temática sobre doazón e transplantes que se trata no Proxecto Salvavidas (polo menos a temática de tres unidades).

6. Grao de participación no programa de charlas divulgativas sobre doazón e transplante organizadas pola Oficina de Coordinación de Trasplantes de Galicia, e no que se valorará a colaboración do centro na organización da actividade e a motivación ao alumnado na participación activa da mesma.

7. Calidade do traballo final en formato libre, coa participación de todo o alumnado de forma individual ou conxunta, e cuxo contido trata sobre o beneficio da doazón e os transplantes.

# data[].attributes.attachment_link.title
Salvavidas | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Sanidade Servizo Galego de Saúde Axencia de Doazón de Órganos e Sangue (Coordinación Autonómica de Transplantes) Ámbito: saúde / solidariedade Definición: fomento de actitudes favorables nos escolares cara á doazón e os transplantes.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Sanidade
Dirección Xeral de Saúde Pública

Ámbito: saúde / prevención
Definición: prevención do tabaquismo
Temporización: medio curso
Alumnado ao que vai dirixido: 1º e 2º da ESO
Límite de centros participantes: sen límite
Criterios de selección: solicitudes en regra
Responsable do programa:
Nome:Mª Jesús García Blanco
Departamento:Sevizo de Prevención de Condutas Aditivas
Teléfono: 881 542 920
Correo electrónico: maria.jesus.garcia.blanco@sergas.es

Obxectivo xeral

Trátase dun programa educativo para a prevención do tabaquismo, dirixido a escolares de 1º e 2º da ESO, é dicir de 12 a 14 anos, idade na que se dan os primeiros contactos co tabaco, tendo as comunidades educativas como instrumento indispensable para a execución do proxecto.
Baséase no compromiso individual e colectivo (de toda a aula) de non fumar durante, cando menos, 6 meses; reforzar o carácter voluntario da decisión de non fumar; facilitar a presión positiva de grupo xerada pola complicidade dun grupo de adolescentes e unha persoa adulta (titor/a) e reforzar a confianza nun mesmo e nos demais. Para conseguir estes obxectivos emprégase como reclamo a recompensa-premio.

O seguimento presencial do programa é levado a cabo polos departamentos territoriais. O persoal técnico irá aos centros educativos participantes para realizar as seguintes tarefas:

supervisar as actividades realizadas nas aulas.

resolver as dúbidas que lles formulen.

impartir unha charla informativa con contido preventivo aos escolares.

comprobar a abstinencia tabáquica.

Para reforzar o obxectivo preventivo, os escolares participantes poden implicar ás súas familias participando en "Fogares sen Fume" co fin de estender a prohibición de fumar aos seus fogares dende xaneiro ata abril, comprometéndose a que ninguén da unidade familiar fume dentro do fogar nin permitan facelo a ningén que acuda a el. Coa participación activa da familia conseguimos, por unha banda, desnormalizar a conduta de fumar no contorno do escolar, afianzándoo na idea de que fumar e expoñerse pasivamente ao tabaco son un risco para a saúde e, por outra, fomentar os fogares sen fume de tabaco, protexendo ao escolar do tabaquismo pasivo. Toda a información para os pais e as nais, así como a inscrición en "Fogares sen Fume" está dispoñible na páxina web do concurso.

Palabras clave

Hábitos de vida saudable. Tabaquismo

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

evitar o inicio do consumo de tabaco na adolescencia ou, no seu defecto, atrasalo.

potenciar as habilidades para manterse como non fumadores.

PARA O PROFESORADO

reforzar as accións preventivas sobre o tabaquismo realizadas previamente na aula.

potenciar o traballo en grupo na realización das actividades para favorecer a introdución das mensaxes de prevención.

empregar formatos lúdicos no proceso de aprendizaxe.

PARA AS FAMILIAS

participar na campaña "Fogares sen fume" (véx. a web do concurso).

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. Cómpre ter en conta os prazos do concurso deste programa.

Funcionamento da campaña "Fogares sen fume" de xaneiro a abril.

Actividades e recursos

Formación para o profesorado: o programa proporcionará formación específica para o profesorado a través de FPROFE.

Asistencia en centros: o seguimento presencial do programa é levado a cabo polos departamentos territoriais, os técnicos/as van aos centros educativos participantes e supervisan as actividades realizadas nas aulas, resolven as dúbidas que lles formulen, danlles unha charla informativa con contido preventivo aos escolares e comproban a abstinencia tabáquica.

Concurso: a solicitude de participación no programa "Clases sen Fume" a través do Plan Proxecta considérase unha preinscrición no concurso. Con todo, é necesario realizar a inscrición formal en liña na web específica do concurso para a súa confirmación nas datas establecidas nas bases que xa están dispoñibles nesta web para este curso 2019/20.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Cumprimento dos compromisos adquiridos no proxecto por parte de toda a clase (non fumar durante os 6 meses do concurso, enviar o slogan, enviar a actividade creativa).

6. Calidade das actividades obrigatorias (slogan e actividade creativa).

7. Grao de transferibilidade e influencia dentro e fóra do centro doutras actividades relacionadas coa prevención do tabaquismo.

# data[].attributes.attachment_link.title
Clases sen fume | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Sanidade Dirección Xeral de Saúde Pública Ámbito: saúde / prevención Definición: prevención do tabaquismo Temporización: medio curso Alumnado ao que vai dirixido: 1º e 2º da ESO Límite de centros participantes: sen límite Criterios de selección: solicitudes en regra Responsable do programa: Nome:Mª Jesús García Blanco Departamento:Sevizo

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Economía, Emprego e Industria
Instituto Galego de Seguridade e Saúde Laboral (Issga)

Ámbito: prevención
Definición: sensibilización sobre a importancia da prevención de riscos asociados á contorna escolar e promoción de condutas seguras e saudables

Ofrece 3 modalidades:

a) Prevención en seguridade
b) Prevención en riscos hixiénicos
c) Prevención de riscos ergonómicos e psicosociais

Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 3º, 4º, 5º e 6º de primaria
Límite de centros participantes: 12 centros

Criterios de selección:

1. Idoneidade e calidade do proxecto
2. Fomento da cultura preventiva
3. Contextualización dos riscos e das actividades propostas na realidade cotiá do alumnado
Persoas responsables:
Nomes: Raquel Blanco Silva e Alberto Conde Bóveda
Departamento: Instituto Galego de Seguridade e Saúde Laboral (Issga)
Teléfono: 881 999 333 e 881 999 398
Correo electrónico: raquel.blanco.silva@xunta.gal, alberto.conde.boveda@xunta.gal

Xustificación

O índice estatal de accidentes de traballo experimentou na última década unha tendencia decrecente e constante en todos os sectores de actividade. A pesar desta tendencia, cada ano prodúcense máis de 500.000 accidentes de traballo con baixa médica, máis de 500 son mortais e prodúcense máis de 17.000 partes notificados de enfermidades profesionais. En Galicia, de acordo cos datos presentados polo Observatorio Galego de Condicións de Traballo do Issga, estas cifras anuais roldan os 25.000 accidentes de traballo, 60 mortais e 640 partes notificados de enfermidades profesionais. Son cifras preocupantes que poderían reducirse cunha adecuada prevención de riscos laborais nas empresas. A Estratexia Galega de Seguridade e Saúde no Traballo 2017-2020 no seu obxectivo 6 destaca a importancia da formación en prevención de riscos no período escolar e nas etapas prelaborais, como base na que afianzar a xeración dunha conciencia preventiva no conxunto da sociedade. En particular, propón como primeira liña estratéxica deste obxectivo consolidar a integración da formación en prevención de riscos laborais nas diferentes etapas do sistema educativo co fin de asentar a cultura preventiva na nosa sociedade desde as primeiras etapas.

Así pois, cómpre complementar este enfoque de fomento da cultura preventiva coa importancia de promover contornas seguras na etapa escolar. Os accidentes infantís constitúen un grave problema de saúde pública, e é a primeira causa externa de morte entre nenos de 1 a 14 anos. Segundo o Instituto Nacional de Estatística, en España os accidentes supoñen a terceira causa de morte entre nenos menores de 15 anos. En relación ao lugar de ocorrencia, segundo datos da Enquisa Nacional de Saúde do 2012, en menores de cinco anos o fogar é o contorno onde se producen a maioría dos accidentes (en máis do 50% dos casos), mentres que no tramo entre os 5 e 14 anos os accidentes son máis frecuentes na escola en primeiro lugar, e despois nas instalacións deportivas.

Segundo o Instituto Nacional de Estatística, as razóns da mortalidade infantil por causas externas poden ser moi diversas: causas externas de mortalidade; accidentes de tráfico de vehículos de motor; outros accidentes de transporte; caídas accidentais; afogamento, sumersión e sufocación accidentais; accidentes por lume, fume e substancias quentes; envelenamento accidental por psicofármacos e drogas de abuso; outros envelenamentos accidentais; outros accidentes.

Para previr a accidentalidade desde a infancia cómpre incidir na adquisición da conciencia do risco, na toma de decisións consciente e da adquisición de hábitos de conduta saudables co fin de que sexa o propio alumnado un axente activo na redución dos accidentes e no fomento das condutas seguras.

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é a prevención dos riscos na infancia e na adolescencia. O programa inclúe dúas vertentes:

a formación do alumnado na prevención de riscos para lograr a maior autonomía posible dentro da súa idade e a sensibilización ante os riscos.

a toma de medidas de protección da súa contorna.

Pártese da base de que os nenos e as nenas de hoxe son os traballadores e traballadoras do futuro e que este momento é o máis doado para introducir a cultura preventiva a través da aprendizaxe de condutas positivas que quedarán asentadas na personalidade.

A actuación do profesorado ten, pois, un dobre obxectivo para conseguir abrir un proceso de reflexión e unha acción decidida a prol da cultura preventiva:

protexer a contorna escolar co obxecto de garantir as medidas de seguridade no centro.

fomentar a cultura preventiva como valor educativo co alumnado para fomentar a prevención de riscos.

Os obxectivos xerais propostos son os seguintes:

Identificar e coñecer os elementos de risco habituais na escola e na casa.

Distinguir as situacións de risco cotiás e entender a importancia de tomar precaucións para evitalas.

Adoptar procedementos seguros ante estas situacións e elementos de risco.

Palabras clave

Accidentes domésticos. Acoso escolar. Cultura preventiva. Ergonomía. Estrés. Hábitos de vida saudables. Medidas preventivas. Prevención de riscos. PVD (=pantallas de visualización de datos). Riscos (risco eléctrico, risco químico). Saúde.

Modalidades de participación

Os centros poderán solicitar o número de modalidades que queiran. Os temas que se abordarán en cada modalidade son os seguintes:
Modalidade A: Prevención en seguridade

Caídas a diferente nivel: escaleiras, rampas, mobiliario, ventás abertas...

Electricidade: protección de enchufes, altura á que están os enchufes, aparellos eléctricos...

Emprego de utensilios e materiais: tesoiras, punzóns, grampadoras...

Lumes e altas temperaturas: cociña, forno...

Portas: proteccións para non pillar os dedos, pestillos...

Zonas de recreo: patios, áreas recreativas, centros comerciais etc.; seguridade cos columpios, vixiancia activa, eliminación de obxectos perigosos (cristal, pedra...).

Modalidade B: Prevención de riscos hixiénicos

Uso seguro de produtos de hixiene e limpeza. Precaucións ante os líquidos tóxicos: útiles de limpeza, xardinería, material escolar coma colas, transvases líquidos, etc.

Adquisición de hábitos de hixiene: lavado de mans, emprego de luvas se é necesario, etc.

Modalidade C: Prevención de riscos ergonómicos e psicosociais

Ergonomía: pesos na mochila, posturas na mesa de estudo...

Estrés. Acoso escolar. Condutas preventivas.

Organización do traballo e das tarefas escolares.

Hábitos de vida saudables. Práctica de deportes.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

1) Identificar e coñecer situacións e elementos de risco na vida cotiá:

Xestionar a prevención dos riscos habituais na súa contorna: no fogar, na escola e na rúa.

Identificar os riscos eléctricos no fogar e na escola.

Coñecer os perigos de manipulación do lume e altas temperaturas.

Recoñecer os riscos asociados a actividades de tempo de lecer (xogos no parque, áreas recreativas e centros comerciais, seguridade viaria...).

Identificar os produtos químicos habituais na súa casa, recoñecer a os seus pictogramas etiquetaxe e coñecer os riscos que producen.

Identificar os riscos elementais de ergonomía na aula e con PVD.

Coñecer os riscos asociados á sobrecarga psicolóxica e ao estrés propio da vida actual e desenvolver estratexias.

Recoñecer situacións de acoso escolar e ciberacoso e desenvolver estratexias para xestionar estes problemas.

Coñecer o concepto de accidente laboral e a prevención de riscos no traballo.

Recoñecer a sinalización de seguridade en distintos contextos: sinais de perigo, prohibición, sinais de alarma etc.

2) Desenvolver habilidades de prevención do risco e adoptar procedementos seguros:

Implicarse na recollida e orde dos obxectos da aula e xoguetes despois de usalos.

Manipular obxectos, ferramentas e materiais didácticos con seguridade (obxectos cortantes, tesoiras, punzóns, chinchetas, pinturas, colas...).

Evitar situacións de risco eléctrico e altas temperaturas. Manexar en condicións de seguridade enchufes, aparellos eléctricos, etc.

Usar protectores e calzado adecuado para aquelas actividades deportivas que o precisen (casco coa bicicleta, protección para os xeonllos cos patíns, etc.).

Adoptar medidas hixiénicas básicas: limpar as mans antes de comer, non tusir cara aos compañeiros, etc.

Manter volumes de son adecuados nas aulas (ton de voz, berros, música etc.).

Coñecer e aplicar normas básicas de seguridade viaria na realización de percorridos habituais.

Utilizar sistemas axeitados de levantamento e transporte de pequenas cargas.

Manexar os equipos informáticos adecuadamente (posición correcta, iluminación, horarios, etc.).

Desenvolver respostas axeitadas ante situacións de perigo, atragoamentos de compañeiros, mordeduras de animais, intoxicacións etc.

3) Adquirir valores preventivos:

Valorar a importancia de adoptar medidas de prevención do risco na vida cotiá.

Valorar a importancia de fomentar a orde e limpeza na escola e no fogar.

Valorar a importancia de desenvolver a súa actividade coa maior autonomía e seguridade posibles.

PARA O PROFESORADO

Adquirir a conciencia do risco, nos centros educativos, no fogar do alumnado e nos espazos onde se desenvolven actividades deportivas e culturais.

Fomentar a cultura preventiva entre o alumnado para favorecer a identificación dos riscos e a adopción de prácticas seguras ao longo da vida.

Favorecer a análise da área da prevención nesta realidade complexa en dous planos que se complementan: o persoal (como individuo) e o colectivo (social) e as responsabilidade que supoñen.

Sensibilizar ao alumnado sobre os accidentes no ámbito doméstico, escolar, actividades de ocio e laboral.

Fomentar os principios de orde e limpeza entre o alumnado, o coidado no manexo das ferramentas de traballo e do material manipulable.

Dar a coñecer os equipamentos de protección adecuados na práctica deportiva, ademais de garantir a hidratación.

Sensibilizar sobre a mellora das condicións hixiénicas das aulas e corredores.

Impartir formación básica sobre os pictogramas de perigo e advertencia dos produtos químicos.

Dar a coñecer os principios básicos de seguridade viaria nos desprazamentos habituais do alumnado.

Fomentar a participación do alumnado en actividades orientadas ao recoñecemento dos sinais de seguridade: perigo, prohibición, salvamento, etc.

Formar o alumnado en principios ergonómicos: manexo de pequenas cargas, levantamento de pesos, emprego de mochilas, posturas na mesa de estudo e cos equipamentos informáticos, saltos, etc.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Colaborar co alumnado na identificación de riscos no fogar, na rúa e nos espazos nos que desenvolven actividades de tempo libre.

Coñecer as situacións e os elementos de risco no fogar (bolsas de plástico, pezas pequenas, produtos químicos, medicamentos).

Promover condutas preventivas (orde e limpeza, manipulación dos xoguetes, manipulación de obxectos domésticos, ergonomía, iluminación, hidratación, exposición solar).

Fomento de prácticas seguras nas tarefas domésticas relacionadas coa calor e co lume: riscos de altas temperaturas na cociña, pautas ante os incendios domésticos, extintores no edificio, etc.

Tomar precaucións e adoptar recomendacións sobre a protección dos produtos de limpeza, xardinería e bricolaxe.

Identificación de riscos eléctricos. Riscos no manexo de electrodomésticos, pequenas reparacións domésticas e explicar as medidas preventivas que se deben adoptar.

Aproveitar os paseos e saídas para visibilizar na rúa as materias desenvoltas na aula: sinais de seguridade en espazos públicos, sinais de tráfico, cintos de seguridade no transporte, equipamentos de prevención de riscos nos traballadores da rúa, etc.

Fomentar a realización de actividades deportivas e lúdicas encamiñadas á consecución de hábitos de vida saudables.

Metodoloxía recomendada

Proponse seguir os seguintes pasos na realización dos proxectos:

Análise da situación: identificar os riscos existentes nunha contorna definida (fogar, escola, instalacións deportivas, etc.) que poden provocar lesións infantís e as súas consecuencias.

Descrición de causas: recoller información con datos numéricos e cualitativos, coñecer a súa frecuencia e avaliar as circunstancias que poden provocar as lesións e aumentar a súa gravidade.

Proposta de mellora: desenvolver accións que preveñan as lesións infantís identificadas anteriormente de acordo coas causas descritas. Promover as prácticas idóneas.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Primeira metade do curso escolar 2019-2020:

Para os docentes:

Identificar fontes de información e recursos formativos existentes vinculados ao ámbito (organismos con competencia na materia, web, publicacións...).

Organización conxunta do equipo docente por materias.

Explicación da metodoloxía, organización das tarefas, supervisión do traballo realizado polo alumnado, etc.

Para o alumnado:

Traballo de diagnose e descrición das consecuencias de non adoptar medidas adecuadas.

Sensibilización e análise de elementos e situacións de riscos (proposta de actividades):

Recollida de novas en medios de prensa durante un período de dúas semanas de accidentes laborais.

Recompilación de experiencias próximas de accidentes domésticos.

Propoñer que o alumando reflexione sobre os equipamentos de traballo ou tarefas domésticas que coñece e os relacione cos traballos ou actividades habituais dos proxenitores (cascos, guantes, valos de protección, máscaras, campás extractoras, chaleco reflectores, chalecos salvavidas etc.).

Toma de contacto con equipos de protección individual (EPI) (xornada con familias), caixas de primeiros auxilios, materiais de protección de laboratorios, extintores, equipos de protección deportivos, etc.

Estudar principios ergonómicos: física e pesos, hixiene postural, principios das poleas, etc.

Segunda metade do curso escolar 2019-2020:

Para os docentes:

Facilitar a participación do alumnado nas actividades e recursos existente (ver epígrafe de bibliografía).

Dirixir o traballo final do alumnado proposto. Entrega de produto final na primeira quincena de maio.

Presentación do traballo final: 2ª quincena maio/1ª quincena xuño 2020.

Para o alumnado:

Actitude preventiva e mellora dos procedementos.

Desenvolver actividades orientadas a establecer procedementos de actuación seguros (ver epígrafe de bibliografía).

Visita ao centro do Issga da Coruña, da Escola Galega de Prevención (participación voluntaria).

Realizar o traballo final de curso.

Presentar o traballo final de curso nunha xornada conxunta no centro do Issga da Coruña ou de Rande.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: telefónico para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Xornada final de presentación de traballos finais : o Issga acollerá a xornada de presentación dos proxectos dos centros para favorecer a identificación e transferibilidade das boas prácticas no centro do Issga da Coruña. A xornada final terá lugar entre maio e xuño de 2020, desenvolverase en xornada de mañá; nesta presentación o alumnado terá unha participación activa.

Visita á Escola Galega de Prevención do Issga (situada na Coruña, na rúa Doutor Camilo Veiras, nº 8): a Escola ofrece as súas instalacións para realizar visitas escolares. Idade recomenda: 8-12 anos. Grupo máximo: 30 alumnos/día (divididos en 2 grupos). Duración: 1.30 - 2.00 h.
A actividade principal da escola desenvólvese nun espazo dividido en tres zonas diferenciadas por cores: equipamento (verde), audiovisual (amarelo) e documentación e actividades (vermello). En todas elas a información se estrutura en catro grandes bloques temáticos: na casa, na rúa, na escola e no fogar. Na zona de equipamento equípanse con cascos e chalecos e fanse unha foto que posteriormente poderá baixarse da páxina web da Escola. Hai catro grandes paneis informativos con mensaxes claras e directas. Na zona audiovisual proxéctase un vídeo relacionado coa prevención de riscos e interactúase con eles sobre o seu contido. Por último, na zona de documentación e actividades, poden consultar publicacións, pasatempos e cómics relacionados coa prevención, acceder nos equipos informáticos a diversos recursos web, aprender a través de diferentes escenarios a distinguir accións correctas e incorrectas, probar diferentes equipos de protección individual na zona de espellos como por exemplo cascos, gafas, luvas, arneses de seguridade etc., así como diversos xogos de imáns e cubos relacionados con diferentes profesións e varios paneis e lonas con recomendacións que lles permitan integrar a prevención no día a día.

Material didáctico: o programa ofrece a posibilidade de desenvolver tarefas de aula (véx. bibliografía).
Actividades proposta nas publicacións Erga Primaria do INSHT.
Actividades de prevención de risco químico. Etiquetaxe e pictogramas.
Tarefas relacionadas cos pictogramas de sinalización de perigo.
Actividades de seguridade viaria.
Accións de promoción da saúde.
Participación de xornada conxunta coas familias.

Documentación descargable na web da Escola: Carteis. Trípticos informativos. Guía de seguridade viaria. Cómics, pasatempos, minicontos, xogos.

Webs de referencia:

Revista ALERTA (Issga, anos 2009-2010).

Revista: ERGA PRIMARIA - transversal. Publicación dixital de carácter semestral con recursos para docentes de ensino primario. Está editada polo Instituto Nacional de Seguridad e Higiene en el Trabajo. Ten carácter pedagóxico e informativo sobre a educación en valores e as condicións de saúde e seguridade no contorno escolar.

46-2016- Ergonomía. Hixiene postural.
44-2015- Almacenamento nos centros escolares.
43-2015 - Estrés e organización de tempo en centros escolares.
35-2012 - Os extintores.
33-2011 - Prevención e medio ambiente nos centros educativos.

Guía para la prevención de accidentes en centros escolares (Comunidade de Madrid), PDF descargable, 35 páx.

Consejos de salud infantil entre 6 y 14 años de edad (Comunidade Castilla La Mancha). PDF descarcable, 24 páx.

Ferramentas de xestión do estrés nos centros escolares (FETE-UGT e Fundación para a prevención de riscos laborais). PDF descargable, 194 páx.

Contribución á adquisición das competencias clave

competencia en comunicación lingüística, a través da expresión dos problemas detectados, do razoamento argumentado das suxestións e das propostas de mellora, da lectura e análise crítica da información a través de distintas fontes.

competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía, a través da análise da incidencia da accidentalidade, do impacto do sedentarismo sobre a saúde e das repercusións da contaminación do aire, etc.

competencia dixital, a través do tratamento da información e da análise crítica dos datos.

competencia en aprender a aprender, a través das metodoloxías activas empregadas para que o alumnado sexa protagonista na elaboración de argumentarios e propostas.

competencias sociais e cívicas, a través da análise dos modos de mobilidade e do recoñecemento do impacto social derivado dos conflitos viarios, ecolóxicos, sociais... producidos polo uso dos modos motorizados.

competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor, a través da elaboración de propostas de mellora e da realización de iniciativas de participación social que favorezan a expresión do punto de vista do alumnado en asuntos do seu interese.

competencia en conciencia e expresións culturais, a través da elaboración creativa de propostas de intervención social (arquitectónica, urbanística, artística, literaria, política...).

Produto final

O programa ofrece distintas propostas de produtos finais aos centros:

Dramatización: posta en escena de situacións de risco e medidas preventivas que se deben adoptar. Exemplo: Moitollo no fogar, Moitavista camiño da escola...

Protocolos da actuación coas ferramentas de estudo e prevención (PVD, ergonomía etc.).

Decálogos de boas prácticas ante determinados riscos (eléctrico, químico, incendios, ergonómicos, hábitos de vida saudables etc.).

Identificación dos riscos nun espazo concreto: exemplo, na aula, na casa e adopción de medidas preventivas.

Escolma de prensa sobre prevención de riscos e sinistralidade e reflexión do alumnado. Realización dun periódico imaxinario "en positivo"; accidentes que non ocorreron polas medidas adoptadas.

Creación dun cómic con temática prevención.

Produción dunha publicación (realista ou de ficción) con situacións habituais dos escolares e actitudes positivas ante situacións de risco.

Elaboración dun xogo de mesa con temática de prevención (exemplos: dominó, emparellamentos relacionando accidente-medida preventiva ou elemento de risco-medida preventiva, preguntas e respostas, etc.).

Creación dun circuíto simulando unha evacuación por incendio, no que se adopten pautas básicas de seguridade: chamar ao 112, empregar saídas de emerxencia sinalizadas, rodar polo chan se fose necesario, etc.

Taller de disfraces de oficios enfatizando o uso de EPI en cada oficio.

Mural, collage, exposición... con sinxelas recomendacións de seguridade para o uso das instalacións do centro.

Representación musical ou teatral con percusión corporal, rimas ou cancións para musicar as aprendizaxes adquiridas polo alumnado.

Criterios específicos para a avaliación das memorias finais
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Correspondencia entre os obxectivos didácticos previstos relacionados coa prevención de riscos e as actividades desenvolvidas.

6. Programación de actividades con carácter de continuidade ao longo do curso escolar: enfoques variados e secuencias (introdutorias, reflexivas, de desenvolvemento, etc.), tarefas variadas, etc.

7. Relación entre as actividades propostas e a realidade cotiá do alumnado: relación cos intereses e coñecementos previos do alumnado, participación das familias, recoñecemento de situacións de risco na escola/contorna/casa, etc.

# data[].attributes.attachment_link.title
Moitavista na Escola | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Economía, Emprego e Industria Instituto Galego de Seguridade e Saúde Laboral (Issga) Ámbito: prevención Definición: sensibilización sobre a importancia da prevención de riscos asociados á contorna escolar e promoción de condutas seguras e saudables Ofrece 3 modalidades: a) Prevención en seguridade b) Prevención en riscos hixiénicos c) Prevención de riscos ergonómicos e psicosociais Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 3º, 4º, 5º e 6º de primaria Límite de centros participantes: 12 centros Criterios de selección: 1.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Economía, Emprego e Industria
Instituto Galego do Consumo e da Competencia

Ámbito: consumo responsable
Definición: investigación do alumnado a través dunha das modalidades propostas:

a) Consumo e xénero

b) Linguaxe publicitaria

c) Comercio electrónico

d) Servizos financeiros

e) Etiquetaxe dos bens e produtos

Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 2º ciclo de infantil, primaria, ESO, bacharelato, FP, persoas adultas e educación especial.
Límite de centros participante: sen límite.
Criterios de selección: solicitudes en regra.
Responsable do programa:

Nome: Montserrat Rodríguez Varela
Departamento: Escola Galega do Consumo. Instituto Galego do Consumo
Teléfono: 881 999 091
Correo electrónico: montserrat.rodriguez.varela@xunta.gal

Xustificación

Favorecer o tratamento da educación para o consumo responsable nos currículos das diferentes etapas e niveis do ensino regrado.

Promover a educación para o consumo responsable nos centros educativos da Comunidade Autónoma de Galicia.

Obxectivo xeral

O obxectivo deste programa é realizar un proxecto de innovación educativa en materia de consumo responsable coa finalidade de potenciar a educación para o consumo nos centros de ensino, así como motivar un traballo activo e colaborativo de alumnado e profesorado.
O proxecto debe ter as seguintes características básicas:
- Ser un proxecto interdisciplinar.

- Implicar o alumnado, o profesorado e o conxunto da comunidade educativa.

- Implicar unha análise das diferentes fases e das actividades do traballo realizado e elaboración de conclusións que o alumnado participante comunicará e expoñerá a outros grupos non participantes no proxecto utilizando diferentes técnicas, ferramentas e recursos.

- Co fin de ter unhas pautas para o desenvolvemento do proxecto en cada centro participante, no arquivo a "Guía Galicons-net" pode descargar a información necesaria.

Modalidades de participación

Os centros deberán realizar un proxecto de innovación educativa sobre algunha das seguintes temáticas de consumo responsable que mellor se adapte ás necesidades ou aos intereses do centro (débese escoller só unha):

a) Consumo e xénero (por exemplo: xoguetes, xénero e publicidade; impacto das relacións de xénero no consumo; consumo e xénero: onte, hoxe e mañá ...)

b) Linguaxe publicitaria (por exemplo: publicidade na miña contorna; publicidade dirixida á adolescencia; publicidade: onte, hoxe e mañá ...)

c) Comercio electrónico (por exemplo: hábitos de consumo de comercio electrónico; seguridade no comercio electrónico; comercio: onte, hoxe e mañá ...)

d) Servizos financeiros (por exemplo: tipoloxía dos servizos financeiros: captación e inversión; identificación de servizos inseguros: créditos rápidos e cláusulas abusivas; servizos financeiros: onte, hoxe e mañá ...)

e) Etiquetaxe dos bens e produtos (por exemplo: etiquetaxe dos bens e produtos de consumo en xeral; etiquetaxe dos produtos alimentarios; etiquetaxe dos bens e produtos de consumo: onte, hoxe e mañá....)

Palabras clave

Consumo responsable. Educación en valores. Hábitos de vida saudable

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Concienciar o alumnado da súa condición de persoa consumidora, iniciándoo no funcionamento dunha sociedade de consumo responsable.

Fomentar que o alumnado actúe na sociedade de maneira informada, de xeito que poida elixir, con pleno coñecemento, entre os bens e servizos e coñecer os seus dereitos e deberes.

Desenvolver no alumnado un pensamento crítico e independente e fomentar a reflexión sobre os aspectos éticos, solidarios e ambientais que determinan a responsabilidade no consumo.

PARA O PROFESORADO

Comprender a importancia e o significado de realizar un consumo responsable e trasladalo ao seu alumnado.

Coñecer e manexar os recursos e as ferramentas para traballar estes contidos e transmitirllas ao seu alumnado.

Aumentar as habilidades de uso das Tecnoloxías da Información e da Comunicación.

PARA O RESTO DA COMUNIDADE EDUCATIVA

Colaborar e participar de xeito activo nas iniciativas sobre consumo responsable promovidas polo alumnado participante no proxecto.

Ser consciente da importancia de desenvolver actitudes e comportamentos cara a un consumo máis crítico.

Metodoloxía recomendada

Co fin de ter unhas pautas para o desenvolvemento do proxecto en cada centro participante, no arquivo anexo pódese descargar a "Guía Galicons-net: definición e propostas dos ámbitos de traballo". Características básicas que debe ter o proxecto:

Ser un proxecto interdisciplinario

Implicar a alumnado, profesorado e familias

Implicar unha análise das diferentes fases e actividades do traballo e elaboración de conclusións que o alumnado participante deberá comunicar e expoñer a outros grupos non participantes no proxecto utilizando diferentes técnicas, ferramentas e recursos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

A Escola Galega do Consumo ofértalle aos centros participantes as seguintes actividades e recursos para axudarlles a desenvolver con éxito o seu traballo:

Carácter: Voluntario. Recoméndase a asistencia para aqueles docentes que participen por primeira vez no programa.
Duración: 9 horas
Modalidade: Semipresencial
Data: novembro
Lugar: Instalacións da Escola Galega de Consumo. Santiago de Compostela
Descrición: Farase unha presentación inicial do proxecto e explicaranse os contidos básicos sobre consumo responsable necesarios para a realización do proxecto a e elaboración do produto final.

Prazas: 50

Esta formación está integrada dentro do Plan Anual de Formación do Profesorado.

Carácter: Voluntario.

Cursos ofertados:

1. Traballando coa publicidade na aula (código: G1901081).

Curso dirixido á análise crítica da publicidade e ao seu uso como recurso pedagóxico para o traballo en materia de consumo nas aulas.
Duración: 32 horas lectivas
Temporización: 1º trimestre
Prazas: 50

2. Comercio electrónico (código: G1901070)

Curso dirixido á aprendizaxe do uso e manexo da ferramenta en liña "Simulador de Compras", co obxectivo de realizar compras seguras na Internet.
Duración: 30 horas lectivas
Temporización: 2º trimestre
Prazas: 50

3. Consumo e xénero (código: G1901034).

Curso dirixido á adquisición dos coñecementos e ao manexo das ferramentas que lle permitan ao profesorado desenvolver na aula o traballo en materia de consumo desde una perspectiva de xénero.
Duración: 30 horas lectivas
Temporización: 2º trimestre
Prazas: 50

4. Consumo e finanzas na aula (código: G1901069).

Curso dirixido á adquisición dos coñecementos básicos e as ferramentas para o fomento do consumo responsable dos servizos financeiros básicos.
Duración: 30 horas lectivas
Temporización: 3º trimestre
Prazas: 50

Guías didácticas destes cursos dispoñibles en formato PDF en: http://consumo.xunta.gal/gl/formacion/actividades

As persoas interesadas en asistir poden solicitalo a través de PLATEGA.

Carácter: voluntario
Duración aproximada: 2 horas
Modalidade: presencial
Temporización: na data elixida polo centro entre os meses de outubro a marzo
Lugar: no lugar elixido polo centro educativo e/ou nas instalacións da Escola Galega do Consumo, en Santiago de Compostela.
Descrición: persoal técnico especializado en formación sobre consumo responsable impartirá un ou varios obradoiros especificamente deseñados en relación coa temática do proxecto.
Matrícula: os centros inscritos no programa poden solicitar a participación nos obradoiros directamente a través da páxina web do Instituto Galego de Consumo www.consumo.xunta.gal
Custo: no caso de que a actividade se realice no lugar designado polo centro educativo, a Escola Galega do Consumo asumirá os custos de realización do obradoiro. No caso de que a actividade se realice nas instalacións da Escola Galega do Consumo, en Santiago de Compostela, o centro educativo terá que asumir os custos de desprazamento e, no seu caso, manutención do alumnado.

Para asistir á entrega de premios.

A Escola Galega do Consumo estará ao dispor dos centros participantes para facilitarlles a orientación e o apoio que precisen.

Dispoñible na Mediateca da Escola Galega do Consumo. Para solicitalo contactar coa Escola Galega do Consumo.

https://consumo.xunta.gal/gl/formacion/proxectos/galicons-net

Concederanse tres premios en metálico de 1.500 euros para o mellor proxecto en cada unha das seguintes categorías de participación:
- Categoría A: alumnado de segundo ciclo de educación infantil e de educación primaria.
- Categoría B: alumnado de educación secundaria obrigatoria.
- Categoría C: alumnado de bacharelato, de ciclos formativos de grao medio de formación profesional e de educación de persoas adultas.

-Categoría D: alumnado de educación especial

A convocatoria definitiva de premios publicarase no DOG durante o primeiro trimestre do 2019.

Produto final

O proxecto deberá concretar o proceso de aprendizaxe na elaboración dun produto final, que permita expoñer o coñecemento adquirido e o traballo realizado. Terá formato libre e formalizarase a través de calquera tipo de soporte (textual, audiovisual, informático, virtual, gráfico, campaña de concienciación...)

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións da contorna) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. A coherencia dos obxectivos do proxecto co traballo realizado.

6. A adecuación ás temáticas propostas en materia de consumo.

7. A calidade da memoria final e dos materiais producidos.

# data[].attributes.attachment_link.title
Galicons-net | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Economía, Emprego e Industria Instituto Galego do Consumo e da Competencia Ámbito: consumo responsable Definición: investigación do alumnado a través dunha das modalidades propostas: a) Consumo e xénero b) Linguaxe publicitaria c) Comercio electrónico d) Servizos financeiros e) Etiquetaxe dos bens e produtos Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 2º ciclo de infantil, primaria, ESO, bacharelato, FP, persoas adultas e educación especial.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Consellería de Economía, Emprego e Industria
Instituto Galego do Consumo e da competencia

Axencia Española de Consumo, Seguridade Alimentaria e Nutrición (AECOSAN)

Ámbito: consumo responsable
Definición: mellora das pautas de consumo do alumnado
Temporización: medio curso.
Alumnado ao que vai dirixido: 5º e 6º de primaria e ESO.
Límite de centros participante: sen límite.
Criterios de selección: solicitudes en regra.
Responsable do programa:

Nome: Montserrat Rodríguez Varela
Departamento: Escola Galega do Consumo
Teléfono: 881 999 091
Correo electrónico: montserrat.rodriguez.varela@xunta.gal

Xustificación

Favorecer o tratamento da educación para o consumo responsable nos currículos das diferentes etapas e niveis do ensino regrado.
Promover a educación para o consumo responsable nos centros educativos da Comunidade Autónoma de Galicia.

Obxectivo xeral

O obxectivo deste programa é realizar un proxecto que permita reflexionar de xeito consciente, crítico e solidario, sobre distintos aspectos do consumo responsable mediante a participación nun xogo pedagóxico virtual e nun concurso escolar a nivel estatal.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Adquirir habilidades básicas que lles permitan realizar un consumo responsable na súa vida cotiá.

Coñecer os recursos e as ferramentas para solucionar problemáticas de consumo.

Manexar de xeito consciente e responsable as tecnoloxías da información e da comunicación.

PARA O PROFESORADO

Comprender a importancia e o significado de realizar un consumo responsable e trasladalo ao seu alumnado.

Coñecer e manexar os recursos e as ferramentas para traballar estes contidos e transmitirllas ao seu alumnado.

Aumentar as habilidades de uso das Tecnoloxías da Información e da Comunicación.

PARA O RESTO DA COMUNIDADE EDUCATIVA

Colaborar e participar de xeito activo nas iniciativas sobre consumo responsable promovidas polo alumnado participante no proxecto.

Ser consciente da importancia de desenvolver actitudes e comportamentos cara un consumo máis crítico.

Temporización

A duración deste programa é de medio curso.

Descrición

Consumópolis é un concurso de ámbito estatal, promovido polo Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade a través de AECOSAN, e organizado na Comunidade Autónoma de Galicia polo Instituto Galego do Consumo e da Competencia.

O concurso consta de dúas fases de participación:

Unha fase autonómica e unha fase nacional organizada pola AECOSAN, na que participarán os equipos que resulten gañadores na comunidade autónoma.

A participación no concurso materializarase a través das actividades que o alumnado deberá desenvolver no sitio web www.consumopolis.es, seguindo as instrucións xerais de participación que alí se detallan para as dúas partes do concurso.
https://consumo.xunta.gal/gl/formacion/proxectos/consumopolis
Participantes

Cada centro participante formará equipos de 5 alumnos/as, coordinados por 1 docente (un mesmo docente poderá coordinar varios equipos, pero os concursantes só poderán inscribirse nun equipo), e divididos en 3 categorías de participación:

Categoría 1: 5º e 6º curso de primaria

Categoría 2: 1º e 2º curso de ESO

Categoría 3: 3º e 4º curso de ESO

Partes do concurso

O concurso consta de dúas partes: o percorrido pola cidade virtual de Consumóposi e o deseño, elaboración e exposición dun traballo en equipo sobre consumo responsable.

Na primeira parte do concurso, os cinco compoñentes do equipo deberán completar o percorrido pola cidade virtual de Consumópolis, resolvendo as diversas probas, de carácter pedagóxico e lúdico que se presentarán ao longo do mesmo.

Para poder participar na segunda parte do concurso é preciso que todos os compoñentes do equipo completen o percorrido pola cidade virtual de Consumópolis.

Na segunda parte do concurso os cinco compoñentes do equipo deberán deseñar, elaborar e presentar un traballo en equipo sobre o consumo responsable. Este traballo poderá optar a dúas convocatorias de premios, unha autonómica e outra nacional.

Poderá accederse á zona do concurso e consultar as características específicas do traballo en equipo a partir de outubro.

Aclaración importante sobre a participación en Consumópolis dentro do Plan Proxecta: a participación no programa Consumópolis dentro do Plan Proxecta leva asociada dous prazos de inscrición.

- Dentro do Plan Proxecta da Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional.

-Dentro do sitio web www.consumopolis.es.

Produto final

Realización dun traballo conxunto sobre consumo responsable

Actividades e recursos

A Escola Galega de Consumo ofértalle aos centros participantes as seguintes actividades e recursos para axudarlles a desenvolver con éxito o seus traballos:

-Carácter voluntario; aconséllase a asistencia para aqueles docentes que participen por primeira vez no programa.
-Descrición: presentación inicial da plataforma virtual de Consumópolis e explicación dos contidos básicos para a realización do traballo en equipo.

-Esta formación está integrada dentro do Plan Anual de Formación do Profesorado.

Carácter: voluntario
Duración aproximada: 2 horas
Modalidade: presencial
Temporización: na data elixida polo centro entre os meses de outubro a marzo.
Lugar: instalacións da Escola Galega do Consumo. Santiago de Compostela
Descrición: o alumnado, acompañado do docente coordinador, desprazarase ás instalacións do IGC en Santiago de Compostela para participar no obradoiro de consumo responsable que elixan dentro dos ofertados na páxina web do IGC, que será impartido por persoal técnico especializado en formación sobre consumo responsable.
Matrícula: os centros inscritos no programa poden solicitar a participación nos obradoiros directamente a través da páxina web do Instituto Galego de Consumo ( http://consumo.xunta.gal).
Custo: o centro terá que asumir os custos de desprazamento e, no seu caso, manutención do alumnado.

Saída fin de actividade para as entregas dos premios (no caso de resultar gañadores do concurso):

A entrega dos premios autonómicos terá lugar en Santiago de Compostela e nela os equipos gañadores deberán acudir acompañados polo docente do centro educativo que coordinase o traballo. Os gastos ocasionados polos desprazamentos correrán a cargo do centro educativo.

A entrega dos premios nacionais terá lugar en Madrid e nela cada concursante gañador poderá estar acompañado de dous familiares e do docente do centro educativo que coordinase o traballo. Os gastos ocasionados polos desprazamentos correrán a cargo da AECOSAN.

Asesoramento ao profesorado:

A Escola Galega do Consumo estará ao dispor dos centros participantes para facilitarlles a orientación e o apoio que precisen.

Fichas pedagóxicas en formato electrónico dispoñibles na web de referencia.

http://www.consumopolis.es/

Premios

Concederanse tres premios en metálico de 1.000, 600 e 300 euros para os traballos clasificados respectivamente en primeiro, segundo e terceiro lugar por cada unha das categorías de participación. A convocatoria para optar a estes premios publicarase no DOG durante o primeiro trimestre de 2020.

Os primeiros clasificados na convocatoria autonómica representarán á Comunidade Autónoma de Galicia na convocatoria nacional. Os premios nacionais consistirán nun computador portátil ou tableta para cada un dos cinco concursantes e o docente que coordinara ao equipo gañador. Ademais, recibirán un diploma acreditativo como gañadores. Os centros aos que pertenzan os equipos gañadores recibirán un premio en metálico de 2.000 euros e un diploma acreditativo para o centro.

Diploma para todos os participantes:

Todo o alumnado que finalice a primeira fase, completando o percorrido pola cidade virtual de Consumópolis, obterá un diploma acreditativo da súa participación que poderá descargar directamente da propia plataforma.
Exhibición dos mellores traballos:
- No perfil de facebook da EGC

- Na páxina web de referencia

- Na páxina web de AECOSAN

- Na páxina web do IGC

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. A coherencia dos obxectivos do proxecto co traballo realizado.

6. A adecuación ás temáticas propostas en materia de consumo.

7. A calidade da memoria final e dos materiais producidos.

# data[].attributes.attachment_link.title
Consumópolis | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Consellería de Economía, Emprego e Industria Instituto Galego do Consumo e da competencia Axencia Española de Consumo, Seguridade Alimentaria e Nutrición (AECOSAN) Ámbito: consumo responsable Definición: mellora das pautas de consumo do alumnado Temporización: medio curso. Alumnado ao que vai dirixido: 5º e 6º de primaria e ESO.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio
Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático

Ámbito: Sustentabilidade e concienciación ambiental (o centro poderá escoller un tema específico sobre a sustentabilidade)

Definición: esta actividade forma parte da iniciativa Verdear é a actitude, coa que se pretende mellorar o comportamento ambiental das escolas fronte a un tema ambiental escollido polo centro.

Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil (sempre que estea acompañado dalgunha suoutra etapa educativa), primaria, ESO.
Límite de centros participantes: ata 10 centros para o Proxecto Escola Verde. Todos deben cumprir a calidade mínima esixida polo programa, segundo os criterios de selección.
Criterios de selección:

Tema escollido e plan de traballo, especificando as actividades que se van realizar durante o curso, seguindo unha metodoloxía no marco da educación en proxectos (0-4 ptos).

Desenvolvemento das actividades nas distintas áreas educativas (interdisciplinariedade do proxecto) (0-2 ptos).

Participación do maior número de alumnos, así como distintas etapas educativas, sempre que sexa posible (0-2 ptos).

Beneficios do proxecto, difusión dos resultados e interacción coa contorna do centro escolar (0-2 ptos).

Responsable do programa:
Nome: María Luz Macho Eiras e Sofía Calvete Candal
Departamento: Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático
Teléfono: 881 99 96 56
Correo electrónico: adaptacioncambioclimatico.cmatv@xunta.gal

Xustificación

Creación dunha comunidade global de profesorado, alumnado e persoal non docente cunha alta conciencia ambiental, enfocada á identificación de problemas ambientais, busca de solucións e mellora dos hábitos no día a día no centro escolar.

Obxectivo xeral

O Programa Escola Verde está centrado en acadar cambios de comportamento e fomentar actitudes responsables co medio ambiente. A peculiaridade que posúe o proxecto Escola Verde é que cada centro escolle un tema (xeral ou concreto) relacionado co medio ambiente. Por exemplo, reducir a pegada de carbono do centro educativo ou transformar o recreo nun espazo libre de plásticos.

Os obxectivos máis importantes a acadar con este programa son:

Fomentar actitudes responsables co medio ambiente na comunidade escolar.

Axudar aos centros a incorporar os valores da educación para a sostibilidade en todos os ámbitos da vida do centro e das familias.

Promover a participación activa da comunidade escolar na mellora do seu medio.

A participación activa do alumnado en cada unha das fases é unha peza fundamental no desenvolvemento dos proxectos. Son eles os que realizan a maior parte das tarefas, sempre baixo a dinamización dun docente.

Palabras clave

Sustentabilidade ambiental, medio ambiente, conciencia ambiental, plan de acción ambiental.

Obxectivos específicos

Unha Escola Verde é unha escola comprometida co medio ambiente, que integra a sustentabilidade nas súas accións cotiás e non só como un contido a impartir. En liñas xerais, unha Escola Verde ten os seguintes obxectivos:

A implicación do claustro escolar como coñecedores e dinamizadores da nova actitude ambiental que imos mudar.

A participación activa do alumnado como actor principal das Escolas Verdes.

Escoitar a toda a comunidade escolar e tela en conta para mellorar cada día.

Centralizar o traballo no Comando Verde, que será o corazón impulsor.

Promover o coñecemento e divulgación das boas prácticas ambientais en toda a comunidade escolar.

Coa supervisión do profesorado, o alumnado observará e diagnosticará a actitude da comunidade escolar frente ao tema ambiental escollido. Cos datos recollidos o alumnado reflexionará, debatirá e tomará decisións para desenvolver un plan de acción que acade novas boas prácticas ambientais.

A difusión das actividades realizadas ao abeiro do programa permitirá trasladar os coñecementos e boas prácticas ambientais aprendidas no contorno do centro escolar.

Temporización e metodoloxía

A temporización abarca todo o curso escolar. O programa recomenda desenvolver suas seguintes accións de maneira planificada:

Actividades e recursos

Os centros participantes no programa Escolas Verdes funcionarán de forma autónoma realizando as actividades especificadas nas súas propostas de proxectos e utilizando como Manual o bloque I do Programa Escolas Verdes (ver ligazón).

Formación Inicial: haberá unha xornada de formación voluntaria para o profesorado ao comezo do curso (esta formación non se certifica como formación do profesorado)
Lugar: Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio.
Duración: 2-2,5 h.

Asesoramento continuo para o profesorado por correo electrónico e/ou teléfono.

Produto final

Será un proxecto composto polas actividades que o centro considere que mellor poden canalizar as aprendizaxes (realización de murais, material audiovisual diverso, exposicións, etc.). Estas actividades serán recollidas na memoria final, onde deben aparecer as evidencias do traballo realizado.

Criterios de avaliación das memorias finais
Criterios xerais:
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos:
5. Boas prácticas ambientais postas en marcha co proxecto, o seu impacto na comunidade escolar, a posibilidade de cuantificarse e a súa difusión máis alá do centro educativo.

6. Actividades educativas realizadas ao longo do proxecto. Valorarase a orixinalidade e calidade das distintas actividades realizadas, o impacto e difusión do proxecto e as revistas, murais, blogs e outras publicacións do centro ou medios de comunicación (prensa e radios locais, etc.).

Observación: para valorar todas as actividades realizadas é obrigatorio demostrar a súa realización, con evidencias ou testemuños gráficos (fotos, vídeos, ligazóns a blogs, etc.)

# data[].attributes.attachment_link.title
Escola verde (NOVIDADE NO CURSO 2019/20) | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático Ámbito: Sustentabilidade e concienciación ambiental (o centro poderá escoller un tema específico sobre a sustentabilidade) Definición: esta actividade forma parte da iniciativa Verdear é a actitude, coa que se pretende mellorar o comportamento ambiental das escolas fronte a un tema ambiental escollido polo centro.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ficha técnica
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
Dirección Xeral de Conservación da Natureza

Ámbito: medio ambiente
Definición: difusión e promoción dos espazos protexidos de Galicia e fomento da concienciación e actitudes do alumnado cara á conservación da natureza
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato
Límite de centros participantes: 15
Criterios de selección:

Seleccionaranse 5 centros de primaria e 10 de secundaria.

Representatividade territorial das provincias galegas e/ou parques naturais.

Calidade da breve descrición do proxecto presentado na solicitude de participación.

Innovación da proposta presentada, visibilidade e interacción co contorno do centro.

Responsable do programa:
Nome:Ana Quiroga Rodríguez
Departamento:Dirección Xeral de Conservación da Natureza
Teléfono: 981 547 209
Correo electrónico: ana.quiroga.rodriguez@xunta.es

Xustificación

Este programa é unha iniciativa de educación ambiental que pretende introducir a infancia nos conceptos básicos da conservación da natureza a través da figura dos parques naturais; os recursos naturais (avifauna) e fomentar a súa sensibilización cara á natureza, conectar ao neno/a co seu contorno e as perspectivas de negocio dentro dun desenvolvemento sustentable.
Preténdese traballar nos aspectos da reflexión individual e en grupo sobre a relación dos seres coa natureza e o seu equilibrio, iniciarse na participación e xestión sobre intereses colectivos e desenvolver o sentido de responsabilidade ante as actitudes e accións cotiás cara á conservación dos recursos naturais.

Obxectivo xeral

O programa busca mellorar o coñecemento sobre o medio natural galego, incrementar a concienciación ambiental, promover unha actitude crítica e sensible cara á conservación do medio e mellorar as competencias do alumnado nos conceptos de desenvolvemento sostible desde a utilización dos recursos ambientais dun espazo protexido, a avifauna como elemento constitutivo de calidade da biodiversidade, sensibilizándoo sobre a diversificación das posibilidades ocupacionais, así como a creación de novas alternativas de negocio dentro dos espazos naturais de Galicia. Todo isto, no marco do desenvolvemento dunha actitude responsable no marco da sustentabilidade.

Palabras clave

Medio ambiente

Obxectivos específicos

Introducir os nenos nos conceptos básicos da conservación da natureza a través da figura dos parques naturais.

Fomentar a súa sensibilización cara á natureza e conectar o alumnado con ela e mais co aire libre.

Desenvolver hábitos de traballo individual e de equipo, de esforzo e responsabilidade na conservación da natureza. Crear actitudes de curiosidade, interese e creatividade nos elementos e protección da natureza.

Adquirir habilidades emocionais e intelectuais para a prevención e resolucións de problemas de forma creativa.

Coñecer e valorar o seu contorno natural, social e cultural, así como as posibilidades de acción e coidado tanto desde a escola, como desde o propio contorno.

Potenciar a visión dos recursos naturais desde unha perspectiva de negocio responsable co medio ambiente e respectuoso coa vida das poboacións que habitan dentro do marco dun desenvolvemento sostible, e fomentar as actitudes vocacionais empresariais positivas cara á protección do medio natural.

Metodoloxía recomendada

O programa desenvólvese a través de varias actividades, o profesorado poderá escollelas para traballar co seu alumnado:

Actividade 1. Internatura (3º- 6º primaria)
Alumnado e profesorado compartirán e deseñarán conxuntamente un documento WORD ou presentación PPT sinxela (máx. 8 páx./diapos.) en rede con outros escolares que vivan nun parque natural, empregando aplicacións do tipo Google Drive. Os/as nenos/as aprenderán a traballar en equipo conectándose e compartindo documentos en liña. Todas e todos coñecerán mellor o medio natural galego a través dos seus protagonistas e mellorarán as competencias no emprego de novas tecnoloxías.
Trataranse os temas dos recursos naturais, o seu estado, valor, interdependencia etc.
Os usuarios realizarán as accións preparatorias e conectarán con outros centros escolares para a constitución dos equipos. Valoraranse os equipos interterritoriais.
Os documentos e traballos realizados colgaranse da web da Consellería.

Actividade 2. Maxia Natural (primaria, ESO, bacharelato). Concurso.
Os centros escolares animarán os alumnos a elaborar en equipos composicións audiovisuais (vídeos, composicións fotográficas etc.), que reflicten a Maxia da Natureza Galega.
Con todo o material recollido elaborarase unha pequena montaxe que se subirá ás redes sociais e páxinas WEB institucionais.
Estas composicións serán votadas nas redes sociais e o gañador obterá unha viaxe a un parque natural.

Actividade 3. Voando no inverno (primaria, ESO e bacharelato). Concurso. Visita a un observatorio ornitolóxico.
Trátase de iniciar o alumnado no mundo da ornitoloxía galega, realizando unha aproximación aos conceptos de ave e hábitat, incidindo sobre todo nas aves invernantes. Nestas actividade preténdese traballar tanto en habilidades e talentos intelectuais como a observación científica, recoñecemento auditivo, estudar unha comunidade de seres vivos nas súas condicións naturais, como emocionais como a paciencia e a perseveranza.
Incluirase a realización de, polo menos, unha visita a un observatorio ornitolóxico que será atendida por axentes ou técnicos da Consellería.
Como tarefa avaliativa realizarase un traballo (texto, audiovisual, musical, ou en calquera soporte) sobre as aves de Galicia.
O traballo pódese realizar individual ou en grupo.
Entre todos os traballos escollerase un gañador. O premio consistirá nunha viaxe a un humidal protexido de Galicia.

Actividade 4. Natureza activa (ESO e bacharelato) Concurso.
Trátase de iniciar o alumnado nos conceptos de desenvolvemento sostible, promoción e valoración económica dos recursos naturais, sociais e culturais nun espazo protexido, traballando as habilidades de emprendemento empresarial sostible e as actividades denominadas "verdes".

O obxectivo é a creación de proxectos de posibles empresas en espazos protexidos de Galicia, desde unha perspectiva sustentable, tomando as potencialidades que ofrecen estes espazos como oportunidades de actividade, negocio e emprego.
Preténdese xerar desde a infancia o interese por un compromiso coa natureza, sensibilizando con fórmulas de conseguir un progreso económico que empregue de forma eficaz os recursos, que sexa máis verde e respectuosamente competitiva e solidaria

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Material didáctico:

Publicacións da CMATI

Unidades didácticas:

Premio: realizaranse concursos no marco das actividades 2, 3 e 4. O premio será unha viaxe a un parque natural ou humidal protexido e máis material didáctico.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Motivación e sensibilización acadado polo alumnado.

6. Implicación social na realización de accións de mellora da conservación da natureza e biodiversidade na súa propia contorna.

7. Difusión do traballo realizado polo alumnado, empregando diferentes medios.

# data[].attributes.attachment_link.title
Naturézate | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda Dirección Xeral de Conservación da Natureza Ámbito: medio ambiente Definición: difusión e promoción dos espazos protexidos de Galicia e fomento da concienciación e actitudes do alumnado cara á conservación da natureza Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO e bacharelato Límite de centros participantes: 15 Criterios de selección: Seleccionaranse 5 centros de primaria e 10 de secundaria.

# data[].attributes.attachment_link.title
Protexe os animais | Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria

# data[].attributes.attachment_link.description
O obxectivo deste programa é concienciar a sociedade actual no respecto e na protección dos animais domésticos, asentar valores fundamentais na tenza responsable de mascotas e análise crítica dos actos e das condutas non desexadas, como o abandono e o maltrato.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ficha técnica
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda

Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA)

Ámbito: medio ambiente
Definición: fomento da conservación dos ecosistemas fluviais
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria, ESO, bacharelato, FP e adultos
Límite de centros participantes: 45
Criterios de selección:

Anos de antigüidade no programa.

Centros das provincias de Ourense e Lugo, así como zonas desfavorecidas.

Responsable do programa:
Nome: Virginia Rodríguez Álvarez
Departamento: docente de secundaria
Teléfono: 650 261 283
Correo electrónico: viqui@adega.gal, viqui@edu.xunta.es

Obxectivo xeral

Proxecto Ríos é un programa de educación e voluntariado ambiental promovida por Augas de Galicia e a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, impulsado e coordinado por ADEGA, que pretende involucrar á cidadanía na conservación dos ecosistemas fluviais. Mediante a proposta de desenvolvemento por equipos interdisciplinarios nos centros educativos galegos do proxecto "Adopta un río" preténdese desenvolver os valores relacionados coa conciencia de respecto e protección do medio ambiente. A través de charlas e saídas formativas proporcionaranse as ferramentas básicas que garantan a participación activa e colaborativa do alumnado. Os centros de ensino poden traballar esta iniciativa dentro dos distintos departamentos (elaboración de roteiros, deseño de blogs, limpezas de ríos, elaboración de material multimedia etc.) e incluílo no seu proxecto educativo e na súa programación xeral anual.

Palabras clave

Medio ambiente

Actividades e recursos

O Proxecto Ríos organiza actividades de formación destinadas a capacitar os coordinadores/as de grupo e participantes no desenvolvemento do proxecto.

Charlas divulgativas: palestra informativa e explicativa do Proxecto Ríos, destinada a aqueles grupos que inician a súa andaina no proxecto.

Saídas formativas: inspección guiada no treito de río escollido polo grupo coa finalidade de explicar a metodoloxía da inspección polo miúdo.

Cursos de formación: teñen como finalidade fornecer aos participantes dos coñecementos básicos na identificación de macroinvertebrados, especies indispensábeis nas inspeccións de río. Nestes cursos tamén se tratan outras temáticas relacionados cos ecosistemas fluviais.

Encontros de voluntariado: espazo onde o voluntariado que está a participar no proxecto pode compartir as experiencias que se están a desenvolver dentro do proxecto.

Cursos monográficos, sobre unha temática concreta, para facilitar o traballo dos coordinadores á hora de aplicar a metodoloxía do proxecto.

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Participación dos centros de ensino nas actividades formativas programadas dende a coordinación do proxecto (cursos de formación , encontro de voluntariado, roteirríos, cursos monográficos etc.).

6. Realización das actividades obrigatorias (dúas inspeccións anuais), rigorosidade na toma dos datos e o seu envío á coordinación do proxecto.

7. Grao de cumprimento do proxecto cos compromisos presentados na memoria inicial.

# data[].attributes.attachment_link.title
Proxecto Ríos | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA) Ámbito: medio ambiente Definición: fomento da conservación dos ecosistemas fluviais Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria, ESO, bacharelato, FP e adultos Límite de centros participantes: 45 Criterios de selección: Anos de antigüidade no programa.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Sociedade Galega do Medio Ambiente (SOGAMA, S.A.)

Ámbito: medio ambiente/desenvolvemento sustentable/economía circular
Definición: promoción da participación e implicación da comunidade educativa na xestión sustentable dos residuos urbanos a través da práctica dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).
Temporización: curso académico completo (2019/20)

Tipo de centros aos que vai dirixido: públicos e concertados dependentes da Xunta de Galicia.
Alumnado ao que vai dirixido: primaria
Límite de centros participantes: 25
Criterios de selección:

1. Centros que non tiveran participado en edicións anteriores do programa Recíclate con Sogama.

2. Centros que presenten unha candidatura que se axuste aos obxectivos do programa Recíclate con Sogama e que sexa de calidade.

3. En caso de que haxa máis de 25 centros que dean cumprimento aos dous requisitos anteriores, a selección farase por orde de solicitude.

Criterios de exclusión:

Centros que pertenzan a concellos que non estean adheridos ao sistema Sogama.
Responsable do programa:
Nome: Mª Esther Campos Mosquera
Departamento: SOGAMA (responsable de comunicación)
Teléfono: 981 698 511
Correo electrónico: teric@sogama.es

Xustificación

O programa pretende traballar nas boas prácticas cidadás vinculadas á xestión sustentable dos residuos urbanos como ferramenta coa que contribuír a que Galicia siga avanzando na consecución dun modelo de desenvolvemento que pivote sobre a economía circular e faga realidade a prevención e menor produción de lixo, o máximo aproveitamento dos produtos e a transformación dos residuos en recursos.

A comunidade educativa constitúe unha peza clave na transición cara a un sistema que permita manter os produtos o maior tempo posible na economía, abandonando así o obsoleto e caduco modelo lineal de usar e tirar.

Obxectivos xerais

Preténdese que o alumnado:

Tome conciencia da problemática que, a día de hoxe, representa a elevada produción de lixo, adquirindo as capacidades necesarias que permitan aplicar medidas de prevención e redución.

Interiorice a información necesaria para levar á práctica, tanto na escola como no fogar e contorna social máis inmediata, o principio dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).

Coñeza a actividade de Sogama en Galicia nas súas distintas vertentes (ambiental, industrial e educativa).

Palabras clave

Medio ambiente. Sustentabilidade. Educación ambiental. Os tres erres (Redución, Reutilización e Reciclaxe). Economía circular. Cambio climático.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Interiorizar as negativas consecuencias que, para o medio ambiente e a calidade de vida, trae consigo unha incorrecta xestión do lixo.

Aprender os xestos básicos para consumir de forma responsable, para producir menos residuos, para alongar a vida útil dos produtos e para segregar o lixo por tipoloxías depositando os distintos materiais nos contedores axeitados e garantir así a súa posterior reciclaxe.

Tomar conciencia de problemáticas específicas de plena actualidade ligadas ao abandono de lixo no medio natural, ao desperdicio alimentario e á contaminación mariña por plásticos e como contribuir a minimizar as súas consecuencias.

Comprender a incidencia que ten calquera xesto, por pequeno que sexa, na protección ou degradación do medio ambiente.

Implicarse de forma activa na formación e sensibilización dos seus achegados (familia, amigos, compañeiros, veciños, ....) respecto da sustentabilidade do planeta.

PARA O PROFESORADO

Amosar interese pola temática e implicarse de forma activa no traballo diario asociado á correcta xestión dos residuos.

Adquirir os coñecementos necesarios para levar a cabo unha tarefa educativa, formativa e de sensibilización nas aulas.

Promover, empregar e incluso crear recursos didácticos que poidan ser de utilidade para acadar os obxectivos do programa.

Atender as demandas ambientais do alumnado e contribuír ao cumprimento das súas expectativas na materia.

Crear conciencia ambiental e lograr a implicación emocional dos escolares e das súas familias.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Conseguir un maior esforzo, conxunto e coordinado, na consecución dun obxectivo común: a xestión sostible do lixo.

Deseñar e realizar actividades que contribúan a acadar os obxectivos do programa.

Manter condutas proactivas na mellora do medio ambiente.

Escoitar e atender as inquedanzas dos escolares para dar resposta ás súas demandas.

Implicarse en facer efectiva a estratexia dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe), soporte básico de todo sistema de xestión de residuos no marco normativo vixente.

Contribuír a que a nosa comunidade prospere nun marco de economía circular.

Metodoloxía recomendada

Efectuar unha breve diagnose da situación de partida na xestión dos residuos no centro, que será complementada coa información inicial recollida por Sogama a través de fichas e entrevistas in situ.

Utilizar de forma axeitada o material didáctico e divulgativo de apoio proporcionado por Sogama e orientado tanto ao profesorado como ao alumnado.

Empregar e velar polo bo funcionamento das denominadas illas de reciclaxe, conformadas cada unha por tres contedores, de aproximadamente 120 litros de capacidade (amarelo, azul e verde) para depositar nos mesmos os materiais previamente seleccionados, posibilitando a súa posterior reciclaxe.

Facer un bo uso do composteiro aportado por Sogama naqueles centros que dispoñan de servizo de comedor e terreo (horta e/ou xardín) no que aplicar o abono resultante.

Temporización

O programa ten carácter anual, polo que as actividades dos centros deberán realizarse ao longo do curso escolar.

Cómpre que os centros estean pendentes da convocatoria de premios deste programa, que habitualmente se lanza no período comprendido entre os meses de febreiro e abril.

Actividades e recursos

Formación inicial para os centros (alumnado e profesorado) a través de charlas presenciais a cargo de educadores ao servizo de Sogama.

Dotación, por parte de Sogama, dunha illa de reciclaxe por centro (conformada por tres contedores de 120 litros de capacidade -amarelo (para envases de plástico, latas e briks), azul (para papel e cartón) e verde (fracción resto ou non reciclable)- e un composteiro para a materia orgánica destinado a aqueles colexios que conten con servizo de comedor e dispoñan de terreo no que aplicar o compost obtido.

Formación profesorado no curso 2019/20 a través dun curso de formación online sobre educación ambiental que se levará a cabo a través do PLATEGA: "A educación ambiental na economía circular" (Código: G1901072).

Asistencia a distancia: teléfono, correo electrónico.

Asistencia no centro: visitas presenciais de seguimento por parte dos educadores de Sogama para comprobar a evolución dos proxectos, resolver dúbidas, corrixir posibles erros, etc.

Material didáctico para o profesorado e para o alumnado en forma de carteis, presentacións en power point, xogos online, guías didácticas, dotación de libros medioambientais, etc.

Saídas: Sogama financiará o aluguer dun autobús por centro (50-55 prazas) para que un grupo de alumnos/as de cada un dos centros participantes poida visitar o complexo industrial desta entidade en Cerceda (A Coruña) e coñecer de preto o funcionamento das súas instalacións. Esta saída non terá custe para o centro. Simplemente se pedirá que a empresa de transportes coa que cada centro soa traballar, remita presuposto a Sogama para tramitar o pedido do servizo. Unha vez efectuado, o transportista debe enviar a factura á Sociedade Galega do Medio Ambiente.

Concursos e premios: Sogama convocará os habituais premios Recíclate con Sogama no segundo trimestre do curso académico, non sendo obrigada a participación nesta convocatoria.

Web de referencia: www.sogama.gal e presenza nas Redes Sociais "Por unha educación sostible, educación ambiental Sogama" en Twitter, Facebook e Linkedin. O Programa tamén conta cun Grupo "Recíclate con Sogama" en Redeiras (Rede Social do Profesorado).

Outras webs de interese:

http://www.cadernoverde.gal/ http://www.compostaconsogama.gal/gl https://www.separarconxeito.gal/
Produto final

Implantación efectiva da recollida selectiva de lixo nos centros escolares participantes e formación na xestión sustentable dos residuos urbanos a través dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe).

Criterios específicos para a elaboración da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Implicación e receptividade do centro nas actividades (presenciais ou virtuais) desenvolvidas por Sogama.

6. Desenvolvemento de accións nas que se implique ás familias do alumnado e/ou aos concellos aos que pertenzan os centros a fin de reforzar e amplificar as boas prácticas na xestión sostible dos residuos urbanos.

# data[].attributes.attachment_link.title
Recíclate con Sogama | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Sociedade Galega do Medio Ambiente (SOGAMA, S.A.) Ámbito: medio ambiente/desenvolvemento sustentable/economía circular Definición: promoción da participación e implicación da comunidade educativa na xestión sustentable dos residuos urbanos a través da práctica dos tres erres (redución, reutilización e reciclaxe). Temporización: curso académico completo (2019/20) Tipo de centros aos que vai dirixido: públicos e concertados dependentes da Xunta de Galicia.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ficha técnica
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda

Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia

ONG "Arquitectura sen fronteiras"

Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (colaboración)

Ámbito: patrimonio/desenvolvemento sustentable/paisaxe/ arquitectura/territorio.
Definición: coñecemento e transformación dos espazos que habita o alumnado, facendo fincapé na arquitectura e na identidade territorial.

Proxectos para o curso 2019/20: O dereito ao hábitat. Propostas de transformación nos patios escolares.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: infantil, primaria, ESO, bacharelato e FP
Límite de centros participantes: 60
Criterios de selección:

Adecuación ás intencións educativas do proxecto.

Utilización de dinámicas metodolóxicas activas, cooperativas e centradas na experiencia e na contorna próxima do alumnado.

Implicación no proxecto dos axentes da comunidade educativa.

Ter participado con anterioridade nas actividades do Proxecto Terra.

Responsable do programa:
Nome: Alberto Fortes Novoa.
Departamento: coordinador, docente de secundaria.
Teléfono: 616 603 125
Correo electrónico: proxectoterra@coag.es

Obxectivos xerais

Contribuír a mellorar o coñecemento sobre os espazos que habitamos e sobre a identidade territorial de Galicia, mediante a toma de consciencia da implicación e responsabilidade da cidadanía na construción e posta en valor destes espazos.

Tomar conciencia dos problemas básicos da ocupación do territorio e da arquitectura cunha vision crítica e construtiva desde un enfoque de dereitos.

Tomar conciencia da importancia dos nosos espazos vitais na nosa calidade de vida, prestando atención ao entorno escolar como espazo de relación da infancia e xuventude.

Entender a importancia do patrimonio construído herdado, entendéndoo como resultado dun continuo histórico que ten a virtualidade de unir pasado, presente e futuro, na conformación da identidade dunha comunidade.

Palabras clave

Hábitat. Dereito ao hábitat. Medio ambiente. Paisaxe. Arquitectura. Territorio. Enfoque ecosocial.

Obxectivos específicos

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Intervir nos niveis de formación obrigatorios para presentar os problemas básicos da ocupación do territorio e da arquitectura.

Procurar unha innovadora mirada sobre o medio humanizado e non humanizado cunha vision crítica e construtiva desde un enfoque de dereitos.

Promover iniciativas que favorezan a creación dunha cidadanía consciente do espazo vital onde se desenvolve e da importancia de participar activamente nas actuacións sobre el.

Contribuír a poñer en valor o patrimonio construído herdado, entendéndoo como resultado dun continuo histórico que ten a virtualidade de unir pasado, presente e futuro.

Actividades e recursos

Todos os recursos elaborados están dispoñibles a través da web http://proxectoterra.coag.es

En relación ao desenvolvemento de propostas de transformación dos patios escolares, están á vosa disposición as charlas correspondentes á xornada de formación "Re-Pensando os patios escolares" que LUDANTIA desenvolveu en Pontevedra en marzo de 2017 e ás que se pode acceder no seguinte enlace: ligazón.

Tamén aconsellamos o seguimento das seguintes páxinas de Facebook:

Reinventando patios: ligazón.
El nou Safareig: ligazón Guía de diseño de entornos escolares: ligazón Primaria
E tamén a publicación:

As unidades didácticas están categorizadas da seguinte forma:
Actividades complementarias:
Para educación secundaria (ESO, bacharelato e ciclos formativos) consideráronse os seguintes ámbitos de reflexión primordiais:

Arquitectura popular. Paseo polos presupostos, medios, factores condicionantes, contribucións e valores que se derivan da arquitectura anónima universal. Unha aproximación á nosa arquitectura vernácula como singular concreción dos principios universais que guían a estas arquitecturas.

Arquitectura contemporánea. Un achegamento, desde as súas orixes, aos conceptos e valores espaciais da arquitectura moderna. O coñecemento de novas linguaxes e a valoración do pluralismo arquitectónico actual, tanto a nivel universal coma do noso contorno.

Identidade territorial. Descrición do proceso histórico de conformación territorial do noso país a través do estudo das nosas formas territoriais básicas, dende a aldea, a parroquia e a vila ata a cidade e a área metropolitana.

PAGUS: Galicia, un país de paisaxes. A recente publicación do novo currículo da LOMCE contempla a materia de libre elección de centros de "Paisaxe e sustentabilidade" para 1º e 2º de ESO. Co fin de que puiderades contar con estes novos recursos no inicio do curso e os teñades en conta no momento de elexir as materias a impartir, aportamos os nosos materiais sobre Paisaxe "PAGUS. Galicia un país de paisaxes". PAGUS: Libro do alumnado PDF PAGUS: Guía do profesorado PDF

A APLU como organismo autonómico que desenvolve unha labor directamente relacionada co medio, en especial naquel menos urbanizado e merecedor de protección coa finalidade de recuperar o seu estado natural e orixinario, colabora co Proxecto Terra, propoñendo un proxecto lúdico-educativo para nenos e nenas relacionado co coñecemento do territorio de Galicia, nace así o proxecto "EU SON INSPECTOR/A URBANÍSTICO. COIDA DO TERRITORIO, COIDA DO TEU".

O obxectivo principal do proxecto é sensibilizar, concienciar, divulgar e formar a nenos e nenas da Comunidade Autónoma de Galicia en relación ao medio e a intervención e ordenación do noso territorio.

Comprender a complexidade do territorio e da paisaxe e aprender dos elementos que o compoñen é fundamental para que as sociedades actual e futura realicen un uso responsable e sustentable do territorio.

As actividades, adaptadas ao diferentes niveis, realizaranse ao longo do curso lectivo 2019/2020, para as etapas educativas de infantil, primaria e secundaria, dos centros educativos galegos que voluntariamente o soliciten.

Ligazóns a recursos complementarios
Criterios xerais do Plan Proxecta

ProxectoTERRA : http://proxectoterra.coag.es

Arquitectura sen fronteiras: ligazón.

Recursos educativos ASF: ligazon.

Facebook do Proxecto Terra: ligazón.

Twitter do proxecto terra: ligazón.

Lista de reprodución "Xogos e espazos como instrumentos educativos": ligazón

Lista de reprodución "III Encontro Internacional de Educación en Arquitectura": ligazón

Facebook de Ludantia: ligazón.

Twitter de Ludantia: ligazón.

Lista de reprodución "Ludantia. I Bienal_ Proyectos presentados": ligazón.

Lista de reprodución "Ludantia. I Bienal_ Encuentros en Pontevedra": ligazón.

Criterios de avaliación das memorias finais

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.
Criterios específicos
3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.

5. A adecuación ás temáticas propostas (dereito ao hábitat, arquitectura, urbanismo, patios escolares).

6. A coherencia dos obxectivos do proxecto co traballo realizado.

7.Calidade da memoria final e dos produtos obtidos evidenciados con soporte documental.

# data[].attributes.attachment_link.title
Proxecto Terra | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia ONG "Arquitectura sen fronteiras" Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (colaboración) Ámbito: patrimonio/desenvolvemento sustentable/paisaxe/ arquitectura/territorio. Definición: coñecemento e transformación dos espazos que habita o alumnado, facendo fincapé na arquitectura e na identidade territorial.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
Subdirección Xeral de Metereoloxía e Cambio Climático
Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia

Ámbito: medio ambiente / sustentabilidade
Definición: formación dunha comunidade escolar investigadora que busque a mellora da calidade do aire, das augas e dos solos.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e FP
Límite de centros participantes: oito
Criterios de selección:
Responsable do programa:

1. Participación na convocatoria de 2018/19 no programa "Protexe o teu medio", sempre que conserven o equipamento en bo estado de funcionamento (0-1,5 ptos.).

2. Equipamento dos laboratorios pertencentes aos centros educativos candidatos ao proxecto. (0-1,5).

3. Metodoloxía, obxectivos que se procura lograr e plan de traballo (0-5 ptos).

4. Beneficios do proxecto, difusión dos resultados e interacción coa contorna do centro escolar (0-2 ptos).

Nome: Lucas Fernández Blanes e Loreto Gómez Tellado
Departamento: Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia
Teléfono: 881 881 601 / 881 881 625
Correo electrónico: lucas.blanes.fernandez@xunta.gal, loreto.gomez.tellado@xunta.gal

Xustificación

O programa pretende, mediante o préstamo dun equipamento básico, formar unha comunidade global de profesorado, alumnado e científicos/as traballando na tarefa común de coñecer mellorar a calidade do aire e das augas.

Obxectivos xerais

O programa busca concienciar a comunidade educativa coa necesidade de mellorar a calidade do medio en que vivimos co fin de garantir a sustentabilidade do noso medio de vida. Proponse a análise orgánica e inorgánica dos seguintes medios:

Traballar o currículo do alumnado en temas medioambientais e das ciencias da Terra, e promover a investigación na escola. O alumnado desenvolverá, de xeito interdisciplinario, competencias en investigación medioambiental mediante a observación directa do estado das augas continentais e costeiras, dos solos e da auga da chuvia, na contorna do centro escolar.

Materias relacionadas:

Bioloxía e Xeoloxía (1º, 3º, 4º da ESO)

Física e Química

Paisaxe e sustentabilidade

Palabras clave

Auga. Análise química. Aire. Contaminación. Educación ambiental. Medio ambiente. Microbioloxía. Residuos. Solo. Sustentabilidade.

Obxectivos específicos

Experimentar. No proxecto "Calidade ambiental" o alumnado de oito centros, coa supervisión do profesorado, recollerán mostras ambientais que lles permitirán determinar no laboratorio do centro, mediante experimentos sinxelos, parámetros como pH, condutibilidade, nitritos, cloruros, fosfatos... e comparar os datos con aqueles obtidos na rede da calidade do aire e das augas de Galicia.

Estas actividades poden dar pé ao desenvolvemento das competencias clave por parte dun equipo interdisciplinario que pode incluír ao profesorado de ciencias da natureza, física, matemáticas e ciencias sociais, entre outras materias. A difusión das actividades realizadas ao abeiro do Programa permitirá trasladar as inquedanzas e os coñecementos da calidade das augas e do aire na contorna do centro escolar.

PARA O ALUMNADO

utilizar material de recollida de mostras.

realizar procedementos científicos de toma de auga, chuvia e solo.

realizar comparativas dos datos meteorolóxicos obtidos.

extraer conclusións sobre a variabilidade entre estacións dos resultados obtidos nas mostras.

realizar as análises de parámetros sinxelos nas mostras recollidas.

PARA O PROFESORADO

coñecer estratexias de orientación profesional para as familias profesionais relacionadas co coñecemento e control de calidade ambiental.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. O programa recomenda desenvolver as seguintes accións de maneira planificada:

realizar a toma de mostras.

realizar as análises das mostras co material facilitado polo plan proxecta.

realizar a procura de datos meteorolóxicos relacionados coa zona de investigación.

realizar investigacións e debates e extraer conclusións sobre a calidade do medio en que vive o alumnado.

divulgar as conclusións do programa facendo fincapé nas repercusións sobre o medio.

Actividades e recursos

Entre as actividades que ofrece o programa recóllense as seguintes:

Material didáctico: cómpre que o centro indique no proxecto se participou en programas deste tipo con anterioridade e se dispón do material que ofrece o programa para a súa realización:

material para o centro: pluviómetro, medidor de pH, conductímetro, laboratorio compacto para análises de augas...

material só dispoñible en servizo de préstamo, o centro deberá asinar un documento de compromiso no que garanta que recollerá e entregará o material en condicións.

Visitas guiadas: ofrécese a visita ás instalacións do laboratorio, onde se dará a coñecer o procedemento que se segue nas análises de mostras. As sedes do laboratorio son dúas:

na Coruña, onde se levan a cabo as análises físico-químicas, empleando os equipos máis avanzados nas diferentes técnicas instrumentais.

en Lourizán, onde se desenvolven aprendizaxes relacionadas coa análise óptica e microbiolóxica.

Estadías de prácticas profesionais para alumnado de ciclos formativos de grao medio e superior (por exemplo, ciclos de química analítica, química ambiental...)

Web de referencia: Web oficial do Laboratorio

Produto final

Exposición pública para divulgar entre a comunidade educativa os datos rexistrados polo alumnado e as implicacións medioambientais destes resultados.
Criterios xerais do Plan Proxecta
Criterios da avaliación da memoria final

1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións da contorna) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde diferentes departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.
Criterios específicos
4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.

5. Grao de cumprimento do centro cos compromisos aceptados para participar no programa.

6. Grao de implementación de metodoloxías innovadoras no desenvolvemento das actividades realizadas.

7. Grao de consecución dos obxectivos propostos do proxecto.

# data[].attributes.attachment_link.title
Protexe o teu medio | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda Subdirección Xeral de Metereoloxía e Cambio Climático Laboratorio de Medio Ambiente de Galicia Ámbito: medio ambiente / sustentabilidade Definición: formación dunha comunidade escolar investigadora que busque a mellora da calidade do aire, das augas e dos solos.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático, Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático, MeteoGalicia

Ámbito: Ciencia e tecnoloxía / Meteoroloxía
Definición: Coñecemento do clima e meteoroloxía de Galicia a partir da observación na escola
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: Infantil (sempre que estea acompañado dalgunha outra etapa educativa), Primaria, ESO, Bacharelato, FP, Educación especial
Límite de centros participantes: ata 40 centros, dos cales un máximo de 10 serán novos. Todos deben cumprir a calidade mínima esixida polo programa, segundo os criterios de selección.
Criterios de selección:

Plan de traballo, especificando as actividades que se van realizar durante o curso, seguindo unha metodoloxía no marco da educación en proxectos: 0-4 puntos.

Desenvolvemento das actividades nas distintas áreas educativas (interdisciplinariedade do proxecto): 0-2 puntos.

Participación do maior número de alumnos, así como distintas etapas educativas, sempre que sexa posible: 0-2 puntos.

Beneficios do proxecto, difusión dos resultados e interacción co contorno do centro escolar: 0-2 puntos.

Responsable do programa:
Nome: Natalia Solovieva Soloviev, María de los Ángeles Lago Núñez e Ana Lage González
Departamento: Xestión de Proxectos de MeteoGalicia, Departamento de Observación e Climatoloxía, Predición Meteorolóxica
Teléfono: 981 957 467 / 881 999 646
Correo electrónico: administracion.meteogalicia@xunta.gal

Xustificación

Creación dunha comunidade global de profesorado, alumnado e persoal científico traballando na tarefa común de coñecer mellor o clima galego, incidindo na necesidade de investigar para coñecelo.

Obxectivo xeral

Mellorar as competencias do alumnado en temas medioambientais e das ciencias da Terra e promover a investigación na escola, mediante a observación directa do tempo no seu centro e a contorna, así como desenvolvendo diversas competencias de xeito interdisciplinario.

Palabras clave

Meteoroloxía. Clima. Tempo. Investigación. Observación.

Obxectivos específicos

O proxecto MeteoEscolas ten como requisito necesario a realización de distintas actividades, dereitamente relacionadas coa Meteoroloxía e involucrando ás distintas áreas do coñecemento. Deste xeito chegarase á adquisición das competencias básicas por parte dun equipo interdisciplinario que pode incluir tanto ao profesorado de ciencias da natureza, física, matemáticas, ciencias sociais como os de linguas, plástica, música, educación física entre outros, todo nun marco dunha aprendizaxe baseada en proxectos. A difusión das actividades realizadas ao abeiro do programa permitirá trasladar as inquedanzas e os coñecementos do clima local ao contorno do centro escolar.

O centro educativo que traballe no programa MeteoEscolas contará cun equipamento básico subministrado por MeteoGalicia (termómetro de máxima/mínima e un pluviómetro) e tamén co material de apoio que se poderá descargar da web de MeteoGalicia.

Coa supervisión do profesorado, o alumnado tomará os datos de precipitación, temperaturas máxima e mínima na súa MeteoEscola. Unha vez introducidos na web de MeteoGalicia, os datos permiten obter unha serie de estatísticas como a temperatura máxima media de cada mes, a precipitación acumulada, ademais doutros estudos. Isto tamén permitirá comparar estes datos con outras MeteoEscolas do arredor ou coas estacións meteorolóxicas de MeteoGalicia.

Actividades e recursos
Nota: a realización de todas as actividades propostas estará supeditada á situación sanitaria e ao establecido polo protocolo no ámbito educativo para este tipo de actividades.

Os centros participantes no programa MeteoEscolas funcionarán de forma autónoma realizando as actividades especificadas nas súas propostas de proxectos. Todas as comunicacións, avisos, propostas, etc. enviaranse aos correos corporativos dos centros (@edu.xunta.gal).

Formación Inicial: haberá unha xornada de formación voluntaria (presencial ou en liña) para o profesorado ao comezo do curso (esta formación non se certifica como formación do profesorado)
Lugar: sede de MeteoGalicia
Duración: 2-2,5 h

Asesoramento continuo para o profesorado por correo electrónico e/ou telefónico.

Calquera centro pode descargar na páxina web de MeteoGalicia distintos materiais de apoio, na seguinte ligazón. Entre estes materiais figuran: libros de actividades, unidades didácticas, exposición Expometeoro, pósters etc., adaptados aos distintos niveis educativos dende Infantil ata Secundaria.

Actividades complementarias:os centros participantes no programa MeteoEscolas terán prioridade para:

*Durante este curso e polas circunstancias especiais, os centros serán informados en canto se reanuden as visitas a MeteoGalicia.
Nota: MeteoGalicia non se fai cargo do traslado do centro ás súas instalacións

Produto final

Será un proxecto composto polas actividades realizadas polo centro durante o curso no ámbito do programa MeteoEscolas: estudos meteorolóxicos, gráficas estatísticas, material audiovisual diverso, exposicións, realización de murais, etc. Estas actividades serán recollidas na memoria final, onde deben aparecer as evidencias do traballo realizado.

Criterios de avaliación das memorias finais
Nota informativa: avaliarase o traballo realizado ata o día en que foron suspendidas as clases presenciais. Adicionalmente, valoraranse para a puntuación as actividades realizadas a partir desa data. Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.
Criterios específicos
4. Actividades educativas realizadas ao longo do proxecto.

Valorarase a calidade e orixinalidade das distintas actividades que realice o centro dereitamente relacionadas coa Meteoroloxía. No momento da avaliación da memoria terase en conta a cantidade de profesores participantes, de xeito que o número de profesores involucrados deberá ser proporcional ao número de actividades que aparezan na memoria final.

A toma de datos meteorolóxicos considerarase como unha actividade máis a realizar se o centro desexa levala a cabo. A avaliación desta actividade farase a través dos datos inseridos na web de MeteoGalicia tendo sempre en conta unha correcta colocación e mantemento da estación meteorolóxica do centro. Así mesmo, débese introducir na web da rede de MeteoEscolas a observación dos meteoros (treboada, néboa, etc.). Ademais, apreciarase a comparativa dos datos recollidos no centro con datos de estacións meteorolóxicas de MeteoGalicia ou doutros centros, con zonas climáticas distintas. Esta actividade soamente será avaliada se posteriormente se usan os datos recollidos para facer outras tarefas como estatísticas, climogramas ou outras actividades que englobe o proxecto.

5. Impacto e difusión do proxecto

Revistas, murais, blogs e outras publicacións do centro ou medios de comunicación (prensa e radios locais etc.).
Observación: para valorar todas as actividades realizadas é obrigatorio demostrar a súa realización, con evidencias ou testemuños gráficos

# data[].attributes.attachment_link.title
MeteoEscolas (Curso 2020/21) | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Ficha técnica Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda, Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático, Subdirección Xeral de Meteoroloxía e Cambio Climático, MeteoGalicia Ámbito: Ciencia e tecnoloxía / Meteoroloxía Definición: Coñecemento do clima e meteoroloxía de Galicia a partir da observación na escola Temporización: curso completo

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda
Instituto de Estudos do Territorio

Ámbito: medio ambiente
Definición: fornecemento de recursos para comprender e interpretar as paisaxes próximas a través dos seus elementos constitutivos, da súa diversidade e do seu valor cultural e simbólico, para desenvolver unha actitude responsable no marco da sustentabilidade.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: Infantil, primaria, ESO, bacharelato e FP
Límite de centros participantes: 30
Criterios de selección:

Idoneidade e calidade do proxecto

Grao de innovación do proxecto

Grao de implicación do claustro/proxecto de centro

Grao de implicación da comunidade educativa

Grao de intervención no contorno do centro

Representatividade territorial (por comarcas paisaxísticas)

Difusión dos traballos e resultados do proxecto

Ter participado con anterioridade con memoria final validada

Responsable do programa:
Nome: Evaristo García Canosa / Marcos Fernández Francos
Departamento: Instituto de Estudos do Territorio
Teléfono: 981 541 026
Correo electrónico: marcos.fernandez.francos@xunta.gal

Xustificación

O programa Paisaxe e Sustentabilidade enmárcase no Convenio Europeo da Paisaxe; concretamente o artigo 6c sinala medidas específicas de formación e educación: "Cursos escolares e universitarios que, nas disciplinas correspondentes, aborden os valores relacionados coas paisaxes e as cuestións relativas á súa protección, xestión e ordenación"

Así mesmo, a Lei 7/2008 de paisaxe de Galicia no artigo 14º.c Formación, sensibilización, educación e concertación, recolle que "A Xunta de Galicia fomentará a incorporación da materia da paisaxe nos distintos ciclos educativos, e promoverá a formación de especialistas en materia de intervención da paisaxe".

Por último, a Estratexia Galega da Paisaxe sinala diversas actividades encamiñadas á sensibilización, formación e divulgación da paisaxe.

Así pois, Paisaxe e Sustentabilidade é unha iniciativa educativa que parte da idea de que vivimos inmersos nun territorio e nunha paisaxe que configura o escenario da nosa vida cotiá. As nosas accións, aínda que sexan mínimas poden mellorar ou empeorar o espazo onde habitamos. A paisaxe, que está constituída de moitos compoñentes (a percepción, a dimensión histórico-cultural, a físico-ecolóxica), é pois unha materia de estudo e reflexión.

Obxectivo xeral

Este programa pretende desenvolver a capacidade de comprensión e interpretación das paisaxes e dos territorios próximos nos que habita o alumnado. Para mellorar esta comprensión e fomentar a innovación educativa, os contidos curriculares deben fomentar os hábitos e as destrezas do alumnado de todos os niveis para desenvolver ideas creativas e innovadoras a través da reflexión crítica, o traballo colaborativo e a comunicación.

Así pois, o programa procurará proporcionar ao alumnado e ao profesorado recursos para comprender e interpretar as paisaxes próximas identificando os seus elementos constitutivos: a diversidade e o valor cultural e simbólico, para desenvolver unha actitude responsable no marco da sustentabilidade.

Palabras clave

Desenvolvemento sostible. Medio ambiente. Paisaxe

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Empregar ferramentas gráficas que permitan representar o espazo: cartografía, fotografía, audiovisual.

PARA O PROFESORADO

Desenvolver a comprensión da paisaxe onde vive o alumnado a través do recoñecemento dos seus elementos constitutivos, diversidade natural, cultural, o valor simbólico e a importancia da preservación do territorio e da paisaxe.

Fomentar o estudo e a análise multidisciplinaria da paisaxe, relacionando os coñecementos curriculares das diferentes materias para que sexa, na medida do posible, un proxecto de centro que poña en marcha propostas innovadoras que desenvolvan a capacidade interpretativa sobre os espazos próximos e cotiáns.

Implementar pequenos proxectos de estudo, interpretación e intervención na contorna próxima que, liderados polo alumnado, incorporen a paisaxe como obxecto de aprendizaxe e constitúan unha mellora para a súa posta en valor.

Potenciar o traballo en equipo e a iniciativa persoal, coordinada co profesorado e integrando a participación da comunidade escolar e local no desenvolvemento do proxecto (pais, veciños etc).

Publicar e difundir na rede os mellores proxectos.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Contribución á adquisición das competencias do alumnado

Entre outras, desenvolveranse as seguintes competencias clave:

Competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía (CMCT), a través da identificación dos puntos de interese paisaxístico en cada territorio, dos impactos e a súa repercusión na contorna.

Aprender a aprender (CAA), implementando as metodoloxías activas e participativas empregadas para que o alumnado sexa protagonista da súa propia aprendizaxe (selección do Reto (discusión), corresponsabilidade na planificación, elaboración de argumentarios e definición/resolución de propostas.

Competencia dixital (CD), utilizando as tecnoloxías da información e da comunicación poderá "elaborar documentos dixitais propios adecuados á súa idade", para identificar elementos, conflitos e impactos paisaxísticos na súa contorna.

Comunicación lingüística (CCL), que se adquirirá a través da expresión oral e escrita da lectura e interpretación da paisaxe, da análise crítica da información recollida de de distintas fontes,dos impactos detectados e das propostas de mellora.

Conciencia e expresións culturais (CCEC), a partir da observación directa poderá elaborar propostas creativas de intervención social e cultural (bosquexos, debuxos sinxelos, fotografías, relatos, paisaxes sonoras...) para "comprender que a paisaxe é o resultado dunha complexa interacción de factores naturais e humanos que actúan nun sistema espacial diferenciado".

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Grao de motivación e sensibilización do alumnado polo respecto pola paisaxe e pola sustentabilidade da súa contorna.

6. Grao de desenvolvemento de actividades realizadas a partir dun debate e compromiso do alumnado (RETO) por levar a cabo unha acción de mellora da paisaxe e da sustentabilidade na súa propia contorna.

7. Difusión do traballo realizado polo alumnado no centro, comunidade educativa, fogares e localidade, para transmitir a capacidade de valorar e promover cambios para mellorar a paisaxe e a sustentabilidade da contorna.

# data[].attributes.attachment_link.title
Paisaxe e Sustentabilidade | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Vivenda Instituto de Estudos do Territorio Ámbito: medio ambiente Definición: fornecemento de recursos para comprender e interpretar as paisaxes próximas a través dos seus elementos constitutivos, da súa diversidade e do seu valor cultural e simbólico, para desenvolver unha actitude responsable no marco da sustentabilidade.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza
Secretaría Xeral de Igualdade

Ámbito: igualdade
Definición: prevención da violencia de xénero dentro do ámbito educativo
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato, FP e adultos
Límite de centros participantes: 50

Criterios de selección:

Priorizarase a selección dos distintos colectivos:

1. Centros públicos.

2. Centros que non participasen neste programa con anterioridade.

3. Centros que participasen no programa Relaciona.

Completarase a selección cos seguintes criterios:

1. Representación equitativa das catro provincias

2. Orde de presentación da solicitude a través da aplicación informática

Responsable do programa:
Nome: Begoña Sieiro Negro
Departamento: Secretaría Xeral de Igualdade
Teléfono: 981 957 784
Correo electrónico: begona.sieiro.negro@xunta.es

Xustificación

Nos últimos anos, veñen detectándose moitos casos de relacións de parella entre adolescentes e xente moi nova cunha forte carga de violencia verbal e incluso física. Ademais, estudos recentes como o realizado polo Ministerio de Igualdade e a Universidade Complutense de Madrid amosan que entre a poboación máis nova aínda persisten ideas cargadas de sexismo e que xustifican a violencia.

Polo tanto, cómpre intervir coa poboación máis nova para previr a violencia de xénero e, a escola é o medio ideal para acceder a esa poboación xuvenil e poder introducir valores igualitarios e libres de estereotipos sexistas, así como para facilitarlles pautas para a detección precoz desas situación de violencia de xénero.

Obxectivo xeral

O programa "Por 365 días de respecto e igualdade: prevención da violencia de xénero no ámbito educativo", ten como obxectivo principal proporcionar ás mozas e aos mozos galegos, dende a escola, formación e ferramentas que lles permitan coñecer e recoñecer a violencia contra as mulleres e actuar na súa prevención, fomentando a autoestima, a autonomía, o coñecemento da construción social das súas identidades sexuais e a asignación de roles, o que permitirá traballar na eliminación de estereotipos sexistas e de falsas crenzas.

O programa é un dobre convite para o profesorado: por unha banda para reflexionar en primeira persoa sobre a violencia de xénero, e por outra banda, para compartilo co seu alumnado a través das actividades propostas.

As actividades teñen como primeiro obxectivo proporcionar ao profesorado recursos que dun xeito sinxelo lles facilite coñecer de primeira man que pensan e senten as súas alumnas e os seus alumnos e como o expresan. Abordar a violencia cara ás mulleres pode facerse dende diferentes perspectivas, pero se o que queremos é previr esta violencia, é fundamental indagar nas súas causas e facer ver que a violencia de xénero estea profundamente ligada a un xeito de entender as relacións baseado en mitos, falsas crenzas, malas maneiras de entender o que é un home ou o que é unha muller e o que é unha relación amorosa.

Por isto, nalgunhas actividades propostas nas unidades didácticas de apoio que se poñen ao dispor do profesorado suxírese invitalos a pensar acerca das infinitas maneiras de ser home e de ser muller, de relacionarse preguntando e contestando ao propio desexo, indagando no que significa ser libres.

Palabras clave

Coeducación. Educación Emocional. Educación para a igualdade entre os dous sexos. Non violencia. Solidariedade. Violencia de xénero

Comunicación lingüística. Competencia en aprender a aprender. Competencias sociais e cívicas. Competencias en sentido de iniciativa e espírito emprendedor

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Proporcionar ao profesorado recursos que dun xeito sinxelo lles facilite coñecer de primeira man que pensa e sente o seu alumnado e como o expresan.

Indagar sobre as causas da violencia de xénero.

Recoñecer o profundo vínculo que existe entre a violencia de xénero e a maneira en que entendemos as relacións de parella.

Identificar e recoñecer os mitos, falsas crenzas, relacións tóxicas nas relacións amorosas entre homes e mulleres.

Temporización

A temporización abarcará todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Formación: o programa ofrece dous cursos de formación en materia de igualdade e violencia de xénero a través de PLATEGA: "Abordaxe da violencia de xénero desde o ámbito educativo" (código: 1901016) e "XXI Foro galego de educación en igualdade" (código: 1914001). Estes cursos teñen carácter voluntario para o profesorado participante no programa.

Apoio ao profesorado:

Sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Reforzo e apoio do traballo realizado na aula polo profesorado con obradoiros específicos e outros de coñecemento directo do traballo das e dos profesionais que desenvolven o seu labor cada día con casos de violencia de xénero: forzas e corpos de seguridade, servizos de acollida ás vítimas, órganos xudiciais...

Actividades:

Exposición "Cartas de Amor": exposición gráfica de ilustracións de diversos artistas sobre a violencia de xénero e a mocidade. Xunto coa exposición ofértase un obradoiro práctico que desenvolve unha persoa experta en igualdade e xénero.

"Á Violencia de Xénero...Dille Non!" exposición gráfica ilustrada, dirixida a axudar á mocidade a recoñecer, identificar e rexeitar condutas sexistas e nocivas nas súas relacións.

Obradoiros sobre "Violencia de xénero e o novo contexto dixital", centrados no coñecemento e prevención das novas formas de violencia que xurden no contexto dixital: ciberviolencia de xénero, grooming, sextorsión.

Charla informativa a cargo de persoal da Policía Autonómica sobre a violencia de xénero e as súas manifestacións.

Charla informativa a cargo de persoal dun centro de atención e recuperación a mulleres que sofren violencia de xénero, sobre as consecuencias desta violencia nas mulleres, nos nenos e nas nenas.

Xornada de sensibilización:"A nova escravitude do século XXI: Trata de seres humanos con fins de explotación sexual, outra forma de violencia de xénero".

Espectáculo teatral sobre violencia de xénero.

Curtametraxe "MIÑA", un caso máis de violencia de xénero.

Apoio ás familias: actividades de información e sensibilización sobre o programa "Por 365 días de respecto e igualdade: prevención da violencia de xénero no ámbito educativo", dirixidas ás familias.

Actividade "Lemas contra a violencia de xénero" : unha das actividades finais de cada proxecto será a recollida de lemas contra a violencia de xénero, de entre os cales se seleccionará un lema gañador. Ese lema poderá servir de base para a realización dunha campaña institucional da Xunta de Galicia en contra da violencia de xénero, campaña na que se fará visible a identificación da clase/aula e centro que creou o lema gañador.

Material didáctico: o programa pon ao dispor do alumnado e mais do profesorado unidades didácticas e materiais de apoio (exposicións, cartelería....), que estarán accesibles a través da web: www.mulleresengalicia.org > http://igualdade.xunta.es/

Maleta viaxeira: o CAFI e os distintos CFR dispoñen dun servizo de préstamo para emprestar un recurso bibliográfico con publicacións de interese para traballar a violencia de xénero. Pódese consultar a nova publicaca no Boletín Informativo para obter máis información.

Web de referencia: http://igualdade.xunta.gal/gl/programas/plan-proxecta

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Uso efectivo e eficaz da unidade didáctica e demais recursos postos a disposición dos centros pola Secretaría Xeral da Igualdade.

6. Calidade técnica no deseño, desenvolvemento e avaliación do proxecto.

7. Grao do valor que se lle dá á consideración da educación para a igualdade entre mulleres e homes como elemento organizador dos procesos de ensino-aprendizaxe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Por 365 días de respecto e igualdade | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza Secretaría Xeral de Igualdade Ámbito: igualdade Definición: prevención da violencia de xénero dentro do ámbito educativo Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato, FP e adultos Límite de centros participantes: 50 Criterios de selección: Priorizarase a selección dos distintos colectivos: Centros públicos.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicos e Xustiza
Secretaría Xeral de Igualdade

Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria

Ámbito: igualdade
Definición: visibilización e empoderamento das mulleres como pezas fundamentais do desenvolvemento da sociedade galega
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO, bacharelato, ciclos e adultos
Límite de centros participantes: 50

Criterios de selección:

Priorizarase a selección dos distintos colectivos:

1. Centros públicos.

2. Centros que imparten a materia de libre configuración "Igualdade de Xénero" en 1º ou 2º da ESO.

3. Centros que desenvolvan algunha outra acción con temática de igualdade.

4. Grao de innovación proposto no proxecto.

Responsable do programa:
Nome: Mª Luz González González / Begoña Sieiro Negro
Departamento: Secretaría Xeral de Igualdade / Asesoría de Igualdade
Teléfono: 981 545 360 / 981957784
Correo electrónico: maria.luz.gonzalez.gonzalez@xunta.gal / begona.sieiro.negro@xunta.es

Xustificación

Logo do camiño na loita pola igualdade de dereitos entre os homes e as mulleres na sociedade do século XIX, cómpre afondar neste empeño recoñecendo os valores e as achegas das mulleres á innovación cultural, científica e intelectual e situalas nos contextos que lles tocou vivir. Para esta tarefa é esencial descubrir aspectos esquecidos e que nos axuden a comprender máis profundamente o que significaron.

Obxectivo xeral

O programa "Donas de si" ten como obxectivo principal visibilizar e pór en valor a participación e produción das mulleres como pezas fundamentais na configuración e no desenvolvemento da sociedade galega contemporánea, de xeito que se recoñeza o seu papel político, social, artístico, científico e cultural e se supere a visión tradicional que presenta as súas achegas como puramente anecdóticas ou secundarias. Para conseguilo proponse realizar unha aproximación de conxunto, que teña en conta a variable de xénero, a figuras relevantes (atendendo especialmente as figuras esquecidas ou ocultas) da nosa historia para construír e divulgar a memoria histórica feminina de Galicia.

O traballo dos centros neste programa pódese centrar nos seguintes aspectos:

coñecemento e divulgación de mulleres relevantes na historia

coñecemento e divulgación de mulleres relevantes na actualidade

coñecemento e divulgación do labor das mulleres do contorno do alumnado

Palabras clave

Coeducación. Educación para a igualdade entre os dous sexos. Empoderamento. Muller e ciencia. Orientación vital e profesional libre de estereotipos

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Recoñecer os valores e as achegas das mulleres á innovación cultural, científica e intelectual e situalas nos contextos que lles tocou vivir para poder descubrir aspectos esquecidos e mais para axudarnos a comprender máis profundamente o que significaron.

Analizar as funcións das mulleres na historia a través dos libros de texto.

Reflexionar sobre os avances na conquista de novos ámbitos de presenza para as mulleres e para os homes.

PARA O PROFESORADO

Dotar as xeracións actuais de referentes femininos que ofrezan usos e valores onde teña cabida a igualdade entre mulleres e homes e que sexan de utilidade na construción de proxectos vitais libres de condicionantes de xénero.

Promover a educación en igualdade entre a comunidade educativa co fin de alcanzar un clima de centro libre de actitudes discriminatorias.

Introducir a perspectiva de xénero naqueles aspectos que incidan na elección do futuro profesional do alumnado.

Favorecer o desenvolvemento de actitudes e comportamentos que contribúan a eliminar actitudes sexistas e a evitar os prexuízos e estereotipos de xénero.

Incentivar as alumnas na elección de estudos en áreas científico-técnicas.

Contribuír á orientación vital e profesional libre de estereotipos.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Promover accións en materia de educación en igualdade.

Participar activamente na visibilización do traballo das mulleres na comunidade educativa de referencia do alumnado.

Achegar testemuño e experiencia persoal das traxectorias vitais e profesionais de persoas que rompan cos roles de xénero.

Metodoloxía recomendada

Os proxectos deberán desenvolver un proxecto aberto que redunde na visibilización e posta en valor dos traballos das mulleres. Para desenvolver este proxecto aconséllase abordar as seguintes fases:

identificación do ámbito de estudo: mulleres da comarca, mulleres na ciencia, mulleres na arte...

investigación: traballo de campo para coñecer o ámbito de estudo

análise: reflexión sobre o tema

divulgación dos traballos

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Para o desenvolvemento dos proxectos os centros contarán cos seguintes recursos:

Formación para o profesorado: a formación ten carácter voluntario; o profesorado participante terá preferencia no proceso de selección dos cursos ofrecidos por Igualdade a través de PLATEGA:

Referencia: G1901046 Estratexias para a promoción da igualdade no ámbito educativo.

Referencia: G1901057 Orientación, titoría e construción da identidade libre de estereotipos de xénero.

Material didáctico: poderase utilizar o material didáctico elaborado pola Secretaría Xeral de Igualdade:

unidades didácticas:

material multimedia (xogos educativos):

Obradoiros de corresponsabilidade

Iguais ante todo, Iguais para todo

Misión Eos. A igualdade xoga.

guías coeducativas:

exposición fotográfica en préstamo coas imaxes galardoadas co Premio "María Josefa Wonenburguer". Neste premio recoñécese as mulleres que dedican a súa vida profesional a algún campo específico do ámbito STEM.

dicionario sobre coeducación: ligazón.

linguaxe coeducativa:

Maletas viaxeiras: a Secretaría Xeral de Igualdade e a Rede de Formación disporán de maletas viaxeiras con publicacións de interese para traballar a temática da igualdade en infantil/primaria e secundaria/bacharelato. O CAFI e os distintos CFR dispoñen dun servizo de préstamo para este recurso bibliográfico. Pódese consultar a nova publicada no Boletín Informativo para obter máis información.

Criterios de avaliación da memoria final
Nota informativa: todos os criterios específicos de avaliación da memoria serán valorados tendo en conta que se suspendeu a actividade lectiva presencial dende o 13 de marzo debido á situación de emerxencia de saúde pública causada pola COVID-19. Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Uso efectivo e eficaz da unidade didáctica e demais recursos postos ao dispor dos centros pola Secretaría Xeral da Igualdade.

6. Calidade técnica no deseño, desenvolvemento e avaliación do proxecto.

7. Grao do valor que se lle dá á consideración da educación para a igualdade entre mulleres e homes como elemento organizador dos procesos de ensino-aprendizaxe.

# data[].attributes.attachment_link.title
Donas de si | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicos e Xustiza Secretaría Xeral de Igualdade Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria Ámbito: igualdade Definición: visibilización e empoderamento das mulleres como pezas fundamentais do desenvolvemento da sociedade galega Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO, bacharelato, ciclos e adultos Límite de centros participantes: 50 Criterios de selección: Priorizarase a selección dos distintos colectivos: Centros públicos.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución responsable:

Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza
Dirección Xeral de Relacións Exteriores e coa Unión Europea
Subdirección Xeral de Cooperación Exterior

ONGD: InteRed Galicia

Ámbito: Equidade e igualdade
Definición: DE ÍTACA A ÁVALON: Da igualdade na educación á coeducación para a transformación social e polo dereito a una vida libre de violencias machistas

Temporalización: outubro 2019 - xuño 2020.
Alumnado ao que vai dirixido: alumnado de 1º, 2º da ESO e FP básica
Límite de centros participantes: tres

Criterios de selección:

1. Seleccionaranse os centros educativos que xa teñan traballado con Intered Galicia en anos anteriores.
2. Priorizaranse centros educativos de contornas rurais próximas a localización da sede de Intered.
3. Priorizarase a disposición do centro para dar continuidade ao proxecto en vindeiros anos (un total de 3).
4. Priorizaranse os centros nos que participe un número alto de alumnado e profesorado.
Persoas responsables:
Raquel López Fernández e Ángela Fraga María. Técnicas de Proxectos de InteRed Galicia.

Tlf: 693537279 // 981587966

correo: Galicia@intered.org

Xustificación

DE ÍTACA A ÁVALON: Da igualdade na educación á coeducación para a transformación social e polo dereito a una vida libre de violencias machistas.

Ítaca é a illa grega á que Homero pretende regresar tras a súa travesía e onde é agardado pola súa muller. Á espera. É tamén onde se di que habitaban as ninfas, resgardadas en covas. Pero Ítaca é unha illa onde os que a habitan din que non son felices, que hai desigualdades e incluso non se tratan todo o ben que poderían.

Ávalon é a illa lexendaria da mitoloxía celta, onde prima o estudo, o ben colectivo e intercambio de ideas e diálogo, a liberdade dos corpos e a alegría. Nela, habitan mulleres e homes entregadas a esta filosofía de vida, creando un microcosmos de paz e equidade.

Esta é a viaxe que propoñemos. Pasar dunha igualdade na educación, incorporada coma se dunha ninfa se tratase, á coeducación no sentido máis pleno e integral da palabra. Unha coeducación que avogue pola deconstrución e reconstrución das identidades, dende os afectos e os coidados, identificando violencias machistas na nosa vida cotiá e con novas formas de relacionarnos a fin de sermos máis iguais e libres.

Non é esta unha viaxe fácil nin rápida. É por iso que nos propoñemos facela con calma, cun horizonte temporal de tres anos e facendo varias "escalas". Os lugares nos que iremos recalando son significativos porque son lugares de nacemento dalgunhas mulleres representativas e que nos serven de referentes. Da man delas, viaxaremos dende diferentes vilas galegas a outras vilas de Bolivia, Guatemala e República Dominicana.

O proxecto "De Ítaca a Ávalon" pretende abrir un novo proceso de Educación para o Desenvolvemento e a Cidadanía Global pensado desde a Coeducación, nun horizonte a tres anos. Farase especial incidencia en poñer en práctica a corrente da coeducación nos diferentes espazos educativos nos que se vai traballar. En palabras de Marina Subirats (1988): "A coeducación expón como obxectivo a desaparición dos mecanismos discriminatorios, non só na estrutura formal da escola, senón tamén na ideoloxía e na práctica educativa. O termo coeducación xa non pode simplemente designar un tipo de educación no que as nenas fosen incluídas no modelo masculino, tal como se propuxo inicialmente. Non pode haber coeducación se non hai á vez fusión das pautas culturais que anteriormente se consideraron específicas de cada un dos xéneros."

Dende o marco da Axenda 2030 dos Obxectivos de Desenvolvemento Sustentábel (ODS), este proxecto poñerá o foco en desenvolver dous destes ODS. O obxectivo 5, concretado na meta 5.2, está relacionado directamente coa coeducación: é importante eliminar todas as formas de violencia contra as mulleres e as nenas nos ámbitos público e privado, incluídas a trata e a explotación sexual, entre outros tipos de explotación. Esta segue sendo unha materia pendente a nivel mundial, incluso nos nosos contextos máis próximos onde se ben as rapazas conseguiron igualdade de acceso e oportunidades en contextos educativos, aínda non superamos as brechas de participación, discriminacións, sexismo, acoso, etc. Estas violencias machistas condicionan e afectan non só as vidas das mulleres e nenas, senón tamén dos nenos e homes que non teñen masculinidades hexemónicas. O obxectivo 4, na súa meta 4.7, especifica a necesidade, de aquí a 2030, de asegurar que todos os alumnos/as adquiran os coñecementos teóricos e prácticos necesarios para promover o desenvolvemento sustentable, entre outras cousas, mediante a educación para o desenvolvemento e os estilos de vida sustentables, os dereitos humanos, a igualdade de xénero, a promoción dunha cultura de paz e non violencia, a cidadanía mundial, a valoración da diversidade cultural e a contribución da cultura ao desenvolvemento sustentable. No primeiro ano a proposta irá enfocada a identificar e sensibilizar sobre as desigualdades sociais existentes na nosa sociedade.

Obxectivo xeral

Promover unha cidadanía galega crítica, responsábel e comprometida coa erradicación das desigualdades sociais e especialmente coa promoción de sociedades libres de violencias machistas (ODS 4 y ODS 5), dende a coeducación.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

· Construír un clima de confianza e seguridade na aula.

· Desenvolver destrezas e habilidades para a escoita empatía, resolución de conflitos para a paz.

· Adquirir conciencia crítica para analizar as desigualdades sociais existentes nas nosas contornas.

PARA O PROFESORADO

· Construír un clima de confianza e seguridade na formación do profesorado e no acompañamento ao proceso.

· Adquirir novas metodoloxías socio-afectivas e incluír estas ferramentas no desenvolvemento do quefacer docente na aula.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

· Participar no proceso educativo de crecemento persoal e social acompañando o desenvolvemento dos/as seus fillos/as.

Palabras clave

Coeducación. Equidade e Igualdade de xénero. Xustiza social. Educación para Desenvolvemento e a Cidadanía Global.

Metodoloxía recomendada

Para levar a cabo o proxecto, empregarase unha metodoloxía que vincula a formación e a acción e que bebe da Educación Popular. Trátase dunha corrente pedagóxica desenvolvida en América Latina que entende a educación coma un proceso participativo e transformador, coma un xeito de construír procesos de xeito colectivo, dende a integración do educativo e o político. Por tanto, entende que os procesos educativos van máis aló da adquisición de contidos e propón a liberación e transformación das persoas e os grupos, outorgándolle á educación unha función emancipadora.

De forma máis concreta, neste proxecto apostarase por empregar a metodoloxía en Ludopedagoxía, na que InteRed xa dispón de bagaxe ( Ligazón). A Ludopedagoxía céntrase no xogo como vehículo transformador e propón recuperar e valorar o xogo para, a partir deste ensaio vivencial, construír outras formas de coñecer e investigar a realidade, que nos enriquezan a mirada, a análise crítica, as rutas de transformación e o descubrir doutros mundos posíbeis.

Outra metodoloxía a empregar durante o proxecto será a que se desenvolva ao abeiro da nova campaña institucional de InteRed: "Jóvenes desmontando el patriarcado". Esta metodoloxía socioafectiva implementarase a través da formación destinada ao profesorado.

Temporización

A temporización do proceso nos centros escolares irá dende o mes de novembro ata xuño, tendo en conta as necesidades e realidades de cada centro.

Actividades e recursos

Obradoiros co alumnado: 12-15 sesión continuas e progresivas con cada aula participante, no que se fortalecerán coñecementos, habilidades e actitudes para actuar contra as desigualdades sociais con enfoque de xénero. Esta proposta desenvolverase en 3 anos consecutivos con temáticas ben definidas para cada curso:

Primeiro ano: coeducación emocional e metodoloxías socioafectivas. Para poder desenvolver competencias sociais, faise necesario primeiramente facer un traballo máis persoal e introspectivo, onde o alumnado se coñeza a sí mesmo/a, coñeza as emocións e como lle afectan, como poder xestionalas para o seu propio benestar e para unha mellora de vida en comunidade.

Segundo ano: educación afectivo-sexual / violencias de xénero e bo trato. Facer fincapé na educación afectivo-sexual do alumnado é unha garantía na prevención das violencias e no coidado e desenvolvemento do bo trato como a mellor forma de relacionamento humano.

Terceiro ano: análise da realidade con perspectiva de xénero / activismos. Unha vez que as persoas temos desenvolto internamente o autocoñecemento emocional, o bo trato e unha sexualidade saudable, pódese dar un paso máis e traballar co alumnado na corresponsabilidade social. Analizar as necesidades das súas realidades máis próximas e articular propostas nas que o alumnado (acompañado do profesorado do centro) sexa protagonista dos cambios que podería facer.

Paralelamente a este proceso co alumnado, o profesorado titor de cada aula participará nas sesións, e ao final de curso deseñará e dinamizará, co acompañamento de InteRed se é preciso, dúas sesións (como mínimo) conectadas coas necesidades que detecten ao longo do desenvolvemento do proxecto.

Acompañamento do profesorado no proceso e de cara a preparación de, polo menos dúas actividades, ao final do proxecto, para dar continuidade ao traballo feito durante todo curso.

Formación do profesorado: "Mocidade desmontando o patriarcado. Metodoloxía para o empoderamento xuvenil na prevención de violencias machistas" (G1901075). Formación na metodoloxía propia da nova Campaña de InteRed: "Jóvenes desmontando el patriarcado", destinada a profesorado e persoal educador para desenvolver e mellorar competencias que lles permitan impulsar a coeducación na súa práctica educativa e así poder xestionar as dificultades derivadas das desigualdades de xénero e sociais.

Web de referencia, presenza nas redes Outras webs de interese Bibliografía de referencia

Coeducación afectivo-emocional e sexual. Xunta de Galicia. Ligazón

VILLAR, M., MÉNDEZ-LOIS, M. J. e BARREIRO, F. (2017). "Inclusión da perspectiva de xénero na Educación Secundaria Obrigatorio: o mito do amor romántico 2.0 a exame" en A. González Penín, E. Aguayo Lorenzo e A. J. López Díaz (Eds). Actas da V Xornada Universitaria Galega en Xénero. Transformando desde a Universidade, 139-148. Vigo: Servicio Publicacións da Universidade de Vigo. (ISBN: 978-84-8158-766-1)

Dotación da que debe dispor o centro (esixencia do programa).

Aula grande e libre para realización dos obradoiros.

Produto final

As propostas de produto final serán de carácter aberto, atendendo ao proceso que vaia desenvolvendo cada grupo aula:

· Decálogo de aprendizaxes de coeducación emocional.

· Xornada de construción de xogos coeducativos.

· Análise do mapa escolar (con perspectiva de xénero) dende a ocupación dos espazos.

· Mural artístico avaliativo.

Criterios da avaliación
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Grao de coñecemento e habilidades facilitados ao profesorado para a incorporación da EpD no centro educativo a través da metodoloxía: "Jóvenes desmontando el patriarcado".

6. Grao de participación e conciencia crítica desenvolvida co alumnado ao longo das sesións.

7. Grao de participación e creación das sesións do profesorado titor participante.

# data[].attributes.attachment_link.title
De Ítaca a Ávalon (NOVIDADE NO CURSO 2019/20) | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución responsable: Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza Dirección Xeral de Relacións Exteriores e coa Unión Europea Subdirección Xeral de Cooperación Exterior ONGD: InteRed Galicia Ámbito: Equidade e igualdade Definición: DE ÍTACA A ÁVALON: Da igualdade na educación á coeducación para a transformación social e polo dereito a una vida libre de violencias machistas Temporalización: outubro 2019 - xuño 2020.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza
Dirección Xeral de Relacións Exteriores e coa Unión Europea
Subdirección Xeral de Cooperación Exterior

ONGD: Solidariedade Internacional de Galicia, Educo e Agareso

ACPP: Asemblea de Cooperación pola Paz.

Ámbito: educación en valores e solidariedade
Definición: proxecto de intervención socioeducativa de concienciación sobre as desigualdades globais (pobreza, medioambiente, xénero, migración, etc) que traballa o coñecemento, as actitudes/valores e as habilidades para exercer comportamentos responsables nas nosas actuacións diarias. Todo aquel profesorado interesado en coñecer esta iniciativa, poderán solicitar reunións presenciais no seu centro coa coordinadora do proxecto. Ligazón.
Temporización: novembro 2019 - maio 2020
Tipo de centros aos que vai dirixido: públicos e concertados
Alumnado destinatario: alumnado de 1º, 2º, 3º e 4º ESO e dos ciclos de formación profesional de grao medio e superior
Límite de centros participantes: 7

Criterios de selección:

1. Seleccionarase o proxecto no que participe o maior número de alumnado.

2. Priorizarase a disposición do centro para concentrar os horarios dos grupos participantes e así facilitar o acompañamento e mellorar a eficacia e a eficiencia.

3. Priorizarase a concentración xeográfica entre os centros que se presenten e así mellorar o acompañamento e facilitar a formación de sinerxía entre eles.

4. Priorizaranse aqueles proxectos onde o profesorado imparta docencia co alumnado directamente destinatario.

Persoa responsable:
María J. Caride Delgado
Técnica de educación Solidariedade Internacional de Galicia
Tlf. 981243506/626913681
correo: sensibilizacion@solidaridadgalicia.org

Xustificación

A pesar dos progresos acadados cos Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio (2000-2015), aínda queda moito por facer. Millóns de persoas seguen vivindo en situación de extrema pobreza e as desigualdades sociais non deixan de aumentar. Consideramos que é necesario concienciar e implicar as novas xeracións na nosa responsabilidade cara a un mundo máis xusto e equitativo, de aí a nosa iniciativa.

É preciso contribuír a unha boa educación, entendida esta coma unha síntese do coñecemento, da comprensión, do saber facer e a capacidade de convivir cos outros, para así superar a pobreza e a iniquidade que afecta a millóns de persoas no noso planeta. Esa educación tradúcese na Educación para unha Cidadanía Global (EDCG). Trátase dun concepto amplo, dinámico, suxeito a múltiples connotacións e definicións e que non debería considerarse como un aspecto puntual do currículo ou dunha actividade formativa, senon coma un paradigma pedagóxico ligado á educación para a paz, a interculturalidade ou os dereitos humanos. En consecuencia, consideramos a EDCG coma un proceso, non coma un fin. Destacamos o seu carácter sociopolítico, tendo como eixe a xustiza social, do mesmo xeito que busca reflexionar e concienciar sobre as desigualdades planetarias existentes no reparto da riqueza e o poder, das súas causas e consecuencias, así como no papel de todas as sociedades (Norte e Sur) na construción de estruturas máis xustas, poñendo de manifesto o protagonismo da cidadanía na modificación das situacións existentes.

Como organizacións que traballamos neste ámbito dende hai moitos anos, sabemos que a educación ten un desafío: xa non é suficiente observar o contexto sociocultural dende unha educación transformadora, senón que debemos incorporar aos procesos educativos unha visión do mundo global e preparar o alumnado para actuar coa responsabilidade e co compromiso que implica a cidadanía global na súa vida cotiá. O papel que podemos desempeñar as ONGDs neste proceso de ensino é importante, tanto pola nosa experiencia, os nosos coñecementos dos contidos da ED e das ferramentas metodolóxicas innovadoras.

O mundo que queremos quere unir o compromiso que conleva a cidadanía local, moi ligada aos intereses e necesidades próximas, ao compromiso responsable que implica a cidadanía global. Nos nosos discursos sempre defendemos o seguinte "o que ocorre nunha parte do mundo ten consecuencias alén".

Partindo da premisa de que a través da comunicación pódese sensibilizar e transformar se explorará o seu potencial educativo promovendo a reflexión do alumnado sobre a conexión existente entre as realidades locais e as desigualdades globais, concienciando e implicando as novas xeracións na nosa responsabilidade colectiva cara a construción dun mundo máis xusto e equitativo. O fío temático do proxecto serán os Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS), así como experiencias de medios comunitarios vencellados a proxectos de cooperación internacional que serán presentados nas aulas a través de obradoiros de radio e vídeo, así como representacións de pezas do denominado 'teatro da oprimida'. O proceso de intercambio entre as diferentes realidades culminará na visita aos institutos de persoas dos países do cono Sur vencelladas a proxectos de cooperación para o desenvolvemento, e a un acto final destinado ao resto da comunidade educativa e localidade do centro. Alí se amosarán os traballos radiofónicos e de vídeo realizados durante estes meses de traballo.

Obxectivos xerais

Esta proposta pretende achegar o profesorado e o alumnado á realidade dos países empobrecidos e ás dinámicas globais que perpetúan ese empobrecemento, a través dunha proposta educativa baseada na participación e a creatividade. Empregarase o potencial das ferramentas comunicativas (fotografía, vídeo e teatro) para sensibilizar, denunciar e transformar. En definitiva, preténdese fomentar un alumnado e profesorado consciente da interconexión entre realidades locais e dinámicas globais e proporcionarlles apoio no exercicio da súa corresponsabilidade na construción da xustiza social, pasando de meros receptores de contidos a emisores.

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

Facilitar coñecementos e habilidades sobre a Educación para o Desenvolvemento.

Crear un proxecto de carácter artístico arredor dos contidos da Educación para o Desenvolvemento.

Adquirir competencias para facer fronte aos problemas sociais e ambientais.

Analizar os problemas sociais e ambientais locais e a súa incidencia no entorno global e así propoñer alternativas dende o local.

Desenvolver actividades para comunicar os problemas sociais e ambientais identificados na súa contorna próxima.

PARA O PROFESORADO

Facilitar coñecementos e habilidades sobre a Educación para o Desenvolvemento.

Explorar o nivel de coñecemento dos estudantes sobre as problemáticas sociais e ambientais do seu contorno próximo.

Coñecer e empregar ferramentas e recursos pedagóxicos e didácticos relacionados coa Educación para o Desenvolvemento.

Desenvolver estratexias de identificación de problemáticas locais e analizar a súa incidencia no ámbito global.

Desenvolver metodoloxías para o acompañamento das accións e tarefas desenvolvidas polo alumnado.

PARA A COMUNIDADE EDUCATIVA

Xerar espazo de encontro entre os axentes participantes do proxecto.

Implicarse nos proxectos de innovación xerados polo centro.

Devolverlle á comunidade educativa e á súa localidade o traballo feito polo alumnado.

Involucrar os membros da comunidade local na construción dunha sociedade máis xusta e equitativa.

Palabras clave

Comunicación. Cooperación. Desenvolvemento sostible. Igualdade. Solidariedade. Xustiza social.

Temporización

O proxecto comezará nos centros no mes de novembro de 2019 e prevese a súa finalización en maio de 2020.

Actividades e recursos

Formación inicial para os novos centros: ten carácter voluntario; aconséllase a asistencia dunha representación do profesorado e do alumnado participante en cada centro.

Data: novembro

Lugar: sen determinar
Nesta xornada farase unha presentación do proxecto e un diagnóstico inicial do punto de partida de cada centro con respecto ao proxecto.

Asesoramento para o profesorado: acompañamento continuo ao profesorado proporcionándolle toda aquela formación e información necesaria para a realización do proxecto, vía telefónica ou por correo electrónico.

Asistencia no centro (asesoramento, obradoiros...)

Reunións presenciais no centro baixo demanda do profesorado

Obradoiro de introdución ao proxecto. Duración: 100 min. Data prevista: novembro

Obradoiro de audiovisuais e podcasting, incidindo no vídeo e na radio como ferramentas de expresión, denuncia e información. Número de obradoiros: 2. Duración: 100 min. Datas previstas: decembro e xaneiro

A través dunha actividade do denominado Teatro Foro tratarase o tema do xénero e migracións. Duración: 100 min. Data prevista: febreiro

Encontros con colectivos do cono Sur. Visitas aos centros de alumnado de países empobrecidos. Duración: 100 min. Data prevista: abril

Colaboración con axentes externos: potenciarase a relación cos concelllos onde estean situados os centros educativos participantes, para conseguir un traballo de cara o acto final de presentación do proxecto, así como tamén contactarase con aquelas asociacións presentes nos concellos que, segundo o tema tratado en cada acto final, sexa de interese dos centros participantes.

Material didáctico: proporcionarase ao profesorado unha guía didáctica que recolle a información das persoas encargadas de desenvolver os obradoiros, as actividades, recursos materiais necesarios, temporización, etc.

Saídas: nos meses de maio e xuño (flexibilidade segundo as dinámicas dos centros participantes), realizarase o acto de presentación do traballado durante todo o proxecto. Este acto poderá ter lugar no propio centro educativo ou fóra do mesmo. A súa finalidade é a presentación dos produtos finais ao resto da comunidade educativa, así como á cidadanía.

Web de referencia, presenza nas redes:

Blog: ligazón.

Web: ligazón.

Facebook: ligazón.

Canle de YouTube: ligazón.

Flick: ligazón.

Outras webs de interese:

www.cooperaciongalega.org

Kaidara: Experiencias e recursos para unha cidadanía global: ligazón.

Bibliografía de referencia:

Diccionario de Educación para el Desarrollo: ligazón.

El árbol de la experiencia compartida: ligazón.

Guía docente: ligazón.

InteRed: Educación para el desarrollo y la ciudadanía global (EpDCG). Guía para su integración en centros educativos.

Salinas Ramos, Konsue (2014). Acercando la educación para el desarrollo a la escuela. Una mirada internacional, una mirada local.

·Avaliacións e diagnósticos dos traballos radiofónicos e videográficos dos proxectos elaborados en edicións anteriores: ligazón.

Produto final

Produtos radiofónicos e videográficos. Indicamos aquí as ligazóns dos traballos realizados en edicións anteriores:
Escoita o canal O mundo que queremos O mundo que queremos. Youtube.
Criterios específicos para a avaliación das memorias
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4.Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Realizar todas as actividades enmarcadas no proxecto.

6. Nivel de asunción de responsabilidades (coordinación de actividades realizadas no centro, participación activa nas mesmas, etc.) do profesorado no desenvolvemento do proxecto.

7. Grao de participación do alumnado na creación dun proxecto educomunicativo e artístico.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cooperación galega: O mundo que queremos | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Vicepresidencia e Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza Dirección Xeral de Relacións Exteriores e coa Unión Europea Subdirección Xeral de Cooperación Exterior ONGD: Solidariedade Internacional de Galicia, Educo e Agareso ACPP: Asemblea de Cooperación pola Paz.

# data[].attributes.attachment_link.title
Lingua, patrimonio e coñecemento tradicional | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institucións: Presidencia da Xunta de Galicia Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia Instituto da Lingua Galega (Universidade de Santiago de Compostela) Ámbito: normalización lingüística / patrimonio / ciencia e tecnoloxía Definición: fomento e divulgación do coñecemento da cultura patrimonial a través do léxico tradicional Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: ESO, bacharelato e ciclos formativos Límite de centros participantes: 12 centros Criterios de selección: solicitudes en regra 1.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Presidencia da Xunta de Galicia

Axenda para a Modernización Tecnolóxica de Galicia

Colexio Profesional de Enxeñería en Informática de Galicia (CPEIG)

Ámbito: ciencia e tecnoloxía
Definición: Promoción do emprendemento entre as alumnas de secundaria a través das tecnoloxía da información e da comunicación
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: secundaria
Límite de centros participantes: 15

Criterios de selección:

Priorizara a selección dos distintos colectivos:

1. Centros públicos

2. Centros do eido rural ou de contornos desfavorecidos

Completarase a selección cos seguintes criterios:

1. Calidade da proposta presentada

2. Representación equitativa das catro provincias galegas

Responsable do programa:
Nome: Lorena Otero Cerdeira
Departamento: Vicetesourería do Colexio Profesional de Enxeñería en Informática de Galicia (CPEIG)
Teléfono: 609 670 774
Correo electrónico: vicetesoureira@cpeig.org

Xustificación

O 95% de todos os traballos requiren hoxe algún grao de coñecemento das TIC e, segundo a Comisión Europea (CE), na actualidade só o 30% do sector TIC está formado por mulleres. Estas sofren infrarrepresentación en todos os niveis neste sector, sobre todo nos máis decisivos, a pesar do rápido crecemento que experimenta o sector a nivel europeo con cerca de 120.000 novas ofertas laborais anuais. Esta desigualdade é un factor clave na determinación da CE da previsible carencia de máis de 700.000 traballadores especializados en TIC para o ano 2015 en Europa.
As razóns polas que a porcentaxe de rapazas é tan baixo son múltiples, pero entre elas destaca a falta de coñecemento das opcións dispoñibles no mundo das TIC, a falta de modelos próximos e de proxectos divertidos e interesantes no ámbito escolar que teñan unha compoñente de xénero. No proxecto europeo ICT-Go-Girls elaborouse unha metodoloxía de traballo co obxectivo de intentar diminuír esta fenda.

Neste contexto, é necesario que as mulleres sexan parte activa na creación, non só no consumo das tecnoloxías que marcan as nosas vidas. E a solución para que isto suceda a curto prazo non é doada, porque as decisións sobre a orientación académica no ámbito das TIC é algo que vén dende antes da universidade, nos primeiros anos de secundaria. Por iso, o programa "Rapazas emprendedoras nas TIC" está deseñado para ofrecer unha serie de actividades de visualización e participación positiva das mulleres no eido das TIC, ademais de ofrecer vías para a participación das alumnas en accións de creación no ámbito das TIC nas que elas sexan as protagonistas, non simples usuarias.

Obxectivo xeral

O programa "Rapazas emprendedoras nas TIC" ten como obxectivo fomentar o emprendemento das rapazas de secundaria a través das Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC). O programa está relacionado con varias iniciativas a nivel europeo, como o proxecto europeo "ICT-Go-Girls! Promoting Entrepreneurship Among Secondary School Girls through ICT", no que participa a Secretaría Xeral de Igualdade, e o "Girls in ICT Day", promovido pola International Telecommunication Union (ITU) a nivel internacional.

Palabras clave

Competencia dixital. Emprendemento. Igualdade entre os dous sexos. TIC.

Actividades e recursos

Asesoramento: información inicial ao profesorado, cando se precise, para inicio de traballo na aula mediante os materiais desenvolvidos no proxecto "ICT-Go-Girls!" e os xerados polos propios promotores da iniciativa.

Charlas con mulleres relevantes no ámbito das TIC en Galicia nos centros interesados.

Entrevistas virtuais a mulleres relevantes por parte das rapazas dos centros participantes.

Xeración colaborativa de materiais de promoción das TIC nos centros educativos con perspectiva de xénero.

Concurso para grupos de rapazas en idade escolar cara á elaboración dalgún "produto/iniciativa tecnolóxica" durante o curso.

Emprego de ferramentas e contornos TIC seguras para a comunicación e traballo colaborativo virtual.

Material didáctico: pódese atopar na web http://www.ictgogirls.eu/

Visitas específicas a centros tecnolóxicos e institucións vinculadas ás TIC en Galicia.

Asistencia ao evento de celebración do "Día das Rapazas nas TIC", organizado regularmente o terceiro xoves de abril.

Criterios específicos para a avaliación das memorias finais
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Cumprimento dos compromisos aceptados para participar no programa.

6. Implementación de metodoloxías innovadoras no desenvolvemento das actividades realizadas.

7. Consecución dos obxectivos propostos no proxecto.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rapazas emprendedoras nas TIC | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Presidencia da Xunta de Galicia Axenda para a Modernización Tecnolóxica de Galicia Colexio Profesional de Enxeñería en Informática de Galicia (CPEIG) Ámbito: ciencia e tecnoloxía Definición: Promoción do emprendemento entre as alumnas de secundaria a través das tecnoloxía da información e da comunicación Temporización: curso completo Alumnado ao que

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Presidencia da Xunta de Galicia
Axenda para a Modernización Tecnolóxica de Galicia

Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia (CPETIG)

Ámbito: ciencia e tecnoloxía
Definición: promoción do uso da programación como ferramenta para desenvolver as competencias do alumnado.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria, ESO
Límite de centros participantes: 20 centros
Criterios de selección:

Adecuación do proxecto presentado ao programa

Existencia de traballos previos de programación no centro educativo

Profesorado participante con formación en Scratch

Responsable do programa:
Nome: Juan Luis Miguéns Ramos
Departamento: Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia
Teléfono: 630 778 003
Correo electrónico: secretaria@cpetig.gal

Xustificación

As especies exóticas invasoras (EEI) son o segundo factor de perda de biodiversidade a nivel global despois da destrución do hábitat. Divulgar este feito e o coñecemento das EEI é fundamental para logo deseñar actuacións encamiñadas a previr a súa aparición e eliminalas. Que a sociedade en xeral valore o impacto que producen as EEI no medio natural é un aspecto moi importante para controlar a súa propagación.

As especies exóticas invasoras (EEI) son especies foráneas introducidas nun habitat que logran adaptarse ao medio e finalmente colonizalo. As EEI compiten no mesmo espazo coas especies autóctonas ata conseguir desprazalas ou extinguilas. Galicia non está exenta desta problemática na cal atopamos exemplos de EEI nos mamíferos como o visón americano, nos insectos a avespa velutina, nos peixes a perca, americana, carpa, gobio,... e nas aves o papagaio de Kramer.

Segundo a ONU, son a segunda causa de perda de biodiversidade no mundo e, en Europa, unha de cada tres especies está en perigo crítico de extinción por esta crecente ameaza. Ademais dos graves impactos ecolóxicos, este problema supón un custo anual para a Unión Europea de 12.500 millóns de euros ao ano e, por suposto, impactos na saúde cidadá.

O que aprenda o alumnado na escola só será o inicio da súa aprendizaxe, cando menos coas contornas dixitais. Unha plataforma como Scratch está deseñada para permitir a aprendizaxe autónoma do estudante unha vez sexa quen de compartir as súas creacións coa comunidade e aproveitarse do traballo dos demais para desenvolver outras tarefas.

A exploración de novas ferramentas, como o software educativo e a programación, son imprescindibles para levar a cabo o proceso de innovación educativa que permite adaptar o modelo de ensinanza-aprendizaxe ao ritmo que marca a sociedade actual.

O obxectivo é facer que a programación sexa o medio polo que se leva a cabo o proceso de aprendizaxe, que debe estar caracterizado por ter a maior autonomía posible permitindo o desenvolvemento da capacidade creativa do alumnado.

Cada centro participante elaborará e entregará un proxecto centrado na creación de polo menos un produto ideado e programado polo alumnado, mediante a ferramenta Scratch, que presentará, nos prazos establecidos, ao concurso "Deseño de aplicacións informáticas coa ferramenta Scratch".

Os proxectos que se realicen deberán ter unha temática común: As especies exóticas invasoras en Galicia

Os principais obxectivos son:

Coñecer e identificar as diferentes especies exóticas invasoras na nosa contorna.

Comprender o significado de biodiversidade e a complexa relación entre as especies e o ecosistema.

Previr a introdución de especies exóticas invasoras causada principalmente polo escape ou solta intencionada de mascotas no medio natural e modificar os hábitos á hora de adquirilas.

Lembrar a responsabilidade que se adquire cando se merca unha mascota e que se a soltas no medio natural pode supor un risco para a biodiversidade.

Relacionar algunhas especies invasoras coas autóctonas que desprazan

Sensibilizar sobre o comercio das especies exóticas.

Palabras clave

Especies exóticas. Especies invasoras. Programación. Scratch. TIC.

Obxectivos específicos
PARA O ALUMNADO

Entender o pensamento lóxico e os fundamentos da programación.

Desenvolver métodos para solucionar problemas de xeito sistemático, metódico e ordenado.

Desenvolver o hábito de autoavaliar e coavaliar o seu traballo e establecer modificacións para melloralo.

Ter a posibilidade de obter resultados complexos a partir de ideas simples.

Traballar de forma autónoma e ao seu ritmo, en función das súas capacidades e intereses.

Aprender a realizar traballo colaborativo a través do intercambio de coñecemento.

PARA O PROFESORADO

Introducir a programación como recurso na aula para a mellora da capacidade do alumnado nos temas que se van tratar.

Ofrecer flexibilidade para crear leccións conceptuais de xeito visual, que axuden na comprensión de conceptos.

Crear xogos, cuestionarios e titoriais para interactuar co estudante.

PARA O RESTO DA COMUNIDADE EDUCATIVA

Avanzar na comprensión da efectividade e o deseño das TIC para mellorar o aprendizaxe nos centros educativos.

Ampliar as oportunidades de entrar no mundo do deseño e desenvolvemento de aplicacións grazas ás novas tecnoloxías.

Metodoloxía recomendada

O alumnado debe idear o que queren facer, planificar como o van a levar a cabo, realizar, probar e corrixir o proxecto tantas veces como o consideren necesario. Todo isto baixo a supervisión do profesorado, quen guiará o alumnado na realización do seu proxecto e na adquisición de coñecementos.

Nunha proposta de traballo con ou dende a programación pode mesturarse o traballo en papel (analizar o problema e deseñar o algoritmo, división en pasos ou subtarefas...) e o traballo en pantalla (escribir o código, depurar o programa...).

En determinados momentos pódese propoñer exercicios para deseñar o algoritmo de solución como fin en si mesmo, non como medio para chegar a un fin. Deste xeito, o alumnado pon o foco de atención da súa aprendizaxe no proceso e non nas solucións, metodoloxía fundamental cando se traballa con problemas e proxectos abertos, con múltiples solucións válidas. Esta fase corresponde co proceso de traballo habitual na aula e é unha recomendación xenérica de alto valor educativo, aínda que non se vaia programar código.

Importante!: isto non implica que sexa necesario facelo así sempre. Moitos programas interesantes xurdirán mediante un método de exploración e creación non pautado (estratexia heurística).

Temporización

O programa ten unha temporización anual.

Cómpre que os centros estean pendentes da convocatoria do concurso "Deseño de aplicacións informáticas coa ferramenta Scratch" ao que deberán presentar como mínimo un proxecto e cuxo prazo de inscrición rematará no mes de xuño.

Actividades e recursos

Produto final

O proxecto final será un videoxogo, historia interactiva, relato ou calquera outro produto que teña sido desenvolvido coa ferramenta Scratch.

Cada centro participante, de entre os proxectos elaborados polo alumnado, escollerá e presentará un mínimo de un proxecto e un máximo de tres, que deberá compartir publicamente na web https://scratch.mit.edu/ (Deberase reflectir na memoria as URL dos proxectos presentados). Así mesmo, cada centro deberá presentar como mínimo un proxecto ao concurso "Deseño de aplicacións informáticas coa ferramenta Scratch" accesible a través da web http://aprendoprogramando.cpetig.gal/ , antes do 7 de xuño de 2020.

Os proxectos que se realicen deberán ter como eixe común o " As especies exóticas invasoras en Galicia ".

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e crea entre todos unha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Deseño: emprego de traballo artístico orixinal (fondos, interfaces...)

6. Adecuación ao tema: comprensión de conceptos da temática proposta, desenvolvéndoos e relacionándoos con outros conceptos.

7. Orixinalidade: mostra da temática proposta dende unha perspectiva nada convencional e cunha posta en escena orixinal.

# data[].attributes.attachment_link.title
Aprendo programando | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Presidencia da Xunta de Galicia Axenda para a Modernización Tecnolóxica de Galicia Colexio Profesional de Enxeñaría Técnica en Informática de Galicia (CPETIG) Ámbito: ciencia e tecnoloxía Definición: promoción do uso da programación como ferramenta para desenvolver as competencias do alumnado.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería do Medio Rural
Dirección xeral de Ordenación forestal

Definición: participación dos escolares na protección do medio natural fronte aos incendios forestais.
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: primaria e ESO
Límite de centros participantes: 13
Criterios de selección:

1. Distribución territorial equitativa de acordo coa organización dos distritos forestais.

2. Centros educativos no medio rural.

3. Centros educativos en Zonas de Alto Risco de incendio (ZAR).

4. O programa priorizará proxectos que consigan o obxectivo de incrementar a concienciación da poboación fronte aos incendios.

Responsable do programa:
Nome: Concepción García Redondo
Departamento: Subdirección Xeral de Prevención e Defensa contra os Incendios Forestais
Teléfono: 981 546 058
Correo electrónico: concepcion.garcia.redondo@xunta.es

Obxectivo xeral

O obxectivo do programa é fomentar a participación activa e responsable dos escolares na protección do medio natural fronte aos incendios forestais, permitindo que tomen conciencia dos valores dos bosques, o seu uso sostible e a contribución á protección da biodiversidade.

O programa centrarase en incrementar a concienciación sobre os incendios forestais e a súa influencia sobre o equilibrio ecolóxico, as perdas que supón en canto á diminución da biodiversidade, da capacidade produtiva do monte e da calidade das augas, do ocio...

Palabras clave

Incendios forestais. Medio ambiente. Recursos forestais

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar.

Actividades e recursos

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Número e calidade das actividades relacionadas co programa que foron desenvolvidas durante o curso.

6. Grao de cumprimento do programa con relación aos compromisos presentados na memoria inicial.

7. Nivel de calidade do traballo final.

# data[].attributes.attachment_link.title
O monte vivo | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería do Medio Rural Dirección xeral de Ordenación forestal Definición: participación dos escolares na protección do medio natural fronte aos incendios forestais. Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: primaria e ESO Límite de centros participantes: 13 Criterios de selección: Distribución territorial equitativa de acordo coa organización dos distritos forestais.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Institución:

Consellería do Medio Rural
Servizo de Montes Veciñais en Man Común e Estruturas Forestais

Ámbito: medio ambiente
Definición: promoción do debate arredor dos temas forestais e concienciación da importancia do monte en Galicia
Temporización: curso completo
Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO, bacharelato e FP da familia forestal
Límite de centros participantes: 36 centros, ata un máximo de 9 equipos por cada provincia
Límite á participación dentro de cada centro: máximo 2 equipos por centro

Criterios de selección: solicitudes en regra

1. Centros situados en concellos eminentemente rurais ou semiurbanos.
2. Prioridade para os centros que impartan as materias de Oratoria, Paisaxe e Sustentabilidade.
3. Orde de entrada
Persoas responsables:
Nomes: Carlos González Andrés e Margarita Gómez Folgueira
Departamento: Servizo de Montes Veciñais e Estruturas Forestais
Teléfono: 981 546 129 e 881 997 668
Correo electrónico: servizo-montesvecinais.cmrm@xunta.gal

Xustificación

En Galicia existen ao redor de 1.300.000 ha de monte cuxa propiedade ostentan 675.000 familias, ás que se suman outras 700.000 ha de monte veciñal en man común, cuxa titularidade corresponde a unhas 190.000 familias a través das comunidades veciñais das que forman parte.
Son dous terzos da superficie galega cunha gran repercusión sobre a economía do medio rural e sobre a competitividade do sector industrial forestal de Galicia. Polo tanto, unha adecuada xestión dos montes é clave para o desenvolvemento da sociedade galega.

Por outra parte, os montes son tamén o escenario no que se desenvolven multitude de servizos que demanda o conxunto da cidadanía (servizos ambientais que prestan os montes pero que non remuneran aos propietarios) tales como conservación da biodiversidade, actividades de lecer, control da erosión e dos riscos hidrolóxicos etc, o que é unha fonte de conflitos cuxas respostas son complexas.

Nun futuro máis ou menos próximo, o alumnado que se atopa na actualidade en idade escolar deberá asumir a responsabilidade de xestionar estes montes e poñelos a producir. É unha gran responsabilidade polas repercusións sobre a economía galega, ademais dos beneficios indirectos que os montes lle proporcionan á sociedade. Dado que o ciclo produtivo no sector forestal é moi longo, considérase importante que o alumnado se conciencie do reto que deberá afrontar no futuro e comece a preocuparse pola xestión que están a facer os seus maiores deses montes cuxa xestión herdarán.

Para todo isto empregarase a ferramenta do diálogo e o debate que tan útil resulta para todo tipo de resolución de conflitos.

O programa contribuirá ao desenvolvemento de, practicamente, todas as competencias básicas como a competencia lingüística (expresión oral e escrita; e compresión oral e escrita); a competencia matemática, xa que en todos os debates manexan datos e porcentaxes que avalan a súa argumentación; tratamento da información e competencia dixital; a competencia social e cidadá que contribúe á convivencia dado que o traballo se realiza en equipo; a competencia cultural e artística dado que nos debates se esixe o emprego de figuras estilísticas e capacidade de retórica; a competencia para aprender e iniciativa persoal ao mesmo tempo que fortalecen a súa autoestima e confianza en si mesmos, exploran de maneira crítica os diferentes puntos de vista sobre o monte galego e o seu futuro e traballan conforme a un liderado comunicativo e de coñecemento.

Ademais das anteriores competencias descritas, preténdese fomentar a competencia en ciencia e en conciencia polo tema desenvolvido.

Posibles temas para o debate:

Obxectivos xerais

Os obxectivos do programa son:

Os debates na fase de debate provincial levaranse a cabo nos propios centros educativos que actúen como equipos locais.

Os equipos visitantes deberanse desprazar ata eles.

A sala de debate que deberá contar con :

Medios propios para desprazar os equipos participantes na provincia ou no caso de chegar á final, a Santiago de Compostela.
EXPLICACIÓN DO DEBATE: Lingua
A lingua empregada tanto nas actividades escritas coma nos debates dialécticos será indistintamente o galego e o castelán.
Características
Os contendentes. Nos debates enfrontaranse dous equipos, formado cada un deles, por un máximo de catro membros e, excepcionalmente, por un mínimo de dous. Ademais, é indispensable a presenza dun representante. Entre os membros do equipo escolleranse dous oradores ou oradoras que realizarán as intervencións retóricas nas súas diferentes quendas: exposición inicial, refutacións e conclusións. Será decisión do equipo o seu modo de intervención, pero sempre participarán dúas persoas oradoras en cada debate. A persoa representante entregará á presidencia do tribunal de cada debate un escrito (folla de equipo) cos nomes dos membros do equipo, especificando a función de cada un deles (as dúas persoas oradoras e as encuestadoras), antes de empezar cada debate. As follas de equipo de ambos os equipos serán engadidas ás actas ao final do debate. O representante situarase na sala de debate, durante o seu transcurso, preto do seu equipo podendo comunicarse con el (ou viceversa) mediante notas escritas ou ben verbalmente sen que en ningún momento se entorpeza a marcha normal do debate e sen molestar as persoas oradoras.
Procedemento
Sorteo das posturas a favor e en contra. A postura A FAVOR será a que comece o debate

Tempo preparación : 5 minutos

As quendas de participación dos equipos durante os debates seguirán esta orde:

* AF (A Favor) Exposición Inicial: 5 minutos

* EC (En Contra) Exposición Inicial: 5 minutos

* AF 1ª Refutación: 4 minutos

* EC 1 ª Refutación: 4 minutos

* AF 2 ª Refutación: 4 minutos

* EC 2 ª Refutación: 4 minutos

* EC Conclusións: 3 minutos

* AF Conclusións: 3 minutos

Duración total do debate: 32 minutos
Interpelacións
Os encuestadores poden interpelar a un orador ou oradora do equipo contrario durante a súa exposición, coa intención de realizar observacións, preguntas ou comentarios. Solicitará a palabra erguendo a man. Durante a exposición inicial e as conclusións, as persoas oradoras non poderán ser interrompidas. As interpelacións só poderán realizarse nas quendas de refutación. Tampouco será posible realizar interpelacións durante o último minuto da intervención do/a refutador/a de cada refutación, xa que é o denominado "minuto protexido". O orador/a-refutador/a contará con liberdade para conceder a palabra e para responder ou non. O cronómetro non parará, así que tanto a interpelación (que non poderá durar máis de 15 segundos) como a resposta, contarán como tempo de intervención do orador ou oradora.

Material utilizado en cada debate

a) Material complementario. Para complementar a súa exposición oral, os equipos poderán empregar o material que consideren necesario, sempre e cando se axuste ás dispoñibilidades técnicas da sala de debate. Estas dispoñibilidades serán comunicadas aos equipos con antelación suficiente. O tempo non se parará en ningún caso pola utilización de material de apoio. Isto é, a disposición de transparencias, diapositivas, vídeos etc... contarán como tempo de intervención.

b) Notas: Durante as exposicións, as persoas oradoras poden recibir apoio do seu equipo en forma de notas. Ningún dos compoñentes do equipo se erguerá dirixíndose ao atril, senón que será sempre o orador ou oradora o que se achegue á mesa. En ningún caso os compoñentes do equipo ou do xurado poderán recibir información do público asistente na sala durante o debate.

c) Relación de evidencias: Os equipos deben dispoñer durante o debate de evidencias de todos os datos conseguidos na investigación. Así, se o equipo contrario solicita a verificación dun dato durante o debate, demostrarán a súa autenticidade antes de que remate o encontro dialéctico. Se esa evidencia non se atopa na documentación que dispón o equipo e non consegue atopala polos seus propios medios, quedará a criterio do xurado a consideración dese dato como falso.
Criterios avaliación, sistema de puntuación e penalización nas fases de debate:
O xurado decidirá en cada debate cal foi o equipo que defendeu con máis solvencia a súa tese, e iso porase por escrito na acta do debate. Para isto, cada membro do xurado cubrirá un documento que formará parte da acta, no que se detallan os criterios de avaliación nos que baseará a súa decisión, establecendo cal foi o equipo que cumpriu mellor cada un deles. Rematado o debate, sumaranse os puntos de cada xuíz e restaranse os que procedan de sancións; obterase así o veredicto do xurado.
2. Sistema de puntuación: Fase clasificatoria provincial:
Os equipos pertencentes a cada provincia debaterán entre si. Con todo, en función do número de equipos repartiranse en 1, 2 ou 3 grupos e os gañadores de cada un competirán entre eles. En cada debate participará un grupo impar de xuíces/zas que, rematado o debate, sumarán as puntuacións que lle outorgaron a cada equipo e restarán as sancións. O equipo que obteña a maior suma de puntos será o que gañe o debate. Para pasar á seguinte fase terase en conta, en primeiro lugar, o número de debates gañados, colocándose nos primeiros postos aqueles que superaran máis encontros.

En caso de empate, atenderase aos seguintes criterios

1. Maior número de debates gañados

2. Suma total da puntuación obtida polo equipo nos debates

3. Menor número de faltas graves

4. Menor número de faltas leves

5. Resultado dun debate de desempate
Fase autonómica:
Celebrarase en Santiago de Compostela entre os equipos gañadores por provincias. De haber 4 equipos realizarase un proceso eliminatorio de semifinais sobre o tema 1 e final sobre o tema 2; de haber 3 equipos, realizarase unha liga entre todos eles; de haber só 2 equipos realizarase un dobre debate sobre os dous temas.
3. Criterios de avaliación
Para valorar a actuación de cada equipo, os xuíces empregarán diversos criterios de avaliación que afecten:
Oradores/as
Comezos cativadores. Finais impactantes. Orde e coherencia

Linguaxe variada e apropiada. Xestualidade. Dominio do espazo. Contacto visual

Fluidez. Intelixibilidade. Boa xestión do tempo

Equipo

Variedade de argumentos. Variedade de evidencias. Firmeza e seguridade nas afirmacións. Liña argumental clara

Argumentacións

Rapidez e claridade nas preguntas. Respecto das quendas de intervención. Clara contraargumentación ao equipo contrario
4. Penalizacións:
a) Avisos: Trátase simplemente dunha advertencia oral que realizará o/a xuíz/a principal polas seguintes causas:

* Prolongación durante máis de dez segundos da exposición unha vez finalizada a súa quenda.

* Acurtar a exposición en máis dun minuto e trinta segundos do tempo máximo asignado á quenda.

* Interrupción dun orador ou oradora do equipo contrario durante a súa exposición en calquera momento do debate sen que este dese permiso para iso.

* A realización dunha interpelación por parte dun/ha orador/a.

* Realización dunha interpelación que dure máis de 15 segundos.

b) Faltas leves: A realización por parte dun equipo dunha falta leve suporá a perda de tres ítems na valoración feita polo xurado nese debate. Considéranse faltas leves:

* A acumulación de dous avisos.

* Enunciación dunha cita ou dato falso. Se un equipo dubida da veracidade ou da orixe dun dato achegado polo equipo contrario, levantará a man cando finalice a quenda do orador ou oradora, e comunicará isto en voz alta. O equipo deberá mostrar unha evidencia dese dato antes do final do debate, de xeito que o xurado poida desestimar a impugnación, ou, en caso contrario, terá que aplicar a penalización correspondente.

* A realización de tres intervencións por parte dun só orador ou oradora.

* Falta de puntualidade ata 5 minutos.

c) Faltas graves: Unha falta grave suporá que o equipo perda o debate no que se produza a falta. Considéranse faltas graves:

* A acumulación de dúas faltas leves no mesmo debate.

* Intervención dunha soa persoa oradora dun equipo no debate.

* Falta de puntualidade ata 10 minutos. Se se excede este tempo considerarase non presentado.

* Actitude que demostre ofensa ou menosprezo con respecto ao equipo contrincante, ao público ou ao xurado.

* Comportamento inadecuado (presións antideportivas, insultos, discriminacións de calquera tipo ad hominem ou dentro do seu discurso cara a grupos sociais, raciais, relixiosos etc.).

Ademais, durante o debate, o/a xuíz/a principal poderá realizar observacións en relación ao desenvolvemento que non suporán sanción ningunha, senón que serán parte do seu traballo á hora de garantir o normal desenvolvemento do evento. No caso de darse unha falta grave no transcurso dun debate: - O equipo infractor perde o debate e computará 0 puntos nese debate. - Ao equipo contrario computarase o debate como gañado e a puntuación nese debate obterase a través da media aritmética dos puntos obtidos no resto dos debates de toda a fase clasificatoria. No caso de non presentación dun equipo a un/s debate/s: O equipo infractor perde o debate e computará 0 puntos nese debate. - O equipo contrario gaña o debate e a puntuación nese debate obterase a través da media aritmética dos puntos obtidos no resto dos debates de toda a fase clasificatoria.

d) Expulsións: o/a xuíz/a principal ten a potestade para expulsar a calquera compoñente do equipo ou a persoas do público, se desenvolven un comportamento indebido durante o debate. O seu fallo verase acatado polas partes implicadas.

As noticias redactadas polos xornalistas terán un tamaño máximo de 500 palabras, un título e un máximo de 3 fotografías con pé de foto.

Palabras clave

Arquitectura participativa. Debate. Natureza. Forestal. Monte. Análise de conflito

Obxectivos específicos

PARA O ALUMNADO

O conxunto da clase debe investigar sobre os temas propostos, organizar a información e establecer argumentos que permitan aos seus oradores defender as distintas posturas; tamén deben identificar os puntos débiles das argumentacións que podan realizar os equipos contrarios para que os encuestadores podan rebatelas; para apoiar todo elo deben proporcionar datos obxectivos que sirvan aos oradores/as e enquisadores/as no seu labor.

Os oradores ou oradoras exporán oralmente as liñas argumentais do seu equipo, refutarán ao contrario e farán as conclusións dos debates. Axudarán aos investigadores a establecer as argumentacións principais e colaborarán na pescuda da información.

Os/as enquisadores/as serán quen asesore ás persoas oradoras proporcionando a información obtida nas investigacións. Serán os únicos que poderán facer preguntas nos debates.

Cada equipo contará tamén con xornalistas, que se encargarán de redactar unha noticia sobre cada encontro no que participen.

PARA O PROFESORADO

Aplicar a técnica do debate como ferramenta pedagóxica na aula; axuda na análises de información. A persoa coordinadora actuará como asesora e preparadora do equipo e será a súa representante. A elección e designación desta figura dependerá do centro de ensino

Metodoloxía recomendada
O programa consta de 4 fases:

1. Fase de investigación

2. Fase de debate provincial

3. Fase de debate autonómico

4. Fase de conclusións

1º. Fase de investigación
Nesta primeira fase todo o alumnado da aula traballa de forma práctica co seu docente na investigación, debate e pensamento crítico dentro da aula.

Entre eles analizan os temas para debater e redactan un documento no que recollen datos útiles e desenvolven os argumentos que os seus representantes van empregar nos debates. Dado que ao equipo pódelle tocar defender unha postura ou a contraria, deben considerar e desenvolver argumentos para ambas.

Este documento será interno ata que exista un gañador da liga, momento no que se enviará ao Servizo de montes veciñais en man común e estruturas forestais.

Ao termo desta primeira fase tamén deben elixir o equipo que participará nos debates, que estará composto por:

A composición do equipo comunicarase nos prazos e enderezos publicados na páxina web do Plan Proxecta. Na comunicación indicaranse os seguintes datos:

Datos do centro: Nome do Centro Enderezo Provincia Concello mail

Nivel Educativo ( ESO/Bacharelato/ FP ) e curso no que se encontran matriculados

Coordinador do equipo: nome e apelidos e mail de contacto (conxuntamente cos datos deste formulario de inscrición, terá que entregar una fotocopia do DNI.)

Resto de compoñentes: nome e apelidos de Orador 1, Orador 2, Encuestador 1, Encuestador 2 , Xornalista 1, Xornalista 2 e Suplentes ( se se considera necesario ).

Ademais, deberá mandar as autorizacións paterna/materna/titor legal para participar no programa e para facerlle fotografías e gravar a imaxe dos/as menores participantes que se atopan na páxina web do plan proxecta.
2º. Fase de debate provincial:
Os equipos de cada provincia enfrontaranse en varios encontros hasta seleccionar un gañador.

O procedemento de desenvolvemento desta fase e o número de debates que se disputen nela dependerán do número de equipos inscritos. A distribución e temporización de emparellamentos publicarase na páxina web do plan proxecta unha vez se coñeza o número exacto de participantes. O número de equipos participantes tamén pode provocar cambios nas datas e lugar de celebración previstos. Os dous equipos que se enfrontarán en cada encontro defenderán posturas opostas: un asumindo a postura A FAVOR e o outro a postura EN CONTRA, que se decidirá por sorteo minutos antes do comezo do debate.

O equipo de debate componse por catro membros e a persoa representante pertencentes ao centro educativo ao que representan.

Ao final de cada debate, cada equipo participante redactará unha noticia sobre o encontro, que será remitida ao Servizo de Montes Veciñais en Man Común e Estruturas Forestais para a súa publicación na web da Consellería do Medio Rural.
3º. Fase de debate autonómico:
Os equipos gañadores de cada provincia enfrontaranse en semifinais e os vencedores pasarán a unha final, da que saíra o gañador da liga.

Ao final de cada debate, cada equipo participante redactará unha noticia sobre o encontro, que será remitida ao Servizo de Montes Veciñais en man común e estruturas forestais para a súa publicación na web da Consellería do Medio Rural.
4º. Fase de conclusións:
O conxunto da clase do equipo gañador redactará unha memoria na que recollerán os argumentos a favor e en contra que utilizaron nos seus debates, así como os argumentos que empregaron os equipos aos que se enfrontaron.

A modo de conclusións, exporán motivadamente cal é a postura que consideran máis acertada en cada tema.

Esta memoria remitirase para a súa publicación na web da Consellería do Medio Rural.

As demais clases participantes elaborarán e remitirán unha análise da súa actuación na liga, identificando os acertos e fallos que tiveron.

Temporización

A temporización abarca todo o curso escolar. As datas que cómpre ter en conta son as seguintes:

1 de outubro. Publicación do tema para poder empezar a traballar (o Servizo de Montes Veciñais en Man Común e Estruturas Forestais, xunto con centros participantes determinarán os dous temas a traballar na liga). Inicio da fase 1 de investigación.

18 de xaneiro. Comunicación da composición de cada equipo participante.

31 de xaneiro. Publicación de datas e centros nos que se desenvolverán os enfrontamentos. En función do número de equipos de cada provincia e a súa distribución xeográfica, acordaranse os procedementos, lugares e datas cos centros.

Mes de febreiro. Desenvolvemento dos debates provinciais da fase 2 e publicación das noticias que redacten os xornalistas sobre os seus encontros.

Mes de marzo. Desenvolvemento dos debates autonómicos da fase 3 e publicación das noticias que redacten os xornalistas sobre os seus encontros.

31 de maio. Data límite para a presentación da memoria da fase 4 polo equipo vencedor.

Actividades e recursos

Entre as actividades do programa recóllense as seguintes:

Apoio ao profesorado: telefónico ou presencial para favorecer a sensibilización e información inicial ao profesorado cando se precise, para inicio de traballo na aula.

Webs de referencia:

Fundación actívate: ligazón

Ence: ligazón.

Medio Rural (normativa): ligazón.

GNhabitat: ligazón.

Medio Rural (subastas): ligazón.

Enxeñeiros Forestais Galicia: ligazón.

Ingenieros de Montes: ligazón.

Inventario Forestal Nacional: ligazón.

Contribución á adquisición das competencias clave

competencia en comunicación lingüística, a través da expresión dos problemas detectados, do razoamento argumentado das suxestións e das propostas de mellora, da lectura e análise crítica da información a través de distintas fontes.

competencia matemática e competencias básicas en ciencia e tecnoloxía, a través da análise da incidencia da accidentalidade, do impacto do sedentarismo sobre a saúde e das repercusións da contaminación do aire etc.

competencia dixital, a través do tratamento da información e da análise crítica dos datos.

competencia en aprender a aprender, a través das metodoloxías activas empregadas para que o alumnado sexa protagonista na elaboración de argumentarios e propostas.

competencias sociais e cívicas, a través da análise dos modos de mobilidade e do recoñecemento do impacto social derivado dos conflitos viarios, ecolóxicos, sociais... producidos polo uso dos modos motorizados.

competencia en sentido de iniciativa e espírito emprendedor, a través da elaboración de propostas de mellora e da realización de iniciativas de participación social que favorezan a expresión do punto de vista do alumnado en asuntos do seu interese.

competencia en conciencia e expresións culturais, a través da elaboración creativa de propostas de intervención social (arquitectónica, urbanística, artística, literaria, política...).

Produto final

Criterios de avaliación da memoria final
Criterios xerais do Plan Proxecta
1. Participación activa do alumnado na realización do proxecto, na toma de decisións e na realización do produto final. Cómpre visibilizar claramente o traballo do alumnado a través de evidencias gráficas (a través de webs, blogs...) ou documentais.

2. Implicación da comunidade educativa (profesorado, familias e institucións do contorno) e creación entre todos dunha rede de traballo cooperativo.

3. Interdisciplinariedade do proxecto (desde distintos departamentos didácticos, disciplinas ou materias) e transferibilidade.

4. Estratexias de adaptación do proxecto á situación do confinamento debido ao estado de alarma pola Covid-19.
Criterios específicos
5. Puntuación obtida na fase de debate provincial.

6. Puntuación obtida na fase de debate autonómico.

7. Puntuación da memoria do equipo vencedor e das memorias de autoanálises do resto de equipos.

# data[].attributes.attachment_link.title
Liga de debate forestal | Consellería de Educación, Universidade e Formación Profesional

# data[].attributes.attachment_link.description
Institución: Consellería do Medio Rural Servizo de Montes Veciñais en Man Común e Estruturas Forestais Ámbito: medio ambiente Definición: promoción do debate arredor dos temas forestais e concienciación da importancia do monte en Galicia Temporización: curso completo Alumnado ao que vai dirixido: 3º e 4º da ESO, bacharelato e FP da familia forestal Límite de centros participantes: 36 centros, ata un máximo de 9 equipos por cada provincia Límite á participación dentro de cada centro: máximo 2 equipos por centro Criterios de selección: solicitudes en regra 1.