# data[].attributes.headline
Αυτοπαρουσίαση του εαυτού μου

# data[].attributes.subject
Αυτοπαρουσίαση του εαυτού μου

# data[].attributes.body
Λέγομαι Φωτεινή Παναγή και είμαι φοιτήτρια φιλολογίας στην Καλαμάτα, είμαι από την Αθήνα και συγκεκριμένα στο Ζωγράφου. Στον ελεύθερο μου χρόνο μου αρέσει να βλέπω ταινίες και να ακούω μουσική.

# data[].attributes.headline
Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΠΟΛΗ

# data[].attributes.subject
Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΜΟΥ ΠΟΛΗ

# data[].attributes.body
Η αγαπημένη μου πόλη που την επισκέφθηκα και πρόσφατα είναι η Φλωρεντία. Αυτή η πόλη είναι μαγευτική, διότι όπου κι αν κοιτάξεις έχει τη δική του ιστορία. Μου αρέσει, γιατί έχει μεγάλη ιστορία και σχετίζεται άρρηκτα με την αναγέννηση και με πολλούς σημαντικούς λόγιους και καλλιτέχνες της εποχής, που μας ακολουθούν μέχρι και σήμερα.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ο Καθεδρικός ναός της Φλωρεντίας ή Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε ( ιταλικά: Cattedrale di Santa Maria del Fiore) είναι ο καθεδρικός ναός (Ντουόμο) της Φλωρεντίας. Η κατασκευή του άρχισε το 1296 σε γοτθικό ρυθμό σε σχέδια του Αρνόλφο ντι Κάμπιο και ολοκληρώθηκε δομικά το 1436, με τον τρούλο σχεδιασμένο από τον Φιλίππο Μπρουνελλέσκι. Το εξωτερικό του ναού είναι καλυμμένο με πολύχρωμες μαρμάρινες πλάκες σε διάφορες αποχρώσεις του γκρι και του ροζ, χωρισμένες με λευκό, και διαθέτει περίτεχνη πρόσοψη του 19ου αιώνα σε ρυθμό γοτθικής αναγέννησης και σε σχέδιο Εμίλιο ντε Φαμπρίς.

Το συγκρότημα του καθεδρικό βρίσκεται στην Πιάτσα ντελ Ντουόμο και περιλαμβάνει επίσης το Βαπτιστήριο και το καμπαναριό του Τζιόττο. Τα τρία κτίρια είναι τμήμα του Μνημείου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ που περιλαμβάνει το ιστορικό κέντρο της Φλωρεντίας και αποτελεί μείζον τουριστικό αξιοθέατο της Τοσκάνης. Ο ναός είναι ένας από τους μεγαλύτερους στην Ιταλία και ο τρούλος ήταν μέχρι την ανάπτυξη νεότερων δομικών υλικών στη σύγχρονη εποχή ο μεγαλύτερος στον κόσμο. Παραμένει ο μεγαλύτερος τρούλος που έχει κατασκευαστεί από τούβλα.

Ο καθεδρικός είναι η έδρα της ρωμαιοκαθολικής αρχιεπισκοπής της Φλωρεντίας.

Η Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε χτίστηκε στη θέση του δεύτερου καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας αφιερωμένου στην αγία Ρεπαράτα. Η πρώτη ήταν η Βασιλική του Σαν Λορέντζο ντι Φιρέντσε, την οποία καθαγίασε το 393 ο Άγιος Αμβρόσιος Μεδιολάνων. Η αρχαία κατασκευή, η οποία κτίστηκε στις αρχές του 5ου αιώνα και είχε υποστεί πολλές επισκευές, κατέστη ετοιμόρροπη με τον καιρό, σύμφωνα με τα Νέα Χρονικά (Nuova Cronica) του 14ου αιώνα, του Τζοβάνι Βιλάνι, και δεν ήταν πλέον αρκετά μεγάλη για να εξυπηρετήσει τον αυξανόμενο πληθυσμό της πόλης. Άλλες μεγάλες πόλεις της Τοσκάνης είχαν αρχίσει φιλόδοξες ανακατασκευές των καθεδρικών ναών τους κατά την ύστερη Μεσαιωνική περίοδο, όπως η Πίζα και ιδιαίτερα η Σιένα, όπου οι τεράστιες προτεινόμενες επεκτάσεις δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ.

Η νέα εκκλησία σχεδιάστηκε από τον Αρνόλφο ντι Κάμπιο και εγκρίθηκε από το δημοτικό συμβούλιο το 1294. Ο ντι Κάμπιο ήταν επίσης αρχιτέκτονας της εκκλησίας Σάντα Κρότσε και του Παλάτσο Βέκιο. Σχεδίασε τρία ευρεία κλίτη που τελείωναν κάτω από τον οκταγωνικό θόλο, με το μεσαίο να καλύπτει την περιοχή της Σάντα Ρεπαράτα. Ο θεμέλιος λίθος τοποθετήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1296 από τον Καρδινάλιο Βαλεριάννα, τον πρώτο παπικό ακόλουθο που έστειλε ποτέ στη Φλωρεντία. Η οικοδόμηση αυτού του τεράστιου έργου ήταν να διαρκέσει 140 χρόνια. Το σχέδιο του Αρνόλφο για το ανατολικό άκρο, αν και διατηρήθηκε ως ιδέα, επεκτάθηκε σε μεγάλο βαθμό.

Μετά το θάνατο του Αρνόλφο το 1302, οι εργασίες για τον καθεδρικό ναό επιβραδύνθηκαν για σχεδόν 50 χρόνια. Όταν τα λείψανα ανακαλύφθηκαν του Αγίου Ζηνόβιου ανακαλύφθηκαν το 1330 στην Σάντα Ρεπαράτα, το έργο απέκτησε νέα ώθηση. Το 1331, η Άρτε ντέλα Λάνα, η συντεχνία των εμπόρων μαλλιού, έβαλε υπό την αιγίδα της την κατασκευή του καθεδρικού ναού και το 1334 διόρισε τον Τζιότο να επιβλέπει το έργο. Με τη βοήθεια του Αντρέα Πιζάνο, ο Τζίοτο συνέχισε τη σχεδίαση του Κάμπιο. Μεγάλο επίτευγμα του ήταν η κατασκευή του κωδωνοστασίου. Όταν ο Τζιότο πέθανε στις 8 Ιανουαρίου 1337, ο Αντρέα Πιζάνο συνέχισε το κτίριο μέχρι να σταματήσει η εργασία λόγω του Μαύρου Θανάτου το 1348.

Το 1349 συνεχίστηκαν οι εργασίες στον καθεδρικό ναό κάτω από μια σειρά αρχιτεκτόνων, ξεκινώντας από τον Φραντσέσκο Ταλέντι, ο οποίος ολοκλήρωσε το κωδωνοστάσιο και διεύρυνε το συνολικό έργο για να συμπεριλάβει την κόγχη του ιερού και τα παρεκκλήσια. Το 1359, τον Ταλέντι διαδέχτηκε ο Τζοβάνι ντι Λάπο Γκίνι (1360-1369) ο οποίος χώριζε το κεντρικό ναό σε τέσσερα τετράγωνα. Άλλοι αρχιτέκτονες ήταν οι Αλμπέρτο Αρνόλντι, Τζοβάνι ντ'Αμπρότζιο, Νέρι ντι Φιοραβάντε και Αντρέα Ορκάνια. Το 1375, η παλιά εκκλησία της Σάντα Ρεπαράτα κατεδαφίστηκε. Ο ναός ολοκληρώθηκε το 1380 και το 1418 μόνο ο θόλος παρέμεινε ατελής.

Στις 18 Αυγούστου 1418, η Άρτε ντέλλα Λάνα ανακοίνωσε έναν διαγωνισμό αρχιτεκτονικού σχεδιασμού για την ανέγερση του τρούλου του Νέρι. Οι δύο κύριοι ανταγωνιστές ήταν δύο κύριοι χρυσοχόοι, ο Λορέντσο Γκιμπέρτι και ο Φιλίππο Μπρουνελλέσκι, τον οποίο υποστήριξε ο Κόζιμο των Μεδίκων. Ο Γκιμπέρτι ήταν ο νικητής ενός διαγωνισμού για ένα ζευγάρι χάλκινων θυρών για το Βαπτιστήριο το 1401 και ο δια βίου ανταγωνισμός μεταξύ των δύο παρέμεινε έντονος. Ο Μπρουνελέσκι κέρδισε και έλαβε την προμήθεια.

Ο ναός όπως ζωγραφίστηκε το 1365, πριν ολοκληρωθεί, από τον Αντρέα ντι Μποναϊούτο.

Ο Γκιμπέρτι, διορισμένος συνεργολάβος, είχε μισθό ίσο με τον Μπρουνελέσκι και, αν και κανείς δεν κέρδισε το ανακοινωθέν έπαθλο των 200 φλορίνιων, και του υποσχέθηκαν ισάξια αναγνώριση, αν και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του σε άλλα έργα. Όταν ο Μπρουνελέσκι αρρώστησε ή παρίστανε τον άρρωστο, το έργο ήταν σύντομα στα χέρια του Γκιμπέρτι. Αλλά ο Γκιμπέρτι σύντομα έπρεπε να παραδεχτεί ότι ολόκληρο το έργο ήταν πέρα από τις δυνατότητές του. Το 1423, ο Μπρουνελέσκι επέστρεψε και ανέλαβε αποκλειστικά την ευθύνη της κατασκευής.

Οι εργασίες άρχισαν στον τρούλο το 1420 και ολοκληρώθηκαν το 1436. Ο καθεδρικός ναός καθαγιάστηκε στον Πάπα Ευγένιο Δ΄ στις 25 Μαρτίου 1436 (την πρώτη ημέρα του έτους σύμφωνα με το ημερολόγιο της Φλωρεντίας). Ήταν ο πρώτος οκταγωνικός θόλος στην ιστορία που χτίστηκε χωρίς προσωρινό ξύλινο πλαίσιο στήριξης και ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα της Αναγέννησης. Κατά τη διάρκεια της καθαγίασης το 1436, παίχθηκε το μοτέτο Nuper rosarum flores του Γκιγιώμ Ντυφαί.

Η διακόσμηση του εξωτερικού του καθεδρικού ναού, που ξεκίνησε τον 14ο αιώνα, ολοκληρώθηκε μόλις το 1887, όταν ολοκληρώθηκε η πολυχρωματική μαρμάρινη πρόσοψη με το σχέδιο του Εμίλιο Ντε Φάμπρις. Το πάτωμα της εκκλησίας επενδύθηκε με μαρμάρινες πλάκες τον 16ο αιώνα.

Οι εξωτερικοί τοίχοι είναι επενδυμένοι με εναλλασσόμενες κάθετες και οριζόντιες ταινίες πολυχρωματικού μαρμάρου Καρράρα (λευκό), Πράτο (πράσινο), Σιένα (κόκκινο), Λαβέντσα και από άλλες θέσεις. Αυτές οι μαρμάρινες ζώνες έπρεπε να επαναλάβουν τις ήδη υπάρχουσες ζώνες στους τοίχους του παρακείμενου Βαπτιστηρίου και του κωδωνοστασίου του Τζιότο. Υπάρχουν δύο πλευρικές πόρτες: τη θύρα Κανονίτσι (νότια πλευρά) και τη θύρα Μαντόρλα (βόρεια πλευρά) με γλυπτά των Νάνι ντι Μπάνκο, Ντονατέλο και Γιάκοπο ντελλα Κουέρτσια. Τα έξι πλευρικά παράθυρα, αξιοσημείωτα για την λεπτεπίλεπτη μαρκίζα και τη διακόσμησή τους, χωρίζονται από πιλώνες. Μόνο τα τέσσερα παράθυρα που βρίσκονται πιο κοντά στο εγκάρσιο κλίτος επιτρέπουν να διέλθει το φως· τα άλλα δύο είναι διακοσμητικά. Τα κουφώματα είναι στρογγυλά, ένα κοινό χαρακτηριστικό στην ιταλική γοτθική αρχιτεκτονικά.

Κατά τη διάρκεια της μακράς του ιστορίας, ο καθεδρικός ναός ήταν η έδρα του Συμβουλίου της Φλωρεντίας (1439), άκουσε τα λόγια του Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα και έγινε μάρτυρας της δολοφονίας του Τζουλιάνο των Μεδίκων την Κυριακή 26 Απριλίου 1478 (με τον Λορέντζο τον Μεγαλοπρεπή να επιζεί με τα βίας), στη συνωμοσία των Πάτσι.

Σχέδιο και δομή

Ο καθεδρικός ναός της Φλωρεντίας είναι χτισμένος ως βασιλική, με ευρύ κεντρικό κλίτος και διαδρόμους εκατέρωθεν. Το ιερό και τα πλευρικά κλίτη έχουν ταυτόσημο πολυγωνικό σχέδιο, χωρισμένο από δύο μικρότερα πολυγωνικά παρεκκλήσια. Το όλο σχέδιο σχηματίζει λατινικό σταυρό. Το κεντρικό κλίτος χωρίζεται από πλάγια με γοτθικές οξυκόρυφες αψίδες.

Οι διαστάσεις του κτιρίου είναι τεράστιες: εμβαδόν 8.300 τετραγωνικών μέτρων, μήκος 153 μέτρα, πλάτος 38 μέτρα, πλάτος στα πλευρικά κλίτη 90 μέτρα. Το ύψος των αψίδων στους διαδρόμους είναι 23 μέτρα. Το ύψος του θόλου είναι 114,5 μέτρα.

Σχεδιασμένος εξωτερικός γλυπτός διάκοσμος

Οι Αρχιτέκτονες του Γραφείου των Έργων της Φλωρεντίας, αποτελούμενοι κυρίως από μέλη της ισχυρής συντεχνίας των μάλλινων υφασμάτων, Άρτε ντελλα Λάνα, σχεδίαζαν να παραγγείλουν μια σειρά από δώδεκα μεγάλα γλυπτά της Παλαιάς Διαθήκης για τις αντηρίδες του καθεδρικού ναού. Ο Ντονατέλο, τότε στην αρχή της τρίτης δεκαετίας της ζωής του, ανέλαβε να σκαλίσει ένα άγαλμα του Δαβίδ το 1408, για την κορυφή μιας από τις αντηρίδες του καθεδρικού ναού της Φλωρεντίας, αν και δεν τοποθετήθηκε ποτέ εκεί. Ο Νάνι ντι Μπάνκο ανέλαβε να φτιάξει ένα μαρμάρινο άγαλμα του Ησαΐα, στην ίδια κλίμακα, το ίδιο έτος. Ένα από τα αγάλματα τοποθετήθηκε στη θέση του το 1409, αλλά βρέθηκε ότι ήταν πολύ μικρό για να είναι εύκολα ορατό από το έδαφος και απομακρύνθηκε από εκεί. Και τα δύο αγάλματα στη συνέχεια παρέμειναν στο εργαστήριο της όπερας για αρκετά χρόνια. Το 1410 ο Ντονατέλο ολοκλήρωσε ένα άγαλμα από τερακότα που απεικόνιζε τον Ιησού του Ναυή. Το 1409-1411 ολοκλήρωσε ένα άγαλμα του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή, που μέχρι το 1588 ήταν σε μια κόγχη της παλιάς πρόσοψης του καθεδρικού ναού. Μια φιγούρα του Ηρακλή, επίσης σε τερακότα, ανατέθηκε στον γλύπτη Αγκοστίνο ντι Ντούτσιο το 1463 και έγινε ίσως υπό τη διεύθυνση του Ντονατέλο. Ένα άγαλμα του Δαβίδ από τον Μιχαήλ Άγγελο ολοκληρώθηκε το 1501-1504 αν και δεν μπορούσε να τοποθετηθεί στην αντηρίδα λόγω του βάρους των έξι τόνων. Το 2010, ένα αντίγραφο του Δαβίδ από υαλοβάμβακα τοποθετήθηκε για μια μέρα στον καθεδρικό ναό της Φλωρεντίας.

Η πρώτη εκδοχή του Δαβίδ από τον Ντονατέλο (1408-1409). Μουσείο Μπαργκέλο, Φλωρεντία

Πιθανό άγαλμα του Ησαΐα από τον Νάνι ντι Μπάνκο

Η κολοσσιαία μορφή του Αγίου Ιωάννη του Ευαγγελιστή, από τον Ντονατέλο (1409-1411)

Αντίγραφο από υαλοβάμβακα του αγάλματος του Δαβίδ από τον Μικελάντζελο στη θέση στην οποία προοριζόταν να τοποθετηθεί.

Στις αρχές του 15ου αιώνα, μετά από εκατό χρόνια κατασκευής, εξακολουθούσε να λείπει ο τρούλος του ναού. Τα βασικά χαρακτηριστικά του τρούλου σχεδιάστηκαν από τον Αρνόλφο ντι Κάμπιο το 1296. Μια μακέτα από τούβλα, ύψους 4,6 μέτρων, μήκους 9,2 μέτρων (30,2 πόδια), βρισκόταν στον πλαϊνό διάδρομο του ημιτελούς κτιρίου και είχε καθαγιαστεί. Απαιτούσε έναν οκταγωνικό θόλο ψηλότερο και ευρύτερο από οποιοδήποτε άλλο είχε κατασκευαστεί ποτέ, χωρίς εξωτερικές αντηρίδες για να τον συγκρατήσει από το να απλώσει και να πέσει κάτω από το βάρος του.

Η δέσμευση για την απόρριψη των παραδοσιακών γοτθικών αντηρίδων είχε γίνει όταν το μοντέλο του Νέρι ντι Φιοραβάντι επιλέχτηκε έναντι του σχεδίου του Τζοβάνι ντι Λάπο Γκίνι. Αυτή η αρχιτεκτονική επιλογή, το 1367, ήταν ένα από τα πρώτα γεγονότα της Ιταλικής Αναγέννησης, σηματοδοτώντας τη ρήξη με το μεσαιωνικό γοτθικό στιλ και την επιστροφή στον κλασικό μεσογειακό θόλο. Οι Ιταλοί αρχιτέκτονες θεωρούσαν τα γοτθικά αντερείσματα άσχημο κατασκεύασμα. Επιπλέον, η χρήση αντηρίδων απαγορευόταν στη Φλωρεντία, καθώς το στυλ ευνοούσαν οι παραδοσιακοί εχθροί της κεντρικής Ιταλίας στα βόρεια. Το μοντέλο του Νέρι απεικόνιζε έναν τεράστιο εσωτερικό θόλο, ανοιχτό στην κορυφή για να δέχεται φως, όπως το Πάνθεον της Ρώμης, αλλά περικλείεται σε ένα λεπτότερο εξωτερικό κέλυφος, που στηρίζεται εν μέρει στον εσωτερικό θόλο, για να κρατήσει έξω τον καιρό. Θα έπρεπε να σταθεί σε ένα οκταγωνικό τύμπανο χωρίς αντηρίδες. Ο θόλος του Νέρι θα χρειαζόταν μια εσωτερική ενίσχυση, αλλά κανένα δεν είχε σχεδιαστεί.

Η οικοδόμηση ενός τέτοιου πλίνθινου τρούλου δημιούργησε πολλά τεχνικά προβλήματα. Ο Μπρουνελέσκι εξέτασε τον μεγάλο θόλο του Πάνθεου στη Ρώμη για λύσεις. Ο τρούλος στο Πάνθεον είναι ένα ενιαίο κέλυφος από σκυρόδεμα, η σύσταση του οποίου είχε ξεχαστεί από καιρό. Στο Πάνθεον είχαν χρησιμοποιήσει προσωρινά στηρίγματα μέχρι ο θόλος να είναι έτοιμος. Αυτό δεν θα μπορούσε να είναι η λύση στην περίπτωση ενός θόλου αυτού του μεγέθους και θα έθετε εκτός λειτουργίας τη εκκλησία. Για το ύψος και το πλάτος του θόλου που σχεδιάστηκε από το Νέρι, ξεκινώντας στα 52 μέτρα πάνω από το πάτωμα και με διάμετρο 44 μέτρων, δεν υπήρχε αρκετή ξυλεία στην Τοσκάνη για την κατασκευή των σκαλωσιών. Ο Μπρουνελέσκι επέλεξε να ακολουθήσει αυτόν τον σχεδιασμό και χρησιμοποίησε ένα διπλό κέλυφος, κατασκευασμένο από ψαμμίτη και μάρμαρο. Ο Μπρουνελέσκι θα έπρεπε να κατασκευάσει τον θόλο από το τούβλο, λόγω του ελαφρού βάρους του σε σύγκριση με την πέτρα και του ευκολότερου σχηματισμού και με τίποτα κάτω από αυτό κατά τη διάρκεια της κατασκευής. Για να απεικονίσει το προτεινόμενο σχέδιο διαμόρφωσης του, δημιούργησε ένα ξύλινο και τούβλινο μοντέλο με τη βοήθεια των Ντονατέλο και Νάνι ντι Μπάνκο, ένα μοντέλο που εξακολουθεί να εκτίθεται στο Μουσείο Έργων του Ντουόμο. Το μοντέλο χρησίμευσε ως οδηγός για τους τεχνίτες, αλλά ήταν σκόπιμα ελλιπές, προκειμένου να εξασφαλιστεί ο έλεγχος του Μπρουνελέσκι στην κατασκευή.

Η λύση του Μπρουνελέσκι ήταν ιδιοφυής. Το πρόβλημα της εξάπλωσης επιλύθηκε από ένα σύνολο τεσσάρων εσωτερικών οριζόντιων πέτρινων και σιδερένιων αλυσίδων, που χρησιμεύουν ως στεφάνι βαρελιού, ενσωματωμένες στον εσωτερικό θόλο: ένα στην κορυφή, ένα στο κάτω μέρος, με τα υπόλοιπα δύο να κατανέμονται ομοιόμορφα μεταξύ τους. Μια πέμπτη αλυσίδα, κατασκευασμένη από ξύλο, τοποθετήθηκε μεταξύ της πρώτης και της δεύτερης αλυσίδας πέτρας. Δεδομένου ότι ο θόλος ήταν οκταγωνικός παρά στρογγυλός, μια απλή αλυσίδα, πιέζοντας τον τρούλο σαν ένα στεφάνι βαρελιού, θα ασκήσει όλη την πίεση στις οκτώ γωνίες του θόλου. Οι αλυσίδες έπρεπε να είναι άκαμπτα οκτάγωνα, αρκετά σκληρά για να κρατήσουν το σχήμα τους, έτσι ώστε να μην παραμορφώσουν τον θόλο καθώς τον συγκρατούσαν.

Όλες οι πέτρινες αλυσίδες του Μπρουνελέσκι φτιάχτηκαν σαν οκταγωνική σιδηροδρομική ράγα με παράλληλες ράγες και διασταυρούμενους δεσμούς, όλες κατασκευασμένες από δοκούς ψαμμίτη διαμέτρου 43 εκατοστών και μήκους όχι μεγαλύτερου από 2,3 μέτρα. Οι ράγες συνδέονταν από άκρο σε άκρο με σίδηρο καλυμμένο με μόλυβδο. Οι σταυροειδείς δεσμοί και οι ράγες ήταν καρφωμένοι μαζί και στη συνέχεια καλύφθηκαν με τα τούβλα και το κονίαμα του εσωτερικού θόλου. Οι εγκάρσιοι δεσμοί της κατώτερης αλυσίδας φαίνονται να προεξέχουν από το τύμπανο στη βάση του θόλου. Οι άλλοι είναι κρυμμένοι. Κάθε πέτρινη αλυσίδα έπρεπε να ενισχυθεί με μια τυποποιημένη αλυσίδα σιδήρου, η οποία κατασκευάστηκε από συνδέσμους αλληλοσύνδεσης, αλλά μια μαγνητική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη δεκαετία του '70 δεν κατάφερε να ανιχνεύσει ενδείξεις αλυσίδων σιδήρου, οι οποίες, εάν υπάρχουν, είναι βαθιά ενσωματωμένες στην πυκνή τοιχοποιία. Ο Μπρουνελέσκι κατασκεύασε επίσης κάθετες "πλευρές" στις γωνίες του οκταγώνου, οι οποίες καμπύλωναν προς το κεντρικό σημείο. Οι νευρώσεις, βάθους 4 μέτρων, υποστηρίζονται από 16 κρυμμένες πλευρές ακτινωτά από το κέντρο. Οι νευρώσεις είχαν σχισμές για να περάσουν δοκοί που υποστήριζαν πλατφόρμες, επιτρέποντας έτσι στην εργασία να προχωρήσει προς τα επάνω χωρίς την ανάγκη για ικρίωμα.

Ένας κυκλικός θόλος μπορεί να κατασκευαστεί χωρίς υποστηρίγματα, επειδή κάθε σειρά τούβλων είναι μια οριζόντια καμάρα που αντιστέκεται στη συμπίεση. Στη Φλωρεντία, ο οκταγωνικός εσωτερικός θόλος ήταν αρκετά παχύς για να υπάρχει ένας κύκλος σε κάθε επίπεδο, ένα χαρακτηριστικό που θα συγκρατούσε τελικά τον θόλο, αλλά δεν μπορούσε να κρατήσει τα τούβλα στη θέση του όσο το κονίαμα ήταν ακόμα υγρό. Ο Μπρουνελέσκι χρησιμοποίησε μοτίβο ψαροκόκαλου ώστε να μεταφέρει το βάρος των φρεσκοτοποθετημένων τούβλων στις πλησιέστερες κάθετες πλευρές του μη κυκλικού θόλου.

Ο εξωτερικός θόλος, ο οποίος είχε μόνο 60 εκατοστά πάχος στη βάση και 30 εκατοστά πάχος στην κορυφή, δεν ήταν αρκετά παχύς ώστε να περιέχει ενσωματωμένους οριζόντιους κύκλους. Για να δημιουργήσει τέτοιους κύκλους, ο Μπρουνελέσκι πάχυνε τον εξωτερικό θόλο στο εσωτερικό των γωνιών του σε εννέα διαφορετικά ύψη, δημιουργώντας εννέα δακτυλίους τοιχοποιίας, οι οποίοι μπορούν να παρατηρηθούν σήμερα από το διάστημα ανάμεσα στους δύο θόλους. Για να αντισταθμιστεί η οριζόντια τάση, ο εξωτερικός θόλος εξαρτάται εξ ολοκλήρου από την προσκόλλησή του στον εσωτερικό θόλο και δεν έχει ενσωματωμένες αλυσίδες.

Η σύγχρονη αντίληψη των φυσικών νόμων και τα μαθηματικά εργαλεία για τον υπολογισμό των πιέσεων ήταν αιώνες στο μέλλον. Ο Μπρουνελέσκι, όπως όλοι οι οικοδόμοι του καθεδρικού ναού, έπρεπε να στηριχθεί στη διαίσθηση και ό,τι μπορούσε να μάθει από τα μοντέλα μεγάλης κλίμακας που έκτισε. Για να ανυψώσει 37.000 τόνους υλικού, συμπεριλαμβανομένων πάνω από 4 εκατομμυρίων τούβλων, εφηύρε μηχανές ανύψωσης και εξαρτήματα για την ανύψωση μεγάλων πετρών. Αυτές οι ειδικά σχεδιασμένες μηχανές και οι δομικές καινοτομίες του ήταν η κύρια συμβολή της Μπρουνελέσκι στην αρχιτεκτονική. Παρόλο που εκτελούσε ένα αισθητικό σχέδιο που έγινε πάνω από μισό αιώνα νωρίτερα, είναι το όνομά του, και όχι του Νέρι, που συνδέεται συνήθως με τον τρούλο.

Η ικανότητα του Μπρουνελέσκι να στεφανώσει τον θόλο με τρουλίσκο αμφισβητήθηκε και έπρεπε να υποβληθεί σε άλλο διαγωνισμό, παρόλο που υπήρχαν αποδείξεις ότι ο Μπρουνελέσκι εργάζονταν σε ένα σχέδιο με τρουλίσκο στο πάνω μέρος του θόλου. Τα στοιχεία φαίνονται στην καμπυλότητα, η οποία ήταν πιο απότομη από το αρχικό μοντέλο. Ανακηρύχθηκε νικητής έναντι των ανταγωνιστών του, Λορέντζο Γκιμπέρτι και Αντόνιο Κιατσέρι. Ο σχεδιασμός του (που τώρα εμφανίζεται στο μουσείο έργων του Ντουόμο) ήταν για ένα οκταγωνικό τρουλίσκο με οκτώ ακτινωτές αντηρίδες και οκτώ ψηλά τοξωτά παράθυρα. Η κατασκευή του τρουλίσκου ξεκίνησε μερικούς μήνες πριν από το θάνατό του το 1446. Στη συνέχεια, για 15 χρόνια, πραγματοποιήθηκε μικρή πρόοδος, λόγω των αλλαγών από διάφορους αρχιτέκτονες. Ο τρουλίσκος τελικά ολοκληρώθηκε από τον φίλο του Μπρουνελέσκι Μικελότσο το 1461. Η κωνική οροφή στέφθηκε με μια επίχρυση σφαίρα χαλκού και σταυρό, που περιείχε ιερά λείψανα, από τον Αντρέα ντελ Βερρόκκιο το 1469. Έτσι το συνολικό ύψος του τρούλο έφτασε τα 114,5 μέτρα. Αυτή η χάλκινη μπάλα χτυπήθηκε από κεραυνός στις 17 Ιουλίου 1600 και έπεσε. Αντικαταστάθηκε από μία ακόμα μεγαλύτερη μετά από δύο χρόνια.

Για την τοποθέτηση της μπάλας, ο Βερόκιο χρησιμοποίησε τα μηχανήματα του Μπρουνελέσκι. Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ήταν νεαρός μαθητευόμενος στο εργαστήριο για ένα χρονικό διάστημα και σχεδίασε αυτά τα μηχανήματα, και ως αποτέλεσμα η εφεύρεσή τους συχνά αποδίδεται σε αυτόν. Είναι πιθανόν να είχε συμμετάσχει στον σχεδιασμό της χάλκινης μπάλας.

1. Ermengem, Kristiaan Van. "Duomo di Firenze, Florence". A View On Cities (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαρτίου 2018.

2. Tarihi, Güncelleme (23 Μαΐου 2018). "Michelangelo Rönesans döneminde Floransanın önde gelen Medici Ailesinin özel bir isteği üzerine hangisini yapmıştır". Haber46 (στα Τουρκικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Ιουλίου 2018.

3. Haines, Margaret (1989). . "Brunelleschi and Bureaucracy: The Tradition of Public Patronage at the Florentine Cathedral". I Tatti Studies in the Italian Renaissance 3: 89-115. doi:10.2307/4603662 https://books.google.com/books?id=2S0rnQEACAAJ.

4. Krén, Emil· Marx, Daniel. "View of the nave and choir by ARNOLFO DI CAMBIO". Web Gallery of Art.

5. Sannio, Simone (12 Ιανουαρίου 2017). . "Inside the House of Medici (Part II): Palazzo Vecchio". L'Italo-Americano. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2020-01-03https://web.archive.org/web/20200103171318/https://italoamericano.org/story/2017-1-11/medici-palazzo-vecchio.

6. Zucconi, Guido (1995). Florence: An Architectural Guide. San Giovanni Lupatoto, Vr, Italy: Arsenale Editrice srl. ISBN 978-88-7743-147-9.

7. "Santa Maria Del Fiore Church (Dome) Firenze Italy". En.firenze-online.com.

8. Charles Seymour, Jr. "Homo Magnus et Albus: the Quattrocento Background for Michelangelo's David of 1501-04," Stil und Überlieferung in der Kunst des Abendlandes, Berlin, 1967, II, 96-105.

9. Pope-Hennessey, John (1958) Italian Renaissance Sculpture, London, pp. 6-7

10. PBS' The Medici: Godfathers of the Renaissance, Birth of a Dynasty (βλέπε https://www.youtube.com/watch?v=9FFDJK8jmms στο χρονικό σημείο 20:15)

11. "Brunelleschi's Dome". Smarthistory at Khan Academy. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Ιανουαρίου 2013.

12. Mueller, Tom (10 Φεβρουαρίου 2014). "Mystery of Florence's Cathedral Dome May Be Solved". National Geographic Society.

13. "NationalGeographic.com 2014-02 Il Duomo Tom Mueller". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαΐου 2016.

14. "NationalGeographic.com 2014-02 Il Doumo Design Video". Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Μαρτίου 2018.

15. Gartner, Peter, Filippo Brunelleschi 1377-1446, p 95.

Bartlett, Kenneth R. (1992). The Civilization of the Italian Renaissance. Toronto: D.C. Heath and Company. (Paperback).

King, Ross (2000). Brunelleschi's Dome: How a Renaissance Genius Reinvented Architecture. London: Chatto & Windus. ISBN 9781620401941.

Jepson, Tim (2001). The National Geographic Traveler, Florence & Tuscany. National Geographic Society. ISBN 978-90-215-9720-1.

Henry A. Millon (ed.) (1994). Italian Renaissance Architecture: from Brunelleschi to Michelangelo. London: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-27921-2.

Montrésor, Carlo (2000). The Opera del Duomo, Museum in Florence. Mandragora.

Suro, Roberto (28 July 1987). . "Cracks in a Great Dome in Florence May Point to Impending Disaster". New York Times: σελ. C3https://www.nytimes.com/1987/07/28/science/cracks-in-a-great-dome-in-florence-may-point-to-impending-disaster.html?pagewanted=all.

Tacconi, Marica S. Cathedral and Civic Ritual in Late Medieval and Renaissance Florence: The Service Books of Santa Maria del Fiore. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.

Wirtz, Rolf C. (2005). Kunst & Architektur, Florenz. Könemann. ISBN 3-8331-1576-9.

Cupola di Santa Maria del Fiore: il cantiere di restauro 1980-1995, a cura di Cristina Acidini Luchinat e Riccardo Dalla Negra. Istituto poligrafico e Zecca dello Stato (Roma). 1995. ISBN 978-88-240-3956-7. Library of Congress permalink

Devémy, Jean-François (2013). Sur les traces de Filippo Brunelleschi, l'invention de la coupole de Santa Maria del Fiore à Florence. Suresnes: Les Editions du Net. ISBN 978-2-312-01329-9. (in line presentation)

Gärtner, Peter J. (1998). Filippo Brunelleschi 1377-1446. Köln : Könemann. ISBN 978-3-8290-0241-7.

# data[].attributes.attachment_link.title
Καθεδρικός ναός της Φλωρεντίας - Βικιπαίδεια

# data[].attributes.attachment_link.description
Ο Καθεδρικός ναός της Φλωρεντίας ή Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε ( ιταλικά: Cattedrale di Santa Maria del Fiore) είναι ο καθεδρικός ναός (Ντουόμο) της Φλωρεντίας. Η κατασκευή του άρχισε το 1296 σε γοτθικό ρυθμό σε σχέδια του Αρνόλφο ντι Κάμπιο και ολοκληρώθηκε δομικά το 1436, με τον τρούλο σχεδιασμένο από τον Φιλίππο Μπρουνελλέσκι.

# data[].attributes.headline
Η αγαπημένη μου ταινία

# data[].attributes.subject
Η αγαπημένη μου ταινία

# data[].attributes.body
Η αγαπημένη μου ταινία είναι το ΜΑΜΑ ΜΙΑ, μου αρέσει διότι είναι μιούζικαλ και συγκεκριμένα έχουν πάρει τραγούδια από τους ABBA, που μου αρέσουν πολύ σαν συγκρότημα και σαν ταινία είναι ευχάριστη και αστεία.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Mamma Mia! (promoted as Mamma Mia! The Movie) is a 2008 jukebox musical film directed by Phyllida Lloyd and written by Catherine Johnson based on the 1999 musical. It is based on the songs of pop group ABBA, with additional music composed by ABBA member Benny Andersson. The film features an ensemble cast, including Christine Baranski, Pierce Brosnan, Dominic Cooper, Colin Firth, Amanda Seyfried, Stellan Skarsgård, Meryl Streep and Julie Walters. The plot follows a young bride-to-be who invites three men to her upcoming wedding, each one with the possibility of being her father. The film was an international co-production between Germany, the United Kingdom, and the United States, and was co-produced by Relativity Media, Playtone and Littlestar Productions.

Principal photography primarily took place on the island of Skopelos, Greece from August to September 2007. The film was distributed by Universal Pictures. Mamma Mia! held its world premiere on June 30, 2008 at Leicester Square in London and premiered on July 4, 2008 in Stockholm, Sweden, with Andersson, Björn Ulvaeus, Anni-Frid Lyngstad and Agnetha Fältskog in attendance. The film was released theatrically on July 10 in the United Kingdom, on July 17 in Germany and on July 18 in the United States. It received mixed reviews from critics, who praised the musical numbers and production values, but criticized the plot and casting of inexperienced singers, in particular Brosnan and Skarsgård. Nonetheless, the film was popular with audiences and grossed $615 million worldwide on a $52 million budget, becoming the fifth highest-grossing film of 2008. A sequel, titled Mamma Mia! Here We Go Again, was released on July 20, 2018 with most of the main cast returning.

On the Greek island of Kalokairi, 20-year-old bride-to-be Sophie Sheridan reveals to her bridesmaids, Ali and Lisa, that she has secretly invited three men to her wedding without telling her mother, Donna ("Honey, Honey"). They are the men with whom her mother's diary reveals having had sex during a 25-day period coincident with Sophie's conception. They are Irish-American architect Sam Carmichael, Swedish adventurer and writer Bill Anderson and British banker Harry Bright. She hopes that her father will walk her down the aisle on her big day and believes that after she spends time with them, she will know which is her father.

Donna, who owns a villa and runs it not very successfully as a hotel, hoping to find herself a wealthy man for a better life ("Money, Money, Money"), is ecstatic to reunite with her former Dynamos bandmates, wisecracking author Rosie Mulligan and wealthy multiple divorcée Tanya Chesham-Leigh, and reveals her bafflement at her daughter's desire to get married. Donna shows off the villa to Rosie and Tanya. The three men arrive and Sophie hides them in the old goat house. She doesn't reveal that she believes one of them is her father, but does explain that she and not her mother sent the invitations. She tells them to hide so Donna will be surprised by the old friends of whom she "so often" favorably speaks. They overhear Donna working and swear not to reveal Sophie's secret.

Donna spies them and is dumbfounded to find herself facing former lovers ("Mamma Mia"), demanding they leave. She confides in Tanya and Rosie ("Chiquitita") that she truly does not know which of the three fathered Sophie. Tanya and Rosie rally her spirits by getting her to dance with an all female ensemble of staff and islanders ("Dancing Queen"). Sophie finds the men aboard Bill's yacht, and they sail around Kalokairi, telling stories of Donna's carefree youth ("Our Last Summer"). Sophie plans to tell her fiancé Sky about her ploy, but loses her nerve. Sky and Sophie reveal their love for each other ("Lay All Your Love on Me"), but Sky is abducted for his bachelor party.

At Sophie's bachelorette party, Donna, Tanya and Rosie perform for the first time in years ("Super Trouper"). When Sam, Bill and Harry arrive, Sophie decides to talk with each of them alone. While her bachelorette party friends dance with the men ("Gimmie! Gimmie! Gimmie!"), Sophie learns from Bill that Donna received the money for her villa from his great-aunt Sofia. Sophie guesses she must be Sofia's namesake. She asks him to give her away and keep their secret until the wedding. Sophie's happiness is short-lived as Sam and Harry each pull her aside to tell her they are her father and will give her away. Sophie, overwhelmed by the consequences of raising the hopes of all three "fathers", faints ("Voulez-Vous").

In the morning, Rosie and Tanya assure Donna they will take care of the men. Bill and Harry intend to tell each other what they learned the previous night, but Rosie interrupts them. Donna confronts Sophie, believing Sophie wants the wedding stopped. Sophie says that all she wants is to avoid her mother's mistakes. Sam accosts Donna, concerned about Sophie getting married so young. Donna confronts him and they realize they still have feelings for each other ("SOS"). Tanya and young Pepper continue flirtations from the previous night ("Does Your Mother Know?"). Sophie confesses to Sky and asks for his help. He reacts angrily to Sophie's deception and she turns to her mother for support. As Donna helps her daughter get dressed for the wedding, their rift is healed and Donna reminisces about Sophie's childhood ("Slipping Through My Fingers"). Donna admits her mother disowned her when she became pregnant and Sophie asks Donna to give her away. As the bridal party walks to the chapel, Sam intercepts Donna, who reveals the pain she felt over losing him ("The Winner Takes It All").

Sophie and Donna walk down the aisle as the band plays. Donna tells Sophie and all gathered that her father could be any of the three men. Sam reveals that while he left Donna to get married, he did not go through with it, but returned to find Donna with another man (Bill). The men do not want paternity confirmed, each agreeing to be one-third of a father for Sophie. She tells Sky they should postpone their wedding and travel the world. Sam proposes to Donna, revealing that he's now divorced and has loved her all this time. She accepts and they are married. ("I Do, I Do, I Do, I Do, I Do"). At the reception, Sam sings to Donna ("When All is Said and Done") and Rosie makes a play for Bill ("Take a Chance on Me"). The couples proclaim their love. Sophie and Sky sail away ("I Have A Dream").

Meryl Streep as Donna Sheridan-Carmichael, Sophie's mother, owner of the hotel Villa Donna.

Amanda Seyfried as Sophie Sheridan, Donna's 20-year-old daughter, Sky's fiancée.

Christine Baranski as Tanya Chesham-Leigh, one of Donna's former bandmates in Donna and the Dynamos; a rich three-time divorcee.

Julie Walters as Rosie Mulligan, Donna's other former bandmate; an unmarried fun-loving author.

Pierce Brosnan as Sam Carmichael, Sophie's possible father and an American architect.

Colin Firth as Harry Bright, Sophie's possible father and a British banker.

Stellan Skarsgård as Bill Anderson, Sophie's possible father, a Swedish sailor and travel writer.

Dominic Cooper as Sky Ramand, Sophie's fiancé who is designing a website for the hotel.

Niall Buggy as Father Alex, the wedding priest.

Chris Jarvis as Eddie, a friend of Sky and Pepper.

Ashley Lilley as Ali, close friend of Sophie and her bridesmaid.

Rachel McDowall as Lisa, close friend of Sophie and her bridesmaid.

Philip Michael as Pepper, Sky's best man who likes Tanya; a bartender

Juan Pablo Di Pace as Petros, Harry's partner.

Enzo Squillino as Gregoris, one of Donna's employees.

Ricardo Montez as Stavros.

Cameo appearances and uncredited roles

A soundtrack album was released on July 7, 2008 by Decca and Polydor in the United States and internationally, respectively. The recording was produced by Benny Andersson. The album features sixteen musical numbers within the film, including a hidden track. The album was nominated at the 51st Annual Grammy Awards for Best Compilation Soundtrack Album for Motion Picture, Television or Other Visual Media. The deluxe edition of the soundtrack album was released on November 25, 2008.

1. "I Have a Dream" - Sophie

2. "Honey, Honey" - Sophie, Ali and Lisa

3. "Money, Money, Money" - Donna, Tanya and Rosie

4. "Mamma Mia" - Donna

5. "Chiquitita" - Rosie, Tanya and Donna†

6. "Dancing Queen" - Tanya, Rosie and Donna

7. "Our Last Summer" - Harry, Bill, Sam, Sophie and Donna

8. "Lay All Your Love on Me" - Sky and Sophie

9. "Super Trouper" - Donna, Tanya and Rosie

10. "Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight)" - Sophie, Ali and Lisa

11. "Voulez-Vous" - Donna, Sam, Tanya, Rosie, Harry, Bill, Sky, Ali, Lisa and Pepper

12. "The Name of the Game" - Sophie‡

13. "SOS" - Sam and Donna

14. "Does Your Mother Know" - Tanya and Pepper

15. "Slipping Through My Fingers" - Donna and Sophie

16. "The Winner Takes It All" - Donna

17. "I Do, I Do, I Do, I Do, I Do" - Sam and Donna†

18. "When All Is Said and Done" - Sam and Donna

19. "Take a Chance on Me" - Rosie, Bill, Tanya, Pepper and Harry

20. "Waterloo" - Donna, Rosie, Tanya, Sam, Bill, Harry, Sky and Sophie†

21. "Thank You for the Music" - Sophie§

† Featured in the film, but omitted from the soundtrack album.

‡ Included in the soundtrack album, but omitted from the film.

§ Included on the soundtrack album as a hidden track.

Most of the outdoor scenes were filmed on location at the small Greek island of Skopelos, in Thessaly (during August 29-September 2007), and the seaside hamlet of Damouchari in the Pelion area of Greece. On Skopelos, Kastani beach on the south west coast was the film's main location site. The producers built a beach bar and jetty along the beach, but removed both set pieces after production wrapped. A complete set for Donna's Greek villa was built at the 007 stage at Pinewood Studios and most of the film was shot there. Real trees were utilised for the set, watered daily through an automated watering system and given access to daylight in order to keep them growing.

The part of the film where Brosnan's character, Sam, leaves his New York office to go to the Greek Island was actually filmed at the Lloyd's building on Lime Street in the City of London. He dashes down the escalators and through the porte-cochere, where yellow cabs and actors representing New York mounted police were used for authenticity.

The Fernando, Bill Anderson's yacht (actually a ketch) in the film was the Tai-Mo-Shan built in 1934 by H. S. Rouse at the Hong Kong and Whampoa dockyards.

Meryl Streep took opera singing lessons as a child, and as an adult, she previously sang in several films, including Postcards from the Edge, , Death Becomes Her, and A Prairie Home Companion. She was a fan of the stage show Mamma Mia! after seeing it on Broadway in September 2001, when she found the show to be an affirmation of life in the midst of the destruction of 9/11.

Though the world premiere of the film occurred elsewhere, most of the media attention was focused on the Swedish premiere, where Anni-Frid Lyngstad and Agnetha Fältskog joined Björn Ulvaeus and Benny Andersson with the cast at the Rival Theatre in Mariatorget, Stockholm, owned by Andersson, on July 4, 2008. It was the first time all four members of ABBA had been photographed together since 1986.

In November 2008, Mamma Mia! became the fastest-selling DVD of all time in the UK, according to Official UK Charts Company figures. It sold 1,669,084 copies on its first day of release, breaking the previous record (held by Titanic) by 560,000 copies. By the end of 2008, the Official UK Charts Company declared that it had become the biggest selling DVD ever in the UK, with one in every four households owning a copy (over 5 million copies sold). The record was previously held by Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl with sales of 4.7 million copies.

In the United States, the DVD made over $30 million on its first day of release. By December 31, 2008, Mamma Mia! became the best-selling DVD of all time in Sweden with 545,000 copies sold.

In the United Kingdom, Mamma Mia! has grossed £69.2 million as of January 23, 2009; it is the thirteenth highest-grossing film of all time at the UK box office. The film opened at #1 in the U.K, taking £6.6 million on 496 screens. It managed to hold onto the top spot for 2 weeks, narrowly keeping Pixar's from reaching #1 in its second week.[citation needed ]

When released on July 3 in Greece, the film grossed $1.6 million in its opening weekend, ranking #1 at the Greek box office.

Mamma Mia! grossed $144.1 million in the United States and $471.6 million in other territories for a worldwide total of $615.7 million, against a production budget of $52 million. It became the highest grossing live-action musical of all time, until it was surpassed by Bill Condon's Beauty and the Beast in 2017. It was also the highest-grossing movie directed by a woman, until it was surpassed by Patty Jenkins' Wonder Woman in 2017. It is the third highest-grossing film of 2008 internationally (i.e., outside North America) with an international total of $458.4 million and the thirteenth highest gross of 2008 in North America (the US and Canada) with $144.1 million.

The film made $9.6 million in its opening day in the United States and Canada, as well as $27.6 million in its opening weekend, ranking #2 at the box office, behind The Dark Knight. At the time, it made Mamma Mia! the record-holder for the highest grossing opening weekend for a movie based on a Broadway musical, surpassing s box office record in 2007 and later surpassed by Into the Woods.

On Rotten Tomatoes, the film holds an approval rating of 55% based on 183 reviews, with an average rating of 5.60/10. The website's critical consensus reads, "This jukebox musical is full of fluffy fun but rough singing voices and a campy tone might not make you feel like 'You Can Dance' the whole 90 minutes." On Metacritic, the film has a weighted average score of 51 out of 100, based on 37 critics, indicating "mixed or average reviews". Audiences polled by CinemaScore gave the film an average grade of "A-" on an A+ to F scale.

BBC Radio 5 Live's film critic Mark Kermode admitted to enjoying the film, despite describing the experience as 'the closest you get to see A-List actors doing drunken karaoke'. Peter Bradshaw of The Guardian was more negative, giving it one star, and expressed a "need to vomit". Bob Chipman of Escape to the Movies said it was "so base, so shallow and so hinged on meaningless spectacle, it's amazing it wasn't made for men". The Daily Telegraph stated that it was enjoyable but poorly put together: "Finding the film a total shambles was sort of a shame, but I have a sneaking suspicion I'll go to see it again anyway." Angie Errigo of said it was "cute, clean, camp fun, full of sunshine and toe tappers."

The casting of actors not known for their singing abilities led to some mixed reviews. Variety stated that "some stars, especially the bouncy and rejuvenated Streep, seem better suited for musical comedy than others, including Brosnan and Skarsgård." Brosnan, especially, was savaged by many critics: his singing was compared to "a water buffalo" (New York Magazine), "a donkey braying" (The Philadelphia Inquirer) and "a wounded raccoon" (The Miami Herald), and Matt Brunson of Creative Loafing Charlotte said he "looks physically pained choking out the lyrics, as if he's being subjected to a prostate exam just outside of the camera's eye."

Mamma Mia! Here We Go Again was announced on May 19, 2017, with a planned release date of July 20, 2018. It was written and directed by Ol Parker. It was announced that Seyfried, Cooper, Streep, Firth and Brosnan would be returning. In July 2017, Lily James was confirmed to portray young Donna. The film took almost five months to film and was released in London and Sweden on July 16, 2018 and was released worldwide on July 20, 2018. The film was a commercial success and made $395 million dollars worldwide with a $75 million budget. Reviews were generally positive with critics praising the performances and musical numbers. The film was released digitally on October 9, 2018 and on DVD on October 23, 2018. It held the top spot on the charts for the week ending of November 3, 2018.

Louise FitzGerald (ed.), Melanie Williams (ed.): Mamma Mia! The Movie: Exploring a Cultural Phenomenon. I.B. Tauris, 2013, ISBN 9781848859425

# data[].attributes.attachment_link.description
Mamma Mia! (promoted as Mamma Mia! The Movie ) is a 2008 jukebox musical film directed by Phyllida Lloyd and written by Catherine Johnson based on the 1999 musical. It is based on the songs of pop group ABBA, with additional music composed by ABBA member Benny Andersson.