# data[].attributes.headline
Filmpje over hoe je materialen op het Oekraïens platform opzoekt, met dank aan Lins.

# data[].attributes.subject
Filmpje over hoe je materialen op het Oekraïens platform opzoekt, met dank aan Lins.

# data[].attributes.headline
Boeken in het Oekraïens te koop bij Clavis

# data[].attributes.subject
Boeken in het Oekraïens te koop bij Clavis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Clavis Uitgeverij heeft negentien goedlopende prentenboeken uit het Nederlandstalige aanbod uitgebracht in het Oekraïens. Hiermee willen we tegemoet komen aan de plots grote vraag naar kinderboeken in deze taal, als gevolg van de toestroom aan vluchtelingen. Tegelijk met de Oekraïense versie zijn deze titels ook verschenen in het Russisch. In het Arabisch, Turks, Roemeens, Spaans en Pools waren ze al beschikbaar sinds maart.
Bekijk de Oekraïense boekjes Samenwerking met Oekraïense uitgeverij Art Books
Al enkele jaren brengt Art Books, een uitgeverij in Kiev, titels van Clavis Uitgeverij uit in Oekraïne. Wij helpen Art Books nu om boeken in het Oekraïens naar Nederland en Vlaanderen te brengen. Het gaat daarbij niet alleen om Clavis-titels, maar ook om originele Oekraïense boeken voor kinderen van de peuterleeftijd tot circa tien jaar. De opbrengt van de boeken gaat rechtstreeks naar Art Books.
Bekijk de boeken van Art Books Aanbod anderstalige prentenboeken
Wil je meer weten over onze anderstalige prentenboeken? Bestel je liever hardcovers? Zoek je tips om meertalig voor te lezen?

Alle info vind je terug op deze pagina: Anderstalige prentenboeken bij Clavis

# data[].attributes.attachment_link.title
Nu verkrijgbaar: prentenboeken in het Oekraïens en andere talen

# data[].attributes.attachment_link.description
Clavis Uitgeverij heeft negentien goedlopende prentenboeken uit het Nederlandstalige aanbod uitgebracht in het Oekraïens. Hiermee willen we tegemoet komen aan de plots grote vraag naar kinderboeken in deze taal, als gevolg van de toestroom aan vluchtelingen. Tegelijk met de Oekraïense versie zijn deze titels ook verschenen in het Russisch.

# data[].attributes.headline
LanguageNut is digitaal leermateriaal waarin leerlingen worden ondersteund in hun thuistaal. Binnen de software is Oekraïens ook een van de vele steuntalen.

# data[].attributes.subject
LanguageNut is digitaal leermateriaal waarin leerlingen worden ondersteund in hun thuistaal. Binnen de software is Oekraïens ook een van de vele steuntalen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Languagenut | Jouw Taalonderwijs Systeem

# data[].attributes.attachment_link.description
Prijswinnende Digtaal Aanbod voor Taalonderwijs. Activiteiten om te Motiveren, Belonen en Inspireren met Duidelijke Resultaten. Probeer Het Zelf!

# data[].attributes.headline
Het ministerie van onderwijs van Oekraïne heeft een online programma gemaakt zodat leerlingen door kunnen gaan met onderwijsprogramma. Een vertaling in het Nederlands + links.

# data[].attributes.subject
Het ministerie van onderwijs van Oekraïne heeft een online programma gemaakt zodat leerlingen door kunnen gaan met onderwijsprogramma. Een vertaling in het Nederlands + links.

# data[].attributes.attachment_link.title
Informatie Oekraïense Ministerie van Onderwijs - LOWAN

# data[].attributes.attachment_link.description
Het ministerie van onderwijs van Oekraïne heeft een online programma gemaakt zodat leerlingen door kunnen gaan met onderwijsprogramma. Een vertaling in het Nederlands + links.

# data[].attributes.headline
'Sep en Saar, de trein doet raar' nu ook in het Oekraïens en te bestellen via Clavis!

# data[].attributes.subject
'Sep en Saar, de trein doet raar' nu ook in het Oekraïens en te bestellen via Clavis!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
! DIT IS DE OEKRAÏENSE VERSIE VAN DIT BOEK!
Een grappig en spannend samenleesverhaal, voor een beginnende lezer samen met een voorlezer. De grote letters kan het kind zelf lezen na ongeveer 6 maanden leesonderwijs, de kleine letters zijn voor een ervaren lezer. Met achteraan nuttige tips die het oefenen met zelf lezen nog leuker maken.
Sep en Saar zijn beste vrienden. Saar woont in het appartement boven Sep. 's Avonds sturen ze soms briefjes naar elkaar met de touwtjespost. Wanneer Sep merkt dat iemand stiekem met zijn trein speelt, stuurt hij meteen een briefje naar Saar. De trein doet raar, schrijft hij. Sep en Saar gaan samen op speurtocht en ontdekken dat er nog iemand in hun gebouw woont ...

€ 12,00

# data[].attributes.attachment_link.description
DIT IS DE OEKRAÏENSE VERSIE VAN DIT BOEK! Een grappig en spannend samenleesverhaal, voor een beginnende lezer samen met een voorlezer. De grote letters kan het kind zelf lezen na ongeveer 6 maanden leesonderwijs, de kleine letters zijn voor een ervaren lezer. Met achteraan nuttige tips die het oefenen met zelf lezen nog leuker maken.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Overzicht taalhulpmiddelen in crisissituaties

Een overzicht van taalhulpmiddelen die je kan gebruiken bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne: vertaaltechnologie, visuele ondersteuning, een contacttaal of informele tolk ... Het is een aanvulling op de bestaande communicatiewaaier van het Agentschap Integratie en Inburgering. Bekijk zeker ook het bijhorende webinar over hoe je kan communiceren in crisissituaties met anderstaligen die nog geen Nederlands spreken!

Pictogrammen

Pictogrammen kunnen jouw communicatie met mensen uit Oekraïne ondersteunen. We verzamelden enkele basisbegrippen en -concepten. Bij elke pictogram vind je het Nederlandse en Oekraïense woord. 👇

Sociaal tolken en vertalers

Sociale voorzieningen en lokale besturen kunnen een beroep doen op het aanbod tolken en vertalers. Het Agentschap breidde het bestaande aanbod uit met extra gecertificeerde tolken en crisistolken. Instellingen of organisaties die door de Vlaamse Overheid erkend, gefinancierd of gesubsidieerd worden, moeten momenteel niet betalen voor de tolk- en vertaalondersteuning voor vluchtelingen uit Oekraïne. Dit geldt voor de periode van 28 maart tot 28 juni 2022, zo lang de middelen dit toelaten. Voorwaarde is dat ze afwegen of alternatieve taalondersteuning mogelijk is.

# data[].attributes.attachment_link.title
Taalhulpmiddelen voor basisgesprekken met mensen uit Oekraïne | Agentschap Integratie en Inburgering

# data[].attributes.attachment_link.description
Een overzicht van taalhulpmiddelen die je kan gebruiken bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne: vertaaltechnologie, visuele ondersteuning, een contacttaal of informele tolk ... Het is een aanvulling op de bestaande communicatiewaaier van het Agentschap Integratie en Inburgering. Bekijk zeker ook het bijhorende webinar over hoe je kan communiceren in crisissituaties met anderstaligen die nog geen Nederlands spreken!

# data[].attributes.headline
Op deze site staan verschillende praatplaten, hulpmiddelen die ontwikkeld zijn om te communiceren met Oekraïense vluchtelingen. Een van de middelen is een prentenboekje waarin tips worden gegeven aan het kind hoe hij/zij om kan gaan met stress.

# data[].attributes.subject
Op deze site staan verschillende praatplaten, hulpmiddelen die ontwikkeld zijn om te communiceren met Oekraïense vluchtelingen. Een van de middelen is een prentenboekje waarin tips worden gegeven aan het kind hoe hij/zij om kan gaan met stress.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Free, printable resources are now available in Ukrainian and several key languages to support refugees from Ukraine in need of a quick way to communicate basic needs, feelings and medical information.

# data[].attributes.attachment_link.description
Free, printable resources are now available in Ukrainian and several key languages to support refugees from Ukraine in need of a quick way to communicate basic needs, feelings and medical information.

# data[].attributes.headline
Bij TaalTroost gaan scholieren op zoek naar een taalschat – een gedicht, lied of gezegde – in hun moedertaal. Dat kan een buitenlandse taal zijn, maar ook Fries of een streektaal. Kinderen interviewen hiervoor hun ouders, of online hun opa en oma. Van deze taalschat maken ze samen een kunstwerk.

# data[].attributes.subject
Bij TaalTroost gaan scholieren op zoek naar een taalschat – een gedicht, lied of gezegde – in hun moedertaal. Dat kan een buitenlandse taal zijn, maar ook Fries of een streektaal. Kinderen interviewen hiervoor hun ouders, of online hun opa en oma. Van deze taalschat maken ze samen een kunstwerk.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Bij TaalTroost gaan scholieren op zoek naar een taalschat - een gedicht, lied of gezegde - in hun moedertaal. Dat kan een buitenlandse taal zijn, maar ook Fries of een streektaal. Kinderen interviewen hiervoor hun ouders, of online hun opa en oma. Van deze taalschat maken ze samen een kunstwerk.

TaalTroost werkbladen Oekraiens
TaalTroost-werkbladen Russisch
TaalTroost, werkbladen-Nederlands
TaalTroost van TaalInBeeld - Nederlands Oekraïens en Russisch

# data[].attributes.attachment_link.description
Bij TaalTroost gaan scholieren op zoek naar een taalschat - een gedicht, lied of gezegde - in hun moedertaal. Dat kan een buitenlandse taal zijn, maar ook Fries of een streektaal. Kinderen interviewen hiervoor hun ouders, of online hun opa en oma. Van deze taalschat maken ze samen een kunstwerk.

# data[].attributes.body
Matific is een wereldwijd rekenleerplatform dat beschikbaar is in 40 andere talen. Matific biedt online oefenmateriaal om rekenen praktisch en inzichtelijk te maken voor leerlingen uit alle landen. Wij leven erg mee met de situatie in Oekraïne en in andere oorlogsgebieden. Wij geloven dat elke leerling in elk land het beste onderwijs verdient. Wij bieden daarom ons rekenleerplatform gratis beschikbaar tot in ieder geval 31 augustus. De leerling kan hiermee zowel op school als thuis oefenen (beschikbaar op laptop, tablet en telefoon).

Wijs opdrachten in het Nederlands toe aan jouw leerlingen en de leerlingen ontvangen ze in hun eigen taal

Krijg inzicht in het rekenniveau van jouw leerlingen en zie in één oogopslag waar ze in uitblinken of waar ze hulp bij nodig hebben

Matific is adaptief en wijst de leerlingen automatisch taken toe waar zij behoefte aan hebben

Kinderen krijgen bij een fout antwoord tips en de kans het nog twee keer te proberen

Als je geïnteresseerd bent, stuur dan een mail naar elise@matific.com met de volgende gegevens:

Naam van de school

Het adres van de school

De voor- en achternamen en e-mailadressen van de leerkrachten die toegang willen tot het Matific account

Binnen 48 uur krijg je een mail met inloggegevens. Bekijk hier de instructievideo in het Nederlands en Oekraïens en zie hoe je Matific kunt gebruiken om jouw klas op te zetten.
Matific is gratis tot en met de zomervakantie. Na de zomervakantie heeft Matific een gereduceerd tarief voor nieuwkomers, namelijk: €13,- per leerling per jaar.

Heb je vragen?
Mail Elise voor vragen in het Nederlands: elise@matific.com
Mail Iryna voor vragen in het Oekraïens: iryna@matific.com

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Less admin, more teaching

Saving you time

Teachers simply encourage their students to use Matific for 30 minutes a week and Matific will highlight what they know and areas for improvement in real-time. Weekly updates will also be sent to teachers to keep them informed of their students' progress.

The content you need

If teachers want to cover specific content, they can simply assign this content for students to complete and it will be seamlessly integrated into their workflow. For the teacher who plans ahead, their assigned work schedule can be easily built out months in advance.

The World's Best Maths Activities

Gamified activities with rigorous pedagogy

Students work through our interactive and engaging content. Matific teaches critical thinking, problem solving, and reduces maths anxiety. Our carefully curated pedagogical content is wrapped in a fun journey of discovery.

Personalised learning pathways

The path students follow covers the full curriculum of topics and skills arranged to cater for their specific knowledge gaps and needs. Students are also able to practice specific skills in a dedicated training zone.

Homework or Schoolwork clearly identified

If a teacher has set specific work for them to complete, this is presented in a Homework or Schoolwork section for a child to complete.

Your child's personal tutor

Make maths learning time easy for you and fun for your child

Parents encourage their children to play Matific for 30 minutes a week - Matific takes care of the rest.

Support your child's individual learning needs

The Parent Zone enables parents to view their child's progress in real-time from any device. Parents get insights into where their child is excelling, and if they need any help in certain skills. Weekly updates will also be sent to parents to keep them informed of their child's progress.

# data[].attributes.attachment_link.title
Matific | Maths Games & Worksheets Online, Designed by Maths Experts

# data[].attributes.attachment_link.description
Online maths games and worksheets for K-6 that students love. Used by millions of maths students at home or in school worldwide.

# data[].attributes.body
Heel wat materialen die je hier vindt, werden gepost op deze Facebook-pagina! Waarvoor een grote dankjewel!

# data[].attributes.attachment_link.description
Een groep voor alle bassischoolleerkrachten die een gevlucht kind uit Oekraïne in de klas krijgen/hebben. Op deze pagina kunnen we handig materiaal en tips met elkaar delen.

# data[].attributes.body
D-teach ontwikkelde een gratis online module voor basisonderwijs waarmee kinderen van
Oekraïne Nederlands kunnen leren (registeren via mailadres).

# data[].attributes.headline
Nog meer leesboeken in het Oekraïens die je in pdf kan downloaden

# data[].attributes.subject
Nog meer leesboeken in het Oekraïens die je in pdf kan downloaden

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Простір української дитячої книги

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Автор: БараБука
Ви - маяки для своїх дітей. Відчувайте, знайте, домовтеся з собою, що ви є для них джерелом світла підтримки, балансу.
Хороша книжка й читання вголос добрих історій допоможе зараз супроводжувати втомлених - малих і великих. Читайте повільно, розмірено, якщо того потребують зовнішні тривожні звуки - заколисуючи чи підбадьорюючи.

Заохочуйте колективні читання в групах, де ви збираєтеся для безпеки, залучайте голоси дорослих різного віку та старших дітей.

Макети сучасних книжок українських авторів надано видавництвом " Ранок" © за сердечної підтримки керівника Віктора Круглова (Харків). БараБука та Освіторія закликають видавців приєднуватися, тож теки доповнюватимуться.

Важливі поради з іграми та бесідами, поради психологині Світлани Ройз навколо цих видань є в проєкті # ЖивіПисьменники.

Завантажити посібники " Живі письменники. Батькам 1" та " Живі письменники. Батькам 2 ".

Окремо Світлана Ройз також виклала у вільний доступ свою книжку-практикум " Хто живе у мами в серці? " (видавництво "Ніка-Центр").
Книжки на вік 3+
Олеся Мамчич. Як правильно ревіти / #вірші, #гумор

Аліна Штефан. Калюжа / #книжка-картинка

Галина Ткачук. Найтихіша книжка / #книжка-картинка

Олеся Мамчич. Ким працюватиме Яся / #ілюстрованевидання, також на вік 6+

Оксана Лущевська. Велет нам програє / #читальня, #1рівень

Оксана Лущевська. 101 маяк / #книжка-картинка

Ольга Купріян. Мамонт / #книжка-картинка

Сергій Лоскот. Жаринка, що стала зорею / #ілюстрованевидання, також на вік 6+

Оксана Давидова. Що всередині? / #книжка-картинка

Анна Третяк. Про трьох відважних лицарів / #книжка-картинка

Настя Музиченко. Сни для канапи / #книжка-картинка

Сашко Дерманський. Арктична пасіка / #читальня, #1рівень, #гумор, #вірші
Книжки на вік 6+Серія для порівневого читання "Читальня"
Аліна Штефан. Мармуровий пес / #читальня, #3рівень, #оповідання

Анна Хромова. Космічні агенти проти сирного монстра / #гумор, #комікс, #супергерої, також на вік 9+

Таня Стус. Коники винахідників / #читальня, #3рівень, #оповідання, #серія

Юрій Нікітінський. Міцна дружба Дімона / #гумор, #чаптербук

Мія Марченко. Сором'язливий Сальвадор / #читальня, #3рівень, #оповідання

Ольга Купріян. Боброго ранку! / #гумор, #чаптербук, також на вік 9+

Олександра Дорожовець. Замріяний котик Фаго / #чаптербук

Андрій Кокотюха. Не той хлопчик / #читальня, #3рівень, #оповідання, #детектив

Володимир Арєнєв. Справа про зухвале викрадення пташенят / #читальня, #3рівень, #оповідання, #детектив
Книжки на вік 9+
Наталія Бонь. НЛО за селом / #пригоди #чаптербук #повість

Сергій Лоскот. Чубзики / #пригоди #чаптербук #повість

Галина Ткачук. Білка Квасоля та Опівнічний Пожирака / #гумор #пригоди #чаптербук

Олександра Орлова. Нечуй Невмирущий / #гумор #пригоди #чаптербук

Сергій Лоскот. Таємне завдання капітана Кепа / #гумор #пригоди #чаптербук

Сергій Лоскот. Капітан Кеп і курячі пірати / #гумор #пригоди #чаптербук

Котигорошка. Заплутані казки / #казки #збірка

Олеся Мамчич. Іванна і ванна / #гумор #оповідання #збірка

Жахлива книжка. Збірник страшних історій / #гумор #оповідання #збірка

Ольга Голубєва. Безкінечні казки / #гумор #оповідання #збірка

Анастасія Лавренішина. Віктор_Робот. Щоденник збирача планет / #щоденник #приквел
Ілюстрація © Нікіта Тітов

# data[].attributes.attachment_link.title
Як допомагати дітям у замкненому просторі

# data[].attributes.attachment_link.description
Автор: БараБука Ви - маяки для своїх дітей. Відчувайте, знайте, домовтеся з собою, що ви є для них джерелом світла підтримки, балансу. Хороша книжка й читання вголос добрих історій допоможе зараз супроводжувати втомлених - малих і великих. Читайте повільно, розмірено, якщо того потребують зовнішні тривожні звуки - заколисуючи чи підбадьорюючи.

# data[].attributes.headline
Prentenboekje waarin tips worden gegeven aan het kind hoe hij/zij om kan gaan met stress.

# data[].attributes.subject
Prentenboekje waarin tips worden gegeven aan het kind hoe hij/zij om kan gaan met stress.

# data[].attributes.headline
Gratis toegang tot Oekraïens lesmateriaal voor vluchtelingenleerlingen 

# data[].attributes.subject
Gratis toegang tot Oekraïens lesmateriaal voor vluchtelingenleerlingen 

# data[].attributes.body
Via deze link vind je meer dan 300 gratis Oekraïense boeken voor basis- en middelbare scholieren die zijn goedgekeurd door het Oekraïense ministerie van Onderwijs.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
💙💛 Noordhoff steunt Oekraïne

Gratis toegang tot Oekraïens lesmateriaal voor vluchtelingenleerlingen

Een groeiend aantal jonge vluchtelingen uit Oekraïne komt nu naar Nederland en sommigen zijn misschien al toegewezen aan uw school. We weten dat het van cruciaal belang is om dergelijke studenten te helpen hun opleiding voort te zetten en dat het een bijzondere hulp kan zijn als ze toegang hebben tot leermateriaal in een taal en curriculum die ze kennen.

Daarom hebben we een site gelanceerd waar u, zij en hun families digitale kopieën kunnen downloaden van meer dan 300 gratis Oekraïense boeken voor basis- en middelbare scholieren die zijn goedgekeurd door het Oekraïense ministerie van Onderwijs.

Al deze boeken zijn gemaakt door de Oekraïense educatieve uitgever Ranok, die ervoor heeft gekozen om zijn catalogus beschikbaar te stellen om ervoor te zorgen dat vluchtelingen hun studie kunnen voortzetten terwijl ze in andere Europese landen zijn. Noordhoff is slechts een van een groeiende groep onderwijsuitgevers die hun krachten heeft gebundeld om deze materialen te delen, in een project gecoördineerd door de European Education Publishers Association.

"Oekraïens leermateriaal is - voorlopig - het meest effectief in het helpen van Oekraïense kinderen met scholing. We hopen dat deze veel scholen en docenten in Nederland zullen bereiken die nieuwe studenten uit Oekraïne verwelkomen in hun klassen".

Taco Morelisse, chief executive officer van Noordhoff's moedergroep Infinitas Learning.
Noordhoff ondersteunt Oekraïne ook door fondsen te werven om solidariteit te tonen met een team van onderwijssoftware-ingenieurs in Charkov die in dienst zijn van een van onze partnerbedrijven, Studytube.

💙💛 Noordhoff підтримує Українy

Доступ до безкоштовних українських матеріалів для біженців

Зараз до Нідерландів прибуває все більше молодих біженців з України, а деякі вже можуть бути призначені до вашої школи.

Ми знаємо, що допомога таким учням у продовженні навчання є надзвичайно важливою, і що це може бути особливою допомогою, якщо вони мають доступ до навчального матеріалу мовою та навчальною програмою, яку вони знають.

Тож ми запустили сайт, на якому ви, вони та їхні родини можете завантажити цифрові копії понад 160 безкоштовних українських книг для учнів початкової та середньої школи, схвалених Міністерством освіти України.

Усі ці книги створено українським освітнім видавництвом "Ранок", яке вирішило зробити свій каталог доступним для того, щоб студенти-біженці могли продовжити навчання, перебуваючи в інших країнах Європи. Noordhoff - це лише один із зростаючої групи освітніх видавців, які об'єднали зусилля, щоб допомогти поділитися цими матеріалами, у проекті, який координує Європейська асоціація видавців освіти.

"Українські навчальні матеріали - на даний момент - найефективніші для допомоги українським дітям у навчанні. Ми сподіваємося, що вони охоплять багато шкіл і вчителів у Нідерландах, які вітають нових учнів з України до своїх класів".

Taco Morelisse, головний виконавчий директор материнської групи Noordhoff Infinitas Learning.
Noordhoff також підтримує Україну, збираючи кошти, щоб показати солідарність з командою інженерів-програмістів у Харкові, які працюють в одній із наших партнерських голландських компаній Studytube.

# data[].attributes.attachment_link.description
💙💛 Noordhoff steunt Oekraïne Een groeiend aantal jonge vluchtelingen uit Oekraïne komt nu naar Nederland en sommigen zijn misschien al toegewezen aan uw school. We weten dat het van cruciaal belang is om dergelijke studenten te helpen hun opleiding voort te zetten en dat het een bijzondere hulp kan zijn als ze toegang hebben tot leermateriaal in een taal en curriculum die ze kennen.

# data[].attributes.body
Deze padlet is vooral gericht naar leerkrachten en bundelt concrete materialen en ideeën voor de klaspraktijk. Ben je op zoek naar meer info op beleidsniveau, voor ouders,... dan kan je zeker heel wat vinden op onderstaande padlets!

# data[].attributes.body
In dit inspirerende, hoopvolle verhaal komen een broertje en zijn oudere zus in een nieuw land, nadat ze gered zijn van een wrak bootje op een duistere zee. Het jongetje begint al snel weer te spelen en te lachen, maar zijn zus houdt zich schuil.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Inspirerend en ontroerend prentenboek dat de vluchtelingenkwestie op een mooie manier in kaart brengt

'De cover van het boek is in fel contrast met het schutblad wanneer je het boek opent. Op de voorzijde een prachtige kleurrijke vlinder en twee kinderen op de achtergrond. Het schutblad doet je opschrikken door de zwarte prikkeldraad waar slechts 1 paardenbloem zorgt voor kleur. Zowel de cover als het schutblad maken je nieuwsgierig naar het verhaal. Dit aangrijpend verhaal gaat dan ook over een broer en een zus, twee vluchtelingen, die aanspoelden op een strand. Gelukkig werden ze gered. Ze gaan er elk op hun eigen manier mee om en beginnen een nieuw leven. Bij de jongste lukt dit vrij goed, hij maakt nieuwe vriendjes en lijkt er zich niet veel meer van te herinneren. De oudste heeft het er moeilijker mee en kan het niet vergeten. Ze lijkt in zichzelf gekeerd te zijn. De jongste probeert haar buiten te doen gaan. Aanvankelijk lukt dit niet, maar dan brengt haar broer een vlinder naar binnen. De vlinder lijkt haar 'gewekt' te hebben, ze weet dat ze hem vrij moet laten, maar dan moet ze naar buiten gaan en haar angsten onder ogen zien.

Een poëtisch, krachtig en ontroerend verhaal dat bovendien zeer mooi geïllustreerd werd door Gill Smith. Ze kan de gevoeligheid van het verhaal heel mooi weergeven via haar illustraties. De kleurcontrasten die ze in haar werk steekt, gaan ongelooflijk mooi samen. De paginagrote illustratie waarbij broer en zus elkaar omarmen heeft zelfs geen woorden nodig en straalt door de illustratie op zich. Het prachtige geel met de donkerzwarte tinten is magisch. En de tekening van de vlinder met talloze kleurschakeringen zal veel bewondering oogsten bij kinderen. Helen Cooper, de auteur en winnares van de Kate Greeaway Medal, brengt de ernstige materie over de vluchtelingenkwestie op een zeer mooie en kindvriendelijke manier aan.'
karina_bookspot - leerkracht in Vlaanderen - februari 2022

# data[].attributes.attachment_link.description
In dit inspirerende, hoopvolle verhaal komen een broertje en zijn oudere zus in een nieuw land, nadat ze gered zijn van een wrak bootje op een duistere zee. Het jongetje begint al snel weer te spelen en te lachen, maar zijn zus houdt zich schuil.

# data[].attributes.body
Een klein meisje is bang wanneer haar broer haar vertelt dat ze al hun spullen moeten inpakken en snel moeten vertrekken. Terwijl links en rechts het geluid van geweren en tanks klinkt, vertelt haar broer dat ze op een ontdekkingsreis gaan. En zoals echte ontdekkingsreizigers moeten ze sterk zijn en hun fantasie gebruiken. Als ze bij de zee aankomen, worden ze matrozen. Als het schip zinkt, worden ze vissen. Wat er ook gebeurt, ze moeten overleven…
https://www.lsamsterdam.nl/boek/wij-zijn-ontdekkingsreizigers/

# data[].attributes.body
'De koffer' is een bijzonder prentenboek dat aan het denken zet over vreemdelingen en vluchtelingen. Op een dag verschijnt er een oververmoeide vreemdeling met slechts een koffer. Iedereen barst van de vragen. Wat komt hij doen? Waar komt hij vandaan? En: wat zit er toch in die mysterieuze koffer?
PBSOG heeft hiervan ook een kamishibai-versie.

# data[].attributes.body
Wat een prachtige baard heeft de koning! Hij brengt zijn dagen door met kammen en in de spiegel kijken. Niemand anders mag een baard laten groeien, daar staat de doodstraf op. Maar terwijl alle mensen in het land zich dagelijks scheren, groeit de baard van de koning de wereld rond tot hij op een dag door de achterdeur van het paleis naar binnen kronkelt. ‘Van wie is die baard?’ roept de woedende koning. ‘Hak de eigenaar aan mootjes!’

Een humoristisch verhaal over betweterigheid, over boontjes en loontjes en de gevaren van dictatoriale machthebbers.

# data[].attributes.body
Voor elke regio is er een pakket van 18 boeken in het Oekraïens besteld. Zie lijst! Van zodra deze beschikbaar zijn, kunnen deze uitgeleend en ingezet worden. Wordt vervolgd!

# data[].attributes.headline
Lijst van 70 downloadbare boeken in het Oekraïens

# data[].attributes.subject
Lijst van 70 downloadbare boeken in het Oekraïens

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Po wielu poszukiwaniach znalazłam pięknie ilustrowane książki dla dzieci w języku ukraińskim. E-booki można pobrać całkowicie za darmo.

Pełne treści książek są udostępniane dzięki Stowarzyszeniu Osvitoria, które pomaga zmieniać i rozwijać edukację na Ukrainie. Książki są dostępne dzięki porozumieniu z ukraińskimi wydawcami.

Zobacz też specjalny serwis #SolidarnizUkrainą, w którym prezentuję ważne treści, przydatne materiały, pomysły na działania i oczywiście źródła nieodpłatnych książek w języku ukraińskim.

Wszystkie zdjęcia pochodzą ze strony Stowarzyszenia.

Після довгих пошуків я знайшов гарно ілюстровані дитячі книжки українською мовою. Електронні книги можна завантажити абсолютно безкоштовно.

Повний зміст книг доступний через Асоціацію "Освіторія", яка допомагає змінювати та розвивати освіту в Україні. Книги доступні за домовленістю з українськими видавництвами.

Дивіться також спеціальний сайт # SolidarnizUkrainą, на якому я представляю важливий контент, корисні матеріали, ідеї для діяльності та, звісно, джерела безкоштовних книг українською мовою.

Усі фото з сайту Асоціації.

BMM: Podziękowania za tłumaczenie na język ukraiński kieruję do p. Marty Bajewicz i p. Kateryna Nechyporenko.

Lista książek elektronicznych (e-booków) w języku ukraińskim do pobrania w formacie PDF / Список електронних книг (електронних книг) українською мовою для скачування у форматі PDF

Opowieści do spania dla najmłodszych dzieci / Сплячі історії для найменших дітей
Пташина колискова

З равликом на прогулянці

Паперова книга

Książki dwujęzycznych (ukraińsko-angielskie) / Двомовні книги (українсько-англійська)

Подорож листа / A Letter's Journey

Міцні мости уявні/ Mermaids

Гойдалка під кленом/ The Swing under the Maple Tree

Скільки? / How many?

Книга Пан Коцький, Міра і море / Mr. Catsky, Mira and the Sea

Książki dla dzieci od lat 3 / Книги для дітей від 3 років
Про трьох відважних лицарів Джерело

Герда. История одного кита / Gerda Historia wieloryba

Герда и Ларс. История двух китов / Gerda Opowieść o morzu i odwadze

Книга Оповідки зубної феї. Частина 1. Знайомтеся

Томатина правда

Книга Чемним діткам вірші про найважливіше

Найкращі казки світу

Найкращі народні казки

Книга Рудий. Історія друга. Чарівна

Катерина Кулик: Рудий. Історія перша. Загадкова

Казки на ніч

Книга Киці-мандрівниці та їхні друзі

Що всередині?

Жаринка, що стала зорею

Сни для канапи

Арктична пасіка

Ким працюватиме Яся

Моя найтихіша книжка

Як правильно ревіти?

Książki dla dzieci od lat 6 / Книги для дітей від 6 років
Справа про зухвале викрадення пташенят

НЕ ТОЙ ХЛОПЧИК

Замріяний котик Фаго

Боброго ранку!

Сором'язливий Сальватор

Міцна дружба Дімона

Коники винахідників

Космічні агенти проти Сирного Монстра

Мармуровий пес

Książki dla dzieci od lat 9 / Книги для дітей від 9 років
Нечуй невмирущий

Білка Квасоля та Опівнічний Пожирака

Іванна і ванна

Капітан Кеп і курячі пірати

Таємне завдання капітана Кепа

Безкінечні казки

котигорошка. заплутані казки

Віктор_Робот

НЛО за селом

Жахлива книжка

Космічні агенти проти Сирного Монстра

Opowieści o przyrodzie z serii „Ciekawa Ukraina" / Розповіді про природу із серії "Цікава Україна"
Мама прийшла

Біжи, саламандро!

Сюрприз для сов

Велике перевтілення

Książki o zwierzętach / Книги про тварин
Вусанчик, або Cором'язливе кошеня

Еллі, або Найвідданіше цуценя

Місті, або Кішечка - подарунок долі

Тигрик, або Кошеня - шукач пригод

Inne książki / Інші книги

Листи на війну. Діти пишуть солдатам / Letters on the War. Children Write to Soldiers.

Ніта-ховайтесь-фейки-світу

Легенди з мандрів

Чаклунка Лілі перевертає школу догори дриґом

Чаклунка Лілі та магічний переполох

Dodatkowo można pobrać Modlitewnik. / Додатково можна завантажити Молитовник

Lista książek jest aktualizowana na stronie Stowarzyszenia. Перелік книг оновлюється на сайті Асоціації

Źródło zdjęć: freepik.com

# data[].attributes.attachment_link.title
70 darmowych książek dla dzieci w języku ukraińskim do pobrania - Lustro Biblioteki

# data[].attributes.attachment_link.description
Po wielu poszukiwaniach znalazłam pięknie ilustrowane książki dla dzieci w języku ukraińskim. E-booki można pobrać całkowicie za darmo. Pełne treści książek są udostępniane dzięki Stowarzyszeniu Osvitoria, które pomaga zmieniać i rozwijać edukację na Ukrainie. Książki są dostępne dzięki porozumieniu z ukraińskimi wydawcami.

# data[].attributes.headline
QR-codes naar de kinderboeken in het OekraÏens

# data[].attributes.subject
QR-codes naar de kinderboeken in het OekraÏens

# data[].attributes.headline
Prentenboeken in het Oekraïens te beluisteren (en ook vele andere talen)!!

# data[].attributes.subject
Prentenboeken in het Oekraïens te beluisteren (en ook vele andere talen)!!

# data[].attributes.body
Van een aantal prentenboeken werden audio's opgenomen in andere talen waaronder nu ook het Oekraïens. De prentenboeken zijn nog in de handel te koop of uit te lenen in de bib!

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Meertaligheid is een cadeau!

Wil jij een verhaal in je favoriete taal horen? Of de taal van je buurjongen, je oma of je klasgenootje? Wij geloven in de kansen van meertaligheid. Onze vrijwilligers hebben de leukste prentenboeken voor je vertaald en lezen ze voor in hun eigen taal. Veel luisterplezier!

# data[].attributes.attachment_link.description
Meertaligheid is een cadeau! Wil jij een verhaal in je favoriete taal horen? Of de taal van je buurjongen, je oma of je klasgenootje? Wij geloven in de kansen van meertaligheid. Onze vrijwilligers hebben de leukste prentenboeken voor je vertaald en lezen ze voor in hun eigen taal. Veel luisterplezier!

# data[].attributes.body
Kort nederlandstalig filmpje over waar je best op let in je omgang als vrijwilliger/leerkracht met jonge vluchtelingen

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips & tricks om te werken met kinderen op de vlucht | MobileSchool.org

# data[].attributes.headline
Enkel voor SOG: Mia-pagina: Anderstalige nieuwkomers

# data[].attributes.subject
Enkel voor SOG: Mia-pagina: Anderstalige nieuwkomers

# data[].attributes.body
Info, apps, websites,... rond ATN vind je op deze Mia-pagina!

# data[].attributes.body
Online woordenboek met afbeeldingen rond dagdagelijkse dingen in heel veel talen waaronder Oekraïens

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
BABADADA uses browser cookies to give you the best possible experience. To constantly improve BABADADA, we anonymously track our visitors. To use BABADADA, you must agree to our Privacy Policy.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
विजुअल शब्दकोश

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
визуальный словарь

# data[].attributes.attachment_link.title
visual dictionary,bildwörterbuch,visual learning,视觉字典,विजुअल शब्दकोश,ভিসুয়াল অভিধান,Визуальный словарь,قاموس مصوّر

# data[].attributes.attachment_link.description
BABADADA uses browser cookies to give you the best possible experience. To constantly improve BABADADA, we anonymously track our visitors. To use BABADADA, you must agree to our Privacy Policy.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Zoals bij elke crisis kan de situatie in Oekraïne een bron van angst vormen voor zowel kinderen als volwassenen. Het is belangrijk de tijd te nemen om met kinderen en jongeren over deze kwesties te praten als ze daar behoefte aan hebben. Hieronder vind je enkele concrete tips.

Om het over een moeilijk onderwerp te hebben, is het beter om te vertrekken vanuit de vragen en zorgen van het kind zelf. Wat heeft hij of zij eventueel op school, of van andere kinderen of volwassenen gehoord?

Kies een tijd en plaats waarop je het onderwerp op een natuurlijke manier ter sprake kunt brengen. Dan is de kans groter dat kinderen zich op hun gemak voelen en vrijuit praten.

Zorg ervoor dat je zijn of haar gevoelens erkent en benadruk dat dit normale gevoelens zijn. Laat zien dat je ze serieus neemt door aandachtig te luisteren en benadruk dat ze hier altijd met jou, of met een andere volwassene die ze vertrouwen, over kunnen praten.

Ga na wat het kind al weet en hoe het zich hierbij voelt, en stel vervolgens je antwoorden af op zijn of haar leeftijd en verwachtingen. Het belangrijkste is om goed te luisteren naar de gevoelens van het kind, een eenvoudig kader voor de feiten te scheppen en de vragen van het kind te beantwoorden, zonder in te gaan op de kleinste details. Het is normaal dat je als volwassene je eigen grenzen erkent bij het begrijpen van een gewelddadige gebeurtenis.

Crisissen zoals in Oekraïne kunnen vooroordelen en discriminatie met zich meebrengen, bijvoorbeeld over een volk of een land. Vermijd daarom tijdens het praten met de kinderen benamingen als "slechte mensen". Zie het juist als een mogelijkheid om het gevoel van medeleven aan te moedigen, bijvoorbeeld met de mensen die hun huis moeten verlaten. Benadruk dat iedereen het verdient om zich veilig te voelen. Pesten en discrimineren is altijd verkeerd en we moeten allemaal ons best doen om aardig te zijn en elkaar te steunen.

Toon waardering voor mensen en organisaties die actie ondernemen. Zelf positieve actie ondernemen kan kinderen en jongeren helpen hun stress bij een noodsituatie te verminderen en troost bieden. Dat kan bijvoorbeeld door:

Kinderen uit te nodigen om zich uit te drukken over het onderwerp, door bijvoorbeeld een tekst te schrijven, een tekening of een collage te maken.

Je concreet in te zetten door anderen te sensibiliseren (op school, thuis, in je stad), door zelf een actie te organiseren ( of door een gift te doen...)

Bij het afsluiten van het gesprek is het belangrijk het kind niet angstig of verdrietig achter te laten. Probeer op basis van lichaamstaal in te schatten hoe hij of zij zich voelt. Haalt het kind rustig adem en klinkt zijn/haar stem normaal? Benadruk dat je er altijd bent en bereid bent te luisteren als hij of zij zich zorgen maakt.

Zolang het nieuws over de oorlog aanhoudt, is het belangrijk dat je blijft opletten hoe het met het kind gaat. Hoe voelt het zich? Duiken er nieuwe vragen op of wilt hij of zij ergens over praten? Zorg ervoor dat je er klaar voor bent om met kinderen over dit onderwerp te praten als zij erover beginnen. Sluit het gesprek af met een positieve, leuke activiteit.

Let goed op hoe vaak kinderen aan het nieuws worden blootgesteld. Overweeg het nieuws uit te zetten als er jonge kinderen in de buurt zijn. Bij oudere kinderen kun je het nieuws net aangrijpen om te bespreken hoeveel tijd ze aan eraan besteden en welke nieuwsbronnen ze vertrouwen. Let ook op hoe jij met andere volwassenen praat over de oorlog als er kinderen binnen gehoorsafstand zijn.

Als je je zelf goed voelt, ben je beter in staat om kinderen te helpen. Kinderen krijgen veel mee van jouw eigen reactie op het nieuws. Daarom helpt het als je zelf rustig blijft en de controle behoudt. Als het je toch allemaal even te veel wordt, neem dan wat tijd voor jezelf en vraag eventueel hulp aan familie, vrienden of een collega. Ga op een bewuste manier om met het nieuws: probeer het op vaste tijdstippen te bekijken in plaats van de hele dag door. Probeer ook zoveel mogelijk tijd vrij te maken voor ontspanning en dingen waar jij energie van krijgt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Hoe praat je met kinderen over de oorlog in Oekraïne

# data[].attributes.attachment_link.description
Zoals bij elke crisis kan de situatie in Oekraïne een bron van angst vormen voor zowel kinderen als volwassenen. Het is belangrijk de tijd te nemen om met kinderen en jongeren over deze kwesties te praten als ze daar behoefte aan hebben. Hieronder vind je enkele concrete tips.

# data[].attributes.body
Op de website van Karrewiet vind je op de startpagina meerdere filmpjes/reportages rond de gebeurtenissen in Oekraïne.

# data[].attributes.body
Bij de meeste woorden krijg je een afbeelding te zien!

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Mama Lisa's World of Children and International Culture

# data[].attributes.attachment_link.title
Ukranian Children's Songs - Ukraine - Mama Lisa's World: Children's Songs, Nursery Rhymes and Traditional Music from Around the World

# data[].attributes.attachment_link.description
Mama Lisa's World presents thousands of traditional kids songs from over a hundred countries and cultures! We also feature a major collection of Mother Goose Rhymes, global recipes, holiday traditions and lively conversations about childhood around the world.

# data[].attributes.headline
Prentenboek De koning die het donker verbood

# data[].attributes.subject
Prentenboek De koning die het donker verbood

# data[].attributes.body
Er was een jongetje dat bang was voor het donker.

Dat is nog niet zo vreemd. De meeste kinderen zijn weleens bang in het donker. Maar dit jongetje was een prins, en hij besloot dat hij, als hij koning werd, iets aan het donker ging doen.

Hij ging het verbieden.

Als de koning het donker helemaal verbiedt, een kunstzon aanlegt en "anti-donker" wetten uitvaardigt, lijkt dat in eerste instantie een goed plan. De burgers hoeven zich geen zorgen meer te maken over al het engs dat zich in het donker schuilhoudt.

Maar wat gebeurt er als niemand meer kan slapen en de burgers in opstand komen? Zal de koning zijn angsten het hoofd bieden en de lichten doven?

# data[].attributes.body
‘Luister en leer’ is een taalprogramma dat kosteloos beschikbaar is gemaakt voor alle vluchtelingen uit Oekraïne. Om kennis te maken met de Nederlandse taal; alleen of met een vrijwilliger / docent.
https://kleurrijker.nl/luister-en-leer-cd1-en-cd2/?fbclid=IwAR1fB3Ek6EjaddEwOJPuEhjSInHs_tAzQufhLNRQUHnOUFxLV2HyS2kS8cQ

# data[].attributes.body
https://kleurrijker.nl/luister-en-leer-cd1-en-cd2/?fbclid=IwAR1fB3Ek6EjaddEwOJPuEhjSInHs_tAzQufhLNRQUHnOUFxLV2HyS2kS8cQ

# data[].attributes.attachment_link.title
Sleutelhanger beeldkaartjes - Zien is Snappen

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom op de website van de praktijk voor logopedie van Jolanda de Wit. Op deze site vindt u informatie over wat logopedie in het algemeen en deze praktijk voor u en/of voor uw kind zou kunnen betekenen.

# data[].attributes.body
Boekje in het Nederlands en het Oekraïens vind je hieronder! Let op... er staan specifiek dingen in rond Nederland.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bekijk hier het nieuwsoverzicht van Driestar onderwijsadvies.

# data[].attributes.headline
Beeldwoordenboek: Oefenen op woorden en uitspraak

# data[].attributes.subject
Beeldwoordenboek: Oefenen op woorden en uitspraak

# data[].attributes.attachment_link.description
Het alfabet. Talennet Oekraïens. Wij bieden een brede website die zich richt op verschillende aspecten van de Oekraïne, de Oekraiense cultuur en de Oekraiense taal.

# data[].attributes.attachment_link.description
actie Oekraïne - Schenk een of meer van onze tweetalige kinderboekjes met Oekraïens aan een gevlucht gezin

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Schokkende oorlogsbeelden zijn voor veel kinderen helaas niet nieuw, maar vanuit Oekraïne komen het leed, de dreiging en de consequenties van een oorlog nu ook dichtbij. Kunnen wij iets doen? En is vrede en democratie wel zo vanzelfsprekend? Democratie is een kostbaar goed dat bescherming nodig heeft, ook en juist via onderwijs en opvoeding, stelt emeritus-hoogleraar pedagogiek Micha de Winter. NIVOZ-medewerker Leone de Voogd sprak met hem over de rol van de leerkracht en het bevorderen van hoop en agency. Hoe kun je kinderen betrekken bij de wereld, zonder dat ze in een totaal gevoel van machteloosheid belanden? "Het is ook ingewikkeld om de oorlog met kinderen te bespreken, maar het moet."
Je hebt eerder gepleit voor een democratisch-pedagogisch perspectief en gesteld dat onderwijs de opdracht heeft om kinderen op te voeden tot democratie. Heb je het idee dat de democratie nu extra onder druk staat?
'Ja, misschien niet zozeer door de oorlog, maar überhaupt. De democratie is al heel lang niet meer vanzelfsprekend. Voor de meeste mensen gelukkig wel, maar er zijn tegenwoordig ook, weer opnieuw, groepen in de samenleving die de democratie eigenlijk niet zien zitten. Wat ik als gevaar zie, is dat mensen democratie for granted nemen. We zien nu dat democratie altijd verdedigd moet worden. Tegen aanvallen van buitenaf, maar met name tegen onverschilligheid. Mensen kennen het alternatief niet, gelukkig. Dat is dictatuur. Een nadeel van een democratie ten opzichte van een dictatuur, is dat je niet kunt afdwingen wat men moet vinden. Dat betekent dat je minder verdedigingsmiddelen hebt. Opvoeding en onderwijs zijn eigenlijk de enige instrumenten waarmee je de democratie kunt vernieuwen, handhaven en in stand houden. Democratie is altijd fragiel.'

Daar worden we nu in Europa opnieuw mee geconfronteerd. Vraagt de oorlog in Oekraïne ook iets extra's of anders van het onderwijs?
'Je kunt wat er in de wereld gebeurt niet weghouden van kinderen. Rousseau pleitte daar wel voor en destijds was dat in zekere zin misschien nog mogelijk. Maar Lea Dasberg zei in 1980 al dat je het niet kunt verdoezelen, en dat is met internet en social media exponentieel versterkt. Je kunt geen deken of scherm over de buitenwereld zetten. Dan is de vraag dus wat je richting kinderen moet doen.

Wat Dasberg ook zei is dat je het niet kunt verdoezelen, maar wel pedagogisch moet vertalen. Dat betekent, in haar woorden, dat je de presentatie van onrecht, leed en ellende vergezeld moet laten gaan van mogelijkheden tot verbetering, van perspectief en hoop. Dat is voor mij een centraal pedagogisch-didactisch perspectief, waar ik mijn onderwijsavond over de pedagogiek van de hoop ook op baseerde.

Natuurlijk is het hartstikke moeilijk voor docenten om dat toe te passen, ik zou het zelf ook lastig vinden. Wij staan als volwassenen in zekere zin ook machteloos. Je vindt het verschrikkelijk wat er gebeurt, je ziet de consequenties en je kunt er niets tegen doen. Toch moet je het bespreken met kinderen.'

Wat voor perspectief kunnen leraren dan bieden? Als ze zich zelf ook al zo machteloos voelen?
'Je kan niet tegen kinderen zeggen 'los het probleem maar op', maar je kunt wel met ze nadenken. Hoe komt het nou dat mensen oorlog voeren met elkaar? Hoe is dat in het verleden gegaan? Door het te koppelen aan het verleden kun je laten zien dat mensen in de hele geschiedenis oorlog hebben gevoerd en dat er veel slechte dingen gebeuren, maar dat mensen uiteindelijk ook in staat zijn oplossingen te vinden.

Toen ik vanochtend nadacht over wat je nou voor positief verhaal aan kinderen zou kunnen vertellen naar aanleiding van deze oorlog, dacht ik aan de waarheidscommissies in Zuid-Afrika. Mensen hebben daar tientallen jaren tegenover elkaar gestaan en uiteindelijk is er toch een vorm ontstaan waardoor verschillende groepen weer met elkaar aan de praat zijn geraakt. Zo zijn er meer voorbeelden, in Rwanda of in Joegoslavië, waar mensen geleidelijk weer tot een soort vreedzame co-existentie komen.

We kunnen nu niet zeggen hoe het verder zal gaan met de oorlog in Oekraïne, maar we kunnen wel praten over de uitwegen die in het verleden gevonden zijn. Oudere kinderen kun je daar zelf onderzoek naar laten doen. Of je kunt op microniveau laten zien dat je erg ruzie kunt hebben, maar na mediation ook weer met elkaar door een deur kunt, zoals met de Vreedzame School gebeurt. Dat is wat ik bedoel met agency: dat je kinderen handelingsvermogen geeft en een hoopvol perspectief. Niet dat dat het actuele geweld van nu kan stoppen, maar het voorkomt dat je in een totaal gevoel van machteloosheid en passiviteit belandt als kind.'

Je kunt dus zowel een breder historisch perspectief bieden als concrete mogelijkheden in hun eigen omgeving?
'Ja, al die dingen bij elkaar. Waar het om gaat als je het hebt over agency, is dat je kinderen erbij betrekt. Het maakt niet uit of het nou over de oorlog gaat, of over corona, of het milieu. Je kunt vertellen over de plasticsoep en zeggen dat we minder plastic moeten gebruiken, maar dan kondig je het af. Dat is geen pedagogiek. Ik zag dat bijvoorbeeld ook op de school van mijn kleinkinderen. Toen die na de lockdown weer open ging, kregen ze een brief: 'Volgende week mogen we weer naar school, maar om het veilig te houden gaan we ons aan de volgende regels houden'. En toen volgde een hele lijst. Vast helemaal in de categorie effectieve sturingsmechanismen, maar pedagogisch gezien een ontzettend gemiste kans. Omdat je ook die kinderen kunt laten nadenken en praten over hoe we weer veilig naar school gaan. Niet dat zij het moeten bepalen, maar het gaat erom dat je ze erbij betrekt.'

Is dat ook wat er mis gaat als pubers geen animo lijken te hebben voor door school bedachte acties voor Oekraïne?
'Al dat soort acties komen natuurlijk voort uit een goed hart en goede bedoelingen, maar er is niets pedagogisch aan. Kinderen worden gebombardeerd met allerlei problemen en bijbehorende educatiepakketten en acties. Het is goed dat mensen allemaal dingen verzinnen, maar mijn hart gaat meer uit naar dingen die kinderen zelf verzinnen. Het gaat erom dat je kinderen activeert. Anders maak je ze machteloos, passief en cynisch, net als veel volwassenen al zijn.'

Kunnen lesbrieven en dergelijke wel behulpzaam zijn, of wat hebben leraren anders nodig om kinderen hier goed in te begeleiden?
'Lesbrieven geven informatie of ideeën wat je zou kunnen doen, maar het is vervolgens aan de leraar om een vertaalslag te maken. Je bent niet het doorgeefluik van allerlei experts. Dat is best een ingewikkelde taak. Je kunt kennis uit zo'n lesbrief tot je nemen, dat geeft een goede achtergrond, maar je moet dat niet zomaar over die kinderen uitstorten. Het gaat erom dat je ze zelf aan het woord laat en dingen laat uitzoeken, dat je ze activeert.'

Veel kinderen vragen zich af wat ze zelf kunnen doen, maar anderen keren zich misschien zelf al af van alle ellende die ze op zich af zien komen?
'Het is de taak van een docent, van een pedagoog, om zodanige leersituaties te creëren dat je leerlingen uitnodigt en prikkelt om zelf na te denken. Het gaat niet alleen om kennis overdragen. Dat is het probleem van het hedendaagse onderwijs, dat de focus wel heel sterk op evidence-based leermethoden en didactiek is gaan zitten. Ik heb het idee dat we voor een belangrijk deel de pedagogiek zijn vergeten.

Of mensen slaan juist door de andere kant op, richting een soort psychologisering, waarbij het alleen gaat om hoe kinderen zich voelen. Terwijl dat ook maar de helft van het verhaal is. Kinderen moeten ook leren chocola te maken van de wereld. Wat is er dan precies aan de hand in zo'n land dat er oorlog uitbreekt?

Ik beweer dus niet dat je kinderen oplossingen moet laten vinden voor de oorlog in Oekraïne. Dat kunnen wij zelf ook niet, niemand weet welke kant het op gaat. Maar het gevaarlijkste wat je kunt doen is het dan maar in het midden laten en onze eigen angsten gewoon bij die kinderen laten.'

Kun je ook een te optimistisch beeld schetsen, of valse hoop geven, wat uiteindelijk misschien tot meer cynisme leidt?
'Er zijn mensen geweest die zeggen 'Hoop is het grootste gif in de mensheid', omdat je mensen wijsmaakt dat het allemaal wel goed komt. Nietzsche zei dat. Maar dat is het niet. Optimisme voordoen of voorleven betekent dat je kijkt naar situaties die daadwerkelijk hoopgevend zijn, of geweest zijn in de geschiedenis. Als je zegt 'ach jongens, het komt allemaal wel goed', dan is dat inderdaad valse hoop en keert het zich tegen je. Het is een harde strijd om dingen te verbeteren, maar het kan wel. Oorlogen en conflicten zijn beëindigd en uiteindelijk opgelost. Er zijn verbeteringen mogelijk op het gebied van klimaatverandering.'

Is dat ook waar je zelf de hoop vandaan haalt?
'Ja, en het moet ook wel, die hoop moet je houden. Want als je dat niet doet, kun je eigenlijk alleen maar depressief en somber worden. Mijn familiegeschiedenis is getekend door de Holocaust, driekwart van mijn familie is uitgeroeid. Ik kan dan verzinken in treurigheid, maar ik heb van mijn ouders geleerd, die dus overlevers zijn, dat je met die overleving ook iets moet doen. Dat je op je eigen manier moet proberen een bijdrage te leveren aan het voorkomen van dit soort dingen en het verbeteren van situaties.

Wat ik in mijn leven kan doen, is minuscuul. Maar als ik niet werk aan de pedagogiek van de hoop, dan draag ik eraan bij dat kinderen cynisch en wanhopig worden. En dat wil ik niet. Ik kan geen oplossing geven voor de oorlog in Oekraïne. Maar het is onze ethische plicht als opvoeders, onderwijzers en pedagogen om kinderen te laten zien dat er uiteindelijk ook oplossingen zijn. Dat mensen daartoe in staat zijn.'

# data[].attributes.attachment_link.title
Micha de Winter over oorlog bespreken in de klas: 'Laat kinderen ontdekken wat daadwerkelijk hoopgevend is'

# data[].attributes.attachment_link.description
Schokkende oorlogsbeelden zijn voor veel kinderen helaas niet nieuw, maar vanuit Oekraïne komen het leed, de dreiging en de consequenties van een oorlog nu ook dichtbij. Kunnen wij iets doen? En is vrede en democratie wel zo vanzelfsprekend? Democratie is een kostbaar goed dat bescherming nodig heeft, ook en juist via onderwijs en opvoeding, stelt emeritus-hoogleraar pedagogiek Micha de Winter.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Trauma bemoeilijkt het leren. Een veilig klasklimaat helpt leerlingen om de draad weer op te pakken. Wat kan jij als leraar doen? Traumapsychologen Najat Rouchdi en Manon Zuiderwijk weten raad.

1. Creëer een veilige klas

Waarop moet je letten bij de klasinrichting? Bekijk het op de interactieve kaart. Druk op elk bolletje en ontdek de tips.

2. Wees betrouwbaar en empathisch

Doe wat je zegt en zeg wat je doet. Blijf zelf rustig: praat op normale toon, tast af hoe dicht bij je leerling je mag komen en of je oogcontact mag maken. Let op wat er in de 'binnenkant' van je leerling omgaat. Check regelmatig hoe hij zich voelt en of hij kan volgen. Laat weten dat hij bij jou terecht kan.

3. Neem een emotionele leerling apart

Als je leerling overdreven angstig of agressief reageert, beleeft hij mogelijk een trigger. Dan gebeurt er iets wat hem mentaal terugbrengt naar een traumatische ervaring. Zwemmen kan bijvoorbeeld een trigger zijn voor een bootvluchteling.

Neem je leerling apart en kalmeer hem. Blijf rustig, spreek op zachte toon. Vraag niet wat er in het verleden gebeurd is, maar breng hem terug naar het hier-en-nu. Respecteer zijn gevoelens. Zeg niet: "Je hoeft niet bang te zijn", maar: "Ik begrijp dat je schrikt".

4. Heb geduld

Een leerling met een trauma komt niet binnen een paar maanden tot leren. Het trauma tast zijn geheugen, concentratievermogen, taalgevoel en executieve functies aan. Op de lange termijn mag je gerust hoge (maar realistische) verwachtingen koesteren, zo laat je zien dat je in hem gelooft.

5. Speel in op talenten

Leren is meer dan taal en rekenen. Als je leerling fantastisch kan voetballen of koken, is dat een kans om te schitteren en nieuwe vrienden te maken. Zonder (perfect) Nederlands te spreken.

6. Zorg voor ontspanning

Bewegingstussendoortjes doen spanning en stress dalen. En als je ze op hetzelfde moment doet, na elke pauze bijvoorbeeld, zorg je meteen voor structuur. Ook muziek maken of luisteren helpt je leerling ontspannen.

7. Stel haalbare doelen

Een leerling uit armoede of een onveilige gezinssituatie halen, is onrealistisch. Investeer in een goede relatie. Focus op wat goed loopt en wat je wél kan doen. Een kind dat meetelt in de klas, probeert de kansen die je aanbiedt te grijpen.

8. Zorg voor jezelf

Een leerling met trauma laat je niet onbewogen. Zoek steun bij je collega's en neem afstand van school, bijvoorbeeld door te sporten. Zo begin je de volgende dag met een kalm brein.

Kyra Fastenau

# data[].attributes.attachment_link.title
Trauma: 8 tips voor een veilig klasklimaat

# data[].attributes.attachment_link.description
Trauma bemoeilijkt het leren. Een veilig klasklimaat helpt leerlingen om de draad weer op te pakken. Wat kan jij als leraar doen? 8 tips.

# data[].attributes.headline
Educatief initiatief voor basisschool- en middelbare scholieren in Oekraïne

# data[].attributes.subject
Educatief initiatief voor basisschool- en middelbare scholieren in Oekraïne

# data[].attributes.headline
Volledig Oekraïense Online School. Videolessen, tests en taken voor schoolkinderen van groep 5-11

# data[].attributes.subject
Volledig Oekraïense Online School. Videolessen, tests en taken voor schoolkinderen van groep 5-11

# data[].attributes.body
All-Ukrainian online school is een platform voor afstand en gemengd leren van studenten van de klassen 5-11 en methodologische ondersteuning van leraren.

Het doel van de All-Ukrainian Online School is om elke Oekraïense student en leraar gelijke, gratis en gratis toegang te bieden tot hoogwaardige educatieve inhoud.

Het platform bevat videolessen, tests en materialen voor onafhankelijk werk in 18 hoofdvakken: Oekraïense literatuur, Oekraïense taal, biologie, biologie en ecologie, aardrijkskunde, wereldgeschiedenis, geschiedenis van Oekraïne, wiskunde, algebra, algebra en het begin van analyse, geometrie, kunst, grondbeginselen van jurisprudentie, natuurwetenschappen, natuurkunde, scheikunde, Engelse taal en vreemde literatuur.

Kinderen zullen het platform zowel kunnen gebruiken om te leren tijdens de quarantaine als om vertrouwd te raken met het onderwerp dat op school is gemist door ziekte of andere redenen. Voor leerkrachten zijn aanbevelingen ontwikkeld voor het uitvoeren van gemengd en afstandsonderwijs met behulp van het trainingsmateriaal van het platform.

Alle educatieve inhoud komt overeen met de huidige educatieve programma's van de staat en de kwaliteit ervan wordt gecontroleerd door het Oekraïense Instituut voor Onderwijsontwikkeling. De lijst en onderwerpen van de cursussen worden voorgesteld door het ministerie van Onderwijs en Wetenschap van Oekraïne.

Het platform is opgericht door de Openbare Unie "Osvitoria" op verzoek van het Ministerie van Digitale Transformatie van Oekraïne, het Ministerie van Onderwijs en Wetenschap van Oekraïne en de staatsinstelling "Oekraïens Instituut voor Onderwijsontwikkeling", met de steun van Zwitserland in het kader van het Zwitsers-Oekraïense DECIDE-project, dat wordt uitgevoerd door het CONSORTIUM VAN DE NGO DOCCU en PH Zürich.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Відеоуроки, тести та завдання для школярів 5-11 класів

Завантажуй мобільний застосунок
Всеукраїнської школи онлайн

Початкова школа

Навчальні ресурси для учнів/учениць та вчителів/вчительок початкової школи

Детальніше

Інфомедійна грамотність

Навчально-методичні матеріали для учителів

Детальніше

# data[].attributes.attachment_link.description
Відеоуроки, тести та завдання для школярів 5-11 класів Завантажуй мобільний застосунок Всеукраїнської школи онлайн Детальніше   Детальніше

# data[].attributes.headline
Online training voor alle kinderen van Oekraïne die lessen kunnen volgen in Zoom: van de Academy of Modern Education A+.

# data[].attributes.subject
Online training voor alle kinderen van Oekraïne die lessen kunnen volgen in Zoom: van de Academy of Modern Education A+.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Діти STEAM - це покоління новаторів, лідерів, впевнених в собі особистостей, здатних якісно змінювати майбутнє. Досліджуй, втілюй, надихай - велика ідея, що об'єднує дітей, вчителів та батьків в Respublika Kids.

# data[].attributes.attachment_link.title
Академія сучасної освіти А+ | A+

# data[].attributes.attachment_link.description
Діти STEAM - це покоління новаторів, лідерів, впевнених в собі особистостей, здатних якісно змінювати майбутнє. Досліджуй, втілюй, надихай - велика ідея, що об'єднує дітей, вчителів та батьків в Respublika Kids.

# data[].attributes.headline
Basisonderwijs en voortgezet onderwijs in Oekraïne

# data[].attributes.subject
Basisonderwijs en voortgezet onderwijs in Oekraïne

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ви чи хтось із ваших близьких шукаєте Yкраїнські навчальні матеріали за Yкраїнською програмою? Файли PDF, які ви знайдете нижче, можна безкоштовно завантажити та безкоштовно використовувати у навчанні.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ви чи хтось із ваших близьких шукаєте Yкраїнські навчальні матеріали за Yкраїнською програмою? Файли PDF, які ви знайдете нижче, можна безкоштовно завантажити та безкоштовно використовувати у навчанні.

# data[].attributes.headline
Basiswoordenschat rond school, de voorzetsels en het werkwoord 'zijn' - Oekraïens en Ndl

# data[].attributes.subject
Basiswoordenschat rond school, de voorzetsels en het werkwoord 'zijn' - Oekraïens en Ndl

# data[].attributes.attachment_link.title
Visuele vertaalplaten Oekraïens - Nederlands

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dit tekstloze kartonboek brengt op een erg duidelijke manier in beeld wat er gebeurt wanneer je de hand reikt aan onbekenden. Een muis plukt een bloem die op een muur groeit en doet op die manier een steen uit de muur vallen. Zo ontdekt de muis samen met haar vriendjes dat er achter de muur ook nog wereld is. Steen voor steen breken ze de muur af en komen zo bij een groot water terecht. Op de andere oever van dat water ontdekken ze voor hen onbekende dieren. Dus bouwen ze met de stenen een brug en zo kan een ontmoeting plaatsvinden. Eenvoudig verhaal met eenvoudige illustraties dat geschikt is voor jonge kleuters en hen doet stilstaan bij anders-zijn, vriendschap en samenwerken. Drie niet zo eenvoudige thema's voor jonge kinderen.

De tekst staat in groot lettertype afgedrukt bij de kleurige prenten, die het verhaal vertellen over een postduif die vredestakjes rondbrengt naar verschillende vogelsoorten. De vogelsoorten in het boek hebben geen ruzie met elkaar, maar vechten juist onderling, binnen hun eigen soort. De boodschap is voor elke vogelsoort echter hetzelfde: stop met vechten en ruzie maken en wees lief voor elkaar. Deel met elkaar. En op het moment dat dat lukt, zie je dat de vogelsoorten in het boek gaan samenwerken en samenkomen.

De vluchtelingenproblematiek op een voor kleuters verteerbare manier in een prentenboek gieten, is een kunst. Helen Cooper en Gill Smith slagen daar wonderwel in. Het boek begint in donkere kleuren en toont een broertje en een zusje die met een bootje ergens aan land komen. Ze vinden daar een onderkomen en het jongetje slaagt er snel in om naar buiten te gaan en de schaduwen in zijn hoofd te dempen met al het moois wat buiten te zien en te beleven valt. Het meisje wil niet naar buiten, blijft verdrietig onder haar dekentje zitten en is lusteloos hoe haar broertje ook aandringt. Op een dag brengt het jongetje een vlinder binnen. Nog wil het meisje niet naar buiten, maar de vlinder ook niet meer. En met de vlinder leert het meisje langzaam terug de kleuren zien. Het boek weet de emoties van de jongen en het meisje door het kleurgebruik in de illustraties echt te treffen. Daardoor is het ook een hoopvol boek geworden dat ellende én geluk een plaats weet te geven. Je krijgt een inkijk als je surft naar: https://www.samsarabooks.com/boeken/volg-de-vlinder/.
Cooper, H. (2021). Volg de vlinder. Amsterdam: Samsara.
Het werkwoord 'tellen' in de titel van dit boek heeft 2 betekenissen. Enerzijds duidt het op de idee dat elke vluchteling moet geholpen worden, 'meetelt' dus. Anderzijds wordt het verhaal in dit boek opgebouwd aan de hand van de cijfers van 1 tot en met 10. Op het einde van het verhaal zijn er 10 vriendjes om mee te spelen in het nieuwe land. Bij het begin is er 1 boot om de zwarte rookpluimen en het puin te ontvluchten. Want dat is wat een moeder en haar drie kinderen doen. Daarna zijn er 2 handen die het gezin op een grote boot helpen. Daar krijgen ze 3 maaltijden en aan land gekomen zijn er 4 bedden. En ga zo maar door. Toch ligt de sterkte van dit boek meer in de sobere maar sprekende illustraties van Barroux dan in de tekst. In grove penseelstreken en sprekende kleuren maken jonge kinderen kennis met een voor hen nieuwe wereld. Het einde van het boek wordt jammer genoeg lichtjes moraliserend door de vraagstelling: Hoe kan jij vluchtelingenkinderen helpen? Op de laatste bladzijde staat een lijstje met vluchtelingenorganisaties. Als kennismaking met de vluchtelingenproblematiek is dit boek zeker de moeite waard. Het boek wordt integraal voorgelezen door de auteur zelf op: 20 juni - Wereld Vluchtelingendag: Iedereen telt mee! | Rubinstein.
Kurman, H. & Barroux (2020). Iedereen telt mee! Amsterdam: Rubinstein.
Het leven gaat z'n gewone gangetje in de kippenren: de kippen hebben elk hun plek, ze worden goed gevoed en weten wat er van hen wordt verwacht. Op een dag wordt die rust verstoord door een groep capibara's op de vlucht voor jagers. De kippen vertrouwen die wilde dieren voor geen haar en geven uiteindelijk enkel toe aan het verblijf van de capibara's als die zich aan enkele strakke regels houden. Stukje bij beetje brokkelt het wantrouwen af en leren de dieren elkaar kennen. Het eenvoudige verhaal brengt mooi in beeld hoe bedreigend de andere kan lijken én hoe verrijkend diezelfde kan zijn eens je je openstelt om die toch te leren kennen. De tekst bij het verhaal is spaarzaam, wat de illustraties in bruin- en grijstinten met enkele rode accenten de volle ruimte geeft om de sfeer van het boek te bepalen. En dat doen ze met verve! In de eerste helft van het boek zie je in de expressie van de dieren de verschrikking en begrijp je ook hoe de twee werelden met elkaar contrasteren. Tegelijk zie je in de aandoenlijke illustraties vooral ook het hoge aaibaarheidsgehalte van zowel de kippen als de capibara's. Wat ook prettig is voor de jonge lezers, is dat in het verhaal het goede voorbeeld net door de allerjongsten wordt gegeven. Soderguit heeft een soms moeilijk bespreekbaar onderwerp op bijzonder zachte wijze vertaald naar een toegankelijk en lief kinderverhaal.
Soderguit, A. (2021). De capibara's. Naylor-Ballesteros, C. (2020). De koffer. Haarlem: Gottmer. Hasselt/Amsterdam/New York: Clavis.
'Op een dag kwam er een raar dier aan. Hij zag er stoffig, moe, verdrietig en bang uit. Hij had een grote koffer bij zich.' Zo begint dit ogenschijnlijk eenvoudige boek dat het thema vreemdeling/vluchteling - een thema dat uit onze maatschappij niet meer weg te denken valt - voor jonge kinderen behapbaar maakt. Het rare groen-blauwe dier ontmoet drie andere dieren: een Vos, een Haas en een Kip, die alleen maar vragen stellen over zijn koffer. In de vreemdeling zelf lijken ze niet geïnteresseerd. Het antwoord van de vreemdeling - in de koffer zit een theekopje, een tafel, een stoel en een huis met zicht op zee - wordt als leugenachtig gebrandmerkt. Van zodra de erg vermoeide vreemdeling in slaap valt, breken de drie - Haas protesteert wel even dat het niet hun koffer is - zijn koffer open en vinden een theekopje en een foto waarop het huis met zicht op zee, de stoel en de tafel te zien zijn. Deze confrontatie opent Vos, Haas en Kip de ogen. Ze begrijpen dat ze echt te ver zijn gegaan door te snuffelen in iemands bezittingen en de koffer stuk te maken. Dat willen ze terug goed maken. Gelukkig maar want wanneer de vreemdeling wakker wordt, voelt die alleen maar ongeloof tot ... Hoewel de boodschap van dit verhaal echt nergens uitdrukkelijk aan bod komt, zorgt het samenspel tussen de illustraties en de tekst ervoor dat dit verhaal tot vanzelfsprekende conclusies bij dit thema leidt. De illustraties met beperkt kleurgebruik zijn van een sobere eenvoud. De herinneringen van de vreemdeling in sepiatinten spreken voor zich. Het verhaal doet nadenken en confronteert de lezer met zichzelf: is hij Vos of Haas of Kip of alle drie?

De groene hagedissen - erg beweeglijk en wendbaar - en de rode rechthoeken - sterk en stevig - hebben ruzie. Waarom? Dat weet niemand. Maar er komt wel oorlog van. Tot op een dag een kleine rode rechthoek roept dat ze moeten ophouden. En zo plots als die oorlog begonnen is, stopt hij ook weer. Het prentenboek is sterk visueel en heeft daarom ook maar weinig tekst nodig. Die beperkte tekst vormt een aanzet voor verder fantaseren. Door het kleurgebruik - enkel rood en groen - en de manier waarop groen en rood met elkaar in de clinch gaan, is haast voelbaar wat echte oorlog betekent en hoeveel aangenamer het is in vrede te leven. Het boek kan gebruikt worden als uitgangspunt voor een gesprek over oorlog en vrede, maar dat hoeft niet. Soms komen prentenboeken beter tot hun recht als de boodschap er niet te sterk uitgehaald wordt.
Madame Monsieur (2020). Mercy, zo heet ik. Wielsbeke: De Eenhoorn.
Zoals je op de cover kan zien, trippelt Muis over een grote bakstenen muur. Onderweg komt ze verschillende dieren tegen: Bange Kat, Oude Beer, Vrolijke Vos, ... Niemand van hen lijkt nog te weten waar die gigantische muur vandaan komt, maar één ding is voor hen wel duidelijk: ze durven zich niet naar de andere kant van de muur te begeven, omdat het daar hoogstwaarschijnlijk gevaarlijk is. Muis kan haar nieuwsgierigheid toch niet bedwingen en vliegt uiteindelijk op de rug van Hemelsblauwe Vogel naar de andere kant van de muur. De schoonheid die ze daar ontdekt, had Muis zich niet kunnen inbeelden. Dit kleurrijk vormgegeven verhaal met treffende woordkeuze spoort kleuters aan hun natuurlijke zin voor ontdekking en verwondering te blijven verkennen, liever dan die om te zetten in angst en onzekerheid. Een aanrader!
Van Hest, P. (2017). Op de vlucht. Hasselt/Amsterdam/New York: Clavis.
Het Franse zangersduo MadameMonsieur was op zoek naar een liedje voor het Eurosongfestival 2018. Tijdens die zoektocht zijn ze gestoten op het verhaal van Mercy die geboren werd op het reddingsschip Aquarius. Van dat verhaal maakte het duo een liedje (468) Mercy zo heet ik - YouTube en van dat liedje werd uiteindelijk dit prentenboek gemaakt. Edward Van de Vendel creëerde een zinvol geheel van de waargebeurde feiten om de problematiek van vluchtelingenkinderen zoals Mercy onder de aandacht te brengen. De illustraties van de hand van Saskia Halfmouw slagen erin zowel de dreiging - van de oorlog, de verwoestingen, de onzekerheid in Afrika - als de hoop - er is leven mogelijk - weer te geven. Het kleurgebruik is beperkt maar sprekend. Een fijne manier om een moeilijke maar actuele problematiek onder de aandacht te brengen.

Voor vluchtelingenkinderen is er een constante dreiging - in de illustraties verzinnebeeld door zwarte raven die overal aanwezig zijn - zowel in hun thuisland waar ze omwille van oorlog of hun economische situatie moeten vertrekken als in het land waar ze een tweede thuis hopen te vinden en waar ze niet door iedereen met open armen ontvangen worden. Het boek geeft mooi weer naar welke 'eenvoudige' dingen vluchtelingenkinderen verlangen: een dag zonder angst, samen met je vrienden terug naar school zoals vroeger, touwtje springen met vriendinnen, ... Daarnaast schept het in tekst en illustraties de sfeer die hoort bij de aankomst in een nieuw land: onwennig, alleen, lieve mensen, boze blikken, ... Uiteindelijk is er de gewenning aan het nieuwe land met een nieuwe taal, nieuwe vrienden en geen zwarte raven meer maar witte duiven in een zonnige lucht. Het boek gaat dus duidelijk van donkerte naar licht zonder moeilijke kwesties te ontlopen of in zwart-wit te denken.

Wat alle dagen in de berichtgeving terugkomt, wordt op kindermaat vertaald in dit prentenboek. De waarheid wordt niet geschuwd, maar we krijgen ze te zien door de ogen van een jonge vluchtelinge die samen met haar moeder haar eigen land ontvlucht. Er is sprake van een lange bootreis, treinen en grenzen en daarbij wordt bv. de vergelijking gemaakt met de vogels waarvoor geen landsgrenzen bestaan. Toch is er ook hoop in dit boek. In de eerste plaats d.z. de vastberadenheid, het doorzettingsvermogen en de troost die de moeder altijd weer biedt. Maar zeker ook door het open einde waarin de jonge vluchteling de hoop uitspreekt terecht te kunnen komen in een land waar plaats is voor hen. Kleurgebruik en illustraties in eerder gedempte kleuren ondersteunen de tekst en schetsen zonder woorden een beeld van de dingen waarmee vluchtelingen in aanraking komen. Echt een bijzonder boek!

Max, een rotsmuis, leeft in een grote rotsmuizengemeenschap op een eiland in zee. Ze leven mee met de seizoenen en zijn best tevreden. Op een dag ontdekt Max in een rotsspleet een fonkelende (maan)steen. Zo'n steen wil iedereen wel ... Vanaf dat moment splits de vertelling en kan je kiezen voor een goed einde - voor elke maansteen krijgt het eiland een mooi versierde steen terug - of een slecht einde - de muizen plunderen de berg die instort en zo zijn ze hun leefomgeving kwijt. Hoewel beide opties redelijk kort door de bocht zijn, bieden ze toch de mogelijkheid om met de kleuters het gesprek aan te gaan over de milieuproblematiek, natuur en hebzucht.

Voor wie houdt van de illustraties van Tony Ross is dit boek een pareltje. De boodschap van het verhaal is vrij eenvoudig, maar het duurt wel even voor die duidelijk wordt. Daarvoor moet de toehoorder zijn medewerking verlenen. Het is immers zo lawaaierig op de wereld dat de belangrijke mededeling van de spitsmuis 'Als we zouden luisteren naar elkaar, zou er vrede zijn.' haast niet gehoord wordt. Dat nare omgevingslawaai wordt - zoals gezegd - door de illustrator mooi in beeld gebracht en ook de lay-out van de tekst speelt hier zijn rol.

Wie naar aanleiding van de Internationale Vredesdag met één of meerdere kleuters het gesprek wil aangaan over de onzin van oorlog en ruzie maken vindt in dit boekje een prachtig uitgangspunt. Twee monstertjes wonen elk aan één kant van een berg. Ze hebben elkaar nog nooit echt ontmoet maar spreken met elkaar door een holte in de berg. Op een avond zegt het blauwe monster tegen het rode monster: 'De zon gaat onder, de dag is voorbij.' Het rode monstertje is het daarmee niet eens en zegt: 'Sukkel, je bedoelt zeker dat de nacht begint.' En zo krijgen ze ruzie. Het gaat van kwaad naar erger: eerst ruziën ze enkel met woorden, daarna beginnen ze stenen te gooien en ze houden niet op tot de nacht valt . Dan staan ze plots oog in oog met elkaar want ze hebben al stenen gooiend de ganse berg afgebroken. 'De nacht begint,' zegt het blauwe monstertje. 'Wat je zei klopt,' zegt het rode, 'De dag is voorbij.' Samen kijken ze naar de zonsondergang en samen hebben ze een beetje spijt dat er nu geen berg meer is.
Leroy, B. (2020). De blauwen tegen de rooien. Haarlem: Gottmer.
Ook kleuters worden geconfronteerd met beelden van verkleumde en wezenloos voor zich uitkijkende vluchtelingen. Maar hoe kun je hen begrip laten opbrengen voor deze mensen en hen laten aanvoelen wat zij doormaken. Het voorliggende prentenboek helpt daarbij. Het probeert met erg mooie illustraties in warme kleuren en gerichte tekst een beeld te schetsen van hoe vluchtelingen zich voelen. De ik-figuur in dit prentenboek is een Afrikaans meisje dat zich thuis in een deken wikkelt dat ze zelf maakt van woorden en geluiden die ze kent uit haar land van herkomst. Het deken heeft vooral warm-gele en rode kleuren. In het land waar ze aanbeland is, is alles vreemd: de mensen, de planten, de dieren, het eten, de klanken, ...Op een dag sluit ze vriendschap met een meisje dat haar woorden leert in de taal van het nieuwe land. Het Afrikaanse meisje herhaalt en herhaalt die woorden tot ze zich eigen heeft gemaakt. Dan kan ze met die woorden een nieuwe deken weven in haar hoofd. Een deken in de lichtgroene en lichtblauwe tinten van haar nieuwe land.
Scheffler, A. e.a. (2020). Samen. Rotterdam: Lemniscaat.
Op een dag gebeurt er een ramp in het oerwoud waar krokodil altijd gelukkig is geweest. Dus besluit hij te vertrekken. Op een boot vaart hij naar een nieuw thuisland. waar dat zal zijn, weet Krokodil niet. De grote steden waar hij terecht komt, bevallen hem niet. De bewoners roepen lelijke dingen naar Krokodil en willen hem er duidelijk niet bij hebben. Doodmoe gaat hij steeds verder en verder en valt in slaap op het strand. Wanneer hij wakker wordt is hij het voorwerp van zorg en liefde van een ganse muizenkolonie (Gullivers' reizen zijn hier niet veraf). Hij vindt het heerlijk bij de muizen en helpt hen met dingen waarvoor zij te klein of te zwak zijn. Er is één ding: hij zou zo graag zijn familie terugzien. En dat lukt ook... Erg kleurrijke illustraties die de gevoelens van Krokodil duidelijk in beeld brengen. Het boek weet zonder te moraliseren de vluchtelingenproblematiek op een realistische manier onder de aandacht te brengen. Op de voorste schutbladen zien we Krokodil in zijn bootje. Op de achterste schutbladen zien we een olifant in een gelijkaardig bootje.

De broers Blauwbaard en Roodvonk zijn al jarenlang beduchte tegenstanders. De strijdvaardige kreten van hun ridders liegen er niet om: 'Blauw is goed! Rood moet dood!' en 'Rood is groot! Blauw moet dood!' De kloof tussen hun twee burchten lijkt onoverbrugbaar. Wanneer de blauwen en de rooien op een ochtend de vallei betreden om voor de zoveelste keer hun moordlustige plannen waar te maken, komen de blauwen een zwart riddertje en de rooien een groen riddertje tegen. De jonge veroveraars nodigen elk een groep ridders uit om mee te spelen met hun bosspel. Nostalgische herinneringen naar hun eigen kindertijd maken dat de ridders ingaan op de uitnodiging van de kinderen om hen naar de overwinning te helpen. De plezierige strijdvaardigheid van kinderen tijdens een bosspel komt in schril contrast te staan met de agressieve bloeddorstigheid van de rooien en de blauwen. Het spel leidt de boze ridders helemaal af van hun oorspronkelijke plannen. De volgende dag hebben ze zelfs meer zin in nog een spel dan in een nieuw gevecht. 'De blauwen tegen de rooien' is zonder twijfel een verfrissend prentenboek. Het verhaal bevat de stoere elementen van een klassiek ridderverhaal, maar heeft ook onverwachte wendingen die nergens belerend worden. Illustrator Benjamin Leroy heeft zich duidelijk helemaal kunnen uitleven. De dynamisch geïllustreerde ridders en de donkere vallei ogen gevaarlijk terwijl de dravende tekst de adrenaline verder aanwakkert. De frisse kleuren en het naïeve staartenspel van de jonge spelers zorgen voor evenwicht. Een prettig voorleesverhaal!
Davies, N. (2018). The Day War Came. London: Walker Books.
Axel Scheffler is - vooral dankzij zijn bekendste figuur 'De Gruffalo' - een wereldberoemde kinderboekenillustrator. Vorig jaar gebruikte hij zijn naam en faam om de non-profitorganisatie 'Three Peas' te ondersteunen. Hij nam het initiatief om 'Samen' uit te geven, een prentenboek waarvan een deel van de opbrengst gaat naar de organisatie die vluchtelingen uit oorlogsgebieden ondersteunt. Dit jaar werd het prentenboek ook in het Nederlands uitgegeven en daar kunnen we niet anders dan blij om zijn. Het uitgangspunt is erg aantrekkelijk: niet minder dan 38 topillustratoren van over heel de wereld hebben elk verbeeld op welke manier je zachtaardig kan omgaan met anderen. In de indrukwekkende namenlijst bespeuren we ook onze eigenste Ingrid Godon en Gerda Dendooven. De suggesties in het boek zijn even eenvoudig als wezenlijk voor een warme samenleving: van lachen naar elkaar, over helpen als iemand in problemen zit tot iedereen hartelijk groeten. De rijke illustraties zijn een lust voor het oog terwijl de ideeën de lezers aanmoedigen om er samen wat van te maken. Aanrader!

De dag waarop de oorlog toeslaat, komt voor het jonge meisje in dit verhaal totaal onverwacht. De ochtend verloopt zoals gewoonlijk met een broertje dat thuis in slaap wordt gewiegd en een tekenles op school. Na de middag slaat plots een aanval op het dorp een gat in het leven van het meisje. Van haar familie en haar thuis blijft niets meer over, er is enkel nog oorlog. Ze onderneemt op haar eentje de huiveringwekkende vlucht naar de andere kant van de wereld, waar zij in eerste instantie niet welkom wordt geheten. Nadat een lerares haar een plaats in de klas weigert, wordt die vervolgens wel aangeboden door een jongetje uit de klas die haar een lege stoel aanbiedt. Zo eindigt het verhaal met een nieuw begin voor het hoofdpersonage.

In 2016 weigerde Groot-Brittannië asiel aan 3000 vluchtelingenkinderen. Nicola Davies schreef uit protest een gedicht, dat het startpunt was van de campagne '3000 chairs'. Verschillende kunstenaars tekenden een stoel als symbool voor een plaats voor ieder kind in het onderwijs. Hetzelfde gedicht leidde tot het prentenboek 'The Day War Came'. De poëtische stijl van de tekst en de ietwat naïeve tekenstijl van Rebecca Cobb verzachten de realiteit van het verhaal, zonder die uit de weg te gaan. Het einde legt de hoop in de handen van kinderen. Wij kunnen starten met hen het boek aan te bieden. Een deel van de opbrengst van de verkoop gaat naar 'Help Refugees'. Meer info vind je via deze link.

# data[].attributes.attachment_link.description
JONGE KLEUTERS Dit tekstloze kartonboek brengt op een erg duidelijke manier in beeld wat er gebeurt wanneer je de hand reikt aan onbekenden. Een muis plukt een bloem die op een muur groeit en doet op die manier een steen uit de muur vallen. Zo ontdekt de muis samen met haar vriendjes dat er achter...

# data[].attributes.headline
Woordplaten Oekraïens - Nederlands met dank aan BuSO Sint-Gregorius voor het delen!

# data[].attributes.subject
Woordplaten Oekraïens - Nederlands met dank aan BuSO Sint-Gregorius voor het delen!

# data[].attributes.body
Vanaf 4 mei kunnen Oekraïense en Nederlandstalige kinderen op woensdagnamiddag luisteren naar Radio Kroeto. ‘Kroeto’ betekent ‘cool’ in het Oekraïens. De presentatie zal een mix zijn van Nederlands en Oekraïens, met een tweetalige host. Kinderen kunnen een liedje aanvragen, een boodschap inspreken voor iemand die ze missen en of zelf een plaat aan kondigen op de radio. Meer info op https://www.radiokroeto.com/

# data[].attributes.body
Het is van belang om de kinderen hun taal een plek te mogen geven. Hun taal niet toelaten en dus voor hen opgeven is geen optie. Ze willen zich laten zien en zich niet gewonnen geven. Wat ze kunnen in hun taal net inzetten om toe te leiden tot het Nederlands.

# data[].attributes.body
Hou rekening dat een ATN altijd een stille periode doormaakt. Bij sommigen is dat enkele dagen, bij anderen kan dat tot 6 maanden duren. Stil zijn wil niet zeggen dat ze niet aan het opnemen zijn!

# data[].attributes.body
Om een taal te leren heb je input én interactie nodig. Een taal leer je niet op jezelf en in stilte! Creëer zoveel mogelijk praatkansen. Geef de ATN een buddy in je klas. Een ATN alleen een taal laten inoefenen biedt het minste leerrendement!

# data[].attributes.body
Probeer zoveel mogelijk te visualiseren. Gebruik pictogrammen bij een planning, geef een weekschema waarop duidelijk is wat meegevolgd kan worden, welke momenten het zelfstandig werk is,...
Toon zoveel mogelijk concreet materiaal, foto's en gebruik je bord voor schema's,...!

# data[].attributes.body
Ga je aan de slag met woorden, zet dan altijd het bepaald lidwoord erbij!

# data[].attributes.body
Zorg zoveel mogelijk voor verbinding. Als de klas iets van Wiskunde doet, laat het kind dan ook iets van Wiskunde doen,... Lees je een verhaal voor (waardevol tot en met het 6de leerjaar voor alle kinderen!)? Laat dat het kind bij een bepaald woord telkens een gebaar doen (hand in de lucht,...). Als je een nieuwe taal hoort, weet je niet goed wanneer woorden beginnen en stoppen!

# data[].attributes.body
Je kan je taal vereenvoudigen maar spreek wel correct! 'Jij hier zitten!' gaan we niet doen! ;-)

# data[].attributes.body
In Oekraïne leren kinderen vanaf 8 jaar Engels. Gebruik ook deze taal om de communiceren en verbindingen te maken!

# data[].attributes.body
Organiseer een intake-gesprek en kom zoveel mogelijk te weten van het kind: Waar is het sterk in? Wat zijn de interesses? ...

# data[].attributes.body
Logo3000 heeft een selectie van 500 woorden gratis ter beschikking gesteld. Elk woord mét het bepaald lidwoord wordt visueel voorgesteld en je kan het beluisteren in het Nederlands en Oekraïens.

# data[].attributes.attachment_link.description
Uw hulpmiddel om de woordenschat van kinderen uit te breiden. Het materiaal is bij iedere bestaande aanpak inzetbaar.

# data[].attributes.body
Een reeks van populaire Oekraïense kinderliedjes. Om zo kinderen uit Oekraïne welkom te heten, hen een veilig gevoel te geven en zich muzikaal te laten uitleven en zo eventjes alle ellende te kunnen vergeten. Maar ook om ermee aan de slag te gaan in de klas.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Українські дитячі пісні 🙌 Збірка 2 | Ukrainian children songs

If playback doesn't begin shortly, try restarting your device.

0:00

1:05:56

0:06 / 1:05:56•Watch full video

# data[].attributes.attachment_link.title
Українські дитячі пісні 🙌 Збірка 2 | Ukrainian children songs

# data[].attributes.body
Online Preschool (voorlezen, activiteiten, …), ontwikkeld door UNICEF in partnerschap met
MoES (in Oekraïens)

# data[].attributes.attachment_link.title
Дитячий садок онлайн НУМО - Випуск 1

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Hoe is het om als kind in een opvangcentrum te leven? Wat doe je in je vrije tijd? Hoe voel je je op school? Wat zou je anders willen doen? Die vragen staan centraal in 'Onderweg', het belevingonderzoek waarover deze website rapporteert. Wil je een brede inkijk in de de leefwereld van kinderen op de vlucht? Start dan de reis langs hun verhalen. Wil je meer weten over de onderliggende visie? Lees dan het manifesto. Wil je het onderzoeksrapport raadplegen? Surf dan naar het rapport. Zoek je inspiratie over een specifiek thema? Ga dan naar de bibliotheek. Wil je meer weten over de uitgangspunten van het onderzoek? Ga dan naar 'over ons.'

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe is het om als kind in een opvangcentrum te leven? Wat doe je in je vrije tijd? Hoe voel je je op school? Wat zou je anders willen doen? Die vragen staan centraal in 'Onderweg', het belevingonderzoek waarover deze website rapporteert.