# data[].attributes.headline
PISA дегеніміз не?

# data[].attributes.subject
PISA дегеніміз не?

# data[].attributes.body
1. PISA дегеніміз не?

PISA (Programme for International Student Assessment) – бұл Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ / OECD) ұйымдастыратын халықаралық деңгейдегі білім сапасын бағалау зерттеуі. Ол әлемнің көптеген елдеріндегі 15 жастағы оқушылардың оқу, математика және жаратылыстану салаларындағы білімдерін өмірде қолдану қабілеттерін бағалауға бағытталған.

# data[].attributes.headline
2. Ұйымдастырушылары

# data[].attributes.subject
2. Ұйымдастырушылары

# data[].attributes.body
Негізгі ұйымдастырушы – ЭЫДҰ (OECD)

• ЭЫДҰ білім беру саласындағы стратегиялық және талдамалық қызметті жүзеге асырады.

• Зерттеуді жүргізуді PISA Басқару кеңесі (PISA Governing Board) үйлестіреді. Бұл кеңеске ЭЫДҰ-ға мүше елдердің білім беру министрліктерінің өкілдері кіреді.

• Басқару кеңесі зерттеу мақсаттарын айқындайды, мазмұндық басымдықтарды анықтайды және әдістемелік ұсыныстарды бекітеді.

Ғылыми-әдістемелік үйлестірушілер

• ACER (Australian Council for Educational Research) – зерттеудің ғылыми және әдістемелік жағын үйлестіретін жетекші ұйым. ACER PISA тесттерін құрастыру, оларды апробациялау, статистикалық өңдеу және нәтижелерді интерпретациялау жұмыстарын жүзеге асырады.

# data[].attributes.headline
3. Өткізу жиілігі

# data[].attributes.subject
3. Өткізу жиілігі

# data[].attributes.body
• Сонымен қатар, зерттеуді өткізуге қатысатын басқа да ұйымдар бар. Олар тест материалдарын аудару мен бейімдеу, деректерді жинау мен өңдеу, сапаны бақылау сияқты қызметтер атқарады. Бұл ұйымдар құрамына:

• cApStAn Linguistic Quality Control (тілдік бейімдеу мен сапа бақылауы),

• TAO (Testing Assisté par Ordinateur) – цифрлық тестілеуді қамтамасыз ету жүйесі,

• ETS (Educational Testing Service) – бағалау және психометрия бойынша серіктес,

• басқа да ұлттық үйлестіруші орталықтар кіреді.

Әр елдегі ұлттық үйлестіруші органдар

• Әрбір қатысушы ел өз ішінде ұлттық үйлестірушіні тағайындайды. Бұл мекеме тестілеуді жоспарлап, іске асыру, оқушыларды іріктеу, тест өткізу, сапаны бақылау және деректерді жеткізу жұмыстарын үйлестіреді. Қазақстанда бұл функцияны “Ұлттық тестілеу орталығы” немесе білім министрлігіне қарасты тиісті құрылым орындайды.

PISA зерттеуі әр үш жыл сайын өткізіледі. Бұл оның негізгі ерекшеліктерінің бірі. Зерттеу циклдары жүйелі түрде жүргізіліп, білім беру жүйелерінің динамикасын қадағалауға мүмкіндік береді.

# data[].attributes.body
PISA зерттеуінің басты мақсаты — 15 жастағы оқушылардың мектепте алған білімдерін өмірде қолдана алу қабілетін бағалау. Бұл зерттеу оқушының нақты пәндік білімінен гөрі, сол білімді тәжірибеде қаншалықты тиімді пайдалана алатынын анықтауға бағытталған.

# data[].attributes.body
1. Оқушылардың оқу сауаттылығы, математикалық сауаттылығы және жаратылыстану сауаттылығы деңгейін бағалау.

2. Білім сапасы мен теңсіздігі арасындағы байланысты анықтау.

3. Әртүрлі елдердің білім беру жүйелерінің тиімділігін салыстыру.

4. Білім беру саласындағы саясаттарды жетілдіруге арналған деректер ұсыну.

5. Қоғам мен экономиканың сұраныстарына жауап бере алатын білім беру жүйесін дамытуға көмектесу.

# data[].attributes.headline
Қатысушылары:

# data[].attributes.subject
Қатысушылары:

# data[].attributes.body
• Оқушылар: Негізгі қатысушылар — 15 жастағы оқушылар (яғни, әр елдегі жалпы орта білімнің аяқталу шегіндегі оқушылар).

• Елдер: Зерттеуге ЭЫДҰ елдері және ұйымға мүше емес көптеген елдер қатысады. Қазақстан бұл зерттеуге 2009 жылдан бері қатысып келеді.

• Мектептер мен мұғалімдер: Зерттеу мектеп пен мұғалімдердің білім беру жағдайына қатысты қосымша ақпарат жинауды да көздейді.

• Білім саясатын жасаушылар: Нәтижелер елдің білім беру жүйесін талдау және дамыту үшін қолданылады.

# data[].attributes.headline
Қойылатын және көзделетін талаптар

# data[].attributes.subject
Қойылатын және көзделетін талаптар

# data[].attributes.body
PISA жобасының оқушылардың функционалдық сауаттылығын бағалау басыңқылығы үш бағыт бойынша жүреді. Олар оқу біліктілігі, математика және жаратылыстану ғылымдарындағы біліктілік.[2] PISA зерттеуінде ойлау, дәйектеу, мәселе (сұрақ) қоя білу және шеше білу, модельдеу, нәтижелерді ұсынудың түрлі әдістерін пайдалану секілді қабілеттер бағаланады. Осылайша, халықаралық емтиханға қатысушылардың оқу біліктілігі әрекеттің үш оқу-танымдық түрі бойынша анықталады. Олар жаңарту, қолдану және пайдалану.

Зерттеудің үш бағыты бойынша оқушылар сауаттылығын бағалау технологиясы - PISA жобасы қатысушылардың алған білімін қаншалықты экстраполяция (құбылыстың бір бөлігін байқаудан алғна қорытындыларды оның екінші бөлігінде қолдануға саятын ғылыми зерттеу әдіснамасы) жасап, оларды мектептен тыс қолдана алатынын, мәселелер туралы дербес ой жүгіртіп, өзіндің таңдау жасай алуын анықтауға мүмкіндік туғызады. Осы тұрғы заманауи экономикалық тұрмыста академиялық білімді жоғары кәсіби деңгейде қолданатын қоғамды қолдайтыны туралы айғақты көрсетеді

# data[].attributes.headline
Анықталатын деңгейлер

# data[].attributes.subject
Анықталатын деңгейлер

# data[].attributes.body
Функционалды сауаттылықты бағалау технологиясы әлемдегі 60-тан астам елдің 15 жастағы оқушыларын алты деңгейде анықтайды. Ең жоғарғы көрсеткіш 5- және 6- деңгей. Ол бойынша оқушы өз бетінше ойлау, талдау және өз болжамын ұсыну қабілеті. Сосын, 4- және 3- деңгей: жаңа ақпарат алу үшін бар білімі мен қабілетін қолдану мүмкіндігі. Сосын, 2- деңгей: қарапайым оқудан тыс жағдайда бар білімі мен дағдыларын қолдану мүмкіндігі. Сосын 1- деңгей: таяз білімнің төмендігі деңгейі мен тапсырмаларды табысты орындаудың аздығы.

Зерттеудің барлық үш бағыты бойынша қабілеттілік жиынтығы мен білімді қолдану мүмкіндігіне қойылатын нақты талаптар анықталған. Демек, PISA жобасы оқушыны сыни бағалау мен сындарлы ойлау моделіне жетелейді.

# data[].attributes.body
2009 жылы 65 мемлекет пен районның 15 жастағы 470 мың оқушы бағалауға қатысты және 2010 жылы 50 мың оқушы бағалауға қатысты.

Ал, KeyQuest статистикалық базасы халықаралық мәліметтер бойынша 2012 жылдары ЭЫДҰ-ға мүше 34 елде және 31 серіктес елде 15 жастағы білімгер саны жалпы 28 миллион екенін анықтаған. Осылар ішінен PISA-2012 халықаралық бағалауына 15 жастағы 510 мың оқушы қатысты.