# data[].attributes.attachment_link.readable_text
A Real Academia Galega (RAG) e a Fundación Barrié abriron esta segunda feira a campaña para a elección popular da 'Palabra do Ano 2023', na que se poderá participar desde hoxe mesmo e até o domingo 10 de decembro. Desta fase de suxestións, que promoven tanto a Academia como a Fundación Barrié desde o ano 2014 a través da web para a difusión do léxico galego 'Portal das Palabras' - nesta ligazón -, sairán os vocábulos finalistas que serán levados a votación popular entre a terza feira 12 de decembro e a segunda 25, día de Nadal.

Esta campaña pretende identificar voces que incidan en cuestións destacadas da conversación pública do último ano, que o sinteticen ou estean relacionadas con algún novo fenómeno ou preocupación. En ocasións, estas palabras poden ser neoloxismos, pero tamén poden estar presentes na lingua desde tempo atrás, e permiten "despedir simbólicamente o ano e recibir o que está a piques de comezar".

O proceso para a elección da 'Palabra do Ano' consta de tres fases, no que as que as persoas que participen serán a máxima autoridade. A primeira, que se atopa agora mesmo aberta, céntrase na elección de vocábulos; a segunda, do 12 ao 25, someterá a votación temática os termos máis significativos e repetidos da primeira fase, e na terceira, após as festas de Nadal, darase a coñecer a palabra gañadora.

Nas edicións anteriores foron elixidas 'comadre' (2022), 'tanxugueiras' (2021), 'nós' (2020), 'sentidiño' (2019) 'deseucaliptización' (2018), 'afouteza' (2017), 'irmandade' (2016) -coincidindo co centenario das Irmandades da Fala-, 'refuxiado, -a' (2015) e 'corrupción' (2014).

# data[].attributes.attachment_link.title
Cal foi para ti a 'Palabra do Ano' 2023? Podes votar pola túa favorita desde hoxe

# data[].attributes.attachment_link.description
Nas edicións anteriores foron elixidas 'comadre' (2022), 'tanxugueiras' (2021), 'nós' (2020), 'sentidiño' (2019) 'deseucaliptización' (2018), 'afouteza' (2017), 'irmandade' (2016) -coincidindo co centenario das Irmandades da Fala-, 'refuxiado, -a' (2015) e 'corrupción' (2014).

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
O responsábel do exame de Lingua Galega e Literatura da ABAU, Xosé María Gómez Clemente, que eliminara do temario a historia do idioma galego anterior á súa oficialización en 1981, presentou a súa dimisión por "motivos persoais".

Así o adiantou este domingo eldiario.es e o confirmaron fontes consultadas pola axencia Europa Press. Posteriormente, Nós Diario, quen tratou de contactar, sen éxito, en múltiples ocasións con Gómez Clemente, tivo coñecemento de que este dimitiu ao día seguinte de facerse pública a circular sobre o contido do exame de Lingua Galega e Literatura.

Gómez Clemente era o director do grupo de traballo que o pasado mes de outubro emitiu unha instrución que estabelece que as preguntas sobre a historia do idioma galego centraranse en todo o posterior a 1981, cando se fixo idioma oficial co Estatuto de Autonomía da Galiza. Desta maneira, non se abordarían temas anteriores a ese ano, como, por exemplo, a represión que sufriu durante o Franquismo.

"As preguntas sobre a historia da lingua centraranse no galego despois da súa oficialización en 1981", recolle textualmente a instrución colgada na web da Comisión interuniversitaria de Galicia ( CiUG), órgano que organiza as probas da antes chamada selectividade.

Neste escrito, asinado por Xosé María Gómez Clemente, explícase que o modelo de exame non recibe ningunha variación, pero si no que respecta aos contidos, fundamentando esta decisión na publicación por parte da Xunta da Galiza dos novos currículos de Bacharelato aprobados para adaptalos á nova lei educativa estatal (Lomloe).

Entre os principais cambios, que non afectan á literatura (no seu caso, si se inclúen contidos dos séculos XX e XXI, sen matices), figura esta eliminación da situación do galego anterior a 1981 do temario da ABAU.

Con todo, a CiUG tiña a postestade de mater o temario da ABAU como estaba até o de agora, polo que se ben a decisión é da CiUG, a responsabilidade última recae no Executivo galego.

Segundo recolle eldiario.es, a nova responsábel é a lingüista e académica Ana Boullón. Con todo, dado que se incorpora ao cargo co curso iniciado, Boullón xa manifestou a súa "vontade de non facer cambios".

# data[].attributes.attachment_link.title
Dimite o responsábel do exame de galego da ABAU que eliminara do temario a historia do idioma anterior a 1981

# data[].attributes.attachment_link.description
Gómez Clemente presentou a súa dimisión alegando "motivos persoais".

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Este luns pola tarde coñeceuse a morte do mestre, escritor e tuiteiro coruñés Miguel López, El Hematocrítico. Tiña tan só 47 anos e sufiu un infarto na súa casa de Vigo, onde residía

Poucas veces un falecemento xera un laído tan unánime e sentido. Este luns pola tarde coñeceuse a morte do mestre, escritor e tuiteiro coruñés Miguel Ángel López, El Hematocrítico. Tiña tan só 47 anos e sufiu un infarto na súa casa de Vigo, onde residía. Dende o primeiro momento a noticia viralizouse polas redes sociais, as virtuais e as físicas, nas que Hemato contaba cun gran número de amigos e amigas e moitos e moitas máis simpatizantes.

A súa actividade en Twitter popularizou a súa figura dende hai máis dunha década, pero Miguel López foi primeiro mestre -deu clase de Infantil e Primaria no CPR Esclavas da Coruña- e nos últimos anos centrou a súa actividade na escrita de máis dunha vintena de libros de literatura infantil, que publica Xerais en galego.

A súa actividade en Twitter popularizou a súa figura dende hai máis dunha década, pero Miguel López foi primeiro mestre e nos últimos anos centrou a súa actividade na escrita de máis dunha vintena de libros de literatura infantil, que publica Xerais en galego

O seu popular alcume naceu aparellado ao proxecto El Hematocrítico de Arteno que, entre o humor e a a historia da arte, retitulaba algúns dos cadros máis coñecidos. Dun Tumblr inicial o proxecto converteuse nun libro lilustrado prologado por Nacho Vigalondo, que contou con dúas secuelas posteriores. Tamén neses anos popularizou outras iniciativas humorísticas na rede, como Drama en el Portal (convertido igualmente en libro), Hemato Legends, ou os coñecidos comentarios sobre os tróspidos concursantes en programas como Quien quiere casarse con mi hijo e outros.

Eran tempos máis inocentes en Twitter, como o propio Hematocrítico destacaba nesta reportaxe de Praza.gal: "Hai nove ou dez anos era un momento no que case nos coñecíamos todos os que estabamos en Twitter en España; non eramos moitos e estabamos aí facendo as nosas bromas, falando entre nós... Eu comparábao coa actividade dos radioafeccionados hai unhas décadas, que quedaban pola noite para falar entre eles pola radio", explicaba. "Pero pouco a pouco empezouse a encher de xente coñecida e comezaron a entrar os xornalistas, e empezamos a ver que cousas divertidas que pasaran a noite anterior en Twitter, de súpeto eran unha noticia. Cando non había xornalistas en Twitter, alguén dicía unha chorrada e a cousa quedaba aí. Pero de súpeto todo se comezou a sacar de punto, a magnificarse, como na casa de Gran Hermano", concluía

A nova do seu pasamento estendeuse con rapidez e a rede comezou a encherse de mensaxes de condolencia, entre a sorpresa e a dor, dende Galicia e dende todos os puntos do Estado

En 2014 publica Feliz Feroz, gañador do Premio Fundación Cuatrogatos e titulado en galego Feliz feroz. O lobiño riquiño (2016), ao que seguiron outros libros que adaptaban e actulizaban algúns contos infantís clásicos, coma Axente Riciños (2016), O lobo con botas (2018) -ambos os dous ilustrados por Alberto Vázquez-, Rapunzel con piollos (2019) ou Alcaldesa vermella (2020). Entre a vintena de libros publicados aparecen tamén Axente Riciños. Misión Princesa (2022) e Morto de fame (2023) -ilustrados por Mar Villar-, ou A media hora dos recreos (2020) e Campións do mundo (2020) -ilustrados por Albert Monteys-.

En 2021 nace en Xerais a serie Os Hematiños, ilustrada por Alberto Vázquez, que leva cinco títulos publicados: Un can (2021), O meu irmono (2021), Gaivota gourmet (2022), Oso banda (2022) e Unha unicornia (2023). Hai só unhas semanas chegaba ás librarías Caramomia, unha obra conxunta que o autor asinaba xunto a Ledicia Costas, Daniel Landesa e María Lado, ilustrada por Martín Romero, que fora escrita durante a pandemia.

Desde un dolor inmenso tengo que contaros que esta tarde se ha ido @hematocritico, mi compañero de vida y la persona más maravillosa que se ha cruzado en mi camino. Estés donde estés ahora mismo, GRACIAS ❤️
- Ledicia Costas (@LediciaCostas) November 27, 2023

Persoas do mundo da literatura, da música, do cine, da ilustración e do cómic, tuiteiros e tuiteiras uníronse nas últimas horas a estas condolencias. Tamén a vicepresidenta Yolanda Díaz ou o ministro de Cultura, Ernest Urtasun

A nova do seu falecemento foi confirmada en X (antes Twitter) pola súa parella, a tamén escritora Ledicia Costas, que esta mañá agradecía a "onda de agarimo" recibida dende entón: "Hoxe o mundo é un lugar tristísimo. Non hai consolo para a dor da perda dunha persoa tan inmensa. Grazas a todo o mundo polas palabras de cariño. A onda de agarimo é brutal".

Tamén a editorial Xerais publicou case de inmediato un chío lamentando o seu pasamento: "Recordarémoste sempre cun sorriso. Grazas, Hemato". A rede comezou a encherse a partir dese momento de mensaxes de condolencia, entre a sorpresa e a dor, dende Galicia e dende todos os puntos do Estado, lembrando moitas delas a bonhomía e o humor sempre atesourados por Miguel López.

"O humor foi o elemento común na súa obra, que achegou a lectura a toda unha xeración. O seu estilo desenfadado e o xeito en que conectaba cos intereses e códigos dos nenos e nenas deixa un recordo inesquecible nas persoas que o coñeceron", destaca Xerais

Persoas do mundo da literatura, da música, do cine, da ilustración e do cómic, tuiteiros e tuiteiras uníronse nas últimas horas a estas condolencias, como Javier Pedreira Wicho, Deborah García Bello, El Barroquista, Fernando Córdoba, Pedro Torrijos, Manuel Bartual, Ángel Carmona, Inés Hernand, Ana Morgade, Paco Roca, Mauro Entrialgo, Manel Fontdevila, Albert Monteys, Espido Freire, Dani Rovira, Berto Romero, Álex de la Iglesia, Iván Ferreiro, Julián Hernández, Rómulo Sanjurjo, Fran Alonso ou Montse Pena, entre moitos outros e outras.

Tamén dende a política, pois tanto a actual alcaldesa da Coruña, Inés Rey, coma o anterior rexedor, Xulio Ferreiro, lembraron en senllos chíos a figura de Miguel López. O mesmo fixo a vicepresidenta do Goberno Yolanda Díaz e o ministro de Cultura, Ernest Urtasun: "Foise Hematocrítico, un pioneiro que nunca puxo límites á súa creatividade, unha persoa intelixente, irónica e incriblemente lúcida cuxa pegada nas redes e na escritura infantil é imborrable. Sen Miguel, hoxe a vida é un pouco menos divertida".

Se ha ido Hematocrítico, un pionero que nunca puso límites a su creatividad, una persona inteligente, irónica e increíblemente lúcida cuya huella en las redes y en la escritura infantil es imborrable.

Sin Miguel, hoy la vida es un poco menos divertida. Un abrazo a su familia y... https://t.co/FurXw5dr7y
- Ernest Urtasun (@ernesturtasun) November 28, 2023

Xerais pon a disposición de quen queira enviar as súas condolencias un enderezo de correo electrónico e engade que "chegado o momento, informará de calquera novidade relativa aos actos de despedida do autor"

Esta mañá a editorial Xerais publicou unha nota que reiterou as condolencias expresadas horas antes nas redes sociais e destaca que "o humor foi o elemento común na súa obra, que achegou a lectura a toda unha xeración. O seu estilo desenfadado e o xeito en que conectaba cos intereses e códigos dos nenos e nenas deixa un recordo inesquecible nas persoas que o coñeceron". Ademais, a editorial pon a disposición de quen queira enviar as súas condolencias o enderezo de correo electrónico hematocritico.actividades@gmail.com. Finalmente, engade que "chegado o momento, Xerais informará de calquera novidade relativa aos actos de despedida do autor".

Máis sobre Cultura

A webserie documental percorre os catro museos da Rede Provincial: Museo do Mar, Museo-Fortaleza San Paio de Narla, Pazo de Tor e Museo Provincial de Lugo, a través dos artistas, colectivos e asociacións vencelladas á propia rede. Entre o 14 e o 27 de decembro haberá seis presentacións en Santaballa, Parada de Courel, Barreiros, Lugo, Meira e Monforte

O festival levará entre decembro e xaneiro aos concello de Teo e Santiago unha investigación teatral conducida por Nauta. Posteriormente, amosaráselle ao público as conclusións escénicas deste laboratorio artístico a través de diferentes sesións de exhibición

A webserie documental percorre os catro museos da Rede Provincial: Museo do Mar, Museo-Fortaleza San Paio de Narla, Pazo de Tor e Museo Provincial de Lugo, a través dos artistas, colectivos e asociacións vencelladas á propia rede. Entre o 14 e o 27 de decembro haberá seis presentacións en Santaballa, Parada de Courel, Barreiros, Lugo, Meira e Monforte

O festival levará entre decembro e xaneiro aos concello de Teo e Santiago unha investigación teatral conducida por Nauta. Posteriormente, amosaráselle ao público as conclusións escénicas deste laboratorio artístico a través de diferentes sesións de exhibición

# data[].attributes.attachment_link.title
As redes choran a morte de Miguel López, 'El Hematocrítico': "Hoxe a vida é un pouco menos divertida" - Praza Pública

# data[].attributes.attachment_link.description
Este luns faleceu aos 47 anos de idade o popular mestre, escritor e tuiteiro coruñés, autor dunha vintena de libros infantís, editados en galego por Xerais, que pon a disposición que quen queira utilizalo un e-mail para o envío de condolencias. Nas últimas horas as redes sociais enchéronse de mensaxes dedicadas a Hemato.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
ies gamallo fierros (ribadeo) - IES perdouro (burela) - ies enrique muruais (A pontenova) - IES Poeta díaz castro (Guitiriz) - ies saturnino montojo (ferrol) - ies de mugardos - ies de fene - ies de breamo (pontedeume) - CPI CASTRO BAXOI (Miño) - IES A SARDIÑEIRA (A CORUÑA) - ies rafael dieste (A coruña) - ies eusebio da guarda (A coruña) - ies fernando wirtz (a coruña) - cpr esclavas (a coruña) - salesiano san juan bosco (a coruña) - ies ramón menéndez pidal (A coruña) - ies pastoriza (arteixo) - ies Neira vilas (oleiros) - ies de carral - IES BLANCO AMOR (CULLEREDO) - CIFP UNIVERSIDADE LABORAL (Culleredo) - ies afonso x (Cambre) - IES DAVID BUJÁN (CAMBRE) - IES Monte neme (Carballo) - IES AGRA DE RAÍCES (CEE) - IES FERNANDO BLANCO (CEE) - ies ramón caamaño (muxía) - ies virxe do mar (noia) - ies a cachada (boiro) - ies praia barraña (Boiro) - IES de oroso - IES DO MILLADOIRO (ames) - ies a pontepedriña (compostela) - ies xelmírez ii (Compostela) - Ies muralla romana (lugo) - ies nº1 (a estrada) - IES LAXEIRO (LALÍN) - IES Ramón aller (lalín) - ies a basella (Vilanova de arousa) - IES illa de arousa - CPI Afonso VII (Caldas de reis) - ies luís seoane (pontevedra) - ies xunqueira 1 (pontevedra) - ies xunqueira 2 (pontevedra) - ies de ponte caldelas - IES PEDRO FLORIANI (REDONDELA) - IES DE CHAPELA (REDONDELA) - ies illa de san simón (redondela) - ies a guía (vigo) - ies alexandre bóveda (vigo) - IES CARLOS CASARES (VIGO) - ies coruxo (Vigo) - IES POLITÉCNICO (VIGO) - IES RICARDO MELLA (VIGO) - ies santa irene (vigo) - IES DE Mos - ies val miñor (nigrán) - IES Auga da Laxe (Gondomar) - IES PRIMEIRO DE MARZO (BAIONA) - IES SALVATERRA DE MIÑO - Cpi manuel suárez marquier (o rosal) - colexio seminario menor a inmaculada (ourense) - ies o couto (ourense) - ies o ribeiro (Ribadavia) - ies cidade de antioquía (Xinzo de limia) - ies garcía-barbón (verín) - ies taboada chivite (Verín)

#aquítaménsefala é unha campaña de dinamización lingüística da mocidade estudantil, con accións directas nos barrios e na contorna inmediata de cada alumno.

un proxecto que comezou no ies rafael dieste da cidade da coruña e que agora se estende por diversos centros da faixa atlántica desde ferrol até vigo.

ademais, #aquítaménsefala pon especial atención á música e á cultura galega realizando gravacións e entrevistas que se divulgan nas redes sociais .

queremos rachar cos prexuízos que pretenden dar unha imaxe distorsionada dunha suposta Galiza que non fala galego. Ou de que no mundo da empresa non se usa, nin nos barrios, nin nas vilas... E para acabar con estas mentiras exercemos como técnicos/as de normalización lingüística.

a tarefa é doada, e podes axudar: entramos nun local, preguntamos se podemos poñer un cartaz do instituto para fomentar o uso do galego e explicamos que se dará publicidade desde as redes sociais. por iso é preciso facer unha fotografia do establecemento onde se vexa o cartaz. mellor aínda se sae algunha persoa aguantando o póster:

abrimos a sección cunha convidada excepcional: poesía e música que chegan da man e voz de lucía aldao. (clica na imaxe para acceder á gravación)

Pincha na imaxe para descargar o material

cos 42 cartaces da exposición

ligazón á playlist con máis de 250 bandas e 14 h de música clicando na imaxe (spotify)

Se tes un negocio e queres colaborar coas campañas que temos en andamento podes descargar a imaxe (clicando nela descarga en alta calidade) e mandárnola por calquera das nosas redes sociais para que a publiquemos.

(EXEMPLO DE texto informativo PARA A campaña da coruña)

...e a moito orgullo!

Porque a historia das nosas letras non se pode entender sen esta cidade aberta ao océano. Aquí naceron as Irmandades da Fala, a Cova Céltica, a Escola Rexional de Declamación ou a Real Academia Galega. Aquí celebráronse os primeiros Xogos Florais e coroamos como poeta a Curros Enríquez, no que hoxe coñecemos como Teatro Rosalía de Castro, que tamén foi veciña da nosa cidade. Como veciños foron Murguía, Pondal, Lugrís, Dieste, Avilés de Taramancos, Novoneyra... E como veciños son hoxe Pilar Pallarés, Manuel Rivas, Yolanda Castaño ou Xurxo Souto. E porque outro veciño noso, Pucho Boedo, internacionalizou para o mundo a poesía galega en forma de cancións!

Os nosos barrios naceron tamén coa voz doutros galegos que aquí viñeron e hoxe, nesta cidade, a nosa lingua renóvase florida con máis sotaques chegados da emigración latina, asiática, europea ou africana.

Por iso nós agora, o alumnado do IES Rafael Dieste, iniciamos esta ambiciosa campaña de dinamización con acción directa nos barrios, dos que tamén somos veciños e veciñas orgullosas!

# data[].attributes.attachment_link.description
Campaña de dinamización lingüística da mocidade estudantil galega deseñada polo IES Rafael Dieste da Coruña. #AquíTaménSeFala

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Como dicirlle ao teu fillo que non pode ter móbil aos doce anos se no colexio pasa cinco horas ao día diante dunha pantalla e outras tantas na casa facendo deberes e estudando? Isto é o que está sucedendo na actualidade en moitos coles galegos, onde se impuxo como sistema de estudos o coñecido como E-Dixgal, un ordenador onde os nenos teñen as leccións, os exercicios e mesmo os exames. Dende o 2014 a educación en Galicia pasa por estes aparellos e moitos pais xa saltaron en contra deles, ao ver os efectos que estaban a causar sobre os seus nenos: dende mareos ata estrés, pasando pola temida dependencia das pantallas. Paula Bolaño, nai dunha pequena de segundo de Primaria e representante da ANPA do CEIP A Ramallosa de Teo así nolo explica:

" O E-dixgal non é máis que un libro dixital, aínda que a Xunta queira vender que se trata da dixitalización da educación e demais, só é o equivalente a ter un libro en PDF: ten exercicios tipo test, a lección en PDF na pantalla, moito máis resumida que nun libro de texto normal, e mesmo exames tipo test, como se fosen os do carné de conducir", explica. Este sistema non é obrigatorio para todos os colexios, senón que se decide por votación no claustro, pero "con que haxa un voto de máis, se a maioría di que si, implántase". E quen podía dicir que non tal e como o venderon nun principio? Paula recorda que, " aínda que a Xunta non llo impón, vendeullo moi ben aos coles: regalábanlles os equipamentos, portátiles, pantallas... Polo que era unha cousa moi golosa e todos os coles querían ter a última tecnoloxía, claro".

Esta tecnoloxía cae inevitablemente nas mans dos pequenos en quinto e sexto de Primaria, no caso deste colexio, pero xa antes, en terceiro e cuarto, hai implantada outra cousa chamada ' snap' que tamén implica traballar con pantallas. "Foi así como saltou a alarma na ANPA, porque lle estaban poñendo pantallas a nenos moi pequenos, e empezáronnos a chegar queixas e máis queixas de nais e pais que criticaban que os seus pequenos pasasen tanto tempo diante do ordenador, explicando que a algúns lles doía á cabeza, que non se concentraban e que mesmo tiñan que imprimirlles os temas porque no ordenador non eran capaces de estudar", recorda Paula.

Todos os profesores deben traballar con E-Dixgal se así o dicta o centro? Non, pero como indica esta nai, " se algún profesor está en contra e quere ter libro físico, nos coles nos que se aproba o E-Dixgal a Xunta non lles dá axuda ás familias para mercar libros, así que os pais terían que comprarlle ese libro e pagalo íntegro, e a día de hoxe un libro finiño de todo xa vale 30 e pico euros, algo que non todas as familias poden afrontar". Así as cousas, a ANPA do CEIP A Ramallosa convocou unha asamblea para ver a opinión dos pais e, por votación, o resultado foi intentar quitar o E-Dixgal. A día de hoxe, están en proceso de recoller firmas para logralo, e xa levan máis de 180 (nun colexio no que hai uns 400 nenos en total). "As familias están firmando aínda que teñan aos seus nenos en Infantil, porque están moi preocupadas", manifesta.

"DEBERÍA POÑÉRSELLES UNHA CLASE DE INFORMÁTICA REAL, NON A LER UN PDF"

E é que os novos estudos sobre o uso das pantallas en idades tan temperás non son nada alentadores. A día de hoxe xa son 64.200 os alumnos galegos, pertencentes a 630 centros educativos, que estudarán con libro electrónico no próximo curso 2023-2024, pois neste último ano sumáronse outros 34 colexios. Catorce deles son da provincia de Pontevedra; doce da de A Coruña; catro da de Ourense; e outros catro da de Lugo. A maioría deses novos centros, un total de 24, incorporan E-Dixgal xa na etapa Primaria, mentres que nove o fan na ESO e un en ambas as etapas educativas. Todo iso cando a OMS recomenda evitar expoñer os nenos ás pantallas máis aló de unha ou dúas horas ao día. En nenos moi pequenos, a exposición ás pantallas durante moito tempo mesmo pode derivar en problemas de desenvolvemento.

Ademais, dende este colexio os pais tamén piden que, aparte de sacarlles o E-Dixgal, "se lles poña unha clase de informática real, porque estes nenos van para o instituto e non saben nin facer un Excel, nin un Word, non saben realmente andar cos ordenadores, máis aló de ler un PDF na pantalla, pero non saben facer unha búsqueda correcta na web". E é que, como di Paula, "non imos ser alleos ao mundo no que estamos e poñernos unha venda nos ollos e dicir: os meus fillos non van tocar os ordenadores; non é posible, o que hai é que ensinarlles a andar con eles con cabeza e a traballar con eles". "Estudar nun libro dixital non é para nada iso", asevera.

"O E-DIXGAL NON TEN CONTROL PARENTAL, OS NENOS ENTRAN ONDE QUEREN"

Por outra banda, outra das preocupacións dos pais vinculada ao E-Dixgal está en que como se lle vai dicir a un neno que non pode ter móbil ata unha determinada idade se realmente no colexio pode usar algo semellante. "Nós falamos coa concelleira de Educación do Concello de Teo, que é psicóloga, e comentábanos que xa hai nenos en terapia porque son adictos aos móbiles". Así mesmo, nestes ordenadores "poden buscar case o que queiran, pois o E-Dixgal non ten control parental", é dicir, " os nenos entran onde queren, en YouTube, e buscan o que queren salvo algunhas buscas que teñen capadas, como pornografía ou así", advirte Paula, que indica que mesmo "poden descargar Instagram ou Tik Tok, algo incríble". De feito, o propio sistema lles permite mensaxearse entre eles, o que tamén está a aumentar o 'bullying'.

Por se isto non fose suficiente, outra problemática engadida está na parte económica. Ao ser un portátil pequeniño que lles 'axuda' aos pequenos a estudar, pódeno levar para a casa ou deixalo no colexio. "No noso colexio teñen un armario fechado pequeno onde os gardan, e como non collen todos para deixalos a cargar, hai algúns nenos que o teñen que levar para a casa", explica esta nai, que asegura que " a Xunta pídelle ás familias que paguen un seguro do seu peto, seguro que non cubre todo, porque se a un rapaz se lle cae o ordenador, o seguro pode alegar que foi por facer un mal uso do mesmo e xa non lle paga, así que tes que desembolsar uns 300 euros do peto".

# data[].attributes.attachment_link.title
Escándalo E-Dixgal: "Como lle digo ao meu fillo que non pode ter móbil se pasa oito horas estudando nunha pantalla?"

# data[].attributes.attachment_link.description
Problemas de concentración, de desenvolvemento, estrés, adicción... Son só algúns dos efectos que pode ter nos menores unha exposición prolongada ás pantallas. A OMS recomenda non superar as