# data[].attributes.body
Om er achter te komen wat er in de koker zit moeten we even een kleine honderd jaar wachten, maar het is prachtig!

# data[].attributes.body
Vandaag proberen we n.a.v. de foto's die we gemaakt hebben en het mini onderzoek van de 1e bijeenkomst, op papier te krijgen wat we verstaan onder het woord 'grens' . Dat doen we door onderzoek te doen en door begrippen op papier te zetten.

# data[].attributes.body
Het woord grens doet me denken aan het spel 'roblox' waar een einde in de kaart een grens is. Daarna kom je in het oneindige terecht.

# data[].attributes.body
de oneindige grens in Roblox

# data[].attributes.body
Deze bijeenkomst is speciaal want.....we gaan naar Rotterdam! Bekijk hieronder wat we gedaan hebben.

# data[].attributes.body
Een weg met hoogte verschillen en een bocht, een grens tussen bos en rivier.
Belangrijkste woorden: een weg, een rivier, hoogteverschil: steil naar beneden

# data[].attributes.body
Moet zien dat iets echt een grens is, dat je iets passeert. het moet mooi zijn, ik ga nadenken wat dat betekent.

# data[].attributes.body
Soms kan je iets zien (ervaren) wat het misschien niet is. Je kan iets zien op een manier die je zelf wil. het hangt ervan af HOE je naar iets kijkt en wat je erbij denkt.
Belangrijke woorden: kleurrijk, grens die geen grens is, overgang dag en nacht (verandering in tijd)

# data[].attributes.body
Ik heb verschillende vakjes gemaakt die iets anders betekenen. De een is als een spel (oneindig vallen), de ander is een plek met huizen en een weg, de zee en de grens bij Turkije.
Belangrijke woorden: speciale betekenis, persoonlijk, mijn plek/land, de zee

# data[].attributes.body
Mijn persoonlijke grens: STOP! Belangrijke woorden: duidelijkheid, open (je mag dichtbij komen, je mag wat zeggen, je kan lachen) dicht (niet dichtbij komen, niet tegen me praten)

# data[].attributes.body
een einde, een trap, een gat: als je in het gat stapt ga je naar boven als een engel. grens tussen leven en dood. Herinnering aan mijn familie die er niet meer is, leuke herinneringen. Dingen die we gedaan hebben. Vraag: wie was mijn eerste familie lid?
belangrijke woorden: herinneringen, verleden & toekomst: de verschillen en belangrijke momenten

# data[].attributes.body
een grens is een eind aan iets. Bijvoorbeeld een banaan: ontstaat en verdwijnt weer. Een grens kan ook het begin van iets zijn als je het omdraait. Ik heb net een mes gemaakt, als een mes verroest kan je het niet meer gebruiken....het einde weer. Processen die langzaam gaan dus ook langzame, lange grenzen. Het is beter om kleine stapjes te nemen, tijd te hebben. Als je langzaam bent heb je meer tijd om na te denken, fouten op te lossen, te kijken. Ik hou van een 'zachte' grens.

# data[].attributes.body
Ik heb iets gemaakt waar je doorheen kan kijken zodat je een andere wereld ziet, van de een naar de andere kant kijken. Door een klein gaatje kijken maakt dat je maar een klein stukje van een andere wereld ziet, begrensd. Ik hou van Alice in Wonderland. Ik vond de reis van school naar hier heel leuk, vooral de boot! Ik was voor het eerst op een boot.

# data[].attributes.body
ik heb een kapstok gemaakt van hout voor 2 jassen. En er is plek op de kapstok waar je sieraden of sleutels kan neerleggen. Ik dacht bij de stukken hout aan mijn opa: buiten zijn huis in Slowakije heeft hij iets van hout.....door het materiaal moest ik aan hem denken. De kapstok is een symbool (vertelt Maurice) als grens van binnen naar buiten en andersom. 'Drevo' is het woord voor hout in het Slowaaks.

# data[].attributes.body
Ik vond het leuk om naar deze plek te komen omdat er hier veel creativiteit is. Omdat het oud lijkt wil je graag iets maken, als een werkplaats....heel gezellig! Ik zou nog nadenken over wat mooi is. Kunst is mooi, maar dat kan van alles zijn. Ik heb vandaag een slagboom gemaakt. Een slagboom is echt een duidelijke grens die soms open is en soms dicht. Eigenlijk is de slagboom ontstaan toen ik bezig was. je krijgt inspiratie van dit oude gebouw. Ik vind het oude materiaal gezellig. Ik denk dat ik het nieuwe gebouw niet mooi vind, ik denk dat er te weinig ramen zijn. 'Ik denk aan een hek maar wil daar niet aan denken': dat denk ik nog steeds en dat wil ik nog steeds niet!

# data[].attributes.body
Een strand is het einde van het land, de grens naar de zee en het water. Als ik de pet van mijn opa zie moet ik heel erg aan hem denken. Ik denk ook aan hem als ik sportauto's zie.

# data[].attributes.body
Damian en ik hebben een soort strand gemaakt en ik probeer een schildpad te maken. Het was mijn idee, ik hou van het strand en het water. Onder water is het echt een andere wereld. Dus een grens kan een échte grens zijn maar het kan ook een 'onduidelijke' grens die een emotionele betekenis heeft, persoonlijk. Bijvoorbeeld: van iets niet kunnen naar wel iets kunnen moet je een 'grens' over.

# data[].attributes.body
Na het voorstellen en het introduceren van het project hebben we aan de leerlingen gevraagd wat zij denken bij het concept 'grens'. Wat mij bijzonder opviel is dat ze allemaal het begrip benaderen vanuit iets waar zij nu mee bezig zijn of iets dat ze regelmatig tegenkomen – heel prettig dat ze er vanuit hun eigen perspectief allemaal een ander beeld of idee bij hadden. De ideeën heb ik hieronder verzameld, maar bewust heb ik de auteur van het idee weggelaten. Uiteindelijk gaan ze namelijk één denktank vormen, waarbij het auteurschap ook collectief moet worden benadert

Beelden en opmerkingen:

“ik denk aan een hek – maar dat wil ik niet”

“als ik naar huis ga is het zeven uur rijden vanaf het vliegveld, halverwege drinken we altijd koffie bij ...”

“huisjes op de grens van slowakije”

“ik denk aan bescherming, voor mensen en dieren – het is veilig”

“zit er een man op een stoel aan wie je geld geeft zodat over de weg mag rijden”

“het einde van een grot, een donkere stip en aan de dood”

“Het einde van de wereld en het begin van het universum”

“het einde van een eiland”

“slagbomen bij de trein”

# data[].attributes.body
De tweede meeting begon met een korte presentatie van een aantal grenzen die op mij indruk maakten toen ik jonger was of ongeveer de leeftijd had van de leden van de denktank.

Als ik denk aan grenzen moet ik denken aan de eerste keer dat ik als kind Nederland heb verlaten. Met mijn ouders waren we op vakantie in Cadzand, wat sowieso een hele reis was. In die tijd was er nog geen tunnel onder Westerschelde dus gingen we met de pont van Vlissingen naar Breskens, wat het meteen een flinke reis maakt, zeker in het hoofd van een jong mannetje. Op de grens tussen Nederland en België ligt klein natuurgebiedje is: Het Zwin. Dit is een getijden gebied en de grens loopt in het midden van een stroompje dat met laag water makkelijk over te steken is, maar dat met vloed een flinke barrière vormt. Als kind maakte dit een grote indruk op – en dat maakte het een goede reden om ons iets dieper te verdiepen in de grens tussen die twee landen. Een bijzonder stukje is te vinden rond de dorpen Baarle Nassua en Baarle Hertog, waar een lappen deken aan kleine grenzen te vinden zijn en we hebben ook gesproken over het drie landen punt waar een aantal ook is geweest. Wat vooral duidelijk werd is dat de grens tussen Nederland en België makkelijk te passeren is en vooral door een aantal symbolen wordt weergegeven – wat meteen leidde tot een gesprek over wat symbolen zijn – ik vermoed dat dit wel eens belangrijk zou kunnen worden in het verdere verloop van het project.

Als kind was ik altijd onder de indruk van een paar iconische grenzen uit het verleden die nu nog zichtbaar zijn, daarom hebben we gesproken over de Chinese muur en de muur van Hadrianus, ook om een contrast te bieden voor de open grens tussen Nederland en België. En om niet te veel in een ver verleden te blijven hangen hebben we ter afsluiting de Berlijnse Muur geïntroduceerd.

Tijdens het tweede deel van onze meeting zijn we naar buiten gegaan om te kijken naar de plek waar het kunstwerk moet komen te staan. Aan de leerlingen gevraagd of ze tijdens onze wandeling willen kijken naar de verschillende perceelsgrenzen en daar foto's van te maken voor het collectieve archief.

# data[].attributes.body
Soms is de reis net zo belangrijk als de bestemming.

Met ons achten zijn we vroeg vetrokken van de basisschool om met de tram en de metro aan te komen in het centrum van Rotterdam. Vanaf daar hebben we een Watertaxi naar het Eiland van Brienenoord genomen. Op het Eiland staat Buitenplaats Brienenoord waar Maurice sinds 2017 een aantal projecten heeft gedaan – waarvan er sommigen opvallend veel op grenzen lijken. Van het puin van het gebouw wat er voor de Buitenplaats stond heeft hij samen met vrijwilligers een muur gebouw om de helft van het terrein gebouwd en ook een slootje aangelegd. Daarnaast zijn er kunstwerken te vinden die Nederland verbinden met Brazilië en Afghanistan. Na een korte rondleiding zijn de kinderen aan de slag gegaan om daar zelf een grens te bouwen.

# data[].attributes.body
(foto 2018)

# data[].attributes.body
waar Maurice in het water viel..

# data[].attributes.body
Kunstwerk van Elen Braga (2021)

# data[].attributes.body
Voor de 5e bijeenkomst hebben we Narges uitgenodigd om de Denktank een andere perpectief te bieden.

# data[].attributes.body
Narges vroeg de deelnemers naar haar te kijken en in de groep te vertellen wat ze zien en denken, over haar kleren, haar haar, haar schoenen, alles wat je kon zien. Wat verteld dit over haar, maar vooral ook, klopt het wel?

# data[].attributes.body
Voor het tweede gedeelte vroeg ze aan de denktank allemaal een roos te kleien. Ze waren volledig vrij de opdracht te interpreteren hoe ze het wilden. Narges had drie verschillende soorten klei meegenomen met elk hun eigen kleur en eigenschappen

# data[].attributes.body
Na een uurtje kleien had iedereen een mooie, unieke roos gemaakt!

# data[].attributes.body
Aan iedere deelnemer werd gevraagd toe te lichten wat ze hebben gedaan en waarom

# data[].attributes.body
Dan is het toch altijd leuk je klei werkje te slopen - dank je Narges voor je workshop!!