# data[].attributes.body
... bằng thế giới thật, khi ta quan tâm đến chúng để thực sự bước ra khỏi tâm trí và quan sát.

# data[].attributes.attachment_link.title
The world is much more interesting than the image

# data[].attributes.headline
Đi đến chủ đề của Tháng 2 và 3: Vui tươi

# data[].attributes.subject
Đi đến chủ đề của Tháng 2 và 3: Vui tươi

# data[].attributes.body
Cùng chuyển sang cảm xúc của tháng 2 và 3, mọi người nhé.

# data[].attributes.body
Tin vui: Với 10 cảm xúc tích cực của năm 2025, nhà tâm lý Arnaud Guibert sẽ thiết kế trải nghiệm thực hành cho từng cảm xúc một. Đầu tiên, sẽ là cảm xúc Quan tâm của tháng 1. Cho cảm xúc vui tươi, lời mời sẽ được gửi vào đầu tháng 3. Mời các bạn có quan tâm nhanh tay đăng ký tham gia, vì số lượng thực hành offline có giới hạn.

Sự quan tâm nuôi dưỡng trí tò mò của chúng ta, nhưng theo thời gian, nó dần lắng xuống… Vậy tại sao không khơi dậy nó một lần nữa?

Trong hoạt động tương tác này, hãy cùng khám phá cách học tập với niềm vui, biến mỗi khám phá thành một trải nghiệm sống động và đầy cảm hứng, đồng thời nuôi dưỡng niềm khao khát khám phá mỗi ngày.

✨ Hòa mình vào trải nghiệm vui nhộn để đánh thức đam mê học hỏi và phát triển bản thân, tràn đầy hứng khởi!

Với sự dẫn dắt của nhà tâm lý Arnaud Guibert.

Thân mời bạn tham dự hoạt động “Nuôi dưỡng sự quan tâm”:

Thời gian: Từ 18:30 - 21:30, ngày 26/02/2025

Địa điểm: Không gian TAPTU, Tháp A, Khu CC Galleria Residence, 20 Nguyễn Thiện Thành, KP 3, P, Tp. Thủ Đức, Ho Chi Minh City, Vietnam

Link đăng ký:

https://www.gift-truth.com/event-details-registration/satsang-01-2025-nuoi-duong-su-quan-tam

Số lượng đăng ký có hạn dành cho 10 người đăng ký đầu tiên!

-----------------------------

Lưu ý cho người tham gia:

- Bạn có thể ăn mặc thoải mái để ngồi sinh hoạt vòng tròn trên sàn

- Bạn nên đem theo sổ và bút của mình để ghi chú theo cách cổ điển, tránh ghi chú trên điện thoại

# data[].attributes.body
Một chút tản mạn về một cụm từ "Quan tâm", một cảm xúc tích cực được nuôi dưỡng từ bùn lầy trong em. Với nhiều người, sự quan tâm là cảm xúc mang đến cho những người xung quanh những không khí ấm áp, vẹn tròn, nhưng trong một khoảnh khắc, điều dễ dàng như "đưa một viên kẹo cho một đứa bé" thì em lại không làm được, bởi chính em còn chẳng quan tâm được bản thân mình.

Cụm từ "Quan tâm" như một gai nhọn nhô lên khi mỗi lần chạm đến, bởi sự chạy theo nhịp sống vội vã, chạy theo những điều bên ngoài nên em bỏ quên chính bản thân mình. Một người chị đã nói với rằng:"Khi em sốc nỗi, không bình tĩnh, em không nhìn thấy gì, và có lẽ em đang cố gắng bù đắp cho sự sai lầm gì đó trong vô thức". Và vô hình chung, điều này đã khoác lên một chiếc áo tưởng như rất chú tâm nhưng thật ra là tách biệt giữa các nhịp sống. Đơn giản mà nói, em chạy theo nhiệt huyết của những điều tưởng là của em nhưng thật ra điều em muốn chỉ là em nhìn nhận được em.

Và đến khi sự tĩnh tâm đến từ chính những nhịp sống chậm, những đêm dài đăng đẵng, những chiều hoàn hôn tà ánh vàng, thì em bắt đầu biết, à, ra bản thân mình vẫn luôn ở đây, mắt quan sát, thân quan sát, ta đang nhìn thấy được chính ta mà không ở một đâu xa xôi cả. Em nhận ra chính bản thân mình, em quan sát được mình, và tâm hồn mình.

Tất cả những điều đó tưởng là một tâm hồn đầy sự nhạy cảm, nhưng em đã khoác lên đó là một sự "gắng gỏi", "cứng nhắc". Có lẽ, đến năm 21 tuổi, em biết ơn một người chị đã bảo trong lễ Tốt nghiệp em rằng:"Em đang đeo chiếc mặt nạ không đúng độ tuổi của mình". Em nhìn nhận năm 22 là năm em vỡ vụn nhất nhưng là năm em thật nhất, em vỡ đi chiếc mặt nạ rắn rỏi, thật sự quan tâm đến bản thân mình, trở nên thật thà.

Có lẽ điều em viết sẽ thật khó để thấu hiểu, nhưng em tin rằng mỗi người sẽ luôn có một khoảnh khắc lạc lối để rồi vỡ òa tìm ra chính mình. Em tin rằng, cọi nguồn của mọi cảm xúc tích cực, là sự biết ơn từ những điều nhỏ nhặt. Em tin rằng, em có sự quan tâm này, được như hôm nay, là nhờ sự hỗ trợ từ những người thật sự tuyệt vời.

Quan tâm được chính mình, em bắt đầu học cách quan tâm những người em thân yêu. Làm gì có viên đạn được bọc trong đường, lời thật lòng chính là thuốc đắng giã tật. Em biết ơn chính em năm 21 đã lắng nghe, năm 22 đã vụn vỡ và năm 23 biết quan tâm.

Thân gửi những tri âm.

# data[].attributes.body
Trong chủ đề Quan Tâm (thuộc series 10 cảm xúc tích cực) của Satsang 2025, mình đã bắt được các ý chia sẻ của Anh Hiếu về xu hướng quan tâm của tâm trí thường diễn ra thế nào và từ đó chậm lại để quan sát nhiều hơn.

- - -

Tóm lược Phần Anh Hiếu chia sẻ:

“GĐ1: Tâm trí có xu hướng quan tâm đến những thứ tiêu cực, mất mát, sự cố,… và quan tâm gì thì cuộc sống mang đến đúng thứ đó và một cách tự nhiên sẽ bị cuốn theo nếu không có ý thức

Khi tâm trí chỉ quan tâm đến điều xấu xảy ra trong tương lai thì có nghĩa phản ảnh niềm tin bên trong bạn bị giới hạn

GĐ2: chỉ quan tâm đến điều tích cực

Nhiều điều tốt đẹp bắt đầu xuất hiện trong cuộc sống của bạn

Mặt trái: ảo tưởng, lạc quan hoá, rời xa sự thật

Cần hiểu vai trò của những điều tiêu cực.

Những thứ ta cho là tích cực chưa hẳn là tích cực, những điều tưởng là tiêu cực chưa hẳn tiêu cực “trong phúc dưỡng hoạ, trong hoạ dưỡng phúc”

GĐ3: Quan sát cuộc sống như nó đang là

Nhìn thấy mặt này thì còn những mặt nào khác không

Đi sâu vào nội tâm quan sát xem mình quan tâm đến những thứ gì, những cảm xúc biến chuyển ra sao

“Tâm định là nhìn thấy tâm loạn” - Thầy Viên Minh”

- - -

Khi mình quan tâm chăm sóc đến khu vườn nội tâm bên trong thì sẽ nhận ra rất nhiều lần tâm mình bị dính mắc (thường với những người mình yêu thương nhất vì đó là những người quan trọng với mình). Không phải chúng ta không yêu thương nhau mà ngôn ngữ của sự quan tâm chúng ta dành cho nhau được biểu hiện bởi nhiều hình thức, ngôn từ khác nhau. Có khi đó là những lời làm bạn đau lòng đến tận cùng nhưng đó lại là cách thể hiện sự quan tâm của người đối diện. Bạn có nhìn đủ sâu để bóc tách được giữa ngôn từ và hàm ý, bạn có đủ vững chãi để không đồng nhất định nghĩa của người khác về bản thân mình, bạn có đủ sáng suốt để biết rằng cảm xúc cũng như một áng mây, xuất hiện rồi sẽ bay đi mất, …. tất cả phụ thuộc vào quá trình bạn quan sát, lắng nghe và chọn nuôi dưỡng đoá hoa tâm nào cho chính bạn.

# data[].attributes.body
Một thời gian dài tôi đã dành sự quan tâm của mình hướng ra bên ngoài mà quên mất rằng có một người rất cần được quan tâm đó chính là mình.

Tôi hay để ý xem nếu tôi làm như vậy thì người đó (đối tượng mà tôi đang chọn hướng tới, có thể là bạn tôi, sếp tôi, đồng nghiệp tôi, ba mẹ tôi,….) có thích không, có bị ấn tượng wow không, có cảm động không,… trong đầu tôi sẽ chạy một dãy các suy nghĩ, các kịch bản mà chắc đây là mô tuýp quen thuộc nên thậm chí những suy nghĩ này nó nhanh đến mức mà tôi còn không kịp nhận ra.

Nhưng trong những khoảnh khắc yên lặng hiếm hoi, khi không còn ai xung quanh để phản hồi, để khen ngợi hay để cần đến tôi, tôi bắt đầu tự hỏi: Vậy còn tôi thì sao?

Nếu tôi không cần làm ai ấn tượng, không cần khiến ai hài lòng, không cần đóng vai một người luôn chu đáo, nhạy bén, hiểu chuyện—thì tôi sẽ là ai? Tôi thực sự muốn gì? Tôi có cảm thấy vui không?

Những câu hỏi này khiến tôi chững lại. Có lẽ đã quá lâu rồi, tôi không dành đủ thời gian để quan sát chính mình, để lắng nghe xem bản thân đang thực sự cần điều gì. Tôi đã quen với việc phản ứng theo cảm xúc và nhu cầu của người khác đến mức tôi quên mất rằng mình cũng có một thế giới nội tâm, cũng có những ước muốn, những cảm xúc cần được chăm sóc.

Tôi bắt đầu học cách quay về với chính mình.

Quay về với chính mình – nghe thì đơn giản, nhưng tôi nhận ra nó không dễ như việc đóng một cánh cửa và ở một mình trong căn phòng. Nó không chỉ là ngồi yên, hít một hơi thật sâu và tự nhủ rằng mình sẽ bắt đầu quan tâm đến bản thân.

Bởi vì tôi đã quen đặt sự chú ý ra ngoài quá lâu, nên khi hướng vào trong, tôi lại thấy lạ lẫm. Tôi không biết phải bắt đầu từ đâu nữa.

Tôi không chắc điều mình thực sự muốn là gì, hay cảm xúc nào là của riêng tôi chứ không phải do sự kỳ vọng của người khác hình thành.

Tôi bắt đầu quan sát mình – không phán xét, không vội vàng thay đổi, chỉ đơn giản là nhận biết. Tôi để ý cơ thể mình cảm thấy thế nào khi mệt mỏi, khi vui vẻ, khi bị tổn thương vì những lời nói của người khác, vì sự kỳ vọng mà mình đã đặt lên bản thân và người khác,…

Tôi thử hỏi bản thân rằng hôm nay tôi thực sự muốn làm gì, thay vì chỉ tự động làm những gì “nên” làm.

Tôi học cách lắng nghe giọng nói bên trong mình, dù nó còn nhỏ bé và yếu ớt. Tôi tập chấp nhận rằng việc ưu tiên bản thân không có nghĩa là ích kỷ, mà đơn giản là một cách để tôi sống thật hơn, đầy đủ hơn.

Những ngày đầu tiên quay về với chính mình, tôi mới nhận ra một điều: tôi không hề cô đơn, mà tôi đang ở giữa một biển suy nghĩ không ngừng nghỉ.

Tôi cứ nghĩ khi ở một mình, tôi sẽ có không gian để lắng nghe bản thân rõ hơn. Nhưng không, thay vào đó, đầu óc tôi lại bận rộn hơn bao giờ hết. Nó nhảy từ chuyện này sang chuyện khác, như một cỗ máy đã quen vận hành ở tốc độ cao, không thể dừng lại chỉ vì tôi muốn thế.

Những suy nghĩ miên man kéo tôi đi – về những cuộc trò chuyện trong quá khứ, những việc tôi lẽ ra nên làm khác đi, những phản ứng của người khác, những kế hoạch còn dang dở… Và rồi, những câu hỏi cũ lại xuất hiện: Người khác có nghĩ tôi đang làm đúng không? Tôi có đang đủ tốt không?

Tôi nhận ra, ngay cả khi không có ai xung quanh, tôi vẫn đang “sống” trong thế giới của họ. Tôi vẫn đo lường bản thân bằng những tiêu chí bên ngoài, vẫn phản ứng với những gì tôi cho là họ mong đợi ở tôi.

Và điều khó nhất không phải là đối diện với sự im lặng, mà là đối diện với chính tâm trí của mình. Ngay cả trong giấc mơ tôi cũng không dừng được chuyện người khác nghĩ gì về mình.

Nhưng tôi không muốn bỏ cuộc.

Tôi thử tập trung vào hơi thở, dù chỉ trong vài giây, trước khi suy nghĩ lại kéo tôi đi. Tôi thử viết xuống những gì đang xuất hiện trong đầu, như một cách để nhìn rõ hơn về mớ hỗn độn đó. Tôi thử ngồi yên, không làm gì cả, chỉ đơn giản là để nhận biết: À, thì ra đây là cách tâm trí mình vận hành bấy lâu nay.

Không dễ dàng gì. Nhưng có lẽ, để thực sự quay về với chính mình, tôi cần học cách quan sát trước khi vội vàng kiểm soát.

Khi nhận ra tâm trí mình không ngừng chạy, tôi quyết định thử một điều đơn giản nhất: chú ý đến hơi thở.

Chỉ là một nhịp hít vào, một nhịp thở ra.

Thoạt đầu, tôi nghĩ điều này quá đơn giản để có thể giúp được gì. Nhưng khi thật sự để tâm, tôi nhận thấy ngay cả một việc tưởng như tự nhiên nhất này cũng không hề dễ dàng. Tôi hít vào nhưng lại quên thở ra trọn vẹn. Tôi cố gắng tập trung nhưng đầu óc vẫn bị kéo đi bởi những suy nghĩ vẩn vơ.

Nhưng dù sao, tôi cũng đã bắt đầu.

Từ hơi thở, tôi dần chú ý đến những cảm xúc của mình – không chỉ những cảm xúc dễ chịu, mà cả những cảm xúc khó chịu tôi thường né tránh. Tôi nhận ra có những lúc mình thấy bình yên, nhưng cũng có những khoảnh khắc bồn chồn vô cớ, lo lắng không lý do. Tôi để ý sự bực bội khi không làm được gì “ra hồn”, sự trống rỗng khi không có ai cần đến mình, và cả niềm vui nhỏ bé khi một cơn gió nhẹ lướt qua.

Tôi không cố thay đổi bất cứ cảm xúc nào. Tôi chỉ quan sát, như một người đứng từ xa nhìn những đám mây trôi trên bầu trời – chúng đến rồi đi, không cần tôi phải giữ lại hay xua đuổi.

Và lần đầu tiên sau rất lâu, tôi bắt đầu có cảm giác rằng: Mình thực sự đang ở đây.

Không phải để làm hài lòng ai. Không phải để suy nghĩ về ai. Mà chỉ đơn giản là ở đây, với chính mình.

# data[].attributes.body
Đây là một bài dài, được dịch bởi một người bạn mà mình may mắn được gặp (chủ nhân blog The too blue scientist). Nếu bạn đọc được hết thì chứng tỏ sự chú tâm của bạn đã được bảo vệ tốt rồi. Khi ấy, việc bạn đọc sẽ có lợi vì được thưởng thức một người viết thú vị, một người dịch mượt mà, một câu chuyện kỳ bí ở giữa bài (về Hội Đệ Tam Điểu)*. Đọc xong, bạn sẽ muốn gia nhập cuộc chiến để giúp những người khác bảo vệ sự chú tâm của họ. Nghe có vẻ chưa to tát lắm, nhưng theo ý của Yên thì đây chính là nền tảng để cứu thế giới, thực sự nó là to tát quan trọng. Gặp nhau ở đấy, bạn nhé?

---

* Nhiều năm trước, tôi đã nghe nói về một thứ gọi là Hội Đệ Tam Điểu [Order of the Third Bird]. Đây là một hội đồng quốc tế bí ẩn, thành lập từ nhiều thế kỷ trước, dành cho các nghệ sĩ, tác giả, người bán sách, giảng viên và những người tiên phong. Thành viên của Hội sẽ tập hợp theo kiểu flash-mob tại các viện bảo tàng, cùng nhìn chăm chú vào một tác phẩm nghệ thuật trong nửa giờ và rồi biến mất, hoàn tất nhiệm vụ để tâm trí đắm chìm vào tác phẩm. (Tên của Hội ám chỉ câu chuyện kể về ba con chim đối đầu với một bức tranh của họa sĩ cổ đại Zeuxis: con đầu tiên sợ hãi bỏ chạy, con thứ hai đến gần để ăn trái cây trong hình vẽ, và con thứ ba chỉ đứng nhìn.) Lúc ấy, tôi đã cố gắng liên hệ với Hội nhưng chẳng đi đến đâu. Sau này, có người giải thích rất nghiêm túc với tôi, rằng: “Đó là một tổ chức kiểu như Fight Club, quy tắc đầu tiên của Hội Chim là bạn không được nói về Hội Chim.”

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Đây là bản dịch của The Too Blue Scientist. Đây là lý do mình dịch bài này. Bạn có thể đọc bài viết gốc tại địa chỉ: https://www.newyorker.com/magazine/2024/05/06/the-battle-for-attention . Tranh minh hoạ 1 của Brian Rea.
Cách đây không lâu, trên một chuyến tàu điện, tôi có một trải nghiệm quen thuộc và đáng ngại khi đứng sau lưng một hành khách và theo dõi những điều cô ấy làm trên điện thoại. Lúc ấy đúng giờ cao điểm, trong ánh đèn lờ mờ, con tàu điện cổ nhất thành phố New York chật ních người. Điện thoại cô sáng choang, những đoạn video liên tục "chảy" qua như một dòng thác. Xem mỗi video chừng bốn, năm giây, cô đẩy nó đi bằng một cú vuốt của ngón tay cái. Rồi cô mở sang ứng dụng tin nhắn, chẳng để làm gì, và vuốt quay lại. Lúc này, màn hình hiện ra vài người ăn vận chỉn chu làm trò trên khuôn mặt dí sát vào máy ảnh như những diễn viên kịch câm. Trông như họ đang thèm khát một thứ mà ngay cô không thể cho được: sự chú ý. Tôi ngượng chín người khi nhớ ra chính mình vẫn hay làm thế ở cả hai phía màn hình.

Bao năm qua, chúng ta nghe ra rả các lý do khiến khả năng chú tâm của con người suy giảm. Công nghệ - một công viên giải trí sôi động nằm ngay trong chiếc màn hình bỏ túi - đeo bám lấy chúng ta. Nhịp sống hiện đại náo động và vụn vỡ hất sự tập trung sang một bên. Tưởng chừng nỗi lo đã biến mất khi nhiều nghiên cứu chất lượng về chủ đề này đã được công bố từ những năm 40 của thế kỷ trước, khi vô tuyến truyền hình cũng từng được coi là kẻ thù của sự chú tâm.

Nhưng những hồi chuông báo động mới đang khẩn thiết hơn bao giờ hết. Năm 2023, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế [OECD, lời người dịch] báo cáo rằng trong một thập kỷ trở lại đây, kết quả học tập các môn Ngôn ngữ, Toán, và Khoa học của học sinh tuổi 15 trên toàn cầu đã sa sút đáng kể. Một phần ba nghiên cứu giải thích việc này đều coi sự xao nhãng do công nghệ số là nguyên nhân chính. Số ca nghiên cứu lâm sàng về các vấn đề về sự chú ý - tập trung tăng đột biến. (Gần đây, công ty phần mềm y khoa Epic công bố dữ liệu cho thấy từ năm 2010 đến năm 2022 số ca chẩn đoán mắc A.D.H.D-hội chứng tăng động giảm chú ý-đã tăng gấp ba lần, tăng cao nhất ở lứa tuổi trẻ tiểu học). Sinh viên đại học thì, theo lời của các giảng viên, ngày càng gặp nhiều khó khăn khi đọc giáo trình. Thậm chí, chính giảng viên cũng thật thà thừa nhận khó khăn tương tự. Trong điện ảnh, nhịp độ phim tăng lên, độ dài một cảnh quay trung bình giảm xuống. Trong âm nhạc, độ dài trung bình của những bài nhạc pop giảm đi một phút từ các năm 1990 tới 2020. Trong một nghiên cứu vào năm 2004, nhà tâm lý học Gloria Mark cho biết, khán giả tập trung vào màn hình trung bình khoảng hai phút rưỡi trước khi quay đi chỗ khác. Còn bây giờ, bà nói, họ chỉ có thể chú tâm vào màn hình trong khoảng 47 giây thôi.

"Tụi trẻ không coi trọng tập trung lắm đâu." Jac Mullen, một nhà văn và giáo viên trung học ở thành phố New Haven [bang Connecticut, Hoa Kỳ], gần đây đã nói vậy với tôi: "Cần nhiều điều để chứng tỏ sự chú tâm ảnh hưởng đến kết quả nhưng tôi đành nhắc học sinh thế này: nếu em tập trung vào một việc thay vì xao nhãng vào thứ khác, việc em nghĩ là khó sẽ dễ dàng hơn nhiều." Jac không nghĩ đây là lỗi của học sinh, vì sự đa nhiệm và cụm từ "quản lý thời gian" giờ đã thành một mục tiêu giáo dục. Đầu năm nay, kỳ thi SAT đã được thiết kế lại để rút ngắn hơn 45 phút, với nhiều đoạn văn đọc-hiểu được rút gọn còn hai hoặc ba câu. Nhiều giáo sư các trường Ivy League [các trường đại học nổi tiếng tốt nhất nước Mỹ] đã được khuyến nghị thay đổi hoạt động trên lớp sau mỗi mười phút, tránh để người học lạc trôi. Vậy thì biết đâu, điều ta coi là cuộc khủng hoảng về sự chú tâm lại do chính góc nhìn hạn hẹp của chúng ta: khủng hoảng ở lĩnh vực nào và với mục tiêu nào?

"Làm sao để được chú ý? - đây là câu hỏi kinh điển nhất trong ngành quảng cáo", một người điều hành tên Joanne Leong nói thế với tôi trong một buổi chiều tại căn phòng họp tầng 13, văn phòng công ty Dentsu. Chúng tôi đang nói về một thị trường mới dành cho sự chú tâm. Slides trình chiếu trên tường, và những mẩu đối thoại râm ran dọc hành lang bên ngoài. Hàng thập kỷ qua, chưa ai hiểu được mối liên hệ giữa quảng cáo và khán giả: sự chú tâm là gì và làm sao để lượng hóa nó? "Nhưng giờ có công nghệ đo đạc rồi," Leong nói.

Dentsu là một trong những doanh nghiệp quảng cáo hàng đầu thế giới, với những khách hàng như Heineken, Hilton, Kraft Heinz, Microsoft, Subway, và nhiều tập đoàn toàn cầu khác. Năm 2019, agency này bắt đầu sử dụng công nghệ số để thu thập dữ liệu cho thấy bao nhiêu người xem quảng cáo của họ và trong trường hợp nào. Những thông tin này dùng để tìm ra một đơn vị tính có thể đại diện cho giá trị của sự chú tâm. Năm 1997, chuyên gia công nghệ Michael Goldhaber đã tiên đoán về một thế giới mà sự chú tâm chiếm chỗ tiền pháp định để trở thành đồng tiền chính. ("Nếu bạn có đủ sự chú tâm, bạn có thể có được bất cứ thứ gì bạn muốn", Goldhaber tuyên bố.) Từ đó, ngành quảng cáo nhập cuộc buôn bán này.

Leong kể: "Câu hỏi của sáu năm trước là: 'Liệu có thể đo được sự chú tâm không?'" Còn bây giờ, đề tài này nhộn nhịp không thua gì gánh xiếc. "Nhiều công ty sử dụng phương pháp theo dõi chuyển động mắt. Những công ty khác sử dụng mã hóa khuôn mặt"- đọc vị cảm xúc dựa vào những biểu hiện vi tế trên khuôn mặt. "Đây không còn là chuyện cố thuyết phục các tập đoàn dùng nữa, mà là dùng như thế nào."

Từ lâu, một niềm tin phổ biến là sự chú tâm mang giá trị nội tại. Trong tiếng Anh, sự chú tâm là những gì chúng ta phải "trả" [pay attention]. Trong một nghiên cứu về thời đại kỹ thuật số có tên "Hệ sinh thái của sự chú tâm", nhà nghiên cứu văn học Thụy Sĩ Yves Citton không ủng hộ việc đánh đồng khái niệm "sự chú tâm" với các thuật ngữ kinh tế. Từ xưa, một thứ được cho là có giá trị vì nó có khả năng mang lại giá trị. Ông nói, "Bằng cách chú ý đến một điều như thể nó thú vị lắm, bạn sẽ khiến nó trở nên thú vị. Bằng cách đánh giá nó, bạn đang định giá nó rồi." Ông nghĩ rằng nếu coi sự tập trung như một loại tiền tệ đơn thuần thì ta đang định giá thấp hơn những gì nó có thể làm được.

Mối quan tâm của các nhà quảng cáo dành cho sự chú tâm như một thang đo càng trở nên rõ ràng hơn khi cuốn "Nền kinh tế của sự chú tâm" (2001) của Thomas H. Davenport và John C. Beck ra mắt. Một lý thuyết trong sách cho rằng, sự chú tâm là khởi đầu cho hành động: chúng ta sẽ chú tâm trước khi làm gì (hoặc mua gì). Trước đó cũng đã có nhiều quan điểm khác nhau. Nhà thần kinh học Karl Friston cho rằng sự chú tâm là một cách ưu tiên và điều chỉnh các dữ liệu cảm giác. Simone Weil, một trong những triết gia gạo cội về sự chú tâm, cũng phản đối ý tưởng dùng nó để đo lường kinh tế.

Tại văn phòng Dentsu, Leong, với cột mái tóc đuôi gà gọn gàng và mặc một chiếc áo len sọc ngang đơn giản, ngồi cạnh người đứng đầu bộ phận nghiên cứu và đo lường của công ty, Celeste Castle. Chị là giám đốc điều hành giám sát những phép toán đằng sau câu trả lời của chính Dentsu cho câu hỏi về giá trị của sự chú tâm: "chi phí chú tâm có hiệu quả [effective attention cost] trên một nghìn lần" hiển thị [impression]. Các phép đo cũ sử dụng trong ngành quảng cáo đều dựa trên cơ hội được nhìn thấy. Leong nói: "Một lần hiển thị chỉ là thước đo cho thấy quảng cáo đã được phát tán. Nhưng gần đây, dữ liệu cho thấy ngay cả với những quảng cáo "dễ xem" cũng không được xem. Raja Rajamannar, giám đốc tiếp thị của Mastercard, một khách hàng của Dentsu, nói với tôi: "Khoảng thời gian chú ý của người tiêu dùng giờ chỉ chưa đến 8 giây, còn kém hơn khả năng tập trung của cá vàng."

Dentsu cũng như các agency khác, có mục tiêu tối cao là tận thu từ những "mảnh đất đang bị thu hẹp" này- không khác gì "fracking", quá trình ép các túi nhiên liệu hóa thạch còn sót lại ra khỏi Trái Đất. Khi tôi hỏi liệu những nỗ lực này có làm tiêu tán sự tập trung của mọi người hơn nữa không, Castle cho biết, càng được tối ưu, quảng cáo thậm chí càng thu hút chính xác khán giả hơn. Cô nói: "Khi hoàn thiện việc đo lường sự chú tâm, những thứ không phù hợp sẽ bị đào thải và chúng ta sẽ bỏ được một số lãng phí cho tâm trí".

Tuyển tập tiểu luận "Tình cảnh của sự chú tâm" do D. Graham Burnett và Justin Smith-Ruiu biên tập, thách thức quan điểm "khoảng thời gian tập trung suy giảm do phát triển công nghệ". Đúng là công cụ nhanh và cuộc sống náo nhiệt hơn, nhưng khẳng định sự đổi mới là nguyên nhân thì lạc hậu quá: "Chính con người tạo ra công nghệ, trong bối cảnh người khác đang cần mà". Chẳng phải sau hàng thiên niên kỷ vò đầu bứt tai, con người đột nhiên "phát hiện ra" động cơ hơi nước, máy quay sợi, máy điện báo ư? Hiện đại hóa cứ thế tiếp diễn thôi. Mà đúng hơn, ưu tiên của con người đã thay đổi khi thời hiện đại bắt đầu đề cao tính hiệu quả, đo lường khách quan và các mục tiêu khác khiến những phát minh trên trở nên đáng giá. Theo nghĩa đó, nhịp sống tăng lên không phải là điều tất yếu mà là một kết quả mang tính ý thức hệ.

Burnett, một sử gia khoa học tại trường đại học Princeton, là tác giả của năm cuốn sách về các chủ đề từ chế tạo thấu kính thế kỷ XVII đến hệ thống tư pháp của New York. Anh đã nghiên cứu lịch sử về sự chú tâm trong nhiều năm qua. Một ngày nọ, tôi đến trụ sở của Thư viện Công cộng New York để nghe anh phát biểu theo lời mời của Viện Nhân văn New York. Burnett nói: "Chính các ngành khoa học đã cắt nhỏ đời sống ý thức và giác quan của chúng ta để thị trường có thể định giá".

Là một học giả, Burnett mang một diện mạo gây tò mò. Anh ấy cao, bộ râu bụi bặm và mái tóc nâu nhạt búi cao. Anh đeo mười sáu chiếc nhẫn bạc, sơn móng tay màu xám đậm và bộ trang phục với áo phông, áo len cổ chữ V, quần leo núi, toàn màu xám nhạt. Trông anh như thể một miếng kim loại được hàn trong một căn gác xép bỏ hoang. Anh cho rằng các mô hình khoa học về sự chú tâm cũng là sản phẩm mang tính thời đại. Chẳng hạn, trong những năm sau Thế chiến thứ hai, những nghiên cứu về cảm giác "cảnh giác" vốn định nghĩa sự chú tâm theo phương diện nhận thức tỉnh táo. Điều này trùng với lúc càng có nhiều công việc đơn điệu như ngồi bảng điều khiển. Khi những người lính bắt đầu phải xử lý nhiều chỉ thị qua điện đàm, các nghiên cứu về sự chú tâm bỗng quan tâm tới chuyện đa nhiệm.

Chả mấy chốc mà tới thời kỳ các quảng cáo cố gắng gây chú ý. Từng dùng biển quảng cáo và in quảng cáo để thu hút công chúng, giờ đây, các công ty nhắm đến chúng ta ngay cả trong những khoảnh khắc riêng tư nhất. Trong cuốn sách "Buôn bán sự chú tâm", học giả luật Tim Wu lưu ý: "Làm gì có đồng thuận đâu. Hầu hết chúng ta đều thụ động, sẵn lòng để sự chú tâm bị khai thác cho mục đích thương mại mọi lúc, mọi nơi". Dễ hiểu cho những người trẻ gặp khó khăn trong việc học. Trong một bài xã luận cho tờ Times vào mùa thu năm ngoái, Burnett cho rằng thay vì chỉ mong đợi học sinh chú tâm, các trường học nên dạy các em cách chú tâm.

Tôi đến thăm Burnett vào một buổi chiều ở Washington Heights, nơi anh sống cùng vợ, nhà làm phim Alyssa Loh, và hai đứa con tuổi thiếu niên. Cửa sổ phòng khách nhà anh đón những cơn gió thổi từ sông Hudson làm những dải cờ xoắn ốc màu bạc xoay tròn treo trên trần nhà. Chiếc tủ ly trưng bày một quả trứng đà điểu, trên đó khắc hình tinh xảo bộ xương của một con chim-món quà sinh viên tặng anh.

"Món ấy là hình chụp X-quang của con chim kết hợp với kỹ thuật khắc hơi bị đỉnh đấy." Burnett nói vọng ra từ bếp. Anh ấy đang thái củ cải cho món salad.

Phần còn lại của phòng khách được bố trí khá kiểu cách, như thể bày ra để khách tham quan. Một tấm thảm sàn họa tiết đã bạc màu, một chiếc bàn ăn được làm từ nguyên một thân cây. Ở một góc, một thứ trông như bàn thờ đặt những đồ vật đặc biệt: một chiếc cung và mũi tên viền lông vũ từ Guyana; một bộ xương chim; và một chồng sách cũ bọc da. Trong đó có ấn bản tiếng Anh đầu tiên của cuốn "L'Oiseau" ("Con chim"), một nghiên cứu về các loài chim vào thế kỷ XIX của sử gia Jules Michelet, và cuốn "Chim hoàng yến và Chim trong lồng" của nhà điểu học George H. Holden. Tôi mở cuốn sách ấy ra, một trang viết: "Các bài giảng nền tảng cho chương này đã được công bố dưới sự bảo trợ [auspices] từ một trong những câu lạc bộ chơi chim của chúng tôi, vì từ auspices xuất phát từ tiếng Latin avis-con chim,-và spicere - nhìn vào."

Dòng chữ này làm tôi sực nhớ tới một chuyện. Nhiều năm trước, tôi đã nghe nói về một thứ gọi là Hội Đệ Tam Điểu [Order of the Third Bird]. Đây là một hội đồng quốc tế bí ẩn, thành lập từ nhiều thế kỷ trước, dành cho các nghệ sĩ, tác giả, người bán sách, giảng viên và những người tiên phong. Thành viên của Hội sẽ tập hợp theo kiểu flash-mob tại các viện bảo tàng, cùng nhìn chăm chú vào một tác phẩm nghệ thuật trong nửa giờ và rồi biến mất, hoàn tất nhiệm vụ để tâm trí đắm chìm vào tác phẩm. (Tên của Hội ám chỉ câu chuyện kể về ba con chim đối đầu với một bức tranh của họa sĩ cổ đại Zeuxis: con đầu tiên sợ hãi bỏ chạy, con thứ hai đến gần để ăn trái cây trong hình vẽ, và con thứ ba chỉ đứng nhìn.) Lúc ấy, tôi đã cố gắng liên hệ với Hội nhưng chẳng đi đến đâu. Sau này, có người giải thích rất nghiêm túc với tôi, rằng: "Đó là một tổ chức kiểu như Fight Club, quy tắc đầu tiên của Hội Chim là bạn không được nói về Hội Chim." Tôi tự hỏi liệu Burnett có liên quan hay không.

Burnett thừa nhận mình là một Điểu viên lâu năm. Anh nói, thực hành của Hội phức tạp hơn những gì người ta tưởng. Vì một số Điểu viên sợ loài người có thể đánh mất sự chú tâm nên họ sẵn sàng thảo luận về hoạt động của Hội cởi mở hơn trước đây. Trong nhiều năm hoạt động, Hội luôn tập trung cho chủ đề: sự chú tâm là gì, nó có thể làm gì, làm sao để điều khiển nó. Với sự giúp đỡ của Burnett, tôi thử gửi đi một tín hiệu nữa đến Hội dù không hi vọng sẽ nhận được hồi âm. Nhưng không.

Tác phẩm They Did Not Expect Him của Ilya Repin.
Buổi sáng Chủ nhật nọ, tôi nhận được tin nhắn khó hiểu từ Stevie Knauss, một nghệ sĩ biểu diễn tôi không quen: "Anh tới khu vực này trong bản đồ mình gặp nhau chút đi." Tin nhắn đính kèm hình ảnh vệ tinh Google khu vực xung quanh Phố 155 và Broadway, với một mũi tên màu đỏ chỉ vào Thư viện & Bảo tàng Xã hội Mỹ Latin.

Ngồi trên tàu điện, tôi nhận thêm một định vị bằng tính năng Find My iPhone từ Knauss. Lần theo dấu chỉ, ngang qua Audubon Terrace- quảng trường được đặt theo tên một nghệ sĩ và nhà điểu học thế kỷ XIX- tôi vào phòng trưng bày của Hiệp hội Mỹ Latin. Mất một lúc để mắt tôi tự điều chỉnh. Điện thoại báo Knauss đang ở đây. Một phụ nữ trẻ, mặc áo phông đen, ngồi trên băng ghế quay lưng về phía tôi đang chăm chú ngắm một bức tranh. Tôi đến ngồi cạnh cô ấy. "Chị phải Stevie không?" Tôi hỏi.

Cô ấy mặc chiếc quần Dickies ống thụng màu xanh lá cây, đôi bốt da cao cổ buộc dây và đôi khuyên tai bất đối xứng lủng lẳng. Cô quay lại nhìn tôi rồi tiếp tục ngắm tranh.

Knauss tự nhận mình là sứ giả của Hội Đệ Tam Điểu và bắt đầu kể về cách Hội hoạt động: "Thực hành này kéo dài 28 phút - gồm bốn phần, mỗi phần bảy phút. Một tiếng chuông sẽ báo hiệu chuyển từ phần này sang phần khác."

Knauss kể, những Điểu viên được triệu tập có thể chưa từng gặp nhau trước đây. Các đề bài được gửi qua email từ các tài khoản bí danh-chính cô cũng nghe phổ biến từ một người nhận mình là "Chim Vẹo Mỏ [Wrybill] Wrybillius". Bất kỳ Điểu viên nào cũng có thể gợi ý đề bài; Hội không phân quyền và không có ai quản lý. Những Điểu viên hiện tại tự quyết định mời thêm người mới. Bằng cách này, Hội từ từ kết nạp thêm thành viên vào các chi hội địa phương, gọi là volées. Không ai biết chắc có bao nhiêu Điểu viên trên thế giới - nghe đồn riêng New York thôi đã có hàng trăm volées chồng chập lên nhau. Nhiều hoạt động của Hội đã diễn ra ở những nơi xa xôi như Hàn Quốc, Galápagos [Ecuador] hay Kansas [Hoa Kỳ].

Knauss để mắt tới vài người đi ngang qua. Cô nói: "Giai đoạn bảy phút đầu tiên gọi là Gặp gỡ [Encounter]. Giống khi vừa đến một buổi tiệc, người ta hay nhìn quanh." Điều đầu tiên khi các Điểu viên đến địa điểm thực hiện bài tập là lượn quanh. Chủ thể của bài tập hiếm khi được xác định trước, nhưng thường thì đó là tác phẩm trông có vẻ hẩm hiu nhất trong tầm mắt. ("Trong bảo tàng, chủ thể rất có khi là một bức tranh đặt cạnh nhà vệ sinh hoặc treo trên bức tường đối diện với 'Mona Lisa'," Burnett từng nói.) Trong email thường không nhắc tên tác phẩm để các Điểu viên phải chú tâm mới thấy. Những người không tìm được tác phẩm thì cứ đi theo đàn vậy.

Tiếng chuông đầu tiên vang lên báo hiệu đến giai đoạn tiếp theo, Chú tâm [Attending]. Knauss giải thích: "Nếu đi dự tiệc thì chắc lúc này anh đang bắt chuyện với người khác đây." Tập trung trước tác phẩm, các Điểu viên đứng gần nhau thành từng cụm. Trong bảy phút, họ im lặng và hoàn toàn tập trung vào tác phẩm. Knauss dặn tôi ba điều không nên làm lúc này. "Một là kiểu chúng tôi hay gọi là studium -phân tích tác phẩm theo các nghiên cứu." Hai là diễn giải tác phẩm và ba là phán xét. Nếu một Điểu viên khó chịu với tác phẩm (hoặc tác phẩm quá xấu đi), họ sẽ tạm đặt phản ứng đó sang một bên. Alyssa Loh, vợ Burnett và là một Điểu viên, nghĩ các nguyên tắc này giúp bảo vệ sự chú tâm của cô: "Một câu hỏi quen thuộc về các tác phẩm nghệ thuật là: Cái này có mục đích gì và người ta làm được gì với nó? Trong thực hành của Hội, chúng tôi chủ yếu trả lời theo kiểu phủ nhận-anh không thể hiểu nó hoàn toàn, không biết chắc nó có gì đẹp, không thể xác định chính xác nguồn gốc của nó, kiểu đây là tác phẩm đặc trưng cho thế kỷ nào đó không biết." Anh cứ chú tâm thôi.

Tiếng chuông thứ hai báo bắt đầu pha Vô hiệu [Negation]. Giai đoạn này, các Điểu viên cố gắng xóa đối tượng khỏi tâm trí mình. Vài người tìm chỗ nằm xuống; vài người nhắm mắt lại. Bảy phút sau, ở tiếng chuông thứ ba, họ tập hợp lại theo cụm cho pha Chứng ngộ [Realizing].

Knauss nói, "Một cách để suy nghĩ ở pha Chứng ngộ là câu hỏi: Tác phẩm này cần thêm điều gì?" Trong một số trường hợp, câu trả lời rất cụ thể, như kiểu nên chuyển nó sang bức tường bên cạnh, nhưng thường thì các câu trả lời trừu tượng hơn. Chẳng hạn, một tác phẩm điêu khắc có khi cần một đứa bé leo lên. Hoặc như Knauss gợi ý, "tác phẩm có thể muốn anh nghe nó hát." Khi tiếng chuông cuối cùng vang lên, các Điểu viên tản ra. Knauss nói: "Rời khỏi điểm hẹn, anh tìm một nơi yên tĩnh ngồi và viết ra trải nghiệm của mình trong bốn giai đoạn trước".

Một lúc sau, các Điểu viên sẽ gặp ở đâu đó, thường là một quán cà phê cho pha Thảo luận [Colloquy]. Lúc này, lần lượt từng người mô tả lại những gì họ trải qua, những điều gây mất tập trung, hay đại loại thế. Một số Điểu viên coi Thảo luận là giai đoạn quan trọng nhất, phân biệt thực hành của Hội với các thực hành "chánh niệm" [Mindfulness] và những hoạt động chiêm nghiệm cá nhân khác. Colloquy thường mang lại nhiều điều thú vị. "Ở rất lâu trong một nhóm nhỏ để xem xét kĩ lưỡng một thứ đã lạ lắm rồi, thì nán lại để nói về những ấn tượng vi tế của mình và những liên tưởng chúng tạo ra thì còn bất thường hơn nữa," Điểu viên Adam Jasper, một giáo sư lịch sử kiến ​​trúc tại Đại học Trung Hoa Hong Kong nói với tôi. "Qua mấy dịp gặp lại vài người từng ngắm tranh cùng mình, tôi đã hiểu hơn cách họ xử lý cảm xúc và tư duy." Nhà văn Brad Fox thì mô tả trải nghiệm này là "nhìn thấy mọi người trong trạng thái tốt nhất của họ".

Knauss đột nhiên vội vàng kiểm tra điện thoại. "Tôi sắp phải đi rồi," cô nói. "Nhưng trước hết, theo truyền thống thì tôi cần truyền cho anh cái này." Cô rút một mảnh vải màu vàng nghệ tây từ một con đỉa thắt lưng, xé một dải ra đưa cho tôi. Đây là cách các Điểu viên nhận ra nhau.

"Sau khi tôi đi, anh hãy bước qua cánh cửa bên tay trái, ra quảng trường rẽ phải." Cô đứng dậy. "Tác phẩm sẽ ở bên trái anh."

"Làm sao tôi biết đó là cái nào?" Tôi hỏi.

"Anh sẽ biết thôi," Knauss bước đi.

Bên ngoài trời nắng chang chang, một bà mẹ chơi đùa với hai đứa con trong một tác phẩm sắp đặt màu vàng của Jesús Rafael Soto: đây không phải Điểu viên rồi. Một người đàn ông lớn tuổi đang ngồi trên ghế: có thể, nhưng chắc không phải đâu. Rồi tôi nhìn thấy họ: một người đàn ông cao gầy và một phụ nữ mang thai đang băng qua quảng trường. Trông họ không có gì đặc biệt, ngoại trừ dải màu nghệ tây giống của tôi. Những Điểu viên đây rồi.

Bất chấp những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hiện đại, hàng thế kỷ qua, sự chú tâm vẫn là con đường trao đổi văn minh nhân loại. Các triết gia khắc kỷ viết về prosochē-sự tỉnh giác, như một điều kiện tiên quyết của ý thức đạo đức. Nhà phân tâm học Freud gọi phương thức làm việc của ông là gleichschwebende Aufmerksamkeit, "sự chú tâm đồng đều". Burnett thường trích dẫn biểu tượng của sự chú tâm theo Henry James trong tiểu thuyết "Đôi cánh bồ câu", là một "chiếc cốc lớn rỗng không" đặt trên chiếc bàn ngăn cách vị bác sĩ bận rộn và người bệnh đau đớn. Burnettt mô tả sự chú tâm là "đâu đó ở giữa sự cống hiến và sự sẵn sàng chấp nhận."

Nhiều người coi William James, anh trai của Henry James, là người đầu tiên đưa ra mô hình chú tâm toàn diện ở Mỹ. Trong một chương của cuốn "Các nguyên tắc tâm lý học" (1890), James miêu tả sự chú tâm như một tiến trình không ngừng. Khi ta đinh ninh mình đang nắm giữ nó, tâm trí đã kịp lao đi đến tận đâu rồi quay về. Sự chú tâm bền vững được tạo bởi một dòng chảy từng khoảnh khắc ta để tâm. Vì vậy, bất chấp sự phức tạp và đa dạng của thế giới, "chưa bao giờ nhiều ý tưởng đồng thời tồn tại trong tâm trí cả." (Góc nhìn sâu sắc này đã định hình nền tảng triết học của James.) Khi ta nhìn một bức tượng, khối đá ấy có thay đổi đâu, nhưng tác phẩm nghệ thuật ta đang thấy thì có vì ta liên tục nhận ra những điều mới mẻ. Mô hình của James phản đối quan điểm cho rằng sự chú tâm chỉ đơn thuần là thứ bạn chi ra, độc lập khỏi những suy nghĩ lan man và mộng tưởng riêng mình.

Góc nhìn của James còn ẩn chứa một định nghĩa về nghệ thuật. Khách quan mà nói, bức tranh "Đêm đầy sao" của van Gogh chỉ là những vệt sơn trên canvas. Nếu không có khán giả, đem tranh lên mặt trăng chẳng hạn, nó chỉ là đồ đồng nát. Chỉ khi tôi dành sự chú tâm cho bức tranh (mang theo quá khứ của tôi, kiến ​​thức, thế giới quan, cách suy nghĩ và góc nhìn của tôi) thì nó mới trở thành một tác phẩm nghệ thuật. Đây không có nghĩa là van Gogh bất tài, hay tôi tự phóng chiếu cái thiên tài của mình. Nó chỉ có nghĩa là một tác phẩm nghệ thuật không đơn thuần chỉ là một vật thể ngoại lai hay chỉ là hình ảnh tâm thức của người xem, mà là một thứ gì đó ở giữa, được tạo ra trong không gian chú tâm. Nhà phê bình nghệ thuật và nhà hoạt động chính trị người Brazil Mário Pedrosa đã viết về trải nghiệm này như một cuộc đối thoại giữa hình thức và nhận thức.

"Cái này dễ hiểu mà," Len Nalencz, một Điểu viên khác nói với tôi. "Các Điểu viên sử dụng sự chú tâm như một nguyên liệu - y chang đất sét, đá cẩm thạch, sơn dầu, hay từ ngữ thôi. Anh sử dụng sự chú tâm của mình để tạo ra cái gì đó, nhưng chỉ anh mới nhìn thấy thứ mình làm ra. Và vì vậy, anh phải chuyển nó thành lời để chia sẻ."

Nalencz làm trong công đoàn vài năm, còn hiện tại ông là giáo sư tiếng Anh tại Đại học Mount St. Vincent ở Bronx. Nhiều Điểu viên tôi gặp đều là học giả. Vài người trong số họ thất vọng vì dù đã thấu đáo lĩnh vực mình nghiên cứu nhưng lại dậm chân tại chỗ với nghệ thuật, thứ họ từng một thời hứng thú. Joanna Fiduccia, giáo sư lịch sử nghệ thuật tại Yale, nói với tôi, "Sử gia nghệ thuật Michael Ann Holly từng viết về nỗi u sầu mà các sử gia nghệ thuật đều rõ, rằng chúng ta sẽ không bao giờ thực sự hiểu được thứ thu hút mình. Rồi Hội Đệ Tam Điểu đến với tôi. Đây là cách để hoà mình vào tác phẩm nghệ thuật với tập thể hân hoan mà ý thức chủ quan và trải nghiệm cá nhân vẫn đơm nở."

Điểu viên Jeff Dolven, giáo sư người Anh tại Princeton, cho biết: "Chúng tôi gặp một vấn đề là làm sao để hiện diện chú tâm trước một tác phẩm nghệ thuật? Gặp nhau rồi đây, giờ làm gì?" Giống kiểu ngại ngùng của tình yêu gà bông tuổi teen: ai cũng cảm thấy khác khác nhưng nếu không tìm được cách nào lên tiếng, ta sẽ chỉ im ỉm giả vờ bận bịu làm bài tập. Vì vậy, ai cần thì Hội sẽ cung cấp khung hướng dẫn, in trên giấy theo phong cách biểu tượng thường thấy ở những bộ bài tarot. "Hồi đầu tôi hơi khó chịu - kiểu đọc mấy font chữ cổ này không mệt à?" Gabriel Pérez-Barreiro, là một giảm tuyển, nói với tôi. "Nhưng sau nhiều năm thực hành chú tâm, tôi quan sát là càng được hướng dẫn kỹ thì trải nghiệm càng tự do hơn."

Với thói quen khó bỏ của giới học thuật, một nhóm Điểu viên nhỏ đã lập nên một ấn bản kỳ lạ. Đầu thập kỷ trước, Burnett cùng vài đồng nghiệp bắt đầu viết và nhờ góp ý cho các bài báo cho một tạp chí bình duyệt giả tưởng, chuyên nghiên cứu về các Điểu viên. Lúc đầu, dự án để chia sẻ ý tưởng về Hội Đệ Tam Điểu mà không cần viết trực tiếp về nó. (Cũng như các Điểu viên khác, tôi được phép tham gia vào các bài tập của Hội chỉ khi tôi không đem những trải nghiệm đó lên báo. "Tớ lo sợ là," một Điểu viên lâu năm nửa đùa nửa thật với tôi, "mọi người sẽ nhầm lẫn cái mô tả của sự vật với chính sự vật đó.") Nhiều người thích viết cho tạp chí giả tưởng này, có khi còn thích hơn công việc chính của họ. Tạp chí này là phát ngôn của tổ chức gọi là Hiệp hội Thẩm mỹ về Chứng ngộ Siêu việt và Ứng dụng (hiện đã hợp nhất với Hiệp hội Chứng ngộ Thẩm mỹ)- viết tắt là ESTAR(SER). Năm 2021, Burnett cùng hai biên tập viên khác tuyển chọn các bài viết và hoàn thành một cuốn sách dài hơn 750 trang.

Cuốn sách "Truy tìm con chim thứ ba" được thể hiện bằng giọng văn của những nhà nghiên cứu kém may mắn đang cố gắng truy lùng Hội Đệ Tam Điểu bí ẩn. Các bài báo không hẳn là hư cấu thuần túy-do chứa đựng nhiều nghiên cứu có thật về sự tập trung-nhưng chúng cũng không hoàn toàn khách quan. Các dữ kiện lịch sử giả định [counterfactual histories] được thêm vào, chồng chéo lẫn nhau. Một số bài do các học giả thực sự viết, nhưng nhiều bài khác do những tác giả có bút danh ... chim chóc ("Hải Âu [Molly] Gottstauk") kèm tiểu sử rất phi lý đứng tên. Justin Smith-Ruiu, một nhà văn và giáo sư tại Đại học Paris Cité, đồng thời là một biên tập viên của cuốn sách, giới thiệu với tôi "định hướng tạo dựng thế giới" của nó. Smith-Ruiu nói: "Ý tưởng của chúng tôi là biến thực hành nghiên cứu học thuật thành một loại hình nghệ thuật".

Chính nhiều thành viên trong Hội Đệ Tam Điểu còn nghĩ những ấn phẩm của ESTAR(SER) là hơi hào nhoáng. "Làm cuốn sách này tốn công kinh khủng, nhưng hiệu ứng của nó, ừ thì, cũng chẳng là bao." Adam Jasper nói. "Điều này lại phù hợp với đặc trưng của Hội, không quá quan trọng đầu vào và đầu ra." Song, thật kỳ lạ khi trang web ESTAR(SER)- từ viết tắt này là hai dạng của động từ "to be" trong tiếng Tây Ban Nha, rất khó tìm thấy trên Google-lại trở thành cổng thông tin công khai của Hội Đệ Tam Điểu, thu hút lời mời giảng và triển lãm trên khắp cả nước [Hoa Kỳ]. (Năm ngoái, hiệp hội có một triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật Frye ở Seattle; mùa xuân năm nay thì tại Phòng trưng bày Tribeca.) Sự kỳ lạ này là có chủ đích. Catherine L. Hansen, giáo sư Đại học Tokyo và là biên tập viên còn lại của cuốn sách, gọi dự án là màn trình diễn thách thức giới hạn học thuật của các ngành nhân văn thế kỷ XXI - khi ngành này cố gắng giải mã óc tưởng tượng của con người với tiêu chuẩn khách quan của khoa học.

"Quan sát thế giới hiện giờ, tôi cảm thấy có thứ gì đó đang dần mất đi hoặc bị ngấm ngầm phá hoại," Catherine nói với tôi. "Có khi là sự chú tâm. Có khi là trí tưởng tượng." Cô nghĩ một lúc rồi nói tiếp. "Đôi khi lại là cảm giác thứ tôi mong muốn khi theo đuổi ngành Ngôn ngữ Anh, thứ gì đó nửa mơ nửa thực mà tôi đã nghĩ mình sẽ trở thành. Dù là gì đi nữa, nó đang bị tấn công."

Một chiều nọ, tôi ghé vào một cửa hàng Apple để thử chiếc kính tăng cường thực tế ảo Apple Vision Pro. Tôi đã thấy trên YouTube nhiều người đi lang thang trong thế giới của kính, tương tác với các vật thể vô hình bằng đôi tay và những cử chỉ kì quái. Khi đeo kính vào, dưới sự hỗ trợ của một nhân viên, tôi thấy mình mắc kẹt trong một thế giới mà sự chú tâm vừa thụ động vừa chủ động hơn mức bình thường. Thế giới trong chiếc kính dường như đã được bày sẵn để tôi khám phá: tôi được mang từ Iceland đầy tuyết đến bờ hồ gần Núi Hood. Phong cảnh yên tĩnh và hoàn hảo với không một sinh vật nào khác trong tầm nhìn. Các phong cảnh đến và đi theo ý tôi điều khiển bằng một nút ở gần mắt. Tới đoạn video 3D cảnh một cô gái thổi nến trên chiếc bánh sinh nhật, lòng tôi tan nát vì cảm giác cô đơn. Tôi cảm thấy như thể mình là con người cuối cùng trên Trái Đất.

Tiếp đó, bất cứ khi nào tôi đảo mắt, thứ gì đó sẽ xảy ra. Tôi mở Microsoft Word, một bàn phím nổi lên. Bạn nhân viên nói tôi thử gõ bằng mắt. Tôi ĐÃ, à không, Đ-Ã đưa ánh mắt mình chạy từ chữ cái này sang chữ cái khác. Ai từng gõ bàn phím cảm ứng trong khi nhìn quanh nhà thì cảm giác đắm chìm trong mỗi con chữ như này siêu thực lắm, chắc giống như ngồi lái xe máy từ chỗ trục cam động cơ vậy.

Ý tưởng theo dõi sự chú tâm trực quan qua chuyển động của đôi mắt xuất phát từ hơn một thế kỷ trước. Từ những năm 1870, Louis émile Javal, một bác sĩ nhãn khoa người Pháp mắc bệnh tăng nhãn áp, bắt đầu nghiên cứu các chuyển động vi tế của mắt để hiểu về cách người ta đọc chữ. Louis gọi chuyển động giật cục của mắt là "saccades", từ mô tả chuyển động giật của con ngựa khi bị ghì cương. Giữa thế kỷ XX, nhà tâm lý học Liên Xô Alfred Yarbus né Kraćkowski dùng những cặp kính áp tròng đặc biệt ghi lại chuyển động của mắt người tham gia và dõi theo cách đôi mắt họ ngắm một bức tranh. Bí ẩn đằng sau cách người ta chú tâm đến tác phẩm nghệ thuật là điều khoa học chưa từng để mắt đến trước đó. Trong thí nghiệm nổi tiếng nhất của mình, Yarbus sử dụng bức tranh "Họ không nghĩ anh sẽ về" của danh hoạ Ilya Repin, một bức tranh hiện thực mô tả một nhà cách mạng Nga đoàn tụ với gia đình mình. Người xem được yêu cầu ngắm bức tranh theo hai cách: ngắm tự do và theo gợi ý. Theo đó, quá trình chú tâm của họ liên tục thay đổi. [Những gợi ý khác nhau -> chú tâm vào nơi khác nhau -> mắt di chuyển khác nhau]. Ở Liên Xô, kết quả thí nghiệm này có thể dùng để nói lên sức mạnh của giáo dục xã hội. Còn ở phương Tây bấy giờ, quan niệm về sự chú tâm của mắt bắt đầu gây chú ý trong thương mại. Những thập kỷ gần đây, các nhà nghiên cứu và công ty quảng cáo đã cải tiến kỹ thuật Yarbus, thay vì dùng kính áp tròng, họ chuyển sang theo dõi mắt bằng công nghệ tia hồng ngoại, thứ cũng có trong kính Apple Vision Pro.

Nhưng người ta sẽ nhìn thấy những gì họ đang tìm kiếm. Một giả thuyết về cuộc khủng hoảng chú tâm cho rằng đây thực ra là cuộc khủng hoảng về mặt đo lường. Vì ta tập trung vào những manh mối liên quan tới mắt thì phạm vi hiểu biết về sự chú tâm chỉ xác định tới đó. Nếu "sự chú tâm" khơi mào một cuộc chiến giành lấy ánh nhìn tức thời của chúng ta, thì ánh nhìn ấy trở thành một mặt hàng có giá trị, hơn hẳn một tâm trí lăn tăn chầm chậm.

"Khi coi sự chú tâm như một đối tượng trao đổi giữa người với người thì nền tảng khoa học ta dùng đều nhắm tới đo lường đối tượng này," Mike Follett nói với tôi. Anh là giám đốc điều hành của Lumen Research, công ty tuyên bố nắm giữ bộ dữ liệu theo dõi mắt lớn nhất thế giới. Trong thập kỷ qua, hơn nửa triệu người đã tham gia vào các nghiên cứu của Lumen (họ được trả tiền). Chính Lumen cung cấp phần lớn dữ liệu thô về sự chú tâm sử dụng trong các mô hình của Dentsu. Ban đầu, Lumen gửi bộ dụng cụ hồng ngoại theo dõi chuyển động mắt tới tay người tham gia, nhưng quá trình này rất phiền phức. Vì vậy, họ tạo ra một ứng dụng dùng camera trên điện thoại thông minh để đo ánh sáng phản chiếu lóe lên từ mắt. Follett nói: "Giờ thì chúng tôi có thể huy động hàng nghìn người thực hiện một dự án nghiên cứu chỉ trong một buổi chiều. Chúng tôi quan sát được có bao nhiêu người đã xem quảng cáo trong bao lâu, ai nhấp vào quảng cáo, và nếu nhấp vào thì họ có mua hàng không."

Tuy nhiên, Follett nói, tâm trí không đơn thuần chỉ có đôi mắt. "Theo dõi mắt không phải là theo dõi sự chú tâm. Anh có thể nhìn mà không thấy và thấy mà không cần nhìn đấy thôi."

Các ngôn ngữ cơ thể khác thể hiện sự chú tâm theo nhiều cách khác nhau. Người ta xem TV với tư thế khác với khi dùng điện thoại hoặc máy tính xách tay, đọc một bài báo dài kỳ khác với khi tìm kiếm chuyến bay đến Paris. Càng nhiều loại dữ liệu được đưa vào khoa học thì bức tranh về sự chú tâm càng bí ẩn và ngạc nhiên. Theo nhiều phép đo, Follett cho biết, một trong những môi trường quảng cáo kém nhất là mạng xã hội: "Người ta cuộn trang quá nhanh, y như máy đánh bạc ở Vegas-chẳng lạ gì khi không ai xem quảng cáo trên đấy." Theo dữ liệu Follett có, một trong những không gian quảng cáo giá trị nhất lại nằm trong những bài báo dài và hấp dẫn, do các nhà xuất bản đáng tin cậy đăng tải.

Anh giải thích: "Hóa ra sự chú tâm đến quảng cáo phụ thuộc vào sự chú tâm đến nội dung". Tập hợp những nội dung dở có thể gây ra ảo giác sự chú tâm bị rút ngắn. "Có thể người ta không có thời gian xem một quảng cáo dài 36 giây-hoặc họ chỉ không xem nó trên Facebook," anh tiếp tục. "Nên Facebook phản ứng bằng cách phát triển các sản phẩm quảng cáo cố gây chú ý, dài chừng năm tới sáu giây." Theo cách này, các nền tảng tự tạo ra cho mình một hệ sinh thái càng khan hiếm sự chú tâm. "Tôi không biết đây là con gà hay quả trứng nữa," Follett nói.

Đối với hầu hết mọi người, chú tâm không hẳn là tập trung vào một điểm nhìn. Nó giống làn gió thoảng qua cửa sổ và phảng phất hương thơm hơn. Ta cảm nhận được sức mạnh của sự chú tâm khi đọc một cuốn tiểu thuyết hấp dẫn, hay khi lần đầu viếng thăm một nơi chốn lạ, tò mò quan sát mọi vật thể bên trong. Đối với Maurice Merleau-Ponty, nhà hiện tượng học ở những năm 1950, sự chú tâm là thứ khó hiểu đối với thời hiện đại. Nó là cội nguồn để giải thích tại sao khoa học thực chứng và lý lẽ đơn thuần lại thất bại trong việc ghi nhận thế giới ở mức bản chất. Thời hiện đại coi trọng đo lường khách quan và truyền bá kiến thức hơn là trải nghiệm, nhưng mà hàng thiên niên kỷ qua, chính trải nghiệm lại gắn chặt với kiến thức: đã có thời kỳ người cao tuổi từng trải được coi là thánh nhân của các tộc người đấy thôi.

"Có được tính khách quan là một thành công lớn đấy. Nhưng chỉ trọng tính khách quan thì lại thiêu rụi mảnh đất của những trải nghiệm màu mỡ và hạ cấp chúng xuống chỉ còn là 'ý kiến cá nhân'," Burnett thừa nhận như thế trong một bữa ăn ở Southampton, New York, nơi một nhóm Điểu viên đang nhận hỗ trợ lưu trú từ nghệ sĩ Robert Wilson. Phòng ăn nhỏ có các Điểu viên là Loh, Fox, và vài người khác. "Nếu môn 'Hiện tượng học' mà biết nói năng, chắc nó sẽ gào lên 'Ê sao không quay về với trải nghiệm đơn thuần đi, đừng chia ra khách quan với chủ quan nữa. Chứ cứ để như bây giờ thì chủ quan sẽ luôn bị coi là yếu thế thôi." Burnett bàn luận. "Liệu chúng ta có thể quay về với trải nghiệm tự thân mà vẫn tạo ra được một thứ hoàn toàn có thực, bên cạnh cảm xúc không?"

Chiều đó, tôi đi dạo với Loh, người tự tìm ra Hội Đệ Tam Điểu trước khi gặp Burnett. "Mọi thứ tôi gặp trong cuộc sống đều chứng tỏ rằng thế giới thực thú vị hơn nhiều so với hình ảnh của nó trong đầu tôi." Nguyên tắc của Hội nhằm tránh diễn giải và phán xét một tác phẩm dường như cũng áp dụng cho con người. "Không nên nghĩ là bạn thực sự hiểu người khác," Loh nói. "Tôn trọng một người là làm gì? Tôi nghĩ là chú tâm thôi. Bạn chú tâm vào họ."

Đối với một số người, thực hành chú tâm cùng nhau không chỉ liên quan đến đạo đức mà còn cả chính trị. Kristin Lawler, giáo sư xã hội học tại Mount St. Vincent và là tác giả của một sách chuyên khảo về môn lướt sóng, hứng thú khi nghĩ về Hội Đệ Tam Điểu như là "những người đang cùng nhau tạo ra thế giới của riêng mỗi người." Cô còn nói, "'Dòng thác' hình ảnh (ý chỉ các ứng dụng mạng xã hội hình ảnh - n.d) ập tới hàng ngày hàng giờ đang phá hủy tính chủ quan của chúng ta." Nó khiến mỗi cá nhân, nhất là những người trẻ, càng có ít không gian để tự khám phá điều thu hút mình. Theo lẽ đó thì việc đoạt lại sự chú tâm chắc chắn là một động thái cách mạng.

Trong cuốn sách "Một thế hệ âu lo", nhà xã hội học và chuyên gia Jonathan Haidt liên kết công nghệ điện thoại thông minh với tình trạng trầm cảm ngày càng gia tăng và các ảnh hưởng xấu khác ở thanh thiếu niên. "Gen Z là . . . đối tượng thử nghiệm cho một cách trưởng thành hoàn toàn mới, khác xa với tương tác trong thế giới thực của các cộng đồng nhỏ trước đây," ông viết. "Họ cứ như là thế hệ đầu tiên lớn lên trên sao Hỏa vậy."

Để tìm kiếm câu trả lời, Lawler, Len Nalencz và những người khác bắt đầu giảng dạy ở một tổ chức chính họ đã giúp thành lập, Trường Chú tâm Cấp tiến Strother. (Ngôi trường được đặt theo tên của Matthew Strother, một Điểu viên trẻ đã qua đời năm ngoái vì ung thư.) Ngôi trường này do một tổ chức có tên Làm bạn với sự chú tâm điều hành. Nơi đây tổ chức các buổi hội thảo tại các trường phổ thông công lập ở New York. Họ cũng tổ chức các khóa học buổi tối dành cho người lớn và workshop "Phòng thí nghiệm chú tâm" miễn phí vào mỗi cuối tuần. "Không nhất thiết phải là Điểu viên mới có thể trải nghiệm những hiệu ứng tương tự," Burnett nói.

Vào một buổi chiều thứ Bảy, tôi ghé thăm một buổi hội thảo dành cho người lớn của trường Strother tại một nhà văn hóa ở Lower East Side. Khoảng năm mươi người tham dự, nhiều người trong số đó dưới ba mươi tuổi. Peter Schmidt, giám đốc chương trình sáng lập trường, và cựu học viên của Burnett kể: "Những người trẻ, trong đó có nhiều người tôi biết mặt và ngưỡng mộ, đến đây bày tỏ: 'Tôi muốn làm việc hiệu quả hơn'. Tuy nhiên, khi vào hội thảo rồi, chúng tôi tạo điều kiện cho cả những trải nghiệm không hữu hình xuất hiện."

Chúng tôi ngồi trên ghế, trong một vòng tròn lớn; ánh sáng chiếu qua dãy cửa kính trải suốt từ trần nhà đến sàn.

"Trong ít phút nữa, tôi mời bạn chọn một vị trí bất kỳ trong căn phòng này mà bạn có thể tập trung để tâm vào," Schmidt nói. "Mời bạn hãy chú ý đến điều gì đó nằm ở rìa tầm nhìn của mình."

Anh ấy đợi mười giây trong khi chúng tôi làm bài tập, rồi rung chuông.

"Khi đã hướng mắt về một điểm rồi mà trong tầm nhìn của bạn vẫn có một phần khác đang dịch chuyển. Phần đó là gì? Cái gì trong bạn đã chuyển động?" Tất nhiên là sự chú tâm. Bài tập của Schmidt cho thấy sự khác biệt giữa chuyển động của tâm trí và chuyển động của mắt.

Trong hai giờ tiếp theo, có những bài thực hành ngắn khác để người học cô lập và trau dồi sự chú tâm. Nhà sản xuất âm nhạc và D.J. Troy (Bachtroy) Mitchell, đôi mắt có lông mi dài và mặc chiếc áo nỉ màu xanh lá chanh, chơi một bản nhạc thử nghiệm trong bốn lần, hướng dẫn những người tham gia nghe theo một cách khác nhau sau mỗi lần chơi. Loh và một đồng nghiệp thì đưa một nhóm người lên ban công để nghiên cứu cảnh quan thành phố theo bốn cách: nhìn trực tiếp, qua chế độ selfie, nhìn phản chiếu (trong mặt gương của màn hình điện thoại đã tắt) và nhắm mắt hoàn toàn. Sau đó, họ tập hợp thành một vòng tròn nhỏ, giống của Hội Đệ Tam Điểu, để kể lại trải nghiệm của mình.

Nalencz kể cho tôi nghe về nguồn gốc của ngôi trường dạy Chú tâm đặc biệt này. "Tôi đã gặp những con người tuyệt vời ở Hội Đệ Tam Điểu, nhưng họ là ai? Học giả này, nghệ sĩ này, chủ yếu là người da trắng," ông nói. Tuy nhiên, ông nghĩ rằng nạn nhân lớn nhất của "nạn săn bắt" sự chú tâm là những người trẻ tuổi từ các cộng đồng có nguồn lực hạn chế. Giống như các sinh viên của ông, những người tiếp cận văn hóa công cộng chủ yếu qua điện thoại. "Tôi nghĩ cần phải cố gắng tiếp cận những sinh viên thực sự thông minh nhưng (a) sẽ không đến bảo tàng vì bận học và (b) chỉ có điện thoại chứ không có sách."

Jahony Germosen, sinh viên của Nalencz, năm cuối chuyên ngành tiếng Anh sinh ra ở Cộng hòa Dominica và lớn lên ở Bronx. Mặc dù đạt điểm A trong các lớp ông dạy nhưng cô không đi học đều. Nalencz động viên cô khắc phục bằng nhiều cách khác nhau.

"Thầy Nalencz nói, 'Tôi là thành viên của tổ chức phi lợi nhuận này. . . . Em có muốn đến thử không?," Germosen kể lại. Cô làm theo và trải nghiệm ở trường Dạy Chú tâm Strother khiến cô cảm động. "Em không biết diễn tả cảm giác đó như thế nào. Đôi khi em cảm thấy thế giới tạo ra mọi thứ và có vẻ mọi người đều có thể bị thay thế, như thể em chẳng có giá trị cá nhân nào cả. Nhưng khi đến đây, dường như mọi thứ đều quan trọng. Em quan trọng. Tòa nhà này quan trọng." Khi biết người hướng dẫn trẻ nhất ở Trường Chú tâm Strother chỉ tầm hai mươi bảy tuổi, Germosen đã xin gia nhập đội ngũ nhân viên luôn. Cuối buổi, Germosen nhanh chóng trở thành người dọn dẹp cho workshop.

Không phải mọi Điểu viên đều thấy thoải mái khi Hội Đệ Tam Điểu trở nên có tiếng. Dorothea von Moltke, chủ cửa hàng Labyrinth Books, bang New Jersey, giãi bày: "Tôi ngừng tham gia Hội mấy năm rồi. Tôi có bao giờ quan tâm tới những thứ phô trương đâu, thứ tôi thích ở Hội là sự bí ẩn và bất cần cơ." Tuy nhiên, một đội ngũ tiên phong mới đang hình thành trong Hội. "Tôi thấy những thực hành của Hội quan trọng ở chỗ chúng cởi mở và mọi người có toàn quyền tự do sáng tạo và điều chỉnh," một người xưng là Daphne và từng làm việc tại một tổ chức hỗ trợ cộng đồng xuyên quốc gia ở Montréal chia sẻ. "Cách tôi đang luyện tập với mọi người ở Montréal bây giờ rất khác với cách tôi từng được giới thiệu."

Những người cùng thực hành phương pháp của Hội với Daphne ở Montreal phần lớn là các cô gái mại dâm. Daphne kể: "Mối quan hệ của họ với thành phố gắn liền với lịch sử sử dụng vũ lực triệt phá ổ mại dâm ở khu đèn đỏ." Hồi lâu, một đợt triệt phá xoáy vào mặt tiền của một câu lạc bộ thoát y đã ngừng hoạt động. Vài tuần sau, chỗ ấy bị thiêu rụi luôn. Daphne tin đấy là một vụ cố ý phá hoại: với họ, một phần thế giới đã bị xóa bỏ. Daphne cảm thấy sự chú tâm của mọi người ở đây có một ý nghĩa nhất định. "Sẽ rất khác nếu tôi và các cô gái này tập trung vào một tác phẩm của nghệ sỹ nổi tiếng nào đó chả liên quan," cô nói.

Một buổi chiều mưa, tôi tới theo dõi hoạt động do một Điểu viên New York khởi xướng ở Bảo tàng Mới. Khi tiếng chuông đầu tiên vang lên, từ trong đám đông bốn Điểu viên tụ tập thành cụm trước tác phẩm "The Giantess (Người bảo vệ quả trứng)" của Leonora Carrington-một bức tranh siêu thực về một người phụ nữ bị đàn chim vây quanh. Nhóm gồm hai thanh niên rụt rè và hai phụ nữ mặc áo mưa, trông cũng vô hại thôi, nhưng khi chuông báo pha Nhận thức vang lên thì các anh bảo vệ xung quanh cảnh giác hơn, ngó quanh các bức tường và báo tin cho nhau. Những du khách có mặt ở đó thì sửng sốt, như thể bị mê hoặc bởi cái gì thì không rõ. Phản ứng kiểu đó thì bình thường rồi.

Bức tranh The Giantess của Leonora Carrington. https://www.arthistoryproject.com/artists/leonora-carrington/the-giantess
"Ngay cả những nơi dành cho nghệ thuật như viện bảo tàng cũng không được thiết kế để người ta ngắm một bức tranh nhiều hơn 15 giây tiêu chuẩn," Burnett nói. Những vụ phá hoại nghệ thuật gần đây dẫn đến việc thắt chặt an ninh, nhưng từ trước tới giờ luôn có áp lực. (Trong số các chi hội Đệ Tam Điểu địa phương ở New York, Guggenheim là nơi tự do nhất.) Vào năm 2014, Nalencz khởi xướng đề bài là một bức tranh tường của Julie Mehretu tại sảnh của tòa nhà Goldman Sachs ở khu Hạ Manhattan. Công ty thực hiện triển lãm nói là tác phẩm được trưng bày công khai, người qua đường có thể nhìn thấy nó qua cửa sổ lớn ở sảnh. Nhưng ngay khi các Điểu viên bắt đầu tụ tập trên vỉa hè, bảo vệ đã yêu cầu họ rời đi. Nalencz vẫn điều phối các Điểu viên tiếp tục xem bức tranh tường qua cửa sổ ấy. Vài phút sau thì cảnh sát đến.

"Các anh cho tôi hỏi đây có phải vỉa hè công cộng không?" Nalencz nói với các sĩ quan. "Chúng tôi chỉ đang xem bức tranh kia, nó được trưng bày công khai mà."

"Nhưng không ai trong các anh đang nhìn tranh cả," một sĩ quan chỉ ra. Thì đúng như vậy: giai đoạn Phủ định đang diễn ra mà. Một Điểu viên đang quan sát bụi cây. Một người khác hình như đã ngồi ngủ gục.

"Đây rõ ràng là một phần trình diễn," một sĩ quan quả quyết. "Các anh có giấy phép không?"

Thoạt Nalencz nhìn viên sĩ quan, rồi quay sang những Điểu viên xung quanh, rồi lại tới viên sĩ quan. Nalencz hơi nghiêng người về phía trước, nói nhỏ như thể một bí mật. "Tôi không thấy nó giống một màn trình diễn lắm đâu, anh thấy có đúng không?"

Tác phẩm tranh tường của Julie Mehretu: https://www.flickr.com/photos/sixteen-miles/4516600528
Cấu trúc tôi học được từ Knauss-Gặp gỡ, Chú tâm, Vô hiệu, Chứng ngộ-là Giao thức Chuẩn trong Hội. Có nhiều biến thể khác nữa. Có Giao thức Vetiver dành cho việc chú tâm tới nước hoa. Có Giao thức Cảnh giác biển, dành để chú tâm dưới nước. (Bước cuối của giao thức này là "Nổi lên; thả lỏng 'mang' ra.") Một số biến thể sớm bị bỏ quên, còn lại những cái thành công nhất. Đối với các Điểu viên ở Thượng Hải và Beirut, hai nơi mà người tham gia tụ tập công cộng có thể gặp phải rủi ro thực sự, Burnett đã giúp phát triển Giao thức Doppler để Điểu viên chú tâm trong khi đi bộ. Trong đó, pha Chú tâm diễn ra trên đường tới gần với tác phẩm; pha Phủ định là ngay tại thời điểm tiếp cận được tác phẩm; và pha Chứng ngộ diễn ra khi rời đi khỏi tác phẩm. "Chúng tôi gọi nó là Chứng ngộ Orpheus" (Orpheus là một thi sĩ trong thần thoại Hy Lạp. Người phải hứa không được ngoái đầu nhìn lại vợ mình để bảo toàn tính mạng cho nàng, n.d.) Trở lại New York, Burnett thử nghiệm Giao thức này với bức tượng Christopher Columbus ở Vòng xoay Columbus, với các Điểu viên đi theo Đại lộ số 8.

Một trong những giao thức có ảnh hưởng nhất là Prosphorion, dành cho các tác phẩm quan trọng nhưng không thể tiếp cận được. Trong giao thức này, một trong những người tham gia "trở thành" chính tác phẩm đó. Nalencz từng đóng vai làm "Vòng cung nghiêng", tác phẩm điêu khắc của Richard Serra được lắp đặt ở Quảng trường Foley và bị dỡ bỏ vào năm 1989 sau nhiều tranh cãi. Một lần nữa, Nalencz bị một người bảo vệ bắt gặp. Lần này, Nalencz kêu lên "Tôi là một tác phẩm điêu khắc!" và đứng đó hiên ngang đúng kiểu "Vòng cung nghiêng". (Người bảo vệ nói "Okay," rồi đi tiếp.)

Tôi chưa từng chứng kiến Giao thức Prosphorion. Nhưng một số Điểu viên nói với tôi rằng giao thức này mang tới sức nặng cảm xúc bất ngờ. Trong pha cuối cùng, tác phẩm vắng mặt nhưng lại "tham dự cùng bạn." Catherine Hansen nói: "Nhiều người đã khóc hoặc bần thần luôn. Thật khó để không nghĩ đến những thứ bạn đã đánh mất hoặc đang thiếu sót." Caitlin Sweeney, giám đốc ấn phẩm kỹ thuật số của Viện Wildenstein Plattner, nơi sản xuất các catalogue raisonné, đã rất xúc động sau buổi chú tâm dành cho "Vòng cung nghiêng" ấy. Xúc động đến mức Caitlin viết một bài cảm thụ gửi cho người bạn đang làm việc cho chính tác giả Richard Serra. Chính cô cũng ngạc nhiên khi nhận lại phản hồi nhiệt tình từ vợ của Serra, và bài viết này đã được thêm vào hồ sơ tác phẩm điêu khắc của studio Serra. Đây là sự kiện đưa một tác phẩm nghệ thuật về sự chú tâm của Hội Đệ Tam Điểu trở thành một phần trong các tác phẩm khét tiếng nhất của Serra.

Tác phẩm Tilted Arc của Richard Serra https://www.sartle.com/artwork/tilted-arc-richard-serra.
Bằng chứng như vậy về tầm ảnh hưởng của Hội Đệ Tam Điểu khiến tôi càng thắc mắc về nguồn gốc của nó. Sweeney không chắc Hội đến từ đâu. Adam Jasper nói, "Tôi nghi lắm mà đâu dám kết luận. Xém nữa tôi đã cho rằng chính Graham Burnett là người đã phát minh ra phương pháp này." Còn Burnett thì nói, "Tôi luôn nghĩ nó mang màu phong cách Pháp."

Tôi tới kho lưu trữ các bài viết chưa được xuất bản về các hoạt động của Hội Điểu. Vì những lý do bí ẩn nào đó, chúng được đặt trong một chiếc rương lớn ở một góc văn phòng của Cody Upton, giám đốc điều hành Học viện Nghệ thuật và Thư từ Hoa Kỳ. Xem xét kỹ các tài liệu, tôi nhận thấy không có hồ sơ nào về các hoạt động của Hội trước năm 2010 cả. Hansen gợi ý: "Hay anh nói chuyện với Jeff Dolven và Sal Randolph xem sao. Họ rất có thể là những người chứng kiến 'vụ nổ lớn.'"

Khi tôi hỏi thì Dolven cười. "Khi bắt đầu luyện tập, tôi không để ý lắm tới các hoạt động khác của Hội," anh nói một cách mơ hồ. "Lúc ấy có tôi, Graham và Sal Randolph. . . Thế anh nói chuyện với Sal chưa?"

Randolph, một nghệ sĩ và tác giả cuốn sách "Công dụng của nghệ thuật", hẹn gặp tôi tại quán Think Coffee ở Manhattan. Tóc cô cắt ngắn và nhuộm màu xanh dương đậm. Cô bắt đầu quan tâm đến sự chú tâm vào cuối những năm 90 khi làm nghệ thuật ở Provincetown. "Tôi dành cả mùa đông để tạo ra một loạt tác phẩm, sau đó đem trưng bày chúng trong hai tuần mùa hè." Cô quan sát, "Khi xem tranh, mọi người hay 'nhảy' một điệu quen thuộc này: Tôi tiếp cận một tác phẩm, tôi nghiêng đầu một chút, gật đầu nhẹ và bước sang tác phẩm tiếp theo. Thời gian cho mỗi lần chừng hai hoặc ba giây." Sau nhiều tháng liên tục vẽ tranh, phản hồi như vậy ít ỏi một cách phi lý quá. "Tôi cảm thấy nghệ thuật, thơ ca, và các công trình văn hóa đang bị lãng phí với tốc độ chóng mặt."

Năm 2010, Randolph gặp Burnett trong một hội thảo. Anh ta đang làm việc với Dolven và ba người họ bắt đầu trò chuyện. Cô tường thuật: "Chúng tôi nghĩ đến những tác phẩm nghệ thuật cần được quan tâm nhiều hơn so với tình hình hiện tại." Tôi nói với Randolph là trước 2010 tôi không tìm thấy tài liệu nào về Hội Đệ Tam Điểu cả, cô có biết gì về nguồn gốc của Hội không? Cô ấy im lặng. "Cảm giác khi vào Hội giống như là gặp một nhóm người quen thuộc thôi," cuối cùng cô ấy nhìn thẳng vào mắt tôi. "Nhưng cái Hội này thì thực sự đã lâu đời rồi."

Lần cuối cùng đến thăm Burnett, tôi thấy anh đang có tâm trạng hưng phấn. Anh bảo tối đấy sẽ có một đề bài nữa của Hội - "một ca cần sự chú tâm tới mức y chang các y bác sĩ cấp cứu luôn". Lần này, tác phẩm là bức điêu khắc công cộng của Peter Lundberg, được bao quanh bởi đoạn đường nối lên cầu George Washington cách đó không xa. Các Điểu viên để mắt đến nó đã nhiều năm. Đi ô tô thì có thể thoáng thấy nó bên vệ đường, nhưng trước đây thì không có cách nào để dừng lại quan sát. Năm ngoái, Cảng vụ mở lại lối đi bộ về phía bắc đã lâu không hoạt động của cầu, giờ người đi bộ có thể nhìn thấy đoạn đường này.

Tác phẩm điêu khắc của Peter Lundberg https://www.flickr.com/photos/jag9889/38343527434
Tôi đến hiện trường sớm. Gần tới nơi, tôi đi ngang qua Brad Fox đang ngồi trên băng ghế ở trạm xe buýt trong chiếc áo mưa màu hải quân; theo phong cách vốn dĩ của Hội, anh ấy chả buồn bộc lộ mình là một Điểu viên. Lối đi được lót hai bên bởi hàng rào mắt xích và đường ray màu xanh lá cây. Vài người đi xe đạp cắt ngang các khúc cua. Trên mặt đất gồ ghề, gần một chiếc xe tải đang đỗ, có một tác phẩm điêu khắc bằng thép và bê tông trang nhã, như thể ai đó đặt nó xuống bên đường và quên nhặt lại. Tôi nhận thấy một bóng người quen thuộc trên lối đi: Burnett, với chiếc áo hoodie màu xám kéo qua đầu.

Một phút sau, Nalencz đi tới, mặc áo khoác đen và đội mũ thể thao có dòng chữ "PILSNER". Tôi cũng nhìn thấy Loh, rồi Fox, rồi Kristin Lawler. Cuối cùng cả nhóm tụ lại thành một cụm ở phía bắc của lối đi. Một người đàn ông tóc bạc tham gia cùng họ một lúc, cố gắng nhìn xem họ đang thấy gì. Khi tiếng chuông báo hiệu pha Vô hiệu vang lên, những Điểu viên di chuyển ra khỏi đội hình. Burnett tò mò nhìn một tấm lưới thoát nước. Fox nằm xuống một thảm cỏ yên tĩnh.

Một cơn gió thổi đến. Nước sông Hudson chuyển màu xám ủ rũ. Lối đi tạo thành hình móng ngựa xung quanh tác phẩm điêu khắc. Cao hứng, Nalencz rung chuông báo pha Chứng ngộ khi dẫn nhóm đến phía còn lại của khúc cua. Họ tập trung thành một cụm mới theo chiều ngược lại: năm người đang cống hiến mọi sức chú tâm mà mình có cho một tác phẩm nghệ thuật lặng lẽ nằm đây bao năm qua. Có khi chính tôi đang tưởng tượng, nhưng tôi thấy rõ khung sườn thép của tác phẩm điêu khắc này đang lóe lên với tầm quan trọng hoàn toàn mới, do chính sự chú tâm của năm người họ mang lại.

Hoàng hôn buông xuống, một sợi dây vàng mỏng vắt ngang đường chân trời New Jersey. Tôi đã quan sát những con người vận dụng sức mạnh kỳ lạ của mình lên các tác phẩm nghệ thuật. Đây là một trong những điều chân thực nhất mà tôi từng chứng kiến.

✨Niềm vui ✨ khi viết bài này phóng lên không trung 🌏 🚀, vượt qua cả đường Kármán, nhờ được tiếp thêm nhiên liệu từ sự ủng hộ 🧧💸 của Phan Nhi, cô Lan Anh, Hoàng Tâm, Yến Phạm, Ngân và An, Rosie, chị Linh Trịnh, chị Quỳnh Như, Mắt Bét, Saoline, Law, Trân, Diên An, cô Vân, Thảo, Vân Anh và nhiều bạn đọc khác.

# data[].attributes.attachment_link.title
(Bài dịch) Cuộc chiến giành lại sự chú tâm - Bản đầy đủ - The Too Blue Scientist

# data[].attributes.attachment_link.description
Làm sao để tập trung cho những điều quan trọng trong thời đại đầy xao nhãng này? How to take back our stolen attention?

# data[].attributes.body
Tổng kết các ý học được

# data[].attributes.attachment_caption
Hãy thử ép mình ngẫm nghĩ về mặt trái của vấn đề

# data[].attributes.body
Hôm nay, mình vừa đọc được một cuộc đối thoại rất thú vị và sâu sắc giữa một người bạn và Claude 3.5 Sonnet. Bạn này diễn hài độc thoại với cách tạo tiếng cười rất... gây giật mình. Và sự sâu sắc trong cách AI trả lời càng đáng giật mình hơn nữa. Bạn có thể đọc thêm ở đây, nếu bạn có hứng thú.

Cuộc đối thoại ấy có đề cập đến: ta có thể hiểu biết rất nhiều, tư duy sâu sắc triết học, nhưng khi hành động thì chúng ta lại sống khác hẳn. Cứ như thể có một sự chia rẽ sâu sắc giữa thứ ta hiểu và việc ta làm. Vì sao lại có cái kiểu hành xử như chẻ đôi tâm thức như thế?

---

Điều này khiến tôi nhớ đến một sự thật tâm lý: tâm hồn con người, như mọi điều thông thường trong cuộc sống, lúc nào cũng có hai mặt âm và dương. Có phần biểu hiện ra bên ngoài, thì có phần ẩn bên trong, trong bóng tối. Shadow.

Chúng ta có thể gật đầu rất nhanh với triết lý âm dương đó. Nhưng đến lúc hành động thì... hình như chúng ta rất muốn lờ tịt điều cốt lõi ấy đi.

Ví dụ: khi ta nói về Quan tâm, ai cũng thấy là thật tích cực, hay ho, phải đạo, điều nên làm... Thế còn phần gì ngược lại với nó và ẩn trong bóng tối tâm hồn của từng người chúng ta? Chà! Có lẽ chúng ta tránh nói đến vì nó thật là khó đối diện!

Hôm nay, trung thành với nhiệm vụ của một nhà tâm lý, tôi phải nói ra điều khó chịu đó. Ai da, trong lòng thật không dễ chịu mọi người ạ.

Lại nhớ đến quyển sách Nghệ thuật tinh tế của việc Đếch quan tâm. Biết bao lâu mới có người cất lên tiếng nói đối lập với số đông như thế này. Nói hộ tiếng nói của Shadow, của bao người. Thế là quyển sách ấy nổi quá trời quá đất.

# data[].attributes.headline
Người chụp ảnh macro: bậc thầy dẫn dụ sự quan tâm

# data[].attributes.subject
Người chụp ảnh macro: bậc thầy dẫn dụ sự quan tâm

# data[].attributes.body
Cách đây đã lâu rồi, tôi từng đọc được tin là cứ với tốc độ giảm dân số của loài ong (hại cho sự thụ phấn) và biến đổi khí hậu như bây giờ thì rất nhanh thôi, giá cà phê sẽ tăng khủng khiếp, nếu không chặn kịp thì sau đó không ai được biết cà phê là cái gì nữa. tuyệt chủng rồi.

Khi ấy, tôi đã hứa sẽ tìm hiểu nhiều hơn, sẽ làm một hành động gì đó thực sự ý nghĩa, dù nhỏ thôi, để góp phần cứu lấy món thức uống mình yêu thích. Nhưng rồi vì bận rộn, tôi đã quên.

Cho đến khi một tấm ảnh tuyệt đẹp nhắc tôi về điều đó. Hôm nay, tôi sẽ hành động cho điều mình quan tâm.

Tôi yêu quý những người chụp ảnh vừa đẹp lại vừa có tâm - nhắc nhở chúng ta về sự diệu kỳ của thế giới mà chúng ta đang sống, khơi gợi sự quan tâm tìm hiểu. Chúc họ nhiều sức khoẻ và có năng lượng để tiếp tục làm hoạt động rất đẹp ấy.

# data[].attributes.headline
Quan tâm tới điều tích cực hay tiêu cực?

# data[].attributes.subject
Quan tâm tới điều tích cực hay tiêu cực?

# data[].attributes.body
Bạn có quan tâm đọc tin tức không, trên báo điện tử hay facebook chẳng hạn?

Mình thì có, mở FB ra thì lẫn lộn các loại tin tức nhỉ ... tin tiêu cực & tích cực ... tin giả & tin thật ... tin do AI sáng tác & tin do người sáng tác. Vậy giữa tin tích cực và tiêu cực bạn chọn gì?

Mình từng chọn nạp vào những tin được cho là "tiêu cực" như các bài viết về vụ án trong trang pháp luật báo Dân trí, thông tin các tai nạn đường bộ trong một group giao thông ... đọc miết rồi giật mình thôi mình đã đọc quá nhiều rồi bị u mê, bị tụt năng lượng vì các tin tức buồn, đôi khi còn sợ sợ.

Mình cũng từng có giai đoạn chỉ chọn đọc những gì được cho là "tích cực", những câu chuyện ý nghĩa, những bài học, những hình ảnh tươi vui. Những lúc này mình thấy an tâm hơn với chính mình như là mình đang quan tâm tới điều tích cực, đang cho não ăn những thứ tốt đẹp.

Nhưng rồi tới nay thì mình đã không còn nhiều phân biệt về đối tượng mình quan tâm nữa. Mà mình phân biệt cảm xúc quan tâm của mình với cảm xúc mang lại từ thông tin đó. Mình không đồng hoá cảm xúc quan tâm của mình với "tiêu cực" hay 'tích cực" mà luôn có sự nhận biết. Mình quan tâm tới thông tin và mình xác định dùng thông tin đó để làm gì.

Tiêu cực hôm nay có thể sẽ khác đi vào ngày mai, tích cực đó cũng có thể mang theo những mầm mống không tốt vào ngày mai.

Và như thế không còn tích cực hay tiêu cực. Chỉ còn lại là sự quan tâm tới thế giới. Enjoy./.

# data[].attributes.body
Khi dịch chữ Interest là Quan tâm, chúng tôi cũng đã cân nhắc kỹ. Cảm xúc này dịch là Thú vị cũng được, nhưng chúng tôi thấy như thế có phần hơi nhẹ. Quan TÂM - khi ta đặt tâm mình gắn với sự vật, cả một chuỗi những hành động có xu hướng được mở ra: tiến gần, nhìn kỹ hơn, lắng nghe hơn, cố gắng hiểu, đáp ứng phù hợp --> nếu đối tượng của sự quan tâm là một người, từ quan tâm ta thường dẫn đến CHĂM SÓC họ. Tiếng anh là Care. Mà I care for you, mình cũng có thể dịch là Tôi quan tâm đến bạn.

Dắt dây như thế, tôi chợt nhận ra sự ấm áp của tiếng Việt, người Việt. Tôi thích chữ Quan tâm hơn chữ Interest / interested in (nghe hơi chủ lợi, thực dụng thế nào!).

Trên đây chỉ là những suy nghĩ của một người bình thường, tôi không phải nhà ngôn ngữ học ạ. Bạn bè chúng ta ai có ý gì, cho mình xin để mở rộng suy nghĩ nhé!

# data[].attributes.headline
Quan tâm đến ai, chính mình hay người khác?

# data[].attributes.subject
Quan tâm đến ai, chính mình hay người khác?

# data[].attributes.body
Bạn biết không, khi bước vào tuổi trưởng thành mình luôn cảm thấy mình là người biết quan tâm tới người khác. Mình hay tự nghĩ "mình ổn ra phết". Trong nhà, quan tâm, yêu thương ông bà cha mẹ, người thân. Ra ngoài xã hội quan tâm và chăm sóc bạn bè. Đến công sở quan tâm tới đồng nghiệp, khách hàng.

Nhưng rồi lâu dần, mình bắt đầu mệt mỏi với cảm giác quan tâm đó. Mình cảm thấy khó chịu khi người khác chưa phản hồi, hoặc đáp lại là thái độ dửng dưng, ít cảm động với sự quan tâm của mình. Xong rồi mình lại mong mỏi sự quan tâm của họ với mình, đúng ra thì họ phải làm thế này chứ, ít nhất cũng phải ứng xử như mình đã từng chứ. Điều này là gì vậy??

Rõ ràng là mình không muốn ở trong trạng thái như thế này nữa, nhưng cũng không biết cái mình muốn có “hình” như thế nào. Mình đã nghĩ rằng con đường mình đang đi là cách duy nhất.

Rồi thì mình sập pin thật sự …

Và có lẽ góc sáng của trạng thái sập pin là bạn sẽ được tỉnh ngộ. Một vài người bạn đã nói cho mình biết có một người cần được quan tâm hơn. Họ gợi ý cho mình trải nghiệm cảm giác quan tâm đến chính mình ... mình cũng thử và rồi wow nó thực sự đáng giá, quan tâm đến chính mình đã trở thành một cảm xúc sâu sắc, một lối sống vô cùng chân thực và giản dị.

Khi biết mình muốn được quan tâm như thế nào thì mình cũng quan tâm đến người khác như thế. Mình không còn đòi hỏi họ phải trả lại cho mình điều tương tự nữa.

Vậy nên mình không còn hỏi quan tâm đến ai thì tốt hơn mà là biết quan tâm chính mình trước khi quan tâm tới mọi người thì cái cảm giác "quan tâm" đó chân thật hơn, sâu sắc hơn./.

# data[].attributes.headline
Dẫn trẻ em học quan tâm sâu sắc về thế giới

# data[].attributes.subject
Dẫn trẻ em học quan tâm sâu sắc về thế giới

# data[].attributes.body
Các bạn trẻ ngày nay được cung cấp rất nhiều phương tiện để học hành, vui chơi. Đáng lẽ cuộc sống của các em phải tràn đầy thú vị, hăm hở sống và học hỏi, đó là điều phụ huynh rất mong mỏi. Thế nhưng, gần đây mình được dịp trò chuyện cùng cả trăm phụ huynh, thì nhận được câu hỏi nhức nhối mà rất nhiều người đặt ra là: Con tôi nó không ham học, cũng không thấy nó tha thiết với điều gì mấy. Chúng tôi phải làm thế nào đây?

Mình vừa được biết đến hoạt động của một tổ chức này: Làng háo hức. Họ làm được đúng cái điều để trả lời cho câu hỏi vừa nêu.

Ở làng này, họ vận dụng được nhiều cơ chế tâm lý để mở sự quan tâm của các em ra.

Ở nhà, tuy chúng ta không nhiều phương tiện như vậy, nhưng với kiến thức nền tảng vững, chúng ta cũng có thể khơi gợi cho con em mình ở mức độ hiệu quả tương tự. Ta không có cả một cây cóc, một cây mít, một đàn gà... nhưng ta có thể có một hai chậu hương liệu trồng ở bệ cửa sổ nhà bếp. Hãy rủ trẻ bắt đầu cùng trải nghiệm từ lúc ta lấy một cành bạc hà ăn dở trên bàn ăn để giâm vào đất, ngắm nó bắt rễ và ra lá. Một tháng sau, trẻ có thể được học cùng ta pha một ly mojito không cồn, được nếm thử vị mát kích thích của soda, vị chua dễ chịu của chanh và cho trẻ cảm nhận hương lá bạc hà hoà quyện cùng tổng thể một cách đặc biệt như thế nào. Nếu cha mẹ tôi đã từng chơi với tôi như vậy, hành trình lý thú ấy tôi sẽ không quên, cũng như món mojito chanh bạc hà sẽ theo tôi suốt đời, sẽ là thứ thức uống tôi pha khi muốn tỏ lòng chăm sóc cho một ai đó.

Tôi có lòng tin là chúng ta có thể mang tặng trẻ em bao nhiêu là điều để quan tâm sâu sắc ngay từ gian bếp nhà mình.

# data[].attributes.headline
Gắn điều bạn làm với giá trị mà bạn cho là quan trọng

# data[].attributes.subject
Gắn điều bạn làm với giá trị mà bạn cho là quan trọng

# data[].attributes.body
Đã có nghiên cứu chỉ rõ rằng giữ được sư quan tâm lâu dài trên một chủ đề giúp bạn khi làm điều gì liên quan đến nó thì tập trung cao độ hơn, và học hỏi được tốt hơn trên quá trình đó (xem *).

Vì thế, tôi nghĩ một (trong những) cách hay để giúp mình làm việc tập trung va học hỏi tốt chính là:

Dành ít thời gian trước một buổi làm việc để uống ít nước, đi dạo... để suy ngẫm, có thể viết vài dòng. Mục đích là luận giải với chính mình: việc sắp làm phục vụ cho giá trị nào mà tôi xem trọng, và phục vụ như thế nào.

Nếu hơi khó nghĩ, có thể suy theo một số khung tâm lý, ví dụ Mô hình xoắn động. Tôi có để một ví dụ ở (**)

Việc mối liên quan việc cần làm - giá trị có thể khá bất ngờ. Các bạn cứ thử cho vài trường hợp khác nhau và khám phá nhé.

Chỉ tốn một ít thời gian vào mỗi lần, mà những phiền toái như trì hoãn, xao nhãng... giảm hẳn.

Nếu bạn thấy mình thường xuyên phải làm một điều mà dù nghĩ kỹ đến mấy cũng chẳng thấy liên quan gì đến những giá trị mà bạn quan tâm cả, thì: TRỜI ƠI VÌ SAO BẠN CÒN TIẾP TỤC LÀM NÓ?

😄

---

Mời bạn xem (*) và (**) ở comment.

# data[].attributes.body
Những Siêu-nhân-học-tập chắc hẳn phải có nhiều bí quyết lắm (tôi đoán thế). Mà có một điều tôi tin chắc, đó là: duy trì được cảm xúc quan tâm lâu dài trên một chủ đề để đi được với nó dài lâu, để có thể học sâu về nó, chính là một trong những bí quyết của họ.

Trong quyến sách Học sâu của tác giả Kieran Egan, có một gợi ý cho từng người chúng ta thực hiện một kiểu dự án hết sức thú vị:

Chọn một chủ đề, không cần lớn, không cần quá quan trọng hay thời thượng gì cả, chỉ là ta có hứng thú, có quan tâm là được.

Mỗi ngày lại học thêm 1 điều gì đó về nó. Mỗi ngày 1 ít thôi (cho nó đỡ nặng), vài ba phút cũng được.

Lưu dấu những gì mình học được (dễ nhất là viết vào một quyển sổ. Nếu có hình ảnh gì dán vào lại càng tốt. Cắt dán, viết chữ minh hoạ xinh đẹp... là những cách tốt để tăng sự hào hứng.

Hãy hình dung khi ta cứ kiên trì bền bỉ như thế, sau một năm, vài năm... hễ có dịp nào đụng đến đề tài này thì level "chuyên gia thứ thiệt" của chúng ta sẽ được dịp lên tiếng, phát huy tác dụng, đem lại giá trị.

Đây thực sự là một cách sống thật sâu sắc, thật tán thưởng những điều hay đẹp của cuộc đời, cũng là một phát triển tính cách con người rất hay nha.

Với các em trẻ, có một chủ đề học sâu như thế giúp tăng lòng tự tin cực tốt, mà rất có thực chất nhé!

Có ai cũng thấy hứng thú với phương pháp này như mình không?

# data[].attributes.body
Trong quá trình tìm hiểu về cảm xúc, tôi từng được biết là vốn từ của một người càng phong phú thì ta lại càng dễ cảm nhận những nét tinh tế trong cảm xúc. Nếu khi xưa ta bé, việc dạy về cảm xúc cho ta bị hạn chế, ta khá là khó tự quan sát thấy ở mình hay ở người khác những nét cảm xúc mà thậm chí là ta không biết nó có tồn tại. Không biết thì đâu có đi tìm. Không có khái niệm thì có khi cảm xúc đó xuất hiện ngay đây vào lúc này, nhưng ta chỉ cảm nhận mơ hồ, không biết gọi tên là gì, rồi để cho nó qua đi mà không hiểu thêm được gì.

Vậy khi ta quan tâm phát triển thế giới cảm xúc của mình, việc chủ động học hỏi thêm từ vựng mới sẽ giúp ta thấy được nhiều điều thú vị hơn, mở ta ra để quan sát và cảm nhận được nhiều hơn.

Tôi vừa đưa những ý này vào để tạo một GPT sẽ giúp chúng ta việc đó. Hiện GPT này là tiếng Anh, ai đang muốn mình giỏi tiếng Anh hơn có lẽ sẽ rất thích nó. Một công đôi chuyện, vừa nâng cao khả năng quan tâm đến cảm xúc, vừa đưa tiếng Anh của mình đến một tầm cao mới. Nó đây, giúp chúng ta biết thêm những từ vựng mới về cảm xúc: GPT Emotion vocabulary tutor. https://chatgpt.com/g/g-67926dce8cdc81919bf314ec2023fb2d-emotion-vocabulary-tutor

# data[].attributes.attachment_link.description
Teaches lesser-known emotion vocabulary in a clear, structured way.

# data[].attributes.headline
Đừng dễ dãi quá, mà cũng đừng khó khăn quá

# data[].attributes.subject
Đừng dễ dãi quá, mà cũng đừng khó khăn quá

# data[].attributes.body
ChatGPT giúp tôi tìm ra vài nghiên cứu nói rằng nếu muốn thổi bùng sự quan tâm của một người và giữ được sự chú ý của họ, chủ đề cần có độ khó vừa phải, đủ thử thách, nhưng đừng đến nỗi khiến người ta nản chí.

Chiếu lại những trường hợp thực tế, tôi thấy điều này đúng thật.

Từng có những môn học tôi rất thích như môn Toán, nhưng vì bị bắt phải giải bài tập quá khó, có khi phải thức gần suốt đêm mà vẫn giải không xong bài, tôi dần đứt luôn sự quan tâm với Toán. Bởi thế, người dẫn dắt ta vào lĩnh vực mà ta quan tâm rất cần có khả năng sư phạm tốt để giữ được cán cân thử thách vừa đủ.

Ngẫm lan sang nhiều lĩnh vực khác trong cuộc sống tôi cũng thấy ứng dụng được Khi ta tiếp cận ai đó, hơi "với" một tí khiến ta thích thú chứ đối phương cũng đừng nên dễ dãi quá. Nhưng nếu người ta làm khó làm khăn, lạnh lùng quá, mình cũng mau chóng mất hứng thú. Mọi người có ai cũng thấy như thế không?

# data[].attributes.headline
Quan tâm: Quan sát học từ mọi người xung quanh về Quan tâm 

# data[].attributes.subject
Quan tâm: Quan sát học từ mọi người xung quanh về Quan tâm 

# data[].attributes.body
Một chị sếp:

Chị chỉ nhìn thoáng qua_nhưng đặt để tâm vào gương mặt/ hành động vào nhân viên: Nhận biết bạn đang có những cảm xúc tâm tư gì và lặp tức hoặc có những phản hồi phù hợp support/thúc đẩy/trao một cái ôm chân thành; ngồi cạnh nhau nghe tâm sự...hoặc đơn giản là lờ đi để bạn có những trải nghiệm.

Ba mẹ quan tâm đến sức khỏe, lo con làm nhiều không ăn. Tết này con có về không...những bậc cha mẹ lo quan tâm con vô điều kiện với niềm yêu thương vô bờ bến.

Lan tỏa giá trị tinh thần Việt - Văn hóa Việt tự hào là người Việt Nam yêu nước: Những người hùng giữa đời thường Trung đoàn 98 “Ký ức Làng Nủ” Tinh thần đội tuyển Việt Nam...lan tỏa quan tâm tinh thần tương thân tương ái nhất là ngày tết gần kề...quan tâm chia sẻ bữa ăn cho bệnh nhân bệnh viện, hay tết vì người nghèo.

Thời buổi phát triển nhanh chóng của công nghệ: Việc quan tâm nhau và lan tỏa càng cần thiết & quan sát để nhận biết quanh ta có rất nhiều tấm gương cũng như bài học.

# data[].attributes.body
Mình nhận ra khi nói "hãy mở chính mình ra với cuộc đời", đừng đóng chính mình, đừng lướt qua... thì ta khởi động bằng ý định trong tâm trí, thế rồi ta quan tâm đến những gì 5 giác quan đưa đến.

Ta sẽ chú tâm nhìn một cái gì đó mà nếu không quan tâm, ta có thể nhìn mà không thấy.

Tuy tổng công thì mỗi người chúng ta thực ra có đến mười mấy giác quan (thực đấy, mình không nói nhầm đâu ạ), thì chỉ cần chú ý "mở ra" năm giác quan cơ bản thôi, thế giới cũng đã như bừng sáng.

Trong năm 2024 qua, một trong những quyển sách mình đọc được và rất thích là Life in Five Senses của Gretchen Rubin.

Cả một trời thú vị mở ra khi theo chân cô tác giả này (hơn chục năm trước, cô ấy rất nổi tiếng với The happiness project). Những gì cô này chia sẻ đã hay, nếu chúng ta từ những gợi ý đó mà tự đi trải nghiệm thì cái hay nhân lên nhiều lần. Mọi người ai có hứng thú thì thử tìm đọc nhé.

"See something once—really see it—and it never looks the same again." (Gretchen Rubin, Life in Five Senses)

# data[].attributes.body
Quan tâm _ Hiện hữu tử tế

Với mình quan tâm là sống "Hiện Hữu"; "Tử Tế" vào mỗi hành động.

Con mình 7 tuổi một lứa tuổi 1001 câu hỏi vì sao,tại sao ... "Mẹ ơi! sao con phải quan tâm chứ?" mà quan tâm thì phải làm những gì hở mẹ...Mình trò chuyện với bạn! chuyện này, việc này, hành động này nếu con để ý một chút, quan tâm một chút thì được sẽ là gì? không được gì và có thể nó không có kết quả ngay hoặc cũng có thể không được gì...Nhưng mình là con người thì có cảm xúc và nếu ta mang lại những cảm xúc tích cực tử tế với nhau thì mình vui vẻ hạnh phúc & mọi người cũng hạnh phúc.

Ví dụ đơn giản: Con đi học về chào vui vẻ cười cũng là quan tâm rồi...

Đen Vâu có viết lời bài hát: "Đôi khi chỉ một cái vỗ vai, một lời động viên từ người bạn thôi cũng khiến mỗi người có thêm sức lực để bước tiếp hành trình"

Mong chờ satsang tối ngày ngày 30/01 Cảm xúc "Sự Quan Tâm"

# data[].attributes.body
Tôi nhận ra, mình cũng bị dẫn dắt một cách dễ dàng để trở nên quan tâm, chú ý đến điều này, điều nọ. Dĩ nhiên là có ai chợt có vẻ dỏng tai nghe hay chăm chú nhìn điều gì, tôi cũng sẽ tò mò quan tâm theo. Mà ngay cả, nếu họ không nhìn đi đâu, không lắng nghe gì bên ngoài, chỉ đơn giản mở to mắt ra và ngồi sững, tôi sẽ quan tâm đến điều gì đang diễn ra trong tâm hồn họ. Lòng tôi nảy sinh ngay những câu hỏi, trí não tôi vận động... dù có đang buồn ngủ cũng sẽ tỉnh ra ngay.

Còn nữa, khi chó mèo nhà tôi chợt nhìn vật gì một cách khác thường và ngửi ngửi, tôi liền được báo động ở một cấp độ cao 😁

Đúng là chúng ta quan sát thế giới và đi theo sự dẫn dắt không lời một cách khá dễ chứ nhỉ? Có lẽ một người toả ra sự tích cực sẽ lan cho người khác theo cách không lời này còn hiệu quả hơn là dùng lời nói.

# data[].attributes.body
Khi chúng ta quan tâm và biết cách thể hiện điều này ra, người nào có cảm tình với ta thường đều noi theo - họ cũng bắt đầu quan tâm.

Hãy hình dung, bạn đang trò chuyện cùng một người. Cả hai đang say sưa, "cùng pha" với nhau. Chợt bạn dừng lại, lắng tai nghe một điều gì, nét mặt thích thú, hay dùng tay sờ vào một vật và nhìn vật đó chăm chú. Người kia, gần như chắc chắn, cũng sẽ lắng tai nghe hoặc chú ý nhìn. Nếu họ chưa hiểu ra có điều gì thú vị hay quan trọng, họ sẽ hỏi "Có gì vậy?". Và rồi bạn có thể giảng giải, truyền sự thú vị từ lòng bạn đến lòng người đối diện.

Thực ra dẫn dắt người không khó.

Ngay cả nếu đối phương không ưa bạn, chỉ cần họ đang chú ý theo dõi bạn thôi (vì ghét, vì ghen tị cũng được), thì khả năng vẫn cao là bạn quan tâm gì thì họ sẽ tìm hiểu để biết được vì sao.

Với trẻ con, nếu muốn dẫn dắt chúng, các biểu hiện của ta chỉ cần rõ ràng hơn, để dù chưa có kinh nghiệm thì các em vẫn nhận ra được là bạn đang quan tâm đến điều gì. Chúng ta thường tự phát đã như vậy: biểu hiện rõ ràng hơn khi người mình muốn dẫn dắt là trẻ em, hay là người cao tuổi lãng tai/mắt kém.

Bạn đã có những phản xạ dẫn dắt này chưa? Hãy thử quan sát, sẽ rất thú vị đấy.

# data[].attributes.body
Khi cầm bàn tay của mẹ mình, tôi chợt nhận ra hình như chỉ có lúc tôi chọn mát xa cho mẹ, có cớ để giữ đôi tay này lâu, thì quan sát chúng và vuốt ve chúng như thế này mới được tự nhiên. Còn ngoài ra thì việc ấy không dễ dàng cho lắm, rất dễ bị cảm nhận là kỳ cục hay nghiêm trọng.

Với em gái mình, cũng có một thời tôi chọn cách này để tỏ ý âm thầm bền bỉ với em mình rằng: chị thương em lắm, và, em hãy trân trọng chính mình nha, xem này, chị cũng trân trọng tay em như thế này cơ mà.

Mà đó còn là mẹ tôi, em tôi. Sao con người chúng ta muốn chạm đến nhau lại không dễ dàng?

---

Tôi chợt nhớ một đoạn trong tiểu thuyết Những năm ảo mộng của AJ Cronin, đoạn đầu. Khi chàng trai trẻ Duncan bị mẹ gạt phăng ước mơ trở thành bác sĩ (vì bà cho rằng như thế là quá viển vông với con nhà nghèo lại khuyết tật như con trai mình), thì Duncan đã sôi sùng sục muốn vùng lên, nổi loạn.

Nhưng, một hình ảnh đã ngăn anh lại:

"Duncan không thể tưởng tượng ra mẹ mình với một hình ảnh nào khác ngoài những chiếc áo màu đen, cũ sờn, cùng gương mặt nhăn nheo, tái nhợt nổi lên trên cái nền đen ấy. Đôi bàn tay bà nắm lại đặt trước ngực đỏ lựng, nổi gân nứt nẻ. Đôi bàn tay ấy thật hùng biện xiết bao! Chúng nói lên hai mươi lăm năm làm việc nặng nề không ngừng, không nghỉ: giặt giũ, cọ rửa hàng ngàn sàn nhà, bát đĩa; đếm không xiết những lần vá áo, những lần lau chùi mà nhờ vào đấy Martha đã nuôi chồng, nuôi dạy đứa con trai yêu quý của mình với lòng can đảm nồng nhiệt không lay chuyển, với lòng tin kính Thượng đế không bờ bến."

Bây giờ thì tôi hiểu Duncan đến thấm thía. Khi ta để cho lòng mình mở ra, thực sự quan tâm đến một người, hãy chăm chú quan sát họ. Quan sát đôi bàn tay chẳng hạn.

Có muốn nói gì, làm gì, hãy cứ để cho trái tim mình mở ra và thực sự "thấy" người kia như thế này đã. Một khi đã thực sự quan tâm nhau, tương tác sẽ khác hẳn.

# data[].attributes.body
"Có khi nào mình đang lướt qua những điều quan trọng, nền tảng mà đáng ra mình phải quan tâm? Chẳng hạn như, mẹ mình?"

Đó là giật mình của tôi vào tối hôm qua, khi kết thúc bài post trong nhóm.

Câu trả lời của tôi là có. Tôi không phải là không biết quan tâm đến người nhà của mình. Nhưng đây là điều ta phải nhắc nhở mình thỉnh thoảng xem lại. Từng quan tâm, vài năm nay, trong năm nay, tháng trước... không có nghĩa là bây giờ mình cũng đang nhớ. Sự sao nhãng có thể đến không ngờ, nhất là vào những tháng năm bận rộn. "Cuối năm bận rộn quá đi mất", thật là câu viện cớ dễ dàng quá.

Tôi cầm chai dầu mè chất lượng tốt có đợt mua được ở Đà Lạt, và bước vào phòng ngủ đề nghị sẽ mát xa đôi tay cho mẹ một chút. Mẹ tôi mỉm cười. Tôi làm điều đó một cách chậm rãi.

Đó là những phút thật cảm động.

Tôi có hai ý rất nhiều cảm xúc liên quan đến những đôi bàn tay. Để tôi chuẩn bị thêm ít nữa rồi mai sẽ chia sẻ cùng nhà ta nhé.

Chúc mọi người ngủ ngon đêm nay. Bạn có chợt nghĩ ra điều gì muốn làm trước khi đi ngủ không?

# data[].attributes.headline
Quan tâm lâu dài và Quan tâm "tình huống"

# data[].attributes.subject
Quan tâm lâu dài và Quan tâm "tình huống"

# data[].attributes.body
Nhân chúng ta đang ở đoạn "tự thắp lửa quan tâm cho chính mình", các bạn có chú ý đến một điều này không: Có nhiều điều sẽ khiến chúng ta chú ý vì chúng có lợi cho chúng ta ngay, vào lúc này, ngắn hạn. Sự quan tâm của chúng ta đối với thức ăn bùng lên khi bụng ta đang đói. Khi ta đang nghĩ đến một khoản chi mà chưa biết lấy tiền ở đâu ra, thì những gì xảy ra quanh ta gợi đến tiền bạc lại có vẻ liên quan đến ta hơi nhiều.

Vân vân.

Nhưng những khi chúng ta tĩnh lặng, hoặc chúng ta nhìn đường dài, hoặc nửa đêm giữa một giấc mơ... thì những quan tâm lâu dài, nền tảng lại trở về, lại gõ cửa, bền bỉ, tha thiết.

Như sông hướng mình về biển.

Tôi nghĩ, chúng ta có lẽ nên dành một phần năng lượng thích đáng cho những quan tâm đường dài, cẩn thận đừng để năng lượng của mình bị dùng hết vào những lôi kéo tình huống.

Điều này tương tự như quản lý thời gian, cứ mãi đuổi theo những urgent thì ta có nguy cơ không đầu tư đủ cho những gì là important.

# data[].attributes.attachment_link.title
DALL·E 2025-01-16 22.32.42 - A realistic depiction of a river with smooth water currents gently flowing around and passing a huge rock. The scene is calm and tranquil, with only s

# data[].attributes.body
(1) MỚI: Tìm điều khác lạ để khơi dậy hứng thú

Khi chúng ta cảm thấy “lửa nhiệt huyết” trong mình yếu dần, việc đón nhận hoặc chủ động tạo ra “sự mới” có thể đánh thức cảm giác tò mò. Ví dụ:

Thay đổi môi trường: Sắp xếp lại góc làm việc, cắm một bó hoa tươi, chuyển sang ngồi ở quán cà phê mới hay hay, hoặc trưng bày những tấm ảnh truyền cảm hứng.

Bắt đầu học một kỹ năng mới: Có thể là vẽ tranh, học nhạc cụ, hoặc đơn giản hơn là tham gia một khóa học trực tuyến về lĩnh vực bạn chưa bao giờ thử, dù chỉ là học qua một app (Duolingo chẳng hạn).

> Lý do: Não bộ thường “phản hồi” mạnh mẽ với những yếu tố lạ. Nó khiến ta muốn tìm hiểu sâu hơn, mở ra một chu kỳ hưng phấn và thúc đẩy chúng ta hành động. Các nghiên cứu về dopamine trong tâm lý học và thần kinh học đều chỉ ra cơ chế này. Quan tâm một điều mới có thể làm bộ não hưng phấn và các lĩnh vực khác trong cuộc sống của chúng ta cũng được lợi theo, phấn chấn lây.

(2) LIÊN QUAN đến điều mà bạn xem là có giá trị

“Sự mới” sẽ không đủ bền, nếu thiếu tính gắn kết với điều bạn thực sự trân trọng. Tự hỏi: “Giá trị cốt lõi của mình là gì?” hoặc “Mình đang nỗ lực vì mục đích nào?”

Nếu bạn đánh giá cao sự học tập và muốn phát triển bản thân, hãy chọn những hoạt động, thử thách, hay cộng đồng có chung chí hướng.

Nếu bạn coi trọng sức khỏe hay các mối quan hệ, tìm cách lồng ghép việc “thắp lửa” vào các hoạt động liên quan (thử một hình thức tập thể dục mới cùng bạn bè, hoặc tham gia nhóm thảo luận về lối sống lành mạnh).

Nếu bạn thường soi chiếu mình bằng một hệ quy chiếu giá trị nào đó (VD: Mô hình xoắn động), bậc giá trị của bạn sẽ quan tâm đến những lĩnh vực nào? Còn sót lĩnh vực nào mà bạn chưa kịp quan tâm không? Bổ sung nốt điều này sẽ khiến cho bậc giá trị này của bạn được "đậm màu" hơn.

> Lý do: Mục tiêu, giá trị cá nhân được xem là nguồn động lực nội tại mạnh mẽ. Khi “cái mới” hòa quyện với những điều bạn xem là quý giá, bạn có nhiều khả năng sẽ kiên trì và hứng thú hơn.

(3) Tìm về những manh mối quan trọng trong QUÁ KHỨ.

Đây là phần rất bí ẩn và cá nhân. Sau đây là vài nét nền tảng: sẽ rất tuyệt vời nếu bạn đánh thức được một mối quan tâm mà ngày xưa bạn từng kìm nén. Cũng có thể tình cảm của bạn với ai đó trong quá khứ sẽ thắp lửa cho một quan tâm trong hiện tại có liên quan đến người đó. Suỵt, đây là bí kíp tầm cao của các nhà tâm lý đấy.

Hy vọng hôm nay thế này là nhiều rồi, bạn sẽ trải nghiệm và chia sẻ cùng cả nhóm, nhé?

# data[].attributes.body
''Ngạc nhiên trước vẻ đẹp của thế giới!

Chú ý tới những điều đẹp đẽ. Đặc biệt, và kể cả khi sắc xám thâm nhập cuộc đời bạn, thì hãy vẫn nhìn bầu trời xanh bên kia những đám mây. Nghe và làm ra âm nhạc, vẽ hoặc trang trí. Tùy theo nhu cầu của mình, bạn cũng hãy tạo ra cái đẹp.

Mở thật to mắt khi tản bước trong thành phố hoặc vùng thôn dã: ngạc nhiên trước sự đa dạng trong các biểu hiện của Sự sống. Nhìn thấy những điều tốt đẹp nơi những người mà bạn gặp. Ánh mắt nở nụ cười, đứng thẳng và thở sâu.

Hiểu được sự cân bằng của tất cả mọi thứ, tầm quan trọng ngang nhau của bóng tối và ánh sáng, cái xấu và cái đẹp, cái tiêu cực cũng như cái tích cực... Từ đó, sự hoàn hảo của thế giới và minh triết nền tảng cho sự sống sẽ xuất hiện trước mắt bạn.''

(Trích trang 110 sách trên)

Tôi thường bắt đầu một ngày mới như,

khởi động hồi chúng ta trường học thể dục

sẽ bằng việc ngồi uống một ít nước lọc

đọc một vài dòng và

nghe một vài ý.

Sau đấy, sẽ đến lượt được ra ngoài

với cảm nhận xung quanh và thế

giác quan được gọi mời thức dậy.

Trước khi bước vào công việc đầu ngày.

Tôi bắt đầu như thế khoảng 2022 đến nay.

Còn bạn muốn bắt đầu điều gì mới chăng!?

# data[].attributes.body
Những dấu hiệu nào là dấu hiệu cho thấy mình đang thực sự quan tâm đến điều gì đó?

# data[].attributes.headline
Các tình huống mà ta có thể muốn tạo điều kiện cho quan tâm nảy sinh

# data[].attributes.subject
Các tình huống mà ta có thể muốn tạo điều kiện cho quan tâm nảy sinh

# data[].attributes.body
Nếu cuộc đời tự đưa đến những tình huống thú vị cho chúng ta hào hứng học hỏi, cho những người ra yêu thương open mind đón nhận cuộc đời... thì quá tốt rồi, còn mong gì hơn nữa.

Chúng ta sẽ cần "nhúng tay" vào trợ cho cuộc đời đôi chút nếu điều đó là cần thiết, ví dụ như:

Chính chúng ta rơi vào một trạng thái buồn chán, muốn "thắp lửa" trở lại cho mình.

Chúng ta muốn chủ động kích hoạt mình vào mỗi đầu ngày, để cả ngày hôm đó được mở ra đối với mình, để mình mở lòng ra đón nhận dòng chảy của cuộc đời.

Muốn con em/bạn đời/người yêu/nhân viên/bạn bè... của mình được dẫn vào trạng thái thuận lợi hơn cho học hỏi.

(Trường hợp 4, không khuyến khích: muốn dẫn dụ người khác quan tâm đến thứ mà bạn muốn họ quan tâm, vì lợi ích riêng của bạn. Đây rành rành là thao túng rồi còn gì 😁).

Ngày thường, chúng ta thường làm những điều kể trên suốt thôi, chỉ có điều là hiệu quả có phần... chưa cao lắm. Để có thể tăng tỷ lệ thành công, chúng ta hãy bám sát theo sườn gồm 3 yếu tố:

(1) mới

(2) liên quan điều mà người ấy xem là có giá trị

(3) gợi câu chuyện cá nhân đầy cảm xúc.

Và ngoài ra, khi nghiên cứu sâu thì còn có thêm một số gợi ý quan trọng đi kèm mỗi yếu tố nữa

Chắc các bạn đã nhìn thấy ngay, đây là một bí quyết có giá trị lớn. Chúng ta rất nên tập hợp sức mạnh lại để cùng xây dựng nó. Hãy cùng đưa ra những gợi ý hành động nền tảng, hãy chia sẻ cho nhau những ví dụ áp dụng đời thường.

Cùng nhau khởi động làm điều thú vị này từ ngày mai nhé, các bạn!

# data[].attributes.headline
Vì sao ta lại quan tâm đến điều này mà không quan tâm đến điều khác

# data[].attributes.subject
Vì sao ta lại quan tâm đến điều này mà không quan tâm đến điều khác

# data[].attributes.body
Để hiểu rõ điều này, chúng ta cần biết về (1) cơ chế mỗi người đánh giá nhanh tình hình, (2) vai trò của sự liên quan đến cá nhân, và (3) vai trò của quá khứ riêng

Việc đánh giá nhanh (Appraisal)

Trong tâm lý học, sự đánh giá là quá trình tâm trí chúng ta nhanh chóng quyết định liệu một điều gì đó có mới lạ hay có ý nghĩa hay không.
Khi não bộ của chúng ta nhận diện rằng điều gì đó vừa mới mẻ (“Ồ, cái này mới nè!”) vừa có giá trị hoặc liên quan đến mình (“Điều này có thể hữu ích đây!”), nó sẽ kích hoạt cảm giác quan tâm - tia lửa nhỏ nhắc nhở rằng, “Này, hãy chú ý vào đây!”

Sự liên quan cá nhân: có liên quan, có ý nghĩa

Dù vài người có thể trải nghiệm cùng một tình huống, nhưng mục tiêu và sở thích riêng của mỗi người sẽ quyết định điều gì được xem là có ý nghĩa.
Ví dụ, bạn có thể thấy nghệ thuật hiện đại thật thú vị nếu bạn từng học về hội họa hoặc yêu thích sự sáng tạo. Trong khi đó, bạn của bạn có thể không mấy để tâm vì họ chưa từng có trải nghiệm tích cực liên quan đến nghệ thuật trước đây, và hiện tại cũng không hề làm việc gì có liên quan đến nghệ thuật.

Ví dụ nữa, nếu bạn đang dự tính sinh con và lo âu "Không biết làm sao mà mình dạy con đây nữa, cẩn thận không chừng tạo ra thảm hoạ", thì trong thời gian ấy, bạn thường quan tâm quan sát cách các đứa trẻ ứng xử, bạn cũng nhìn các phụ huynh nhiều hơn để tìm hiểu xem họ dạy con như thế nào.

Trải nghiệm quá khứ

Khi việc đang xảy ra gợi nhắc/trigger một trải nghiệm quá khứ nào đó quan trọng của bạn, bạn sẽ tự động quan tâm đến nó. Và sự quan tâm này có khi là tích cực, có khi mang màu sắc tiêu cực.

Tóm lại, đốm lửa quan tâm thường được bật lên khi có sự mới mẻ, ý nghĩa và gợi nhớ cá nhân. Kết hợp càng nhiều yếu tố thì quan tâm càng lớn.

Hy vọng những kiến thức này giúp đưa chúng ta gần hơn đến việc làm bạn tốt với cảm xúc đầy thú vị này.

# data[].attributes.body
Chú mèo Moon xuất hiện trong tầm mắt Shizuku ở bến metro và bắt lấy sự chú ý của cô bé ngay giây đầu tiên.

Còn cậu chàng Seiji thì vừa đưa ánh mẳt thứ nhất và cất lời thì khán giả đã biết ngay - Ồ!!! Thôi rồi Shizuku ơi!

Hôm qua, tôi ra rạp xem một phim hoạt hình của Ghibli làm từ 1995, và bị thu hút liên tục trong cả gần hai tiếng. Ngồi cùng tôi trong rạp là rất nhiều các em teen. Điều đặc biệt là diễn tiến của bộ phim liên tiếp tạo phản ứng ồ à, cười khúc khích của các em. Có vẻ như, tâm lý con người chẳng cũ đi. Chúng ta là thế, những trái tim tuổi teen là thế, và Ghibli dường như biết rất rõ đến tận ngóc ngách những trái tim ấy. Và Ghibli cũng thấu cả tim tôi nữa! Tôi nghĩ chẳng có tuổi nào gọi là quá già để không còn thích hợp xem bộ phim này nữa.

Tôi vẫn giữ chủ đề Satsang tháng này của chúng ta trong đầu: thú vị, quan tâm, interest. Tôi nhận ra, xem các tác phẩm hoạt hình của những ông trùm lớn như Ghibli là một cách hay để xem họ mô tả cảm xúc bằng những nét cô đọng như thế nào. Tôi đã phải thán phục.

Và tôi nhận ra: khi cảm xúc quan tâm nổi lên, khi ta nhận thấy có điều gì đó là thú vị: trong mắt chúng ta như thể có tia lửa vừa loé lên.

Tôi nghĩ: tìm hiểu thêm về tia lửa này, spark of interest, sẽ là bước tiến cụ thể mà mình nên làm những ngày tiếp theo. Điều gì "đánh lên tia lửa" ấy? Điều kiện nào thích hợp cho điều đó xảy ra? Nó cần gì để bắt cháy thành một ngọn lửa ổn định sau đó?

# data[].attributes.body
Mình vừa cảm nhận được năng lượng của quan tâm cũng có thể có hai dạng.

Ta thường nghĩ đến thể loại quan tâm nhè nhẹ trước, âm nhu, như nước róc rách. Để cảm nhận rõ nó, khi quan tâm mới khởi mà ta đã biết, đừng hành động nói năng gì vội. Ta có thể ngồi yên cảm nhận tim mình đập đổi khác, năng lượng dịch chuyển, các giác quan trở nên rõ hơn... như khi ta chợt nhận ra mình đang lắng nghe để phân biệt tiếng của một người trong tiếng lao xao của đám đông...

Nhưng cũng có khi nó thuộc dương, cứng mạnh: hút xoáy mãnh liệt hoặc xé gió như một mũi tên về phía mục tiêu. Không phải là không có tầm mức đó, nó là quen thuộc với người thường xuyên cảm nhận mãnh liệt cuộc sống.

Một bộ phim của Ghibli đã xúc tác để mình nhận ra được những điều này. Để mình ngẫm chín và sẽ chia sẻ thêm một ý khác trong lần sau.

# data[].attributes.body
Một bài học mà mình đã nhận ra và đang thực hành từ từ trong năm 2025 là phân bổ nguồn lực thời gian cho cả 3 yếu tố: Thân - Tâm - Trí. Mình của năm 2024 đã quá quan tâm tới Trí, mình dành nhiều thời gian để học này học kia nhưng đa số đều chưa có cơ hội áp dụng vào thực tế. Giờ ngẫm lại, mình thấy lúc mà mình học, lúc mình tưởng là mình đang dung nạp kiến thức, nó chỉ là một tấm màn để mình che đậy đi những sự bất ổn trong cuộc sống của bản thân.

Ngoài Trí, Tâm & Thân cũng là 2 điều cần mình quan tâm nhiều hơn.

Mình đã ngủ sớm & dậy sớm hơn, tắm nước lạnh vào mỗi buổi sáng. Trước mắt thì mình cảm nhận rất rõ mình có một tinh thần khỏe khoắn, tràn đầy năng lượng vào buổi sáng. Mình cũng đã có một chuyến trekking dài 20km vào ngày 1/1 vừa qua, để biết là cơ thể mình cần được rèn luyện tới nhường nào. Tất cả những điều trên có vẻ chỉ là khởi đầu cho hành trình rèn Thân, mới chỉ có 11 ngày của 2025 trôi qua và mình vẫn đang có rất nhiều dự định để Thân của mình trở nên khỏe mạnh, bền bỉ. Vì một tâm trí minh mẫn chỉ tồn tại trong một cơ thể khỏe mạnh mà !

Mình đã bắt đầu viết nhiều hơn, soi chiếu bản thân nhiều hơn trước những sự kiện quan trọng để thấy được cảm xúc lúc đó của mình là gì, tại sao mình lại quyết định như thế. Viết cùng mọi người ở Padlet này cũng là một cách để rèn luyện Tâm, ngồi ngẫm nghĩ về sự Quan Tâm cũng là một cách để khơi gợi những suy nghĩ sâu trong mình về cảm xúc tích cực này. Xa hơn, đồng hành cùng Satsang trong năm 2025 cũng là một mục tiêu mình đang theo đuổi.

Bạn thì sao, bạn đã có kế hoạch gì cho Thân - Tâm - Trí cho năm 2025.

# data[].attributes.headline
Quan sát thân tâm trí trong buổi họp chiến lược kinh doanh 2025

# data[].attributes.subject
Quan sát thân tâm trí trong buổi họp chiến lược kinh doanh 2025

# data[].attributes.body
Mình quan sát trên thân mình ngồi yên, mắt chăm chú hướng về Sếp đang chia sẻ định hướng trong năm 2025, có lúc hiểu có lúc không. Có phải chăng là trạng thái thiền khi mình quan sát thấy tai đang nghe và đang tương tác với từng âm thanh mà Sếp nói, não chẳng lang thang suy tư, chỉ ở đó nghe từng câu từng chữ đang chạm vào toàn cơ thể mình. Không phân tích không đúng sai.

Có phải chăng mình đang thực sự quan tâm đến điều đó?

Thế mỗi khi ta rơi vào trạng thái lắng nghe không đánh giá thì phải chăng ta đang thực sự quan tâm đến điều ta đang nghe được.

Không quan trọng là đối tượng bên ngoài là ai mà quan trọng họ đang nói gì, và ta tìm thấy sự quan tâm trong điều họ nói.

Mở rộng tầm nhìn xuất phất từ đây chăng?

# data[].attributes.headline
Quan tâm đến đội ngũ khi làm chiến lược kinh doanh?

# data[].attributes.subject
Quan tâm đến đội ngũ khi làm chiến lược kinh doanh?

# data[].attributes.body
Cuối năm là mùa chiến lược và xây dựng kế hoạch hành động, cảm xúc thật lẫn lộn. Nhìn thấy đội ngũ nhiểu cung bậc cảm xúc, nhiều người đầy khát vọng, lo lắng. Làm thế nào để đội ngũ có một trường năng lượng đầy hứng khởi khi bàn về kế hoạch kinh doanh?

# data[].attributes.body
Nhiều năm trước, mình khởi sự các lớp training về ngôn ngữ không lời. Trong bài, có một phần mà mình biết chắc cứ nói đến là học viên sẽ khúc khích cười: những dấu hiệu đầu tiên cho thấy ai đó thích ai đó.

Khi nào chúng ta bắt đầu thích một người? Có khi ta không ý thức được ngay đâu. Trong mọi trường hợp, vô thức của ta sẽ "biết" trước, và cơ thế của ta sẽ hành động trước. Cơ thể sẽ hướng về đối tượng mà ta quan tâm đặc biệt.

Từ đó mình có thói quen quan sát những dấu hiệu này từ bên ngoài (nâng cao năng lực cho bài giảng mà). Vô cùng thú vị khi ngắm mọi người tương tác với nhau, mà một người thì cứ hướng mũi chân về phía một người cụ thể, nghiêng người về phía đó... thậm chí khoảng cách cứ bị kéo ngắn lại. Đối tượng dựa vào bàn, thì họ cũng dựa hoặc chạm vào bàn. Đối tượng chợt nhìn gì, thì họ cũng hướng mắt nhìn theo.

Đa số là vô thức, thế nên nếu ta quan sát tốt thì ta có thể nhận thấy rõ sự quan tâm, ngay cả khi chính đương sự còn chưa nhận ra điều đó trong lòng mình.

Bên ngoài là thế. Vậy từ bên trong ra, cảm nhận sẽ là như thế nào nhỉ?

# data[].attributes.body
Chỉ cần chú ý mỗi khía cạnh trong cuộc sống một chút, ta sẽ thấy đời sao nhiều thứ mới lạ.

Đừng để não rơi vào trạng thái autopilot quá thường xuyên, làm mọi việc một cách tự động mà chẳng nghĩ ngợi gì.

Ăn cơm mà hướng sự chú ý tới mùi vị mà ta đang ăn thay vì cắm mặt vào điện thoại, có khi ta sẽ nhận từ trước tới nay hình như mình ăn mặn hơi quá, phải gia giảm thôi. Một chú ý nhỏ hình thành một sự quan tâm tới sức khỏe.

Chạy xe trên đường hãy chú ý những cảnh vật đẹp đẽ xung quanh thay vì vừa chạy, vừa nghe nhạc. Một chú ý nhỏ vừa giúp ta tránh được những TNGT không đáng có và nhận ra con đường đi làm của mình sao có nhiều thứ thú vị đến thế.

Làm việc hãy chú ý tới những con số khác biệt, hãy đặt câu hỏi là Sao doanh thu của tháng này lại cao hơn tháng trước, lý do là gì. Đừng chỉ áp công thức ra số mà nghĩ mình đã xong việc, những chú ý nhỏ đó sẽ giúp bạn hình thành business sense chứ không chỉ còn là một người nhân viên nữa.

Vài chú ý nhỏ nhặt mỗi ngày có khi sẽ không đáng kể, không dễ nhìn thấy lợi ích mà chúng mang lại. Cứ kiên trì nhé, những thứ tốt đẹp thì cần thời gian để phát triển. Good things take time.

# data[].attributes.body
Đây là một trong những câu hỏi dẫn đường.

Cảm xúc là trạng thái tâm có đi kèm với phản ứng thể chất. Thường là ta quan sát được phản ứng thể chất ấy từ bên ngoài.

Vậy, làm sao ta biết được khi ai đó có quan tâm?

Dấu hiệu gì cho ta biết chính mình có quan tâm? Sẽ có những dấu hiệu ngay trên cơ thể trước, rất nhanh, chưa kịp ý thức. Chỉ sau đó, mới có thể có (hoặc không) những hành động liên quan.

Để quan sát cảm xúc trên cơ thể mình ngay khi nó đang xảy ra, chúng ta có thể cần đôi chút luyện tập. Để quan sát ngôn ngữ không lời của người khác, chúng ta có thể có năng khiếu, có thể đã làm khá tốt... nhưng luôn có thể học hỏi để làm tốt hơn.

Đây là một điều thú vị để đi tìm hiểu, phải không các bạn?

# data[].attributes.body
Nếu có những sự kiện quá khứ đã qua và không để lại dấu vết trong trí nhớ của bạn, thì ta có lẽ cứ thế cho qua. Nhưng những gì thường xuyên trỗi dậy từ quá khứ thì ắt hẳn mang theo nhiều cảm xúc? Và thường là khó chịu? Và bạn muốn gạt cho nó lùi luôn vào bóng tối, mà rằng "Thôi mà, chuyện gì đã qua, cho qua!"

Hãy khoan.

Ở đây có vài nét kiến thức thú vị từ Tâm lý học có thể động viên bạn nghĩ lại:

Một là: ký ức còn mang theo cảm xúc tiêu cực sẽ trở nên "nguy hiểm" hơn nếu hoành hành từ bóng tối. Để chúng trở thành những người bạn thú vị, chúng cần được nhớ lại, đối diện cho đến khi được thấu hiểu đủ mức.

Hai là: gợi nhớ về những kỷ niệm tích cực sẽ giúp chúng ta tích cực hơn ngay trong giây phút hiện tại. Mức độ hạnh phúc cũng tăng lên, cùng với mọi kết quả tốt mà các cảm xúc tích cực mang lại. Thêm nữa, đưa mình vào trạng thái tích cực càng thường xuyên sẽ giúp cho sự tích cực lần tiếp theo đến gần hơn, và khi nó đến thì ta sẽ cảm nhận mạnh mẽ hơn.

Vậy là, ta cùng trân trọng và nhớ lại các kỷ niệm xưa nhiều hơn nhé.

# data[].attributes.body
Ngày 3 viết về sự quan tâm, mình nghĩ về mối liên hệ giữa sự quan tâm & thiên kiến xác nhận.

Mình nảy ra ý này từ 1 chia sẻ của chị Phi Yên: "Vì tôi quan tâm cho nên nó hiện hữu. Còn nếu tôi lướt qua nó không quan tâm, nó có cũng như không, tôi hầu như chẳng biết". Nghe có vẻ khó hiểu nhưng điều này luôn hiển hiện trong cuộc sống của chúng ta đó. Bạn quan tâm tới chủ đề A, tình cờ bạn cảm thấy mọi thứ xung quanh ta dạo này hình như đều liên quan tới chủ đề A. Nhưng có thật vậy không? Chỉ là, vì bạn đã có sự quan tâm dành cho chủ đề A nên cảnh vật, sự việc có liên quan tới chủ đề A đều được tâm trí bạn nán lại một chút. Những chủ đề B,C,D có khi còn giáp mặt với bạn nhiều hơn trong cuộc sống, nhưng vì bạn không dành sự quan tâm nên bạn chẳng bao giờ nhận ra sự hiện diện của chúng.

Mặt tốt thì chúng ta có thể thỏa mãn trí tò mò của mình vì bộ não của ta chú ý vào những thứ liên quan tới A nhiều nhất có thể.

Mặt xấu thì ta sẽ có góc nhìn hẹp lại, ta chỉ chú ý vào những gì mà bộ não muốn ta chú ý. Cực đoan hơn thì ta có thể trở nên rập khuôn, bảo thủ nếu có người đưa cho ta những góc nhìn, kiến thức mới.

Sự quan tâm điên cuồng một chủ đề bất kì không xấu nhưng hãy luôn tiếp nhận những góc nhìn mới vì thế giới luôn xoay chuyển. Chẳng có thứ gì là tuyệt đối.

# data[].attributes.body
Sao lại có những người rất ít trải nghiệm cảm xúc quan tâm? Họ không cảm thấy điều gì là thú vị, không muốn "nghĩ làm gì nhiều, nặng đầu". Thật khó khơi được động lực tự thân để họ học hỏi, tìm hiểu sâu về một điều gì. Họ thường chán. Ngoại hinh của họ thường là trông ít biểu cảm, lì xì, trông "chán".

Mình không nghĩ ai lại như thế từ bản chất. Bản chất loài người khác như thế, nếu không đã không thể trở thành như ngày hôm nay.

Nguyên nhân có thể là gì? Với những nguyên nhân ấy, có thể tác động gì để thay đổi không?

Mình đang nghĩ đến:

Giáo dục không khuyến khích học sinh tư duy sâu, trình bày thế giới theo cách không hấp dẫn, không tạo được thói quen nhìn ra ý nghĩa và các mối tương quan. Kết quả của nhiều năm tháng tác động như thế là thói quen, thậm chí tính cách tương ứng.

Trạng thái sống giả và mất kết nối với những điều mà chúng ta thật sự cần, thật sự muốn, thật sự quan tâm

Có lẽ còn những nguyên nhân khác... nhưng hai gạch đầu dòng trên đã là hai con quái vật to rồi.

# data[].attributes.body
Nhân chia sẻ hôm nay ("Quan tâm đến những thứ tích cực") của bạn Hà Tấn Thức, mình nghĩ đến 2 cực của vấn đề:

1. Người mà không quan tâm đến điều gì cả, cảm thấy cái gì cũng chán: thế giới trôi quanh họ, xoay vần họ nhưng họ không mở sự quan tâm ra, vì thế không tiếp nhận. Tình huống này có thể do rất nhiều nguyên nhân mà tạo thành. Hậu quả của nó? Nhẹ thì không phát triển (vì không có sự chủ động nào, không cho cái gì "gắn với trái tim mình cả", nên không hành động gì). Nặng thì sự chán đời ấy có thể tạo nên sự đau khổ chán chường, có khi đấy họ đến... chủ động bỏ chạy khỏi cuộc đời.

2. Người mà sự quan tâm bị kéo về những đối tượng không có lợi cho chính bản thân họ (VD: nhưng tin tức lá cải tiêu cực, những hình ảnh họ tự nghĩ về bản thân là xấu xí), hoặc có quá nhiều thứ xâu xé sự quan tâm của họ. Đúng vậy, người này sẽ bị cạn năng lượng, sẽ không thể đi theo những quan tâm có ý nghĩa, có hiệu quả cho đời mình.

3. Ở giữa, trung đạo, là một thế cân bằng không dễ tìm. Chúng ta có lẽ cần đầu tư suy ngẫm.

# data[].attributes.body
Ngày 2 viết về sự quan tâm, mình nghĩ về việc ai cũng có rất nhiều mối quan tâm của riêng họ. Có người quan tâm tới một kĩ năng, một chủ đề hay thậm chí là quan tâm một người khác. Nhưng có vài người lại quan tâm những câu chuyện chấn động, tiêu cực, cường điệu hóa. Họ muốn biết càng nhiều càng tốt về đời tư của một người nổi tiếng. muốn biết 1 người thành công đã dùng tricks gì,...

Mình nghĩ sẽ thật tốt nếu chúng ta đều chỉ quan tâm tới những thứ tích cực giúp ta phát triển tốt hơn. Mỗi thứ mà chúng ta quan tâm đề sẽ lấy đi ít nhiều năng lượng từ ta. Nếu vậy, dùng năng lượng đó cho những điều tích cực có lẽ sẽ đáng hơn nhỉ?

# data[].attributes.body
Mình rất thích đoạn "Cảm xúc quan tâm (Interest) chính là động lực giúp chúng ta mở tâm trí và trái tim mình, để quan tâm thực sự. Đây là cách tuyệt vời nhất để khởi sự một cuộc phiêu lưu" trong bài dẫn về hành trình Satsang 2025.

Vì mình cảm thấy quan tâm tới Satsang 2025 nên mình đã bắt đầu hành động. Mình viết ra chiếc note đầu tiên này, để bắt đầu hiện thực hóa sự quan tâm của bản thân.

Nếu đủ quan tâm, mình sẽ muốn hành động. Nếu ta muốn, ta tìm cách. Nếu ta không muốn, ta tìm lý do.

# data[].attributes.attachment_link.title
Mời cùng phiêu lưu: Hành trình Satsang 2025

# data[].attributes.attachment_link.description
Một năm chinh phục miền đất Tích cựcSau hai năm cộng đồng Satsang cùng nhau chu du trong miền đất của những Sự thật, năm 2025 này, mời các bạn hữu cùng tiến đến một địa hạt cực kỳ thú vị: Miền đất của những Cảm xúc tích cực. Chúng ta sẽ đi tìm ở đấy kho báu quý giá nhất của bản thân mình.Cái tôi của từng người sẽ được giấu kỹ nhất với chính mình. Trong mọi chốn đào tìm kho báu, chúng ta sẽ tìm đến kho báu “chính mình” sau cùng. —FRIEDRICH NIETZSCHEKhi đào tìm kho báu ẩn sâu trong nội tâm mình ở

# data[].attributes.body
✨ Mình vừa ngẫm, nhận ra ý này muốn chia sẻ cùng mọi người: Quan tâm cũng là một hành động mang điều gì đó từ thế giới ngoài kia vào hiện thực của mình.

Có thể nói là: vì tôi quan tâm cho nên nó hiện hữu (đối với tôi). Còn nếu tôi lướt qua nó không quan tâm, nó có cũng như không, tôi hầu như chẳng biết.

# data[].attributes.headline
Chuyện một lần nọ tôi đã quan tâm về "Cái bóng"

# data[].attributes.subject
Chuyện một lần nọ tôi đã quan tâm về "Cái bóng"

# data[].attributes.body
Đó là một năm tôi vô cùng quan tâm đến hiểu mình. Tôi quyết tìm đến từng ngóc ngách khó nhận thức, soi sáng những điểm mù mình có thể có, hiểu được những phần hồn quan trọng mà mình chưa tự nhận thức được của chính mình. Tâm lý học gọi phần bí hiểm ấy là Cái bóng. Tôi tự hỏi: nếu ai cũng có nó, thì hẳn là người ta đã mô tả, đã thể hiện, viết về nó, làm thơ, làm phim, v.v.

Nhiều tác phẩm ngày xưa tôi từng đọc mà chưa hiểu hiện về trong tâm trí. Tôi tò mò muốn tìm lại, như thể tìm một vật báu mình cất trong ngăn tủ từ lâu mà chưa biết nó quý như thể nào. Tôi đã lục tìm cho bằng được câu chuyện Cái bóng của Andersen.

Thế mà người ta cứ xếp Andersen vào thể loại truyện dành cho trẻ em. Sai quá sai!

Có ai cũng yêu thích Andersen không, cùng tôi đọc lại truyện ngắn này nhé!

# data[].attributes.attachment_link.description
A new medium for presenting ideas, powered by AI. Beautiful, engaging content with none of the formatting and design work.

# data[].attributes.headline
Dr Barbara Fredrickson nói về Broaden and Build theory

# data[].attributes.subject
Dr Barbara Fredrickson nói về Broaden and Build theory

# data[].attributes.body
Cho các bạn thích theo dõi kết quả nghiên cứu khoa học.

# data[].attributes.body
Chuẩn bị âm thanh, ánh sáng, hoàn thiện những chi tiết tổ chức cuối cùng để chuẩn bị đón bạn hữu.

Mình nhớ ra đã từng được biết về sắc thái đặc biệt này của hạnh phúc, khi ta chuẩn bị cho một điều gì đó được mong chờ - Anticipation. Cảm xúc khi này phức tạp, xáo động, phấn khích.

Có ai cũng từng nhận ra rằng chuẩn bị cho một chuyến đi chơi là những khoảnh khắc mà ta đã hạnh phúc rồi, dù chuyến đi còn chưa đến.

Để mình tìm hiểu kỹ hơn và sẽ viết chia sẻ thêm về điều này với các bạn trong tương lai, nhé.

# data[].attributes.body
https://www.coursera.org/learn/positive-psychology-visionary-science

# data[].attributes.headline
Khoá học của ĐH North Carolina at Chapel Hill

# data[].attributes.subject
Khoá học của ĐH North Carolina at Chapel Hill

# data[].attributes.body
https://www.coursera.org/learn/positive-psychology

# data[].attributes.headline
Ngày n-2: Bắt đầu với câu hỏi "Tại sao?"

# data[].attributes.subject
Ngày n-2: Bắt đầu với câu hỏi "Tại sao?"

# data[].attributes.body
Với mình, có 3 lý do hàng đầu để toàn bộ ý tưởng về Hành trình chinh phục miền đất tích cực này được hình thành.

1. Mình thích cảm nhận dễ chịu mà các cảm xúc tích cực mang lại,

2. Mình có niềm tin chắc nịch rằng một năm chuyên tâm phát triển các cảm xúc tích cực sẽ chuyển hoá đời mình mạnh mẽ, và

3. Vì tình cảm với cộng đồng Satsang. Mình mong muốn đồng hành cùng mọi người trong cuộc phiêu lưu thú vị này. Thật mong chúng ta sẽ cùng nhau chuyển mình mạnh mẽ.

# data[].attributes.body
Interest. Quan tâm, thú vị. Đây là cảm xúc tích cực có khả năng mở trí, mở tâm chúng ta, hướng đến những chân trời mới lạ.

# data[].attributes.body
https://satsangthegift.com/2025

# data[].attributes.attachment_link.description
Amazingly Simple Graphic Design Software - Canva

# data[].attributes.body
Khi mình thực sự quan tâm đến điều gì đó, thì phải chăng giấc mơ sẽ là tín hiệu dẫn lối cho những hành động tiếp theo trong cuộc sống của ta?