# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3_Załącznik nr 3 Projektowanie uniwersalne w edukacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 3 Wybrane akty prawne regulujące wprowadzanie edukacji włączającej ćwiczenie-1

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 4 Edukacja włączająca  koło wiedzy i umiejętności

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3_Załącznik nr 6 Co utrudnia czytanie

# data[].attributes.attachment_link.title
AUTYZM - ćw. do filmu Tacy jak Wy - Autyzm dla uczetników

# data[].attributes.attachment_link.title
Obszar Architektoniczny - Dostępna Szkoła

# data[].attributes.attachment_link.description
Obszar architektoniczny - wstęp do obszaru Obszar architektoniczny obejmuje standardy przygotowania infrastruktury pod kątem dostępności dla uczniów, nauczycieli, rodziców i członków społeczności lokalnej z niepełnosprawnościami.

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 2_Załącznik nr 1_Porównanie modelu medycznego i biopsychospołecznego

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Prawne aspekty organizacji kształcenia ucznia zdolnego

Agnieszka Woroniecka‑Borowska Prawne aspekty organizacji kształcenia ucznia zdolnego
Ośrodek Rozwoju Edukacji Warszawa 2019

Konsultacja merytoryczna

Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych

Monika Dobrowolska Wioletta Jaskólska

Elżbieta Gorazińska
specjalnych potrzeb edukacyjnych i rozwojowych 5 Edukacja ucznia zdolnego w szkole 6 Nałożone przez prawo zobowiązania nauczycieli i specjalistów wobec ucznia zdolnego 7 Szkolna diagnoza potencjału rozwojowego ucznia zdolnego 9 Udział specjalistów i rodziców w diagnozie ucznia zdolnego 10 Wsparcie ucznia zdolnego 11 Ocenianie ucznia zdolnego 17 Ocena efektywności wsparcia udzielonego uczniowi zdolnemu 19 Nadzór pedagogiczny nad nauczycielami sprawowany przez dyrektora szkoły w procesie edukacji ucznia zdolnego 20 Kompetencje nauczycieli a edukacja ucznia zdolnego 23 Bibliografia 26

Artykuł został napisany z myślą o uczniach wybitnie uzdolnionych i dotyczy rozwiązań prawnych z zakresu organizacji ich kształcenia.

Z pewnością uczeń zdolny zasługuje na szczególną uwagę ze strony pedagogów i nie- wątpliwie należy go zaliczyć do grona uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE). Istotnym elementem wyodrębniającym w tym przypadku specjalne potrzeby edukacyjne jest to, że nie wynikają one ani z ograniczeń rozwojowych czy niepełno- sprawności, ani z trudności wychowawczych będących następstwem nieprzestrzega- nia zasad i norm społecznych, z czym mamy do czynienia np. u uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym lub niedostosowanych społecznie.

Specjalne potrzeby edukacyjne ucznia zdolnego są efektem jego wyjątkowych zdolności ogólnych oraz kierunkowych. Mając powyższe na uwadze, warto zastanowić się nad zadaniami dyrektora szkoły i nauczycieli wobec ucznia zdolnego, określonymi w prze- pisach prawa. W tym celu w artykule zostały przeanalizowane wybrane akty prawne odnoszące się bezpośrednio lub pośrednio do organizacji kształcenia ucznia zdolnego lub uzdolnionego.

Zdając sobie sprawę z dynamiki zmian, jakim podlega oświata, należy zaznaczyć, że poniższe rozwiązania prawne zostały omówione zgodnie z ich brzmieniem z dnia 1 wrze- śnia 2019 r.

Wśród nich znalazły się:

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. „Prawo oświatowe", t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1148, ze zm.;

Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 730, 761;

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie za- sad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno‑pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, Dz.U. z 2017 r., poz. 1591, ze zm.;

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki, Dz.U. z 2017 r., poz. 1569;

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek, Dz.U. z 2017 r., poz. 1611;

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno‑pedagogicznych, Dz.U. z 2017 r., poz. 1743;

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oce- niania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, Dz.U. z 2019 r., poz. 373.

Punktem wyjścia dla rozważań będących przedmiotem opracowania jest treść art. 1 Usta- wy z dnia 14 grudnia 2016 r. „ Prawo oświatowe" - regulacji zawierającej zasadnicze zało- żenia funkcjonowania systemu oświaty w Polsce. W ustawie prawodawca zaznaczył, że system oświaty zapewnia m.in.: opiekę nad uczniami szczególnie uzdolnionymi poprzez umożliwianie realizowania indywidualnych programów nauczania oraz ukończenia szkoły każdego typu w skróconym czasie 1. Powyższe rozwiązanie prawne sygnalizuje koniecz- ność zwrócenia uwagi na specjalne potrzeby edukacyjne i rozwojowe ucznia zdolnego.

Z psychologiczno‑pedagogicznego punktu widzenia uczeń zdolny odznacza się nie tylko wysokim poziomem inteligencji, ale prezentuje również tak zwany niepokój po- znawczy i głód wiedzy. Problemy rozwiązuje w sposób nieschematyczny i nietypowy. Poszukuje związków przyczynowo‑skutkowych, nieustępliwie dąży do poznania prawdy. Szeroki zakres wiedzy, którą dysponuje, oraz wszechstronne lub kierunkowe uzdolnie- nia umożliwiają mu uzyskanie wybitnych osiągnięć. Pozostawiony bez specjalnego wsparcia, nie ma możliwości rozwoju swoich wyjątkowych umiejętności i zaspokojenia potrzeby rozwoju intelektualnego. Zdarza się wówczas, iż narastająca z tego powodu frustracja sprawia, że prezentuje zachowania niezgodne z przyjętymi zasadami i nor- mami społecznymi. Wówczas zamiast być postrzeganym przez nauczycieli jako uczeń wyjątkowy, dostaje etykietkę ucznia trudnego, niezdyscyplinowanego, krnąbrnego i zakłócającego tok lekcji.

Realizacja zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych dostosowanych do in- dywidualnych możliwości i potrzeb ucznia zdolnego wynika bezpośrednio z wymagań stawianych szkole i określonych w odpowiednim akcie prawnym. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek wskazuje m.in., iż procesy edukacyjne w szkole muszą być organizowane w sposób sprzyjający uczeniu się, a szkoła winna wspomagać rozwój ucznia z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji2. Rozporządzenie nakłada na nauczycieli obowiązek rozpo- znawania możliwości psychofizycznych i potrzeb uczniów, rozwijania zainteresowań i uzdolnień, stosowania różnych metod pracy dostosowanych do ich potrzeb, planowania indywidualnego rozwoju uczniów oraz stosowania specjalnej organizacji kształcenia dla uczniów wymagających wsparcia. Zatem kwestie związane z inną formą organizacji procesu edukacyjnego ucznia zdolnego odnajdujemy w założeniach prawnych, które stoją u podstaw systemu oświaty.

Niejednokrotnie wybitne zdolności ujawniają się u dziecka już w wieku przedszkol- nym. W związku z tym istnieje możliwość rozpoczęcia przez takie dziecko nauki

1 Art. 1 pkt 8 Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. „Prawo oświatowe", t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1148, ze zm.

2 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek, Dz.U. z 2017 r., poz. 1611.

w szkole wcześniej niż w wieku siedmiu lat. Należy zatem przypomnieć, iż zgodnie z art. 35 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe: obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z po- czątkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat 3. Jednak w wyjątkowych przypadkach rodzice mogą wnioskować do dyrektora szkoły o wcze- śniejsze przyjęcie dziecka do szkoły, czyli w roku kalendarzowym, w którym kończy ono 6 lat. Pozytywne rozpatrzenie przez dyrektora ww. wniosku warunkują:

Wnioski dotyczące dzieci, które uczęszczają do przedszkola, należy składać w poradni psychologiczno‑pedagogicznej (PPP) zgodnie z siedzibą przedszkola. Natomiast jeśli dziecko nie korzysta z wychowania przedszkolnego, wniosek przyjmie PPP właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka5. Teren działania poradni ustala organ prowadzący. Korzystanie z pomocy publicznych PPP jest dobrowolne i nieodpłatne, zatem nie wiąże się z koniecznością ponoszenia przez rodziców jakichkolwiek kosztów. Formularz wniosku dotyczącego badania pod kątem wcześniejszego rozpoczęcia przez dziecko nauki w szkole podstawowej zawiera dane osobowe dziecka, w tym imię i na- zwisko dziecka, datę i miejsce urodzenia6.

Do wniosku o wydanie opinii o wcześniejszym rozpoczęciu nauki w szkole warto dołą- czyć ocenę gotowości szkolnej opracowaną w przedszkolu (jeżeli dziecko uczęszczało do przedszkola), wytwory dziecka oraz wszelkie dokumenty uzasadniające wniosek7. Po przeprowadzeniu badań PPP wydaje odpowiednią opinię.

Zadania poszczególnych członków kadry pedagogicznej wobec ucznia zdolnego są ściśle ze sobą powiązane, a działania pedagogów oraz dyrektora szkoły, sprzyjające pra- widłowej organizacji procesu kształcenia ucznia zdolnego, wynikają z przepisów prawa.

Zadania dyrektora szkoły w organizacji procesu edukacyjnego ucznia zdolnego od- noszą się do uczestniczenia w procedurach przyznania uczniowi zdolnemu prawa do organizacji IPN lub ITN oraz nadzoru pedagogicznego nad realizacją powyższych form nauki, a także do nadzoru pedagogicznego dotyczącego adekwatności wsparcia udzielanego uczniowi zdolnemu i jego rodzicom przez nauczycieli i specjalistów.

47 Art. 44 b. ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy.

48 Art. 44 b. ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy.

We wcześniejszej części artykułu szczegółowo przedstawiono procedurę wydawania zezwolenia na IPN oraz ITN oraz zadania dyrektora w tym zakresie, dlatego w tym miejscu zostanie omówiona kwestia nadzoru pedagogicznego, który dyrektor szkoły ma obowiązek sprawować nad nauczycielami zatrudnionymi w szkole49.

Szczegółowy zakres obowiązków dyrektora szkoły dotyczących sprawowania nadzoru pedagogicznego wskazuje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierp- nia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego 50. Zgodnie z rozporządzeniem do zadań dyrektora należą m.in.:

działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej;

Warto poddać refleksji system edukacji nauczycieli. W szczególności należy zastanowić się nad wyposażeniem przyszłych pedagogów w umiejętności diagnozowania zdolności uczniów, opracowywania programów adekwatnych do indywidualnych potrzeb i moż- liwości uczniów zdolnych oraz dostosowywania wymagań edukacyjnych i kryteriów oceniania dla tych wyjątkowych podopiecznych.

Należy pamiętać, że umiejętność rozpoznawania wyjątkowych uzdolnień sprzyja elimi- nowaniu zachowań trudnych uczniów o nieprzeciętnych zdolnościach. Nierozpoznany uczeń zdolny, pozostawiony w szkole bez specjalistycznego wsparcia, może swoją aktyw- ność - zamiast na poszerzaniu wiedzy - skupić na innych, w tym wypadku niewłaściwych, formach działania. Narastająca frustracja, spowodowana brakiem zaspokojenia potrzeby zdobywania wiedzy, akceptacji i uznania, może wyzwolić zachowania nieakceptowane społecznie. Zatem rozpoznanie zdolności uczniów i ich rozwijanie nie tylko przynosi chlubę szkole, ale również wpływa na prawidłowy i zgodny z przepisami prawa przebieg procesów dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych, realizowanych przez szkołę wobec poszczególnych uczniów oraz zespołów klasowych.

Na zakończenie, w formie tabeli, został przedstawiony spis najważniejszych odniesień dotyczących organizacji przez szkołę procesów dydaktycznych, opiekuńczych i wycho- wawczych w stosunku do ucznia zdolnego.

Tabela 2. Przepisy regulujące organizację kształcenia, wychowania i opieki ucznia zdolnego

1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki, Dz.U. z 2017 r., poz. 1569.

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie za- sad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno‑pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, Dz.U. z 2017 r., poz. 1591, ze zm.

3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań wobec szkół i placówek, Dz.U. z 2017 r., poz. 1611.

4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego, Dz.U. z 2017 r., poz. 1658.

5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno‑pedagogicznych, Dz.U. z 2017 r., poz. 1743.

6. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych, Dz.U. z 2019 r., poz. 373.

7. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1148, ze zm.

8. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r., t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 730, 761.

# data[].attributes.attachment_link.title
Prawne aspekty organizacji kształcenia ucznia zdolnego

# data[].attributes.attachment_link.description
Prawne aspekty organizacji kształcenia ucznia zdolnego Agnieszka Woroniecka‑Borowska Prawne aspekty organizacji kształcenia ucznia zdolnego Ośrodek Rozwoju Edukacji Warszawa 2019 Konsultacja merytoryczna Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych specjalnych potrzeb edukacyjnych i rozwojowych 5 Edukacja ucznia zdolnego w szkole 6 Nałożone przez prawo zobowiązania nauczycieli i specjalistów wobec ucznia zdolnego 7 Szkolna diagnoza

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 1 Edukacja włączająca mini wykład

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 5_Załącznik nr 6 Cechy Organizacji uczącej się (OUS)

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3_Załącznik nr 5 Dostosowania i modyfikacje

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ośrodek Rozwoju Edukacji realizuje projekty dofinansowane z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój oraz Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa

Zamknij Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Więcej informacji w naszej polityce prywatności.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 5 Z kim można współpracować, gdzie szukać wiedzy i wsparcia przy wdrażaniu edukacji włączającej

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 6 Zadania nauczycieli i specjalistów  ćwiczenie

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3_Załącznik nr 1 Projektowanie uniwersalne

# data[].attributes.attachment_link.title
Projektowanie uniwersalne. Dostępność i uczestnictwo dla wszystkich cz. 2 (PJM, napisy)

# data[].attributes.headline
model uczenia "Making Self -Paced Learning

# data[].attributes.subject
model uczenia "Making Self -Paced Learning

# data[].attributes.attachment_link.title
Making Self-Paced Learning Work for Younger Kids

# data[].attributes.headline
uczenie samoregulacji przez dokonywanie wyboru „Teaching Self-Regulation During Choice Time in PreK   

# data[].attributes.subject
uczenie samoregulacji przez dokonywanie wyboru „Teaching Self-Regulation During Choice Time in PreK   

# data[].attributes.attachment_link.title
Teaching Self-Regulation During Choice Time in Pre-K

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3_Załącznik nr 7 Zasady tworzenie tekstu łatwego do czytania

# data[].attributes.attachment_link.title
A Student-Centered Model of Blended Learning

# data[].attributes.headline
ćwiczenie do filmików: praca z klasą zróżnicowaną 

# data[].attributes.subject
ćwiczenie do filmików: praca z klasą zróżnicowaną 

# data[].attributes.attachment_link.title
Grupa 1 zróżnicowanie do filmików dla uczestników

# data[].attributes.attachment_link.title
5. Scen.3_zał.2_Zasady tworzenia tekstów ETR

# data[].attributes.attachment_link.title
Kubusiowe cytaty do ćwiczenia Nauczyciele (1) (2) (3)

# data[].attributes.attachment_link.description
ORE - Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Najmłodszy STUDENT w Polsce - geniusz Kamil Wroński (Polski "Sheldon Cooper")

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3b_Załącznik nr 7 Wyposażenie technologiczne dla uczniów z indywidualnymi potrzebami edukacyjnymi  ćwiczenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie nauczycielom aktualnych kwestii związanych z programami nauczania i ich funkcjonowaniem w szkole. Materiał ten, w trakcie opracowywania przez zespół autorów, roboczo określany był mianem „poradnika", co miało podkreślać jego funkcjonalny charakter. Rozporządzenia, stanowiące kontekst nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego sukcesywnie wchodzącej do szkół, uczyniły program nauczania wyrazem autonomii szkoły, a tym samym delegowały kompetencję jego tworzenia na nauczyciela pracującego w określonym środowisku i uwzględniającego potrzeby konkretnych uczniów.

Ta sytuacja postawiła nowe zadania przed nauczycielami, na których obecnie spoczywa odpowiedzialność za dobór wdrażanych programów. Stąd - pomysł poradnika dotyczącego tej materii, tzn. publikacji, która miałaby dla szerokiego grona nauczycieli stanowić praktyczną pomoc w realizacji owych zadań.

W wyniku konsultacji z nauczycielami i dyrektorami szkół - między innymi uczestnikami szkoleń organizowanych przez ORE - wyłaniały się kolejne aspekty, które takie opracowanie powinno uwzględniać. Przede wszystkim zarysowała się konieczność uwzględnienia różnych perspektyw oglądu podejmowanej problematyki:

nauczyciela będącego twórcą oryginalnego, własnego programu,

nauczyciela, który nie jest zainteresowany „programopisarstwem", a jedynie chce dokonać trafnego wyboru dokumentu programowego spośród dostępnej oferty,

dyrektora szkoły, który bierze odpowiedzialność za dokument dopuszczany do realizacji we własnej placówce, nie będąc najczęściej specjalistą w zakresie przedmiotu, którego ów program dotyczy.

W ten sposób wyłoniła się koncepcja naszego poradnika, który nie stanowi publikacji zwartej, lecz pozostaje zestawem artykułów autonomicznych. Zachęcając do lektury całości, jednocześnie adresujemy każdą z pozycji - jako odrębny tekst - do Odbiorcy zainteresowanego konkretnym ujęciem.

/Ze wstępu publikacji/

Konkurs współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Programy nauczania w rzeczywistości szkolnej. Tworzenie − wybór −ewaluacja

# data[].attributes.attachment_link.description
Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie nauczycielom aktualnych kwestii związanych z programami nauczania i ich funkcjonowaniem w szkole. Materiał ten, w trakcie opracowywania przez zespół autorów, roboczo określany był mianem „poradnika", co miało podkreślać jego funkcjonalny charakter.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Przeglądaj wygodnie aktualną podstawę programową. Wybierz etap edukacyjny, a następnie przedmiot. Podstawy programowe są aktualizowane według rozporządzeń MEN, zawierają zmiany wprowadzone w wyniku reformy z 2017 roku.

# data[].attributes.attachment_link.description
Nowa podstawa programowa na rok szkolnych 2023/2024 dla wszystkich typów szkół z podziałem na poszczególne przedmioty. Treść podstawy programowej w wygodnej fornie.

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3b_Załącznik nr 1 Modyfikacje i dostosowania programów nauczania

# data[].attributes.attachment_link.title
7. Scen.7_zał.4a Narzędzie autorefleksji w środowisku włączającej wczesnej edukacji

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 1_Załącznik nr 7 Stereotypy  ćwiczenie

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jak zachowuje się osoba zagrożona samobójstwem? Sygnały ostrzegawcze:

Mówi o popełnieniu samobójstwa lub porusza tematy związane ze śmiercią.

Jest bardzo zainteresowana problematyką śmierci i umierania.

Podjęła już wcześniej próbę odebrania sobie życia.

Drastycznie zmienia swoje zachowanie, przyzwyczajenia.

Ma problemy z jedzeniem i spaniem.

Wycofuje się z kontaktów towarzyskich i pod wpływem nastroju zrywa przyjaźnie.

Traci zainteresowanie rodziną, pracą i otoczeniem.

Przygotowuje się do śmierci: rozdaje ważne rzeczy, pisze testament, porządkuje swoje sprawy.

Podejmuje nieadekwatne do sytuacji, ryzykowne działania.

Przestaje dbać o swój wygląd zewnętrzny.

Zwiększa spożycie alkoholu i pod jego wpływem wyraża sugestie, że nikt jej nie lubi, nie rozumie, że życie jest trudne i nawet bliscy nie chcą pomóc.

Uskarża się na objawy przewlekłego stresu np. bóle głowy i bezsenność.

Ulega skrajnym wahaniom nastroju - jest drażliwa, agresywna oraz pobudliwa lub apatyczna.

Obniża aktywność i efektywność w pracy.

Czynniki ryzyka popełnienia samobójstwa:

strata kogoś bliskiego na skutek śmierci, rozwodu, separacji;

przeżywanie poważnych problemów osobistych i zawodowych;

nadużywanie alkoholu lub picie ryzykowne;

doznanie fizycznego lub/i psychicznego urazu;

przewlekła, nieuleczalna choroba;

trudności finansowe, pogorszenie warunków socjalnych;

nie utrzymywanie kontaktów społecznych, mieszkanie samemu;

przeżywanie smutku, stanów depresyjnych, przygnębienia;

doświadczenie ostrego lub przewlekłego stresu;

problemy zawodowe, takie jak: wszczęcie postępowania wyjaśniającego, postępowania dyscyplinarnego, zawieszenie w czynnościach służbowych.

Jak Ty możesz pomóc osobie zagrożonej samobójstwem?

Zapamiętaj listę sygnałów ostrzegawczych i bądź czujny.

Nigdy nie trzymaj w sekrecie rozmowy o samobójstwie, nawet jeśli jesteś o to proszony.

Znajdź czas na rozmowę i okaż zainteresowanie. Bądź otwarty, bo osoba zagrożona samobójstwem może prosić o pomoc tylko raz.

Bądź gotowy do słuchania, pozwól na okazywanie emocji i akceptuj je. W sposób bezpośredni rozmawiaj o samobójstwie.

Nie pytaj „dlaczego", bo to tylko wzmaga zachowania obronne.

Unikaj oceniania i dyskusji na temat dopuszczalności czy słuszności samobójstwa. Nie dawaj wykładów na temat wartości życia. Nie pouczaj i nie decyduj za kogoś.

Nie wzywaj do podjęcia próby samobójczej.

Szukaj pomocy u psychologa w Twojej jednostce, psychiatry lub skontaktuj się ze specjalistą z poradni psychologicznej lub ośrodka interwencji kryzysowej.

Pamiętaj!
Znajdujący się w kryzysie człowiek jest otwarty na przyjmowanie pomocy!
Kiedy dostrzeżesz sygnały zachowania samobójczego, reaguj!
Nic nie robiąc, ryzykujesz utratę tej osoby. Na zawsze!

Mity dotyczące samobójstw

Ten, kto często mówi, że odbierze sobie życie, nie zrobi tego.
FAŁSZ, ponieważ w większości przypadków mówienie o samobójstwie nie wynika z faktu, że mówiący chce kogoś przestraszyć lub zmanipulować. Wynika z tego, że przeżywa on przemiennie: chęć i niechęć życia, sens i bezsens, nadzieję i bezradność.

Trzeba być silnym, aby targnąć się na swoje życie.
FAŁSZ, ponieważ osoby, które targnęły się na swoje życie siebie samych opisują jako ludzi o słabszej psychice, impulsywnych w działaniu, z tendencją do załamań w obliczu braku celu i sensu życia, zagubienia i osamotnienia.

Mit 3
Tylko smutni popełniają samobójstwo.
FAŁSZ, ponieważ u osób zamierzających pozbawić się życia nie zawsze występuje poczucie bezsensu i braku wartości własnego życia. Wielu z nich ceni życie, lecz towarzyszy temu poczucie bezradności i nieumiejętność wykorzystania tej wartości.

Zwykle nic nie zapowiada samobójstwa.
FAŁSZ, ponieważ syndrom presuicydalny występuje zwykle pod postacią kryzysu psychologicznego, który można rozpoznać. Kryzys taki charakteryzuje: napięcie, obniżenie odporności, poczucie bezradności i utraty kontroli, poczucie wyczerpania sposobów radzenia sobie, dezorganizacja zachowania.

Nie można odróżnić sytuacji, które mogą zagrażać człowiekowi od tych, które raczej nie zagrożą.
FAŁSZ, ponieważ nie każda trudna sytuacja wywołuje kryzys, lecz tylko taka, która:

powoduje bardzo silne napięcie, utrudniające normalne funkcjonowanie;

dotyczy problemu przynajmniej subiektywnie określanego jako bardzo ważny;

powoduje bezradność i niewiedzę co i jak zrobić;

powoduje dyskomfort psychiczny trwający znacznie dłużej niż zwykle przy trudnościach;

przeżywana jest samotnie, bez pomocy oraz wsparcia najbliższych i otoczenia.

Człowiek, który ma zamiar odebrać sobie życie, nie chce niczyjej pomocy.
FAŁSZ, ponieważ kryzys to okres bogaty w różne czynniki emocjonalne o różnym zabarwieniu i nasileniu. Jest pełen wahań i niepewności. Cechuje się także poszukiwaniem pomocy i otwartością na pomoc innych.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości lub martwi cię zachownie osoby z twojego otoczenia - zadzwoń na naszą infolinię.

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zachowuje się osoba zagrożona samobójstwem?

# data[].attributes.attachment_link.description
Jak zachowuje się osoba zagrożona samobójstwem? Sygnały ostrzegawcze: Mówi o popełnieniu samobójstwa lub porusza tematy związane ze śmiercią. Jest bardzo zainteresowana problematyką śmierci i umierania. Podjęła już wcześniej próbę odebrania sobie życia. Drastycznie zmienia swoje zachowanie, przyzwyczajenia. Ma problemy z jedzeniem i spaniem. Wycofuje się z kontaktów towarzyskich i pod wpływem nastroju zrywa przyjaźnie.

# data[].attributes.headline
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży – materiały do pobrania ORE

# data[].attributes.subject
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży – materiały do pobrania ORE

# data[].attributes.attachment_link.title
Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży − materiały do pobrania

# data[].attributes.attachment_link.description
ORE - Ośrodek Rozwoju Edukacji jest publiczną placówką doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzoną przez Ministra Edukacji Narodowej.

# data[].attributes.attachment_link.title
Moduł 3b_Załącznik nr 10 Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży mini wykład

# data[].attributes.attachment_link.title
Debata: Konsekwencje pandemii COVID 19 dla zdrowia psychicznego oraz edukacji dzieci i młodzieży

# data[].attributes.attachment_link.title
Debata "Jak pomóc dziecku w kryzysie psychicznym"

# data[].attributes.attachment_link.title
05_Beata_Skotnicka Szkoła inkluzyjna jako organizacja ucząca się

# data[].attributes.attachment_link.title
Kiedyś Twoje dziecko rozwinie skrzydła, od Ciebie zależy czy będzie latać.

# data[].attributes.attachment_link.title
zał. 1a TRENER Pytania do obszarów funkcjonowania