# data[].attributes.body
Chủ đề: Lâu rồi không gặp – Lời thăm hỏi từ Minh Quân

Chào Vũ,

Lâu quá rồi không liên lạc, hôm nay có dịp rảnh rỗi nên mình muốn viết vài dòng hỏi thăm cậu. Dạo này cậu thế nào rồi? Công việc/học tập ra sao? Mình hy vọng mọi thứ vẫn ổn và cậu đang sống vui vẻ, khỏe mạnh.

Tự nhiên nhớ lại mấy kỷ niệm hồi xưa – những lần tụi mình học chung, chơi chung – thấy thời gian trôi nhanh thật. Nếu có dịp rảnh thì mình rất mong được gặp lại cậu để hàn huyên chút chuyện cũ.

Rất mong nhận được hồi âm từ cậu sớm!

Thân mến,
Minh Quân A

# data[].attributes.body
ề cuộc sống của người dân Nam Bộ. Vì sao vùng đất này được mệnh danh là “Thành đồng Tổ quốc”?

- Chia sẻ hiểu biết về cuộc sống của người dân Nam Bộ:

+ Nhà ở truyền thống của người dân Nam Bộ có nhiều loại khác nhau. Ở vùng sông nước, phổ biến là kiểu nhà sàn, nhà nổi. Tại các miệt vườn, chủ yếu là nhà lợp bằng lá.

+ Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của người dân Nam Bộ một phần diễn ra tại chợ nổi trên sông.

+ Giao thông đường thủy đóng vai trò quan trọng đối với người dân vùng Nam Bộ.

- Nam Bộ được mệnh danh là “Thành đồng Tổ quốc”, vì: nhân dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước đấu tranh chống ngoại xâm với nhiều tấm gương anh dũng hi sinh, tiêu biểu như: Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Thị Định,...

close

Play

00:00

00:18

01:31

Mute

Play

Khám phá (trang 108, 109)

1. Một số nét văn hóa tiêu biểu của đồng bào Nam Bộ

Câu hỏi trang 108 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 1 đến 4, em hãy:

- Chỉ ra một số nét nổi bật về văn hóa của người dân Nam Bộ.

- Cho biết sự chung sống hài hoà với thiên nhiên của người dân Nam Bộ được thể hiện ở chi tiết nào?

Lời giải:

* Yêu cầu số 1: Một số nét văn hóa của cư dân Nam Bộ:

- Nhà ở:

+ Nhà ở truyền thống của người dân Nam Bộ có nhiều loại khác nhau. Ở vùng sông nước, phổ biến là kiểu nhà sàn, nhà nổi. Tại các miệt vườn, chủ yếu là nhà lợp bằng lá.

+ Ngày nay, nhà ở của người dân Nam Bộ được xây dựng kiên cố, hiện đại hơn. Ở một số nơi, những ngôi nhà cổ vẫn còn được lưu giữ.

- Chợ nổi:

+ Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa của người dân Nam Bộ một phần diễn ra tại chợ nổi trên sông.

+ Hàng hóa được bán trên các ghe xuồng, chủ yếu là nông sản và các vật dụng cần thiết.

+ Một số chợ nổi lớn ở Nam Bộ như: Cái Răng, Phong Điền (Cần Thơ), Cái Bè (Tiền Giang), Ngã Bảy Phụng Hiệp (Hậu Giang), Ngã Năm (Sóc Trăng), Măng Thít, Trà Ôn (Vĩnh Long),...

- Vận tải đường sông:

+ Giao thông đường thuỷ đóng vai trò quan trọng đối với của người dân vùng Nam Bộ.

+ Ghe, xuồng,... là phương tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa chủ yếu.

- Trang phục:

+ Trước đây, trang phục phổ biến của người dân Nam Bộ là áo bà ba và khăn rằn

+ Ngày nay, áo bà ba và khăn rằn vẫn được chọn làm trang phục chính trong những dịp lễ, tết,... thể hiện đặc trưng văn hóa của miền sông nước Nam Bộ.

* Yêu cầu số 2: Sự chung sống hài hoà với thiên nhiên của người dân Nam Bộ được thể hiện ở các chi tiết:

- Làm nhà sàn, nhà nổi ở các vùng sông nước.

- Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa diễn ra tại chợ nổi trên sông.

- Ghe, xuồng là phương tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa chủ yếu ở Nam Bộ.

- Áo bà ba và khăn rằn thể hiện nét đặc trưng của văn hóa miền sông nước.

2. Truyền thống yêu nước và cách mạng của đồng bào Nam Bộ

Câu hỏi trang 109 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 5, 6, em hãy kể lại câu chuyện về một nhân vật lịch sử tiêu biểu cho truyền thống yêu nước và cách mạng của nhân dân Nam Bộ.

Lời giải:

- Kể lại câu chuyện về Trương Định:

+ Trương Định quê ở xã Tịnh Khê (thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi).

+ Ngay khi thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định, ông đã chỉ huy nghĩa quân phối hợp với quan quân triều đình anh dũng chống giặc. Cuộc khởi nghĩa do Trương Định lãnh đạo đã thu hút đông đảo nhân dân và quan quân triều đình có tinh thần chống Pháp tham gia.

+ Năm 1862, Trương Định đã khước từ chức Lãnh binh tại An Giang và ở lại cùng nhân dân chống Pháp. Nhân dân đã suy tôn ông là “Bình Tây Đại Nguyên soái".

+ Trong một trận chiến đấu, khi bị thương nặng ông đã tự sát để bảo toàn khí tiết.

Luyện tập (trang 111)

Luyện tập 1 trang 111 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hãy hoàn thiện bảng mô tả (theo gợi ý dưới đây) về một số nét văn hóa tiêu biểu của đồng bào Nam Bộ.

TT

Một số nét văn hóa

Điểm nổi bật

1

Nhà ở

- Nhà ở truyền thống có nhiều loại khác nhau. Ở vùng sông nước, phổ biến là kiểu nhà sàn, nhà nổi. Tại các miệt vườn, chủ yếu là nhà lợp bằng lá.

- Nhà ở được xây dựng kiên cố, hiện đại hơn.

2

Chợ nổi

- Hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa một phần diễn ra tại chợ nổi trên sông.

- Hàng hóa được bán trên các ghe xuồng, chủ yếu là nông sản và các vật dụng cần thiết.

3

Vận tải đường sông

- Giao thông đường thuỷ đóng vai trò quan trọng.

- Ghe, xuồng,... là phương tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa chủ yếu.

4

Trang phục

- Trước đây, trang phục phổ biến của người dân Nam Bộ là áo bà ba và khăn rằn

- Ngày nay, áo bà ba và khăn rằn vẫn được chọn làm trang phục chính trong những dịp lễ, tết,...

# data[].attributes.body
lịch sử và địa lí

-thiên nhiên vùng Nam Bộ

1 vì sao người dân Nùng lại dùng cồng chiêng?

vì cồng chiêng được sử dụng trong các lễ hội lớn

# data[].attributes.body
- R. Ta-go (1861 -1941) tên đầy đủ là Ra-bin-đra-nát Ta-go (Tagore Rabindranath), sinh ở Can-cút-ta, bang Ben-ga, trong một gia đình quý tộc.

- Ông là nhà thơ hiện đại lớn nhất của Ấn Độ.

- Sự nghiệp sáng tác: để lại cho nhân loại gia tài văn hóa đồ sộ: 52 tập thơ, 42 vở kịch, 12 bộ tiểu thuyết, khoảng 100 truyện ngắn, trên 1500 bức họa và số lượng ca khúc cực lớn.

- Một số tác phẩm tiêu biểu: Tập thơ Người làm vườn, tập Trăng non, tập Thơ dâng…

- Phong cách sáng tác: thể hiện tinh thần dân tộc và dân chủ sâu sắc, tinh thần nhân văn cao cả và chất trữ tình triết lí nồng đượm; sử dụng thành công những hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tượng trưng, hình thức so sánh, liên tưởng về thủ pháp trùng điệp.

- Năm 1913, Ta-go trở thành tác giả người châu Á đầu tiên nhận được giải thưởng Nô-ben về văn học.

# data[].attributes.body
+ Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất nước ta, nằm ở Đông Nam Bộ.

+ Thành phố này trước đây có nhiều tên gọi khác nhau như: Sài Gòn, Sài Gòn - Chợ Lớn, Sài Gòn - Gia Định; từ năm 1976 được đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh.

Khám phá (trang 107, 109, 110)

Câu hỏi trang 107 Lịch sử và Địa lí lớp 4: • Quan sát hình 1, em hãy xác định vị trí của Thành phố Hồ Chí Minh trên lược đồ.

• Kể các tên gọi khác của Thành phố Hồ Chí Minh trong lịch sử.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Xác định vị trí: Thành phố Hồ Chí Minh nằm bên sông Sài Gòn, tiếp giáp với Biển Đông và nhiều tỉnh của vùng Nam Bộ, như: Tây Ninh, Bình Dương; Đồng Nai; Tiền Giang; Long An.

• Yêu cầu số 2: Trước khi mang tên gọi là Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976, Thành phố còn có tên gọi khác như: Gia Định, Sài Gòn - Gia Định, Sài Gòn - Chợ Lớn.

Câu hỏi trang 109 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Phủ Gia Định được thành lập như thế nào?

Lời giải:

- Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh được cử vào cai quản vùng đất phía nam.

- Vượt qua khó khăn, gian khổ, Nguyễn Hữu Cảnh đã tổ chức nhân dân khai hoang, lập ra phủ Gia Định gồm hai huyện Phước Long (xử Đồng Nai) và Tân Bình (xứ Sài Gòn). Sau sự kiện này, vùng đất Gia Định phát triển nhanh chóng.

Câu hỏi trang 109 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước như thế nào?

Lời giải:

- Năm 1910, với ý chí quyết tâm tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành đã vào Sài Gòn. Lúc bấy giờ, Sài Gòn là cửa ngõ của Nam Kì có những công ty tàu biển lớn rất thuận lợi cho việc sang Pháp.

- Ngày 5/6/1911, tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin nhổ neo rời Bến cảng Nhà Rồng đến cảng Mác-xây của Pháp, đưa người thanh niên Nguyễn Tất Thành với tên gọi Văn Ba rời Tổ quốc bắt đầu hành trình 30 năm đi tìm đường cứu nước để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Câu hỏi trang 110 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Nêu ý nghĩa của sự kiện quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập (1975) đối với lịch sử dân tộc.

Lời giải:

- Ý nghĩa: sự kiện quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập (1975) đã đánh dấu sự toàn thắng của chiến dịch Hồ Chí Minh.

Câu hỏi trang 110 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát từ hình 6 đến hình 9, tìm các dẫn chứng để chứng minh Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam.

Lời giải:

- Về kinh tế:

+ Thành phố Hồ Chí Minh có đóng góp nhiều nhất vào tổng thu ngân sách nhà nước, đứng đầu cả nước về phát triển dịch vụ và công nghiệp.

+ Thành phố Hồ Chí Minh có giá trị sản xuất công nghiệp đứng đầu cả nước với các ngành chủ yếu như: điện tử - tin học, thực phẩm - đồ uống, cơ khí, dệt may, da giày....

- Về văn hóa:

+ Thành phố Hồ Chí Minh là nơi có nhiều di tích lịch sử và bảo tàng như: Bến cảng Nhà Rồng Nhà thờ Đức Bà, chợ Bến Thành, Địa đạo Củ Chi, Dinh Độc Lập, Bảo tàng Mĩ thuật, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh,...

+ Thành phố Hồ Chí Minh là nơi hội tụ cư dân từ khắp nơi, góp phần tạo sự đa dạng về văn hóa.

- Về giáo dục: Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm khoa học - công nghệ thuộc các lĩnh vực khác nhau, làm nòng cốt cho sự phát triển giáo dục của vùng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 112

Luyện tập (trang 112)

Luyện tập 1 trang 112 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Vẽ sơ đồ tóm tắt lại nội dung bài học Thành phố Hồ Chí Minh theo gợi ý dưới đây.

Lời giải:

Vận dụng (trang 112)

Vận dụng 1 trang 112 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy viết một bức thư cho một người bạn để giới thiệu về Thành phố Hồ Chí Minh với các thông tin về vị trí địa lí, lịch sử, kinh tế, văn hóa, giáo dục.

Lời giải:

(*) Tham khảo

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày..... tháng. ...năm....

Đức Anh thân mến!

Chúng mình xa nhau thấm thoắt đã nửa năm rồi đấy nhỉ? Nhớ cậu quá, mình viết thư cho cậu đây. Trước hết, cho mình gửi lời hỏi thăm sức khoẻ đến hai bác và bé Quỳnh Nga nhé! Còn mình, từ ngày chuyển vào thành phố Hồ Chí Minh, cuộc sống sinh hoạt và việc học tập đã ổn định rồi, mình đã kết thân được với nhiều người bạn mới!

Bây giờ mình sẽ giới thiệu với cậu về thành phố xinh đẹp mà mình đang sống nhé!

Thành phố Hồ Chí Minh nằm bên sông Sài Gòn, tiếp giáp với Biển Đông và nhiều tỉnh của vùng Nam Bộ, như: Tây Ninh, Bình Dương; Đồng Nai; Tiền Giang; Long An.

Trước khi mang tên gọi là Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976, Thành phố còn có tên gọi khác như: Gia Định, Sài Gòn - Gia Định, Sài Gòn - Chợ Lớn.

Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, thành phố Hồ Chí Minh đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại cùng với những thăng trầm của lịch sử dân tộc. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục hàng đầu của cả nước.

Đức Anh ơi, kì nghỉ hè tới đây, tớ sẽ về quê chơi với cậu nhé! Chúng mình sẽ lại cùng nhau đi thả diều, đá bóng. Bạn bè gặp nhau, chắc vui lắm đấy!

Thư đã dài, mình dừng bút ở đây. Chúc cậu và gia đình vui vẻ, gặp nhiều may mắn!

Bạn thân

Hà Tùng

# data[].attributes.body
Từ bao đời nay, cồng chiêng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Tây Nguyên. Em biết dân tộc nào ở Tây Nguyên gắn bó với cồng chiêng? Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên có điểm gì đặc biệt?

Lời giải:

- Các dân tộc ở Tây Nguyên gắn bó với cồng chiêng là: Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Mạ, Xơ Đăng, Cơ Ho, Mnông…

- Điểm đặc biệt của lễ hội cồng chiêng:

+ Được tổ chức luân phiên hằng năm ở các tỉnh thuộc Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên.

+ Trong lễ hội, nghệ nhân của các tỉnh sẽ trình diễn cồng chiêng, biểu diễn không gian văn hóa của tỉnh mình.

Khám phá (trang 97, 98)

1. Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên

Pause

00:00

00:35

01:31

Mute

Câu hỏi trang 97 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 1, em hãy:

- Kể tên một số dân tộc là chủ nhân của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên.

- Cho biết cồng chiêng được sử dụng trong những dịp nào của đồng bào Tây Nguyên?

Lời giải:

- Những dân tộc là chủ nhân của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là: Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Mạ, Xơ Đăng, Cơ Ho, Mnông,…

- Cồng chiêng thường được sử dụng trong các nghi lễ, ngày hội và sinh hoạt cộng đồng của đồng bào Tây Nguyên, như: lễ Mừng lúa mới, lễ Thổi tai cho trẻ sơ sinh, lễ Trưởng thành.....

2. Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên

Câu hỏi trang 98 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 2, em hãy mô tả những nét chính về lễ hội Cồng chiêng.

Lời giải:

- Lễ hội Cồng chiêng được tổ chức luân phiên hằng năm ở các tỉnh thuộc Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên.

- Trong lễ hội:

+ Nghệ nhân của các tỉnh sẽ trình diễn cồng chiêng, biểu diễn không gian văn hóa của tỉnh mình.

+ Nhiều lễ hội dân gian đặc sắc gắn với diễn tấu cồng chiêng được phục dựng như: lễ Ăn cơm mới của dân tộc Ê Đê, lễ Sạ lúa của dân tộc Chu Ru, lễ Cầu an của dân tộc Ba Na,...

+ Nhiều cuộc thi cũng được tổ chức như: tạc tượng gỗ, dệt thổ cẩm, diễn xướng sử thi,...

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 99

Luyện tập (trang 99)

Luyện tập 1 trang 99 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lập và hoàn thiện bảng hệ thống (theo gợi ý dưới đây) về một số chính trong lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên.

Lời giải:

TT

Hoạt động chính

1

Nghệ nhân của các tỉnh sẽ trình diễn cồng chiêng, biểu diễn không gian văn hóa của tỉnh mình.

2

Phục dựng nhiều lễ hội dân gian đặc sắc gắn với diễn tấu cồng chiêng như: lễ Ăn cơm mới của dân tộc Ê Đê, lễ Sạ lúa của dân tộc Chu Ru…

3

Tổ chức nhiều cuộc thi, như: tạc tượng gỗ, dệt thổ cẩm, diễn xướng sử thi,...

Luyện tập 2 trang 99 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Em ấn tượng nhất với hoạt động nào trong lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên? Vì sao?

Lời giải:

(*) Tham khảo:

- Trong lễ hội Cồng chiêng, em ấn tượng nhất với hoạt động: phục dựng các lễ hội dân gian gắn với diễn tấu cồng chiêng và các cuộc thi như: tạc tượng gỗ, dệt thổ cẩm, diễn xướng sử thi,...

- Vì: thông qua lễ hội và các cuộc thi này, em sẽ có thêm nhiều hiểu biết về lịch sử và đặc trưng văn hóa của vùng đất và con người ở Tây Nguyên.

Vận dụng (trang 99)

Vận dụng trang 99 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Tìm hiểu thông tin và cho biết ngoài các dân tộc ở Tây Nguyên còn có dân tộc nào trên đất nước Việt Nam cũng sử dụng cồng chiêng?

Lời giải:

- Ở Việt Nam, ngoài các dân tộc ở Tây Nguyên, còn có một số dân tộc cũng sử dụng cồng chiêng, như: người Mường, người Thái; người Thổ,…

Xem thêm lời giải bài tập Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 Kết nối tri thức hay, chi tiết khác

# data[].attributes.body
Bài hát: Em yêu cây xanh.

Em rất thích trồng nhiều cây xanh

Cho con chim nhảy nhót trên cành

Sân chơi sẽ có nhiều bóng mát

Cho trường em muôn hoa đẹp xinh

Cô giáo dạy em yêu cây xanh

Cây có hoa quả chín trên cành

Vui mừng vui em sẽ lớn nhanh

Để mùa xuân mãi mãi của em

1. Một số tác động của con người đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Câu hỏi quan sát trang 94 SGK Khoa học lớp 5: Nêu tác động tích cực và tiêu cực của con người đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên thể hiện trong các hình 1, 2, 3, 4.

Trả lời:

- Tác động tích cực:

+ Phân loại rác.

+ Xử lí nước thải

+ Trồng và bảo vệ cây xanh

+ Sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo: gió, Mặt trời,…

+ Bảo vệ rừng, xây dựng khu bảo tồn thiên nhiên.

- Tác động tiêu cực:

+ Hoạt động giao thông, sản xuất làm ô nhiễm môi trường: không khí, đất, nước.

+ Khai thác quá mức dẫn đến cạn kiệt nguồn tài nguyên than đá, dầu mỏ,…

+ Chặt phá rừng, săn bắn động vật làm mất đi nhiều loài thực vật, động vật (mất đa dạng sinh học) và gây sói mòn đất.

Giải Khoa học lớp 5 trang 96

Thực hành thí nghiệm trang 96 SGK Khoa học lớp 5: Tìm hiểu về tác động tích cực và tiêu cực của con người đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên ở địa phương em

Bước 1: Lựa chọn một trong hai nội dung dưới đây:

- Tác động tích cực và tiêu cực của con người đến môi trường (đất, nước, không khí).

- Tác động tích cực và tiêu cực của con người đến tài nguyên thiên nhiên.

Bước 2: Thu thập thông tin về nội dung đã chọn.

Bước 3: chia sẻ kết quả thu thập được.

Trả lời:

Em lựa chọn nội dung: Tác động tích cực và tiêu cực của con người đến tài nguyên thiên nhiên.

Tác động tích cực: trồng cây gây rừng, xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên, sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió,…

Tác động tiêu cực: Khai thác các khoáng sản qúa mức, chặt phá rừng, săn bắt động vật quý hiếm, gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí,..

2. Một số việc làm góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Thực hành thí nghiệm trang 96 SGK Khoa học lớp 5: Tìm hiểu những việc làm góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường.

Bước 1: Lập danh sách những việc làm thiết thực, phù hợp để góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường theo gợi ý dưới đây. Em hãy đánh giá mức độ thực hiện với các việc em đã làm được.

Việc làm

Ý nghĩa của việc làm

Mức độ thực hiện (Tốt, đạt, chưa đạt)

1. Sử dụng cẩn thận các đồ dùng, thiết bị trong các gia đình, không làm hỏng hay đổ vỡ.

Góp phần làm giảm rác thải ra môi trường, tiết kiệm được tiền của gia đình, tài nguyên thiên nhiên.

?

2. ?

?

?

Bước 2: Trình bày trước lớp những việc em đã thực hiện được.

Trả lời:

Việc làm

Ý nghĩa của việc làm

Mức độ thực hiện (Tốt, đạt, chưa đạt)

1. Sử dụng cẩn thận các đồ dùng, thiết bị trong các gia đình, không làm hỏng hay đổ vỡ.

Góp phần làm giảm rác thải ra môi trường, tiết kiệm được tiền của gia đình, tài nguyên thiên nhiên.

Tốt

2. Trồng cây

Giúp nguồn tài nguyên môi trường trở nên xanh tốt, phong phú

Đạt

3. Sử dụng các vật liệu từ thiên nhiên (túi vải, túi giấy, phân vi sinh,…)

Góp phần giảm thiểu việc sử dụng túi nilon thải ra môi trường khi không phân hủy được làm ảnh hưởn đến môi trường.

Tốt

Giải Khoa học lớp 5 trang 97

Câu hỏi hoặc thảo luận trang 97 SGK Khoa học lớp 5: Vì sao thực hiện giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế là việc làm góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường?

Trả lời:

Thực hiện giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế là việc làm góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường vì những hành động đó giúp làm giảm thiểu lượng rác thải ra, môi trường không phải chịu quá nhiều rác thải giúp môi trường xanh sạch đẹp hơn.

Thực hành thí nghiệm trang 97 SGK Khoa học lớp 5: Vận động mọi người cùng sống hòa hợp với thiên nhiên, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học ở địa phương.

Bước 1: Chọn một trong các chủ đề sau đây:

- Sống hòa hợp với thiên nhiên xung quanh, bảo vệ động vật, thực vật, tôn trọng sự sống của mọi vật ở địa phương.

- Bảo vệ, chăm sóc cảnh quan, môi trường sống của gia đình, trường học, cộng đồng.

Bước 2: Xây dựng nội dung và hình thức vận động b

- Xác định các thông điệp chính để quyền đạt lại cho người khác bằng dấu hiệu hoặc tranh vẽ,…

Bước 3: Thực hiện tuyên truyền các thông tin, khẩu hiệu, tranh vẽ,..đến những người xung quanh.

Trả lời:

Các bạn trong lớp lựa chọn chủ đề và tìm hiểu các thông tin liên quan đến chủ đề. Tuyên truyền đến mọi người xung quanh.

Tham khảo một số poster sau (nguồn Internet):

# data[].attributes.body
Thức ăn của một số động vật như cá, ếch, rắn, chim, bò, hổ.

- Cá: Cám, cỏ…

- Chim: Sâu, côn trùng, cám…

- Rắn: ếch, nhái, chuột,…

- Bò: Cỏ, cây chuối, cám…

- Hổ: Thịt các loài động vật…

- Ếch: cá, tôm, tép...

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Mối liên hệ thức ăn giữa các sinh vật

Câu hỏi quan sát trang 91 SGK Khoa học lớp 4: Nêu tên các sinh vật có trong mỗi hình sau. Trong đó, sinh vật nào là thức ăn của sinh vật nào?

Trả lời:

- Các sinh vật có trong hình:

+ Hình 1: Cây cà chua, con sâu, con chim. Trong đó: cây cà chua là thức ăn của con sâu, con sâu là thức ăn của con chim.

+ Hình 2: Cây bắp cải, con chuột, con rắn. Trong đó: cây bắp cải là thức ăn của con chuột, con chuột là thức ăn của con rắn.

+ Hình 3: Cây súng, con ốc, con rùa. Trong đó: cây súng là thức ăn của con ốc, con ốc là thức ăn của con rùa.

Giải Khoa học lớp 4 trang 92

Trả lời câu hỏi trang 92 SGK Khoa học lớp 4: Nêu ví dụ khác về mối liên hệ thức ăn giữa các loài sinh vật trong tự nhiên.

Trả lời:

Ví dụ khác về mối liên hệ thức ăn giữa các sinh vật trong tự nhiên:

- Cỏ là thức ăn của con bò, con bò là thức ăn của con sư tử.

- Lá lúa là thức ăn của con cào cào, con cào cào là thức ăn của con ếch, con ếch là thức ăn của con rắn.

II. Một số chuỗi thức ăn

Câu hỏi quan sát trang 92 SGK Khoa học lớp 4: Trình bày chuỗi thức ăn ở hình 4 và 5.

Trả lời:

- Hình 4: Lúa là thức ăn của con chuột, con chuột là thức ăn của con cú.

- Hình 5: Cỏ là thức ăn của con thỏ, con thỏ là thức ăn của con cáo, con cáo là thức ăn của con đại bàng.

Giải Khoa học lớp 4 trang 93

Câu hỏi trang 93 SGK Khoa học lớp 4: Nêu tên sinh vật có ở hình 1 phù hợp với mỗi ô trong sơ đồ chuỗi thức ăn dưới đây.

Trả lời:

Thực hành, thí nghiệm trang 93 SGK Khoa học lớp 4: Viết sơ đồ chuỗi thức ăn có trong hình 6 và giới thiệu sơ đồ đó với các bạn.

Trả lời:

Sơ đồ: Lá cây → châu chấu → ếch → rắn.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 93 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên chuỗi thức ăn có 3 hoặc 4 mắt xích mà em biết.

Trả lời:

Lá ngô → châu chấu → chim sâu → rắn.

Bèo tấm → ốc bươu → ba ba.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 93 SGK Khoa học lớp 4: Quan sát các sinh vật ở môi trường xung quanh, viết chuỗi thức ăn với các sinh vật đó.

Trả lời:

Cà rốt → thỏ → cáo.

Bắp ngô → chuột → mèo.

# data[].attributes.body
+ Địa đạo Củ Chi là một hệ thống đường hầm ngầm được quân dân Củ Chi đào trong thời gian diễn ra 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

+ Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, địa đạo Củ Chi được sử dụng với mục đích làm công sự, để tấn công hoặc chống lại các trận càn quét của địch.

Khám phá (trang 113, 114, 115, 116)

Câu hỏi trang 113 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 1, em hãy xác định vị trí của Địa đạo Củ Chi trên lược đồ.

Lời giải:

- Địa đạo được xây dựng ở huyện Củ Chi, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 70 km về phía tây bắc.

- Địa đạo Củ Chi là một hệ thống đường hầm dài khoảng 250 km toả rộng như mạng nhện trong lòng đất. Hiện nay, di tích Địa đạo Củ Chi được bảo tồn ở hai địa điểm:

+ Địa đạo Bến Dược thuộc xã Phú Mỹ Hưng.

+ Địa đạo Bến Đình thuộc xã Nhuận Đức.

Câu hỏi trang 114 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát từ hình 2 đến hình 4, em hãy mô tả một công trình trong Địa đạo Củ Chi mà em ấn tượng nhất.

Lời giải:

- Mô tả bệnh viện dã chiến: Bệnh viện dã chiến nằm ở tầng cuối cùng trong lòng địa đạo. Nơi đây có hầm giải phẫu, các cơ sở vật chất y tế phục vụ cuộc kháng chiến.

- Mô tả bếp Hoàng Cầm:

+ Bếp Hoàng Cầm là một loại bếp đặc biệt, mang tên người sáng tạo ra nó.

+ Điểm độc đáo của loại bếp này là làm hạn chế tối đa khói toà lên trên mặt đất khi nấu, không để đối phương phát hiện.

+ Bếp được sử dụng phổ biến trong địa đạo, nằm ở tầng trên cùng, cách mặt đất khoảng 3 m.

Câu hỏi trang 115 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Em hãy cho biết quân dân Củ Chi đã đào hầm như thế nào?

Lời giải:

- Đường hầm trong Địa đạo Củ Chi được đào trong thời kì kháng chiến chống Pháp, với mục đích ban đầu là để trú ẩn, cắt giấu tài liệu, vũ khí. Đến kháng chiến chống Mỹ, Củ Chi được chọn làm căn cứ lâu dài nên phong trào đào hầm địa đạo đã phát triển mạnh mẽ.

- Để đào được địa đạo, đầu tiên phải đào một giếng với đường kính 0,6 m, sâu 3 m. Sau đó lại dùng cuốc tay tiếp tục khoét sâu từ đáy giếng, tạo đường hầm đủ rộng để người đi được dưới lòng đất. Cứ cách 16 m lại tạo một giếng. Chỉ trong thời gian 2 năm, quân dân Củ Chi đã đào được 250 km địa đạo.

Câu hỏi trang 116 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Em hãy cho biết quân dân Củ Chi đã đập tan trận càn “Bóc vỏ Trái Đất” như thế nào.

Lời giải:

- Đầu năm 1967, quân Mỹ thực hiện trận càn quét mang tên “Bóc vỏ Trái Đất” với mục đích phá hệ thống Địa đạo Củ Chi. Quân Mỹ đã huy động hàng chục chiếc xe tăng, xe ủi với công suất lớn, cày xới mặt đất liên tục để tìm ra vị trí các nắp hầm. Quân Mỹ còn tuyển chọn một đội quân “chuột cống" gồm 600 lính công binh “nhỏ người” thực hiện nhiệm vụ phá hệ thống địa đạo.

- Quân Mỹ đi tới đâu cũng bị các chiến sĩ từ các ụ chiến đấu và giao thông hào đánh trả bằng mọi hình thức, mọi thứ vũ khí. Trong trận đánh này, quân dân Củ Chi đã bám trụ kiên cường, chiến đấu dũng cảm, đẩy lùi cuộc càn quét của quân Mỹ.

- Với những chiến công vang dội đó, Củ Chi đã được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu “Củ Chi đất thép Thành đồng”.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 116

Luyện tập (trang 116)

Luyện tập 1 trang 116 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy kể tên một số công trình tiêu biểu của Địa đạo Củ Chi.

Lời giải:

- Một số công trình tiêu biểu của Địa đạo Củ Chi là: hầm giải phẫu, bếp Hoàng Cầm, khu hầm xưởng chế tạo vũ khí, bệ bắn,…

Luyện tập 2 trang 116 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Vẽ sơ đồ để khái quát lại nội dung kiến thức của bài học.

Lời giải:

Vận dụng (trang 116)

Vận dụng trang 116 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Lựa chọn một trong hai nhiệm vụ dưới đây.

Nhiệm vụ 1. Trong vai một hướng dẫn viên du lịch, em hãy giới thiệu cho du khách về nét độc đáo của Địa đạo Củ Chi.

Nhiệm vụ 2. Sưu tầm những câu chuyện, hình ảnh về quân dân Củ Chi chống Mỹ ở Địa đạo.

Lời giải:

(*) Lựa chọn: thực hiện nhiệm vụ 2

(*) Tham khảo: một số hình ảnh về quân dân Củ Chi chống Mỹ ở địa đạo

# data[].attributes.body
- Chia sẻ hiểu biết:

+ Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất nước ta, nằm ở Đông Nam Bộ.

+ Thành phố này trước đây có nhiều tên gọi khác nhau như: Sài Gòn, Sài Gòn - Chợ Lớn, Sài Gòn - Gia Định; từ năm 1976 được đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh.

Khám phá (trang 107, 109, 110)

Câu hỏi trang 107 Lịch sử và Địa lí lớp 4: • Quan sát hình 1, em hãy xác định vị trí của Thành phố Hồ Chí Minh trên lược đồ.

• Kể các tên gọi khác của Thành phố Hồ Chí Minh trong lịch sử.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Xác định vị trí: Thành phố Hồ Chí Minh nằm bên sông Sài Gòn, tiếp giáp với Biển Đông và nhiều tỉnh của vùng Nam Bộ, như: Tây Ninh, Bình Dương; Đồng Nai; Tiền Giang; Long An.

• Yêu cầu số 2: Trước khi mang tên gọi là Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976, Thành phố còn có tên gọi khác như: Gia Định, Sài Gòn - Gia Định, Sài Gòn - Chợ Lớn.

Câu hỏi trang 109 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Phủ Gia Định được thành lập như thế nào?

Lời giải:

- Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh được cử vào cai quản vùng đất phía nam.

- Vượt qua khó khăn, gian khổ, Nguyễn Hữu Cảnh đã tổ chức nhân dân khai hoang, lập ra phủ Gia Định gồm hai huyện Phước Long (xử Đồng Nai) và Tân Bình (xứ Sài Gòn). Sau sự kiện này, vùng đất Gia Định phát triển nhanh chóng.

Câu hỏi trang 109 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước như thế nào?

Lời giải:

- Năm 1910, với ý chí quyết tâm tìm đường cứu nước, Nguyễn Tất Thành đã vào Sài Gòn. Lúc bấy giờ, Sài Gòn là cửa ngõ của Nam Kì có những công ty tàu biển lớn rất thuận lợi cho việc sang Pháp.

- Ngày 5/6/1911, tàu Đô đốc La-tu-sơ Tơ-rê-vin nhổ neo rời Bến cảng Nhà Rồng đến cảng Mác-xây của Pháp, đưa người thanh niên Nguyễn Tất Thành với tên gọi Văn Ba rời Tổ quốc bắt đầu hành trình 30 năm đi tìm đường cứu nước để giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Câu hỏi trang 110 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Nêu ý nghĩa của sự kiện quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập (1975) đối với lịch sử dân tộc.

Lời giải:

- Ý nghĩa: sự kiện quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập (1975) đã đánh dấu sự toàn thắng của chiến dịch Hồ Chí Minh.

Câu hỏi trang 110 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát từ hình 6 đến hình 9, tìm các dẫn chứng để chứng minh Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục quan trọng của Việt Nam.

Lời giải:

- Về kinh tế:

+ Thành phố Hồ Chí Minh có đóng góp nhiều nhất vào tổng thu ngân sách nhà nước, đứng đầu cả nước về phát triển dịch vụ và công nghiệp.

+ Thành phố Hồ Chí Minh có giá trị sản xuất công nghiệp đứng đầu cả nước với các ngành chủ yếu như: điện tử - tin học, thực phẩm - đồ uống, cơ khí, dệt may, da giày....

- Về văn hóa:

+ Thành phố Hồ Chí Minh là nơi có nhiều di tích lịch sử và bảo tàng như: Bến cảng Nhà Rồng Nhà thờ Đức Bà, chợ Bến Thành, Địa đạo Củ Chi, Dinh Độc Lập, Bảo tàng Mĩ thuật, Bảo tàng Chứng tích chiến tranh,...

+ Thành phố Hồ Chí Minh là nơi hội tụ cư dân từ khắp nơi, góp phần tạo sự đa dạng về văn hóa.

- Về giáo dục: Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm khoa học - công nghệ thuộc các lĩnh vực khác nhau, làm nòng cốt cho sự phát triển giáo dục của vùng, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 112

Luyện tập (trang 112)

Luyện tập 1 trang 112 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Vẽ sơ đồ tóm tắt lại nội dung bài học Thành phố Hồ Chí Minh theo gợi ý dưới đây.

Lời giải:

Vận dụng (trang 112)

Vận dụng 1 trang 112 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy viết một bức thư cho một người bạn để giới thiệu về Thành phố Hồ Chí Minh với các thông tin về vị trí địa lí, lịch sử, kinh tế, văn hóa, giáo dục.

Lời giải:

(*) Tham khảo

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày..... tháng. ...năm....

Đức Anh thân mến!

Chúng mình xa nhau thấm thoắt đã nửa năm rồi đấy nhỉ? Nhớ cậu quá, mình viết thư cho cậu đây. Trước hết, cho mình gửi lời hỏi thăm sức khoẻ đến hai bác và bé Quỳnh Nga nhé! Còn mình, từ ngày chuyển vào thành phố Hồ Chí Minh, cuộc sống sinh hoạt và việc học tập đã ổn định rồi, mình đã kết thân được với nhiều người bạn mới!

Bây giờ mình sẽ giới thiệu với cậu về thành phố xinh đẹp mà mình đang sống nhé!

Thành phố Hồ Chí Minh nằm bên sông Sài Gòn, tiếp giáp với Biển Đông và nhiều tỉnh của vùng Nam Bộ, như: Tây Ninh, Bình Dương; Đồng Nai; Tiền Giang; Long An.

Trước khi mang tên gọi là Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1976, Thành phố còn có tên gọi khác như: Gia Định, Sài Gòn - Gia Định, Sài Gòn - Chợ Lớn.

Trải qua hơn 300 năm hình thành và phát triển, thành phố Hồ Chí Minh đã chứng kiến nhiều sự kiện lịch sử trọng đại cùng với những thăng trầm của lịch sử dân tộc. Hiện nay, thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục hàng đầu của cả nước.

Đức Anh ơi, kì nghỉ hè tới đây, tớ sẽ về quê chơi với cậu nhé! Chúng mình sẽ lại cùng nhau đi thả diều, đá bóng. Bạn bè gặp nhau, chắc vui lắm đấy!

Thư đã dài, mình dừng bút ở đây. Chúc cậu và gia đình vui vẻ, gặp nhiều may mắn!

Bạn thân

# data[].attributes.body
Những việc nên làm để phòng tránh đuối nước:

+ Hình 2: Mặc áo phao khi di chuyển dưới nước bằng thuyền.

+ Hình 6: Đậy nắp giếng khi không sử dụng.

- Những việc không nên làm:

+ Hình 1: Đi thuyền trên sông, hồ … mà không mặc áo phao.

+ Hình 3: Nghịch nước lội suối.

+ Hình 4: Với lấy đồ rơi xuống ao, hồ …

+ Hình 5: Chơi cùng khu vực bờ ao, hồ … mà không có người lớn.

Giải Khoa học lớp 4 trang 88

Luyện tập, vận dụng trang 88 SGK Khoa học lớp 4: Kể thêm một số việc nên hoặc không nên làm để phòng tránh đuối nước.

Trả lời:

Một số việc nên hoặc không nên làm để phòng tránh đuối nước.

- Nên làm: Tham gia các lớp học bơi, mặc áo phao khi đi bơi, đi bơi dưới sự giám sát của người lớn …

- Không làm: Không tắm ở sông, ao, hồ …; không đi bơi mà không có sự giám sát của người lớn; không chơi gần những nơi ao hồ, nước chảy xiết …

Thực hành, thí nghiệm trang 88 SGK Khoa học lớp 4: Hãy thực hiện các bước phân tích, phán đoán, thuyết phục và vận động các bạn tránh xa những nguy cơ có thể dẫn đến đuối nước trong tình huống sau.

Bước 1: Phân tích và phán đoán tình huống

- Các bạn trong hình đang tắm ở khu vực nào?

- Điều gì có thể xảy ra khi các bạn ra chỗ nước sâu hoặc chỗ nước chảy mạnh?

- Khi nguy hiểm xảy ra thì ai có thể giúp các bạn đó?

Bước 2: Thuyết phục và vận động

- Em sẽ nói gì để giúp các bạn nhận ra rằng chơi ở khu vực này là không an toàn?

- Nếu các bạn không nghe lời khuyên của em thì em sẽ làm gì?

Trả lời:

Bước 1. Phân tích và phán đoán tình huống

- Các bạn trong hình đang tắm ở khu vực: suối nguy hiểm.

- Khi các bạn ra chỗ nước sâu có thể sẽ gặp nguy cơ bị đuối nước.

- Khi nguy hiểm xảy ra thì không có ai có thể giúp các bạn vì đây là nơi hẻo lánh, ít người qua lại.

Bước 2. Thuyết phục và vận động

- Để giúp các bạn nhận ra rằng chơi ở khu vực này là không an toàn, em sẽ chỉ cho các bạn xem biển cảnh báo nguy hiểm gần đó và đưa ra các lí do mà các bạn không nên chơi ở đây.

- Nếu các bạn không nghe lời khuyên của em thì em sẽ đi gọi người lớn đến để thuyết phục.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 88 SGK Khoa học lớp 4: Hãy phân tích và phán đoán tình huống có nguy cơ dẫn đến đuối nước trong hình 8, đưa ra lý do để thuyết phục các bạn và các em nhỏ tránh xa những nguy cơ đó.

Trả lời:

Phân tích và phán đoán tình huống:

- Các bạn trong hình đang với lấy quả bóng ở dưới ao, nơi có cảnh báo nguy hiểm mực nước sâu mà không có người lớn.

- Nếu không may bị trượt chân xuống nước các bạn có thể sẽ bị đuối nước.

Thuyết phục và vận động:

- Bảo các bạn hãy tìm người lớn hỗ trợ lấy bóng. Vì khu vực này nước sâu, không có người lớn. Nếu hai bạn bị trượt chân ngã xuống sẽ rất nguy hiểm.

Giải Khoa học lớp 4 trang 89

Luyện tập, vận dụng 2 trang 89 SGK Khoa học lớp 4: Em hãy viết những việc cần thực hiện để phòng tránh đuối nước. Hãy tự đánh giá bản thân đã thực hiện được việc nào và chưa thực hiện được việc nào.

Trả lời:

Những việc cần tực hiện để phòng tránh đuối nước

Đã thực hiện

Chưa thực hiện

Mặc áo phao khi đi thuyền trên sông

×

Không chơi ở những nơi gần ao, hồ nước sâu

×

Tham gia lớp dạy bơi

×

II. Một số việc làm để phòng tránh đuối nước

Câu hỏi quan sát trang 89 SGK Khoa học lớp 4: Nêu một số nguyên tắc an toàn khi tập bơi hoặc đi bơi.

Trả lời:

Một số nguyên tắc an toàn khi tập bơi hoặc đi bơi:

- Không bơi khi quá no hoặc quá đói.

- Bơi lội ở nơi quy định.

- Khởi động đúng cách và kĩ trước khi bơi.

- Không bơi khi ốm, mệt.

- Không đi bơi một mình, phải có người lớn đi cùng hoặc nhân viên cứu hộ.

- Vệ sinh cơ thể sạch sẽ ngay sau khi bơi.

Câu hỏi trang 89 SGK Khoa học lớp 4: Em hãy viết cam kết thực hiện giữ an toàn trước khi được người lớn đưa đi bơi. Sau khi đi bơi về, hãy tự đánh giá bản thân đã làm tốt hoặc chưa tốt những điều mà em đã cam kết.

Trả lời:

- Học sinh tự viết cam kết theo mẫu:

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
....................

BẢN CAM KẾT GIỮ AN TOÀN KHI ĐI BƠI

Tên em là: …………………………………………. Học sinh lớp ….

Trường .................................................................................................

Con ông, bà: .........................................................................................

Địa chỉ: .................................................................................................

Xin cam kết thực hiện những điều sau khi đi bơi:

1. Không bơi khi quá no hoặc quá đói.

2. Bơi lội ở nơi quy định.

3. Khởi động đúng cách và kĩ trước khi bơi.

4. Không bơi khi ốm, mệt.

5. Không đi bơi một mình, phải có người lớn đi cùng hoặc nhân viên cứu hộ.

6. Vệ sinh cơ thể sạch sẽ ngay sau khi bơi.

Nếu vi phạm các điều trên, em xin nhận mọi hình thức kỷ luật của nhà trường.

Ngày ….. tháng ….. năm ……

Người làm cam kết

(Kí và ghi rõ họ tên)

- Đánh giá:

Những việc giữ an toàn

Đã làm tốt

Chưa làm

Không bơi khi quá no hoặc quá đói.

×

Bơi lội ở nơi quy định.

×

Khởi động đúng cách và kĩ trước khi bơi.

×

Không bơi khi ốm, mệt.

×

Không đi bơi một mình, phải có người lớn đi cùng hoặc nhân viên cứu hộ.

×

Vệ sinh cơ thể sạch sẽ ngay sau khi bơi.

×

Luyện tập, vận dụng trang 89 SGK Khoa học lớp 4: Nêu những việc em nên làm trước khi đi bơi, trong khi bơi và sau khi bơi. Vì sao?

Trả lời:

- Trước khi đi bơi:

+ Tắm sạch sẽ để bảo vệ nguồn nước khi bơi.

+ Vận động cơ thể để làm ấm cơ thể tránh bị chuột rút khi bơi.

+ Mặc đồ bảo hộ để đảm bảo an toàn khi bơi.

+ Nhờ người lớn giám sát để đuọc phát hiện kịp thời nếu không may xảy ra sự cố.

- Trong khi bơi:

+ Thực hiện đúng các thao tác bơi đã được hướng dẫn để đảm bảo bơi đúng cách.

+ Bơi đúng nơi quy định để tránh xa những noi có nguy hiểm.

- Sau khi bơi:

+ Tắm rửa sạch sẽ để làm sach cơ thể

+ Nghỉ ngơi, thư giãn một lúc để lấy lại sức.

# data[].attributes.body
PHIẾU ĐỌC SÁCH

Tên câu chuyện: Nhật ký trưởng thành của đứa trẻ ngoan – Làm một người biết ơn

Tác giả: Trương Cần

Ngày đọc: 05/03/3023

Nội dung chính: Xoay quanh chủ đề “Làm một người biết ơn!” bao gồm 20 câu chuyện thú vị giúp cho trẻ có cái nhìn đa chiều về mảnh ghép của cuộc sống, tố chất cấu thành lòng biết ơn và biện pháp thực hành như thế nào.

Điều em xúc động ở câu chuyện: câu chuyện đã cho chúng ta rất nhiều bài học về lòng biết ơn.

Bài học rút ra: Cần phải biết ơn những người đã bỏ qua cho mình, những người giúp đỡ mình, nhất là người luôn yêu thương, gần gũi và chăm sóc chúng ta hàng ngày.

Mức độ yêu thích: 5 sao

# data[].attributes.body
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta ăn phải thực phẩm còn chứa thuốc trừ sâu hoặc bị nhiễm nấm mốc?

Trả lời:

Nếu chúng ta ăn phải thực phẩm còn chứa thuốc trừ sâu hoặc bị nhiễm nấm mốc chúng ta sẽ bị các triệu chứng như: buồn nôn, đau bụng, chóng mặt, đau đầu … nặng hơn có thể suy hô hấp.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Thực phẩm an toàn và sự cần thiết phải sử dụng thực phẩm an toàn

Câu hỏi quan sát trang 80 SGK Khoa học lớp 4: Nêu các công đoạn để có được thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng theo gợi ý dưới đây.

Mute

Trả lời:

Các công đoạn để có được thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng:

- Sản xuất thực phẩm an toàn như: không sử dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học với cây trồng hoặc thức ăn tăng trọng đối với vật nuôi, … Quá trình sản xuất không gây hại đến môi trường.

- Đóng gói, vận chuyển và đảm bảo chất lượng thực phẩm.

- Sử dụng thực phẩm an toàn.

- Chế biến thực phẩm hợp vệ sinh.

# data[].attributes.body
Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì có đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể hay không? Từ đó, cho biết vì sao chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn?

Trả lời:

- Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì sẽ không đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

- Chúng ta cần ăn nhiều loại thức ăn vì: Những loại thức ăn khác nhau chứa các chất dinh dưỡng và năng lượng ở mức độ khác nhau. Cần ăn kết hợp nhiều loại thức ăn để cung cấp đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì có đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể hay không? Từ đó, cho biết vì sao chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn?

Trả lời:

- Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì sẽ không đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

- Chúng ta cần ăn nhiều loại thức ăn vì: Những loại thức ăn khác nhau chứa các chất dinh dưỡng và năng lượng ở mức độ khác nhau. Cần ăn kết hợp nhiều loại thức ăn để cung cấp đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

# data[].attributes.body
Một số cây trồng chính ở Nam Bộ là:

+ Cây lúa (trồng nhiều ở các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long)

+ Cây ăn quả, như: sầu riêng, chôm chôm, xoài, dừa, cam, quýt,... (trồng nhiều ở các tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu Long)

+ Cây công nghiệp, như: cao su, điều, hồ tiêu,... (trồng nhiều ở các tỉnh Đông Nam Bộ).

- Một số vật nuôi chính Nam Bộ là: bò, lợn, gia cầm,…

b) Công nghiệp

Câu hỏi trang 106 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 4, em hãy kể tên và xác định sự phân bố của một số ngành công nghiệp chính ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

- Sự phân bố của một số ngành công nghiệp chính ở vùng Nam Bộ:

+ Những ngành: chế biến lương thực; hóa chất; dệt may; cơ khí; nhiệt điện,… phân bố chủ yếu tại các tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

+ Những ngành: thủy điện, nhiệt điện, điện tử - tin học; hóa chất,… phân bố chủ yếu tại các tỉnh thuộc khu vực Đông Nam Bộ.

# data[].attributes.body
- Một người khi người đó thường xuyên ăn thừa chất dinh dưỡng rất dễ dẫn đến béo phì.

- Một người khi người đó thường xuyên ăn thiếu chất dinh dưỡng rất dễ mắc các bệnh còi xương, suy dinh dưỡng.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Một số bệnh liên quan đến dinh dưỡng

Câu hỏi quan sát trang 83 SGK Khoa học lớp 4: Nêu tên và dấu hiệu chính của mỗi bệnh dưới đây.

Trả lời:

Tên và một số dấu hiệu chính của mỗi bệnh có trong hình:

- Bệnh suy dinh dưỡng thấp còi. Dấu hiệu: Trẻ em bị bệnh có chiều cao, cân nặng thấp hơn chiều cao, cân nặng chuẩn của độ tuổi.

- Bệnh thiếu máu, thiếu sắt. Dấu hiệu: Người bệnh thường xuyên bị hoa mắt, chóng mặt, da nhợt nhạt, xanh xao, tê lạnh chân tay, đôi khi bị khó thở…

- Bệnh thừa cân béo phì. Dấu hiệu: Người bệnh thừa nhiều cân so với cân nặng chuẩn của độ tuổi và có mỡ tích tụ tại một số bộ phận như đùi, bụng, eo, ngực…

Giải Khoa học lớp 4 trang 84

Câu hỏi trang 84 SGK Khoa học lớp 4: Em có biết bệnh nào khác có liên quan đến dinh dưỡng không? Hãy nói tên và dấu hiệu chính của bệnh đó.

Trả lời:

Khi ăn quá nhiều dầu mỡ rất dễ gây nên bệnh tim mạch. Biểu hiện chính: Tim đập nhanh, khó thở, tăng huyết áp….

II. Nguyên nhân gây ra một số bệnh liên quan đến dinh dưỡng và cách phòng tránh

Câu hỏi trang 84 SGK Khoa học lớp 4: Nêu nguyên nhân và cách phòng tránh các bệnh: suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu máu thiếu sắt và thừa cân béo phì.

Trả lời:

Bệnh suy dinh dưỡng thấp còi:

- Nguyên nhân:

+ Ăn uống thiếu chất bột đường, chất đạm, chất béo, chất khoáng và vi-ta-min.

+ Bị các bệnh đừng tiêu hóa dẫn đến khả năng hấp thụ được các chất dinh dưỡng kém.

- Cách phòng tránh:

+ Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, đủ chất dinh dưỡng.

+ Kiểm tra các bệnh về tiêu hóa.

+ Kết hợp ăn uống và vận động để tăng khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng.

Bệnh thiếu máu thiếu sắt:

- Nguyên nhân: Ăn uống thiếu cân bằng, lành mạnh, thiếu các thức ăn chứa sắt.

- Cách phòng tránh:

+ Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh trong đó chú trọng ăn các thức ăn chứa sắt như các loại thịt, hải sản, gan, trứng, sữa, rau củ quả…

+ Bổ sung bằng viên sắt, thuốc chứa sắt theo đơn của bác sĩ.

Bệnh thừa cân, béo phì:

- Nguyên nhân:

+ Ăn thừa chất béo, chất bột đường và chất đạm.

+ Ít vận động.

+ Bị căng thẳng.

- Cách phòng tránh:

+ Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh.

+ Thường xuyên vận động, tập thể dục.

+ Tránh bị căng thẳng. Học tập, nghỉ ngơi hợp lý.

Giải Khoa học lớp 4 trang 85

Câu hỏi 1 trang 85 SGK Khoa học lớp 4: Trong các bệnh: suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu máu thiếu sắt, thừa cân béo phì, bệnh nào có nguyên nhân do thiếu chất dinh dưỡng hoặc thừa chất dinh dưỡng?

Trả lời:

- Bệnh do thiếu chất sinh dưỡng: Suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu máu thiếu sắt.

- Bệnh do thừa chất dinh dưỡng: Thừa cân béo phì.

Câu hỏi 2 trang 85 SGK Khoa học lớp 4: Em cần làm gì để phòng tránh các bệnh do thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng?

Trả lời:

Để phòng tránh các bệnh do thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng em cần: có chế độ ăn uống hợp lý, lành mạnh, bổ sung đầy đủ hợp lí các chất dinh dưỡng cho cơ thể.

Luyện tập, vận dụng trang 85 SGK Khoa học lớp 4: Trò chơi: “Chọn thức ăn”

Khi có bạn nêu tên một bệnh do thiếu chất dinh dưỡng, các bạn khác sẽ kể tên những loại thức ăn có chứa chất dinh dưỡng giúp phòng tránh bệnh đó.

Trả lời:

- Học sinh chia thành các đội tham gia trò chơi.

- Ví dụ:

+ Khi có bạn nói: Bệnh thiếu máu thiếu sắt. Các bạn ở đội còn lại sẽ đưa ra câu trả lời như: Ăn thức ăn có chứa sắt như thịt bò, hải sản…

+ Khi có bạn nói: Bệnh bướu cổ. Các bạn ở đội còn lại sẽ đưa ra câu trả lời như: Ăn thức ăn có chứa I - ốt như rong biển, hải sản …

Thực hành, thí nghiệm trang 86 SGK Khoa học lớp 4: Vận động mọi người trong gia đình cùng thực hiện phòng tránh những bệnh do thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng theo các bước sau:

- Chọn một bệnh do thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng.

- Chuẩn bị các thông tin về bệnh đó theo gợi ý:

+ Tên bệnh.

+ Dấu hiệu chính.

+ Nguyên nhân gây bệnh.

+ Cách phòng tránh.

+ Thói quen ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi cần thay đổi của các thành viên trong gia đình.

- Tuyên truyền các thông tin đã chuẩn bị đến người thân trong gia đình.

Trả lời:

- Bệnh thiếu chất dinh dưỡng:

+ Tên bệnh: Bệnh bướu cổ.

+ Dấu hiệu chính: tuyến giáp tăng lên về kích thước, lồi ra phía trước, nếu quá to sẽ gây nuốt vướng ở cổ, khó thở.

+ Nguyên nhân: có thể do bẩm sinh ngoài ra do cơ thể cung cấp thiếu i-ốt.

+ Cách phòng tránh: Đảm bảo cung cấp đầy đủ i-ốt cho cơ thể bằng cách ăn các thức ăn giàu i-ốt  như: cá biển, mắm tôm, nước mắm. Sử dụng muối i-ốt là cách đơn giản dễ thực hiện để làm giảm nguy cơ thiếu i-ốt.

+ Thói quen ăn uống, làm việc, nghỉ ngơi cần thay đổi của các thành viên trong gia đình: cần nghỉ ngơi, bổ sung đầy đủ lượng i-ốt mà cơ thể cần.

Giải Khoa học lớp 4 trang 86

Luyện tập, vận dụng 1 trang 86 SGK Khoa học lớp 4: Em của Lan hay dậy muộn nên không kịp ăn sáng trước khi đi học. Em ấy thường không ăn hết phần ăn bữa trưa và bữa tối.

- Điều gì có thể xảy ra với em của Lan nếu tình trạng này kéo dài?

- Nếu là Lan, em sẽ làm gì để giúp đỡ em của mình.

Trả lời:

- Nếu tình trạng này kéo dài em của Lan có thể bị thiếu chất dinh dưỡng dẫn đến một số bệnh về suy dinh dưỡng thấp còi.

- Nếu là Lan em sẽ gọi em gái dậy sớm để ăn bữa sáng và động viên em ăn hết phần ăn bữa trưa và tối

Luyện tập, vận dụng 2 trang 86 SGK Khoa học lớp 4: Em của An đang có dấu hiệu thừa cân béo phì nhưng lại rất thích ăn bánh kẹo và đồ ăn chiên, rán. Nếu là An, em cần làm gì để giúp em của mình phòng tránh bệnh từa cân béo phì?

Trả lời:

Nếu là An em sẽ khuyên em của mình hạn chế ăn bánh kẹo và đồ chiên rán thay vào đó bổ sung các loại thực phẩm chứa chất xơ, cùng em tập thể dục mỗi ngày.

Xem thêm lời giải bài tập Khoa học lớp 4 Cánh diều hay, chi tiết khác:

# data[].attributes.body
- Bức ảnh trên cho thấy: cảnh sông nước mênh mông; cây cối tốt tươi, trù phú và cuộc sống của người dân ở vùng sông nước.

- Những cảnh vật này thể hiện nét đặc trưng của vùng đất Nam Bộ ở Việt Nam.

Khám phá (trang 95, 97)

Câu hỏi trang 95 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Quan sát hình 1, em hãy:

• Chỉ ranh giới của vùng Nam Bộ.

• Cho biết vùng Nam Bộ giáp với vùng nào, quốc gia nào.

Lời giải:

- Vùng Nam Bộ nằm ở phía nam của đất nước

- Vùng Nam Bộ tiếp giáp với:

+ Biển Đông (ở phía đông, nam và tây nam)

+ Cam-pu-chia (ở phía tây).

+ Vùng Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung (ở phía bắc).

Câu hỏi trang 95 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 1, 2, 3, em hãy:

• Chỉ và đọc tên một số núi và vùng đất ngập nước ở vùng Nam Bộ.

• Trình bày đặc điểm địa hình ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1:

- Một số núi ở vùng Nam Bộ là: núi Chứa Chan; núi Bà Rá; núi Bà Đen.

- Hầu hết các tỉnh thuộc khu vực Tây Nam Bộ đều bị ngập nước vào mùa lũ.

• Yêu cầu số 2: Đặc điểm địa hình

- Khu vực Đông Nam Bộ:

+ Có địa hình cao hơn Tây Nam Bộ.

+ Ở Đông Nam Bộ, đồi thoải lượn sóng và đồng bằng chiếm phần lớn diện tích. Ngoài ra còn có một số núi như: núi Bà Đen, núi Chứa Chan,...

- Khu vực Tây Nam Bộ (còn gọi là Đồng bằng sông Cửu Long):

+ Có địa hình bằng phẳng và thấp, nhiều vùng đất ngập nước như: Đồng Tháp Mười, Kiên Giang, Cà Mau.

+ Vùng ven biển có nhiều bãi đất thấp chịu ảnh hưởng mạnh của biển.

Câu hỏi trang 97 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 1, em hãy:

• Chỉ và đọc tên một số sông lớn ở vùng Nam Bộ.

• Trình bày đặc điểm sông ngòi ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Một số sông lớn ở vùng Nam Bộ là: sông Sài Gòn; sông Đồng Nai; sông Tiền; sông Hậu; sông Vàm Cỏ Đông; sông Vàm Cỏ Tây,…

• Yêu cầu số 2: Đặc điểm sông ngòi ở Nam Bộ

- Khu vực Đông Nam Bộ:

+ Có ít sông ngòi hơn Tây Nam Bộ. Sông Đồng Nai là sông lớn nhất ở Đông Nam Bộ.

+ Ở Đông Nam Bộ có nhiều hồ lớn được xây dựng để cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt như: hồ Dầu Tiếng, hồ Trị An,...

- Khu vực Tây Nam Bộ:

+ Có hai sông lớn là sông Tiền và sông Hậu (đoạn hạ lưu của sông Mê Công). Do hai sông này đổ ra biển bằng chín cửa nên có tên là sông Cửu Long (chín con rồng).

+ Ở Tây Nam Bộ, người dân đào nhiều kênh rạch nối các sông với nhau, làm cho nơi đây có mạng lưới sông ngòi, kênh rạch chằng chịt.

Câu hỏi trang 97 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin, em hãy trình bày đặc điểm đất ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

- Vùng Nam Bộ có nhiều loại đất khác nhau:

+ Ở Đông Nam Bộ chủ yếu là đất đỏ badan và đất xám.

+ Ở Tây Nam Bộ có ba loại đất chính là đất phù sa, đất phèn và đất mặn.

Câu hỏi trang 97 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 4, 5, em hãy nêu ảnh hưởng của môi trường thiên nhiên đến sản xuất và sinh hoạt của người dân ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

- Thuận lợi:

+ Vùng đất đỏ badan và đất xám ở Đông Nam Bộ thuận lợi để trồng các loại cây công nghiệp lâu năm (cao su, điều, hồ tiêu, cà phê,...). Đất phù sa ở Tây Nam Bộ thuận lợi cho trồng lúa, cây ăn quả.

+ Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch và vùng biển rộng thuận lợi cho giao thông đường thuỷ, khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, du lịch.

+ Vùng thềm lục địa có nhiều dầu mỏ và khí đốt là điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp dầu khí.

- Khó khăn:

+ Mùa khô kéo dài đã gây ra tình trạng thiếu nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

+ Vào mùa khô, nước biển lấn sâu vào đất liền thông qua các sông ngòi, kênh rạch khiến cho độ mặn của nước và đất tăng lên.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 98

Luyện tập (trang 98)

Luyện tập 1 trang 98 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Trò chơi "Ai nhanh hơn?": Dựa vào bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam, hãy viết tên các sông của vùng Nam Bộ.

Lời giải:

- Một số sông lớn ở vùng Nam Bộ là: sông Sài Gòn; sông Đồng Nai; sông Tiền; sông Hậu; sông Vàm Cỏ Đông; sông Vàm Cỏ Tây,…

Luyện tập 2 trang 98 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy lập bảng để phân biệt đặc điểm địa hình hoặc đất ở Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ theo gợi ý dưới đây.

Lời giải:

Đặc điểm

thiên nhiên

Đông Nam Bộ

Tây Nam Bộ

Địa hình

- Địa hình cao hơn Tây Nam Bộ.

- Đồi thoải lượn sóng và đồng bằng chiếm phần lớn diện tích.

- Có một số núi như: núi Bà Đen, núi Chứa Chan,...

- Địa hình bằng phẳng và thấp, nhiều vùng đất ngập nước như: Đồng Tháp Mười, Kiên Giang, Cà Mau.

- ùng ven biển có nhiều bãi đất thấp chịu ảnh hưởng mạnh của biển.

Đất

- Chủ yếu là đất đỏ badan và đất xám.

- Có ba loại đất chính là đất phù sa, đất phèn và đất mặn.

Luyện tập 3 trang 98 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Nêu những ví dụ cho thấy ảnh hưởng của môi trường tự nhiên đến sản xuất và sinh hoạt của người dân ở vùng Nam Bộ.

Lời giải:

- Một số ví dụ:

+ Vùng đất đỏ badan và đất xám ở Đông Nam Bộ thuận lợi để trồng các loại cây công nghiệp lâu năm (cao su, điều, hồ tiêu, cà phê,...).

+ Đất phù sa ở Tây Nam Bộ thuận lợi cho trồng lúa, cây ăn quả.

+ Mạng lưới sông ngòi, kênh rạch và vùng biển rộng ở Nam Bộ thuận lợi cho giao thông đường thuỷ, khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, du lịch.

+ Tại nhiều tỉnh thuộc khu vực Tây Nam Bộ, vào mùa khô, nước biển lấn sâu vào đất liền, khiến cho đất bị nhiễm mặn, gây thiệt hại lớn đối với sản xuất nông nghiệp.

Vận dụng (trang 98)

Vận dụng trang 98 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Lựa chọn một trong hai nhiệm vụ dưới đây.

Nhiệm vụ 1. Hiện tượng nước, đất bị nhiễm mặn ngày càng ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và sản xuất của người dân ở vùng Nam Bộ. Em có đề xuất gì để khắc phục tình trạng trên?

Nhiệm vụ 2. Vẽ, viết hoặc sưu tầm thông điệp về sử dụng tiết kiệm, hợp lí nguồn nước ngọt rồi chia sẻ với các bạn và những người xung quanh.

Lời giải:

(*) Lựa chọn: thực hiện nhiệm vụ 2

# data[].attributes.body
được một nền văn hóa với những nét đặc sắc riêng. Hãy giới thiệu về một nét văn hóa hoặc một nhân vật lịch sử của vùng Tây Nguyên mà em biết.

Lời giải:

- Giới thiệu một số nét văn hóa tiêu biểu của vùng Tây Nguyên:

+ Đồng bào Tây Nguyên thường ở trong những ngôi nhà sàn làm bằng các vật liệu truyền thống như: gỗ, tre, nứa, lá...

+ Trang phục truyền thống của đồng bào Tây Nguyên được may bằng vải thổ cẩm, trang trí các loại hoa văn màu sắc sặc sỡ.

+ Ở Tây Nguyên, có nhiều lễ hội đặc sắc, tiêu biểu như: lễ hội Cồng chiêng, lễ hội Đua voi, lễ Tạ ơn cha mẹ,…

# data[].attributes.body
- Chủ nhân của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên: là cư dân của nhiều dân tộc, như: Ba Na, Giẻ Triêng, Xơ Đăng, Rơ Măm, Mnông, Cơ Ho, Mạ, Brâu, Ê Đê, Gia Rai, Chu Ru…

- Vai trò của cồng chiêng trong đời sống tinh thần của đồng bào:

+ Cồng chiêng gắn liền với đời sống tinh thần của người Tây Nguyên từ lúc sinh ra đến khi qua đời.

+ Cồng chiêng vừa là một loại nhạc cụ vừa là một vật thiêng không thể thiếu trong lễ hội và cuộc sống hằng ngày của đồng bào Tây Nguyên.

+ Đồng bào Tây Nguyên sử dụng cồng chiêng trong các hoạt động vui chơi, giải trí hoặc đón tiếp khách, thể hiện sự giàu có của chủ nhà.

+ Cồng chiêng cũng được sử dụng trong các nghi lễ như: lễ Cắt rốn của trẻ sơ sinh, lễ Trưởng thành, lễ Tiễn linh hồn người chết, lễ Mừng lúa mới, lễ Xuống đồng,..

Khám phá (trang 92, 93, 94)

Câu hỏi trang 92 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Kể tên một số dân tộc là chủ nhân của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên.

Lời giải:

- Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên trải dài ở các tỉnh Tây Nguyên.

- Chủ nhân của không gian văn hóa này là cư dân của nhiều dân tộc, như: Ba Na, Giẻ Triêng, Xơ Đăng, Rơ Măm, Mnông, Cơ Ho, Mạ, Brâu, Ê Đê, Gia Rai, Chu Ru….

Câu hỏi trang 93 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Cồng chiêng có vai trò như thế nào trong đời sống tinh thần của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên?

Lời giải:

- Vai trò của cồng chiêng:

+ Cồng chiêng gắn liền với đời sống tinh thần của người Tây Nguyên từ lúc sinh ra đến khi qua đời.

+ Cồng chiêng vừa là một loại nhạc cụ vừa là một vật thiêng không thể thiếu trong lễ hội và cuộc sống hằng ngày của đồng bào Tây Nguyên.

+ Đồng bào Tây Nguyên sử dụng cồng chiêng trong các hoạt động vui chơi, giải trí hoặc đón tiếp khách, thể hiện sự giàu có của chủ nhà.

+ Cồng chiêng cũng được sử dụng trong các nghi lễ như: lễ Cắt rốn của trẻ sơ sinh, lễ Trưởng thành, lễ Tiễn linh hồn người chết, lễ Mừng lúa mới, lễ Xuống đồng,..

Câu hỏi trang 94 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy mô tả những nét chính của lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên và nêu nhận xét.

Lời giải:

- Nét chính trong lễ hội Cồng chiêng:

+ Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên được tổ chức từ tháng 3 đến tháng 12 (dương lịch) hằng năm, luân phiên ở nằm tỉnh thuộc Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên với phần lễ và phần hội.

+ Mở đầu phần lễ, mọi người sẽ cùng nghe lịch sử và một số phong tục văn hóa của người dân nơi đây. Tiếp đó là hoạt động tái hiện lại các nghi lễ truyền thống của các dân tộc Tây Nguyên như: lễ cúng Cơn mưa đầu mùa, lễ Mừng lúa mới, lễ Mừng nhà rông mới,...

+ Đến phần hội, mọi người cùng nhau hòa mình trong các điệu múa và trò chơi dân gian đặc sắc như: hát dân ca, diễn xướng sử thi Tây Nguyên,...

- Nhận xét: lễ hội cồng chiêng là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc vùng Tây Nguyên. Việc tổ chức và duy trì lễ hội này góp phần thúc đẩy sự giao lưu văn hóa, tăng thêm sự đoàn kết giữa các dân tộc ở Tây Nguyên.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 94

Luyện tập (trang 94)

Luyện tập 1 trang 94 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Kể tên những lễ hội của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có sử dụng cồng, chiêng.

Lời giải:

- Một số lễ hội của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên có sử dụng cồng, chiêng là:

+ Lễ cúng Cơn mưa đầu mùa;

+ Lễ Mừng lúa mới;

+ Lễ Mừng nhà rông mới;

+ Lễ trưởng thành,…

Luyện tập 2 trang 94 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Tóm tắt những nét cơ bản của lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên.

Lời giải:

- Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên được tổ chức từ tháng 3 đến tháng 12 (dương lịch) hằng năm, luân phiên ở nằm tỉnh thuộc Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên với phần lễ và phần hội.

- Mở đầu phần lễ, mọi người sẽ cùng nghe lịch sử và một số phong tục văn hóa của người dân nơi đây. Tiếp đó là hoạt động tái hiện lại các nghi lễ truyền thống của các dân tộc như: lễ cúng Cơn mưa đầu mùa, lễ Mừng lúa mới, lễ Mừng nhà rông mới,...

- Đến phần hội, mọi người cùng nhau hòa mình trong các điệu múa và trò chơi dân gian đặc sắc như: hát dân ca, diễn xướng sử thi Tây Nguyên,...

Vận dụng (trang 94)

Vận dụng trang 94 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Lựa chọn một trong hai nhiệm vụ dưới đây:

Nhiệm vụ 1. Sưu tầm tranh, ảnh về lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên để giới thiệu những giá trị đặc sắc của lễ hội này.

Nhiệm vụ 2. Em cần làm gì để giữ gìn và phát huy các giá trị của lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên?

Lời giải:

(*) Lựa chọn: thực hiện nhiệm vụ 1

# data[].attributes.body
Tên các nhóm thực phẩm cần thiết cho trẻ 6 - 11 tuổi trong một ngày:

+ Ngũ cốc, khoai củ và sản phẩm chế biến.

+ Rau lá, rau củ, quả.

+ Trái cây hoặc quả chín.

+ Thịt, thủy sản, hải sản, trứng, hạt giàu đạm.

+ Sữa và các sản phẩm chế biến.

+ Dầu, mỡ.

+ Đường hoặc đồ ngọt.

+ Muối

- Trong đó, muối nên ăn hạn chế; dầu, mỡ, đường, đồ ngọt nên ăn ít.

Giải Khoa học lớp 4 trang 79

Câu hỏi quan sát 1 trang 79 SGK Khoa học lớp 4: Các thức ăn trong bữa ăn ở hình 5 và 6:

- Được chế biến từ những thực phẩm nào?

- Cung cấp những nhóm chất dinh dưỡng nào?

Trả lời:

Các thức ăn trong bữa ăn ở hình 5 và 6 được chế biến từ những thực phẩm và cung cấp những nhóm chất dinh dưỡng:

- Hình 5:

+ Bánh hăm – bơ – gơ: chế biến từ bột mì, thịt bò, cà chua và rau xà lách; cung cấp tinh bột, chất đạm, chất béo, vi – ta – min.

+ Nước ngọt: chế biến từ nước và đường; cung cấp nước; đường.

- Hình 6:

+ Cơm: chế biến từ gạo, cung cấp tinh bột.

+ Trứng luộc: chế biến từ trứng, cung cấp chất đạm.

+ Tôm rim thịt: chế biến từ thịt, tôm; cung cấp chất đạm, chất béo.

+ Đậu luộc: chế biến từ quả đậu; cung cấp chất đạm, vi - ta - min và chất khoáng.

+ Canh rau thịt bằm: chế biến từ rau, thịt; cung cấp chất đạm, vi – ta – min, chất khoáng và nước.

+ Cam: cung cấp vi – ta – min, chất khoáng

+ Nước lọc: cung cấp nước.

Câu hỏi quan sát 2 trang 79 SGK Khoa học lớp 4: Chế độ dinh dưỡng ở bữa ăn nào trong hình 5 và 6 là cân bằng, lành mạnh? Vì sao?

Trả lời:

Chế độ dinh dưỡng ở bữa ăn nào trong hình 6 là cân bằng, lành mạnh vì: Cung cấp đa dạng, cân đối nhiều nhóm chất dinh dưỡng.

Câu hỏi trang 79 SGK Khoa học lớp 4: Nêu thực đơn một bữa ăn ở nhà hoặc ở trường và nhận xét chế độ ăn uống trong bữa ăn đó đã cân bằng, lành mạnh chưa? Vì sao?

Trả lời:

- Thực đơn bữa ăn ở nhà gồm: Cơm, thịt rang tôm, đậu sốt cà chua, canh rau cả thịt bằm, xoài tráng miệng.

- Chế độ ăn uống trong bữa ăn đó đã cân bằng, lành mạnh vì cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 79 SGK Khoa học lớp 4: Em cùng bạn hãy lên thực đơn cho ba ngày theo gợi ý dưới đây.

Trả lời:

Bữa ăn

Ngày 1

Ngày 2

Ngày 3

Sáng

Bánh bao, sữa tươi

Miến ngan, nước ấm

Bún chả, nước ấm

Trưa

Cơm, thịt gà rang, canh bầu nấu tôm, dưa lê tráng miệng

Cơm, canh xương nấu bí đỏ, thịt lợn luộc, rau muống xào, cam tráng miệng.

Cơm, cá rán, canh chua, sườn xào chua ngọt, dưa hấu tráng miệng.

Tối

Cơm, thịt bò xào nấm đùi gà, canh chua cá quả, bưởi tráng miệng

Thịt lợn kho tàu, súp lơ luộc, canh rau cải thịt bằm, na tráng miệng

Thịt gà rang, đậu cô ve luộc, canh bí nấu tôm, dưa lê tráng miệng.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 79 SGK Khoa học lớp 4: Chia sẻ thực đơn giữa các nhóm. Nhận xét chế độ ăn uống được thể hiện trong thực đơn của nhóm nào là cân bằng, lành mạnh.

Trả lời:

Các nhóm lần lượt chia sẻ thực đơn và đưa ra nhận xét.

# data[].attributes.body
Học sinh trả lời theo ý thích. Ví dụ:

- Món ăn em yêu thích là: Tôm rang.

- Nếu em thường xuyên ăn những món ăn mà mình thích, em sẽ bị mất cân đối về dinh dưỡng.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Sự cần thiết phải ăn phối hợp nhiều loại thức ăn

Câu hỏi quan sát trang 75 SGK Khoa học lớp 4: Dựa vào thông tin trong bảng dưới đây, nêu ví dụ về các thức ăn khác nhau thì cung cấp cho cơ thể năng lượng và các chất dinh dưỡng khác nhau.

Trả lời:

Ví dụ:

- 100g gạo tẻ sẽ cung cấp 344 kcal, 76g chất đường bột, 8g chất đạm, 1g chất béo, ít hơn 1g can-xi.

- 100g súp lơ xanh sẽ cung cấp 26 kcal, 3g chất bột đường, 3g chất đạm, ít hơn 1g chất béo, ít hơn 1g can-xi và ít hơn 1g vi-ta-min C.

Giải Khoa học lớp 4 trang 76

Câu hỏi trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì có đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể hay không? Từ đó, cho biết vì sao chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn?

Trả lời:

- Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì sẽ không đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

- Chúng ta cần ăn nhiều loại thức ăn vì: Những loại thức ăn khác nhau chứa các chất dinh dưỡng và năng lượng ở mức độ khác nhau. Cần ăn kết hợp nhiều loại thức ăn để cung cấp đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

Câu hỏi quan sát trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Trình bày về sự cần thiết phải ăn đủ rau và hoa quả mỗi ngày.

Trả lời:

Ăn rau củ quả mỗi ngày sẽ giúp:

- Cung cấp vi-ta-min như A, B1, C.. giúp cho mắt, thần kinh, da, răng, lợi,… khỏe mạnh.

- Cung cấp chất khoáng như can-xi giúp xương chắc khỏe.

- Cung cấp chất xơ giúp nhanh no và phòng tránh táo bón.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Sử dụng một trong các cụm từ dưới đây để nói với bạn về việc ăn rau và ăn hoa quả của em.

Trả lời:

Học sinh tự trình bày theo bản thân. Ví dụ:

- Tớ ăn rau xanh mỗi ngày như: Súp lơ, cải bắp, bí xanh…

- Hầu hết các ngày tớ ăn hoa quả.

- Một số ngày tớ ăn chuối chín.

- Không bao giờ tớ ăn sầu riêng.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Em có cần thay đổi về thói quen ăn uống hằng ngày để cơ thể được cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng không? Vì sao?

Trả lời:

Em có cần thay đổi về thói quen ăn uống hằng ngày để cơ thể được cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng. Vì em hay ăn những món ăn mình thích liên tục thời gian dài mà cơ thể lại cần nhiều loại và nhiều nhóm chất dinh dưỡng để đảm bảo hoạt động sống mỗi ngày. Do đó, cần phải bổ sung, thay đổi đa dạng các loại thức ăn để bổ sung đa dạng chất dinh dưỡng, không nên ăn quá nhiều và thường xuyên một món thức ăn nào đó.

Giải Khoa học lớp 4 trang 77

Câu hỏi quan sát 1 trang 77 SGK Khoa học lớp 4: Dựa vào hình 2, cho biết em cần uống khoảng bao nhiêu lít nước mỗi ngày.

Trả lời:

Em cần uống khoảng 1,5 lít nước mỗi ngày.

Câu hỏi quan sát 2 trang 77 SGK Khoa học lớp 4: Tại sao chúng ta cần phải uống đủ nước mỗi ngày?

Trả lời:

Chúng ta cần phải uống đủ nước mỗi ngày vì:

- Nước giúp tiêu hóa thức ăn, hòa tan một số chất dinh dưỡng.

- Nước giúp vận chuyển chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể.

- Nước giúp làm mát cơ thể khi ra mồ hôi.

- Nước giúp đào thải các chất độc, chất thải, chất cặn bã qua nước tiểu, mồ hôi, phân.

Luyện tập, vận dụng trang 77 SGK Khoa học lớp 4: Theo dõi và cho biết lượng nước em uống hằng ngày đã đủ chưa. Nêu cách xây dựng thói quen uống đủ nước mỗi ngày của em.

Trả lời:

- Lượng nước em uống mỗi ngày đã đủ.

- Thói quen uống đủ nước mỗi ngày của em:

+ Sáng thức dậy: em sẽ uống 1 ly nước ấm khoảng 250ml để giúp cơ thể thải các chất độc tố ra ngoài.

+ 9 giờ sáng: em uống một cốc nước khoảng 250 ml.

+ 11 giờ trưa: em uống 1 cốc nước 150 ml lúc này để giúp hệ tiêu hóa hấp thụ các chất dinh dưỡng một cách tốt hơn.

+ 13 giờ chiều: Em uống 250 ml. Thời điểm này uống nước sẽ giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

+ 15 giờ chiều: Em uống 250 ml vì thời điểm này em sẽ phải tiếp tục học tập, làm việc vào buổi chiều nên việc bổ sung nước vào thời điểm này là rất cần thiết, giúp cung cấp năng lượng cho cơ thể, tạo được cảm giác thoải mái và chấm dứt cơn buồn ngủ hiệu quả.

+ 18 giờ: Uống 1 ly nước 250 ml vào lúc này để mang đến lợi ích cho bữa ăn tối.

+ 22 giờ tối: Em uống một ly nước nhỏ 100 ml để giúp cho quá trình tuần hoàn máu diễn ra tốt hơn, góp phần vào giấc ngủ ngon và Dựa vào hình 4, nêu tên các nhóm thực phẩm cần thiết cho trẻ từ 6-11 tuổi trong mỗ ngày. Trong đó, thực phẩm nào nên ăn hạn chế, thực phẩm nào nên ăn ít?

# data[].attributes.body
Giới thiệu về lí do em được đến thăm lăng Bác: nhà trường tổ chức, bố mẹ/người thân cho đi...

– Cảm xúc khi sắp được đến thăm lăng Bác.

Thân bài:

– Khái quát về chuyến hành trình (nếu có)

– Khái quát về khung cảnh ở lăng Bác:

+ Không gian, quang cảnh bên ngoài.

+ Con đường dẫn vào lăng.

+ Ấn tượng khi bước vào trong lăng, hình ảnh Bác Hồ trong lăng.

+ Em có cảm xúc gì khi nhìn thấy Bác Hồ.

Kết bài:

– Nếu những suy ngẫm của em về chuyến đi.

# data[].attributes.body
Yêu cầu số 1: Một số sông ở vùng Tây Nguyên là: sông Sê San; sông Srê Pôk; sông Ba; sông Đồng Nai,…

• Yêu cầu số 2: Đặc điểm sông ngòi ở vùng Tây Nguyên

- Tây Nguyên là nơi bắt nguồn của nhiều con sông.

- Do chảy qua các vùng có độ cao khác nhau nên sông ở Tây Nguyên nhiều thác ghềnh.

Câu hỏi trang 84 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 7, em hãy:

• Kể tên một số kiểu rừng ở vùng Tây Nguyên.

• Trình bày đặc điểm rừng ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Một số kiểu rừng ở vùng Tây Nguyên: rừng khộp; rừng lá kim; rừng rậm nhiệt đới.

• Yêu cầu số 2: Đặc điểm rừng của Tây Nguyên

- Tây Nguyên là vùng còn có nhiều rừng tự nhiên nhất nước ta. Ở đây có nhiều kiểu rừng, trong đó nhiều nhất là rừng rậm nhiệt đới.

- Hiện nay, diện tích rừng tự nhiên ở Tây Nguyên đã giảm.

Câu hỏi trang 85 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và kết hợp với hiểu biết của bản thân, em hãy:

• Cho biết tại sao rừng có vai trò quan trọng đối với tự nhiên, hoạt động sản xuất và đời sống của người dân ở vùng Tây Nguyên.

• Nêu một số biện pháp bảo vệ rừng ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1:

- Rừng có vai trò rất lớn đối với tự nhiên của vùng Tây Nguyên:

+ Rừng giữ đất, giữ nước, điều hoà khí hậu và hạn chế thiên tai.

+ Rừng là nơi sinh sống của nhiều loài động vật.

- Bên cạnh đó, rừng còn cung cấp gỗ, nguyên liệu, dược liệu cho đời sống và hoạt động sản xuất.

• Yêu cầu số 2: Một số biện pháp bảo vệ rừng ở vùng Tây Nguyên

- Ngăn chặn tình trạng phá rừng;

- Khai thác rừng hợp lí;

- Giao đất, giao rừng cho người dân chăm sóc, bảo vệ:…

# data[].attributes.body
Tên một số anh hùng: N’Trang Lơng, Đinh Núp,…

- Tên một số lễ hội: Lễ trưởng thành của dân tộc Ê-đê; lễ mừng nhà rông mới của dân tộc Giẻ Triêng; lễ hội cồng chiêng,…

- Một số sản phẩm cây công nghiệp: cà phê; hồ tiêu; chè; cao su; điều,…

Khám phá (trang 86, 87, 88, 89)

Câu hỏi trang 86 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và dựa vào bảng 1, em hãy:

• Kể tên một số dân tộc sinh sống ở vùng Tây Nguyên.

• So sánh mật độ dân số ở vùng Tây Nguyên với các vùng khác và nhận xét về sự phân bố dân cư của vùng này.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Một số dân tộc sinh sống ở vùng Tây Nguyên là: Gia Rai, Ê Đê, Ba Na, Mnông, Kinh, Mông, Tày, Thái, Nùng,...

• Yêu cầu số 2:

- Tây Nguyên là vùng thưa dân nhất ở nước ta.

- Dân cư ở Tây Nguyên phân bố không đều.

+ Các đô thị và ven trục giao thông chính có mật độ dân số cao hơn mật độ dân số trung bình của cả vùng.

+ Những huyện vùng cao có mật độ dân số rất thấp, nơi thấp nhất chỉ khoảng 10 người/km2.

Câu hỏi trang 87 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và dựa vào bảng 2, em hãy:

• Kể tên một số cây công nghiệp lâu năm và cho biết cây công nghiệp nào được trồng nhiều nhất ở vùng Tây Nguyên.

• Nêu những thuận lợi và khó khăn trong việc trồng cây công nghiệp lâu năm ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1:

- Một số cây công nghiệp lâu năm ở Tây Nguyên là: cà phê; cao su; điều; chè; hồ tiêu.

- Cây cà phê được trồng nhiều nhất ở Tây Nguyên.

• Yêu cầu số 2:

- Thuận lợi: Tây Nguyên là vùng có diện tích lớn đất đỏ badan với đặc tính tơi xốp, phì nhiêu kết hợp cùng khí hậu thuận lợi cho việc trồng các cây công nghiệp lâu năm.

- Khó khăn: thiếu nước tưới vào mùa khô, thị trường tiêu thụ chưa ổn định...

Câu hỏi trang 88 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và dựa vào bảng 3, em hãy:

• Cho biết gia súc nào được nuôi nhiều ở vùng Tây Nguyên.

• Trình bày hoạt động chăn nuôi gia súc ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Trâu, bò là những loài gia súc được nuôi nhiều ở vùng Tây Nguyên.

• Yêu cầu số 2:

- Vùng Tây Nguyên có nhiều đồng cỏ xanh tốt tạo điều kiện thuận lợi để chăn nuôi gia súc, nhất là trâu, bò.

- Hiện nay, chăn nuôi trâu, bò ở đây đang được phát triển với nhiều hình thức khác nhau như chăn thả tự nhiên và chăn nuôi chuồng trại. Ở đây có những trang trại chăn nuôi bò theo quy mô lớn.

Câu hỏi trang 88 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 2 bài 15, em hãy:

• Tìm và chỉ vị trí một số nhà máy thuỷ điện ở vùng Tây Nguyên và cho biết những nhà máy đó nằm trên các sông nào.

• Trình bày những lợi ích của việc phát triển thuỷ điện ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

• Yêu cầu số 1: Xác định vị trí:

- Các nhà máy thủy điện Sê San 3A, Sê San 3, I-a-ly được xây dựng trên sông Sê San.

- Các nhà máy thủy điện Srê Pôk 3, Đrây H’linh được xây dựng trên sông Srê Pôk

• Yêu cầu số 2: Lợi ích của việc phát triển thuỷ điện ở vùng Tây Nguyên:

- Cung cấp điện cho sản xuất và đời sống của người dân.

- Các hồ thuỷ điện đem lại nguồn nước tưới quan trọng vào mùa khô, là nơi nuôi trồng thuỷ sản và tạo cảnh đẹp để phát triển du lịch.

Câu hỏi trang 89 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 4, em hãy mô tả nhà rông ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

- Mô tả về nhà rông:

+ Ở một số dân tộc, mỗi buôn có một nhà rông với nét riêng về hình dáng và cách trang trí. Nhà rông là ngôi nhà chung lớn nhất của buôn.

+ Nhiều sinh hoạt tập thể của cả buôn được diễn ra ở nhà rông. Theo quan niệm của người dân Tây Nguyên, nhà rông càng to đẹp chứng tỏ buôn càng giàu có, thịnh vượng.

Câu hỏi trang 89 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin, quan sát hình 5, 6 và kết hợp với hiểu biết của bản thân, em hãy kể tên một số lễ hội và hoạt động chính trong lễ hội ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

- Ở vùng Tây Nguyên có nhiều lễ hội đặc sắc, như: lễ hội Cồng chiêng, hội Đua voi, hội Xuân, lễ Mừng lúa mới,...

- Trong lễ hội, người dân thường nhảy múa tập thể với những điệu nhảy vui nhộn cùng với âm thanh trầm hùng.

Câu hỏi trang 90 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Đọc thông tin dưới đây, em có nhận xét gì về các nhân vật lịch sử.

Lời giải:

- Nhận xét: đồng bào các dân tộc Tây Nguyên luôn thể hiện tinh thần yêu nước và đấu tranh anh dũng với nhiều tấm gương tiêu biểu như: N’Trang Lơng, Đinh Núp,...

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 91

Luyện tập (trang 91)

Luyện tập 1 trang 91 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Tây Nguyên có những thuận lợi nào về tự nhiên để trồng cây công nghiệp lâu năm, chăn nuôi gia súc và phát triển thuỷ điện?

Lời giải:

- Tây Nguyên có diện tích lớn đất đỏ badan với đặc tính tơi xốp, phì nhiêu kết hợp với khí hậu thuận lợi cho việc trồng các cây công nghiệp lâu năm.

- Vùng Tây Nguyên có nhiều đồng cỏ xanh tốt tạo điều kiện thuận lợi để chăn nuôi gia súc, nhất là trâu, bò.

- Sông ở vùng Tây Nguyên có nhiều thác ghềnh là điều kiện thuận lợi để phát triển thủy điện.

Luyện tập 2 trang 91 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Hãy vẽ vào vở sơ đồ thể hiện những nét chính về văn hóa của các dân tộc ở vùng Tây Nguyên.

Lời giải:

Luyện tập 3 trang 91 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Em hãy nêu những hành động thể hiện tinh thần yêu nước, đấu tranh bất khuất, kiên cường của người dân Tây Nguyên.

Lời giải:

- Những hành động thể hiện tinh thần yêu nước, đấu tranh bất khuất, kiên cường của người dân Tây Nguyên.

+ N'Trang Lơng lãnh đạo đồng bào các dân tộc Mnông, Ê Đê, Xtiêng, Mạ,.... nổi dậy khởi nghĩa, chống lại ách xâm lược của thực dân Pháp.

+ Đinh Núp dùng nỏ phục kích, bắn chảy máu lính Pháp; lãnh đạo nhân dân các buôn làng tham gia các tổ du kích, xây dựng làng chiến đấu và chống lại sự càn quét của thực dân Pháp.

Vận dụng (trang 91)

Vận dụng 1 trang 91 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Em hãy tìm hiểu và giới thiệu về hoạt động sản xuất cà phê ở Tây Nguyên (điều kiện, nơi trồng nhiều cà phê, các sản phẩm cà phê nổi tiếng trong và ngoài nước,...).

Lời giải:

(*) Tham khảo:

- Tây Nguyên có nhiều điều kiện thuận lợi về địa hình, khí hậu, thổ nhưỡng,... phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây cà phê.

- Ở Tây Nguyên, cây cà phê được trồng nhiều tại: Gia Lai; Đăk Lăk; Đăk Nông...

- Cà phê là một trong những sản phẩm chủ lực trong cơ cấu kinh tế của vùng, ảnh hưởng trực tiếp tới thu nhập của người dân.

- Một số sản phẩm cà phê nổi tiếng nổi tiếng trong và ngoài nước là:

+ Cà phê Arabica (hay còn gọi là cà phê chè) được trồng nhiều tại tỉnh Lâm Đồng.

+ Cà phê Robusta (hay còn gọi là cà phê vối), được trồng nhiều tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk,…

+ Cà phê Cherry (hay còn gọi là cà phê mít), được trồng nhiều tại tỉnh Lâm Đồng.

+ Cà phê Moka Tây Nguyên, được trồng nhiều tại tỉnh Lâm Đồng.

Vận dụng 2 trang 91 Lịch sử và Địa lí lớp 4: Giới thiệu về một nhân vật lịch sử mà em ấn tượng nhất trong phong trào đấu tranh yêu nước và cách mạng của đồng bào Tây Nguyên.

Lời giải:

(*) Tham khảo: Giới thiệu về anh hùng Đinh Núp

- Đinh Núp là người dân tộc Ba Na, sinh ra và lớn lên ở làng Stơr, K'bang (tỉnh Gia Lai). Đinh Núp mồ côi cha từ nhỏ, 15 tuổi bị bắt đi phu, Núp đã chứng kiến nhiều nỗi bất công, đau khổ của người dân dưới ách cai trị của thực dân Pháp nên sớm nung nấu tinh thần đấu tranh cách mạng.

- Năm Đinh Núp 22 tuổi, trong một lần quân Pháp về bắt phu, dân làng trốn hết vào rừng, một mình Núp ở lại, đứng sau gốc cây, dùng nỏ nhằm thẳng quân Pháp mà bắn. Mũi tên trúng vào một lính Pháp, một dòng máu đỏ chảy ra. Núp đem chuyện đó kể với dân làng. Đây là lần đầu tiên mọi người biết rằng lính Pháp cũng là người chứ không phải “quái vật không thể chết” như tin đồn. Từ đó, Núp đã cùng dân làng đánh Pháp.

- Năm 1955, Đinh Núp là người Tây Nguyên đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

- Tháng 5/1964, nhà nước Cu Ba đã mời anh hùng Núp sang thăm. Tại lần gặp gỡ này, Chủ tịch Cu Ba là Phi-đen Cát-xtơ-rô và anh hùng Núp đã kết nghĩa anh em

# data[].attributes.body
Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì có đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể hay không? Từ đó, cho biết vì sao chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn?

Trả lời:

- Nếu thường xuyên ăn một đến hai loại thức ăn trong thời gian dài thì sẽ không đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

- Chúng ta cần ăn nhiều loại thức ăn vì: Những loại thức ăn khác nhau chứa các chất dinh dưỡng và năng lượng ở mức độ khác nhau. Cần ăn kết hợp nhiều loại thức ăn để cung cấp đủ chất dinh dưỡng và năng lượng cho cơ thể.

Câu hỏi quan sát trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Trình bày về sự cần thiết phải ăn đủ rau và hoa quả mỗi ngày.

Trả lời:

Ăn rau củ quả mỗi ngày sẽ giúp:

- Cung cấp vi-ta-min như A, B1, C.. giúp cho mắt, thần kinh, da, răng, lợi,… khỏe mạnh.

- Cung cấp chất khoáng như can-xi giúp xương chắc khỏe.

- Cung cấp chất xơ giúp nhanh no và phòng tránh táo bón.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Sử dụng một trong các cụm từ dưới đây để nói với bạn về việc ăn rau và ăn hoa quả của em.

Trả lời:

Học sinh tự trình bày theo bản thân. Ví dụ:

- Tớ ăn rau xanh mỗi ngày như: Súp lơ, cải bắp, bí xanh…

- Hầu hết các ngày tớ ăn hoa quả.

- Một số ngày tớ ăn chuối chín.

- Không bao giờ tớ ăn sầu riêng.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 76 SGK Khoa học lớp 4: Em có cần thay đổi về thói quen ăn uống hằng ngày để cơ thể được cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng không? Vì sao?

Trả lời:

Em có cần thay đổi về thói quen ăn uống hằng ngày để cơ thể được cung cấp đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng. Vì em hay ăn những món ăn mình thích liên tục thời gian dài mà cơ thể lại cần nhiều loại và nhiều nhóm chất dinh dưỡng để đảm bảo hoạt động sống mỗi ngày. Do đó, cần phải bổ sung, thay đổi đa dạng các loại thức ăn để bổ sung đa dạng chất dinh dưỡng, không nên ăn quá nhiều và thường xuyên một món thức ăn nào đó.

# data[].attributes.body
PHIẾU ĐỌC SÁCH

Ngày đọc: 05/03/2023

Tên bài thơ hoặc chủ đề bài ca dao: Lòng biết ơn

Điều em ấn tượng: Tác giả đã thể hiện lòng biết ơn với cuộc đời vì đã cho con người thêm một ngày để được sống, được làm những điều nhỏ bé.

Mức độ yêu thích: 5 sao

Xin cảm ơn buổi sớm mai thức dậy

Ta có thêm một ngày mới để yêu thương.

Xin mang ơn những buổi hoàng hôn vươn

Ta có được bữa cơm gia đình hạnh phúc.

Xin biết ơn giấc mộng đầy cảm xúc

Ta có thể rèn tâm thức được bình yên.

Nếu một mai ra đi trong an nhiên

Ta sẽ mỉm cười với lòng đầy cảm kích.

# data[].attributes.body
Tên thức ăn

Nhóm chất dinh dưỡng có nhiều trong thức ăn

Vai trò của các chất dinh dưỡng có trong thức ăn đối với cơ thể.

Cơm

Chất bột đường

Cung cấp năng lượng

Thịt lợn rang với tôm

Chất đạm, chất béo

Cung cấp chất dinh dưỡng và năng lượng

Rau súp lơ

Vi-ta-min và khoáng chất

Cung cấp chất xơ, vi – ta – min và khoáng chất cho cơ thể

# data[].attributes.body
1- Mùa khô ở Pleiku kéo dài từ tháng 11 đến hết tháng 4 năm sau. Trong các tháng mùa khô:

+ Nhiệt độ dao động trong khoảng từ 19 - 24 oC.

+ Lượng mưa thấp, dao động trong khoảng từ 3 - 97 mm.

- Mùa mưa ở Pleiku kéo dài từ tháng 5 đến hết tháng 10. Trong các tháng mùa mưa:

+ Nhiệt độ dao động trong khoảng từ 12 - 24 oC.

+ Lượng mưa thấp, dao động trong khoảng từ 181 - 493 mm.

2- Mùa mưa thường có những ngày mưa dầm kéo dài, thậm chí mưa cả tuần, nước tràn khắp nơi.

- Mùa khô, trời nắng gay gắt, đất khô khốc, vụn bở.

# data[].attributes.body
1- Các hình 1, 2 gợi cho em biết thiên nhiên vùng Tây Nguyên mang nét hoang sơ, hùng vĩ của những cánh rừng lớn, trải dài tít tắp nhưng cũng rất đẹp và thơ mộng.

Xác định vị trí của vùng Tây Nguyên trên lược đồ.

- Kể tên các vùng và quốc gia tiếp giáp với vùng Tây Nguyên.

2

-Cao nguyên Kon Tum có độ cao trung bình khoảng 500 m

- Cao nguyên Pleiku có độ cao trung bình khoảng 800 m

- Cao nguyên Đắk Lắk có độ cao trung bình khoảng 500 m

- Cao nguyên Mơ Nông có độ cao trung bình khoảng 800 m

- Cao nguyên Lâm Viên có độ cao trung bình khoảng 1500 m

- Cao nguyên Di Linh có độ cao trung bình khoảng 1000 m

# data[].attributes.body
a. Câu chuyện về những người lính cứu hỏa.

b.

-  Câu chuyện về ba người chiến sĩ anh hùng, đó là trung tá Đặng Anh Quân (đội trưởng), trung úy Đỗ Đức Việt và binh nhì Nguyễn Đình Phúc.

- Họ đã giải cứu, hướng dẫn 8 người thoát khỏi đám cháy tại quán karaoke ra ngoài an toàn, ba người lính cứu hỏa quay lại bên trong hiện trường nhằm tìm kiếm những nạn nhân mắc kẹt khác, song số phận nghiệt ngã, các anh đã không bao giờ quay ra.

- Nhờ việc làm vĩ đại của ba người chiến sỹ mà người dân đã được cứu sống.

- Các anh đã hết lòng với nhiệm vụ, an toàn của người dân mà không màng đến bản thân. Sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình để bảo vệ mọi người.

- Em vô cùng cảm phục những người lính cứu hoả. Nghề cứu hoả đòi hỏi tinh thần sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để cứu người, cứu tài sản. Các anh lính cứu hoả đã nêu cao tinh thần của người chiến sĩ công an nhân dân: Vì dân phục vụ.

# data[].attributes.body
Câu 1 trang 46 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2: Chuẩn bị.

a. Tìm câu chuyện kể về những tấm gương quên mình để cứu giúp mọi người trong thiên tai, hoả hoạn, dịch bệnh.... (ví dụ: những chiến sĩ dầm mình trong mưa bão để cứu dân, những người lính cứu hoả quả cảm xả thân cứu người, những bác sĩ nêu cao tấm gương y đức trên tuyến đầu chống dịch bệnh,...) hoặc về những người anh hùng đã chiến đấu chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc,... (ví dụ: Hai Bà Trưng, Lý Nam Đế, Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh,...).

b. Xác định nội dung trình bày.

Gợi ý

- Em muốn nói về ai? Người đó đã làm gì? Mục đích của việc làm đó là gì? Em có cảm xúc, suy nghĩ như thế nào về người đó?

- Nói rõ lí do vì sao em có cảm xúc, suy nghĩ như vậy.

Ví dụ: Em vô cùng cảm phục những người lính cứu hoả. Nghề cứu hoả đòi hỏi tinh thần sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để cứu người, cứu tài sản. Các anh lính cứu hoả đã nêu cao tinh thần của người chiến sĩ công an nhân dân: Vì dân phục vụ.

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu,... về nhân vật, sự việc trong câu chuyện.

a. Câu chuyện về những người lính cứu hỏa.

b.

-  Câu chuyện về ba người chiến sĩ anh hùng, đó là trung tá Đặng Anh Quân (đội trưởng), trung úy Đỗ Đức Việt và binh nhì Nguyễn Đình Phúc.

- Họ đã giải cứu, hướng dẫn 8 người thoát khỏi đám cháy tại quán karaoke ra ngoài an toàn, ba người lính cứu hỏa quay lại bên trong hiện trường nhằm tìm kiếm những nạn nhân mắc kẹt khác, song số phận nghiệt ngã, các anh đã không bao giờ quay ra.

- Nhờ việc làm vĩ đại của ba người chiến sỹ mà người dân đã được cứu sống.

- Các anh đã hết lòng với nhiệm vụ, an toàn của người dân mà không màng đến bản thân. Sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình để bảo vệ mọi người.

- Em vô cùng cảm phục những người lính cứu hoả. Nghề cứu hoả đòi hỏi tinh thần sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để cứu người, cứu tài sản. Các anh lính cứu hoả đã nêu cao tinh thần của người chiến sĩ công an nhân dân: Vì dân phục vụ.

- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu,... về nhân vật, sự việc trong câu chuyện.

# data[].attributes.body
Câu hỏi mở đầu trang 72 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên một số thức ăn mà em cho rằng có lợi cho sức khỏe và đưa ra ví dụ về ích lợi của thức ăn đó.

Trả lời:

Một số thức ăn mà em cho rằng có lợi cho sức khỏe:

- Rau cải xanh: Cung cấp nước, chất dinh dưỡng, vi - ta - min và khoáng chất...

- Thịt: Cung cấp chất dinh dưỡng như đạm, chất béo.... Ăn hợp lí lượng thịt giúp cơ thể cao, lớn.

- Cá: Cung cấp chất dinh dưỡng như đạm, chất béo....

- Sữa: Cung cấp các khoáng chất. Uống sữa giúp phát triển xương.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Các nhóm chất dinh dưỡng có trong thức ăn

Câu hỏi quan sát trang 72 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên các nhóm chất dinh dưỡng và một số thức ăn chứa nhiều chất dinh dưỡng đó trong các hình dưới đây.Trả lời:

Các nhóm chất dinh dưỡng và một số thức ăn chứa nhiều chất dinh dưỡng đó:

- Chất bột đường: Cơm, bánh mì, khoai tây, khoai lang...

- Chất đạm: Cá, thịt gà, thịt lợn nạc, thịt bò nạc, đậu phụ, sữa, trứng...

- Chất béo: Dừa, bơ thực vật, quả bơ, đậu phộng, cá hồi, thịt mỡ...

- Chất khoáng: Sữa, trứng, hàu, khoai tây, cá, rau dền đỏ ....

- Vitamin: Sữa, quả gấc, cà rốt, táo, lựu, súp lơ, cá hồi....

QUẢNG

# data[].attributes.body
Một số thức ăn mà em cho rằng có lợi cho sức khỏe:

- Rau cải xanh: Cung cấp nước, chất dinh dưỡng, vi - ta - min và khoáng chất...

- Thịt: Cung cấp chất dinh dưỡng như đạm, chất béo.... Ăn hợp lí lượng thịt giúp cơ thể cao, lớn.

- Cá: Cung cấp chất dinh dưỡng như đạm, chất béo....

- Sữa: Cung cấp các khoáng chất. Uống sữa giúp phát triển xương.

# data[].attributes.body
Yêu cầu số 1: Hội An là điểm đến của nhiều du khách trong nước và quốc tế, vì: nơi đây có nhiều sản phẩm du lịch độc đáo như: “Đêm phố cổ”, “Lễ hội đèn lồng” kết hợp các hoạt động văn hoá truyền thống khác.

- Yêu cầu số 2: Một số biện pháp góp phần bảo tồn và phát huy giá trị Phố cổ Hội An:

+ Tổ chức các lễ hội văn hoá mang đậm nét đặc sắc của địa phương;

+ Du lịch kết hợp bảo vệ môi trường;

+ Bảo tồn, tu bổ, phục dựng các di tích;

+ Tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

# data[].attributes.body
Câu hỏi quan sát 2 trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết các thực phẩm trong những hình dưới đây đươc bảo quản bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Trả lời:

- Hình 16: Dâu được bảo quản bằng cách ngâm đường (làm siro) để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 17: Cá được bảo quản bằng cách ướp đá để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 18: Thực phẩm được bảo quản bằng tủ lạnh (trong thời gian thích hợp) để tránh nhiễm nấm mốc.

- Hình 19: Bánh tráng được mang ra phơi khô ngoài trời nắng để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Luyện tập, vận dụng trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc? Nêu ví dụ.

Trả lời:

Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách: dùng tủ lạnh, phơi khô, ướp muối, ướp đường, hút chân không ….

Ví dụ:

- Các loại rau, thực phẩm sống thường được cho vào tủ lạnh.

- Một số loại cá, thịt được ướp muối.

- Ngô, lạc, đỗ thường được phơi khô.

- Các loại quả như dâu, mơ … được ướp đường.

# data[].attributes.body
1

Vị trí địa lí: phố cổ Hội An là một đô thị nằm ở hạ lưu sông Thu Bồn, thuộc thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam.

2

- Phố cổ Hội An lưu giữ được gần như nguyên vẹn những công trình kiến trúc cổ như: nhà cổ, hội quán người Hoa, Chùa Cầu,...

♦ Nhà cổ:

+ Các nhà cổ ở Hội An được xây dựng từ thế kỉ XVII đến thế kỉ XIX, phổ biến là nhà một tầng hoặc hai tầng, có chiều ngang hẹp và chiều sâu tương đối lớn.

+ Không gian kiến trúc nhà gồm: nơi buôn bán, nơi sinh hoạt và nơi thờ tự.

♦ Hội quán người Hoa

+ Hội quán là nơi sinh hoạt cộng đồng và cũng là nơi thờ các vị thần của người Hoa.

+ Các hội quán ở Hội An được xây dựng trên nền đất rộng, cao ráo, quay mặt về hướng nam và mang đậm phong cách kiến trúc Trung Hoa; tiêu biểu là các hội quán: Phúc Kiến, Quảng Đông, Hải Nam,...

♦ Chùa Cầu

+ Chùa Cầu tương truyền do thương nhân Nhật Bản ở Hội An xây dựng vào khoảng cuối thế kỉ XVI - đầu thế kỉ XVII.

+ Chùa Cầu được làm bằng gỗ,hình vòng cung mái lợp ngói âm dương,hai bên đều có hành lang cho du khách dừng chân ngằm cảnh ,...

# data[].attributes.body
Đặc điểm: nấm rất đa dạng. Nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống rất khác nhau (đất ấm, rơm rạ mục, thức ăn, hoa quả,...).

- Nấm mũ thường có một số bộ phận như mũ nấm, thân nấm và chân nấm.

- Nấm đối với đời sống con người:

+ Ích lợi: Một số nấm được dùng làm thức ăn có hình dáng, màu sắc khác nhau; Nấm men được ứng dụng trong chế biến thực phẩm tạo ra các sản phẩm lên men như bánh mì, rượu, bia,...

+ Tác hại: Một số nấm có hại với đời sống của con người và sinh vật. Trong đó có nhiều nấm gây hỏng thực phẩm như nấm mốc và nấm độc.

Giải Khoa học lớp 4 trang 83

Câu hỏi 2 trang 83 SGK Khoa học 4: Thảo luận và hoàn thành bảng theo gợi ý sau:

STT

Tên nấm

Nơi sống

Ích lợi hoặc tác hại

1

Nấm rơm

Rơm, rạ mục

Làm thức ăn

2

Nấm sò

?

?

3

Nấm tai mèo (mộc nhĩ)

?

?

4

Nấm mốc

?

?

5

Nấm men

?

?

6

Nấm độc đỏ

?

?

Trả lời:

STT

Tên nấm

Nơi sống

Ích lợi hoặc tác hại

1

Nấm rơm

Rơm, rạ mục

Làm thức ăn

2

Nấm sò

Rơm, rạ mục

Làm thức ăn

3

Nấm tai mèo (mộc nhĩ)

Gỗ mục

Làm thức ăn

4

Nấm mốc

Thức ăn lâu ngày, đồ vật

Gây ngộ độc

5

Nấm men

Thức ăn, hoa quả

Chế biến thực phẩm

6

Nấm độc đỏ

Đất ẩm, lá mục

Gây ngộ độc

Câu hỏi 3 trang 83 SGK Khoa học 4: Nêu cách bảo quản phù hợp để tránh nấm mốc cho những thực phẩm ở hình 2.

Trả lời:

Một số cách bảo quản thực phẩm ở hình 2:

a - Bảo quản trong tủ lạnh hoặc ngâm mắm.

b - Bảo quản trong tủ lạnh.

c - Cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

d - Cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

e - Sấy khô, rồi cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

g - Bảo quản nơi thoáng mát.

# data[].attributes.body
Tên bài thơ: Mẹ yêu con

Tác giả: Nguyễn Thuyền

Ngày đọc: 03/03/2023

Hình ảnh thể hiện tình yêu thương: Nguyện cầu xin bình an từ tiên bụt; Mong con mẹ xinh như cánh hoa tươi; Nhưng vì con nguyện lẳng lặng hy sinh,....

Cảm nghĩ của em sau khi đọc bài thơ: Em cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt, vô bờ bến của một người mẹ đơn thân dành cho con.

Mức độ yêu thích: 5 sao

# data[].attributes.body
3 Câu hỏi quan sát 1 trang 69 SGK Khoa học lớp 4: Nêu kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15. Từ đó rút ra cách bảo quản một số thực phẩm tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Chọn hai quả dâu chín như nhau và đặt mỗi quả vào một hộp nhựa A và B.B Kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15:

+ Hình 14: Quả dâu để trong phòng bếp 3 ngày sẽ bị héo, thối còn quả dâu để trong ngăn mát tủ lạnh sau 3 ngày vẫn còn tươi.

+ Hình 15: Sau 7 ngày, bắp ngô tươi sẽ bị mốc, bắp ngô khô thì không bị ảnh hưởng gì.

- Rút ra cách bảo quản một số thực phẩm: bảo quản thực phẩm bằng phơi khô, bảo quản bằng tủ Hình 16: Dâu được bảo quản bằng cách ngâm đường (làm siro) để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 17: Cá được bảo quản bằng cách ướp đá để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 18: Thực phẩm được bảo quản bằng tủ lạnh (trong thời gian thích hợp) để tránh nhiễm nấm mốc.

- Hình 19: Bánh tráng được mang ra phơi khô ngoài trời nắng để tránh bị nhiễm nấm mốc.

# data[].attributes.body
Câu hỏi 1 trang 71 SGK Khoa học lớp 4:

a) Làm một “Bộ sưu tầm nấm” đã được học dựa vào gợi ý dưới đây.

b) Chia sẻ với các bạn “bộ sưu tầm nấm” của em.

Học sinh tự làm bộ sưu tầm nấm của riêng bản thân và chia sẻ cho các bạn cùng lớp.

Câu hỏi 2 trang 71 SGK Khoa học lớp 4: Nêu tên một số thực phẩm được bảo quản bằng những cách dưới đây.

Cách bảo quản thực phẩm

Tên thực phẩm

Làm khô

Thóc, ngô, lạc, đỗ…

Làm lạnh

Rau, tôm, thịt, cá…

Ướp muối

Cá, thịt, rau cải, cà pháo …

Ướp đường

Mơ, me, sấu…

Đóng hộp

Thịt nguội, cá…

Câu hỏi 3 trang 71 SGK Khoa học lớp 4: Nếu là bạn An, em sẽ làm gì trong tình huống dưới đây?

Nếu là An em sẽ bảo em gái không ăn bánh mì này. Vì khi bỏ nguyên phần bị nấm mốc đi vẫn không đảm bảo loại bỏ được hết chất độc, khi ăn vào rất dễ bị ngộ độc.

# data[].attributes.body
Câu hỏi mở đầu trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết để làm bánh mì cần có những nguyên liệu nào.

Để làm bánh mì cần những nguyên liệu: bột mì, men nở, nước ấm, muối, giấm, đường kính, sữa tươi, dầu ăn.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Nấm men dùng trong chế biến thực phẩm

Thực hành, thí nghiệm 1 trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Khám phá ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm bằng những cách sau.

Các cách khám phá ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm:

- Hỏi trực tiếp những người làm bánh.

- Tìm hiểu thông tin trên các trang internet, báo chí.

Thực hành, thí nghiệm 2 trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Chia sẻ kết quả thu thập được.

Em đã biết được những loại nấm men dùng trong chế biến thực phẩm như: nấm men bánh mì, nấm men rượu.

Khi làm bánh, cho nấm men bánh mì vào bột mì, rồi trộn với nước sẽ tạo ra các bọt khí, giúp bột nở ra và làm cho bánh phồng, xốp.

II. Nấm mốc gây hỏng thực phẩm

Giải Khoa học lớp 4 trang 68

Câu hỏi quan sát trang 68 SGK Khoa học lớp 4: Trong những thực phẩm dưới đây, thực phẩm nào bị nhiễm mốc? Vì sao em biết?

Trong những thực phẩm trên, thực phẩm nào bị nhiễm mốc là Hình 6, 7, 12, 13. Vì những thực phẩm đó đã biến dạng, đổi màu.

Câu hỏi 1 trang 69 SGK Khoa học 4: Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta ăn phải những thực phẩm bị nhiễm nấm mốc?

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…hoặc chất độc sẽ tích lũy dần trong cơ thể gây bệnh ung thư.

Câu hỏi 2 trang 69 SGK Khoa học 4: Nêu một số biểu hiện của người bị ngộ độc do ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc.

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…

Luyện tập, vận dụng trang 69 SGK Khoa học 4: Khi bị ngộ độc thực phẩm do nấm mốc, chúng ta cần làm gì?

Khi bị ngộ độc thực phẩm do nấm mốc, chúng ta cần: tự gây nôn để nôn hết thức ăn bị nhiễm khuẩn đã được đưa vào cơ thể. Sau đó, uống Oresol để bù điện giải, rồi chuyển ngay đến cơ sở y tế gần nhất để xử lý kịp thời.

III. Một số cách bảo quản thực phẩm tránh bị nhiễm nấm mốc

Câu hỏi quan sát 1 trang 69 SGK Khoa học lớp 4: Nêu kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15. Từ đó rút ra cách bảo quản một số thực phẩm tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Chọn hai quả dâu chín như nhau và đặt mỗi quả vào một hộp nhựa A và B.

- Đặt hộp A ở trên bàn trong phòng bếp. Đặt hộp B vào ngăn mát tủ lạnh.

- Sau 3 ngày, quan sát quả dâu tây trong mỗi hộp. Kết quả như sau:

- Chuẩn bị một bắp ngô tươi A và một bắp ngô đã phơi khô B. Đặt mỗi bắp ngô vào một hộp nhựa.

- Để hai hộp đựng bắp ngô ở trong phòng bếp.

- Sau 7 ngày quan sát thấy kết quả như sau:

- Kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15:

+ Hình 14: Quả dâu để trong phòng bếp 3 ngày sẽ bị héo, thối còn quả dâu để trong ngăn mát tủ lạnh sau 3 ngày vẫn còn tươi.

+ Hình 15: Sau 7 ngày, bắp ngô tươi sẽ bị mốc, bắp ngô khô thì không bị ảnh hưởng gì.

- Rút ra cách bảo quản một số thực phẩm: bảo quản thực phẩm bằng phơi khô, bảo quản bằng tủ lạnh.

Câu hỏi quan sát 2 trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết các thực phẩm trong những hình dưới đây đươc bảo quản bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 16: Dâu được bảo quản bằng cách ngâm đường (làm siro) để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 17: Cá được bảo quản bằng cách ướp đá để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 18: Thực phẩm được bảo quản bằng tủ lạnh (trong thời gian thích hợp) để tránh nhiễm nấm mốc.

- Hình 19: Bánh tráng được mang ra phơi khô ngoài trời nắng để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Luyện tập, vận dụng trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc? Nêu ví dụ.

Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách: dùng tủ lạnh, phơi khô, ướp muối, ướp đường, hút chân không ….

Ví dụ:

- Các loại rau, thực phẩm sống thường được cho vào tủ lạnh.

- Một số loại cá, thịt được ướp muối.

- Ngô, lạc, đỗ thường được phơi khô.

- Các loại quả như dâu, mơ … được ướp đường.

# data[].attributes.body
Khởi động (trang 77)

Câu hỏi trang 77 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Quần thể di tích Cố đô Huế là Di sản văn hoá thế giới đầu tiên của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Hãy chia sẻ những điều em biết về di sản này.

- Chia sẻ hiểu biết về Quần thể di tích Cố đô Huế:

+ Cố đô Huế từng là Kinh đô của Việt Nam dưới thời Nguyễn.

+ Hiện nay, quần thể di tích Cố đô Huế thuộc địa phận thành phố Huế và một số vùng phụ cận của tỉnh Thừa Thiên Huế.

+ Cố đô Huế có nhiều công trình kiến trúc cổ kính như: chùa Thiên Mụ, lăng tầm của các vị vua triều Nguyễn, đặc biệt là Kinh thành Huế.

Khám phá (trang 77, 80)

1. Vẻ đẹp của Cố đô Huế

Câu hỏi 1 trang 77 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Quan sát lược đồ hình 2, em hãy xác định vị trí địa lí của Cố đô Huế.

- Vị trí địa lí: Quần thể di tích Cố đô Huế thuộc địa phận thành phố Huế và một số vùng phụ cận của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Câu hỏi 2 trang 77 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy mô tả vẻ đẹp của Cố đô Huế.

- Cảnh quan thiên nhiên Cố đô Huế được tô điểm bởi vẻ đẹp của dòng sông Hương uốn lượn quanh kinh thành. Núi Ngự Bình nằm cạnh sông Hương, mang vẻ đẹp hùng vĩ mà nên thơ với bốn mùa thông reo, chim hót.

- Cố đô Huế có nhiều công trình kiến trúc cổ kính như: chùa Thiên Mụ, lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn, đặc biệt là Kinh thành Huế. Kinh thành gồm ba vòng thành: Kinh thành, Hoàng thành và Tử cấm thành, có sự kết hợp hài hoà giữa kiến trúc phương Đông và phương Tây.

2. Kể chuyện lịch sử Cố đô Huế

Câu hỏi 1 trang 79 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin, hãy cho biết Kinh thành Huế được xây dựng vào triều đại nào?

- Kinh thành Huế được xây dựng từ thời :nhà Nguyễn.

Câu hỏi 2 trang 79 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hãy kể một câu chuyện lịch sử có liên quan đến Cố đô Huế mà em yêu thích.

- Câu chuyện: Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Huế

+ Hoà trong không khí Cách mạng tháng Tám của cả nước, tại Huế, ngày 23/8/1945, nhân dân đã giành được chính quyền.

+ Chiều 30/8/1945, trước cổng Ngọ Môn, hàng vạn người dân xứ Huế chứng kiến giây phút lịch sử: Vua Bảo Đại đọc chiếu thoái vị và trao lại ấn, kiếm cho chính quyền cách mạng. Trên kì đài, cờ đỏ sao vàng tung bay giữa những tiếng hô vang “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà muôn năm!”. Sự kiện này đánh dấu sự thắng lợi trọn vẹn của Cách mạng tháng Tám trên đất Cố đô.

3. Bảo tồn và giữ gìn giá trị Cố đô Huế

Câu hỏi trang 80 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 7, em hãy cho biết cần làm gì để bảo tồn và giữ gìn giá trị của Cố đô Huế?

Lời giải:Huế, chúng ta cần:

+ Tu bổ, phục dựng các di tích;

+ Tuyên truyền về những giá trị văn hoá của vùng đất Cố đô;

+ Tích cực quảng bá những nét đẹp, giá trị văn hóa – lịch sử của Cố đô Huế tới du khách trong và ngoài nước.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Luyện tập (trang 80)

Luyện tập 1 trang 80 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Vì sao Cố đô Huế là nơi thu hút nhiều khách du lịch?

- Cố đô Huế chứa đựng nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc. Vì thế, nơi đây thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, tìm hiểu.

Luyện tập 2 trang 80 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hoàn thiện những nội dung (theo gợi ý dưới đây) vào vở về những việc nên làm hoặc không nên làm để bảo tồn và phát huy giá trị của Cố đô Huế.

- Nên:

+ Thực hiện đúng nội quy khi tham quan di tích.

+ Tu bổ, phục dựng các di tích;

+ Tuyên truyền về những nét đẹp, giá trị văn hoá - lịch sử của vùng đất Cố đô;

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Không nên:

+ Vứt rác bừa bãi.

+ Vi phạm nội quy khi tham quan.

+ Xâm phạm di tích (ví dụ: viết/ vẽ bậy tại khu di tích).

+ Phá hoại cảnh quan tại khu di tích.

Vận dụng (trang 80)

Vận dụng trang 80 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lựa chọn và thực hiện một trong hai nhiệm vụ sau.

1. Thiết kế một tấm áp phích nhằm tuyên truyền mọi người bảo vệ di tích Cố đô Huế.

2. Đóng vai hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu về một cảnh quan thiên nhiên hoặc một di tích trong Quần thể di tích Cố đô Huế.

:(*) Lựa chọn: thực hiện nhiệm vụ 2

Giới thiệu về Chùa Thiên Mụ

- Chùa Thiên Mụ, còn được gọi là chùa Linh Mụ, được chúa Nguyễn Hoàng cho xây dựng vào năm 1601. Chùa nằm bên bờ Bắc sông Hương thuộc địa phận xã Hương Long, cách trung tâm thành phố Huế 5 km.

- Hai công trình kiến trúc chính của chùa là Tháp Phước Duyên và Điện Đại Hùng.

+ Tháp Phước Duyên hình bát giác cao 7 tầng, 21m, mỗi tầng thờ một đức Như Lai, tầng cao nhất thờ Đức Thế Tôn;

+ Điện Đại Hùng là ngôi điện chính trong chùa, có kiến trúc nguy nga đồ sộ; ngoài bức tượng Phật bằng đồng trong điện còn có vô số tượng và một khánh đồng đúc năm 1677; một bức hoành phi bằng gỗ được sơn son thếp vàng do tự tay chúa Nguyễn Phúc Chu đề tặng năm 1714.

- Từ ngày xây dựng cho đến nay ngôi chùa đã được trùng tu 8 lần. Qua những lần trùng tu, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ đẹp uy nghiêm, huy hoàng, tráng lệ.

- Năm 1996, Bộ Văn hóa và Thông tin đã công nhận Chùa Thiên Mụ là di tích cấp quốc gia.

# data[].attributes.body
Khi bị ngộ độc thực phẩm do nấm mốc, chúng ta cần: tự gây nôn để nôn hết thức ăn bị nhiễm khuẩn đã được đưa vào cơ thể. Sau đó, uống Oresol để bù điện giải, rồi chuyển ngay đến cơ sở y tế gần nhất để xử lý kịp thời

# data[].attributes.body
Để bảo tồn và giữ gìn giá trị của Cố đô Huế, chúng ta cần:

+ Tu bổ, phục dựng các di tích;

+ Tuyên truyền về những giá trị văn hoá của vùng đất Cố đô;

+ Tích cực quảng bá những nét đẹp, giá trị văn hóa – lịch sử của Cố đô Huế tới du khách trong và ngoài nước.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Cố đô Huế chứa đựng nhiều giá trị lịch sử - văn hóa đặc sắc. Vì thế, nơi đây thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế tới tham quan, tìm hiểu.

# data[].attributes.body
Mở đầu

Em thấy thú vị nhất là một số nấm được dùng làm thức ăn có hình dáng, màu sắc khác nhau. Lại có một số nấm có hại với đời sống của con người và sinh vật, trong đó có nhiều nấm gây hỏng thực vật và nấm độc.

1

- Đặc điểm: nấm rất đa dạng. Nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống rất khác nhau (đất ấm, rơm rạ mục, thức ăn, hoa quả,...).

- Nấm mũ thường có một số bộ phận như mũ nấm, thân nấm và chân nấm.

- Nấm đối với đời sống con người:

+ Ích lợi: Một số nấm được dùng làm thức ăn có hình dáng, màu sắc khác nhau; Nấm men được ứng dụng trong chế biến thực phẩm tạo ra các sản phẩm lên men như bánh mì, rượu, bia,...

+ Tác hại: Một số nấm có hại với đời sống của con người và sinh vật. Trong đó có nhiều nấm gây hỏng thực phẩm như nấm mốc và nấm độc.

3

Một số cách bảo quản thực phẩm ở hình 2:

a - Bảo quản trong tủ lạnh hoặc ngâm mắm.

b - Bảo quản trong tủ lạnh.

c - Cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

d - Cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

e - Sấy khô, rồi cho túi ni – lông cột chặt hoặc cho vào lọ đậy kín hoặc hút chân không.

g - Bảo quản nơi thoáng mát.

# data[].attributes.body
Câu hỏi trang 73 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hình dưới đây là một di sản văn hoá tiêu biểu ở vùng Duyên hải miền Trung. Hãy kể tên một số di sản văn hoá ở vùng đất này mà em biết.

- Một số di sản văn hoá ở vùng Duyên hải miền Trung:

+ Thành nhà Hồ (Thanh Hóa).

+ Quần thể di tích cố đô Huế (Thừa Thiên Huế).

+ Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam).

+ Phố cổ Hội An (Quảng Nam).

Khám phá (trang 73, 75)

1. Vùng đất hội tụ nhiều di sản thế giới

Câu hỏi trang 73 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 2 đến 4, em hãy:

- Kể tên và xác định vị trí các di sản thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung

- Nêu những nét nổi bật của di sản văn hoá thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung: số lượng, địa bàn phân bố, loại hình di sản,...

- Yêu cầu số 1: Các di sản thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung

+ Thành nhà Hồ ở Thanh Hóa.

+ Quần thể di tích Cố đô Huế ở Thừa Thiên Huế.

+ Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn và phố cổ Hội An ở Quảng Nam.

+ Ca trù ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.

+ Dân ca Ví, Dặm ở Nghệ An và Hà Tĩnh.

+ Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, phân bố ở các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế.

+ Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ Việt Nam, phân bố ở: Thừa Thiên Huế.

+ Đờn ca tài tử Nam Bộ, phân bố ở các tỉnh: Ninh Thuận, Bình Thuận.

+ Nhã nhạc cung đình Huế phân bố ở Thừa Thiên Huế.

- Yêu cầu số 2: Những nét nổi bật của di sản văn hoá thế giới ở vùng Duyên hải miền Trung :

+ Tính đến năm 2020, vùng Duyên hải miền Trung đã có khoảng 10 di sản thế giới được UNESCO ghi danh.

+ Các di sản văn hóa này được phân bố ở hầu hết các tỉnh thuộc khu vực Duyên hải miền Trung; trong đó: Nghệ An, Thừa Thiên Huế và Quảng Nam là những nơi tập trung nhiều di sản văn hóa nhất.

+ Loại hình di sản ở vùng Duyên hải miền Trung rất đa dạng, bao gồm cả: di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể.

2. Vùng đất của lễ hội

Câu hỏi trang 75 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 5 đến 7, em hãy:

- Kể tên một số lễ hội tiêu biểu ở vùng Duyên hải miền Trung và nêu những nét nổi bật về lễ hội của vùng đất này.

- Nêu cảm nghĩ của em về Lễ Khao lề thế linh Hoàng Sa.

* Yêu cầu số 1:

- Tên một số lễ hội tiêu biểu ở vùng Duyên hải miền Trung: Lễ rước cá Ông; lễ hội Ka-tê; Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa.

- Nét nổi bật về lễ hội ở vùng Duyên hải miền Trung:

+ Vùng Duyên hải miền Trung nổi tiếng với nhiều lễ hội đặc sắc.

+ Các lễ hội được tổ chức nhằm tôn vinh truyền thống và những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc.

* Yêu cầu số 2: cảm nghĩ của em về Lễ Khao lề thế linh Hoàng Sa:

- Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa là một tập tục cổ truyền có từ thời các chúa Nguyễn và được duy trì đến hiện nay, nhằm tri ân Hải đội Hoàng Sa năm xưa, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về trách nhiệm giữ gìn biển đảo quê hương.

- Mặt khác, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa cũng là một trong những cơ sở lịch sử để nhân dân Việt Nam đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong giai đoạn hiện nay.

Luyện tập (trang 76)

Luyện tập trang 76 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Vẽ sơ đồ tư duy về một số nét nổi bật của văn hoá vùng Duyên hải miền Trung.

Vận dụng (trang 76)

Vận dụng trang 76 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Làm bộ sưu tập bằng tranh ảnh về một di sản thế giới hoặc một lễ hội ở vùng Duyên hải miền Trung. Chia sẻ với bạn hoặc người thân bộ sưu tập của em.

Lời giải:

(*) Tham khảo: Một số ảnh về Phố cổ Hội An (Quảng Nam)

# data[].attributes.body
Quần thể di tích Cố đô Huế gồm hệ thống các công trình kiến trúc liên quan đến triều Nguyễn, phân bố ở thành phố Huế, thị xã Hương Trà, thị xã Hương Thuỷ và các huyện Phú Vang, Phú Lộc, thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.

Sông Hương:

+ Sông Hương chảy qua thành phố Huế.

+ Nước sông Hương có màu xanh ngọc, chảy lững lờ qua thành phố, qua các làng mạc yên bình, các di tích lịch sử cổ kính kết hợp với cảnh quan thiên nhiên hai bên bờ sông tạo nên vẻ đẹp huyền bí mà thơ mộng.

+ Nối hai bờ sông Hương có nhiều cây cầu nhưng nổi tiếng nhất là cầu Trường Tiền.

- Núi Ngự:

+ Núi Ngư (hoặc núi Ngự Bình) nằm cách trung tâm thành phố Huế khoảng 4 km về phía nam.

+ Trước đây, núi Ngự được coi như hệ thống thành luỹ tự nhiên đồ sộ, kiên cố, bảo vệ Kinh thành Huế.

+ Ngày nay, núi Ngự vẫn rợp bóng thông xanh ngát. Từ trên đỉnh núi, có thể nhìn ngắm sông nước, cung điện, chùa chiền, lăng tẩm và vẻ đẹp thơ mộng của Cố đô Huế.

# data[].attributes.body
hia sẻ hiểu biết về Quần thể di tích Cố đô Huế:

+ Cố đô Huế từng là Kinh đô của Việt Nam dưới thời Nguyễn.

+ Hiện nay, quần thể di tích Cố đô Huế thuộc địa phận thành phố Huế và một số vùng phụ cận của tỉnh Thừa Thiên Huế.

+ Cố đô Huế có nhiều công trình kiến trúc cổ kính như: chùa Thiên Mụ, lăng tầm của các vị vua triều Nguyễn, đặc biệt là Kinh thành Huế.

Pause

00:00

00:07

01:31

Mute

Khám phá (trang 77, 80)

1. Vẻ đẹp của Cố đô Huế

Câu hỏi 1 trang 77 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Quan sát lược đồ hình 2, em hãy xác định vị trí địa lí của Cố đô Huế.

Lời giải:

- Vị trí địa lí: Quần thể di tích Cố đô Huế thuộc địa phận thành phố Huế và một số vùng phụ cận của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Câu hỏi 2 trang 77 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy mô tả vẻ đẹp của Cố đô Huế.

Lời giải:

- Cảnh quan thiên nhiên Cố đô Huế được tô điểm bởi vẻ đẹp của dòng sông Hương uốn lượn quanh kinh thành. Núi Ngự Bình nằm cạnh sông Hương, mang vẻ đẹp hùng vĩ mà nên thơ với bốn mùa thông reo, chim hót.

- Cố đô Huế có nhiều công trình kiến trúc cổ kính như: chùa Thiên Mụ, lăng tẩm của các vị vua triều Nguyễn, đặc biệt là Kinh thành Huế. Kinh thành gồm ba vòng thành: Kinh thành, Hoàng thành và Tử cấm thành, có sự kết hợp hài hoà giữa kiến trúc phương Đông và phương Tây.

2. Kể chuyện lịch sử Cố đô Huế

Câu hỏi 1 trang 79 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin, hãy cho biết Kinh thành Huế được xây dựng vào triều đại nào?

Lời giải:

- Kinh thành Huế được xây dựng từ thời nhà Nguyễn.

Câu hỏi 2 trang 79 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hãy kể một câu chuyện lịch sử có liên quan đến Cố đô Huế mà em yêu thích.

Lời giải:

- Câu chuyện: Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Huế

+ Hoà trong không khí Cách mạng tháng Tám của cả nước, tại Huế, ngày 23/8/1945, nhân dân đã giành được chính quyền.

+ Chiều 30/8/1945, trước cổng Ngọ Môn, hàng vạn người dân xứ Huế chứng kiến giây phút lịch sử: Vua Bảo Đại đọc chiếu thoái vị và trao lại ấn, kiếm cho chính quyền cách mạng. Trên kì đài, cờ đỏ sao vàng tung bay giữa những tiếng hô vang “Việt Nam Dân chủ Cộng hoà muôn năm!”. Sự kiện này đánh dấu sự thắng lợi trọn vẹn của Cách mạng tháng Tám trên đất Cố đô.

3. Bảo tồn và giữ gìn giá trị Cố đô Huế

Câu hỏi trang 80 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát hình 7, em hãy cho biết cần làm gì để bảo tồn và giữ gìn giá trị của Cố đô Huế?

# data[].attributes.body
Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…hoặc chất độc sẽ tích lũy dần trong cơ thể gây bệnh ung thư.

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…

# data[].attributes.body
Câu hỏi quan sát 2 trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết các thực phẩm trong những hình dưới đây đươc bảo quản bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Khoa học lớp 4 Cánh diều Bài 16: Nấm men và nấm mốc

Trả lời:

- Hình 16: Dâu được bảo quản bằng cách ngâm đường (làm siro) để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 17: Cá được bảo quản bằng cách ướp đá để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 18: Thực phẩm được bảo quản bằng tủ lạnh (trong thời gian thích hợp) để tránh nhiễm nấm mốc.

- Hình 19: Bánh tráng được mang ra phơi khô ngoài trời nắng để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Luyện tập, vận dụng trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc? Nêu ví dụ.

# data[].attributes.body
Câu hỏi mở đầu trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết để làm bánh mì cần có những nguyên liệu nào.

Trả lời:

Để làm bánh mì cần những nguyên liệu: bột mì, men nở, nước ấm, muối, giấm, đường kính, sữa tươi, dầu ăn.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Nấm men dùng trong chế biến thực phẩm

Thực hành, thí nghiệm 1 trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Khám phá ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm bằng những cách sau.

Trả lời:

Các cách khám phá ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm:

- Hỏi trực tiếp những người làm bánh.

- Tìm hiểu thông tin trên các trang internet, báo chí.

Thực hành, thí nghiệm 2 trang 67 SGK Khoa học lớp 4: Chia sẻ kết quả thu thập được.

Trả lời:

Em đã biết được những loại nấm men dùng trong chế biến thực phẩm như: nấm men bánh mì, nấm men rượu.

Khi làm bánh, cho nấm men bánh mì vào bột mì, rồi trộn với nước sẽ tạo ra các bọt khí, giúp bột nở ra và làm cho bánh phồng, xốp.

II. Nấm mốc gây hỏng thực phẩm

Giải Khoa học lớp 4 trang 68

Câu hỏi quan sát trang 68 SGK Khoa học lớp 4: Trong những thực phẩm dưới đây, thực phẩm nào bị nhiễm mốc? Vì sao em biết?

Trả lời:

Trong những thực phẩm trên, thực phẩm nào bị nhiễm mốc là Hình 6, 7, 12, 13. Vì những thực phẩm đó đã biến dạng, đổi màu.

Giải Khoa học lớp 4 trang 69

Câu hỏi 1 trang 69 SGK Khoa học 4: Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta ăn phải những thực phẩm bị nhiễm nấm mốc?

Trả lời:

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…hoặc chất độc sẽ tích lũy dần trong cơ thể gây bệnh ung thư.

Câu hỏi 2 trang 69 SGK Khoa học 4: Nêu một số biểu hiện của người bị ngộ độc do ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc.

Trả lời:

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…

Luyện tập, vận dụng trang 69 SGK Khoa học 4: Khi bị ngộ độc thực phẩm do nấm mốc, chúng ta cần làm gì?

Trả lời:

Khi bị ngộ độc thực phẩm do nấm mốc, chúng ta cần: tự gây nôn để nôn hết thức ăn bị nhiễm khuẩn đã được đưa vào cơ thể. Sau đó, uống Oresol để bù điện giải, rồi chuyển ngay đến cơ sở y tế gần nhất để xử lý kịp thời.

III. Một số cách bảo quản thực phẩm tránh bị nhiễm nấm mốc

Câu hỏi quan sát 1 trang 69 SGK Khoa học lớp 4: Nêu kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15. Từ đó rút ra cách bảo quản một số thực phẩm tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Chọn hai quả dâu chín như nhau và đặt mỗi quả vào một hộp nhựa A và B.

- Đặt hộp A ở trên bàn trong phòng bếp. Đặt hộp B vào ngăn mát tủ lạnh.

- Sau 3 ngày, quan sát quả dâu tây trong mỗi hộp. Kết quả như sau:

- Chuẩn bị một bắp ngô tươi A và một bắp ngô đã phơi khô B. Đặt mỗi bắp ngô vào một hộp nhựa.

- Để hai hộp đựng bắp ngô ở trong phòng bếp.

- Sau 7 ngày quan sát thấy kết quả như sau:

Trả lời:

- Kết quả của các thí nghiệm trong hình 14, 15:

+ Hình 14: Quả dâu để trong phòng bếp 3 ngày sẽ bị héo, thối còn quả dâu để trong ngăn mát tủ lạnh sau 3 ngày vẫn còn tươi.

+ Hình 15: Sau 7 ngày, bắp ngô tươi sẽ bị mốc, bắp ngô khô thì không bị ảnh hưởng gì.

- Rút ra cách bảo quản một số thực phẩm: bảo quản thực phẩm bằng phơi khô, bảo quản bằng tủ lạnh.

Giải Khoa học lớp 4 trang 70

Câu hỏi quan sát 2 trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Hãy cho biết các thực phẩm trong những hình dưới đây đươc bảo quản bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Trả lời:

- Hình 16: Dâu được bảo quản bằng cách ngâm đường (làm siro) để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 17: Cá được bảo quản bằng cách ướp đá để tránh bị nhiễm nấm mốc.

- Hình 18: Thực phẩm được bảo quản bằng tủ lạnh (trong thời gian thích hợp) để tránh nhiễm nấm mốc.

- Hình 19: Bánh tráng được mang ra phơi khô ngoài trời nắng để tránh bị nhiễm nấm mốc.

Luyện tập, vận dụng trang 70 SGK Khoa học lớp 4: Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách nào để tránh bị nhiễm nấm mốc? Nêu ví dụ.

Gia đình em thường bảo quản thực phẩm bằng cách: dùng tủ lạnh, phơi khô, ướp muối, ướp đường, hút chân không ….

Ví dụ:

- Các loại rau, thực phẩm sống thường được cho vào tủ lạnh.

- Một số loại cá, thịt được ướp muối.

- Ngô, lạc, đỗ thường được phơi khô.

- Các loại quả như dâu, mơ … được ướp đường.

# data[].attributes.body
1 Các cách khám phá ích lợi của một số nấm men trong chế biến thực phẩm:

- Hỏi trực tiếp những người làm bánh.

- Tìm hiểu thông tin trên các trang internet, báo chí.

# data[].attributes.body
Em đã biết được những loại nấm men dùng trong chế biến thực phẩm như: nấm men bánh mì, nấm men rượu.

Khi làm bánh, cho nấm men bánh mì vào bột mì, rồi trộn với nước sẽ tạo ra các bọt khí, giúp bột nở ra và làm cho bánh phồng, xốp. HÀ TÙNG

# data[].attributes.body
Em đã biết được những loại nấm men dùng trong chế biến thực phẩm như: nấm men bánh mì, nấm men rượu.

Khi làm bánh, cho nấm men bánh mì vào bột mì, rồi trộn với nước sẽ tạo ra các bọt khí, giúp bột nở ra và làm cho bánh phồng, xốp.

# data[].attributes.body
Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…hoặc chất độc sẽ tích lũy dần trong cơ thể gây bệnh ung thư.

Câu hỏi 2 trang 69 SGK Khoa học 4: Nêu một số biểu hiện của người bị ngộ độc do ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc.

Trả lời:

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy

# data[].attributes.body
Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy…hoặc chất độc sẽ tích lũy dần trong cơ thể gây bệnh ung thư.

Câu hỏi 2 trang 69 SGK Khoa học 4: Nêu một số biểu hiện của người bị ngộ độc do ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc.

Trả lời:

Khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm nấm mốc có thể gây ra ngộ độc với một số biểu hiện như nôn mửa, choáng váng, tiêu chảy

# data[].attributes.body
Sông Hương, núi Ngự: là hai thắng cảnh nổi tiếng của đất cố đô.

+ Sông Hương bắt nguồn từ dãy Trường Sơn chảy qua thành phố Huế và đổ ra cửa biển Thuận An. Dọc theo hai bờ sông có các cung điện, chùa chiền, lăng tẩm,...

+ Núi Ngự góp phần tạo nên vẻ sơn thuỷ hữu tình của Huế. Núi Ngự không chỉ là nơi che chắn cho kinh thành Huế mà còn là nơi có thể ngắm sông Hương và toàn cảnh Huế.

- Kinh thành Huế: là một công trình đồ sộ, có kiến trúc đặc sắc, với 3 vòng thành, lần lượt là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm Thành. Trong đó:

+ Hoàng thành là nơi vua và các triều thần điều hành việc nước.

+ Tử Cấm Thành là chốn cung cấm dành riêng cho vua và gia đình.

- Chùa Thiên Mụ

+ Còn gọi là chùa Linh Mụ, được chúa Nguyễn Hoàng cho xây dựng vào năm 1601.

+ Chùa nằm bên bờ bắc sông Hương với hai công trình kiến trúc chính là tháp Phước Duyên và điện Đại Hùng.

+ Qua nhiều lần trùng tu, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ đẹp uy nghiêm, cổ kính góp phần vào vẻ đẹp của Cố đô Huế.

- Các lăng của vua Nguyễn

+ Các lăng của vua Nguyễn được xây dựng ở những khu vực cao, trên đồi lớn.

+ Với kiến trúc độc đáo, chạm khắc tỉ mỉ, các lăng vua Nguyễn trở thành một bộ phận quan trọng trong tổng thể kiến trúc của Cố MINH QUÂN

A

# data[].attributes.body
Sông Hương, núi Ngự: là hai thắng cảnh nổi tiếng của đất cố đô.

+ Sông Hương bắt nguồn từ dãy Trường Sơn chảy qua thành phố Huế và đổ ra cửa biển Thuận An. Dọc theo hai bờ sông có các cung điện, chùa chiền, lăng tẩm,...

+ Núi Ngự góp phần tạo nên vẻ sơn thuỷ hữu tình của Huế. Núi Ngự không chỉ là nơi che chắn cho kinh thành Huế mà còn là nơi có thể ngắm sông Hương và toàn cảnh Huế.

- Kinh thành Huế: là một công trình đồ sộ, có kiến trúc đặc sắc, với 3 vòng thành, lần lượt là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm Thành. Trong đó:

+ Hoàng thành là nơi vua và các triều thần điều hành việc nước.

+ Tử Cấm Thành là chốn cung cấm dành riêng cho vua và gia đình.

- Chùa Thiên Mụ

+ Còn gọi là chùa Linh Mụ, được chúa Nguyễn Hoàng cho xây dựng vào năm 1601.

+ Chùa nằm bên bờ bắc sông Hương với hai công trình kiến trúc chính là tháp Phước Duyên và điện Đại Hùng.

+ Qua nhiều lần trùng tu, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ đẹp uy nghiêm, cổ kính góp phần vào vẻ đẹp của Cố đô Huế.

- Các lăng của vua Nguyễn

+ Các lăng của vua Nguyễn được xây dựng ở những khu vực cao, trên đồi lớn.

+ Với kiến trúc độc đáo, chạm khắc tỉ mỉ, các lăng vua Nguyễn trở thành một bộ phận quan trọng trong tổng thể kiến trúc của Cố

# data[].attributes.body
Sông Hương, núi Ngự: là hai thắng cảnh nổi tiếng của đất cố đô.

+ Sông Hương bắt nguồn từ dãy Trường Sơn chảy qua thành phố Huế và đổ ra cửa biển Thuận An. Dọc theo hai bờ sông có các cung điện, chùa chiền, lăng tẩm,...

+ Núi Ngự góp phần tạo nên vẻ sơn thuỷ hữu tình của Huế. Núi Ngự không chỉ là nơi che chắn cho kinh thành Huế mà còn là nơi có thể ngắm sông Hương và toàn cảnh Huế.

- Kinh thành Huế: là một công trình đồ sộ, có kiến trúc đặc sắc, với 3 vòng thành, lần lượt là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm Thành. Trong đó:

+ Hoàng thành là nơi vua và các triều thần điều hành việc nước.

+ Tử Cấm Thành là chốn cung cấm dành riêng cho vua và gia đình.

- Chùa Thiên Mụ

+ Còn gọi là chùa Linh Mụ, được chúa Nguyễn Hoàng cho xây dựng vào năm 1601.

+ Chùa nằm bên bờ bắc sông Hương với hai công trình kiến trúc chính là tháp Phước Duyên và điện Đại Hùng.

+ Qua nhiều lần trùng tu, ngôi chùa vẫn giữ được vẻ đẹp uy nghiêm, cổ kính góp phần vào vẻ đẹp của Cố đô Huế.

- Các lăng của vua Nguyễn

+ Các lăng của vua Nguyễn được xây dựng ở những khu vực cao, trên đồi lớn.

+ Với kiến trúc độc đáo, chạm khắc tỉ mỉ, các lăng vua Nguyễn trở thành một bộ phận quan trọng trong tổng thể kiến trúc của Cố

# data[].attributes.body
Câu 1 Câu chuyện Cô bé được quạ tặng quà

Cô bé Gabi Mann đến từ Seatle, Washington hay cho lũ quạ sống quanh nhà ăn, và đổi lại, chúng đem cho cô bé nhiều đồ vật nhỏ xinh để làm quà. Cô bé đã có một bộ sưu tập gồm 100 hạt cườm, nút áo, mẩu kim loại, miếng nhựa hoặc xốp. Tất cả đều được lũ quạ kiếm được ở đâu đó và đem về tặng cô bé như món quà cảm ơn.

Tình bạn lạ lùng của cô bé với lũ quạ bắt đầu từ năm 2011 khi cô bé mới 4 tuổi, cô hay làm rơi đồ ăn. Lũ quạ thường lởn vởn quanh nhà để hi vọng có thể nhặt nhạnh chỗ thức ăn rơi dưới đất. Khi cô bé đủ tuổi đến trường, Gabi bắt đầu cho lũ quạ ăn phần cơm trưa của mình. Chúng luôn xếp thành hàng đợi cô xuống xe buýt vào cuối ngày khi tan học về. Gabi giữ tất cả những món quà của lũ quạ một cách cẩn thận trong những hũ nhỏ có dán nhãn. Câu 2 lời:

PHIẾU ĐỌC SÁCH

Tên câu chuyện: Cô bé được quạ tặng quà

Tác giả: Nhiều tác giả

Ngày đọc: 02/03/2023

Nội dung chính: Tình bạn kì diệu của cô bé và lũ quạ.

Điều làm em xúc động ở câu chuyện: Những chú quạ hiểu và biết ơn cô bé Ga-bi vì cô bé thường cho lũ quạ ăn. Vì vậy chúng đã tặng quà để trả ơn cho cô bé.

Mức độ yêu thích: 5 sao Nội dung câu chuyện: Tình bạn kì diệu của cô bé và lũ quạ.

- Những điều làm em xúc động: Những chú quạ hiểu và biết ơn cô bé Ga-bi vì cô bé thường cho lũ quạ ăn. Vì vậy chúng đã tặng quà để trả ơn cho cô bé.

* Vận dụng

Câu hỏi trang 23 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2: Kể lại cho người thân nghe một câu chuyện trong hoạt động Đọc mở rộng mà em thấy ấn tượng.

Trả lời:

Câu chuyện Cô bé được quạ tặng quà

Cô bé Gabi Mann đến từ Seatle, Washington hay cho lũ quạ sống quanh nhà ăn, và đổi lại, chúng đem cho cô bé nhiều đồ vật nhỏ xinh để làm quà. Cô bé đã có một bộ sưu tập gồm 100 hạt cườm, nút áo, mẩu kim loại, miếng nhựa hoặc xốp. Tất cả đều được lũ quạ kiếm được ở đâu đó và đem về tặng cô bé như món quà cảm ơn.

Tình bạn lạ lùng của cô bé với lũ quạ bắt đầu từ năm 2011 khi cô bé mới 4 tuổi, cô hay làm rơi đồ ăn. Lũ quạ thường lởn vởn quanh nhà để hi vọng có thể nhặt nhạnh chỗ thức ăn rơi dưới đất. Khi cô bé đủ tuổi đến trường, Gabi bắt đầu cho lũ quạ ăn phần cơm trưa của mình. Chúng luôn xếp thành hàng đợi cô xuống xe buýt vào cuối ngày khi tan học về. Gabi giữ tất cả những món quà của lũ quạ một cách cẩn thận trong những hũ nhỏ có dán nhãn.

# data[].attributes.body
Trả lời:

Em đã biết được những loại nấm men dùng trong chế biến thực phẩm như: nấm men bánh mì, nấm men rượu.

Khi làm bánh, cho nấm men bánh mì vào bột mì, rồi trộn với nước sẽ tạo ra các bọt khí, giúp bột nở ra và làm cho bánh phồng, xốp.

# data[].attributes.body
) Xếp thứ tự các vùng theo sản lượng khai thác cá biển giảm dần.

b) Tính và cho biết sản lượng cá biển của vùng Duyên hải miền Trung năm 2020 gấp bao nhiêu lần sản lượng cá biển của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

Lời giải:

- Yêu cầu a) Xếp thứ tự theo thứ tự giảm dần: Nam Bộ (1360 nghìn tấn) => Duyên hải miền Trung (1320 nghìn tấn) => Đồng bằng Bắc Bộ (200 nghìn tấn) => Trung du và miền núi Bắc Bộ (50 tấn).

- Yêu cầu b): Sản lượng cá biển của vùng Duyên hải miền Trung năm 2020 gấp 26.4 lần sản lượng cá biển của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ

# data[].attributes.body
Mở đầu

- Một số loại nấm mà em biết: nấm kim châm, nấm hương, nấm rơm, nấm đùi gà, nấm mỡ, nấm tai mèo, nấm linh chi, nấm mối, nấm bào ngư, ...

- Để phân biệt các loại nấm em dựa vào hình dạng, màu sắc và kích thước của chúng.

Mô tả các loại nấm trong hình:

Hình 1. Nấm thông: thân to, mũ nấm nhỏ và thường có màu nâu sẫm.

Hình 2. Nấm mồng gà: mũ nấm to có hình mào gà và thường có màu vàng.

Hình 3: Nấm kim châm: Thân nấm dài, mũ nấm nhỏ tròn, thường có màu trắng đục.

Hình 4: Nấm yến: mũ nấm to, có màu sẫm, thân có màu trắng.

Hình 5. Nấm linh chi: thân gỗ, nấm non có màu đỏ bóng ở mặt trên và màu trắng ở mặt dưới.

Hình 6. Nấm mỡ: mũ nấm tròn và to, thân nấm tròn và to có màu trắng.

Hình 7. Nấm độc đỏ: mũ nấm to, xòe tròn có màu đỏ, thân nấm có màu trắng.

mục 1

Nấm đông cô có có màu nâu nhạt hoặc nâu đậm.

Nấm mỡ có nhiều màu sắc từ trắng đến nâu nhạt với kích cỡ đa dạng.

Nấm hương có phần mũ nấm hương rộng, mỏng và có màu nâu.

Nấm sò còn có tên gọi khác là nấm bào ngư. Nấm có mũ hình quạt với màu nâu nhạt hoặc xám.

mục 1

Trong tự nhiên, nấm có hình dạng, kích thước và màu sắc rất khác nhau. Tuy nhiên có nhiều loại nấm giống nhau dễ gây nhầm lẫn với nấm độc.

mục 2

Nơi sống của nấm rất đa dạng, nấm có thể sống được nhiều nơi trên trái đất:

- Nấm tai mèo (mộc nhĩ) mọc trên gỗ mục.

- Nấm mốc mọc trên bánh mì để lâu ngày.

- Nấm rơm mọc trên rơm rạ mục.

- Nấm mốc ở góc tường nhà.

mục 2

Nấm có thể sống ở: đất ẩm, rơm rạ mục, thức ăn để lâu, hoa quả thối rữa, trên thân cây gỗ lớn...

Nhận xét: Nơi sống của nấm rất đa dạng, nấm có thể sống được nhiều nơi trên trái đất.

mục 3

Một số bộ phận của nấm gồm:

- Mũ nấm.

- Thân nấm.

- Chân nấm.

mục 3

Học sinh sưu tầm và chia sẻ với bạn một số loại nấm. Tham khảo một số hình ảnh sau:

Em có thể 1

- Nấm rất đa dạng. Nấm có hình dạng, kích thước, màu sắc và nơi sống rất khác nhau (đất ẩm, rơm rạ mục, thức ăn, hoa quả,...).

- Nấm mũ thường có một số bộ phận như mũ nấm, thân nấm và chân nấm.

# data[].attributes.body
- Chuẩn bị:

+ Tên: Kim Yến

+ Lớp: 4A1 Trường Tiểu học Cổ Loa

+ Hoàn cảnh cụ thể: Hoàn cảnh khó khăn

- Thảo luận:

+Em tiến hành nêu ý kiến về các cách thức giúp đỡ bạn như tặng quà: quyên góp tiền, lương thực, thực phẩm, quần áo, sách vở;.....

+ Thống nhất và ghi chép lại kết quả.

- Trao đổi, góp ý.

Vận dụng

Câu 1:

Bố mẹ ơi, ở lớp của con có bạn Yến đang gặp rất nhiều khó khăn.Bố mẹ có thể giúp đỡ bạn ấy để bạn có thể đến trường như chúng con được không?

Câu 2

Câu chuyện Cô bé được quạ tặng quà

Cô bé Gabi Mann đến từ Seatle, Washington hay cho lũ quạ sống quanh nhà ăn, và đổi lại, chúng đem cho cô bé nhiều đồ vật nhỏ xinh để làm quà. Cô bé đã có một bộ sưu tập gồm 100 hạt cườm, nút áo, mẩu kim loại, miếng nhựa hoặc xốp. Tất cả đều được lũ quạ kiếm được ở đâu đó và đem về tặng cô bé như món quà cảm ơn.

Tình bạn lạ lùng của cô bé với lũ quạ bắt đầu từ năm 2011 khi cô bé mới 4 tuổi, cô hay làm rơi đồ ăn. Lũ quạ thường lởn vởn quanh nhà để hi vọng có thể nhặt nhạnh chỗ thức ăn rơi dưới đất. Khi cô bé đủ tuổi đến trường, Gabi bắt đầu cho lũ quạ ăn phần cơm trưa của mình. Chúng luôn xếp thành hàng đợi cô xuống xe buýt vào cuối ngày khi tan học về. Gabi giữ tất cả những món quà của lũ quạ một cách cẩn thận trong những hũ nhỏ có dán nhãn.

# data[].attributes.body
con tên là : Nguyễn Trung Kiên

Lịch sử và Địa lí

Bài 16 : Dân cư và hoạt động sản xuất ở vùng Duyên Hải Miền Trung

- Thuyền thúng

- . Khạp, lu, khum, vại,....

- Lưới đánh cá

- Gùi

1.1. Bãi Xép

Chắc chắn đây là bãi biển mà bạn sẽ phải ghé một lần trong đời. Những thước phim trong "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh" của đạo diễn Victor Vũ không thể lột tả hết vẻ đẹp của cảnh quan nơi đây - một bãi biển trải dài đến tận chân trời cùng những rặng phi lao hiền hòa trong gió biển.

Bãi Xép

Biển xanh sóng trắng bạc đầu

Bạn có thể thoải mái tận hưởng cái tình của thiên nhiên nơi đây mà không sợ bất cứ sự ồn ào nào của người khác. Nếu đi trong tuần thì Bãi Xép khá vắng và bình yên. Ngoài ngắm cảnh thì ở đây có cả dịch vụ cho thuê cano nước.

1.2. Mũi Đại Lãnh

Từ thành phố Tuy Hòa xuôi về phía Nam khoảng 30km là một thiên đường thực sự. Nếu có thể hãy đi xe máy, chậm chậm và tận hưởng vẻ đẹp của tạo hóa bằng cách của riêng bạn.

Quãng đường từ Tuy Hòa ra tới cảng Vũng Rô là con đường với bản thân thân mình là đẹp nhất. Con đường đi song song với quốc lộ 1A nên gần như là không có xe lớn hay nhiều phương tiện giao thông qua lại.

Cảnh vật thực sự mê đắm lòng người

Đi qua những rặng phi lao oai hùng chắn gió, chắn bão cho thành phố là sẽ đến những cồn cát cao ngút trời và trắng mịn. Tiếp đến là những eo biển không một bóng người. Bạn thoải mái dừng lại ngắm cảnh và chụp ảnh mà không sợ phiền tới bất cứ ai. Và nếu có thể, hãy chuẩn bị ít đồ tắm, đồ ăn vặt, bạn sẽ có một không gian picnic khá chất ở đây.

Đường lên mũi Đại Lãnh

Với phú yên có một sự thật là nếu không có thời gian bạn chỉ cần dành khoảng 2 ngày là đã thăm quan được kha khá Phú Yên. Các điểm điểm du lịch của Phú Yên chia thành 2 vùng khá rõ rệt và tạo thành một vòng tròn cực kỳ dễ đi. Với hướng Bắc bạn có thể đi thăm quan Ghềnh Đá Dĩa, Hòn Yến, Cầu gỗ ông Cọp, thưởng thức đặc sản sò huyết đầm Ô Loan hay ghé qua cao nguyên Vân Hòa với không khí cực kỳ mát mẻ.

Nếu có thể nhớ ghé cao nguyên Vân Hòa

Với hướng Nam thì cũng có những địa điểm khá nổi tiếng với cung đường biển với mình là đẹp nhất Việt Nam bao gồm: Mũi Đại Lãnh và cảng Vũng Rô.

2. Đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi)

Quần thể đảo Lý Sơn bao gồm 3 hòn: đảo Lớn, đảo Bé và hòn Mù Cu. Không có gì là quá khi ví Lý Sơn như là “Maldives của Việt Nam” với cảnh sắc thiên nhiên cực kỳ nên thơ đến rung động lòng người. Hòn đảo này sở hữu nhiều bờ biển trong xanh với bãi cát vàng chạy dọc xa tít tắp. Khi đến đây du khách không những được hòa mình vào vẻ đẹp thiên nhiên tuyệt vời mà còn có thể tận hưởng không khí quá trong lành.

Đảo Lý Sơn

Trải nghiệm tắm biển lặn ngắm san hô và thưởng thức hải sản tươi rói chắc chắn là những thứ bạn không thể không thử khi đến với Lý Sơn.

Cũng như tất cả các tỉnh miền thành khác ở miền Trung và miền Nam, Lý Sơn cũng được chia thành mùa mưa và mùa khô khá rõ rệt. Nên với kinh nghiệm đi phượt của mình, thì hãy cố gắng sắp xếp đến với Lý Sơn trong khoảng thời gian từ tháng 3 cho tới tháng 8, là mùa đẹp nhất và biển đẹp nhất.

Thời gian đẹp nhất của Lý Sơn là từ tháng 3-8 hằng năm

3. Quy Nhơn

Quy Nhơn là thành phố biển của Bình Định, nằm trong khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, cách Hà Nội 1.065 km và TP HCM là 650 km. Quy Nhơn nép mình giữa một bên biển một bên núi với những bãi biển dài uốn cong thơ mộng, bờ cát vàng mịn và làn nước trong xanh đẹp mê hồn khách du lịch. Kinh nghiệm đi du lịch biển của mình thì các bạn nên lựa chọn đi du lịch các tỉnh duyên hải vào tầm tháng 3 hoặc tháng 4 khi mà hết xuân nhưng chưa vào chính hạ, biển xanh nhưng không quá nóng và oi bức.

Thành phố biển Quy Nhơn, Bình Định

Biển Quy Nhơn mùa hè

Đến với Quy Nhơn bạn có khá nhiều sự lựa chọn để thăm quan và du lịch: Nhơn Hải - Hòn Khô, Kỳ Co - Eo Gió, khu du lịch Cửa Biển, Ghềnh Ráng Tiên Sa…

Vùng Duyên hải miền Trung gồm 8 tỉnh, thành là: TP. Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận. Đây là nơi tập trung nhiều khu kinh tế ven biển quan trọng như: Chu Lai (Quảng Nam), Dung Quất (Quảng Ngãi), Nhơn Hội (Bình Định); có nhiều hệ thống cảng biển nước sâu như: Liên Chiểu, Tiên Sa, Kỳ Hà, Chu Lai, Dung Quất, Quy Nhơn.

Bình Định có lợi thế lớn trong phát triển các ngành dịch vụ cảng biển - logistics, đô thị biển

Những năm qua, được sự quan tâm của Nhà nước, kinh tế biển khu vực duyên hải miền Trung đã có được những chuyển biến tích cực đặc biệt là các định hướng bảo vệ môi trường biển, đảo, vùng ven biển, theo tinh thần của Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Thay đổi tích cực đầu tiên có thể kể đến là hạ tầng cho kinh tế biển đã được cải thiện đáng kể, góp phần phá thế cô lập, tạo đà kết nối kinh tế ven biển giữa các vùng miền. Bước đầu hình thành chuỗi đô thị ven biển Nam Trung Bộ và hứa hẹn một số đô thị mới trong tương lai.

Điển hình có thể kể đến tuyến đường ven biển nối TP. Đà Nẵng với tỉnh Quảng Nam được hình thành, kết nối từ Sơn Trà qua Điện Ngọc đến tận biển Cửa Đại (TP. Hội An). Về sau, tuyến đường biển này được ví von là “con đường 5 sao”, không chỉ vì quy mô xây dựng mà còn có sức hút đầu tư các khu resort, khách sạn biển, sân golf đẳng cấp. Hay tuyến đường kết nối ven biển từ Quy Nhơn đi Sông Cầu (tỉnh Phú Yên), dài 33km mở “mạch máu” phát triển cho Quy Nhơn, về sau hình thành hàng loạt khu resort đẳng cấp quốc tế, kết nối với “thủ đô” nuôi trồng thủy sản miền Trung - thị xã Sông Cầu.

Bên cạnh đó, du lịch biển đảo duyên hải miền Trung đã có bước tiến rất rõ rệt. Tổng lượng khách đến các địa phương tăng theo hàng năm, trở thành nguồn thu quan trọng của các địa phương ven biển. Một số điểm đến hấp dẫn du khách như: Đà Nẵng, Hội An (Quảng Nam), Nha Trang (Khánh Hòa), Phan Thiết (Bình Thuận)…. Với các loại hình du lịch cao cấp, du lịch sinh thái, du lịch lặn. Đặc biệt du lịch cộng đồng với homestay ở các đảo ven bờ là loại hình du lịch mới tạo sinh kế bền vững gắn với bảo vệ môi trường.

Đây là những tiềm năng, lợi thế rất lớn để kinh tế biển duyên hải miền Trung phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc phát triển kinh tế biển hiện còn nhiều vấn đề đặt ra như xung đột về lợi ích giữa kinh tế - xã hội và môi trường, giữa việc khai thác, sử dụng tài nguyên và cạn kiệt nguồn tài nguyên, giữa các ngành, giữa các địa phương với phát triển bền vững, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và sự đa dạng sinh học, việc khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định…

Động lực tăng trưởng

Theo Quy hoạch Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực này tập trung phát triển kinh tế biển nhanh, bền vững, nhất là các ngành về dịch vụ, công nghiệp, du lịch biển, kinh tế hàng hải; phát triển các đô thị ven biển gắn kết hài hòa với khai thác dầu khí và các tài nguyên khoáng sản biển khác; phát triển ngành nuôi trồng, khai thác và chế biến hải sản đi đôi với bảo vệ môi trường biển; phát triển công nghiệp ven biển và ngoài khơi, chú trọng phát triển công nghiệp năng lượng biển, đặc biệt là từ nguồn năng lượng tái tạo gió ven bờ, gió ngoài khơi gắn kết với phát triển hệ thống cảng biển, nuôi biển giá trị cao ngoài khơi và một số lĩnh vực năng lượng mới. Nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế biển lên khoảng 50% GRDP của vùng.

Tỉnh Quảng Nam sẽ định hướng phát triển kinh tế biển là động lực chính với một số ngành công nghiệp biển, du lịch biển và dịch vụ biển có tiềm năng.

Đến nay các khu, cụm công nghiệp ở 6 địa phương ven biển của tỉnh Quảng Nam đã được đầu tư cơ bản hoàn thiện cơ sở hạ tầng. Trong đó, Khu kinh tế mở Chu Lai được đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ, sân bay Chu Lai được quy hoạch theo tiêu chuẩn 4F, Cảng biển Quảng Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch là cảng biển loại I, các Khu bến Kỳ Hà và Tam Hiệp đang được đầu tư mở rộng nhằm đảm bảo tiếp nhận các tàu vận tải có trọng tải lớn… đã thực sự chuyển biến mạnh mẽ về phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho người dân khu vực ven biển của tỉnh.

# data[].attributes.body
lịch sử và địa lí

Khởi động

- Đoạn thơ trên đã nhắc đến hoạt động kinh tế: khai thác và đánh bắt hải sản.

Khám phá 1

- Một số vật dụng chủ yếu có liên quan đến đời sống của người dân ở vùng Duyên hải miền Trung là:

+ Tàu; thuyền thúng; lưới đánh cá,… (dùng trong hoạt động đánh bắt hải sản).

+ Quang gánh; bồ cào, xẻng,… (dùng trong hoạt động làm muối)

Khám phá 2

1.- Một số hoạt động kinh tế biển ở vùng Duyên hải miền Trung:

+ Làm muối;

+ Đánh bắt và nuôi trồng hải sản;

+ Du lịch biển đảo;

+ Giao thông đường biển.

- Một số bãi biển và cảng biển ở vùng Duyên hải miền Trung:

+ Bãi biển: Sầm Sơn (Thanh Hoá), Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Mỹ Khê, Non Nước (Đà Nẵng), Nha Trang (Khánh Hòa),...

+ Cảng biển: Cửa Lò (Nghệ An), Chân Mây (Thừa Thiên Huế), Đà Nẵng (Đà Nẵng), Dung Quất (Quảng Ngãi),...

2.Vùng Duyên hải miền Trung lại thuận lợi phát triển kinh tế biển, vì: có đường bờ biển kéo dài khoảng 1900 km và vùng biển rộng với nhiều đảo, quần đảo.

Luyện tập

(*) Tham khảo: Thông tin về thuyền thúng- Những chiếc thuyền thúng rải rác khắp các bờ biển vùng Duyên hải miền Trung đã trở thành biểu tượng rất riêng của nghề biển Việt Nam.

- Nhiều người tin rằng thuyền thúng là sản phẩm sáng tạo của những ngư dân Việt Nam trong thời kỳ Pháp thuộc. Vào thời đó, thực dân Pháp đánh thuế rất nặng lên nhiều mặt hàng, trong đó có các loại tàu thuyền. Do đó, người dân nghèo đã nhanh trí đan những chiếc thúng để di chuyển trên sông nước để không phải nộp thuế vô lý.

- Quy trình làm thuyền thống thường bắt đầu bằng việc đan các miếng nan tre, lấy dây cước buộc chặt, đóng vào vành thuyền, sau đó quét một lớp vật liệu chống nước làm từ dầu dừa, dầu hắc ín, hoặc sợi thuỷ tinh.- Thuyền thúng là một phần quan trọng trong văn hóa của các cộng đồng ngư dân ven biển Việt Nam. Ngoài là công cụ phục vụ đánh bắt, chúng còn được sử dụng như một dạng thuyền cứu sinh trong những trường hợp khẩn cấp trên biển, là phương tiện vận chuyển hiệu quả hàng hóa nhẹ và người. Hiện nay, thuyền thúng còn được sử dụng trong các hoạt động du lịch.

lịch sử và địa lí

Mở đầu

- Thực vật trao đổi khí các-bô-níc, ô-xi, nước và các chất khoáng với môi trường.

- Động vật thường xuyên trao đổi các chất với môi trường: lấy vào thức ăn, nước, khí ô-xi và thải ra các chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc,..

CH1

* Thực vật:

- Thực vật cần đủ nước, chất khoáng, không khí, ánh sáng và nhiệt độ thích hợp để sống và phát triển.

- Thực vật có khả năng tự tổng hợp các chất dinh dưỡng cần cho sự sống nhờ quá trình quang hợp.

- Thực vật trao đổi khí các-bô-níc, ô-xi, nước và các chất khoáng với môi trường.

* Động vật:

- Động vật cần thức ăn, nước, không khí, nhiệt độ, ánh sáng thích hợp để sống và phát triển.

- Động vật sử dụng thức ăn chủ yếu từ thực vật hoặc động vật khác để tổng hợp chất dinh dưỡng cho cơ thể.

- Trong quá trình sống, động vật thường xuyên trao đổi các chất với môi trường: lấy vào thức ăn, nước, khí ô-xi và thải ra các chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc,..

CH2

- Vị trí b cây con có thể sẽ phát triển tốt. Vì đủ nước, chất khoáng, không khí, ánh sáng và nhiệt độ thích hợp để sống và phát triển.

- Vị trí a, c, d, e cây con sẽ không phát triển hoặc kém phát triển

+ Vị trí a, d, e: Cây con không đủ ánh sáng mặt trời, dinh dưỡng.

+ Vị trí c: Cây con không đủ chất khoáng, chất dinh dưỡng do nơi trồng có nhiều sỏi đá.

# data[].attributes.body
Mở đầu

Một số con vật mà em biết: gà, bò, lợn, chó …

- Thức ăn của gà là: cám, rau, thóc, ngô...

- Thức ăn của bò là: cỏ, rơm, củ …

- Thức ăn của lợn là: cám, bèo …

- Thức ăn của chó là: xương, thịt, cơm…

mục 1

hình 1.

- Các con vật trong hình cần thức ăn, nước, khí ô-xi, nhiệt độ và ánh sáng thích hợp để sống.

- Nhận xét: Động vật cần có thức ăn, nước, khí ô-xi, nhiệt độ và ánh sáng thích hợp để sống và phát triển bình thường.

mục 1  hình 2

- Động vật cần đầy đủ thức ăn, nước uống để sống và phát triển: Trong hình 2a đàn cừu ở điều kiện thiếu thức ăn có bộ lông xác xơ, thân hình gầy yếu hơn so đàn cừu có đầy đủ thức ăn, nước uống ở hình 2b.

- Động vật cần ánh sáng để quan sát môi trường xung quanh, di chuyển, tìm kiếm thức ăn hay sưởi ấm cơ thể: Hổ quan sát bắt con mồi (2c), đàn bò di chuyển để tìm kiếm nước, ...

- Khi nhiệt độ của môi trường quá thấp, quá cao hoặc thay đổi đột ngột, động vật có thể bị chết nên chúng thường tìm cách trú ẩn: Thỏ trốn vào hang tránh nóng (2d); Gấu ngủ đông tránh rét (2e).

mục 1

Em chọn chiếc lồng c bởi lồng c có đầy đủ đồ dùng cho mèo ăn uống, cung cấp đủ không khí. Còn hình a không có đủ đồ cho mèo ăn; hộp ở hình c không thể cung cấp đủ không khí cho mèo.

mục 1

- Theo em trâu, bò bị chết vì nhiệt độ xuống quá thấp.

- Một số biện pháp giúp hạn chế trâu, bò chết trong trường hợp này:

+ Chuồng trại: Chủ động làm chuồng trại, gia cố, che chắn, đảm bảo chuồng trại đủ ấm, không bị gió lùa, mưa hắt làm ẩm, ướt nền chuồng. Dự trữ chất đốt: củi, trấu, mùn cưa ... để đốt, sưởi cho gia súc trong những ngày rét đậm, rét hại.

+ Thức ăn: Thực hiện các biện pháp bảo quản và dự trữ thức ăn, nước uống, khoáng chất… để cung cấp đủ cho trâu, bò trong những ngày giá rét.

mục 2

a - Bò ăn cỏ: thức ăn từ thực vật.

b - Gà ăn rau: thức ăn từ thực vật.

c - Chim ăn cá: thức ăn từ động vật.

d - Hổ ăn thịt: thức ăn từ động vật.

mục 2

a) Động vật ăn động vật:

+ Chim đại bàng ăn thịt.

+ Hổ ăn thịt.

+ Cá sấu ăn thịt.

b) Động vật ăn thực vật:

+ Ngựa ăn cỏ.

+ Cừu ăn cỏ.

+ Thỏ ăn cỏ.

+ Bò ăn cỏ.

c) Động vật ăn cả thực vật và động vật:

+ Gấu đen ăn trái cây, cá, thịt, mật ong, cỏ …

+ Lợn ăn cá, tôm, rau củ…

+ Gà ăn cá, tôm, rau, ngô, thóc …

+ Vịt ăn cá, tôm, rau, ngô, thóc …

mục 2

Thức ăn của thực vật là nước, chất khoáng.

Thức ăn của động vật là thực vật và động vật (có động vật ăn thực vật, có động vật ăn động vật, có động vật ăn cả thực vật và động vật).

mục 3

Trong quá trình sống, động vật thường xuyên trao đổi các chất với môi trường: lấy vào thức ăn, nước, khí ô-xi và thải ra các chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc,..mục     mục 3

Động vật cần có đủ không khí, thức ăn, nước uống, nhiệt độ và ánh sáng thì mới tồn tại, phát triển bình thường

# data[].attributes.body
Câu 1

- Tên tỉnh/thành phố: thành phố Hà Nội

- Đặc điểm thiên nhiên nổi bật:

+ Hà Nội hiện nay vừa có núi, có đồi và địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông, trong đó đồng bằng chiếm tới 3/4 diện tích tự nhiên của thành phố. Các đồi núi cao đều tập trung ở phía Bắc và Tây.

+ Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu Hà Nội có đặc trưng nổi bật là gió mùa ẩm, nóng và mưa nhiều về mùa hè, lạnh và ít mưa về mùa đông; được chia thành bốn mùa rõ rệt trong năm: Xuân, Hạ, Thu, Đông.

- Một số hoạt động sản xuất:

+ Nông nghiệp (trồng lúa, hoa màu, cây ăn quả,…)

+ Sản xuất công nghiệp (với nhiều khu công nghiệp nổi tiếng, như: khu công nghiệp công nghiệp công nghệ sinh học cao; khu công nghiệp Sài Đồng A; khu công nghiệp Bắc Thăng Long,…)

+ Các hoạt động thương mại và dịch vụ.

- Một số nét văn hoá đặc sắc:

+ Có nhiều di tích lịch sử - văn hóa.

+ Nhiều lễ hội đặc sắc, như: Lễ hội chùa Hương (huyện Mỹ Đức); Hội Gióng ở đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm); Hội Gióng ở đền Sóc (huyện Sóc Sơn); Lễ hội thành Cổ Loa (huyện Đông Anh),…

+ Nhiều món ăn độc đáo, mang hương sắc riêng, như: phở, bún riêu; bún chả;…

- Tên một số danh nhân tiêu biểu: Ngô Quyền; Phùng Hưng; Chu Văn An; Phùng Khắc Khoan; Vũ Tông Phan,…

Câu 2

Lời giải:

- A (vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ):

+ (4) Mạng lưới sông ngòi khá dày đặc, các sông có nhiều thác ghềnh.

+ (5) Địa hình chủ yếu là đồi núi. Ngoài ra, còn có một số cao nguyên và vùng trung du.

+ (6) Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

+ (9) Lễ hội Lồng tồng

+ (10) Chợ phiên vùng cao

+ (11) Có mùa đông lạnh nhất cả nước

+ (12) Đền Hùng

- B (vùng Đồng bằng Bắc Bộ):

+ (1) Địa hình tương đối bằng phẳng

+ (2) Hai hệ thống sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình

+ (3) Nền văn minh của người Việt cổ - Văn minh sông Hồng

+ (7) Nhiệt độ trung bình năm trên 23°C. Mùa đông kéo dài khoảng ba tháng với nhiệt độ trung bình dưới 20°C.

+ (8) Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Trung du và miền núi Bắc Bộ

Đồng bằng Bắc Bộ

Dân cư

- Số dân hơn 14 triệu người (năm 2020).

- Là nơi sinh sống của một số dân tộc như: Mường, Thái, Mông, Tày, Nùng, Kinh,…

- Dân cư thưa thớt, phân bố không đồng đều.

- Số dân hơn 21 triệu người (năm 2020).

- Dân cư chủ yếu là người Kinh và một số dân tộc khác, như: Mường, Sán Dìu,…

- Dân cư đông đúc, phân bố không đồng đều.

Hoạt động sản xuất

- Trồng lúa trên ruộng bậc thang

- Xây dựng các công trình thủy điện để phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất.

- Khai thác khoáng sản.

- Trồng lúa nước.

- Làm các nghề thủ công truyền thống (gốm sứ, đúc đồng,…)

- Sản xuất công nghiệp và các ngành thương mại, dịch vụ.

Một số nét văn hóa tiêu biểu

- Lễ hội Gầu Tào; Lễ hội Lồng Tồng; Lễ hội Đền Hùng,…

- Hát Then, múa xòe,…

- Chợ phiên vùng cao

- Có nhiều làng quê truyền thống, như: Đường Lâm,…

- Có nhiều lễ hội lớn, như: hội Lim, hội chùa Hương,…

Câu 4

- Tên danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Ý nghĩa của những việc làm đó.

- Tên danh lam thắng cảnh: chùa Hương (xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội).

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh:

+ Quảng bá hình ảnh và nét đẹp của lễ hội chùa Hương tới bạn bè, người thân thông qua các trang mạng xã hội, như: facebook, youtube,…

+ Tích cực tham gia các hoạt động sinh hoạt văn hóa do địa phương tổ chức.

+ Phê phán những việc làm trái ngược gây tổn hại đến hình ảnh Lễ hội chùa Hương. Ví dụ: hành động chèo kéo, ép giá đối với du khách; các hành vi mê tín dị đoan,...

- Ý nghĩa của những việc làm đó:

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh.

+ Thể hiện lòng tự hào về các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, đất nước.

# data[].attributes.body
Câu 1

a. Thư trên của Phương Linh gửi cho Việt Phương.

Dựa lời chào đầu thư và chữ kí cuối thư mà em biết.

b. Bức thư gồm 3 phần.

- Phần 1: Địa điểm và thời gian viết thư; lời chào đầu thư.

- Phần 2: Nội dung chính

- Phần 3: Cuối thư: lời chào, lời chúc, chữ kí,...

Câu 2

- Thăm hỏi bạn hoặc gia đình bạn

+ Về sức khỏe của bạn và gia đình bạn dạo này ra sao?

+ Về thời tiết, khí hậu ở nơi bạn sống hiện nay thế nào?

+ Về ngôi trường, bạn bè mới của cậu ấy trong thời gian gần đây…

- Chia sẻ thông tin về trường lớp, gia đình, ước mơ,...

+ Gần đây em học tập rất tập trung, chăm chỉ, nghiêm túc

+ Luôn làm bài tập về nhà đầy đủ, đến lớp đúng giờ

+ Hăng hái tham gia phát biểu, xây dựng bài

+ Đã khắc phục được những nhược điểm trước đây trong môn học nào đó (tính toán nhanh hơn, viết chữ đẹp hơn, viết văn hay hơn…)

+ Đã đạt được những điểm 9, điểm 10, được thầy cô khen…

+ Được tham gia vào các nhóm, các hoạt động tập thể của trường…

- Trình bày những mong muốn, tình cảm của em dành cho bạn.

+ Bày tỏ tình yêu thương, quý mến, nhớ nhung của em dành cho bạn vì đã lâu rồi chưa gặp

+ Thể hiện mong muốn sớm được gặp lại bạn trong thời gian sắp tới (nghỉ hè, nghỉ lễ…)

- Gửi đến bạn và gia đình lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và vui vẻ.

- Thể hiện mong muốn sớm nhận được thư hồi âm từ bạn.

# data[].attributes.body
Câu 1:

Hà Nội, ngày 7 tháng 1 năm 2025

Ông ngoại thân mến!

Chắc ông sẽ bất ngờ khi nhận được thư của cháu đúng không ạ. Hôm nay, học bài xong còn sớm nên cháu viết mấy dòng thư hỏi thăm sức khoẻ của ông. Ông ơi! Lâu nay ông có khoẻ không ạ ?  Tuổi ông đã cao nên ông cố gắng nghỉ ngơi, đừng làm vườn nhiều quá ông nhé.

Cũng đã hơn một năm cháu chưa có dịp về quê thăm ông, cháu nhớ ông lắm. Cháu và bố mẹ ở đây đều khoẻ, công việc và học tập đều rất tốt. Cháu hứa là sẽ học tập thật tốt, thật ngoan ngoãn để hè này được bố mẹ cho về thăm ông.

Đêm đã khuya, cháu phải đi ngủ để sáng mai kịp giờ đến lớp. Cháu xin dừng bút tại đây, ông nhớ giữ gìn sức khoẻ nhé. Cháu yêu ông nhiều.

Cháu ngoại

Minh Quang

# data[].attributes.body
Câu hỏi mở đầu trang 58 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên một động vật sống dưới nước, một động vật sống trên cạn. Nêu những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển.

- Một động vật sống dưới nước: Cá. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, nước, nhiệt độ, không khí, thức ăn.

- Một động vật sống trên cạn: Chó. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, không khí, nước, nhiệt độ, thức ăn.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Nhu cầu sống của động vật

Câu hỏi quan sát trang 58 SGK Khoa học lớp 4: Mỗi con chuột ở các hình sau đây sống trong điều kiện như thế nào?

Điều kiện sống của mỗi con chuột trong mỗi hình:

- Hình 1: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không khí.

- Hình 2: Ánh sáng (ban ngày), nước, không khí.

- Hình 3: Ánh sáng (ban ngày), thức ăn, không khí.

- Hình 4: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không cung cấp không khí.

- Hình 5: Không có ánh sáng, nước, thức ăn, không khí.

Giải Khoa học lớp 4 trang 59

Câu hỏi quan sát 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Dự đoán điều gì sẽ xảy ra với con chuột trong mỗi điều kiện trên và giải thích theo gợi ý sau.

Con chuột

Điều kiện được cung cấp

Dự đoán và giải thích

1

Ánh sáng, nước, thức ăn, không khí

Chuột phát triển bình thường vì được cung cấp đủ điều kiện sống và phát triển

2

Ánh sáng, nước, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp chất dinh dưỡng

3

Ánh sáng, thức ăn, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp nước cho cơ thể

4

Ánh sáng, nước, thức ăn

Chuột sẽ chết vì không có không khí cho sự hô hấp

5

Nước, thức ăn, không khí

Chuột sẽ kém phát triển vì thiếu ánh sáng.

Câu hỏi quan sát 3 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Từ đó, em rút ra kết luận gì?

Để động vật có thể sống và phát triển tốt cần có điều kiện sống bao gồm: ánh sáng, nước, thức ăn và không khí.

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển.

Các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển: ánh sáng, nước, thức ăn, không khí, nhiệt độ…

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt nào ở động vật so với thực vật?

Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt ở động vật so với thực vật là: điều kiện sống.

Luyện tập, vận dụng trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên một số động vật và cho biết thức ăn của động vật đó là thực vật hay động vật, hay cả động vật và thực vật (còn gọi là ăn tạp) theo gợi ý sau.

Tên động vật

Thức ăn

Thực vật

Động vật

Động vật và thực vật

Con lợn

×

Con gà

×

Con hổ

×

Con voi

×

Câu hỏi trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Nêu một số ví dụ chứng tỏ động vật cần nhiệt độ môi trường thích hợp để sống và phát triển.

- Gấu Bắc Cực thường sống ở những nơi băng giá, có nhiệt độ thấp, có thể sống trong nhiệt độ - 30 độ C.

- Cá cảnh có thể sống ở nhiệt độ lên tới 30∘C, nhưng không chịu đựng được nhiệt độ thấp hơn 15∘C. Ngoài khoảng nhiệt độ này, cá sẽ không thể phát triển hoặc chết.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Lấy ví dụ về ánh sáng cần cho động vật sống và phát triển.

Ánh sáng cần cho động vật sống và phát triển:

- Chim sâu là loài ăn sâu bọ nên thường kiếm ăn vào ban ngày (có nhiều ánh sáng).

- Nhốt con mèo ở nơi có đầy đủ thức ăn, nước nhưng không có ánh sáng một thời gian sau ta thấy con mèo đó sẽ yếu ớt, lờ đờ, thiếu sức sống.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Vì sao trong các ao nuôi cá, tôm thường sử dụng quạt nước?

Trong các ao nuôi cá, tôm thường sử dụng quạt nước vì: Khi quạt nước quay sẽ giúp cung cấp thêm khí ô-xi cho ao nuôi và điều phối các chất dinh dưỡng đi khắp ao.

II. Sự trao đổi khí, nước, thức ăn giữa động vật với môi trường

Câu hỏi quan sát trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Nêu sự trao đổi khí, nước và thức ăn ở con chó dựa vào hình 7.

Sự trao đổi khí, nước và thức ăn ở con chó: Chó lấy thức ăn, nước, khí ô - xi vào cơ thể. Sau một số quá trình diễn ra bên trong cơ thể, cuối cùng thải ra ngoài môi trường phân, nước tiểu, khí các-bô-nic.

Câu hỏi trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Vẽ sơ đồ tổng hợp về trao đổi khí, nước, thức ăn ở động vật theo gợi ý sau. Chia sẻ với bạn về sơ đồ đã vẽ

III. Chăm sóc vật nuôi

Giải Khoa học lớp 4 trang 61

Câu hỏi quan sát trang 61 SGK Khoa học lớp 4: Nêu những việc cần làm để chăm sóc vật nuôi và giải thích vì sao cần làm những việc đó.

Những việc cần làm để chăm sóc vật nuôi:

- Cung cấp thức ăn để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng.

- Vệ sinh chuồng trại để giữ gìn vệ sinh môi trường sinh sống sạch sẽ.

- Sưởi ấm để giữ ấm cho vật nuôi.

- Tiêm phòng để phòng ngừa các bệnh cho vật nuôi.

- Khử khuẩn chuồng trại để phòng tránh việc phát triển các mầm bệnh.

- Tắm để vật nuôi được sạch sẽ.

Luyện tập, vận dụng trang 61 SGK Khoa học lớp 4: Khi gia đình có nuôi gia súc, gia cầm hoặc thú cưng…chúng ta cần làm những việc gì để chăm sóc  chúng? Nếu gia đình em có nuôi một trong các động vật đó, hãy tự đánh giá mức độ thực hiện các công việc đó của em theo gợi ý dưới đây.

- Khi chăm sóc vật nuôi cần cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống, nhiệt độ thích hợp và môi trường thoáng khí. Ngoài ra để vật nuôi khỏe mạnh cần vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng bệnh…

Tên động vật

Việc làm hằng ngày

Thường xuyên

Thỉnh thoảng

Không làm

Con gà

Cho ăn, uống nước

×

Con chó

Cho ăn, uống nước, tiêm phòng dại

×

Con vịt

Cho ăn

×

Con bò

Chăn thả

×

# data[].attributes.body
Thứ 6

PHIẾU ĐỌC SÁCH

Tên câu chuyện: Ước mơ của hai hạt cây

Tác giả: Tindich

Ngày đọc: 20/2/2023

Nhân vật yêu thích: Hạt cây

Ước mơ của nhân vật: Muốn lớn lên

Điều em học được từ nhân vật: Tin vào chính mình và thực hiện ước mơ của mình.

Mức độ yêu thích: 5 sao

# data[].attributes.body
Luyện tập 1

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

Quốc Tử Giám

Bia Tiến sĩ

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

- Là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

Quốc Tử Giám

- Là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước (thời phong kiến).

Bia Tiến sĩ

- Vinh danh những người đỗ đạt cao.

- Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

Luyện tập 2

- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

Vận dụng

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

# data[].attributes.body
Trương Lâm Dũng

Giải Khoa học lớp 4 Cánh diều Bài 14: Nhu cầu sống của động vật và chăm sóc vật nuôi

A/ Câu hỏi đầu bài

Câu hỏi mở đầu trang 58 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên một động vật sống dưới nước, một động vật sống trên cạn. Nêu những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển.

- Một động vật sống dưới nước: Cá. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, nước, nhiệt độ, không khí, thức ăn.

- Một động vật sống trên cạn: Chó. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, không khí, nước, nhiệt độ, thức ăn.

B/ Câu hỏi giữa bài

I. Nhu cầu sống của động vật

Câu hỏi quan sát trang 58 SGK Khoa học lớp 4: Mỗi con chuột ở các hình sau đây sống trong điều kiện như thế nào?

Điều kiện sống của mỗi con chuột trong mỗi hình:

- Hình 1: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không khí.

- Hình 2: Ánh sáng (ban ngày), nước, không khí.

- Hình 3: Ánh sáng (ban ngày), thức ăn, không khí.

- Hình 4: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không cung cấp không khí.

- Hình 5: Không có ánh sáng, nước, thức ăn, không khí.

Giải Khoa học lớp 4 trang 59

Câu hỏi quan sát 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Dự đoán điều gì sẽ xảy ra với con chuột trong mỗi điều kiện trên và giải thích theo gợi ý sau

Con chuột

Điều kiện được cung cấp

Dự đoán và giải thích

1

Ánh sáng, nước, thức ăn, không khí

Chuột phát triển bình thường vì được cung cấp đủ điều kiện sống và phát triển

2

Ánh sáng, nước, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp chất dinh dưỡng

3

Ánh sáng, thức ăn, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp nước cho cơ thể

4

Ánh sáng, nước, thức ăn

Chuột sẽ chết vì không có không khí cho sự hô hấp

5

Nước, thức ăn, không khí

Chuột sẽ kém phát triển vì thiếu ánh sáng.

Câu hỏi quan sát 3 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Từ đó, em rút ra kết luận gì?

Để động vật có thể sống và phát triển tốt cần có điều kiện sống bao gồm: ánh sáng, nước, thức ăn và không khí.

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển

Các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển: ánh sáng, nước, thức ăn, không khí, nhiệt độ…

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt nào ở động vật so với thực vật?

Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt ở động vật so với thực vật là: điều kiện sống.

Luyện tập, vận dụng trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên một số động vật và cho biết thức ăn của động vật đó là thực vật hay động vật, hay cả động vật và thực vật (còn gọi là ăn tạp) theo gợi ý sau

Tên động vật

Thức ăn

Thực vật

Động vật

Động vật và thực vật

Con lợn

×

Con gà

×

Con hổ

×

Con voi

×

Giải Khoa học lớp 4 trang 60

Câu hỏi trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Nêu một số ví dụ chứng tỏ động vật cần nhiệt độ môi trường thích hợp để sống và phát triển.

- Gấu Bắc Cực thường sống ở những nơi băng giá, có nhiệt độ thấp, có thể sống trong nhiệt độ - 30 độ C.

- Cá cảnh có thể sống ở nhiệt độ lên tới 30∘C, nhưng không chịu đựng được nhiệt độ thấp hơn 15∘C. Ngoài khoảng nhiệt độ này, cá sẽ không thể phát triển hoặc chết.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Lấy ví dụ về ánh sáng cần cho động vật sống và phát triển.

Ánh sáng cần cho động vật sống và phát triển:

- Chim sâu là loài ăn sâu bọ nên thường kiếm ăn vào ban ngày (có nhiều ánh sáng).

- Nhốt con mèo ở nơi có đầy đủ thức ăn, nước nhưng không có ánh sáng một thời gian sau ta thấy con mèo đó sẽ yếu ớt, lờ đờ, thiếu sức sống.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Vì sao trong các ao nuôi cá, tôm thường sử dụng quạt nước?

Trong các ao nuôi cá, tôm thường sử dụng quạt nước vì: Khi quạt nước quay sẽ giúp cung cấp thêm khí ô-xi cho ao nuôi và điều phối các chất dinh dưỡng đi khắp ao.

II. Sự trao đổi khí, nước, thức ăn giữa động vật với môi trường

Câu hỏi quan sát trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Nêu sự trao đổi khí, nước và thức ăn ở con chó dựa vào hình 7.

Sự trao đổi khí, nước và thức ăn ở con chó: Chó lấy thức ăn, nước, khí ô - xi vào cơ thể. Sau một số quá trình diễn ra bên trong cơ thể, cuối cùng thải ra ngoài môi trường phân, nước tiểu, khí các-bô-nic.

Câu hỏi trang 60 SGK Khoa học lớp 4: Vẽ sơ đồ tổng hợp về trao đổi khí, nước, thức ăn ở động vật theo gợi ý sau. Chia sẻ với bạn về sơ đồ đã vẽ.

III. Chăm sóc vật nuôi

Giải Khoa học lớp 4 trang 61

Câu hỏi quan sát trang 61 SGK Khoa học lớp 4: Nêu những việc cần làm để chăm sóc vật nuôi và giải thích vì sao cần làm những việc đó

Những việc cần làm để chăm sóc vật nuôi:

- Cung cấp thức ăn để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng.

- Vệ sinh chuồng trại để giữ gìn vệ sinh môi trường sinh sống sạch sẽ.

- Sưởi ấm để giữ ấm cho vật nuôi.

- Tiêm phòng để phòng ngừa các bệnh cho vật nuôi.

- Khử khuẩn chuồng trại để phòng tránh việc phát triển các mầm bệnh.

- Tắm để vật nuôi được sạch sẽ.

Luyện tập, vận dụng trang 61 SGK Khoa học lớp 4: Khi gia đình có nuôi gia súc, gia cầm hoặc thú cưng…chúng ta cần làm những việc gì để chăm sóc  chúng? Nếu gia đình em có nuôi một trong các động vật đó, hãy tự đánh giá mức độ thực hiện các công việc đó của em theo gợi ý dưới đây.

- Khi chăm sóc vật nuôi cần cung cấp đầy đủ thức ăn, nước uống, nhiệt độ thích hợp và môi trường thoáng khí. Ngoài ra để vật nuôi khỏe mạnh cần vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng bệnh…

Tên động vật

Việc làm hằng ngày

Thường xuyên

Thỉnh thoảng

Không làm

Con gà

Cho ăn, uống nước

×

Con chó

Cho ăn, uống nước, tiêm phòng dại

×

Con vịt

Cho ăn

×

Con bò

Chăn thả

×

# data[].attributes.body
TRƯƠNG LÂM DŨNG
 Câu 1 trang 63 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hãy trình bày một số nét chính về địa phương em.

- Tên tỉnh/thành phố.

- Đặc điểm thiên nhiên nổi bật.

- Một số hoạt động sản xuất.

- Một số nét văn hoá đặc sắc.

- Tên một số danh nhân tiêu biểu

- Tên tỉnh/thành phố: thành phố Hà Nội

- Đặc điểm thiên nhiên nổi bật:

+ Hà Nội hiện nay vừa có núi, có đồi và địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông, trong đó đồng bằng chiếm tới 3/4 diện tích tự nhiên của thành phố. Các đồi núi cao đều tập trung ở phía Bắc và Tây.

+ Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu Hà Nội có đặc trưng nổi bật là gió mùa ẩm, nóng và mưa nhiều về mùa hè, lạnh và ít mưa về mùa đông; được chia thành bốn mùa rõ rệt trong năm: Xuân, Hạ, Thu, Đông.

- Một số hoạt động sản xuất:

+ Nông nghiệp (trồng lúa, hoa màu, cây ăn quả,…)

+ Sản xuất công nghiệp (với nhiều khu công nghiệp nổi tiếng, như: khu công nghiệp công nghiệp công nghệ sinh học cao; khu công nghiệp Sài Đồng A; khu công nghiệp Bắc Thăng Long,…)

+ Các hoạt động thương mại và dịch vụ.

- Một số nét văn hoá đặc sắc:

+ Có nhiều di tích lịch sử - văn hóa.

+ Nhiều lễ hội đặc sắc, như: Lễ hội chùa Hương (huyện Mỹ Đức); Hội Gióng ở đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm); Hội Gióng ở đền Sóc (huyện Sóc Sơn); Lễ hội thành Cổ Loa (huyện Đông Anh),…

+ Nhiều món ăn độc đáo, mang hương sắc riêng, như: phở, bún riêu; bún chả;…

- Tên một số danh nhân tiêu biểu: Ngô Quyền; Phùng Hưng; Chu Văn An; Phùng Khắc Khoan; Vũ Tông Phan,…

Câu 2 trang 63 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lựa chọn thông tin cho phù hợp với hai vùng và ghi kết quả vào vở.

Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 Kết nối tri thức Bài 14: Ôn tập


- A (vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ):

+ (4) Mạng lưới sông ngòi khá dày đặc, các sông có nhiều thác ghềnh.

+ (5) Địa hình chủ yếu là đồi núi. Ngoài ra, còn có một số cao nguyên và vùng trung du.

+ (6) Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

+ (9) Lễ hội Lồng tồng

+ (10) Chợ phiên vùng cao

+ (11) Có mùa đông lạnh nhất cả nước

+ (12) Đền Hùng

- B (vùng Đồng bằng Bắc Bộ):

+ (1) Địa hình tương đối bằng phẳng

+ (2) Hai hệ thống sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình

+ (3) Nền văn minh của người Việt cổ - Văn minh sông Hồng

+ (7) Nhiệt độ trung bình năm trên 23°C. Mùa đông kéo dài khoảng ba tháng với nhiệt độ trung bình dưới 20°C.

+ (8) Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 64

Câu 3 trang 64 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hoàn thành bảng sau vào vở:

Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 Kết nối tri thức Bài 14: Ôn tập

Trung du và miền núi Bắc Bộ

Đồng bằng Bắc Bộ

Dân cư

- Số dân hơn 14 triệu người (năm 2020).

- Là nơi sinh sống của một số dân tộc như: Mường, Thái, Mông, Tày, Nùng, Kinh,…

- Dân cư thưa thớt, phân bố không đồng đều.

- Số dân hơn 21 triệu người (năm 2020).

- Dân cư chủ yếu là người Kinh và một số dân tộc khác, như: Mường, Sán Dìu,…

- Dân cư đông đúc, phân bố không đồng đều.

Hoạt động sản xuất

- Trồng lúa trên ruộng bậc thang

- Xây dựng các công trình thủy điện để phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất.

- Khai thác khoáng sản.

- Trồng lúa nước.

- Làm các nghề thủ công truyền thống (gốm sứ, đúc đồng,…)

- Sản xuất công nghiệp và các ngành thương mại, dịch vụ.

Một số nét văn hóa tiêu biểu

- Lễ hội Gầu Tào; Lễ hội Lồng Tồng; Lễ hội Đền Hùng,…

- Hát Then, múa xòe,…

- Chợ phiên vùng cao

- Có nhiều làng quê truyền thống, như: Đường Lâm,…

- Có nhiều lễ hội lớn, như: hội Lim, hội chùa Hương,…

Câu 4 trang 64 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xây dựng bảng dự kiến những hoạt động của em để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của một danh lam thắng cảnh hoặc một di tích lịch sử - văn hoá ở địa phương em (theo gợi ý dưới đây):

- Tên danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Ý nghĩa của những việc làm đó

- Tên danh lam thắng cảnh: chùa Hương (xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội).

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh:

+ Quảng bá hình ảnh và nét đẹp của lễ hội chùa Hương tới bạn bè, người thân thông qua các trang mạng xã hội, như: facebook, youtube,…

+ Tích cực tham gia các hoạt động sinh hoạt văn hóa do địa phương tổ chức.

+ Phê phán những việc làm trái ngược gây tổn hại đến hình ảnh Lễ hội chùa Hương. Ví dụ: hành động chèo kéo, ép giá đối với du khách; các hành vi mê tín dị đoan,...

- Ý nghĩa của những việc làm đó:

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh.

+ Thể hiện lòng tự hào về các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, đất nước.

# data[].attributes.body
TRƯƠNG LÂM DŨNG

Câu 1 trang 63 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hãy trình bày một số nét chính về địa phương em.

- Tên tỉnh/thành phố.

- Đặc điểm thiên nhiên nổi bật.

- Một số hoạt động sản xuất.

- Một số nét văn hoá đặc sắc.

- Tên một số danh nhân tiêu biểu

- Tên tỉnh/thành phố: thành phố Hà Nội

- Đặc điểm thiên nhiên nổi bật:

+ Hà Nội hiện nay vừa có núi, có đồi và địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông, trong đó đồng bằng chiếm tới 3/4 diện tích tự nhiên của thành phố. Các đồi núi cao đều tập trung ở phía Bắc và Tây.

+ Nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, khí hậu Hà Nội có đặc trưng nổi bật là gió mùa ẩm, nóng và mưa nhiều về mùa hè, lạnh và ít mưa về mùa đông; được chia thành bốn mùa rõ rệt trong năm: Xuân, Hạ, Thu, Đông.

- Một số hoạt động sản xuất:

+ Nông nghiệp (trồng lúa, hoa màu, cây ăn quả,…)

+ Sản xuất công nghiệp (với nhiều khu công nghiệp nổi tiếng, như: khu công nghiệp công nghiệp công nghệ sinh học cao; khu công nghiệp Sài Đồng A; khu công nghiệp Bắc Thăng Long,…)

+ Các hoạt động thương mại và dịch vụ.

- Một số nét văn hoá đặc sắc:

+ Có nhiều di tích lịch sử - văn hóa.

+ Nhiều lễ hội đặc sắc, như: Lễ hội chùa Hương (huyện Mỹ Đức); Hội Gióng ở đền Phù Đổng (huyện Gia Lâm); Hội Gióng ở đền Sóc (huyện Sóc Sơn); Lễ hội thành Cổ Loa (huyện Đông Anh),…

+ Nhiều món ăn độc đáo, mang hương sắc riêng, như: phở, bún riêu; bún chả;…

- Tên một số danh nhân tiêu biểu: Ngô Quyền; Phùng Hưng; Chu Văn An; Phùng Khắc Khoan; Vũ Tông Phan,…

Câu 2 trang 63 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lựa chọn thông tin cho phù hợp với hai vùng và ghi kết quả vào vở.

- A (vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ):

+ (4) Mạng lưới sông ngòi khá dày đặc, các sông có nhiều thác ghềnh.

+ (5) Địa hình chủ yếu là đồi núi. Ngoài ra, còn có một số cao nguyên và vùng trung du.

+ (6) Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.

+ (9) Lễ hội Lồng tồng

+ (10) Chợ phiên vùng cao

+ (11) Có mùa đông lạnh nhất cả nước

+ (12) Đền Hùng

- B (vùng Đồng bằng Bắc Bộ):

+ (1) Địa hình tương đối bằng phẳng

+ (2) Hai hệ thống sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình

+ (3) Nền văn minh của người Việt cổ - Văn minh sông Hồng

+ (7) Nhiệt độ trung bình năm trên 23°C. Mùa đông kéo dài khoảng ba tháng với nhiệt độ trung bình dưới 20°C.

+ (8) Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 64

Câu 3 trang 64 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Hoàn thành bảng sau vào vở

Trung du và miền núi Bắc Bộ

Đồng bằng Bắc Bộ

Dân cư

- Số dân hơn 14 triệu người (năm 2020).

- Là nơi sinh sống của một số dân tộc như: Mường, Thái, Mông, Tày, Nùng, Kinh,…

- Dân cư thưa thớt, phân bố không đồng đều.

- Số dân hơn 21 triệu người (năm 2020).

- Dân cư chủ yếu là người Kinh và một số dân tộc khác, như: Mường, Sán Dìu,…

- Dân cư đông đúc, phân bố không đồng đều.

Hoạt động sản xuất

- Trồng lúa trên ruộng bậc thang

- Xây dựng các công trình thủy điện để phục vụ cho sinh hoạt và sản xuất.

- Khai thác khoáng sản.

- Trồng lúa nước.

- Làm các nghề thủ công truyền thống (gốm sứ, đúc đồng,…)

- Sản xuất công nghiệp và các ngành thương mại, dịch vụ.

Một số nét văn hóa tiêu biểu

- Lễ hội Gầu Tào; Lễ hội Lồng Tồng; Lễ hội Đền Hùng,…

- Hát Then, múa xòe,…

- Chợ phiên vùng cao

- Có nhiều làng quê truyền thống, như: Đường Lâm,…

- Có nhiều lễ hội lớn, như: hội Lim, hội chùa Hương,…

Câu 4 trang 64 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xây dựng bảng dự kiến những hoạt động của em để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của một danh lam thắng cảnh hoặc một di tích lịch sử - văn hoá ở địa phương em (theo gợi ý dưới đây):

- Tên danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh/di tích lịch sử - văn hoá.

- Ý nghĩa của những việc làm đó.

- Tên danh lam thắng cảnh: chùa Hương (xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, Hà Nội).

- Những việc làm cụ thể để giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh:

+ Quảng bá hình ảnh và nét đẹp của lễ hội chùa Hương tới bạn bè, người thân thông qua các trang mạng xã hội, như: facebook, youtube,…

+ Tích cực tham gia các hoạt động sinh hoạt văn hóa do địa phương tổ chức.

+ Phê phán những việc làm trái ngược gây tổn hại đến hình ảnh Lễ hội chùa Hương. Ví dụ: hành động chèo kéo, ép giá đối với du khách; các hành vi mê tín dị đoan,...

- Ý nghĩa của những việc làm đó:

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh.

+ Thể hiện lòng tự hào về các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, đất nước.

# data[].attributes.body
Trương Lâm Dũng

Câu hỏi trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Năm 1999, Khuê Văn Các trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chọn là biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Chia sẻ hiểu biết của em về công trình kiến trúc này

- Chia sẻ hiểu biết về Khuê Văn Các:

+ Là một lầu vuông, gồm 2 tầng, 8 mái, dựng năm 1805, trên một nền vuông lát gạch Bát Tràng. Phía dưới là 4 trụ gạch, 4 phía để trống, bên trên là kiến trúc gỗ, có sàn gỗ, mái lợp ngói.

+ Phía trên treo biển đề “Khuê Văn các” (chữ Hán), cùng hệ thống câu đối. Hai bên Khuê Văn các có 2 cửa nhỏ là: “Bí văn môn” và “Súc văn môn”.

Khám phá (trang 59, 61)

1. Tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên sơ đồ hình 2.

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 6, 7, em hãy kể tên một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc.

- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Theo em, cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám?

- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 62

Luyện tập (trang 62)

Luyện tập 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về các công trình tiêu biểu của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

Quốc Tử Giám

Bia Tiến sĩ

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

- Là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

Quốc Tử Giám

- Là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước (thời phong kiến).

Bia Tiến sĩ

- Vinh danh những người đỗ đạt cao.

- Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

Luyện tập 2 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

Vận dụng (trang 62)

Vận dụng 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Chọn một trong hai nhiệm vụ:

Nhiệm vụ 1: Đóng vai là hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu với bạn về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Nhiệm vụ 2: Hãy chia sẻ cảm nghĩ của em về truyền thống hiếu học của dân tộc sau khi tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

(*) Lựa chọn: Thực hiện nhiệm vụ 1

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

- Dựa vào công năng kiến trúc, có thể chia di tích thành hai khu vực chính: Văn Miếu (nơi thờ tự tiên Nho) và Quốc Tử Giám (trường đào tạo trí thức Nho học).

- Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học tiêu biểu của di tích, năm 1962, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Văn Miếu- Quốc Tử Giám là Di tích quốc gia; ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Văn Miếu - Quốc Tử Giám là di tích quốc gia đặc biệt.

# data[].attributes.body
1:-Một động vật sống dưới nước: Cá. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, nước, nhiệt độ, không khí, thức ăn.

- Một động vật sống trên cạn: Chó. Những yếu tố cần thiết cho mỗi động vật này sống và phát triển là ánh sáng, không khí, nước, nhiệt độ, thức ăn.

2:- Điều kiện sống của mỗi con chuột trong mỗi hình:

- Hình 1: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không khí.

- Hình 2: Ánh sáng (ban ngày), nước, không khí.

- Hình 3: Ánh sáng (ban ngày), thức ăn, không khí.

- Hình 4: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không cung cấp không khí.

- Hình 5: Không có ánh sáng, nước, thức ăn, không khí.

3:-Để động vật có thể sống và phát triển tốt cần có điều kiện sống bao gồm: ánh sáng, nước, thức ăn và không khí.

4:-Các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển: ánh sáng, nước, thức ăn, không khí, nhiệt độ…

5:-Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt ở động vật so với thực vật là: điều kiện sống.

6:-Gấu Bắc Cực thường sống ở những nơi băng giá, có nhiệt độ thấp, có thể sống trong nhiệt độ - 30 độ C.

- Cá cảnh có thể sống ở nhiệt độ lên tới 30∘C, nhưng không chịu đựng được nhiệt độ thấp hơn 15∘C. Ngoài khoảng nhiệt độ này, cá sẽ không thể phát triển hoặc chết.

# data[].attributes.body
Trương Lâm Dũng

Khoa học

Câu hỏi quan sát trang 57 SGK Khoa học lớp 4: Nêu những việc cần làm để chăm sóc cây trồng. Giải thích vì sao cần làm như vậy

Những việc cần làm để chăm sóc cây trồng: tưới nước, bón phân, làm đất, thoáng khí, chống nóng, chống rét…

Cần làm như vậy để:

- Tưới nước để cung cấp đầy đủ nước cho cây.

- Bón phân để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cây.

- Xới đất xung quanh gốc cây làm cho đất tơi xốp, cây dễ hấp thụ chất dinh dưỡng hơn.

- Cải tạo môi trường để tạo môi trường tốt nhất cho cây phát triển.

Trả lời câu hỏi trang 57 SGK Khoa học lớp 4: Hãy kể thêm một số việc làm chăm sóc cây trồng.

Một số việc làm chăm sóc cây trồng: Cắt tỉa cành sâu hỏng, bắt sâu cho cây, tắm nắng cho cây (với loại cây để trong nhà)…

Thực hành, thí nghiệm trang 57 SGK Khoa học lớp 4: Hãy lập một kế hoạch chăm sóc cây ở nhà hoặc ở trường em theo gợi ý sau. Thực hiện kế hoạch và tự đánh giá việc thực hiện của em

Tên cây cần được chăm sóc hoặc trồng mới

Việc làm

Số lần thực hiện trong 1 tuần

Đã hoàn thành

Chưa hoàn thành

Cây hoa mai

Tỉa cành, bắt sâu

3 lần

×

Cây hoa lan

Tưới nước

5 lần

×

Cây ngô

Vun xới đất, tưới nước, bón phân

3 lần

×

# data[].attributes.body
Phiếu đọc sách

Tên bài thơ Bốn mùa mơ ước

Ngày đọc 12/9/2024

Tác giả Nguyễn Lãm Thắng

Ước mơ được nói đến trong bài thơ Được cống hiến cho cuộc sống

Câu thơ khổ thơ em thích nhất Khổ 3

Mức độ yêu thích 5 sao

# data[].attributes.body
Phiếu Đọc Sách

Tên bài thơ : Em Mơ

Tác giả : Mai Thị Bích Ngọc

Ngày đọc : 19/9/2023

Ước mơ được nói đến trong bài thơ : Làm mây trắng , làm nắng ấm , làm gió mát

Câu thơ , khổ thơ em thích nhất : Em mơ làm mây trắng , bay khắp nẻo trời cao , nhìn non sông gấm vóc , quê mình đẹp biết bao!

Mức độ yêu thích : 5 sao

# data[].attributes.body
I. Nhu cầu sống của động vật

Câu hỏi quan sát trang 58 SGK Khoa học lớp 4: Mỗi con chuột ở các hình sau đây sống trong điều kiện như thế nào?

Điều kiện sống của mỗi con chuột trong mỗi hình:

- Hình 1: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không khí.

- Hình 2: Ánh sáng (ban ngày), nước, không khí.

- Hình 3: Ánh sáng (ban ngày), thức ăn, không khí.

- Hình 4: Ánh sáng (ban ngày), nước, thức ăn, không cung cấp không khí.

- Hình 5: Không có ánh sáng, nước, thức ăn, không khí.

Câu hỏi quan sát 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Dự đoán điều gì sẽ xảy ra với con chuột trong mỗi điều kiện trên và giải thích theo gợi ý sau.

Con chuột

Điều kiện được cung cấp

Dự đoán và giải thích

1

Ánh sáng, nước, thức ăn, không khí

Chuột phát triển bình thường vì được cung cấp đủ điều kiện sống và phát triển

2

Ánh sáng, nước, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp chất dinh dưỡng

3

Ánh sáng, thức ăn, không khí

Chuột dần dần sẽ chết vì không được cung cấp nước cho cơ thể

4

Ánh sáng, nước, thức ăn

Chuột sẽ chết vì không có không khí cho sự hô hấp

5

Nước, thức ăn, không khí

Chuột sẽ kém phát triển vì thiếu ánh sáng.

Câu hỏi quan sát 3 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Từ đó, em rút ra kết luận gì?

Để động vật có thể sống và phát triển tốt cần có điều kiện sống bao gồm: ánh sáng, nước, thức ăn và không khí.

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Kể tên các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển.

Các yếu tố cần cho động vật sống và phát triển: ánh sáng, nước, thức ăn, không khí, nhiệt độ…

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Khoa học lớp 4: Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt nào ở động vật so với thực vật?

Khi động vật được cung cấp không khí, nước và ánh sáng nhưng vẫn có biểu hiện sức khỏe suy yếu dần, điều này chứng tỏ sự khác biệt ở động vật so với thực vật là: điều kiện sống.

# data[].attributes.body
1. Tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên sơ đồ hình 2:

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 6, 7, em hãy kể tên một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc.

- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Theo em, cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám?

- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

# data[].attributes.body
Câu hỏi mở đầu trang 59 SGK Khoa học 4: Hãy kể tên một số con vật mà em biết. Chúng thường ăn những loại thức ăn nào?

Trả lời:

Một số con vật mà em biết: gà, bò, lợn, chó …

- Thức ăn của gà là: cám, rau, thóc, ngô...

- Thức ăn của bò là: cỏ, rơm, củ …

- Thức ăn của lợn là: cám, bèo …

- Thức ăn của chó là: xương, thịt, cơm…

1. Các yếu tố cần cho sự sống và phát triển của động vật

Hoạt động 1 trang 59 SGK Khoa học 4: Quan sát hình 1.

- Các con vật trong hình cần những gì để sống?

- Kể thêm những yếu tố cần thiết khác để động vật sống và phát triển bình thường.

Pause

00:00

01:21

01:31

Mute

Trả lời:

- Các con vật trong hình cần thức ăn, nước, khí ô-xi, nhiệt độ và ánh sáng thích hợp để sống.

- Nhận xét: Động vật cần có thức ăn, nước, khí ô-xi, nhiệt độ và ánh sáng thích hợp để sống và phát triển bình thường.

Giải Khoa học lớp 4 trang 60

Hoạt động 2 trang 60 SGK Khoa học 4: Quan sát hình 2, liên hệ thực tế, thảo luận, lấy ví dụ chứng tỏ:

- Động vật cần đầy đủ thức ăn, nước uống để sống và phát triển.

- Động vật cần ánh sáng để quan sát môi trường xung quanh, di chuyển, tìm kiếm thức ăn hay sưởi ấm cơ thể.

- Khi nhiệt độ của môi trường quá thấp, quá cao hoặc thay đổi đột ngột, động vật có thể bị chết nên chúng thường tìm cách trú ẩn.

Trả lời:

- Động vật cần đầy đủ thức ăn, nước uống để sống và phát triển: Trong hình 2a đàn cừu ở điều kiện thiếu thức ăn có bộ lông xác xơ, thân hình gầy yếu hơn so đàn cừu có đầy đủ thức ăn, nước uống ở hình 2b.

- Động vật cần ánh sáng để quan sát môi trường xung quanh, di chuyển, tìm kiếm thức ăn hay sưởi ấm cơ thể: Hổ quan sát bắt con mồi (2c), đàn bò di chuyển để tìm kiếm nước, ...

- Khi nhiệt độ của môi trường quá thấp, quá cao hoặc thay đổi đột ngột, động vật có thể bị chết nên chúng thường tìm cách trú ẩn: Thỏ trốn vào hang tránh nóng (2d); Gấu ngủ đông tránh rét (2e).

Câu hỏi 1 trang 60 SGK Khoa học 4: Gia đình bạn Khang có chuyến đi du lịch cần đưa con mèo đi cùng. Hãy giúp bạn Khang chọn được chiếc lồng phù hợp ở hình 3. Giải thích sự lựa chọn đó.

Trả lời:

Em chọn chiếc lồng c bởi lồng c có đầy đủ đồ dùng cho mèo ăn uống, cung cấp đủ không khí. Còn hình a không có đủ đồ cho mèo ăn; hộp ở hình c không thể cung cấp đủ không khí cho mèo.

Giải Khoa học lớp 4 trang 61

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Khoa học 4: Trong đợt rét đậm, rét hại ở các tỉnh miền núi phía Bắc có hàng loạt trâu, bò chăn thả bị chết. Theo em vì sao trâu, bò bị chết? Hãy đề xuất một số biện pháp giúp hạn chế trâu, bò chết trong trường hợp này.

Trả lời:

- Theo em trâu, bò bị chết vì nhiệt độ xuống quá thấp.

- Một số biện pháp giúp hạn chế trâu, bò chết trong trường hợp này:

+ Chuồng trại: Chủ động làm chuồng trại, gia cố, che chắn, đảm bảo chuồng trại đủ ấm, không bị gió lùa, mưa hắt làm ẩm, ướt nền chuồng. Dự trữ chất đốt: củi, trấu, mùn cưa ... để đốt, sưởi cho gia súc trong những ngày rét đậm, rét hại.

+ Thức ăn: Thực hiện các biện pháp bảo quản và dự trữ thức ăn, nước uống, khoáng chất… để cung cấp đủ cho trâu, bò trong những ngày giá rét.

2. Thức ăn của động vật

Hoạt động 1 trang 61 SGK Khoa học 4: Quan sát hình 4, trả lời câu hỏi:

- Các con vật trong hình đang sử dụng những thức ăn nào?

- Thức ăn đó từ thực vật hay động vật?

Trả lời:

a - Bò ăn cỏ: thức ăn từ thực vật.

b - Gà ăn rau: thức ăn từ thực vật.

c - Chim ăn cá: thức ăn từ động vật.

d - Hổ ăn thịt: thức ăn từ động vật.

Giải Khoa học lớp 4 trang 62

Hoạt động 2 trang 62 SGK Khoa học 4: Nêu tên các con vật trong hình 5 và thức ăn của chúng.

Trả lời:

a) Động vật ăn động vật:

+ Chim đại bàng ăn thịt.

+ Hổ ăn thịt.

+ Cá sấu ăn thịt.

b) Động vật ăn thực vật:

+ Ngựa ăn cỏ.

+ Cừu ăn cỏ.

+ Thỏ ăn cỏ.

+ Bò ăn cỏ.

c) Động vật ăn cả thực vật và động vật:

+ Gấu đen ăn trái cây, cá, thịt, mật ong, cỏ …

+ Lợn ăn cá, tôm, rau củ…

+ Gà ăn cá, tôm, rau, ngô, thóc …

+ Vịt ăn cá, tôm, rau, ngô, thóc …

Câu hỏi trang 62 SGK Khoa học 4: Hãy cho biết thức ăn của động vật khác gì so với “thức ăn” của thực vật.

Trả lời:

Thức ăn của thực vật là nước, chất khoáng.

Thức ăn của động vật là thực vật và động vật (có động vật ăn thực vật, có động vật ăn động vật, có động vật ăn cả thực vật và động vật).

3. Trao đổi nước, không khí, thức ăn của động vật với môi trường

Hoạt động 1 trang 62 SGK Khoa học 4: Quan sát hình 6 và cho biết: Trong quá trình sống các con vật cần lấy gì từ môi trường và thải ra môi trường những gì?

Trả lời:

Trong quá trình sống, động vật thường xuyên trao đổi các chất với môi trường: lấy vào thức ăn, nước, khí ô-xi và thải ra các chất cặn bã, nước tiểu, khí các-bô-níc,..

Hoạt động 2 trang 63 SGK Khoa học 4:

- Vẽ sơ đồ thể hiện sự trao đổi không khí, nước, thức ăn của động vật với môi trường theo gợi ý sau.

- Giới thiệu với bạn về sơ đồ đã vẽ.

Trả lời:

Em có thể trang 64 SGK Khoa học 4: Lấy được ví dụ về các điều kiện sống thích hợp cho động vật sống và phát triển.

Trả lời:

Động vật cần có đủ không khí, thức ăn, nước uống, nhiệt độ và ánh sáng thì mới tồn tại, phát triển bình thường.

# data[].attributes.body
Khởi động (trang 59)

Câu hỏi trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Năm 1999, Khuê Văn Các trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chọn là biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Chia sẻ hiểu biết của em về công trình kiến trúc này.

Lời giải:

- Chia sẻ hiểu biết về Khuê Văn Các:

+ Là một lầu vuông, gồm 2 tầng, 8 mái, dựng năm 1805, trên một nền vuông lát gạch Bát Tràng. Phía dưới là 4 trụ gạch, 4 phía để trống, bên trên là kiến trúc gỗ, có sàn gỗ, mái lợp ngói.

+ Phía trên treo biển đề “Khuê Văn các” (chữ Hán), cùng hệ thống câu đối. Hai bên Khuê Văn các có 2 cửa nhỏ là: “Bí văn môn” và “Súc văn môn”.

Khám phá (trang 59, 61)

1. Tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên sơ đồ hình 2.

Lời giải:

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 6, 7, em hãy kể tên một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc.

Lời giải:

- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Theo em, cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám?

Lời giải:

- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Luyện tập (trang 62)

Luyện tập 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về các công trình tiêu biểu của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

Quốc Tử Giám

Bia Tiến sĩ

Lời giải:

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

- Là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

Quốc Tử Giám

- Là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước (thời phong kiến).

Bia Tiến sĩ

- Vinh danh những người đỗ đạt cao.

- Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

Luyện tập 2 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

Vận dụng (trang 62)

Vận dụng 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Chọn một trong hai nhiệm vụ:

Nhiệm vụ 1: Đóng vai là hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu với bạn về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Nhiệm vụ 2: Hãy chia sẻ cảm nghĩ của em về truyền thống hiếu học của dân tộc sau khi tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

(*) Lựa chọn: Thực hiện nhiệm vụ 1

(*) Bài tham khảo:

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

- Dựa vào công năng kiến trúc, có thể chia di tích thành hai khu vực chính: Văn Miếu (nơi thờ tự tiên Nho) và Quốc Tử Giám (trường đào tạo trí thức Nho học).

- Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học tiêu biểu của di tích, năm 1962, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Văn Miếu- Quốc Tử Giám là Di tích quốc gia; ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Văn Miếu - Quốc Tử Giám là di tích quốc gia đặc biệt

# data[].attributes.body
1. Tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên sơ đồ hình 2.

Lời giải:

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 6, 7, em hãy kể tên một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc.

Lời giải:

- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Theo em, cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám?

Lời giải:

- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 62

Luyện tập (trang 62)

Luyện tập 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về các công trình tiêu biểu của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

Quốc Tử Giám

Bia Tiến sĩ

Lời giải:

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

- Là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

Quốc Tử Giám

- Là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước (thời phong kiến).

Bia Tiến sĩ

- Vinh danh những người đỗ đạt cao.

- Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

Luyện tập 2 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

Vận dụng (trang 62)

Vận dụng 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Chọn một trong hai nhiệm vụ:

Nhiệm vụ 1: Đóng vai là hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu với bạn về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Nhiệm vụ 2: Hãy chia sẻ cảm nghĩ của em về truyền thống hiếu học của dân tộc sau khi tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Lời giải:

(*) Lựa chọn: Thực hiện nhiệm vụ 1

(*) Bài tham khảo:

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

- Dựa vào công năng kiến trúc, có thể chia di tích thành hai khu vực chính: Văn Miếu (nơi thờ tự tiên Nho) và Quốc Tử Giám (trường đào tạo trí thức Nho học).

- Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học tiêu biểu của di tích, năm 1962, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Văn Miếu- Quốc Tử Giám là Di tích quốc gia; ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Văn Miếu - Quốc Tử Giám là di tích quốc gia đặc biệt.

# data[].attributes.body
Câu hỏi quan sát trang 56 SGK Khoa học lớp 4: Nêu sự trao đổi nước và khoáng chất giữa thực vật với môi trường theo gợi ý dưới đây.

Trả lời:

Cây lấy nước và chất khoáng từ đất vào cơ thể qua rễ cây. Sau đó được thân cây vận chuyển lên bộ phận khác của cây như lá, hoa, cành... Tiếp đến một phần lớn nước thoát ra ngoài qua lá.

Luyện tập, vận dụng 1 trang 56 SGK Khoa học lớp 4: Vì sao khi trời nắng, đứng dưới tán cây chúng ta cảm thấy mát mẻ, dễ chịu?

Trả lời:\

Khi trời nắng, chúng ta cảm thấy mát mẻ, dễ chịu khi ở dưới tán cây là vì:

- Vào ban ngày khi cây quang hợp sẽ lấy khí các-bô-nic và thải ra khí ô-xi giúp cho chúng ta cảm thấy dễ chịu, bầu không khí trong lành hơn.

- Thực vật thoát hơi nước sẽ làm giảm nhiệt độ của không khí xung quanh.

- Tán cây còn hạn chế ánh nắng của mặt trời chiếu vào chúng ta.

Luyện tập, vận dụng 2 trang 56 SGK Khoa học lớp 4: Vẽ sơ đồ trao đổi khí, nước và khoáng chất giữa thực vật với môi trường dựa vào hình gợi ý dưới đây.

Trả lời: \ \

Nước \ Thực vật\ Nước

Chất khoáng / / Khí ô-xi

Khí các-bô-níc / /

# data[].attributes.body
1:Chia sẻ hiểu biết về Khuê Văn Các:

+ Là một lầu vuông, gồm 2 tầng, 8 mái, dựng năm 1805, trên một nền vuông lát gạch Bát Tràng. Phía dưới là 4 trụ gạch, 4 phía để trống, bên trên là kiến trúc gỗ, có sàn gỗ, mái lợp ngói.

+ Phía trên treo biển đề “Khuê Văn các” (chữ Hán), cùng hệ thống câu đối. Hai bên Khuê Văn các có 2 cửa nhỏ là: “Bí văn môn” và “Súc văn môn”.

1:Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

2:- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

3:Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

4:- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

5:- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

6:- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

7:- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

- Dựa vào công năng kiến trúc, có thể chia di tích thành hai khu vực chính: Văn Miếu (nơi thờ tự tiên Nho) và Quốc Tử Giám (trường đào tạo trí thức Nho học).

- Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học tiêu biểu của di tích, năm 1962, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Văn Miếu- Quốc Tử Giám là Di tích quốc gia; ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Văn Miếu - Quốc Tử Giám là di tích quốc gia đặc biệt.

# data[].attributes.body
1:-Cây lấy nước và chất khoáng từ đất vào cơ thể qua rễ cây. Sau đó được thân cây vận chuyển lên bộ phận khác của cây như lá, hoa, cành... Tiếp đến một phần lớn nước thoát ra ngoài qua

2:-Khi trời nắng, chúng ta cảm thấy mát mẻ, dễ chịu khi ở dưới tán cây là vì:

- Vào ban ngày khi cây quang hợp sẽ lấy khí các-bô-nic và thải ra khí ô-xi giúp cho chúng ta cảm thấy dễ chịu, bầu không khí trong lành hơn.

- Thực vật thoát hơi nước sẽ làm giảm nhiệt độ của không khí xung quanh.

- Tán cây còn hạn chế ánh nắng của mặt trời chiếu vào chúng ta.

3:-Những việc cần làm để chăm sóc cây trồng: tưới nước, bón phân, làm đất, thoáng khí, chống nóng, chống rét…

Cần làm như vậy để:

- Tưới nước để cung cấp đầy đủ nước cho cây.

- Bón phân để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cây.

- Xới đất xung quanh gốc cây làm cho đất tơi xốp, cây dễ hấp thụ chất dinh dưỡng hơn.

- Cải tạo môi trường để tạo môi trường tốt nhất cho cây phát triển.

4:-Một số việc làm chăm sóc cây trồng: Cắt tỉa cành sâu hỏng, bắt sâu cho cây, tắm nắng cho cây (với loại cây để trong nhà)…

# data[].attributes.body
Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 Kết nối tri thức Bài 13: Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Khởi động (trang 59)

Câu hỏi trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Năm 1999, Khuê Văn Các trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám được chọn là biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Chia sẻ hiểu biết của em về công trình kiến trúc này

- Chia sẻ hiểu biết về Khuê Văn Các:

+ Là một lầu vuông, gồm 2 tầng, 8 mái, dựng năm 1805, trên một nền vuông lát gạch Bát Tràng. Phía dưới là 4 trụ gạch, 4 phía để trống, bên trên là kiến trúc gỗ, có sàn gỗ, mái lợp ngói.

+ Phía trên treo biển đề “Khuê Văn các” (chữ Hán), cùng hệ thống câu đối. Hai bên Khuê Văn các có 2 cửa nhỏ là: “Bí văn môn” và “Súc văn môn”.

Khám phá (trang 59, 61)

1. Tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Xác định vị trí của một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám trên sơ đồ hình 2.

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2 trang 59 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 3 đến 5, em hãy:

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Câu hỏi 1 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình 6, 7, em hãy kể tên một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân ta

- Một số hoạt động được tổ chức ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học của dân tộc:

+ Cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi.

+ Lễ khen thưởng học sinh giỏi tiêu biểu của thành phố Hà Nội;

+ Lễ tuyên dương Thủ khoa xuất sắc tốt nghiệp các trường đại học, học viện trên địa bàn Thủ đô Hà Nội.

+ Lễ phong hàm Giáo sư, phó giáo sư.

Câu hỏi 2 trang 61 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Theo em, cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám?

- Để giữ gìn và phát huy giá trị di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chúng ta cần:

+ Làm tốt công việc bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

Giải Lịch Sử và Địa Lí lớp 4 trang 62

Luyện tập (trang 62)

Luyện tập 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Lập và hoàn thiện bảng (theo gợi ý dưới đây) về các công trình tiêu biểu của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

Quốc Tử Giám

Bia Tiến sĩ

Tên công trình

Chức năng

Văn Miếu

- Là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

Quốc Tử Giám

- Là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước (thời phong kiến).

Bia Tiến sĩ

- Vinh danh những người đỗ đạt cao.

- Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

Luyện tập 2 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đề xuất một số việc nên làm và không nên làm để góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

- Những việc nên làm:

+ Bảo tồn, tu bổ di tích.

+ Tuyên truyền, quảng bá về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

+ Tuyên truyền, giáo dục để nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân.

- Những việc không nên làm:

+ Phá hoại cảnh quan, vứt rác bừa bãi tại khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

+ Xâm phạm các hiện vật, công trình kiến trúc tại khu di tích (ví dụ: hành động xoa đầu rùa; khắc tên, viết/ vẽ bậy,… tại di tích).

Vận dụng 1 trang 62 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Chọn một trong hai nhiệm vụ:

Nhiệm vụ 1: Đóng vai là hướng dẫn viên du lịch, hãy giới thiệu với bạn về khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Nhiệm vụ 2: Hãy chia sẻ cảm nghĩ của em về truyền thống hiếu học của dân tộc sau khi tìm hiểu về Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Thực hiện nhiệm vụ 1

- Văn Miếu - Quốc Tử Giám hiện nay thuộc địa bàn quận Đống Đa và Ba Đình, thành phố Hà Nội.

- Theo tư liệu lịch sử, năm 1070, Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa tế tự và cho Hoàng thái tử đến học. Năm 1076, triều đình lại cho lập Quốc Tử Giám. Năm 1253 (đời Trần), đổi tên Quốc Tử Giám thành Quốc Tử viện. Đến đời Lê (năm 1483), đổi tên Quốc Tử viện thành Thái Học đường. Thời Nguyễn, khu vực này được đổi thành Văn Miếu Hà Nội.

- Trải qua thời gian gần 1000 năm, các công trình kiến trúc của di tích có sự thay đổi nhất định. Hiện nay, di tích còn bảo tồn được một số hạng mục kiến trúc thời Lê và thời Nguyễn. Khu nhà Thái Học mới được Nhà nước phục dựng năm 1999 - 2000.

- Dựa vào công năng kiến trúc, có thể chia di tích thành hai khu vực chính: Văn Miếu (nơi thờ tự tiên Nho) và Quốc Tử Giám (trường đào tạo trí thức Nho học).

- Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học tiêu biểu của di tích, năm 1962, Bộ Văn hóa (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng Văn Miếu- Quốc Tử Giám là Di tích quốc gia; ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Văn Miếu - Quốc Tử Giám là di tích quốc gia đặc biệt.

# data[].attributes.body
VĂN MIẾU-QUỐC TỬ GIÁM

- Chia sẻ hiểu biết về Khuê Văn Các:

+ Là một lầu vuông, gồm 2 tầng, 8 mái, dựng năm 1805, trên một nền vuông lát gạch Bát Tràng. Phía dưới là 4 trụ gạch, 4 phía để trống, bên trên là kiến trúc gỗ, có sàn gỗ, mái lợp ngói.

+ Phía trên treo biển đề “Khuê Văn các” (chữ Hán), cùng hệ thống câu đối. Hai bên Khuê Văn các có 2 cửa nhỏ là: “Bí văn môn” và “Súc văn môn”.

Câu 1

- Một số công trình kiến trúc tiêu biểu trong khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám là: (1) Cổng Văn Miếu; (2) Khuê Văn Các; (3) Bia Tiến sĩ; (4) Khu Đại Thành; (5) Khu Thái Học.

Câu hỏi 2

- Mô tả kiến trúc, chức năng của một trong những công trình: Văn Miếu, Quốc Tử Giám, Bia Tiến sĩ.

- Nêu ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

* Yêu cầu số 1:

- Văn Miếu:

+ Văn Miếu gồm các công trình tiêu biểu: cổng Văn Miếu, Khuê Văn Các, nhà bia Tiến sĩ, khu Đại Thành,...

+ Đây là nơi thờ Khổng Tử và các học trò của ông.

- Quốc Tử Giám:

+ Quốc Tử Giám ở phía sau là khu Thái Học gồm nhà Tiền Đường và nhà Hậu Đường.

+ Đây là nơi học tập của các hoàng tử, con gia đình quý tộc, quan lại và những người giỏi trong nước.

- Bia Tiến sĩ: Ở Văn Miếu còn có 82 tấm bia đá khắc tên những người đỗ Tiến sĩ thời Hậu Lê và thời Mạc.

Yêu cầu số 2: Ý nghĩa của việc ghi danh những người đỗ Tiến sĩ:

+ Vinh danh những người đỗ đạt cao, thể hiện quan điểm trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến Đại Việt.

+ Khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân.

2. Giữ gìn và phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám

# data[].attributes.body
3

Câu hỏi 1 trang 57 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 9 đến 11, em hãy cho biết Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực nào?

- Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục. Cụ thể là:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

Câu hỏi 2 trang 57 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Quan sát hình 12, cho biết các bạn nhỏ đang làm gì? Việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?

- Các bạn nhỏ đang trải nghiệm và tìm hiểu về nghệ thuật nặn tò he.

- Việc làm này có ý nghĩa:

+ Bồi đắp thêm tình yêu nước; lòng tự hào về các giá trị văn hóa – nghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam.

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Luyện tập (trang 58)

Luyện tập 1 trang 58 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Kể lại một câu chuyện về lịch sử Thăng Long - Hà Nội.

Sự tích Hồ Gươm:

Khi giặc Minh đô hộ nước ta, chúng làm nhiều điều bạo ngược, khiến nhân dân khổ cực, lầm than. Trước tình cảnh đó, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, nhưng ban đầu thế yếu, lực mỏng nên thường bị thua trận. Thấy vậy, Đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để giết giặc.

Một người đánh cá tên là Lê Thận ba lần kéo lưới đều gặp một thanh sắt, nhìn kĩ hoá ra một lưỡi gươm. Sau đó ít lâu, Lê Lợi bị giặc đuổi, chạy vào rừng bắt được chuôi gươm nạm ngọc trên cây đa, đem vào lưỡi gươm ở nhà Lê Thận thì vừa như in, mới biết đó là gươm thần. Từ khi có gươm thần, nghĩa quân đánh đâu thắng đấy, cuối cùng đánh tan quân xâm lược.

Một năm sau khi thắng giặc, Lê Lợi đi thuyền chơi hồ Tả Vọng; Long Quân sai Rùa Vàng lên đòi lại gươm thần. Từ đó, hồ Tả Vọng được đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm.

Luyện tập 2 trang 58 SGK Lịch Sử và Địa Lí lớp 4: Vì sao nói Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục của đất nước?

- Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục của đất nước, vì:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

# data[].attributes.body
Nguyễn Minh Quang

3. Thủ đô Hà Nội ngày nay

Câu 1

- Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục. Cụ thể là:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

Câu 2

- Các bạn nhỏ đang trải nghiệm và tìm hiểu về nghệ thuật nặn tò he.

- Việc làm này có ý nghĩa:

+ Bồi đắp thêm tình yêu nước; lòng tự hào về các giá trị văn hóa – nghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam.

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Luyện tập

(*) Tham khảo: Kể lại câu chuyện sự tích Hồ Gươm

Khi giặc Minh đô hộ nước ta, chúng làm nhiều điều bạo ngược, khiến nhân dân khổ cực, lầm than. Trước tình cảnh đó, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, nhưng ban đầu thế yếu, lực mỏng nên thường bị thua trận. Thấy vậy, Đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để giết giặc.

Một người đánh cá tên là Lê Thận ba lần kéo lưới đều gặp một thanh sắt, nhìn kĩ hoá ra một lưỡi gươm. Sau đó ít lâu, Lê Lợi bị giặc đuổi, chạy vào rừng bắt được chuôi gươm nạm ngọc trên cây đa, đem vào lưỡi gươm ở nhà Lê Thận thì vừa như in, mới biết đó là gươm thần. Từ khi có gươm thần, nghĩa quân đánh đâu thắng đấy, cuối cùng đánh tan quân xâm lược.

Một năm sau khi thắng giặc, Lê Lợi đi thuyền chơi hồ Tả Vọng; Long Quân sai Rùa Vàng lên đòi lại gươm thần. Từ đó, hồ Tả Vọng được đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm.

Luyện tập 2

- Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục của đất nước, vì:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

# data[].attributes.body
1:- Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục. Cụ thể là:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

2:- Các bạn nhỏ đang trải nghiệm và tìm hiểu về nghệ thuật nặn tò he.

- Việc làm này có ý nghĩa:

+ Bồi đắp thêm tình yêu nước; lòng tự hào về các giá trị văn hóa – nghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam.

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam

3: Kể lại câu chuyện sự tích Hồ Gươm

hi giặc Minh đô hộ nước ta, chúng làm nhiều điều bạo ngược, khiến nhân dân khổ cực, lầm than. Trước tình cảnh đó, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, nhưng ban đầu thế yếu, lực mỏng nên thường bị thua trận. Thấy vậy, Đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để giết giặc.

Một người đánh cá tên là Lê Thận ba lần kéo lưới đều gặp một thanh sắt, nhìn kĩ hoá ra một lưỡi gươm. Sau đó ít lâu, Lê Lợi bị giặc đuổi, chạy vào rừng bắt được chuôi gươm nạm ngọc trên cây đa, đem vào lưỡi gươm ở nhà Lê Thận thì vừa như in, mới biết đó là gươm thần. Từ khi có gươm thần, nghĩa quân đánh đâu thắng đấy, cuối cùng đánh tan quân xâm lược.

Một năm sau khi thắng giặc, Lê Lợi đi thuyền chơi hồ Tả Vọng; Long Quân sai Rùa Vàng lên đòi lại gươm thần. Từ đó, hồ Tả Vọng được đổi tên thành hồ Hoàn Kiếm.

# data[].attributes.body
- Các bạn nhỏ đang trải nghiệm và tìm hiểu về nghệ thuật nặn tò he.

- Việc làm này có ý nghĩa:

+ Bồi đắp thêm tình yêu nước; lòng tự hào về các giá trị văn hóa – nghệ thuật truyền thống của dân tộc Việt Nam.

+ Góp phần gìn giữ, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục. Cụ thể là:

+ Thủ đô Hà Nội là nơi làm việc của các cơ quan Trung ương.

+ Hà Nội cũng là trung tâm kinh tế quan trọng của đất nước với nhiều nhà máy, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, hệ thống ngân hàng,...

+ Hà Nội là tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng, thư viện,...

+ Hà Nội là nơi có nhiều di tích lịch sử - văn hoá nhất của cả nước và là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc.

# data[].attributes.body
3. THỦ ĐÔ HÀ NỘI NGÀY NAY

Câu 1: Đọc thông tin và quan sát các hình từ 9 đến 11, em hãy cho biết Hà Nội là trung tâm quan trọng của cả nước ở các lĩnh vực nào?

Đáp án:

- Hà Nội là trung tâm quan trọng trong lĩnh vực nào: thương mại, hệ thống ngân hàng, khu công nghệ cao,..

Câu 2: Quan sát hình 12, cho biết các bạn nhỏ đang làm gì? việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?

Đáp án:

- Các bạn nhỏ đang học nặn tò he. Điều đó thể hiện thế hệ trẻ này nay luôn nuôi dưỡng, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống lâu đời của dân tộc.

LUYỆN TẬP

Câu 1: Kể lại một câu chuyện về lịch sử Thăng Long- Hà Nội

Đáp án:

Mặc dù người ta nói Thăng Long nghìn năm, nhưng đô thành này có cội nguồn lịch sử xa xưa hơn thế.

Khi người Việt - Mường từ vùng trung du của các vua Hùng xuôi xuống đồng bằng, An Dương Vương đã định đô ở Cổ Loa. Hai Bà Trưng khởi nghĩa, định đô ở Mê Linh. Bắc thuộc nghìn năm, trị sở xứ này đầu tiên đặt tại Luy Lâu, gắn liền với tên của thái thú Sĩ Nhiếp. Sau đó dời về Mê Linh, rồi sang Long Uyên - Long Biên. Những đô thành này nằm ở phía Đông sông Hồng, từng bị giặc Chà Và từ biển đánh vào, giặc Nam Chiếu từ tận Vân Nam đánh xuống.

Đến năm 824, người Tàu cai trị đã đắp thành ở bờ Tây sông Hồng địa phận huyện Tống Bình, và đến năm 866 thì Tiết độ sứ Cao Biền đắp lại thành Đại La với quy mô lớn. Đây là cơ sở để năm 1010 Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về và đặt cái tên oai hùng: THĂNG LONG.

Câu 2: Vì sao nói Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục của đất nước?

Đáp án:

+ Hà Nội là thủ đô của nước ta. Đây là nơi làm việc của các cơ quan lãnh đạo cao nhất của đất nước.

+ Quốc Tử Giám ờ Hà Nội là trường đại học đầu tiên của nước ta. Ngày nay, Hà Nội là nơi tập trung nhiều viện nghiên cứu, trường đại học, bảo tàng, thư viện hàng đầu của cả nước.

+ Hà Nội còn có các nhà máy, khu công nghệ cao, làng nghề,.. làm ra nhiều sản phấm phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Nhiều trung tâm thương mại. giao dịch trong và ngoài nước đặt tại Hà Nội, như các chợ lớn, siêu thị, hệ thống ngân hàng, bưu điện,...

# data[].attributes.body
Khoa học

Câu hỏi quan sát trang 54 SGK Khoa học lớp 4: Nhờ có ánh sáng, thực vật đã sử dụng những gì để tạo thành chất dinh dưỡng và thải ra khí ô-xi? Quá trình đó được gọi là gì?

Trả lời:

- Thực vật sử dụng ánh sáng để tổng hợp chất dinh dưỡng từ nước và khí các-bô-níc, đồng thời thải ra khí ô-xi.

- Quá trình đó được gọi là quang hợp.

Giải Khoa học lớp 4 trang 55 Cánh diều

Câu hỏi trang 55 SGK Khoa học lớp 4: Vẽ sơ đồ sự trao đổi khí giữa thực vật với môi trường trong quá trình quang hợp theo gợi ý dưới đây.

Trả lời:

nước

các-bô-níc thực vật khí ô-xi

ánh

Câu hỏi quan sát trang 55 SGK Khoa học lớp 4: Nêu tên các chất khí mà thực vật lấy vào và thải ra trong quá trình hô hấp. Vẽ sơ đồ sự trao đổi khí giữa thực vật với môi trường trong quá trình hô hấp.

Trả lời:

Các chất khí mà thực vật lấy vào và thải ra trong quá trình hô hấp:

- Thực vật lấy vào: Khí ô-xi.

- Thực vật thải ra: Khí các-bô-nic.

Sơ đồ sự trao đổi khí giữa thực vật với môi trường trong quá trình hô hấp: