# data[].attributes.attachment_link.readable_text
2020 sonrası iklim değişikliği rejiminin çerçevesini oluşturan Paris Anlaşması, 2015 yılında Paris'te düzenlenen BMİDÇS 21. Taraflar Konferansı'nda kabul edilmiştir. COP 21'de, 2020 sonrası için ilk kez küresel ölçekte bütün ülkeler sera gazı emisyon azaltımı taahhüdünde bulunmuşlardır. Anlaşma, 5 Ekim 2016 itibariyle, küresel sera gazı emisyonlarının %55'ini oluşturan en az 55 tarafın anlaşmayı onaylaması koşulunun karşılanması sonucunda, 4 Kasım 2016 itibariyle yürürlüğe girmiştir. Paris Anlaşması, kabulünün üzerinden 1 yıl geçmeden yürürlüğe giren ilk küresel anlaşmadır.

Anlaşma, insan kaynaklı sera gazı salımlarının neden olduğu küresel sıcaklık artışını uzun vadede, sanayileşme öncesi döneme kıyasla 2 santigrat derecenin altıyla sınırlamayı hedeflemekte; bu konuda 1,5 santigrat dereceyi yakalamanın önemine dikkat çekmektedir. Ayrıca, Paris Anlaşmasıyla ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadeleye "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreceli kabiliyetler" ilkesi çerçevesinde katkıda bulunmaları hususu teyit edilmiştir.

Paris Anlaşması'nın, BMİDÇS ile karşılaştırıldığında en belirgin özelliği, tüm ülkelerin katkılarına dayanacak bir sistem öngörülmüş olmasıdır. Anlaşma, iklim değişikliğiyle mücadelede gelişmiş/gelişmekte olan ülke sınıflandırmasına ve tüm ülkelerin "ortak fakat farklılaştırılmış sorumluluklar ve göreceli kabiliyetler" ilkesi tahtında sorumluluk üstlenmesi anlayışına dayandırılmıştır. Gelişmiş/gelişmekte olan ülke sınıflandırmasının yapılabilmesi için bir kıstas belirlenmemiş; herhangi bir farklılaştırmaya da gidilmemiştir.

İklim değişikliği ile mücadele bağlamında Anlaşma, ulusal katkılar, azaltım, uyum, kayıp/zarar, finansman, teknoloji geliştirme ve transferi, kapasite geliştirme, şeffaflık, durum değerlendirmesi konularına ilişkin uygulama usulleri belirlenmek üzere bir çerçeve oluşturmuştur.

Anlaşma, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine maruz kalan ülkelerin uyum ve direnç kabiliyetlerinin artırılması ile sera gazı emisyon azaltım kapasitelerinin yükseltilmesi amacıyla öncelikle gelişmiş ülkelerin, En Az gelişmiş Ülkeler ve Küçük Ada Devletleri başta olmak üzere, ihtiyacı olan gelişmekte olan ülkelere finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme imkanları sağlamalarını öngörmektedir.

Emisyon azaltımı hususunda Anlaşma, gelişmiş ülkelerin mutlak emisyon azaltımı hedeflerini sürdürmeleri; gelişmekte olan ülkelerin ise emisyon azaltımı hedeflerini yükselterek farklı ulusal koşulları uyarınca, zaman içinde tüm ekonomiyi kapsayacak yeni, artırılmış hedefler benimsemelerini telkin etmektedir.

Bu hedeflerin uygulamaya konulması bağlamında ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerini içeren Ulusal Katkı Beyanları (Nationally Determined Contributions-NDCs), Anlaşma'nın önemli sacayaklarından birini oluşturmaktadır. Ülkemiz, 20 Eylül 2015 tarihinde, 2030 yılı itibariyle gerçekleşmesi öngörülen "Niyet Edilen Ulusal Katkı" beyanını %21'e varan artıştan azaltım olarak açıklamıştır. ( 2015 yılında Paris Anlaşmasına henüz taraf olmadığımız için anılan beyan 'Niyet Edilen' olarak adlandırılmaktadır.)

Ülkemiz, Paris Anlaşması'nı, 22 Nisan 2016 tarihinde, New York'ta düzenlenen Yüksek Düzeyli İmza Töreni'nde 175 ülke temsilcisiyle birlikte imzalamış ve Ulusal Beyanımızda Anlaşma'yı gelişmekte olan bir ülke olarak imzaladığımız vurgulanmıştır.

Paris Anlaşması 7 Ekim 2021 tarihinde Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanmış olup, iç hukuk onay süreci tamamlanmıştır. Anlaşma onay belgesi, ulusal beyanımızla birlikte, 11 Ekim 2021 tarihinde BM Sekretaryası'na tevdi edilmiştir.

Ayrıca, Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ülkemizin 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefi ilan edilmiştir.

Paris Anlaşması'nın nasıl uygulanacağına dair hususları içeren Paris Anlaşması Çalışma Programı (Kural Kitabı) 31 Ekim-13 Kasım 2021 tarihlerinde Birleşik Krallık'ın (BK) evsahipliğinde, Glasgow'da düzenlenen 26.Taraflar Konferansında (COP 26) tamamlanmıştır.

Başka bir deyişle, 2020 sonrası iklim rejimini düzenleyen Paris Anlaşması'na işlevsellik kazandırılmıştır.

BMİDÇS 27. Taraflar Konferansı, 6-18 Kasım 2022 tarihlerinde Mısır'ın Şarm El-Şeyh şehrinde düzenlenmiştir. COP 27 kapsamında Kayıp-Zarar Mekanizması, iklim değişikliğine uyum finansmanı gibi önemli konularda kararlar alınmıştır.

COP 27 kapsamında 15-16 Kasım 2022 tertiplenen Bakanlar Oturumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum, daha önce ilan ettiğimiz 2030 yılına kadar %21'e varan artıştan azaltım hedefimizi (NDC) güncelleyerek, %41'e yükselttiğimizi, böylelikle, 2030 yılı için yaklaşık 500 milyon ton emisyon azaltımı yapacağımızı ve en geç 2038 yılında emisyonlarımızın tepe noktasına ulaşacağını açıklamıştır.

COP 28'in 30 Kasım-12 Aralık 2023 tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri evsahipliğinde düzenlenmesi planlanmaktadır.

# data[].attributes.attachment_link.title
Paris Anlaşması / T.C. Dışişleri Bakanlığı

# data[].attributes.attachment_link.description
2020 sonrası iklim değişikliği rejiminin çerçevesini oluşturan Paris Anlaşması, 2015 yılında Paris'te düzenlenen BMİDÇS 21. Taraflar Konferansı'nda kabul edilmiştir. COP 21'de, 2020 sonrası için ilk kez küresel ölçekte bütün ülkeler sera gazı emisyon azaltımı taahhüdünde bulunmuşlardır. Anlaşma, 5 Ekim 2016 itibariyle, küresel sera gazı emisyonlarının %55'ini oluşturan en az 55 tarafın anlaşmayı onaylaması koşulunun karşılanması sonucunda, 4 Kasım 2016 itibariyle yürürlüğe girmiştir.

# data[].attributes.attachment_link.title
“2053 yılı itibarıyla net sıfır emisyon hedefini gerçekleştirmeyi öngörüyoruz”

# data[].attributes.attachment_link.description
Zirvenin hayırlara vesile olmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, gösterdiği samimi misafirperverlikleri için Emirlik makamlarına teşekkür etti. Dünyanın, koronavirüs salgını ve Ukrayna-Rusya savaşının ardından şimdi de Gazze’deki katliamların acı sonuçlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Cumhurbaşkanı…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Türkiye, yenilenebilir ve yerli enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payını önemli ölçüde artırarak enerji portföyünü çeşitlendiriyor ve enerji güvenliğini güçlendiriyor.

2023 yılı Mart ayında Türkiye'nin elektrik üretiminin yalnızca %35.7'si yenilenebilir kaynaklardan sağlanmışken, bu oran 2024 Mart ayında %49.3'e yükselmiş durumda. Bu büyük artış, Türkiye'nin enerji portföyündeki çeşitliliği artırma ve sürdürülebilir kaynaklara olan bağlılığını göstermektedir. Bu gelişme, ulusal enerji politikalarının yenilenebilir kaynaklara verdiği önemi ve bu alandaki yatırımların sonuçlarını ortaya koymaktadır.

Yerli kaynakların önemi ve kullanımı

Türkiye, enerji bağımsızlığını artırmak ve dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla yerli kaynakların kullanımını teşvik etmekte. Enerji stratejisinde önemli bir yer tutan yerli kömür kaynaklarına yapılan yatırımlar, elektrik üretim kapasitesinin artırılmasına katkı sağlamakta. Bununla birlikte, kömür kaynaklarının kullanımındaki artış, ithal kömür kullanımındaki yükselişle paralel olarak gerçekleşmekte. Bu durum, enerji güvenliğini sağlama çabalarında yerli ve ithal kaynakların dengeli kullanımının önemini göstermekte. Türkiye'nin enerji portföyündeki bu çeşitlilik, uzun vadeli enerji güvenliğini desteklemekte ve enerji kaynaklarından maksimum fayda sağlama hedefine hizmet etmekte.

Güneş enerjisi ve özel sektörün rolü

Güneş enerjisi üretimi, özellikle özel sektör tarafından desteklenen projelerle önemli bir yükseliş göstermiş durumda. Türkiye'de güneş enerjisi yatırımları, özel sektör öncülüğünde büyümeye devam etmekte, bu da ülkenin yenilenebilir enerji portföyünde önemli bir yere sahip olmasını sağlamakta. Bu yatırımlar, ülkenin toplam enerji üretim kapasitesine önemli katkılarda bulunmakta ve çevresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmada kritik rol oynamakta.

İstatistiksel artış ve geleceğe bakış

Aşağıdaki tablo, Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin Mart 2023'ten Mart 2024'e kadar olan artışını göstermekte.

Bu tablo, Türkiye'nin yenilenebilir enerji sektöründe kaydettiği ilerlemeyi ve ulusal enerji politikalarının bu alanda nasıl şekillendiğini açıkça ortaya koymakta. Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarından elde ettiği elektrik üretimindeki bu önemli artış, sürdürülebilir bir enerji geleceği için atılan adımların bir simgesi.

Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim: Güncel Bilgiler

Türkiye'nin yenilenebilir enerji alanındaki güncel gelişmeler, ülkenin enerji stratejisinde önemli bir dönüşümü işaret etmektedir. 2024 yılı Mart ayı itibarıyla Türkiye'nin kurulu gücü 107.959 megavat (MW) seviyesine ulaşmıştır. Bu kurulu gücün kaynaklara göre dağılımı oldukça çeşitlidir ve yenilenebilir enerji kaynaklarının önemli bir paya sahip olduğunu ortaya koyuyor.

Hidrolik enerji, toplam kurulu gücün %29.6'sını oluşturarak en büyük paya sahip. Doğal gaz %23.2 ile ikinci sırada yer alırken, Kömür %20.2 ile üçüncü sırada. Rüzgar enerjisi %11.2 ve Güneş enerjisi %11.7 ile dikkate değer katkılar sağlamaktadır. Jeotermal enerji ise %1.6'lık bir paya sahiptir. Diğer kaynaklar toplamın %2.5'ini temsil etmektedir.

Türkiye'de elektrik enerjisi üretim santrali sayısı, 2024 yılı Mart ayı itibarıyla 18.231'e yükselmiş durumda. Bu santrallerin kaynaklara göre dağılımı aşağıda yer aldığı şekilde gerçekleşti.

757 hidroelektrik santrali,

69 kömür santrali,

364 rüzgar santrali,

63 jeotermal santral,

363 doğal gaz santrali,

16.144 güneş enerjisi santrali,

471 diğer kaynaklı santrallerdir.

Özellikle, Konya'da bulunan ve Türkiye'nin en büyük güneş enerjisi tesisleri arasında yer alan Karapınar YEKA-1 MEKE GES 773.6 MW kapasite ile öne çıkmakta. Diğer önemli güneş enerjisi santralleri arasında Karapınar YEKA-1 GES (226.4 MW), Gün Güneş Van Arısu GES (45 MW, Van), ETİ Krom GES (43.2 MW, Elazığ), ve ETİ-2 GES (37.8 MW, Konya) bulunuyor.

Bu veriler, Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarına olan yatırımının geniş kapsamını ve bu yatırımların ülkenin enerji portföyünde nasıl bir dönüşüm yarattığını göstermektedir. Bu tesisler, hem enerji üretim kapasitesini artırıyor hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli adımlar atıyor.

# data[].attributes.attachment_link.title
Türkiye'de Yenilenebilir Enerji Üretimi Artışı, Önemli Gelişmeler

# data[].attributes.attachment_link.description
Son bir yılda Türkiye'de yenilenebilir enerji üretimi önemli ölçüde arttı. Sürdürülebilir gelişmelerle enerji güvenliğini güçlendiriyor.