# data[].attributes.body
Ik kan uitleggen hoe collectieve voorzieningen worden georganiseerd.

De straat is er voor gezamenlijk gebruik, zo heeft de overheid dat geregeld. Anders gezegd: de straat is een collectieve voorziening.

De overheid geeft regels voor het gebruik van de straat en andere collectieve voorzieningen. Die regels liggen bijvoorbeeld vast in wetten, die door het Rijk worden gemaakt.

hoeveel procent is 15 van 50: 15:50x100=30%

# data[].attributes.body
De nadelen van de productie en consumptie voor de samenleving heten maatschappelijke kosten. Maatschappelijke kosten kun je niet altijd in geld uitdrukken.

Te weinig mensen en bedrijven letten op de maatschappelijke kosten. Daarom heeft de overheid regels opgesteld om het milieu te beschermen.

Veel mensen vinden hun eigen gemak belangrijker dan een schoon milieu. Hun gedrag leidt tot extra vervuiling van het milieu.

Bedrijven kunnen milieuvriendelijker produceren. Maar dat kost meestal extra geld, en deze kostenverhoging zorgt voor een prijsverhoging van de producten.

# data[].attributes.body
iedereen heeft recht op genoeg van te leven
dus als je werkeloos bent of niet genoeg geld krijgt om je gezin te voorzien van eten en onderdak te betalen dan krijg je geld van  de overheid op te overleven dat is sociale zekerheid

zodra je werkeloos bent krijg je de www uitkering
dat is en tijdelijke uitkering
die krijg je niet zomaar daar zijn wel voorwaardes aan verbonden
die uitkering is gebaseerd op je laat verdiende loon

maar de bijstand is minimun dus je kan daar geen grote dure spillen mee kopen

# data[].attributes.body
ambtenaren zijn in dienst van de overheid, ze werken bij de gemeenten, de provincies en het rijk.

subsidie is geld dat de overheid betaalt aan zaken die zij belanerkijk vinden, zoals dierentuinen, bibliotheken en buurthuizen.

collectieve sectors zijn instellingen die betaalt worden van belastinggeld of sociale premies.

Je bedrijf krijgt geen steun van de overheid. Je kunt wel de overheid als klant hebben. Je bedrijf is onderdeel van de particuliere sector.

De overheid wil dat bedrijven in Nederland gemakkelijk kunnen produceren. Daarom zorgt de overheid voor een goede infrastructuur, bijvoorbeeld voor wegen, kanalen en andere voorzieningen voor het vervoer van goederen.

rekentrainer:
1 miljard + 0,2 miljard = 1,2 miljard.
of: 1.000 miljoen + 200 miljoen = 1.200 miljoen

# data[].attributes.body
de soorten inkomsten die de overheid krijgt er drie dat zijn de
btw, inkomsten en de niet-belastingmiddelen

NIET-BELASTINGMIDDELEN

bijdragen van gebruikers van collectieve voorzieningen
en dat zijn boeten
en de opbrengst van aardgas

BTW staat voor belasting toegevoegde waarde

de btw word betaald door de consument die betaald bij aankopen van bedrijven

rekentrainer

als de winst 300.000 is
. de eerste schijf=200.000
.de 2e schijf=300.00-200.000=100.000
de 1e schijf : 20% van 200.000=40.000
de 2e schijf =25% van 100.000=25.000
totaal: 40.000 + 25.000 = 65.000
als de winst lager is dan 200.000, neem je 20% over dat bedrag

# data[].attributes.body
Op Prinsjesdag leest de koning de troonrede voor. Hij vertelt hoe het gaat met het land, welke problemen er zijn en hoe de regering deze problemen wil aanpakken. De troonrede is geschreven door de regering.

Op Prinsjesdag komt ook de minister van Financiën aan het woord. Hij biedt de rijksbegroting aan. In de rijksbegroting staat hoeveel geld de regering het komend jaar wil uitgeven en waaraan.

Er staat ook in hoe de regering aan dat geld komt. Een samenvatting van de rijksbegroting heet de miljoenennota. Dit woord komt uit de tijd dat het nog om vele miljoenen ging. Nu gaat het om vele miljarden.

In sommige jaren verwacht de regering meer geld te ontvangen dan nodig is voor alle uitgaven. Als er geld overblijft, is er een begrotingsoverschot. Maar vaak is er een begrotingstekort. Dan zijn in de rijksbegroting de uitgaven hoger dan de ontvangsten.

Bij een begrotingstekort leent de minister van Financiën geld om de ontvangsten en uitgaven op elkaar af te stemmen. Hierdoor gaat de staatsschuld omhoog. De lening moet later worden afbetaald en ondertussen betaalt de minister rente over het geleende geld.

rekentrainer:
staatschuld op 1 januari: 324 miljard.
begrotingstekort dat jaar: 31 miljard.
aflossing dat jaar: 19 miljard.

de staatsschuld is aan het einde van het jaar:
324 miljard - 19 miljard + 31 miljard = 336 miljard.