# data[].attributes.body
NOIZ ETA NON? Britania handian 1750an hasi zen

# data[].attributes.body
EHUNGINTZA: Britaina Handiak lehengai asko lortu kolonietatik (kotoia).

# data[].attributes.body
Ekoiztutako produktuak saldu.

# data[].attributes.body
Ingalaterra, Europa eta koloniak.

# data[].attributes.body
ZERGATIK? Jendea landan bizi eta nekazaritzatik lan egitetik, hirira bizitzera eta fabriketan lan egitera pasa zirelako.

# data[].attributes.body
Berrikuntza teknologikoak.

# data[].attributes.body
FABRIKAK: Makinak, langile asko eta handiak ziren.

# data[].attributes.body
·Ehungintzarako makinak---> Iruiteko makina.

·Makina horiek mugitzeko lurruna.

# data[].attributes.body
TAILERRAK: Makinarik ez, langile gutxi, txikiak ziren.

# data[].attributes.body
FABRIKEN AGERPENAREN ONDORIOAK: Produkzioa igo, lan espezializazioaren agerpena eta produktibitatea.

# data[].attributes.body
SIDERURGIA: Burdin minerala erauzten, urtzen eta lantzen duen jarduera.

# data[].attributes.body
Britaina Handiak bertako harrikatza ezin erabili burdin txarra lortzen zelako.

# data[].attributes.body
Suediatik eta Bizkaiatik inportatu.

# data[].attributes.body
Ingalaterrako egur ikatza erabili.

# data[].attributes.body
XVIII. mendearen amaieran, harrikatza erabiltzen zuten kalitateko burdina ekoizteko produkzioa eta produktibitatea igo zuten eta burdina egiteko labe garaiak sortu zituzten.

# data[].attributes.body
Adam Smith ekonomia liberalaren teoria garatu.

# data[].attributes.body
Merkatua askatasunez funtzionatu behar du.

# data[].attributes.body
Langileen soldatak eta prezioak eskaintza eta eskariaren legearen arabera.

# data[].attributes.body
Estatuak ezin du ekonomian parte hartu.

# data[].attributes.body
Lanaren espezializazioa edo banaketa.

# data[].attributes.body
·TENAREN GARAPENA: 2 elementu funtsezkoak: Burdina--> trena + trenbidea egiteko eta Lurrun makina--> tren makina sortzeko.

-Lehen tren lineak: 1825--> zama-linea eta 1830--> pertsonak garraiatzeko ( Liverpool-Manchester).

-Gero eta garapen handiagoa trenean, gero eta garapen industrial gehio: Fabrika gehio, langile gehio eta industria berdinak.

# data[].attributes.body
NABIGAZIOA: XVIII. mendearen erdira arte, produktuak errepideetatik mugitzen ziren, baina lana azkarrago egiteko eta lekuak konektatzeko kanalak sortu zituzten. Kanaletatik mugitzeko lurrun makinak zuten itsasontziak sortu zituzten, hauek, egurrez eta burdinez eginda zeuden eta soilik ibaietatik ibiltzen zuten.

# data[].attributes.body
Noiz eta non: 1780 aurrera Britaina Handian Europan, Amerikako Estatu Batuan eta Japonian. Herrialde bakoitza bere erritmoan.

# data[].attributes.body
Energia-iturriak

# data[].attributes.body
ONDORIOAK: Merkataritza garatu, merkataritza kostuak jaitsi, espezializazioa (Eskualde bakoitza gauza jakin baten ekoizpenean espezializatu), eguneroko bizitza aldatu (inmigrazioa areagotu eta dieta hobetu).

# data[].attributes.body
PETROLEOA--> Makinak eta garraioak mugitzeko

ELEKTRIZITATEA-->Makinak mugitzeko, tranbiarentzat telefonoa eta irratia

# data[].attributes.body
Sektore nagusiak

# data[].attributes.body
SIDERURGIA--> Burdina altzairu bihurtzeko bessemer bihurgailua.

INDUSTRIA ELEKTRONIKOA--> Elektrizitatea sortzeko enpresak.

INDUSTRIA KIMIKOAK--> Lehengaiak erabiliz produktu berriak sortu.

GARRAIO INDUSTRIA--> Garraioak egiteko enpresak.

# data[].attributes.body
Lana antolatzeko modu berriak.

# data[].attributes.body
Seriezko ekoizpena

# data[].attributes.body
Garraioak

# data[].attributes.body
TAYLORISMO: Lanaren espezializazioa (gauza jakin bat egiten zuten), soldata ekoiztutakoaren arabera zen eta langileak mugitzen ziren.

# data[].attributes.body
Kotxea

# data[].attributes.body
Hegazkina

# data[].attributes.body
Bizikleta

# data[].attributes.body
FORDISMO:

·Lanean espezializazioa.

·Soldata orduen arabera.

·Langileak gutxi mugitzen ziren--> Kate lana erabiltzen zuten.

# data[].attributes.body
Lehen gizarte estamentala zegoen non → klero, noble eta herri xehea zegoen.

# data[].attributes.body
Orain klase gizarte batera pasatu dugu non: Goi-,Erdi-, eta Behe klaseak ditugu.

# data[].attributes.body
GOI-KLASEA: Aristokrazia eta  Goi-burguesía (enpresa buruak).

# data[].attributes.body
ERDI-KLASEA: Behe burgezia (Funtzionarioak, abokatuak...).

# data[].attributes.body
BEHE-KLASEA: Nekazariak eta fabriketarako langileak.

# data[].attributes.body
DIRUA DA: Klase batean edo bestetan egotea markatzen duena.