# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak wpływać na tłumy? Jakimi regułami rządzi się propaganda? I czym różni się propaganda od PR-u? Przedstawiamy Wam postać Edwarda Bernaysa (1981-1995) - jednego z wynalazców marketingu i autora książki „Propaganda" w fascynujący sposób przedstawiającej metody działania „inżynierii zgody".

# data[].attributes.attachment_link.title
Propaganda - Edward Bernays i inżynieria zgody | ARTE po polsku

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak wpływać na tłumy? Jakimi regułami rządzi się propaganda? I czym różni się propaganda od PR-u? Przedstawiamy Wam postać Edwarda Bernaysa (1981-1995) - jednego z wynalazców marketingu i autora książki „Propaganda" w fascynujący sposób przedstawiającej metody działania „inżynierii zgody".

# data[].attributes.attachment_link.title
Jeździła w stroju Batmana na dachu radiowozu. 40-letnia Bibliotekarka Z Plastyka chciała pomóc policji zwalczać przestępczość.

# data[].attributes.attachment_link.description
Bydgoszcz. Do nietypowej współpracy między policją a obywatelami doszło wczorajszej nocy w okolicach centrum miasta. 40-letnia Bibliotekarka Z Plastyka podróżowała niepostrzeżenie na dachu radiowozu. Była w przebraniu batmana i... miała zamiar wspomagać funkcjonariuszy w walce z przestępczością zorganizowaną.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zawsze chciałeś, żeby rozpisywała się o tobie prasa? Weź sprawy w swoje ręce

# data[].attributes.body
https://blog.ceo.org.pl/wp-content/uploads/2018/12/polish_beyond_mp.pdf

# data[].attributes.attachment_link.title
Pokonasz mnie? Zagraj w grę o fake newsach i pobij mój wynik.

# data[].attributes.attachment_link.description
Porzuć moralne wątpliwości - przed tobą nowa ścieżka kariery. Zostań królem medialnych fejków. Masz jeden cel i wiele możliwości: załóż stronę, zbuduj fałszywą wiarygodność i zdobądź grono internetowych wyznawców.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Czy w dzisiejszej debacie publicznej jest jeszcze miejsce na niuansowanie rzeczywistości? Czy chcemy, żeby ktoś nam powiedział „to nie jest czarne, to nie jest białe - zastanówmy się, jaki to odcień szarości"? Informacja ma być szybka, przekaz ma być jednoznaczny. To budzi we mnie z jednej strony zdziwienie, z drugiej - czasami złość lub oburzenie. Sami siebie pozbawiamy tych cech, które czynią nas w pewnym sensie ludźmi! Zarówno szkolne podręczniki, polityczni liderzy, jak i medialne newsy próbują udawać, że wszystkie odpowiedzi już padły. To nieprawda - mówi dr Tomasz Rożek, fizyk jądrowy, popularyzator nauki, dziennikarz „Gościa Niedzielnego" oraz gospodarz programu Sonda2 w Telewizji Polskiej w rozmowie z Bartoszem Paszczą.
Z czego wynika coraz bardziej powszechna niewiara w naukę?
Myślałem, że zaczniemy od czegoś prostszego ( śmiech). To bardzo złożona sprawa. Po pierwsze, na pewno spada poziom edukacji. Po drugie, technologia spowodowała, że w obiegu masowym łatwiej może znaleźć się informacja po prostu nieprawdziwa. Oczywiście, nieprawdziwe informacje prasowe, radiowe i później telewizyjne zdarzały się też 50 czy 100 lat temu. Jednak nie każdy miał wówczas równy dostęp do, nazwijmy to, możliwości produkcji informacji. Wszyscy byliśmy odbiorcami, ale nie każdy mógł być nadawcą. Dziś jest inaczej. Po trzecie wreszcie, z jakiegoś powodu przestaliśmy informacje weryfikować. Uznajemy, że wszystko lub prawie wszystko, co napotykamy, jest prawdą.
Zacząłeś od edukacji. Nie jesteśmy wystarczająco dobrze uczeni umiejętności krytycznej oceny i selekcji informacji?
W polskiej szkole nie ma edukacji medialnej. Od czasu, kiedy powstał powszechny system edukacji, świat zmienił się nie do poznania, a szkoła nie ruszyła się prawie z miejsca. Model edukacji nadal działa według założenia, że jest jedna osoba - nauczyciel - która jest depozytariuszem wiedzy. Wiedzy, której żaden z uczniów nie ma możliwości zweryfikować. Nie ma zresztą nawet takiej potrzeby, bo w tym systemie wierzymy, że to, co powie nauczyciel i to, co przeczytamy w podręczniku, to prawda. I kropka. Gdy znany nam dziś system edukacyjny powstawał, to nie było możliwości, aby uczeń mógł podważać wiedzę nauczyciela. Dzisiaj zanim dziecko zacznie dzień szkolny, to scrollując Facebooka w autobusie może dowiedzieć się więcej na temat aktualnych wydarzeń, niż wie cały pokój nauczycielski. Wniosek jest prosty: nauczyciel kiedyś był źródłem wiedzy, a dziś powinien być przewodnikiem po dżungli informacji. Niewielu nauczycieli to potrafi, a niewielu w ogóle chce się taką osobą stać.
Jaka jest Twoim zdaniem rola naukowców w kształtowaniu opinii publicznej i wiedzy o świecie nauki?
Czasem mam do niektórych naukowców żal, że - wzorem Syzyfa - oni tego kamienia na górę nie wpychają. Mówią: „Ja nie będę na ten temat dyskutował, to jest poniżej mojej godności". Jednocześnie nie uważam, że naukowiec powinien całe swoje życie spędzać w Internecie i innych mediach i opowiadać o tym, że Ziemia jest okrągła, a nie płaska i że szczepionki pomagają, a nie szkodzą. Przecież chcemy, aby mikrobiolog pracował w laboratorium mikrobiologii, a nie bez końca łaził po mediach! Za to mu w końcu płacimy. Od tego są przecież dziennikarze naukowi, popularyzatorzy, ludzie, którzy tworzą programy szkolne.

Może jeśli nagle nabiera popularności ruch - dajmy na to - przekonujący, że Ziemia jest płaska, to powinien funkcjonować system, dzięki któremu w trybie pilnym na przykład na lekcji wychowawczej rozprawialibyśmy się z tym tematem. Nie mam tutaj gotowej odpowiedzi na to, jak ten system powinien wyglądać w praktyce, ale na szczęście nie jestem ministrem edukacji. Natomiast powinniśmy się nad tym zastanawiać, a nie tylko pomstować z rękami podniesionymi wysoko, jakie to nieszczęście nas czeka, bo ludzie wierzą w głupstwa. To nie jest wina tylko tych ludzi. To jest wina nas wszystkich.
Czy przypadkiem to często niemal pogardliwe „święte oburzenie" naukowców na przykład na ruchy antyszczepionkowe nie działa przeciwnie do zamierzonego celu? Zamiast tłumaczyć, dlaczego konkretne źródła zasługują na zaufanie, wygląda to często jak mówienie: „Jesteśmy naukowcami i wierzymy w naukowe źródła, więc Wy też musicie".
Warto zauważyć, że we wszystkich ruchach podważających ustalenia naukowe albo są naukowcy, albo na osoby z naukowymi tytułami się powołuje. Te ruchy wcale nie twierdzą, że „wszyscy naukowcy kłamią". Tam też się powołuje na badania naukowe! Oni przedstawiają tylko te spośród naukowych odkryć, które pasują do tezy, pomijając inne.

Często pojawia się hasło „wierzę w naukę". Nie do końca rozumiem, co ono znaczy. Jeżeli mówimy o naukach ścisłych i weryfikowalnych, to nie ma tutaj elementu wiary, bo po prostu sprawdzamy fakty. Bywają sytuacje, w których sytuacja nie jest jednoznaczna - jedne fakty przemawiają za, inne przeciwko - wtedy oczywiście jest dyskusja ekspertów. Wtedy mówimy, że „podejrzewamy".

Jeżeli chodzi o tzw. antyszczepionkowców, to temat jest jednoznaczny. W kwestii szczepionek mamy dowody statystyczne. Można oczywiście dyskutować na temat tego, czy warto dziecko szczepić w pierwszej czy w dziesiątej dobie życia. Czy szczepionki łączone są lepsze czy gorsze? Czy na pewno musimy szczepić przeciw absolutnie wszystkim chorobom, wobec których obecnie jest obowiązek szczepień? Natomiast dyskusja na temat tego, czy szczepienia jako takie pomagają czy szkodzą jest dyskusją po prostu antynaukową. Nauka zna odpowiedź na to pytanie: pomagają. Wskazuje na to bardzo wiele badań, prowadzonych przez różnych naukowców na różnych grupach. Niestety potwierdza to również zjawisko, które obserwujemy w ostatnich latach: w różnych krajach, w których odsetek szczepień spadł, pojawiają się choroby, o których sądziliśmy, że zostały już wytępione.

W tym miejscu warto przywołać pewien banał: nauka nie ma jak udowodnić, że jakieś zjawisko nie zachodzi. Nauka dowodzi, że jakiś związek przyczynowo-skutkowy zachodzi. Dlatego kluczowe jest to, że nigdy nie udowodniono, że zachodzi związek pomiędzy szczepionkami a autyzmem. Pytanie do nas brzmi, co my z tą wiedzą zrobimy. Możemy ją przyjąć albo odpowiedzieć: kłamią, bo są kupieni przez koncerny farmaceutyczne. Choć moim zdaniem argument z koncernami jest akurat słabo trafiony, bo komu jak komu, ale im powinno zależeć, żeby ludzie chorowali.
Wiara w spisek jest silniejsza.
Z jakiegoś powodu dokładnie ci sami ludzie są w stanie dać się pokroić za to, że homeopatia - sprzedawana w tej samej aptece - pomaga. To też jest problem. W aptece mamy obok siebie: przebadane w wielokrotnych próbach klinicznych leki - co do których skuteczności nie ma wątpliwości - a obok nich leżą preparaty, które są niczym więcej jak rozcieńczoną wodą z cukrem. Kawałek dalej znajdziemy suplementy diety, z których przeważająca większość nie jest nic warta. To druga strona medalu braku wiary w szczepionki: skoro nie możemy już powiedzieć, że wszystko co sprzedają apteki działa, to ludziom przychodzi do głowy, by podważać również skuteczność szczepionek. Dlatego za skandal uważam, że „leki" są sprzedawane obok prawdziwych leków, które przeszły rygorystyczne testy. Obawiam się jednak, że farmaceuci, którzy sami się z tych środków i suplementów śmieją, wyszliby na ulicę w momencie zakazania ich sprzedaży. To na nich w dużej mierze przecież zarabiają.
Czyli antyszczepionkowcy mają trochę racji: chęć zysku bywa najważniejsza i przez ten pryzmat musimy patrzeć też na zdrowie.
Chęć łatwiejszego zarabiania pieniędzy to duża część problemu. To przecież też powód, dla którego mamy problem z fake news. To nie jest jakaś inwazja z kosmosu: fake news są tworzone, bo ich autorzy na tym zarabiają. Ba, nawet osoby, które głośno krzyczą o walce z fake newsami, dobrze na tym zarabiają. A przy okazji podają dalej tego fake newsa.

Konstrukcja wynagradzania twórców w Internecie jest oparta na kliknięciach. Gdyby ją oprzeć na długości przeczytanego tekstu, na czasie spędzonym na stronie, może wówczas wyglądałoby to inaczej? To sprawia też, że media podają dziś właściwie jedynie „popularne informacje", te, które odbiorców interesują i w które będą klikać. Media papierowe nie czuły aż takiej presji, informacje stawały się popularne właściwie dzięki obecności w mediach. Dziś jest odwrotnie.
Ostatnio w czasopiśmie PloS One opublikowano wyniki badań na temat przedstawiania nauki w mediach. Pośród analizowanych 156 artykułów opartych o doniesienia naukowe, okazało się, że aż 51% wyników nie zostało potwierdzonych w zbiorczych podsumowujących badaniach tematu, tak zwanych meta-reviews. Czytelnik raz słyszy, że kawa powoduje raka. Tydzień później, że mu zapobiega. Można zgłupieć!
Niestety tendencja jest taka, że każdy uniwersytet, kiedy tylko cokolwiek zostało zaraportowane, wrzuca doniesienie o tym do sieci. Chce, żeby nazwa laboratorium lepiej pozycjonowała się w wyszukiwarce, a nazwa instytutu pojawiła się w artykułach prasowych. W mediach raczej nie przebijają się wnioski z prac poglądowych, podsumowania lat badań - one nie są sexy. Chyba nie da się temu przeciwdziałać: nikt nie będzie czekał dziesięciu lat, aż grupa naukowców się zbierze i podsumuje wszystkie dotychczasowe wyniki. Ci, którzy raportują, lub redaktorzy piszący na podstawie tych doniesień teksty będą wrzucać artykuły o każdym pojedynczym wyniku - tego się nie zmieni i nie ma w tym nic złego. Ważne jest natomiast, żeby nie tworzyć wrażenia, że naukowcy we wtorek mówią „tak", a w środę „nie". W praktyce bowiem to są zazwyczaj mocno różniące się badania: na innej grupie, biorące pod uwagę inne zmienne. Może to drugie badanie nie dotyczy kawy, ale samej kofeiny? Albo na przykład kawy wypitej po wypiciu soku pomarańczowego, co - dajmy na to - wywołuje jakąś reakcję chemiczną? A może to w ogóle nie dotyczy ludzi, tylko tą kawą pojono szczury?
Jak sobie z tym radzisz jako popularyzator?
W „Sondzie" chcę poruszać różne tematy, oczywiście w sposób jak najbardziej przystępny i ciekawy. Natomiast pojawia się taki moment, kiedy mam już napisany scenariusz, ale stwierdzam, że przy danym temacie nie mogę jednak nie wspomnieć o paru sprawach, które może nie są sexy, ale koniecznie trzeba je włączyć w treść, żeby pokazać widzowi pełen obraz. Staram się tym samym przemycić coś, co jest w ogóle kluczem do zrozumienia procesu badań naukowych: że nasza wiedza nie jest wynikiem prywatnego objawienia, ale ciężką pracą liczoną w dziesiątkach czy setkach lat wyrywania naturze kolejnych tajemnic! Czasami w trakcie tego wyrywania prawd natury ulegamy pewnym złudzeniom.
Ucząc ludzi, jak wygląda proces dochodzenia do wiedzy, liczysz, że będą też mniej podatni na fejki.
W tym miejscu pojawia się jeszcze jedna istotna sprawa. Przedstawianie czego nauka już się dowiedziała, a gdzie ma jeszcze wątpliwości, pokazuje młodzieży jej sens. Uczy, że ciągle wielu rzeczy nie wiemy, a to właśnie nierozwiązane problemy przyciągają uwagę! Nie możemy młodych ludzi przekonywać, że wszystko jest już jasne, że wszystko zostało odkryte. To niepewność i pytania bez oczywistej odpowiedzi powodują, że młody człowiek kupuje teleskop, żeby patrzeć w niebo, idzie na biologię lub fizykę. Tymczasem podręczniki i newsy próbują udawać, że wszystkie odpowiedzi już padły.
Wielokrotnie z ust popularyzatorów nauki słyszałem podobny schemat: w swoich artykułach zaznaczają, że temat nie jest zamknięty, a wątpliwości rozstrzygną dopiero dalsze badania - redakcje te akapity wykreślają.
Oczywiście, ja też wielokrotnie się z takim problemem spotykałem. Słyszałem „no dobra, ale nie dałoby się tego... jednoznacznie powiedzieć?". Odpowiadam wówczas, że w kwestii jednoznacznych tematów to mogę napisać, że Ziemia jest okrągła. Tylko czy to jest ciekawe?

Zresztą nie jest to tylko i wyłącznie kwestia mediów. Popatrz na nasze partie polityczne, na naszych polityków. Czy w tych partiach jest miejsce na osoby, które niuansują rzeczywistość? Czy my chcemy, żeby ktoś nam powiedział „to nie jest czarne, to nie jest białe - zastanówmy się, jaki to odcień szarości"? Informacja ma być szybka, przekaz ma być jednoznaczny. To budzi we mnie z jednej strony zdziwienie, z drugiej - czasami złość lub oburzenie. My sami siebie pozbawiamy tych cech, które czynią nas w pewnym sensie ludźmi! Mam tu na myśli ciekawość, umiejętność krytycznego spojrzenia na rzeczywistość, wyciągania wniosków przez analogię. To nas z pewnością odróżnia od zwierząt, które nawet jeśli to umieją, to w nieporównywalnie mniejszym stopniu. My to potrafimy, a mimo to dążymy do tego, żeby przekaz był pozbawiony niuansów.
Pytanie, co było pierwsze: jajko czy kura. Dziennikarze i politycy upraszczali przekaz czy czytelnicy i widzowie oczekiwali jednoznacznych komunikatów bez dzielenia włosa na czworo?
Wiele osób pracujących w mediach dostosowuje się do trendów. Natomiast trendy może i czasem biorą się z przypadku, ale wydaje mi się, że w sprawach tak istotnych rzeczy nie dzieją się zupełnie przypadkowo. Może to nie jest działanie zaplanowane, ale gdzieś zainicjowane, a potem cynicznie wykorzystywane. Trudno o tym rozmawiać, bo łatwo sobie przykleić łatkę faceta wyznającego spiskową teorię dziejów. To jest moment, w którym pewnie większość czytelników uzna, że mam jakąś obsesję i słyszę głosy ( śmiech).
Czyli jednak też stoisz po stronie teorii spiskowych!
Popatrzmy na dzisiejsze siły polityczne. Łatwiej jest zarządzać tłumami, kiedy nie trzeba się tłumaczyć. A nie trzeba się tłumaczyć wtedy, gdy moi odbiorcy wierzą mi bezgranicznie. To jest możliwe jedynie wtedy, kiedy „mój" tłum wierzy, że ja - jako jedyny - mam w ręku fakty innym nieznane, prawdę objawioną, gdy wszyscy pozostali się mylą. Nie da się wytworzyć takiego klimatu, kiedy odbiorcy analizują argumenty, mają przestrzeń do zastanawiania się. Kiedy jednak politykę przedstawimy jako wojnę, to nie ma czasu na zastanawianie się.
Nie ma czasu myśleć, bo trzeba walczyć?
Dokładnie. To jest tragiczny błąd, bo działa na krótko, ale jest szalenie szkodliwe na dłuższą metę. Podejrzewam, że osoby, które to nakręcają w mediach lub polityce, zdają sobie z tego sprawę, ale w to brną. Bo to jest skuteczne, bo to się sprzedaje.

To wbrew pozorom bardzo blisko wiąże się z głównym tematem naszej dyskusji. Cały czas mówimy po prostu o tym, że świat jest bardzo złożony i to w każdym swoim aspekcie. Osoby, które podważają badania naukowe, często bazują na tych ziarenkach, cząstkowych pojedynczych wynikach, odosobnionych faktach. Nie patrzą na szerszy kontekst. Wyławiają z morza badań bardzo drobne rybki i budują na tym swoją narrację.
Jak Twoi widzowie i fani na Facebooku reagują, kiedy wkraczasz na tematy, z którymi się nie zgadzają?
Gdy raz na jakiś czas napiszę na profilu „Nauka, to lubię!" coś na temat szczepionek, to momentalnie pojawiają się głosy: „Lubię pana czytać, ale od dzisiaj przestaję. Koncerny farmaceutyczne to zło, może pana już też kupili". Ja się wtedy staram zadawać proste pytanie: „Przeczytałeś, co tam jest napisane, czy odpisujesz, widząc tylko lead?" Odpowiedź brzmi: „Ja nie muszę czytać, jak widzę w tytule, że szczepionki są okej, to ja już mam dosyć i dziękuję". Odpisuję: „Pogadajmy, ale najpierw przeczytaj!" Inaczej po prostu nie da się dyskutować.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rożek: Ludzie nie lubią szarości. Nauka w epoce fake newsów

# data[].attributes.attachment_link.description
Czy w dzisiejszej debacie publicznej jest jeszcze miejsce na niuansowanie rzeczywistości? Czy chcemy, żeby ktoś nam powiedział „to nie jest czarne, to nie jest białe - zastanówmy się, jaki to odcień szarości"? Informacja ma być szybka, przekaz ma być jednoznaczny. To budzi we mnie z jednej strony zdziwienie, z drugiej - czasami złość lub oburzenie.

# data[].attributes.body
Na Bal Maskowy pojęć poszedł Slogan jako Definicja.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
0:00 / 1:25•Watch full video

# data[].attributes.attachment_link.title
Superbelfrzy RP – transmisja na żywo Edu MOC - pokój 1.

# data[].attributes.attachment_link.description
Konferencja w Internecie złożona z szeregu równocześnie odbywających się webinariów - (wideokonferencji), spotkań, warsztatów i wykładów! Zapraszamy też do pokoju 2. https://mistrzowiekodowania.clickmeeting.com/edu-moc-online-2 Transmisja live pokoju 2. na: https://www.youtube.com/watch?v=I9qZt4tbv7Q Event agenda pok. 2. 11:20 - 12:50 Technologie na topie (prezentacja 25 minut + pytania) 1 prezenter: Tomasz Mikołajczyk "Dlaczego kocham proste appki w szkole?"

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Społeczeństwo " Manipulacje

Autor tekstu: Jacek Kamieniak

Oddziaływanie, komunikacja, socjotechnika, perswazja, propaganda, agitacja, indoktrynacja, manipulacja - wyjaśnienia terminologiczne

Manipulowanie bądź manipulacja w potocznym rozumieniu kojarzona jest z takimi pojęciami jak propaganda, agitacja, reklama czy polityka. Wiele osób jest przekonanych o tym, że małe grupy ludzi mogą podstępnie kierować większością, aby osiągnąć swoje cele, zadania czy też szeroko pojmowane korzyści. [ 1 ]

W niniejszej pracy zostanie podjęta próba zdefiniowania pojęć zawartych w jej podtytule, a także ustalenia ich zakresów. Analiza ta pozwoli uściślić słownictwo związane z tematem badań, albowiem w literaturze przedmiotu dominuje różne określanie tych terminów, co znacznie utrudnia rzeczowe rozważania.

1. Oddziaływanie i komunikacja

Mówiąc o wpływie na innych ludzi, trzeba rozpocząć od wyjaśnienia słowa oddziaływanie. Najczęściej definiuje się je jako pobudzanie do pewnych działań, wywieranie wpływu - skutku, rzutowanie na pewne sprawy, przyświecanie pewnym celom czy też służenie za wzór.[ 2 ] Mały Słownik Języka Polskiego z 1997 r. podaje, że oddziaływać to "(...) wywrzeć wpływ na kogo lub na co; podziałać w jakiś sposób, odbić się na kim, na czym; wycisnąć piętno: Przykład zwierzchnika oddziaływał na podwładnych. Źle oddziaływał na kolegów. (...)".[ 3 ]

Widać więc, że pojęcie to jest bardzo szerokie, w nim zawierają się wszystkie czynniki mające wpływ na podejmowanie decyzji, zachowania i stosunki międzyludzkie. Czynnikami tymi mogą być informacje z zewnątrz, własne emocje i spostrzeżenia rodzące się pod wpływem interakcji z innymi osobami, normy społeczne bądź presja grupy itp.

Aby oddziaływanie międzyludzkie było możliwe, musi istnieć komunikacja. Najogólniej rzecz ujmując jest to „porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości. Język jest narzędziem komunikacji między ludźmi"[ 4 ].

2. Socjotechnika

Chcąc uzyskać znaczne przybliżenia do z góry zaplanowanych wyników komunikacji, nadawcy komunikatów często posługują się zdobyczami socjotechniki, czyli „nauki o sposobach i wynikach świadomego wpływania na rzeczywistość społeczną przez system prawny, wychowanie, sprawowanie władzy itd."[ 5 ]

Wykorzystuje się też psychologię społeczną zwaną inaczej socjopsychologią.

Słownik Wyrazów Obcych PWN z 1997r. definiuje socjopsychologię jako "dział psychologii zajmujący się procesami zachodzącymi w zespołach ludzkich; (...)".[ 6 ]

„Socjotechnika jest nauką praktyczną, która zajmuje się tym, jak formułować reguły działania w oparciu o stwierdzenie zależności między faktami i jak przy uwzględnieniu omawianych ocen realizować zamierzone skutki społeczne. Przedmiotem na który socjotechnika działa, są masowe wzory postaw i zachowań ludzkich. Te postawy i zachowania można zmieniać za pomocą czterech zasadniczych sposobów: system wychowania, technik masowego oddziaływania, systemu prawnego i sposobu posługiwania się władzą". [ 7 ]

„Przez socjotechnikę można rozumieć zespół zaleceń dotyczących tego, jak dokonywać świadomych przekształceń społecznych po to, aby osiągnąć zamierzone cele. Jest to zespół zaleceń wydzielony metodologicznie, zaleceń o oznaczonym zakresie, których podstawą są pewne twierdzenia o znacznym stopniu uzasadnienia i ogólności. (...) Można też socjotechnikę rozumieć w sposób odmienny, nieco szerszy. W tym drugim znaczeniu socjotechnika byłaby zespołem zaleceń dotyczących tego, jak osiągnąć zamierzone cele społeczne, przy czym te zalecenia opierałyby się nie tylko na świadomie sformułowanych twierdzeniach, lecz i na twierdzeniach formułowanych intuicyjnie w oparciu o doświadczenie, analizę historii, wydarzeń społeczno-politycznych itd." [ 8 ].

3. Perswazja, propaganda, indoktrynacja

Można przyjąć, że jednym z narządzi socjotechniki jest perswazja. W spotykanych definicjach tego słowa powtarzają się stwierdzenia o argumentowaniu i łagodnym, rozumowym wpływie na stanowisko drugiej strony. Perswazja to "tłumaczenie, namawianie, odradzanie, przekonywanie kogo o czym, perswadowanie: Starał się przełamać jej opór łagodną perswazją. Działać perswazją (...)".[ 9 ]

Philip G. Zimbardo pisze z kolei, że perswazja to „Systematyczne próby wpłynięcia na myśli, uczucia i działania innej osoby za pomocą przekazywanych argumentów". [ 10 ] Można stwierdzić, że jest to raczej próba interpretacji faktów, ich analizy, skomentowanie pewnych fragmentów rzeczywistości, wyjaśnianie, uzasadnianie potrzeby takich a nie innych zachowań, tłumaczenie i przekonywanie. Nasuwa się skojarzenie o „miękkości" czy też „małym ciężarze gatunkowym" wspomnianej techniki w porównaniu z innymi, do których przejdziemy poniżej.

Potwierdza to M. Szulczewski: „Perswazyjne oddziaływanie nadawcy na odbiorcę polega na możliwie delikatnym, ale jednoznacznym informowaniu o niezbędności dokonania określonego wyboru, na ugruntowywaniu przeświadczenia o słuszności jakiegoś punktu widzenia czy celowości jakichś poczynań. W badaniach nad problemami perswazji podkreśla się niezbędność nawiązywania przez nią do pewnych przynajmniej elementów już zastanych, a skuteczność zabiegów perswazyjnych uwarunkowana bywa w znacznym stopniu przez umiejętność odwoływania się do ugruntowanych już poglądów adresata lub jego aktualnych stanów emocjonalnych". [ 11 ]

Perswazja może wchodzić (choć nie zawsze tak jest) w skład propagandy, czyli szerzenia jakichś poglądów, idei, haseł, mającej na celu pozyskanie kogoś dla jakiejś idei, akcji itp.[ 12 ]. Autorzy Małego Słownika Języka Polskiego wspominają jeszcze o istnieniu propagandy prasowej, wrogiej, wywrotowej, szeptanej i propagandzie czytelnictwa.[ 13 ]

W Encyklopedii popularnej PWN (1999r.) można znaleźć następującą definicję propagandy: jest to „celowe oddziaływanie na zbiorowość i jednostki, zmierzające - przez wykorzystanie środków perswazji intelektualnej i emocjonalnej - do wykształcenia pożądanych przekonań i zachowań".[ 14 ]

W bardzo podobnym duchu wypowiada się P. Zimbardo, wskazując jednak na wykorzystywanie propagandy głównie do celów politycznych. Jest to według niego „systematyczne rozpowszechnianie określonych idei, doktryn czy sposobów działania dla poparcia własnego stanowiska lub zdyskredytowania stanowiska przeciwnika; często prawdziwy cel lub źródło tej formy perswazji są ukryte przed jej zamierzonymi adresatami; zwykle ma doprowadzić do zmiany przekonań politycznych". [ 15 ]

O propagandzie w aspekcie komunikacji politycznej wypowiada się także G. Ulicka, podając, że propaganda polega na wpływaniu przez władzę przy pomocy różnych, często nieetycznych zabiegów - takich jak manipulacja, na opinie, postawy i zachowania społeczne. [ 16 ] B. Dobek-Ostrowska, J. Fras i B. Ociepka idą jeszcze dalej i wręcz utożsamiają propagandę z komunikacją polityczną.[ 17 ]

Jak widać na podstawie dwóch poniższych definicji nie ma w literaturze zgodności, czy perswazja wchodzi w skład propagandy, czy też odwrotnie. Dla potrzeb niniejszej pracy proponuję przyjąć, że większy zakres tematu obejmuje określenie „propaganda" bez stawiania jednak ostrej granicy pomiędzy nim, a określeniem „perswazja". Kolejnymi pojęciami zawartymi w podtytule artykułu są agitacja, indoktrynacja i reklama.

Autorzy Słownika synonimów z 1995 r. umieszczają je (zgodnie z przyjętą filozofią struktury pracy) w jednym gnieździe z propagandą - agitację z indoktrynacją razem w jednym podgnieździe, a reklamę - w kolejnym z podgniazd.[ 18 ] Wskazują w ten sposób na ich dużą bliskoznaczność, a w niektórych wypadkach synonimiczność.

Podobnie jak propagandę, agitację definiuje się najczęściej jako „działalność mającą na celu jednoczenie zwolenników dla jakiejś sprawy, propagowanie jakichś haseł lub jakiejś ideologii".[ 19 ] Przyjęło się w języku polskim używanie tego terminu w znaczeniu propagandy politycznej, głównie w okresie wyborów, na co zwracają uwagę autorzy Małego słownika języka polskiego. [ 20 ]

Cechą charakterystyczną dla definicji określenia indoktrynacja jest wskazywanie na systematykę działania, szeroki zasięg i liczbę odbiorców tej techniki, jak również duży zakres tematyczny. I tak przykładowo Słownik wyrazów obcych z 1997 r. podaje, że indoktrynacja to „systematyczne, natarczywe wpajanie jakiejś idei, doktryny, zwłaszcza politycznej, często za pomocą środków masowego przekazu".[ 21 ]

Encyklopedia popularna PWN z 1999 r. z kolei mówi, że jest to „proces wpajania członkom społeczeństwa określonych przekonań, zwłaszcza politycznych i społecznych za pomocą uporczywej propagandy prowadzonej przez środki masowego przekazu i systemu oświaty".[ 22 ]

4. Manipulacja

Wszystkie powyższe określenia technik mogą się zawierać w terminie manipulacja, a ta z kolei może być elementem każdej z nich. Najprostsze wyjaśnienie tego słowa i oddające bardzo dobrze jego esencję, oczywiście w omawianym tutaj aspekcie stosunków międzyludzkich, to kierowanie kimś bez jego wiedzy, posługiwanie się nim w celu osiągnięcia określonych własnych celów.[ 23 ]

1 2 Dalej..

Zob. B. Wojtasik, [ 1 ] Pułapki manipulacji w poradnictwie zawodowym w: Poradnictwo zawodowe w wymiarze europejskim, pod red. W. Rachalskiej, Częstochowa 1999, s. 78.

[ 4 ] Tamże s. 332.

[ 6 ] Tamże s. 1023.

[ 8 ] Tamże s. 33.

" Manipulacje (Publikacja: 11-03-2006 )

Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

# data[].attributes.attachment_link.description
Społeczeństwo " Manipulacje Autor tekstu: Jacek Kamieniak Oddziaływanie, komunikacja, socjotechnika, perswazja, propaganda, agitacja, indoktrynacja, manipulacja - wyjaśnienia terminologiczne Manipulowanie bądź manipulacja w potocznym rozumieniu kojarzona jest z takimi pojęciami jak propaganda, agitacja, reklama czy polityka. Wiele osób jest przekonanych o tym, że małe grupy ludzi mogą podstępnie kierować większością, aby osiągnąć swoje cele, zadania czy też szeroko pojmowane korzyści.

# data[].attributes.attachment_link.description
✅Plastik nie taki zły ✅
Żywiec Zdrój w programie #postronienatury kładzie nacisk na ochronę przyrody i uświadamianie nas o tym, że nasze nawet najmniejsze działania mają finalnie olbrzymie znaczenie...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podobno Wernher von Braun, kluczowa postać niemieckiego programu rakietowego, na wieść o uderzeniu pierwszej V-2 w Londyn powiedział: „Rakieta spisała się bez zarzutu, ale wylądowała na niewłaściwej planecie". Dość melancholijna jak na sturmbannführera SS reakcja nie została przytoczona w „Poświacie", ale dobrze pasuje do tej powieści, w której Michael Chabon zajmuje się testowaniem zasięgu własnej wyobraźni. I z imponującą wprawą skacze po różnych rejestrach, od kina akcji po melodramat, a nawet telenowelę.

Los von Brauna, który po wojnie pomógł Ameryce wysłać człowieka na Księżyc, został tu delikatnie spleciony z historią dziadka Chabona. Stopniowo poznajemy komplet informacji o tym nietuzinkowym i skrytym człowieku, z wyjątkiem jego imienia. Jako syn imigranta z Pressburga (tj. Bratysławy) mówił płynnie po niemiecku, co armia wykorzystała w ostatniej fazie wojny, angażując go do operacji „Paperclip". Chodziło o to, żeby przed Rosjanami upolować nazistowskich uczonych i ściągnąć ich do tajnych baz na pustyniach Nevady. Po wojnie dziadek wiąże się z Francuzką, która ma obozowy numer wytatuowany na ręce. Ma też małą córeczkę.

Ta dziewczynka, matka powieściowego Chabona, w dniu pogrzebu swojego przybranego ojca mówi: „Ona zwariowała. Jego firma upadła. Nie mogli mieć dzieci. On poszedł siedzieć. Ona dostała raka. Ja strzeliłam jego bratu w oko, a potem wyszłam za faceta, przez którego stracił firmę. No to kiedy byli szczęśliwi?". „W szczelinach" - odpowiada Chabon.

Że zostanie pisarzem, Michael Chabon postanowił wcześnie, w wieku, gdy inni decydują się na karierę, powiedzmy, tenisisty. Jako 11-latek przeczytał komplet przygód Sherlocka Holmesa, a miał ochotę na więcej. I właśnie wtedy w USA ukazała się pastiszowa kontynuacja dzieł Conan Doyle'a „The Seven-Per-Cent Solution", w której kokainista Holmes udaje się na kurację odwykową do Wiednia, do dr. Freuda. Więc tak można? - pomyślał Michael. Rok później napisał opowiadanie, w którym Holmes spotyka Kapitana Nemo. „Nigdy nie zapomnę tej przyjemności: imitowania maniery Conan Doyle'a, zastanawiania się nad detalami, które uwiarygodnią wiktoriański kontekst. Ten aspekt fałszerstwa był pociągający, ale chodziło o to, żeby pisać takie książki, które sam chciałem czytać".

Należy do hollywoodzkiej gildii scenarzystów („Zapisałem się, żeby rodzina dostała ubezpieczenie zdrowotne, system w tym kraju jest chory"; na co dzień wobec Hollywoodu praktykuje „cynizm wyprzedzający") i podpisał się m.in. pod „Spider-Manem". „Cudowni chłopcy" z Michaelem Douglasem, na podstawie jego drugiej powieści, do dziś cieszą się sławą jednej z najlepszych artystycznie klap finansowych przełomu wieków.

Jego dom w Berkeley, obłożony, jak wiele budynków wokół uniwersyteckiego kampusu, modrzewiowym łupkiem, ma z tyłu niewielki ogród z garażem zamienionym na pracownię. Jest po sufit wypełniona rekwizytami amerykańskiej popkultury z naciskiem na jej złoty wiek, lata 30. i 40.

Łukasz Grzymisławski: „Właściwie uważam, że powieść, która z definicji otwarcie przyznaje się do blagi, stanowi skuteczne narzędzie do uzyskiwania dostępu do prawdy o przeszłości własnych rodzin".

Michael Chabon: Tak, przyznaję się, to moje słowa.

To dotyczy tylko historii rodzinnych czy historii generalnie? Zastanawiam się, czy wobec zalewających nas fal postprawdy nie jest to teza zwiększająca ryzyko utonięcia.

E tam, przecież powieść jest w tej kwestii lojalna wobec nas od samego początku. Bierzesz ją do ręki i on już tam jest, napis „A novel", to tak samo jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Widziałem projekt okładki polskiego wydania „Poświaty", jest tylko tytuł.

Byłbym niepocieszony, gdyby tak pozostało w wersji ostatecznej.

Używa pan innych standardowych metod ostrzegawczych, np. wymienia wiele osób, które ogromnie by panu pomogły ukończyć tę książkę, gdyby istniały. Albo ogłasza, że jeśli gdzieś pozwolił sobie na rozminięcie się z faktami, to uczynił to z„należytą nonszalancją". Tylko kto uważnie czyta posłowia z podziękowaniami? Ja w każdym razie chętnie dałem się nabrać: że ten człowiek, który w czasie ofensywy aliantów łowił nazistowskich naukowców, apotem ożenił się z kobietą ocalałą, choć nie bez szwanku, z Holokaustu,to był właśnie pański dziadek.

Postprawda to dość niejasny termin, ma wiele definicji, ja wybieram: kłamstwo propagowane z premedytacją wśród ludzi, którzy mają się nie dowiedzieć, że są oszukiwani. Powieść nie wypełnia znamion tego przestępstwa.

Warto też rozróżnić fakty od prawdy, bo to niekoniecznie to samo. Ja jako powieściopisarz nie robię w faktach, tak to nazwijmy. Z faktami się nie dyskutuje, je się ustala. Jak podczas przesłuchań i procesów pojednania po zniesieniu apartheidu w Południowej Afryce - pozwalały oszacować fakty, ale prawda o apartheidzie to coś więcej. Kontekst, codzienność w prymitywnych townships, przemoc fizyczna i symboliczna, emocje kumulowane przez pokolenia, trudne do wyobrażenia frustracja i nienawiść itd. - plus fakty. Dopiero to.

Tysiąc stron statystyk, np. wiedza, że człowiek urodzony w getcie ma 12 proc. szans na ukończenie edukacji - czy to nas zbliża do prawdy o życiu w apartheidzie? Nie sądzę. Za to powieść, która pozwoli nam wejść w buty tego człowieka, ma szansę.

Powieść jest subiektywnym procesem, i to podwójnie - najpierw dla pisarza, potem dla czytelnika. Ale tak samo jest z nadawaniem znaczenia. Ono nigdy nie jest obiektywne, rzeczy i zjawiska dla każdego znaczą trochę coś innego. Wystarczy wziąć dwa różne tomy wspomnień z tej samej epoki.

Ludzie mają jednak tendencję do nazywania faktami wszystkiego, nawet ciągów przyczynowo-skutkowych, które dostrzegają tylko oni.

Powieść natomiast jest uczciwa w tych sprawach, obiecuje wyłącznie prawdę. Czyjąś.

W „Poświacie" jest wiele sygnałów, że to stek kłamstw.

No a pamięć o tym, jak było? Pana powieściowa matka mówi pewnego wieczoru znad rachunków swojego ojca, że 90 proc. wszystkich wydatków na opiekę lekarską człowiek wydaje w ostatnich 10 proc. swojego życia. Pan dodaje, że 90 proc. wiedzy o własnym dziadku posiadł pan w ostatnich 10 dniach jego życia.

Opowiedział mi po raz pierwszy sporo historii, gdy już umierał, a środki przeciwbólowe rozwiązywały mu język. Chociaż może to nie morfina, tylko po prostu tak chciał.

Ale w pamięci, zawsze podziurawionej, wszystkie zdarzenia są dopasowywane do wizji, którą się pielęgnuje o sobie samym i innych dookoła. Ja bym nie polegał na pamięci. Nie ma instytucji wrażliwszej na upływ czasu i bardziej wystawionej na ciosy naszej miłości własnej. To jest przystosowanie ewolucyjne i taktyka przetrwania - umiejętność nadawania struktury chaosowi dookoła, temu bezsensownemu festiwalowi przypadków, inaczej byśmy powariowali. Mechanizm jest prosty, ale genialny: jeśli dwa razy z rzędu użądliły cię dzikie pszczoły, gdy przechodziłeś przez zagajnik, za trzecim razem wybierzesz inną drogę. I już mamy jakiś wzór. Na drugim biegunie wyrafinowania tego mechanizmu jest sytuacja, w której nagle dostrzegamy wizerunek Chrystusa w talerzu tortilli. Ta umiejętność naszego mózgu jest wielkim darem, ale bywa też słabością.

Podziwiam powieść za jej otwartość na pełne spektrum.

Z czego wynika zachodnia obsesja związana z tożsamością, to ciągłe grzebanie w historii naszych przodków, które ma wytłumaczyć nasze własne problemy albo uzasadnić nasze roszczenia?

Czy musimy wiedzieć, co uczynili nasi rodzice lub dziadkowie oraz czy ponosimy za to odpowiedzialność? Nie, ale lepiej wiedzieć, niż nie wiedzieć, to pomaga unikać kuriozalnych powtórek albo przynajmniej przygotować się na konsekwencje.

Wracając do dziadka - na pierwszej stronie „Poświaty" widnieje reklama z pisma „Esquire" z października 1958r. Chabon Scientific Co. - firma, którą założył. To też mistyfikacja?

Zależy, jak na to spojrzeć, reklama jest autentyczna, natrafiłem na nią na eBayu jakieś dziesięć lat temu (okazało się, że są ludzie, którzy wycinają takie rzeczy ze starych roczników i sprzedają). Zdziwiła mnie, bo moje nazwisko nie należy do popularnych, nie znajdziesz w książkach telefonicznych Chabonów, o których bym nie wiedział, że są jakoś spokrewnieni.

Brzmi z francuska.

Austro-Węgry, Bolechów koło Stanisławowa, więc dziś Ukraina. Nazywali się Czaban, czyli pasterz, i mówili po polsku, niemiecku i w jidysz. Dwaj bracia, w tym mój pradziadek, przypłynęli do Nowego Jorku. Zmienili pisownię, żeby ułatwić ludziom sprawę, ale nie pomogło, do dziś nawet w mojej rodzinie nie ma zgody, jak wymawiać nasze nazwisko.

# data[].attributes.attachment_link.title
Michael Chabon: Postprawda to dość niejasny termin, ja wybieram: kłamstwo propagowane z premedytacją

# data[].attributes.attachment_link.description
Podobno Wernher von Braun, kluczowa postać niemieckiego programu rakietowego, na wieść o uderzeniu pierwszej V-2 w Londyn powiedział: „Rakieta spisała się bez zarzutu, ale wylądowała na niewłaściwej planecie". Dość melancholijna jak na sturmbannführera SS reakcja nie została przytoczona w „Poświacie", ale dobrze pasuje do tej powieści, w której Michael Chabon zajmuje się testowaniem zasięgu własnej wyobraźni.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Pamiętacie fejkowe wideo Baracka Obamy, wygenerowane przez naukowców z laboratorium Uniwersytetu Waszyngtońskiego? Dziś powiedzmy sobie o fejkowym głosie.

W 2016 roku firma Adobe - produkująca oprogramowanie do edycji zdjęć, montażu dźwięku i wideo - pochwaliła się na swojej dorocznej konferencji MAX projektem VoCo. Project VoCo potrzebował wówczas dwudziestominutowej próbki głosu, aby móc na jej podstawie generować nieistniejące wcześniej wypowiedzi. Wystarczyło zmienić treść wypowiedzi w okienku tekstowym, by sfotoszopować, czyli poprawić nagranie audio.
Project VoCo
Zeyu Jin, który prezentował projekt w San Diego, zmieniał na żywo wcześniej nagraną wypowiedź. Najpierw przestawiał kolejność wypowiadanych słów („Pocałowałem moje psy i moją żonę" na „Pocałowałem moją żonę i moje psy"), a potem kompletnie zmienił jej sens („Pocałowałem Jordana trzy razy"). Możliwość stworzenia wypowiedzi, która nigdy nie miała miejsca, wywołała śmiech i oklaski ze strony publiczności. Jedynie współgospodarz konferencji, komik Jordan Peele, żartobliwie nazwał Zeyu Jina szarlatanem i zapytał, co jeśli ta technologia dostanie się w niepowołane ręce. Jin miał gotową, przynoszącą otuchę odpowiedź. „Sprawdziliśmy już, jak zapobiec oszustwom, na przykład za pomocą znaków wodnych. Z jednej strony pracujemy nad tym, aby wygenerowany głos był nieodróżnialny od prawdziwego, z drugiej - nad tym, aby był on wykrywalny". Które nagrania mają mieć owe znaki? Prawdziwe czy wygenerowane? Jak Adobe będzie ścigać się z samym sobą, aby idealna imitacja była jednocześnie rozpoznawalna? Przez kogo?

Dopiero w komentarzach do wideo z konferencji ludzie kpią z ewidentnej propagandy sukcesu: „jasne, na pewno nie będzie nadużyć. Wcale :D". I boją się: „nagle sądy wypełnią się dowodami na rzeczy, których się nigdy nie powiedziało", „to się dostanie do polityki i przyniesie wiele szkód".

Wyobrażam sobie pewne walory tego oprogramowania w montażu dźwięku - ktoś się przejęzyczył, można to naprawić, jakby cofnąć czas. Jednocześnie trudno nie myśleć o tym rozwiązaniu w kategoriach kolejnego narzędzia do tworzenia alternatywnej rzeczywistości, w której każdy cyfrowy ślad jest podejrzany o bycie wytworem czyjejś wyobraźni. Niczemu, co znajdzie się na ekranie bądź w słuchawkach, nie będzie można już zaufać.

Minęły już dwa lata, a oprogramowanie VoCo nadal nie zostało wypuszczone. Może doskonalą znaki wodne. Tymczasem...

Lirogony to ptaki, które według Wikipedii występują wyłącznie w Australii. David Attenborough pokazuje w programie BBC Wildlife, że lirogony potrafią nie tylko naśladować dźwięki innych gatunków, ale mogą także sfingować odgłos migawki aparatu fotograficznego, alarm samochodowy czy odgłos piły mechanicznej. Kanadyjska firma Lyrebird, która od owych stworzeń bierze swoją anglojęzyczną nazwę, potrzebuje tylko jednominutowej próbki dźwięku, by generować wypowiedzi. Jak piszą jej twórcy na stronie internetowej w dziale „Etyka":

Nasza technologia jest póki co bardzo młoda, ale prawdopodobnie bardzo szybko się rozwinie i będzie w powszechnym użyciu już za kilka lat - to nieuchronne.

To nieuchronne. Rozwoju technologii nie da się zatrzymać, nawet jeśli zdajemy sobie sprawę, że negatywne konsekwencje jej działania najprawdopodobniej przewyższą pożytki. Lyrebird mówi - głosem Baracka Obamy - o pomocy ludziom, którzy w wyniku choroby stracili głos.

Na Twitterze @Lyrebird dominuje zastosowanie rozrywkowe nowej technologii. Użytkowników bawi możliwość posłuchania się w wersji cyfrowej - w wygenerowanych niedoskonałych próbkach mowy, póki co bardzo słychać ich komputerowość. Na razie rozwiązanie Lyrebird obsługuje jedynie język angielski (najlepiej działa z kopiowaniem akcentu amerykańskiego). @hennis na Twitterze sugeruje firmie pracę nad odtworzeniem wymarłych języków, aby dać nowym pokoleniom szansę obcowania z nimi.

Twórcy Lyrebird zdają sobie sprawę z kontrowersji, które budzą. Wracamy na podstronę „Etyka":

Kluczowe pytanie, to jak wprowadzić tę technologię w świat w najlepszy z możliwych sposobów, aby zminimalizować ryzyko nadużyć na tyle, na ile jest to możliwe. Za najlepszą postawę uważamy:

po pierwsze, uświadomić opinię publiczną o istnieniu takiej technologii poprzez opublikowanie próbek cyfrowych głosów Donalda Trumpa i Baracka Obamy;

po drugie, chcemy dopilnować, by twój cyfrowy głos był tylko twój. Jesteśmy strażnikami twojego głosu, ale ty masz kontrolę nad jego użyciem: nikt nie może go użyć bez twojej wyraźnej zgody.

Wyobraź sobie, że decydujemy się w ogóle nie upubliczniać tej technologii. Ktoś inny mógłby stworzyć ją i rozwijać. Kto wie, jakie byłyby jego intencje: mógłby na przykład sprzedać ją konkretnej firmie lub organizacji mającej złe zamiary. Natomiast nasza technologia udostępniana jest każdemu i wprowadzamy ją stopniowo, aby społeczeństwo mogło się do niej zaadaptować i wykorzystać jej zalety, zapobiegając jej negatywnym skutkom.

Techno-przeznaczenie wypełnia się, a my możemy się do niego co najwyżej zaadaptować, zawczasu okopać się na pozycjach, przyzwyczaić. Dla mnie to jednak przede wszystkim początek nowej duchologii. Głosy, własne i innych, oderwane od ciała i sytuacji dziejących się teraz, będą krążyć i nawiedzać nas w miejscach, momentach i okolicznościach, których się nie spodziewamy. Ja często mam wrażenie, że coś ktoś kiedyś powiedział. Wkrótce to wrażenie poparte zostanie wiarygodnie brzmiącymi nagraniami z pogmatwanego cyfrowego pseudoarchiwum.

Jednak dla dobra ludzkości postanowiłam poddać się eksperymentowi i jako wasz dwutygodnikowy szczur doświadczalny mówię do was tu Foucaltem, a tu Szekspirem. Aby tego dokonać, założyłam konto na Lyrebird i nagrałam ponad 30 zdań po angielsku. Niektóre z nich były dziwne, na przykład:

I never saw that car before in my whole life. That hole in the wall was too small for him to fit through.

Lyrebird twierdzi, że w każdej chwili mogę usunąć swoje nagrania. Jednak po dwóch dniach z nosem w transmisji zeznań Marka Zuckerberga przed Kongresem Stanów Zjednoczonych jakoś nie do końca wierzę firmie Lyrebird.

***BONUS TRACK: Donald Trump mówi po koreańsku!!!!

# data[].attributes.attachment_link.title
Fejk głosy czają się za winklem / Media / dwutygodnik.com

# data[].attributes.attachment_link.description
Pamiętacie fejkowe wideo Baracka Obamy, wygenerowane przez naukowców z laboratorium Uniwersytetu Waszyngtońskiego? Dziś powiedzmy sobie o fejkowym głosie. W 2016 roku firma Adobe - produkująca oprogramowanie do edycji zdjęć, montażu dźwięku i wideo - pochwaliła się na swojej dorocznej konferencji MAX projektem VoCo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
@antastico @ChrisGunness @AlastairMorgan Would you say that exact same thing if they were looking in books?
- Rabble Rabble (@ReaverBait) January 16, 2016

Twitter users have once again been sharing the image [believed to have been taken in 2014] online, sparking a debate about what the children were actually doing.

So is the photo a perfect 'metaphor for our age' or is there something else going on in the photo?

Many Twitter viewers have argued that the children could have simply been researching the painting on their mobile phones.

So what's the real story?

It turns out the children were actually researching a school assignment when the photo was taken.

Photographer Gijsbert van der Wal explained: "A small group of high school students were sitting on the benches in front of Rembrandt's Nightwatch. Almost all of them were either looking at their own smartphones or their classmates'. I thought it was a curious sight and took a photograph.

"That same evening, I posted the photo on Facebook where, to my utter surprise, within a few days it was shared almost 9,500 times. The image was also reposted by others and shared on Twitter, Tumblr and Reddit. It went viral, with people often adding rather dispirited captions: today's youth is more interested in Whatsapp than they are in Rembrandt.

"On the other hand there were people who warned not to be misled by the image: they asserted that the students were in fact attentive to the art works, using the museum's freely downloadable multimedia tour. That seems a plausible explanation. However, I think a well-designed museum app should continuously direct the attention of the user from the phone to the actual objects on display.

"The children in the photograph didn't look up, they just kept staring at their phones. Frans Banning Cocq, the prominent nightwatcher in the background, seemed equally perplexed by it."

A separate photo of another group of children engrossed by another painting has also been shared in response.

@AggieHH @HarriettSG @AggieHH " pic.twitter.com/OL0rQ6eW0D " fyi: the kids used the iphones as part of the tour of the museum. Special app.
- Lammie Oostenbrink (@Iittlelamb) December 7, 2014

@Iittlelamb @HarriettSG @AggieHH whew. That first photo was distressing?.this is lovely :)
- Anne Margaret Daniel (@venetianblonde) December 7, 2014

It was posted by literary translator Lammie Oostenbrink who explained: "There's another picture of the same group of kids, totally mesmerised by one of his portraits.

"The kids used the iPhones as part of the tour of the museum. Special app... The interpretation of the photo was just wrong. I tried to correct it."

Rembrandt's Night Watch helps attract millions of tourist to the Rijksmuseum in Amsterdam every year. This epic canvas has been a national icon since the 19th century.

Rembrandt died in 1669 and was buried in an unmarked grave in the Westerkerk church. Learn more about the Dutch master's most famous painting here.

Meanwhile, here's the real story behind this incredible New Year's Eve 'Manchester masterpiece' photo.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
rembrandt the night watch children on phones

# data[].attributes.attachment_link.title
The real story behind a viral Rembrandt 'kids on phones' photo

# data[].attributes.attachment_link.description
@antastico @ChrisGunness @AlastairMorgan Would you say that exact same thing if they were looking in books?- Rabble Rabble (@ReaverBait) January 16, 2016 Twitter users have once again been sharing the image [believed to have been taken in 2014] online, sparking a debate about what the children were actually doing.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Podobno Wielka Brytania wprowadza 350 milionów funtów do Unii Europejskiej, a gdy z niej wyjdzie, to wszystkie te pieniądze trafią do tamtejszej służby zdrowia. Podobno w Kalifornii w czasie wyborów prezydenckich głosowały 3 miliony nieuprawnionych. Właśnie na tym polega postprawda, czyli słowo roku 2016 wg autorów słownika oksfordzkiego. Czym właściwie jest postprawda? Odpowiadają eksperci.

to również cię zainteresuje

Komentując korzystasz z narzędzia Facebooka. Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników. Aby zgłosić naruszenie - kliknij w link „Zgłoś Facebookowi" przy wybranym poście. Regulamin i zasady obowiązujące na Facebooku znajdują się pod adresem https://www.facebook.com/policies

# data[].attributes.attachment_link.description
Podobno Wielka Brytania wprowadza 350 milionów funtów do Unii Europejskiej, a gdy z niej wyjdzie, to wszystkie te pieniądze trafią do tamtejszej służby zdrowia. Podobno w Kalifornii w czasie wyborów prezydenckich głosowały 3 miliony nieuprawnionych. Właśnie na tym polega postprawda, czyli słowo roku 2016 wg autorów słownika oksfordzkiego. Czym właściwie jest postprawda?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przymierzałem się do tego eseju już od kilku lat. W końcu przy okazji niedawnych zakupów, podczas których staram się zmniejszać moje listy oczekujących książek w różnych księgarniach sieciowych, zdecydowałem się. Być może to przypadek, zrządzenie losu, podświadome wykorzystanie, ale przy okazji prezydentury Donalda Trumpa znów zaczęto przywoływać tę niewielką rozprawę z 1986 roku. Chodzi o esej Harry'ego Frankfurta On Bullshit, który Hanna Pustuła spolszczyła jako O wciskaniu kitu.

Frankfurt - filozof z Uniwersytetu Princeton próbuje rozróżnić kłamstwo od kitu. Kitu, blagi, pieprzenia, farmazonów. Owo angielskie bullshit wydaje się wyjątkowo wdzięczne.

Wciskanie kitu staje się nieuniknione za każdym razem, kiedy okoliczności wymagają od kogoś mówienia o sprawach, na których się nie zna.

No cóż. Niemal wszystkie polskie media z gadającymi głowami, to nieustanna produkcja kitu. Dziennikarze zapraszają polityków, ci gadają okrągłe słowa bez żadnego znaczenia i sensu. Prowadzący zwykle nie reagują. Nie ciągną za język, nie stwierdzają, że "pieprzy pan bzdury" (tylko grzeczniej), tylko sami współuczestniczą w tym procederze. A później wszyscy są zaskoczeni, że niemiecki dziennikarz "rozjechał" polskiego ministra finansów. Choć ten, nie zrobił nic innego, jak tylko drążył temat. I zadawał pytania.

Przed kilkoma laty wziąłem udział w debacie dotyczącej rozwoju rynku kapitałowego. W ostatniej chwili został dokooptowany do debaty nowy wiceminister gospodarki. Jak to tłumaczył organizator, nie można było odmówić. Wiceminister w pierwszych słowach powiedział, że objął dopiero wczoraj stanowisko i nie bardzo się orientuje w zawiłościach rynku, ale chciałby coś powiedzieć. I mówił. Przez około piętnaście minut. Po polsku. Tylko, ja, ani inni uczestnicy (po ich twarzach to było widać) nic z tego nie rozumieli. Bo tam nie było żadnej treści.

Ów wiceminister nie był jakimś wyjątkiem. To się dzieje cały czas.

Nigdy nie uciekaj się do kłamstwa, jeśli wystarczy wykpić się kitem.

Frankfurt cytuje powyższą wypowiedź bohatera powieści Erica Amblera Dirty Story. I znów wrócę do rynku kapitałowego. Cześć przedstawicieli spółek giełdowych ma tendencję do mówienia zdań absolutnie prawdziwych, które podane w odpowiedni sposób podgrzeją i rozgrzeją inwestorów, którzy oczywiście chętnie kupią akcję.

Proszę skoncentrować się na takim oświadczeniu:

Wg. ostrożnych założeń spółki po pozyskaniu tylko 100 000 klientów w przyszłym roku może osiągnąć wynik z 8 cyfrowymi liczbami.

Albo

Spółka jest gotowa wprowadzić swój produkt, czyli multispace Solaria Gate już w styczniu 2010

Nie ma w nim nic nieprawdziwego. Podobnie jak w zdaniach

Zamierzamy być najlepsi na rynku

Planujemy znaleźć się wśród spółek wchodzących w skład indeksu WIG20

Każdy z nas może stwierdzić: "jestem gotowy opłynąć Ziemię". To zdanie prawdziwe. Przecież możemy być gotowi, czemu nie. A, że nie mamy do tego środków, kondycji, czasu itp. To już nie ma znaczenia. Nie skłamaliśmy. Politycy cały czas są gotowi uprzyjemnić nam życie. Z tego żyją. Z deklaracji bez pokrycia. Po co kłamać, jeśli można kitować.

Cały esej Frankfurta to zaledwie 70 stron maleńkiego formatu. Ot na kilka chwil czytania. To co on próbuje wyjaśnić - momentami - w nieco zawiły sposób znacznie prościej ujął Józef Tischner w Historii filozofii po góralsku.

Są trzy prawdy: świento prawda, tys prawda i gówno prawda

Produkcja gówno prawdy jest niebywała. Co więcej zwrot ten zdecydowanie dosadniej i wprost mówi o tym, z czym mamy do czynienia, niż w przypadku robiącego w ostatnich miesiącach zwrotu "post-prawda". Pieprzenie po prostu. W które wierzy mnóstwo osób.

O wciskaniu kitu, Harry Frankfurt

Wyd.: Czuły barbarzyńca, 2008

Tłum.: Hanna Pustoła

# data[].attributes.attachment_link.title
Post-prawda i gówno prawda - Zalewski o książkach

# data[].attributes.attachment_link.description
Przymierzałem się do tego eseju już od kilku lat. W końcu przy okazji niedawnych zakupów, podczas których staram się zmniejszać moje listy oczekujących książek w różnych księgarniach sieciowych, zdecydowałem się. Być może to przypadek, zrządzenie losu, podświadome wykorzystanie, ale przy okazji prezydentury Donalda Trumpa znów zaczęto przywoływać tę niewielką rozprawę z 1986 roku.

# data[].attributes.attachment_link.description
An error occurred processing the page you requested.

# data[].attributes.body
https://pl.padlet.com/jwaszkowska/gz8zbvdj6s3d

# data[].attributes.attachment_link.title
Kroniki portowe / The Shipping News (2001) Lektor PL

# data[].attributes.attachment_link.description
Filmy i Seriale. Codziennie nowe filmy i odcinki. OGLĄDAJ nasze-kino.eu - Darmowe Kino Online POBIERZ nasze-kino.pl - Forum Filmowe Nasze-Kino reżyseria: Lasse Hallström scenariusz: Robert Nelson Jacobs, Ronald Bass gatunek: Dramat obyczajowy produkcja: USA premiera: 15 marca 2002 (Polska) 18 grudnia 2001 (świat) Piękna i zabawna opowieść o zwykłym człowieku podejmującym niezwykłe wezwania.

# data[].attributes.attachment_link.title
Superbelfrzy RP – transmisja na żywo Edu MOC - pokój 1.

# data[].attributes.attachment_link.description
Konferencja w Internecie złożona z szeregu równocześnie odbywających się webinariów - (wideokonferencji), spotkań, warsztatów i wykładów! Zapraszamy też do pokoju 2. https://mistrzowiekodowania.clickmeeting.com/edu-moc-online-2 Transmisja live pokoju 2. na: https://www.youtube.com/watch?v=I9qZt4tbv7Q Event agenda pok. 2. 11:20 - 12:50 Technologie na topie (prezentacja 25 minut + pytania) 1 prezenter: Tomasz Mikołajczyk "Dlaczego kocham proste appki w szkole?"

# data[].attributes.body
file:///C:/Users/Alicja/Downloads/10-wskazowek_fake-news%20(1)%20(1).pdf

# data[].attributes.body
http://edukacjamedialna.edu.pl/media/catalogue/attachment/kazdy-przekaz-ma-swoj-cel/Kazdy_przekaz_ma_swoj_cel.pdf