# data[].attributes.body
Bert Jonker

Karin van der Lem

Martine Posthuma de Boer

Niek Smit

# data[].attributes.body
Meeting point

De Burcht, Henri Polaklaan 9, Amsterdam

Late, lost or sick?

Call Franca, +31 6 86130604

# data[].attributes.body
Date

30 May

Meeting time

8h45

Start tour

9h00

End tour

12:45

Franca will guide you to the Trippenhuis for lunch

Kind of tour

Walking tour, see the route

# data[].attributes.body
09:00 – De Burcht

10:55 – De Bazel

11:30 – Muntplein - Stairwell in ‘De Nederlanden’

12:35 – Stairwell in Arti

12:45 - Tour End

13:00 - Return at Trippenhuis

# data[].attributes.body
During this tour, you will visit some highlights from the era of H.P. Berlage's rationalism, based on geometric principles and rejection all ornamentation based on the old neo-styles.

# data[].attributes.body
De Burcht (1900), the monumental building of the General Dutch Diamond Workers Union (ANDB). Here Berlage got the chance to give shape to his ideals, which he shared with the client, Henri Polak, the chairman of the ANDB and the painter Roland Holst, all the paintings in the building are by his hand. Every detail reflects the original function. Berlage himself describes this as one of his most successful constructions. Inspired by Italian vernacular palaces, the building has a very powerful character of its own. The major restoration of the Castle was completed in 2010. Old layouts were respected and historical colours were restored. Several special discoveries were made during the restoration.

# data[].attributes.body
In English:

The drawings of Berlage

# data[].attributes.body
Hendrick de Keyser Monumenten

# data[].attributes.attachment_caption
Wall paintings restored in old glory, Muntplein 2 (in Dutch)

# data[].attributes.body
One of the buildings to be visited is the former office of insurance company "De Nederlanden van 1845." This building was designed by Berlage, to replace a Neo-renaissance building designed by Evert Breman in 1890. The Stairwell was decorated in 1911 following Berlage's plans and restored in 2018.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Deze ontdekkingen voelen als de geboorte van een kind, alsof we Sherlock Holmesachtig werk doen. Hier worden we blij van, heel blij," zeggen Karin van der Lem (49) en Martine Posthuma de Boer (42).

Met hun zeskoppige team restaureren ze een deel van het voormalige kantoorgebouw op Muntplein 2, een rijksmonument uit 1885, ontworpen door Hendrik Petrus Berlage.

Op de wand boven het portaal steekt een schildering van een rood en blauw omlijnde, oranje leeuw af tegen een wit vlak. "Die is bijna af," zegt Posthuma de Boer. "Daar zijn we zeker twee weken aan één stuk door mee bezig geweest."

De ruimtes in het vier verdiepingen hoge gebouw staan al zeker vijf jaar leeg. "Even zijn een paar etages verhuurd geweest," zegt Berend Hoffmann (47) van architectenbureau Common Affairs. "Maar de eigenaar, Dela vastgoed, vindt het pand toch geschikter voor woningen."

Drie jaar geleden kreeg het architectenbureau daarom de opdracht zestien appartementen in het gebouw te realiseren. Een op zijn zachtst gezegd uitdagende klus, vindt Hoffmann.

"We zijn verantwoordelijk voor de esthetische vormgeving en tegelijkertijd hebben we ons ook te houden aan regels die gelden voor het verbouwen van een rijksmonument."

De tijd waarin het pand werd gebouwd, kende geen sobere en minimalistische interieurs. Integendeel, alles moest kleur hebben, leggen de restaurators uit. "Geel, blauw, groen. Witte vlakken waren er zelden." Desondanks waren de wanden binnen wit met lichtgeel.

Er is overlegd met de monumentencommissie: iets toevoegen aan het gebouw mocht niet, een dakterras evenmin, maar het monument terugbrengen naar de originele staat was ook evenmin een vereiste. "Het had tijd en geld bespaard alles wit te laten," zegt Hoffmann.

Toch wilden het architectenbureau en de opdrachtgever een deel in ere herstellen: het trappenhuis.

Rood-blauwe tulpen
Posthuma de Boer en Van der Lem kregen anderhalf jaar geleden vier uur om kleuronderzoek te doen. "Met een scalpel schraapten we de verf laag voor laag eraf." Zo kon, na microscopisch onderzoek, worden achterhaald wat de originele kleuren van de wanden langs de wenteltrap zijn.

Met een scalpel hebben we de verf er laag voor laag afgeschraapt

Maar het tweetal ontdekte meer. Onder de witgeschilderde wanden bevinden zich schilderingen van omgekeerde rood-blauwe tulpen, groene bladeren, een embleem en sierlijke motieven. Het is een verzameling van florale muurschilderingen op een mosterdgeel vlak. "Dat hadden we niet verwacht. Het is fantastisch," zegt Posthuma de Boer.

Met subsidies en een investering van de opdrachtgever konden de twee restaurators aan de slag. Ze stelden hun team samen en drie maanden later is bijna de hele klus geklaard. "Het was wel knus," zegt Van der Lem.

Omdat de lift in het gebouw nog niet werkt, sjouwden de bouwvakkers gipszakken en andere bouwmaterialen via de trap naar boven terwijl de restaurators op diezelfde trap op steigers muurschilderingen tot in detail stonden te penselen. "Vrijdag moeten wij helemaal klaar zijn," maar het resultaat is nu al te zien.

Bewoners lopen als ze de trap nemen langs kleurige, sierlijke muurschilderingen. En misschien komt er meer geld. "Dan kunnen we ook de hallen bij de lift terugbrengen naar hun originele staat. Dan is de trap nemen geen vereiste meer om het originele werk van Berlage te kunnen zien."

Het was wel knus

Van der Lem

Heel voorzichtig worden oude verflagen verwijderd Beeld Arjen Veldt

# data[].attributes.attachment_link.title
Originele muurschildering Muntplein 2 in ere hersteld

# data[].attributes.attachment_link.description
Tijdens de verbouwing van De Nederlanden van 1845 op het Muntplein stuitten restaurators op muurschilderingen met bloemmotieven. De restauratie is nu bijna klaar. 'Het is fantastisch.'

# data[].attributes.body
This building is named after its architect: K.P.C Bazel. The Dutch Construction Company (Nedam) built the monument between 1919 and 1926 for the headquarters of the Dutch Trading Company (NHM), which later became the ABN AMRO bank. However, the city archives of Amsterdam are currently housed in the building.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
De Bazel, Amsterdam

De Bazel is a listed/protected historic building on the west side of the Vijzelstraat in Amsterdam (at number 32), and stretches from the Herengracht to the Keizersgracht. It stands as an example of Brick Expressionism.

Stained glass windows

The building was the most important work of the Dutch architect Karel de Bazel and was built from 1919 to 1926 as the head office of the Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM). The architect died in 1923, three years before completion. Construction was continued by his chef de bureau C. van de Linde, together with designer Adolf Leonard van Gendt. Sculptures on the outside of the building are by Joseph Mendes da Costa, Lambertus Zijl and Hendrik A. van den Eijnde. The stained glass windows were made by Joep Nicolas after designs by Antoon Derkinderen. The building was titled De Spekkoek, after the Dutch-Indonesian delicacy spekkoek, but is now named after the architect.

Three colonial generals crowning the top of the building

The building commemorates the history of the NHM and specifically the heroic deeds of the three colonial generals J. P. Coen, Daendels, and J. B. van Heutsz.

De Bazel served as main office of the NHM, then the Algemene Bank Nederland and the Dutch bank ABN AMRO. In 1999 the city of Amsterdam bought the building. After renovation, the building re-opened on 7 August 2007 to house the Amsterdam City Archives (Stadsarchief Amsterdam). It is open to the public. The building also houses the Bureau Monumenten & Archeologie (bMA). It was officially opened on 12 September 2007 by Queen Beatrix.

Interior today

The building has a concrete framing (designed by A.D.N. van Gendt) covered by interchanged layers of brick and granite, which gave rise to its nickname De Spekkoek ("Layer Cake"). In the base, sevenite was used. To visually temper these horizontal elements, vertical elements were added to the building's facade. The building is centered on two light-courts, and its inner details bear some resemblance to works of American architects Frank Lloyd Wright and Louis Sullivan. Almost all interior parts of the building, such as floor mosaics, frames of the airducts, telephone booths, room decorations, as well as its furniture, were also designed by de Bazel.

The materials, massing, scale, interior details and exterior sculptures all mark this building as a good, although late, example of the Dutch variety of Brick Expressionism. Though many changes were made to the building much of the interior has remained in its original state, among which the large meeting room on the third floor. The building was declared a monument in 1991.

Hannah Schoch, Erik Mattie, Koopmansgeest. Open Monumentendag Amsterdam 2002. Uitgeverij Bas Lubberhuizen.

# data[].attributes.attachment_link.description
De Bazel is a listed/protected historic building on the west side of the Vijzelstraat in Amsterdam (at number 32), and stretches from the Herengracht to the Keizersgracht. It stands as an example of Brick Expressionism. The building was the most important work of the Dutch architect Karel de Bazel and was built from 1919 to 1926 as the head office of the Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM).