# data[].attributes.attachment_link.description
BAB 3 : BIODIVERSITI PENGKELASAN HAIWAN 1. Haiwan terbahagi kepada 2 kumpulan iaitu vertebrata (bertulang belakang) invertebrata (tidak bertulang belakang) 2. Vertebrata terbahagi kepada mamalia ( lembu, kuda, singa) amfibia (katak) reptilia (ular) burung ikan 3. Contoh haiwan invertebrata adalah seperti cacing, lintah dan sebagainya. PENGKELASAN TUMBUHAN 1. Tumbuhan terbahagi...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kelas-kelas Pemakanan

Setiap hidupan (living things) memerlukan makanan untuk meneruskan hidup.

Kita memerlukan makanan untuk:

mendapatkan tenaga kimia (chemical energy) untuk menjalanakan aktiviti, dan haba bagi mengekalkan suhu badan (body temperature) pada 37C.

membina tisu baru semasa pembesaran dan juga untuk pembaikan tisu yang lama atau rosak yang terdapat di dalam badan.

mengekalkan kesihatan badan serta melindunginya daripada sebarang penyakit dan jangkitan.

Makanan yang dimakan oleh manusia boleh dibahagikan kepada tujuh (07) kelas seperti berikut:

Makanan yang mengandungi karbon, hidrogen dan oksigen

Fungsi : Membekalkan tenaga

Karbohidrat

Karbohidrat (carbohydrates) adalah nutrien yang mengandungi karbon (carbon), hidrogen (hydrogen) dan oksigen (oxygen). Nisbah (ratio) hidrogen kepada oksigen adalah 2:1.

Karbohidrat terbentuk daripada molekul-molekul ringkas yang dikenali sebagai gula ringkas (simple sugar).

Karbohidrat boleh dibahagikan kepada tiga jenis, berdasarkan bilangan gula ringkas yang terdapat didalam molekul:

1. Monosakarida (monosaccharide) - terdiri daripada lebih daripada satu unit gula ringkas.
Contoh: Glukosa, fruktosa, galaktosa.

2. Disakarida (disaccharide) - terdiri daripada dua unit gula ringkas.
Contoh: Laktosa, maltosa, sukrosa.

3. Polisakarida (polysaccharide) - terdiri daripada banyak unit-unit gula ringkas.
Contoh: Kanji, glikogen, selulosa.

Makanan yang berkanji (starchy food) seperti roti, nasi, dan kentang.

Makanan yang manis/bergula (sugary food) seperti madu, buah-buahan, tebu dan susu.

Makanan-makanan yang kaya dengan karbohidrat.

Jadual di bawah menunjukkan peratusan kandungan karbohidrat didalam beberapa jenis makanan:

Untuk membekalkan tenaga supaya sel-sel badan dapat berfungsi dengan lebih cekap (efficiently). Satu gram (1g) karbohidrat boleh menghasilkan 17 kJ tenaga apabila dioksidakan sepenuhnya (completely oxidised).

Sebagai simpanan makanan (as stored food) pada haiwan dan sel-sel tumbuhan, sebagai contoh:
i) Glukosa yang berlebihan akan ditukar kepada glikogen untuk disimpan dalam sel-sel haiwan.
ii) Sel-sel tumbuhan menyimpan lebihan glukosa (excess glucose) dalam bentuk kanji (starch).
iii) Kanji dan glikogen boleh ditukarkan semula kepada gula ringkas apabila diperlukan.

Ujian makanan untuk karbohidrat.
Kehadiran kanji dan glikogen (glycogen) boleh diuji dengan larutan iodin (iodine solution). Apabila iodin yang berwarna perang kekuningan (yellowish brown) dititiskan ke dalam larutan berkanji, warna larutan akan berubah kepada biru gelap (dark blue) atau biru kehitaman (blackish blue).

Kehadiran glukosa (glucose), galaktosa (galactose), laktosa (lactose), dan maltosa (maltose) boleh diuji dengan menggunakan larutan Benedict atau larutan Fehling. Apabila larutan Benedict dititiskan kedalam larutan glukosa dan kemudiannya campuran larutan tersebut dipanaskan perlahan-lahan selama dua minit, larutan tersebut secara beransur-ansur (gradually) akan berubah warna daripada biru muda (light blue), hijau (green), kuning (yellow), jingga (orange) dan akhirnya kepada mendakan merah bata (brick-red precipitate).

Makanan yang mengandungi karbon, hidrogen, oksigen, nitrogen dan kadangkala sulfur serta fosforus

Contoh : Daging, Ikan, Putih Telur, Susu dan Kacang Soya

Protein

Protein adalah nutrien yang mengandungi karbon (carbon), hidrogen (hydrogen), oksigen (oxygen) dan nitrogen. Ada juga protein mengandungi sulfur (sulphur) dan fosforus (phosphorus).

Sifat-sifat protein:

Unit asas bagi protein adalah asid amino (amino acid). Terdapat 20 jenis asid amino yang diperlukan oleh tubuh manusia seperti serine, methionine, glycine dan alanine.

Kebanyakan protein terbentuk daripada 100-300 unit rantaian asid amino. Ini menjadikan molekul protein besar dan kompleks. Protein tidak dapat menembusi membran plasma di dalam sel dan juga tidak larut (insoluble) dalam air.

Terdapat dua kelas protein, iaitu protein kelas pertama (protein daripada haiwan) yang mengandungi semua jenis asid amino dan protein kelas kedua (protein daripada tumbuhan) yang mana terdapat kekurangan beberapa jenis asid amino.

Sesetengah asid amino tidak boleh dibentuk oleh sel-sel badan. Jadi, asid amino ini hendaklah diperolehi daripada makanan.

Protein haiwan seperti daging, ikan, telur, susu dan produk tenusu (keju dan mentega).

Protein tumbuhan seperti kekacang (soya, kacang tanah, kacang pea) dan bijirin (oat, gandum, jagung).

Makanan-makanan yang kaya dengan sumber protein.

Jadual di bawah menunjukkan peratusan kandungan protein dalam beberapa jenis makanan.

Untuk pertumbuhan badan (growth of the body) kerana protein adalah salah satu komponen utama dalam protoplasma (protoplasm) sel.

Untuk pembentukan sel-sel baru (formation of new cells) bagi menggantikan sel-sel lama atau sel-sel yang telah rosak.

Untuk mensintesiskan sebatian protein yang lain (synthesise other protein compounds) seperti enzim, hormon dan antibodi.

Untuk memberikan tenaga (provide energy). Protein boleh ditukarkan (broken down) kepada glikogen (glycogen) apabila tubuh badan kekurangan karbohidrat (carbohydrate) dan lemak (fat). Glikogen adalah tenaga yang tersimpan (stored energy) yang mana ianya boleh menghasilkan tenaga apabila dioksidasikan (oxidised) melalui respirasi sel.

Ujian untuk mengesan kehadiran protein dalam sampel makanan dikenali sebagai Ujian Millon (Millon's test).

Mendakan merah bata (brick-red precipitate) akan terbentuk apabila makanan yang mengandungi protein (seperti albumin telur) dipanaskan bersama-sama (heated together) denganreagen Millon (Millon's reagent).

Makanan yang mengandungi karbon, hidrogen, oksigen, tetapi dalam nisbah berlainan

Contoh : Mentega, Kuning Telur, Minyak Ikan, Lemak Daging

Lemak

Lemak (fats) adalah sebatian (compounds) yang mengandungi karbon (carbon), hidrogen (hydrogen) dan oksigen (oxygen), tetapi nisbah hidrogen dengan oksigen adalah lebih tinggi daripada 2:1. Sebagai contoh, nisbah hidrogen kepada oksigen dalam tricerine (sejenis lemak haiwan) adalah 18:1.

Unit asas bagi lemak adalah asid lemak (fatty acid) dan gliserol (glycerol).

Satu molekul lemak adalah terbentuk daripada satu molekul gliserol dan tiga molekul asid lemak.

Lemak wujud dalam bentuk pepejal (solid). Pada suhu bilik (room temperature), lemak wujud dalam bentuk cecair (liquid) dan dikenali sebagai minyak (oils).

Lemak tidak larut (insoluble) dalam air tetapi boleh larut (dissolve) dalam alkohol (alcohol). Lemak juga boleh melarutkan vitamin A, D, E dan K.

Lemak haiwan seperti mentega (butter), keju (cheese), kuning telur (egg yolk), minyak sapi (ghee) dan minyak ikan kod (cod fish oil). Lemak haiwan mengandungi paras kolestrol (cholestrol) yang tinggi.

Lemak tumbuh-tumbuhan seperti sayur-sayuran (margerine), minyak kelapa, minyak zaitun, minyak sawit, minyak jagung, minyak bijirin dan minyak kacang soya.

Jadual berikut menunjukkan peratusan lemak/minyak yang terdapat didalam beberapa jenis makanan:

Sebagai sumber yang kaya dengan tenaga. Pengoksidaan (oxidation) satu gram (1g) lemak boleh menghasilkan 38kJ tenaga, iaitu dua kali ganda jumlah tenaga yang dihasilkan oleh satu gram (1g) karbohidrat (carbohydrates).

Sebagai penebat haba (heat insulator) kepada badan. Lemak berlebihan yang disimpan sebagai tisu adipos (adipose tissues) dibawah kulit, boleh mengekalkan suhu badan.

Sebagai pelarut vitamin A, D, E, dan K untuk membolehkan/memudahkan pengangkutan ke bahagian-bahagian tertentu badan.

Menyekat kehilangan air dari permukaan kulit melalui rembesan minyak (secretion of oil) oleh kelenjar sebum pada kulit (skin).

Ujian mengesan kehadiran lemak:

Ujian bagi mengesan kehadiran lemak dalam sampel makanan dikenali sebagai ujian emulsi alkohol (alcohol-emulsion test).

Beberapa titik etanol/ethanol (sejenis alkohol) ditambahkan kepada sejumlah kecil lemak dan campuran tersebut digoncang dengan bersungguh-sungguh untuk melarutkan lemak. Kemudian ditambahkan air sejuk dengan jumlah amaun yang sama. Emulsi putih keruh (cloudy white emulsion) menunjukkan kehadiran lemak atau minyak.

Sebatian organik yang penting untuk badan

Terbahagi kepada Vitamin Larut Lemak (A,D,E,K) dan Vitamin Larut Air (B,C)

Sebatian organik yang penting untuk memelihara kesihatan b adan

Diperlukan dalam kuantiti yang sedikit sahaja

Bahan bergentian yang tidak dapat dicernakan badan

Merangsang pengecutan otot di sepanjang salur pencernaan

Ujian Iodin digunakan bagi menguji kehadiran KANJI dalam sampel makanan. Caranya adalah dengan menitiskan beberapa titisan larutan Iodin ke dalam sampel. Sekiranya sampel berubah menjadi biru gelap atau biru kehitaman, maka sampel tersebut memang mengandungi kanji. Jika tiada perubahan, maka sampel tersebut tidak mengandungi kanji.

Contoh makanan yang boleh digunakan bagi menguji kanji adalah air nasi, roti dan ubi.
Ujian Lemak
Ujian lemak mempunyai 2 kaedah. Kaedah pertama adalah dengan menggunakan kertas turas. Titiskan beberapa sampel makanan ke atas kertas turas dan sekiranya terdapat tompokan lutsinar, maka sampel terbukti mengandungi lemak.
Kaedah kedua pula adalah dengan menggunakan etanol. Sampel dicampurkan dengan sedikit larutan etanol. Jika sampel makanan mengandungi lemak, maka kita akan dapat satu emulsi lemak.

Contoh makanan yang boleh digunakan bagi menguji lemak adalah minyak masak, dan marjerin.

Ujian Benedict digunakan bagi menguji kehadiran GLUKOSA dalam sampel makanan. Caranya adalah dengan mencampurkan sampel dengan larutan Benedict yang berwarna biru. Kemudian campuran tadi dipanaskan dalam kukus air. Sekiranya sampel mengandungi glukosa, maka larutan akan berubah menjadi mendakan merah bata.

Gizi bermaksud makanan yang dimakan setiap hari. Gizi yang seimbang adalah penting bagi manusia. Banyak faktor yang mendorong kepada keperluan gizi seimbang, termasuklah aktiviti seharian. Ini kerana dalam melakukan aktiviti seharian, kita akan bergantung kepada keperluan tenaga yang mencukupi daripada makanan yang kita makan. Selain daripada itu juga, kita perlukan kelas makanan yang betul bagi menjamin pertumbuhan tumbesaran dan juga menjaga kesihatan.

Pemakanan yang mengandungi kesemua kelas makanan yang diperlukan dalam kuantiti yang betul dan mencukupi

Hidangan makanan kita mestilah mengandungi kesemua kelas makanan yang diperlukan. Sebagai contohnya, hidangan makan tengahari perlulah mengandungi karbohidrat untuk tenaga kita (nasi), protein untuk tumbesaran dan baikpulih sel (ayam / daging), mineral dan vitamin untuk kesihatan badan (sayur dan buah-buahan) serta bahan pelarut badan (air). Semua ini perlu ada dalam kuantiti yang betul dan mencukupi seperti yang diperlukan oleh badan.

Pemakanan yang tidak lengkap serta hanya mengandungi kelas makanan tertentu sahaja

Hidangan makanan yang mengandungi hanya kelas makanan tertentu sahaja dan lazimnya banyak dengan bahan makanan yang tidak berkhasiat kepada badan. Sebagai contohnya makanan ringan atau makanan segera yang mempunyai kandungan garam atau gula yang tinggi, sedangkan kandungan karbohidrat dan protein yang sangat rendah. Ini yang dikatakan dengan gizi tidak seimbang.

Adalah merupakan satu keperluan bagi setiap individu dalam merancang pemakanan seimbang dengan menggunakan senarai kalori makanan yang kita makan seharian. Sebagai contohnya, wanita dewasa memerlukan 1600-2000 kalori sehari manakala lelaki dewasa pula memerlukan sehingga 2000-2500 kalori sehari.

Keperluan kalori juga adalah bergantung kepada beberapa faktor lain seperti jantina, umur, saiz badan, jenis pekerjaan, iklim dan keadaan kesihatan. Manakala setiap 8000 kalori yang lebih atau terkumpul pula akan menaikkan 1kg berat badan anda. Di bawah ini, disenaraikan kalori-kalori mengikut makanan harian kita.

1. Nasi putih (satu setengah cawan) = 260 kalori
2. Nasi lemak bersambal (sepinggan) = 400 kalori
3. Nasi goreng bertelur (sepinggan) = 635 kalori
4. Nasi briyani berayam (sepinggan) = 880 kalori
5. Nasi minyak kosong (sepinggan) = 445 kalori
6. Nasi ayam kosong (sepinggan) = 300 kalori
7. Mee goreng kosong (sepinggan) = 660 kalori
8. Mee sup (semangkuk) = 380 kalori
9. Mee hoon goreng (sepinggan) = 550 kalori
10. Roti putih (2 keping) = 156 kalori
11. Roti canai kosong tanpa kuah (sekeping) = 200 kalori
12. Capati tanpa kuah (sekeping) = 180 kalori
13. Pau ayam (sebiji) = 203 kalori
14. Emping jagung kosong (secawan) = 160kalori

1.Kasui berkelapa parut (sekeping) = 160 kalori
2. Kuih lapis (sekeping) = 130 kalori
3. Bingka ubi (sekeping) = 220 kalori
4. Cekodok Pisang (sebiji sederhana) = 180 kalori
5. Popia goreng (satu) = 130 kalori
6. Popia basah (satu) = 95 kalori
7. Pisang goreng (sekeping) = 170 kalori
8. Kek biasa tanpa krim (sepotong) = 87 kalori
9. Karipap (sebiji) = 130 kalori
10. Sandwich sardin (sekeping) = 70 kalori
11. Bubur kacang (semangkuk) = 100 kalori

1. Peha ayam goreng (satu) = 130 kalori
2. Nugget ayam (satu) = 60 kalori
3. Kentang lecek (satu tub kecil) = 90 kalori
4. Sayur kobis hancur (satu tub) = 75 kalori
5. Burger keju (satu) = 425 kalori
6. Kentang goreng (satu kantung kecil) = 405 kalori
7. Sate ayam (secucuk) = 35 kalori
8. Pizza berkeju (sepotong) = 240 kalori

1. Tembikai (sepotong) = 20 kalori
2. Betik (sepotong) = 45 kalori
3. Pisang emas (2 biji) = 76 kalori
4. Durian (5 ulas) = 64 kalori
5. Limau (sebiji) = 42 kalori
6. Jambu batu (sebiji) = 110 kalori
7. Nenas (sepotong) = 59 kalori
8. Epal (sebiji) = 63 kalori
9. Ciku (sebiji) = 44 kalori
10. Mangga (sebiji) = 103 kalori

1. Minuman berkabonat 1 tin 285g = 120 kal
2. Minuman kotak 250g = 105 kal
3. Susu tepung penuh krim 1 sudu makan = 33 kal
4. Susu tepung tanpa lemak 1 sudu makan = 25 kal
5. Aiskrim 2 skop = 390 kal
6. Susu pekat manis 1 sudu makan = 71 kal
7. Yogurt rendah lemak 1 cawan = 90 kal
8. Mentega 2 sudu teh = 75 kal

Untuk merancang pemakanan yang sihat dan seimbang juga, kita juga perlu mengambilkira beberapa faktor lain seperti:

keperluan kalori seharian adalah bergantung kepada individu itu sendiri. Sebagai contoh, keperluan kalori bagi seorang budak lelaki yang aktif dengan seorang budak perempuan yang kurang aktif adalah berlainan.

mengandungi kelas makanan yang seimbang dan mencukupi. Tidak ada kelas makanan yang berlebihan atau tidak mencukupi, kerana setiap zat makanan adalah penting dan mempunyai fungsi masing-masing.

Cubalah kira berapa banyak kalori yang anda ambil dalam satu hari. Atas sikap tak pernah ambil tahu dan tak nak ambil tahulah menyebabkan Malaysia tergolong dalam kalangan negara yang menghadapi masalah OBESITI....

Satu majalah British, iaitu Tahap kemalasan adalah diukur kepada The Lancet telah mengeluarkan senarai 20 negara yang paling malas dalam dunia sebelum bermulanya Sukan Olimpik 2012 pada tahun lepas. tahap keakti fan raky atnya dalam bersukan. Greece mencatatkan keputusan terbaik pada 15.0%.

Percernaan secara fizikal - mengunyah

Pencernaan secara kimia - Kanji akan ditukar kepada maltosa bila bercampur dengan enzim Amilase dalam air liur

Gerakan Peristalsis akan menggerakkan bolus (makanan yang dikunyah) ke arah perut

- Jus Gastrik bagi membunuh bakteria dan mengaktifkan enzim protease

- Enzim Protease bagi menguraikan protein

- Menghasilkan kim (makanan separa pepejal)

- Hempedu akan mengemulsikan lemak dan meneutralkan kim

- Jus pankreas : enzim Amylase, enzim Protease, enzim Lipase

- Jus Usus : enzim Maltase, enzim Protease, enzim Lipase

Apabila, seseorang manusia makan, makanan tersebut akan melalui beberapa fasa sebelum dapat diserap oleh tubuh manusia.

Makanan perlu Ya! Di sini lah makanan tadi akan mula diserap oleh tubuh badan kita. Dalam usus kecil terdapat dikunyah dalam mulut,kemudiaan mengalami pencernaan kimia sebelum akhirnya sampai ke usus kecil. Usus kecil a.k.a small intestine? struktur kecil (seperti bulu-bulu halus) yang dinamakan VIRUS VILUS.

Unjuran kecil ini terdapat pada sepanjang usus kecil, Makanan yag tercerna tadi akan diangkut melalui Seterusnya, akan pergi ke
banyak dan sangat kecil. Jadi, ini akan meningkatkan lagi luas permukaan bagi proses penyerapan yang lebih berkesan. kapilari darah (salur darah paling kecil) dan juga melalui lakteal yang terdapat pada vilus. HATI (liver), pergi ke JANTUNG (heart) dan akan dipam ke seluruh badan yang lain.

Khasiat makanan yang kita makan akan diserap pada bahagian badan yang tertentu dalam sistem pencernaan manusia. Sebagai contoh, usus kecil akan menyerap zat makanan yang dicernakan melalui struktur kecil yang dinamakan VILUS yang terdapat dalam usus kecil.

Air pula akan diserap oleh USUS BESAR (large intestine).

Air yang diserap ini akan disingkirkan melalui
proses perkumuhan dan juga respirasi.

Makanan yang tidak dicernakan akan mengeras menjadiSelain najis separa pepejal dan kemudiannya akan disingkirkan melalui proses penyahtinjaan. air, mineral dan vitamin juga akan diserap di usus besar.

Makanan mesti dimakan secara Berikut adalah beberapa penyakit yang diakibatkan daripada bersederhana bagi mengelakkan pelbagai penyakit.
kekurangan zat makanan atau pun juga lebih dikenali sebagai MALNUTRISI.

Kekurangan Vitamin D dan Kalsium

# data[].attributes.attachment_link.description
Setiap hidupan (living things) memerlukan makanan untuk meneruskan hidup. Kita memerlukan makanan untuk: mendapatkan tenaga kimia (chemical energy) untuk menjalanakan aktiviti, dan haba bagi mengekalkan suhu badan (body temperature) pada 37C. membina tisu baru semasa pembesaran dan juga untuk pembaikan tisu yang lama atau rosak yang terdapat di dalam badan.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Manusia mempunyai lima organ deria utama iaitu, kulit, hidung, lidah, telinga dan mata.

Organ-organ deria berfungsi untuk mengesan rangsangan (stimuli), yang merupakan perubahan di sekeliling kita.

Sebagai contoh, kita menggunakan kulit sebagai deria sentuhan, hidung sebagai deria bau, lidah sebagai deria rasa, telinga sebagai deria pendengaran dan mata sebagai deria penglihatan.

Rangsangan (stimulus) ialah perubahan yang terhasil oleh sumber-sumber tertentu dan ia boleh menyebabkan organ-organ deria untuk bertindak balas kepadanya.

Contoh rangsangan yang boleh dikesan oleh manusia ialah - sentuhan, tekanan, sakit, sejuk, haba, bahan kimia, bunyi dan cahaya.

Setiap satu daripada organ deria kita sensitif terhadap hanya satu jenis rangsangan.

Semua organ-organ deria yang lengkap dengan penerima / reseptor deria (sensory receptors) iaitu hujung saraf (nerve endings), yang boleh mengesan rangsangan.

Deria sentuhan (sense of touch) adalah deria yang sensitif terhadap rangsangan sentuhan (touch stimulus) yang dikenakan oleh objek yang tertentu.

Organ yang terlibat dalam pengesanan rangsangan sentuhan ini adalah kulit (skin).

Kulit terbahagi kepada dua lapisan iaitu, dermis (lapisan dalaman) dan epidermis (lapisan luar).

Terdiri daripada lapisan tebal tisu penghubung (connective tissue).

Kaya dengan kapilari darah (blood capillaries) untuk mengangkut (to transport) nutrien, oksigen ke dermis dan membawa keluar karbon dioksida.

Struktur lain yang dijumpai dalam dermis adalah otot gentian (muscle fibres), kelenjar peluh (sweat glands) dan tisu adipos (lemak).

Dermis juga mengandungi 'hujung saraf' (nerve endings) untuk mengesan kesakitan, sejuk, panas, sentuhan dan tekanan.

Hujung saraf juga dikenali sebagai reseptor deria (sensory receptors) kerana ianyanya boleh mengesan pelbagai deria di seluruh bahagian kulit.

Lapisan paling luar kulit. Epidermis dibarisi oleh lapisan sel-sel mati yang keras pada permukaan.

Sel-sel mati itu mengandungi keratin.

Lapisan epidermis yang paling rendah dipanggil lapisan Malpighian. Sel-sel dalam lapisan tersebut sentiasa membahagi untuk menghasilkan sel-sel baru.

Kulit kita mempunyai tahap kepekaan yang berbeza (different degrees of sensitivity) di setiap bahagian yang berlainan pada badan.

Ini adalah kerana reseptor (penerima) tidak sama rata pada setiap bahagian kulit. Sebagai contoh, lidah dan hujung jari adalah lebih sensitif berbanding tumit kaki, siku atau tapak tangan.

Tahap kepekaan (sensitivity) kulit bergantung kepada dua faktor

Bahagian kulit yang nipis lebih sensitif terhadap rangsangan.

Bahagian kulit yang banyak bilangan reseptor lebih sensitif terhadap sentuhan.

Kepekaan kulit pada bahagian-bahagian yang berlainan pada tubuh manusia

Tapak kaki dan siku (soles and elbows) adalah kurang sensitif terhadap sentuhan kerana ia mempunyai epidermis yang tebal serta bilangan reseptor yang sedikit.

Kegunaan kepekaan kulit dalam kehidupan seharian:

Tempat suntikan pada badan.
Pesakit biasanya diberi suntikan pada lengan atau punggung (pinggul). Ini adalah kerana bahagian kulit ini mempunyai epidermis yang tebal. Jadi, pesakit akan kurang merasa kesakitan apabila disuntik.

Membaca 'Braille'.
Orang buta menggunakan hujung jari mereka untuk mengenal pasti huruf dan membaca Braille. Ini adalah kerana bahagian hujung jari mempunyai epidermis yang nipis serta banyak reseptor, yang sensitif terhadap rangsangan mana-mana sentuhan.

(sense of smell) adalah deria yang boleh mengesan rangsangan (stimuli) yang dihasilkan oleh bahan kimia yang tajam (pungent chemicals).

Organ yang terlibat dalam deria bau adalah hidung(nose).

Hidung manusia mempunyai rongga yang dipenuhi dengan tisu epitelium (epithelium tissue).

Pada permukaan tisu epitelium terdapat sel-sel deria (sensory cells) yang dikenali sebagai sel-sel penghidu (olfactory cells).

Permukaan rongga hidung adalah lembap kerana terdapat mukus (mucus) yang dirembeskan oleh sel-sel kelenjar.

Rongga hidung mempunyai sepasang pembukaan luaran (lubang hidung) yang mempunyai bulu untuk menapis habuk dari udara yang disedut melalui hidung.

Kepekaan (sensitivity) hidung kepada rangsangan adalah dipengaruhi oleh faktor-faktor berikut:

Bau yang lebih kuat akan lebih mudah dikesan oleh hidung berbanding dengan bau yang lebih lemah. Jika sel-sel deria dirangsang oleh bau yang kuat, bau-bau yang lain (yang lebih lemah baunya) tidak akan dikesan pada masa yang sama.

Mukus yang banyak akan mengurangkan kepekaan hidung kerana kurang bahan-bahan kimia yang merangsang sel-sel deria. Sebaliknya, ketiadaan mukus menyebabkan rongga hidung kering dan menyebabkan bau tidak dapat dikesan dengan betul.

Semasa selsema, sel-sel deria dilitupi dengan mukus yang banyak. Ianya menghalang sel-sel deria daripada dirangsang oleh bahan kimia. Oleh itu, orang yang menghidap selsema mempunyai kecekapan hidung yang kurang.

(sense of taste) adalah salah satu yang dapat mengesan rangsangan yang dihasilkan oleh bahan kimia berperisa (flavoured chemicals).

Lidah (tongue) merupakan organ deria yang sensitif terhadap rangsangan kimia / bahan berperisa.

Lidah merupakan organ berotot yang terletak di dalam rongga mulut.

Lidah membolehkan kita untuk mengesan rasa manis (sweet), masin (salty), masam (sour) dan pahit (bitter).

Permukaan lidah mempunyai deria / tunas rasa (taste buds). Tunas rasa ini menyebabkan permukaan lidah kasar dan menggerutu (spotty).

Setiap tunas mempunyai banyak reseptor rasa yang boleh mengesan rasa sesuatu bahan.

Setiap tunas rasa adalah sensitif terhadap SATU jenis rasa tertentu sahaja.

Lidah manusia mempunyai empat kawasan / bahagian, yang mana masing-masing sensitif terhadap rangsangan rasa tertentu sahaja.

Sebagai contoh, bahagian depan lidah adalah lebih sensitif terhadap rasa manis dan masin, bahagian belakang lidah lebih sensitif terhadap rasa pahit, manakala bahagian sisi lidah lebih sensitif terhadap rasa masam.

Rasa makanan hanya dapat dikesan apabila makanan tersebut berada dalam bentuk cecair (liquid form).

Apabila makanan dimakan, air liur (saliva) dirembeskan di dalam mulut untuk melarutkan makanan.

Makanan yang telah dilarutkan akan merangsang tunas rasa (taste buds) untuk mencetuskan impuls.

Impuls tersebut akan dihantar ke otak melalui sistem saraf untuk ditafsirkan sebagai rasa.

Rasa lazat sesuatu makanan itu dihasilkan oleh kombinasi kesemua empat jenis rasa (tastes).

Rongga hidung dan rongga mulut adalah bersambung. Jadi, deria rasa dan deria bau adalah saling berkaitan.

Apabila seseorang menghidap selsema, selera makannya akan berkurang kerana hidungnya tersumbat dengan lendir / mukus (mucus).

Mukus akan menyebabkan sel-sel deria bau kurang dirangsang oleh bau makanan. Oleh itu, selera makan seseorang penghidap selesema itu akan berkurangan.

Deria Pendengaran

Deria pendengaran (sense of hearing) adalah deria yang boleh mengesan sumber bunyi yang dihasilkan oleh objek bergetar.

Deria keseimbangan adalah deria yang bertanggungjawab untuk mengawal keseimbangan (equilibrium) apabila badan bergerak.

Telinga (ear) adalah organ pendengaran manusia.

Manusia mempunyai dua telinga yang terletak di sisi kepala.

Struktur telinga manusia:

Telinga terbahagi kepada tiga bahagian iaitu, telinga luar, telinga tengah dan telinga dalam.

Telinga luar dan telinga tengah dipenuhi dengan udara, manakala telinga dalam dipenuhi dengan cecair.

Fungsi bahagian-bahagian telinga adalah seperti berikut:

Tiub Eustachia dan salur separa bulat adalah bahagian telinga yang tidak terlibat dalam pendengaran.

Tiub Eustachia mengimbangi tekanan pada kedua-dua belah gegendang telinga.

Salur separuh bulat mengawal keseimbangan badan (body equilibrium).

Salur separuh bulat terdiri daripada tiga tiub yang diisi dengan sejenis cecair yang dipanggil 'endolymph'.

Pergerakan kepala akan mempengaruhi keadaan endolymph.

Pergerakan endolymph akan merangsang sel-sel deria untuk mengeluarkan impuls.

Impuls tersebut akan dihantar ke otak untuk mengesan kedudukan dan arah pergerakan kepala.

Deria Penglihatan

Deria penglihatan adalah deria yang boleh mengesan rangsangan cahaya (light stimulus).

Mata (eye) adalah organ penglihatan yang penting bagi manusia.

Manusia mempunyai dua mata yang terletak dalam soket tengkorak (skull).

Mata manusia berbentuk sfera dan sedikit menonjol.

Mata manusia terdiri daripada tiga lapisan tisu iaitu sklera (lapisan paling luar), koroid (lapisan tengah) dan retina (lapisan paling dalam).

Di bahagian hadapan, mata dilindungi oleh kelopak mata yang boleh tertutup dengan sendirinya.

Mata juga dilincirkan oleh air mata yang dihasilkan oleh kelenjar air mata (tear gland).

Mekanisme Penglihatan

Kanta mata (lens) dalam mata manusia adalah kanta cembung yang lutsinar (transparent convex lens).

Imej yang difokuskan pada retina dikawal oleh otot silia (ciliary muscles).

Otot silia (relaxation and contraction of ciliary muscles) bertindak untuk mengawal ketebalan kanta mata (thickness of the eye lens).

Ketebalan kanta akan berubah untuk membolehkan mata untuk melihat objek dekat dan jauh.

Seseorang yang berpenglihatan normal dapat memfokuskan objek dari jarak 25cm hingga infiniti. Jarak 25cm dikenali sebagai jarak minimum bagi penglihatan jelas.

Mekanisme Penglihatan

Sesuatu objek membalikkan (reflects) cahaya dalam semua arah.

Hanya cahaya dalam kawasan pandangan tertentu sahaja akan memasuki mata.

Cahaya dibengkokkan pada kornea (cornea), gelemair (aqueous humour), kanta mata (lens) dan gelemaca (vitreous humour).

Suatu imej terbalik (inverted image) akan terfokus kepada retina dan seterusnya mencetuskan impuls saraf.

.
Impuls saraf dihantar ke otak melalui saraf optik untuk ditafsirkan . Imej ditafsirkan sebagai tegak

Pembentukan imej pada retina adalah sama seperti pembentukan imej oleh kanta cembung (convex lens), yang menghasilkan imej terbalik dan nyata.

# data[].attributes.attachment_link.title
NOTA SAINS TINGKATAN 2{BAB1 -DUNIA MELALUI DERIA KITA

# data[].attributes.attachment_link.description
Manusia mempunyai lima organ deria utama iaitu, kulit, hidung, lidah, telinga dan mata. Organ-organ deria berfungsi untuk mengesan rangsangan (stimuli), yang merupakan perubahan di sekeliling kita. Sebagai contoh, kita menggunakan kulit sebagai deria sentuhan, hidung sebagai deria bau, lidah sebagai deria rasa, telinga sebagai deria pendengaran dan mata sebagai deria penglihatan.