# data[].attributes.body
Door bijvoorbeeld elke dag een spel te spelen op de speelplaats, zorg je voor verbinding tussen de nieuwe leerling en de rest van de klas.

# data[].attributes.attachment_link.title
Buitenspelen; 100 spelletjes voor buiten en activiteiten voor buiten spelen met kinderen ook zonder materiaal - Mamaliefde.nl

# data[].attributes.attachment_link.description
Buitenspelen; 100 spelletjes voor buiten en activiteiten voor buiten spelen met kinderen ook zonder materiaal, actieve spelletjes en teambuilding voor kinderfeestje, bso en volwassenen.

# data[].attributes.headline
databank - materiaal meertaligheid in de klas

# data[].attributes.subject
databank - materiaal meertaligheid in de klas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Laat je informeren of inspireren door de materialen in deze databank!

In de materialenbank vind je concrete methodieken, publicaties, folders, studies, boeken en lesmaterialen, die je kunnen helpen om meertaligheid een plaats te geven in jouw praktijk. Om de materialen te vinden die jou interesseren, kun je de zoekfunctie hieronder gebruiken, of de filters die je links terugvindt. Gewoon wat rondkijken? Dan kun je hieronder ook door de volledige lijst scrollen. Veel lees- en kijkplezier!
Heb je zelf een suggestie voor een materiaal dat nog niet in onze databank zit? Vul dan dit formulier in, en laat het ons weten! Vond je ergens een foutje of is er iets anders aan de hand met een van de materialen? Dan mag je ons dat ook altijd melden per mail.

# data[].attributes.attachment_link.description
Laat je informeren of inspireren door de materialen in deze databank! In de materialenbank vind je concrete methodieken, publicaties, folders, studies, boeken en lesmaterialen, die je kunnen helpen om meertaligheid een plaats te geven in jouw praktijk. Om de materialen te vinden die jou interesseren, kun je de zoekfunctie hieronder gebruiken, of de filters die je links terugvindt.

# data[].attributes.attachment_link.title
Onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs: veelgestelde vragen

# data[].attributes.attachment_link.description
Vind hier het antwoord op je praktische vragen bij de organisatie van onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips en tools bij het lesgeven aan anderstalige nieuwkomers

# data[].attributes.attachment_link.description
Het CTO schreef twee brochures boordevol didactische tips en links naar materialen en informatie rond de opvang van anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs, in de gewone klas en in de onthaalklas.

# data[].attributes.attachment_link.description
​ nl.pinterest.com/docAtlas/taalspelletjes-in-docatlas ​ - De verzameling taalspelletjes van DocAtlas is via deze link terug te vinden. ...

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De oorlogscrisis in Oekraïne zorgt voor een steeds groter wordende vluchtelingenstroom op het Europese continent. Misschien maak je in jouw klas ook kennis met Oekraïense kinderen en ben je op zoek naar manieren om met hen te communiceren.

Apps en webtoepassingen

De meeste smartphones en tablets hebben een standaard app waarmee je woorden en/of teksten vertaalt. Via deze app typ of spreek je tekst in en wordt jouw boodschap meteen vertaald. Bekende vertaalapps zijn onder andere Google Translate en Microsoft Translator. Je vindt ze standaard terug op jouw toestel of je installeert ze via Google Play of de App Store.

Daarnaast vind je op het internet verschillende websites om tekst of spraak te vertalen. Je kan terecht op de webversies van bovengenoemde apps zoals Google Translate of iTranslate. Maar ook toepassingen zoals DeepL of Reverso helpen je bij het vertalen.

Spraakassistent als tolk

De spraakassistenten van Google (Google Assistant) en Apple (Siri) hebben ook een tolkfunctie. Heb je een Android-telefoon, dan vraag je bijvoorbeeld de Google Assistant om jouw tolk te zijn: 'Hey Google, kan je mijn tolk zijn?' De spraakassistent vertaalt jouw gesproken tekst meteen. De meeste vertaalmachines zijn niet helemaal foutloos, maar zullen er zeker in slagen om jouw boodschap duidelijk te maken in de andere taal.

Materiaal uit Oekraïne zelf

Wist je trouwens dat Oekraïne zelf een platform heeft met waardevol lesmateriaal op maat van Oekraïense leerlingen? Je kunt zelfs gebruikmaken van driehonderd gratis boeken gemaakt door de Oekraïense educatieve uitgever Ranok. Deze handboeken voor leerlingen in het lager- en secundair onderwijs zijn goedgekeurd door het Oekraïense ministerie van Onderwijs. Via het platform L.E.O. (Liko Education Online) hebben Oekraïense leerlingen van groep 2-11 (derde kleuter t.e.m. secundair onderwijs) sinds begin maart gratis toegang tot educatief materiaal.

Online beeldwoordenboeken

Je kan ook gebruikmaken van handige online beeldwoordenboeken zoals BABADADA waarop leerlingen afbeeldingen bekijken met de vertaling in twee talen eronder. Of je ontwerpt zelf vertaaltoepassingen in bijvoorbeeld Google Spreadsheets.

Onderstaande lijst van tools en toepassingen helpt je op weg om vlot te communiceren met anderstaligen.

In je klas omgaan met trauma

De nieuwe leerling in jouw klas draagt misschien een rugzak met zich mee met daarin zaken die je niet onmiddellijk opmerkt. Heb je een vermoeden van trauma, gebruik dan zeker onze themapagina rond trauma. Op deze themapagina krijg je info en lesmateriaal om de situatie in Oekraïne als lesonderwerp in je klas te brengen.

Door KlasCement | Bijgewerkt: 27-04-2022

# data[].attributes.attachment_link.description
De oorlogscrisis in Oekraïne zorgt voor een steeds groter wordende vluchtelingenstroom op het Europese continent. Misschien maak je in jouw klas ook kennis met Oekraïense kinderen en ben je op zoek naar manieren om met hen te communiceren. De meeste smartphones en tablets hebben een standaard app waarmee je woorden en/of teksten vertaalt.

# data[].attributes.attachment_caption
Bel, mail of chat met Awel. Elk gesprek is anoniem en gratis

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Чат Awel відкрито:

Середа з 16:00 до 18:00
Четвер з 19:00 до 21:00
Субота з 14:00 до 16:00

Якщо всі оператори Awel зайняті, тобі, можливо, доведеться зачекати деякий час, поки наш чат знову стане доступним. Потім ти зможеш приєднатися до черги Awel. Там ти зможеш побачити, скільки ще є людей перед тобою в черзі. Чат найкраще працює в Mozilla Firefox або Google Chrome. У виняткових випадках чат може бути передчасно завершений через технічні проблеми. Це не означає, що ми не хочемо з тобою спілкуватися. Якщо з тобою таке трапиться, обов'язково спробуй зайти в чат ще раз. У тебе є можливість відновити розмову протягом 5 хвилин.

Чат Awel открыт:

Среда с 16:00 до 18:00.
Четверг с 19:00 до 21:00
Суббота с 14:00 до 16:00.

Если все операторы Awel заняты, тебе, возможно, придется подождать, пока наш чат снова станет доступен. Затем ты сможешь присоединиться к очереди Awel. Там ты сможешь увидеть, сколько еще людей перед тобой в очереди. Лучше всего общаться в Mozilla Firefox или Google Chrome. В исключительных случаях может произойти преждевременное завершение чата из-за технических проблем. Это не означает, что мы не хотим с тобой общаться. Если ты с этим столкнешься, пожалуйста, зайди в чат еще раз. У тебя будет возможность возобновить чат в течение 5 минут.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
якщо чат awel відкритий

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ти можеш стати в чергу тут! // если чат awel открыт

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ты можешь встать в очередь здесь!

# data[].attributes.attachment_link.title
Якщо чат Awel відкритий, ти можеш стати в чергу тут! // Если чат Awel открыт, ты можешь встать в очередь здесь!

# data[].attributes.attachment_link.description
Середа з 16:00 до 18:00 Четвер з 19:00 до 21:00 Субота з 14:00 до 16:00 Якщо всі оператори Awel зайняті, тобі, можливо, доведеться зачекати деякий час, поки наш чат знову стане доступним. Потім ти зможеш приєднатися до черги Awel. Там ти зможеш побачити, скільки ще є людей перед тобою в черзі.

# data[].attributes.body
gemaakt ter ondersteuning van de leerkracht

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Als je de thuistalen van meertalige kinderen erkent en gebruikt op school, kan dit een positieve invloed hebben op hun welbevinden, zelfvertrouwen, en identiteitsontwikkeling. Dit draagt bij aan hun motivatie en daarmee hun schoolsucces. Ook bevordert het ondersteunen van de thuistaal de ontwikkeling van het Nederlands. Door expliciet verbanden te leggen tussen het Nederlands en de thuistaal, kan een kind de talige kennis die hij of zij al heeft inzetten bij het leren van het Nederlands.

Ook kinderen die thuis opgroeien met het Nederlands, hebben voordelen bij het integreren van meertaligheid in het onderwijs. Ze ontwikkelen hiermee taalbewustzijn en een positieve houding tegenover andere talen. Dit helpt ze bij het leren van vreemde talen.

Naast Nederlands, rekenen, en andere vakken óók nog werken aan meertaligheid? Met talen die je zelf als leerkracht niet spreekt? Dat kan klinken als een onmogelijke opgave. Maar het invoegen van meertaligheid in je onderwijs kan klein beginnen. Je hoeft alleen bereid te zijn om samen met je leerlingen meer te leren over de thuistalen in de klas.

Klein beginnen: talensensibilisering

Heel laagdrempelig kun je beginnen met talensensibilisering. Hierbij gaat het niet om het leren ván een taal, maar het leren óver talen. Welke functies hebben talen voor de kinderen in jouw klas? Als ze verschillende talen gebruiken, waarom gebruiken ze de ene keer de ene taal, en de andere keer de andere taal? Ook kinderen die thuis Nederlands spreken, praten op een andere manier met hun opa's en oma's dan met hun vriendjes. Waarom is dat eigenlijk?

Door hierover met je klas te praten worden je leerlingen zich bewust van de rol die taal speelt in hun eigen leven en in dat van hun klasgenootjes. Dit kan ook de onderlinge relaties tussen kinderen met verschillende achtergronden verbeteren.

Andere activiteiten die passen bij talensensibilisering zijn bijvoorbeeld samen zingen of tellen in de verschillende talen, of een taalportret of taalpaspoort maken. Ook kun je de verschillende talen in de klas met elkaar vergelijken: lijken woorden in het Nederlands, Duits, Turks en Chinees op elkaar? Hoe komt dat?

Deze activiteiten dragen al bij aan het taalbewustzijn van alle leerlingen, zowel eentalig als meertalig. Ook wordt de betrokkenheid bij het onderwijs van meertalige leerlingen vergroot door de erkenning van de thuistaal.

Aan de slag in de thuistaal

Een volgende stap kan zijn om kinderen hun thuistaal te laten gebruiken bij het werken aan hun vakkennis. Als ze hun thuistaal kunnen lezen en schrijven, kunnen ze bijvoorbeeld informatie opzoeken in die taal en deze gebruiken voor een werkstuk in het Nederlands. Of ze kunnen bij het maken van opdrachten niet alleen gebruik maken van het Nederlands, maar ook overleggen in hun thuistaal met klasgenootjes.

Zo kunnen zwakkere en sterkere leerlingen elkaar helpen, niet alleen op het gebied van de vakinhouden, maar ook op het gebied van taalvaardigheid van het Nederlands én andere talen.

Je leerlingen de ruimte geven om in de klas hun thuistaal gebruiken, kan spannend zijn. Hoe weet je of ze wel echt aan het werk zijn? Wordt er niet stiekem geroddeld? Leerkrachten die zijn begonnen met werken aan meertaligheid, geven aan dat deze angst al snel ongegrond blijkt. Wanneer je in de klas goede afspraken hebt gemaakt over de manier waarop iedereen met elkaar omgaat, gelden deze vanzelfsprekend ook in andere talen. En leerlingen raken juist extra gemotiveerd als ze in hun thuistaal mogen werken en over elkaars thuistalen kunnen leren.

Wil je meer weten over het inzetten van meertaligheid? Bekijk Meer informatie en lesactiviteiten over meertaligheid in de klas.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hoe ondersteun je als leerkracht de taalontwikkeling van kinderen met een internationale achtergrond in je klas?

# data[].attributes.body
fantastische website waarop kinderen en jongeren Nederlands kunnen leren

# data[].attributes.headline
databank - materiaal meertaligheid in de klas

# data[].attributes.subject
databank - materiaal meertaligheid in de klas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Laat je informeren of inspireren door de materialen in deze databank!

In de materialenbank vind je concrete methodieken, publicaties, folders, studies, boeken en lesmaterialen, die je kunnen helpen om meertaligheid een plaats te geven in jouw praktijk. Om de materialen te vinden die jou interesseren, kun je de zoekfunctie hieronder gebruiken, of de filters die je links terugvindt. Gewoon wat rondkijken? Dan kun je hieronder ook door de volledige lijst scrollen. Veel lees- en kijkplezier!
Heb je zelf een suggestie voor een materiaal dat nog niet in onze databank zit? Vul dan dit formulier in, en laat het ons weten! Vond je ergens een foutje of is er iets anders aan de hand met een van de materialen? Dan mag je ons dat ook altijd melden per mail.

# data[].attributes.attachment_link.description
Laat je informeren of inspireren door de materialen in deze databank! In de materialenbank vind je concrete methodieken, publicaties, folders, studies, boeken en lesmaterialen, die je kunnen helpen om meertaligheid een plaats te geven in jouw praktijk. Om de materialen te vinden die jou interesseren, kun je de zoekfunctie hieronder gebruiken, of de filters die je links terugvindt.

# data[].attributes.body
verzameling van allerlei websites, apps om Nederlands te leren.

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips om thuis Nederlands te oefenen - Nederlands oefenen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
This is a modern online resource for mixed and distance learning for students in grades 5-11.

The platform (https://lms.e-school.net.ua) will host lessons in 18 main disciplines. They will consist of videos, notes and tests. All educational content complies with current state educational programs, and its quality is checked by the Ukrainian Institute for Education Development. For more information, please watch the video:

# data[].attributes.attachment_link.title
All-Ukrainian Online School platform. What is it and who is it for? | Swiss-Ukrainian Project Decide

# data[].attributes.attachment_link.description
This is a modern online resource for mixed and distance learning for students in grades 5-11. The platform (https://lms.e-school.net.ua) will host lessons in 18 main disciplines. They will consist of videos, notes and tests. All educational content complies with current state educational programs, and its quality is checked by the Ukrainian Institute for Education Development.

# data[].attributes.headline
Omgaan met meertaligheid in het onderwijs

# data[].attributes.subject
Omgaan met meertaligheid in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_caption
enkel toegankelijk voor leerkrachten in het basis- en secundair onderwijs

# data[].attributes.headline
Cursus Steun bieden aan vluchtelingenkinderen

# data[].attributes.subject
Cursus Steun bieden aan vluchtelingenkinderen

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Welkom bij de Augeo academy. Hier kunt u de gratis cursus "Steun bieden aan vluchtelingenkinderen" volgen. Deze is beschikbaar in twee varianten: één voor professionals werkzaam in het basisonderwijs en één voor professionals in het secundair onderwijs. U kunt hiernaast een keuze maken uit deze twee cursussen.

Hoe kom ik bij de cursus?

Als u hiernaast een keuze hebt gemaakt klikt u op het blok van uw keuze. U komt dan op de inlogpagina. Hier kunt u inloggen als u al bekend bent bij Augeo academy. Als u dat nog niet bent dan klikt u in ditzelfde inlogscherm op de link naar registreren. U wordt dan gevraagd uw gegevens in te vullen en er wordt na opslaan een account voor u aangemaakt. U ontvangt hiervan ter bevestiging ook een mail. Als u nu in het inlogscherm inlogt dan gaat u automatisch naar uw leeromgeving waar de cursus voor u klaarstaat.

Wat leer ik in de cursus?

In deze cursus leren onderwijsprofessionals over stress bij kinderen en hoe zij daarmee om kunnen gaan, zodat kinderen zich weer veilig voelen en weer kunnen leren. De cursus bestaat uit verschillende onderdelen die flexibel en separaat van elkaar kunnen worden gevolgd. In totaal bevat de cursus 4 uur lesstof.

Het eerste onderdeel van de cursus behandelt de theorie: wat doet chronische stress met kinderen? In dit onderdeel wordt ook aandacht besteed aan het natuurlijk herstel van kinderen bij stress. Hierna volgen 6 thematische onderdelen. Alle onderdelen gaan uit van het perspectief hoe jij als leerkracht, leerlingenbegeleider of CLB-medewerker de veerkracht en het herstel van kinderen kunt bevorderen. Thema's in deze cursussen zijn:

1. Zorgen dat een kind zich veilig voelt in de klas door zelf een veilig persoon te zijn en een veilige schoolomgeving te bieden.

2. Emoties hanteren: Kinderen ondersteunen bij het begrijpen, uiten en beheersen van hun emoties. Leren omgaan met stressreacties van kinderen.

3. Gedrag reguleren: Kinderen ondersteunen met begrip voor hun situatie, zodat docenten gewenst gedrag kunnen stimuleren en ongewenst gedrag kunnen corrigeren op een manier die veilig voelt voor kinderen met chronische stress.

4. Relaties stimuleren: Een positieve en steunende relatie met vluchtelingenkinderen opbouwen en relaties tussen kinderen onderling stimuleren.

5. Ouders betrekken: Samenwerken met ouders met begrip voor hun achtergrond, en hun rol als opvoeder en belangrijkste steunfiguur voor hun kind versterken.

6. Zorgen voor kinderen en zorgen voor jezelf: Leren wanneer hulp ingeschakeld moet worden voor kinderen en inzicht in welke hulp mogelijk is. Zorgen voor jezelf om te voorkomen dat je overweldigd raakt door het verhaal van vluchtelingenkinderen.

In de verschillende onderdelen wordt gewerkt met uiteenlopende werkvormen waaronder casuïstiek en animaties. De lesstof in de cursus is breder toepasbaar dan alleen op vluchtelingenkinderen en komt ten goede aan alle leerlingen. De insteek voor deze cursus is dat je blijft handelen zoals je altijd al doet als onderwijsprofessional, maar met extra aandacht voor de achtergrond van vluchtelingenkinderen.

# data[].attributes.attachment_link.title
Cursus Steun bieden aan vluchtelingenkinderen

# data[].attributes.attachment_link.description
Welkom bij de Augeo academy. Hier kunt u de gratis cursus "Steun bieden aan vluchtelingenkinderen" volgen. Deze is beschikbaar in twee varianten: één voor professionals werkzaam in het basisonderwijs en één voor professionals in het secundair onderwijs. U kunt hiernaast een keuze maken uit deze twee cursussen.

# data[].attributes.headline
Tips om als lk om te gaan met meertaligheid in de klas

# data[].attributes.subject
Tips om als lk om te gaan met meertaligheid in de klas

# data[].attributes.attachment_link.title
Tips - omgaan met anderstaligheid in de klas

# data[].attributes.attachment_caption
te gebruiken samen met de bronnen hieronder

# data[].attributes.headline
Materiaal waar je concreet mee aan de slag kan

# data[].attributes.subject
Materiaal waar je concreet mee aan de slag kan

# data[].attributes.attachment_link.title
Materiaal waar je concreet mee aan de slag kan

# data[].attributes.attachment_link.title
FASE 0 - trauma- en cultuursensitief lesgeven

# data[].attributes.headline
pedagogische omgang met traumabepaalde reacties

# data[].attributes.subject
pedagogische omgang met traumabepaalde reacties

# data[].attributes.attachment_link.title
FASE 1 - pedagogische omgang met traumabepaalde reacties

# data[].attributes.attachment_link.title
symptomen van trauma + analyse vanuit ontwikkelingsperspectief

# data[].attributes.headline
traumasensitief werken met lln met een vluchtverhaal

# data[].attributes.subject
traumasensitief werken met lln met een vluchtverhaal

# data[].attributes.body
Overzicht van alles wat Vlaanderen doet ter ondersteuning van Oekraïense vluchtelingen en voor lokale besturen.

# data[].attributes.attachment_link.description
‘Vlaanderen helpt Oekraïne’ is een initiatief van de Vlaamse Regering om alle uitdagingen voor onze regio naar aanleiding van het conflict in Oekraïne te bundelen op één platform voor alle lokale besturen. Een taskforce van de Vlaamse overheid verzorgt de coördinatie en opvolging over alle Vlaamse…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Er komen steeds meer gevluchte kinderen uit Oekraïne naar Nederland en België. Pictokaarten maken de communicatie met hen en hun ouders makkelijker. De kaarten mogen onbeperkt verspreid worden.
De pictokaarten kun je als volgt gebruiken: Wijs bij één of meerdere woorden in de zin die je uitspreekt het bijpassende pictogram aan. Zo verduidelijk je de zin. De ander kan nu aan de pictogram en aan de geschreven vertaling zien wat het woord betekent. Bijvoorbeeld in de zin "We gaan naar buiten" wijs je bij " gaan" en " buiten " ook de bijbehorende pictogrammen aan. Zo begrijpt de ander beter wat je bedoelt!

Zie ook:

------
Abonneer u op onze gratis digitale nieuwsbrief en u ontvangt wekelijks een overzicht van relevante ontwikkelingen rond vroeghulp- en -signalering

# data[].attributes.attachment_link.description
Er komen steeds meer gevluchte kinderen uit Oekraïne naar Nederland en België. Pictokaarten maken de communicatie met hen en hun ouders makkelijker. De kaarten mogen onbeperkt verspreid worden. De pictokaarten kun je als volgt gebruiken: Wijs bij één of meerdere woorden in de zin die je uitspreekt het bijpassende pictogram aan.

# data[].attributes.attachment_caption
Vergelijking van het Oekraïense onderwijs met het Vlaamse onderwijssysteem.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Gevolgen van trauma

Veel kinderen en jongeren krijgen te maken met ingrijpende gebeurtenissen die kunnen leiden tot chronische stress of zelfs trauma. Dit kan een impact hebben op hun sociaal-emotionele ontwikkeling, waardoor ook het schools functioneren en welbevinden in het gedrang komt. Ze kunnen problemen ondervinden op het vlak van zelfregulatie, concentratie, sociale vaardigheden.

Op school kan dit leiden tot leermoeilijkheden of problematisch gedrag zoals ruzie maken, boos worden, de leerstof niet onthouden, niet gemotiveerd zijn.
Voor leerkrachten en scholen is het vaak moeilijk om die signalen te herkennen en hier correct op te reageren. Afspraken maken en straffen en belonen, werken vaak niet, waardoor problemen escaleren.

Toch is de schoolcontext heel belangrijk omdat het een dankbare plek is om een veilige omgeving aan te bieden. Op school kunnen leerlingen terug veerkracht en stabiliteit vinden. Dit bevordert het verwerkingsproces en vergroot de kans dat die leerlingen positief kunnen ontwikkelen, zowel op persoonlijk als op schools vlak.

Leerlingen met een vluchtverhaal

Leerlingen met een vluchtverhaal zijn gewone leerlingen die vaak al veel meegemaakt hebben, zowel voor, tijdens of na hun vlucht. Vaak is er sprake van specifieke problematieken en begeleidingsbehoeften die te maken hebben met taal en cultuur, maar ook met psychologische noden zoals rouw, verlies of trauma. Dit kan een grote invloed hebben op het functioneren en welbevinden van de leerling. Op school kan dit leiden tot leermoeilijkheden. Meestal is dit een normale reactie op een abnormale situatie. De grote diversiteit van deze kwetsbare leerlingengroep vraagt bovendien een cultuursensitieve aanpak van mogelijke trauma's of andere psychologische problemen.

Meer informatie vind je in het document: Trauma en cultuursensitief werken bij leerlingen met een vluchtverhaal en anderen (pdf, 15 p.) (443 kB)

Andere doelgroepen

Veel kinderen en jongeren krijgen te maken met ingrijpende gebeurtenissen (ACE's of Adverse Childhood Experiences), die kunnen leiden tot chronische stress of zelfs trauma.

Voorbeelden van ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd:

Kindermishandeling- en verwaarlozing

Seksueel misbruik

Ernstig zieke of overleden ouders

Geweld tussen ouders (of ex-partners, denk aan vechtscheiding)

Alcohol misbruik van ouders

Drugsgebruik van ouders

Psychiatrische aandoening bij ouders

Depressie of zelfmoord(poging) huisgenoot

Ouder(s) in de gevangenis

Bedreiging met een mes of vuurwapen

Dit kan een enorme impact hebben op de ontwikkeling en gedrag van deze kinderen en jongeren en leiden tot leermoeilijkheden. Ook deze leerlingen hebben dus nood aan veiligheid, stabiliteit en een aangepaste aanpak.

Daarnaast kan cultuursensitiviteit het contact bevorderen met leerlingen en ouders met een andere culturele achtergrond of in scholen met een zeer diverse populatie.

Meer info over de impact van ingrijpende gebeurtenissen vind je op de website gedragsproblemenindeklas.nl - Traumasensitief onderwijs.

Tools en ondersteuning

Cursus 'Steun bieden aan vluchtelingenkinderen'

Via de website van de Augeo academy kan je gratis online de augeo - cursus 'Steun bieden aan vluchtelingenkinderen' volgen. Deze cursus voor onderwijsprofessionals is beschikbaar voor het basisonderwijs en voor het secundair onderwijs.

Sociale kaart vluchtelingen

Aan de sociale kaart Vlaanderen werd een luik 'vluchtelingen' toegevoegd. Hier vind je ook doorverwijsmogelijkheden voor welzijn en psychische hulp. Zie: Sociale Kaart Vlaanderen - Vluchtelingen.

Reeks van Klasse

Klasse maakte een reeks over asielzoekers en vluchtelingen op school en in de klas. Hier vind je getuigenissen, duiding, tips en experts aan het woord.

Klasse - reeks over asielzoekers en vluchtelingen op school en in de klas.

Leermiddelen op KlasCement
Bekijk de leermiddelen over trauma op KlasCement.
Augeo Magazine Kinderen helpen herstellen

In de editie van Augeo (magazine over veilig opgroeien) kan je lezen hoe jij als professional herstel kan bevorderen. Mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik kunnen ernstige gevolgen hebben voor kinderen. Zij hebben hulp en steun van verschillende professionals nodig om te kunnen herstellen van hun ervaringen.

UNHCR

UNHCR België maakte verschillende tools en ander materiaal om onderwijsprofessionals te ondersteunen bij het lesgeven aan leerlingen met een vluchtverhaal en over het thema migratie en vluchtelingen. Ze maakten ook een gids over de integratie van kinderen met stress en trauma in de klas. UNHCR - Hoe je vluchtelingenkinderen kan integreren

Extra informatie

Websites

# data[].attributes.attachment_link.title
Omgaan met trauma - directies en administraties en onderwijspersoneel

# data[].attributes.attachment_link.description
Veel kinderen en jongeren krijgen te maken met ingrijpende gebeurtenissen die kunnen leiden tot chronische stress of zelfs trauma. Dit kan een impact hebben op hun sociaal-emotionele ontwikkeling, waardoor ook het schools functioneren en welbevinden in het gedrang komt. Ze kunnen problemen ondervinden op het vlak van zelfregulatie, concentratie, sociale vaardigheden.

# data[].attributes.headline
Hoe help je kinderen met trauma-ervaring?

# data[].attributes.subject
Hoe help je kinderen met trauma-ervaring?

# data[].attributes.headline
Specifieke vraag -> gratis helpdesk Solentra

# data[].attributes.subject
Specifieke vraag -> gratis helpdesk Solentra

# data[].attributes.attachment_link.title
Aanvraag Helpdesk voor Hulpverleners - Solentra

# data[].attributes.headline
Brochure: opvang van AN in de kleuterklas

# data[].attributes.subject
Brochure: opvang van AN in de kleuterklas

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Deze brochure, uitgegeven in België, is zowel bedoeld voor de onthaalleerkracht als de klasleerkracht en heeft als inhoud:

Veilige klasomgeving

Belang van observatie

Werken aan taalvaardigheid

Extra activiteiten

Socio-emotionele opvang

Contact met ouders

Te gebruiken lesmaterialen

Achtergrondliteratuur

Nuttige adressen.

# data[].attributes.attachment_link.title
De opvang van anderstalige nieuwkomers in een kleuterklas - LOWAN

# data[].attributes.attachment_link.description
Deze brochure, uitgegeven in België, is zowel bedoeld voor de onthaalleerkracht als de klasleerkracht en heeft als inhoud: Veilige klasomgeving Belang van observatie Werken aan taalvaardigheid Extra activiteiten Socio-emotionele opvang Contact met ouders Te gebruiken lesmaterialen Achtergrondliteratuur Nuttige adressen.

# data[].attributes.attachment_link.description
Hou jij van verhalen, maar lees je zelf niet? Wij lezen voor, voor jou! We lezen verhalen en gedichten uit de Wablieft-boeken, dus in eenvoudig Nederlands.

# data[].attributes.headline
Praten over oorlog met kinderen en jongeren in het onderwijs

# data[].attributes.subject
Praten over oorlog met kinderen en jongeren in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wees alert op hoe leerlingen en studenten erin staan

Leerlingen en studenten zijn met de oorlog bezig, maar ieder op zijn eigen manier. De ene leerling of student leest erover, de ander kijkt het Jeugdjournaal en sommige hebben familieleden in het conflictgebied. Weer een ander heeft in het verleden te maken gehad met oorlog, geweld of een gedwongen verhuizing. Er zijn ook leerlingen en studenten waarbij er thuis niet of bijna niet over de oorlog wordt gesproken. Of die discriminatie ervaren omdat vluchtelingen met eenzelfde huidskleur of religie als zijzelf minder hulp of steun krijgen.

Deze verschillende achtergronden, perspectieven en ervaringen hebben invloed op de groepsdynamiek. Zo kun je merken dat het conflict doorwerkt in de interactie tussen leerlingen en studenten, de verhoudingen binnen de groep of klas en zelfs dat vriendschappen hierdoor worden beïnvloed. Wanneer je dit merkt, is het belangrijk om hiermee aan de slag gaat. Wat kun je doen?

Heb je leerlingen of studenten in de klas met familieleden in het conflictgebied? Of die op een andere manier meer direct betrokken zijn? Ga het gesprek aan met hen en hun ouders. Vraag hoe het met hen gaat, hoe zij deze tijd beleven en of je iets voor hen kunt betekenen. Misschien wil een leerling of student erover vertellen in de klas of juist niet. Je kunt hen bijvoorbeeld een tekening laten maken of een stuk laten schrijven over wat zij zéker zouden meenemen als ze ineens een tijdje niet meer in hun eigen huis kunnen zijn. Sluit aan bij de uitingsmogelijkheden van de leeftijd van het kind. Maak ruimte de emoties en gevoelens te uiten, maar bied ook de mogelijkheid voor interactie en afleiding.

Merk je dat leerlingen en studenten onaardig tegen elkaar doen vanwege hun achtergrond? Of omdat zij verschillend denken over de aanleiding of de oplossing? Merk je dat de polarisatie in de klas toeneemt? Besteed er aandacht aan en biedt ruimte voor alle perspectieven. Leerlingen en studenten doen op die manier ook ervaring op met de uitdagingen van een pluriforme samenleving. De Anne Frank Stichting heeft tips en lesmateriaal over het omgaan met vooroordelen.

Ook Stichting School & Veiligheid biedt tips over het praten met leerlingen over maatschappelijk gevoelige onderwerpen. Zowel voor in de klas, als met het team en met de hele school. Het is belangrijk dat iedereen zich daarbij veilig en gehoord voelt. Lees meer over spanning en discussie in de klas.

Leerlingen uit Oekraïne

Er zijn verschillende tijdelijke onderwijsplekken voor leerlingen uit Oekraïne. Zorg bij het onderwijzen voor stabiliteit, rust en veiligheid is. Geef hen naast vaklessen over taal en rekenen of wiskunde ook voldoende ruimte om contact met leeftijdsgenoten te hebben. En denk aan ontspanning, sport en cultuur in de weekplanning.

Wil je meer weten over het opgroeien van Oekraïense leerlingen? Lees dan Wat weten we over kinderen in Oekraïne?

Als je leerlingen de kans wilt geven hun ervaringen op te schrijven of te tekenen, bekijk het doe-boek op Lifebookforyouth.com. Dit is een boek voor kinderen uit Oekraïne waarin ze hun ervaringen over de reis, hun herinneringen aan Oekraïne en hun hoop voor de toekomst kunnen opschrijven.

Voor alle kinderen en jongeren kan een oorlog beangstigend zijn. Ze zien en horen de angst en ongerustheid van volwassenen. Dit raakt aan de basale behoefte aan zekerheid, veiligheid en voorspelbaarheid. Voor kinderen en jongeren is school juist een omgeving om gerustgesteld te worden en grip te voelen op wat er gebeurt. Dit weegt nog zwaarder voor leerlingen die zich al onveilig voelen in hun leefsituatie. De extra onrust kan voor hen extra beangstigend zijn. Blijf kalm, erken hun gevoelens en stel leerlingen gerust. Wat je nog meer kunt doen lees je bij de Academie voor Praten met Kinderen.

Geef passende informatie

Informeer leerlingen en studenten over de oorlogssituatie. In welke mate en op welke manier hangt af van de leeftijd van de kinderen. Sluit aan bij de vragen die leerlingen zelf hebben. Doe dit in taal en in de uitvoerigheid van jouw antwoorden. Praat vanuit hún wereldbeleving.

Wil je meer tips over jouw rol, hoe je een discussie goed kunt begeleiden of wil je meer achtergrondinformatie? Bekijk de lesbrief van Universiteit Utrecht. Je vindt hierin ook een aantal concrete werkvormen. De lesbrief is bedoeld voor primair en voortgezet onderwijs en het MBO. En op de website van Goedemorgen op school vind je nog meer lesmateriaal voor het voorgezet onderwijs.

Voor docenten die lesgeven aan studenten in het mbo verwijst het Kennispunt Burgerschap mbo van de MBO-raad naar lesmateriaal afkomstig van verschillende partijen om in de klas te praten over oorlog. Hier zijn ook doorverwijzingen te vinden voor materiaal voor het VO van de VO-raad en stichting School en Veiligheid.

Voer groepsgesprekken

Laat leerlingen en studenten hun gedachten onder woorden brengen, naar elkaar luisteren, elkaar vragen stellen en op elkaar reageren. Spreek samen af hoe je hiermee wilt omgaan, hoe je met verschillende meningen omgaat en respectvol op elkaar kunt reageren. Zorg in ieder geval dat ze elkaar steun kunnen bieden. Laat hen uitspreken wat ze nodig hebben en wat zij de ander kunnen bieden.

Bespreek in het team hoe je ermee omgaat

Hoe zorg je er samen voor dat de oorlogssituatie op een veilige manier wordt besproken in de school? Denk hierbij bijvoorbeeld aan de volgende dingen:

Hoe vaak kijk je naar het Jeugdjournaal en volg je het nieuws?

Hoe bespreek je de oorlog in de groep of de klas?

Hoe betrek je ouders en wat verwacht je van hen?

Welke woorden kies je?

Bij welke vakken laat je het terugkomen en wanneer niet?

Hoe worden kinderen en jongeren geïnformeerd op school en bij wie en wanneer kunnen zij terecht met vragen?

Hoe maak je ruimte voor alle perspectieven, dus zowel voor de dader, slachtoffer, omstanders en het verzet?

Hierin samen op een lijn komen als team en er helder over communiceren, is prettig voor leerlingen, studenten en ouders. Ouders kunnen daar thuis dan ook op aansluiten.

Alle kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs. Denk daarom samen na over hoe je onderwijs kunt en gaat bieden aan kinderen en jongeren uit een oorlogsgebied. Tips voor het onderwijs aan vluchtelingen lees je bij Wat werkt op school?

Zorg voor een goede balans in het dagprogramma

Door jezelf en de klas wat extra rustmomenten en positieve ervaringen te gunnen, creëer je een goede balans. Denk hierbij in het basisonderwijs bijvoorbeeld aan extra bewegingsmomenten, vrij spel en creatieve opdrachten. Hierdoor breng je afleiding en energie in de dag. Voor jezelf en de leerlingen.

Houd jezelf in de gaten

En tot slot is het belangrijk dat je ook jezelf goed in de gaten houdt. Dit is een uitzonderlijke situatie en komt na een tijd van lockdowns en coronamaatregelen. Bespreek daarom in je team wat een oorlog oproept. Wat zijn jouw twijfels, overwegingen en gedachten? Volg je het nieuws op de voet? Beperk deze tijd gedurende dag. Lukt het om de gesprekken te voeren met leerlingen, studenten en ouders of heb je steun van collega's of andere professionals nodig? Vraag eventueel ondersteuning van het sociale wijkteam of jongerenwerk. Zij kunnen gezinnen ondersteunen en zijn ook in de wijk actief.

# data[].attributes.attachment_link.title
Praten over oorlog met kinderen en jongeren in het onderwijs

# data[].attributes.attachment_link.description
Leerlingen en studenten zijn met de oorlog bezig, maar ieder op zijn eigen manier. De ene leerling of student leest erover, de ander kijkt het Jeugdjournaal en sommige hebben familieleden in het conflictgebied. Weer een ander heeft in het verleden te maken gehad met oorlog, geweld of een gedwongen verhuizing.