# data[].attributes.headline
Ο Μανώλης Φουρτούνης γ

# data[].attributes.body
Ο Μανώλης Φουρτούνης γεννήθηκε στην Κέφαλο της Κω, στις 3 Οκτωβρίου του 1926.

Ποιητής

Δημοσιογράφος

Μεταφραστής

Μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων

# data[].attributes.body
Έκανε τις γυμνασιακές του σπουδές στην Κω και στη Ρόδο. Η παιδεία του είχε πολλά στοιχεία της ιταλικής κουλτούρας. Το 1946 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

# data[].attributes.headline
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος

# data[].attributes.subject
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος

# data[].attributes.body
Κατά τη διάρκεια της Β' Παγκοσμίου Πολέμου, βίωσε τη δραματική περίοδο της διπλής Κατοχής. Ωστόσο, είχε την παράξενη ευκαιρία να εξοικειωθεί με τον κομμουνισμό μέσω του Ιταλού καθηγητή του και δύο Γερμανών στρατιωτικών, του Rudi και του Herbert, οι οποίοι συχνά επισκέπτονταν το πατρικό του μπακάλικο στην Κέφαλο.

Αξιοποίησε τα ιταλικά στη συνέχεια μεταφράζοντας για βιοπορισμό, και το κυριότερο, για λογαριασμό της Επιθεώρησης Τέχνης.

# data[].attributes.body
Η πολιτική του περιπέτεια ξεκίνησε με μια σειρά συνεχόμενων εξορίσεων (1947-1958) σε διάφορα μέρη, όπως ο Άη Στράτης και η Μακρόνησος. Αντιμετώπισε σκληρά βασανιστήρια, τα οποία, όπως ανέφερε διακριτικά με τη φράση «ο αδελφός μου με παρέλαβε σαν μπόγο...». Στη συνέχεια, βρέθηκε ξανά στον Άη Στράτη.

Μετά την απελευθέρωσή του γίνεται μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Επιθεώρηση Τέχνης

# data[].attributes.headline
401 Στρατιωτικό Nοσοκομείο

# data[].attributes.subject
401 Στρατιωτικό Nοσοκομείο

# data[].attributes.body
Στο 401 Στρατιωτικό Nοσοκομείο, ο Μανώλης Φουρτούνης με άλλους συγκρατούμενους, όπου μεταφέρθηκαν για «νοσηλεία» από τόπους εξορίας.

Διακρίνονται όρθιοι από αριστερά:

Σπύρος Πολυζωγόπουλος,

Mίκης Θεοδωράκης,

Mανόλης Παπουτσάκης,

Mανώλης Φουρτούνης

Σίμος Λυμπεράτος

Φωτογραφικό Αρχείο Μάργαρη - ΑΣΚΙ.

# data[].attributes.headline
Ο Μανώλης Φουρτούνης μ

# data[].attributes.body
Ο Μανώλης Φουρτούνης με τον ποιητή Τάσο Σπυρόπουλο, εξόριστοι στον Άη Στράτη.

# data[].attributes.body
Η εμφάνισή του στη λογοτεχνική στήλη της εφημερίδας «Ο Δημοκρατικός» το 1950 αποτέλεσε την πρώτη του επαφή με τον χώρο των γραπτών. Αργότερα, το 1962, εκδόθηκε η ποιητική του συλλογή με τίτλο «Εγγραφές και προσωπεία». Συμμετείχε στη συντακτική επιτροπή της Επιθεώρησης Τέχνης. Η παρέμβαση του Κόμματος στο περιοδικό οφείλεται στις αντιδράσεις που προκάλεσε η μετάφραση του διηγήματος «Η σιωπή» του Ντανιήλ Γκράνιν (ψευδ. του Ντανιήλ Αλεξάντροβιτς Γκέρμαν) στο τεύχος 50-51/1959, γεγονός που οδήγησε στον παραγκωνισμό του από τη συντακτική στη «συμβουλευτική» επιτροπή του περιοδικού. Επίσης, εργάστηκε σε περιοδικά όπως το «Ντομινό», το «Πάνθεον» και το «Ρομάντσο».

# data[].attributes.body
Εγγραφές και προσωπεία (Αθήνα 1962)
Βιογραφίες (Διογένης 1972)
Τοπία του χρόνου (Αθήνα 1978)
Η πληγή και το αλάτι (Θεμέλιο 1985)

Διαδρομές (2010, Εκδόσεις Γαβριηλίδη)

# data[].attributes.headline
Μεταφράσεις

# data[].attributes.subject
Μεταφράσεις

# data[].attributes.body
Ντίνο Μπουτσάτι, Η έρημος των Τατάρων, Διογένης 1971
Ζακ Λερό, Οδηγός δίσκων κλασικής μουσικής, Λέσχη του Δίσκου 1972
Παγκόσμια Ανθολογία Παραμυθιού (τόμοι 5), Παιδική Βιβλιοθήκη, Αθήνα

# data[].attributes.body
Στη χούντα, παντρεμένος με την Στέλλα Πασβάνη και με δύο παιδιά, εξορίστηκε στη Γυάρο, τη Λέρο και τον Ωρωπό (1967-1971).

Μετά τη δικτατορία εργάστηκε στο περιοδικό Η Γυναίκα και στο εξωτερικό δελτίο της Ελευθεροτυπίας.

# data[].attributes.headline
Μετέπειτα στην ζωή του

# data[].attributes.subject
Μετέπειτα στην ζωή του

# data[].attributes.body
Τον Αύγουστο του 2006 διοργανώθηκε στην πατρίδα του ένα συνέδριο για να τιμήσει τη λογοτεχνική, κοινωνική και πολιτική προσφορά του.

Η τελευταία συλλογή των ποιημάτων του, με τίτλο Διαδρομές, παρουσιάστηκε στις 19 Μαΐου 2010 στην Αίθουσα Ανταποκριτών Ξένου Τύπου, Ακαδημίας 23, με τους ομιλητές Τίτο Πατρίκιο, Δημήτρη Ραυτόπουλο και Κώστα Κρεμμύδα.

# data[].attributes.headline
Συνέντευξη του Φουρτούνη το 2011

# data[].attributes.subject
Συνέντευξη του Φουρτούνη το 2011

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Έχουμε την τιμή και τη χαρά, ο ανθολόγος των μηνών Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2011 να είναι ο Μανώλης Φουρτούνης, μέλος της ομάδας σύνταξης του ιστορικού περιοδικού Επιθεώρηση Τέχνης. Με αφορμή την επιλογή ποιημάτων από το περιοδικό αυτό, μιλά στην Αυγή για την εμπλοκή του στο σημαντικό εκείνο εκδοτικό εγχείρημα, για την υπόθεση Γκράνιν στην οποία πρωτοστάτησε, κάνει λόγο για τα σημεία-σταθμούς στην δωδεκάχρονη πορεία του εντύπου, από το 1955 μέχρι την εγκαθίδρυση της Χούντας, το 1967. Μιλά για τη συνεισφορά της Επιθεώρησης Τέχνης στην υπόθεση της αριστεράς, όπως και στη σχέση του πολιτισμού με την πολιτική πράξη. Από το βήμα αυτό θα θέλαμε να ευχαριστούμε τον γιο του, Γιώργο Φουρτούνη, για την πολύτιμη βοήθειά του.

* Ανθολογείτε ποιήματα από την Επιθεώρηση Τέχνης, ένα ιστορικό περιοδικό, που απετέλεσε σταθμό στην πνευματική ζωή του τόπου. Ποιο είναι το σκεπτικό της συγκεκριμένης ανθολογίας; Με ποια κριτήρια επιλέξατε τα ποιήματα αυτά;

Στην Επιθεώρηση Τέχνης δημοσιεύτηκαν πολλά καλά ελληνικά ποιήματα. Ως μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του περιοδικού, τα γνώριζα κατά κάποιο τρόπο από πρώτο χέρι. Η ιδέα ήταν να κάνω μια επιλογή από αυτά - μιλάω για ποιήματα που οι ίδιοι οι ποιητές τους τα εμπιστεύτηκαν στην Επιθεώρηση Τέχνης. Πολλοί από αυτούς, που έμελλε να αποδειχθούν πολύ σημαντικοί για τα ελληνικά γράμματα, ξεκίνησαν από το περιοδικό. Η ανθολόγηση αυτή, λοιπόν, έχει ένα προφανές ποιητικό και ιστορικό ενδιαφέρον. Πέρα από αυτό, όμως, είναι για μένα και μιας μορφής μνημόσυνο μερικών πολύ καλών μου φίλων, αλλά και του Άγγελου Ελεφάντη, που πρώτος αυτός έριξε την ιδέα πριν από λίγα χρόνια, ένα καλοκαίρι στην Κω.

* Ήσασταν μέλος της Συντακτικής Επιτροπής της Επιθεώρησης Τέχνης και μάλιστα από τους πρωτεργάτες, με σημαντική συμβολή στην πορεία του περιοδικού. Πείτε μας για τη δική σας εμπλοκή στο συγκεκριμένο εγχείρημα.

Η ιδέα για ένα πνευματικό περιοδικό της αριστεράς γεννήθηκε στην εξορία, στον Άη - Στράτη, περισσότερο ως ένα όνειρο για τα χρόνια της μελλοντικής ελευθερίας, από μια παρέα νέων διανοούμενων (Κουλουφάκος, Ραυτόπουλος, Πατρίκιος, αλλά και πολλοί άλλοι). Η ιδέα αυτή, και το όνειρο, πραγματοποιήθηκε τα Χριστούγεννα του 1955. Η άδεια για την έκδοση βγήκε στο όνομα του αρχιτέκτονα Νίκου Σιαπκίδη, ο οποίος δεν είχε ακόμα φάκελο - αλλιώς δεν υπήρχε περίπτωση να εκδοθεί. Με δυο λόγια, το περιοδικό υπήρξε μια "ιδιωτική πρωτοβουλία" και όχι αποτέλεσμα κάποιας κομματικής απόφασης. Αργότερα το περιοδικό πλαισιώθηκε από την ΕΔΑ, της οποίας, ως νέοι κομμουνιστές, ήμασταν όλοι μέλη, και ξεκίνησε έτσι μια ιστορία υποστήριξης αλλά και μόνιμων εντάσεων. Εγώ, αν και ήμουν μέλος αυτής της παρέας στον Άη Στράτη, εντάχθηκα στη Συντονιστική Επιτροπή του περιοδικού το 1958, την πρώτη φορά που κατόρθωσα να έρθω στην Αθήνα ως αδειούχος εξόριστος.

* Τον Φεβρουάριο του 1959 δημοσιεύεται το αντικομφορμιστικό διήγημα του Σοβιετικού συγγραφέα Ντάνιελ Γκράνιν Η σιωπή (τεύχος 50-51), που είχατε μεταφράσει, και το οποίο προκάλεσε πολλές κομματικές αντιδράσεις. Μιλήστε μας για την υπόθεση Γκράνιν στην οποία πρωταγωνιστήσατε.

Το διήγημα είχε προηγουμένως δημοσιευθεί στο θεωρητικό περιοδικό του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος Contemporaneo (που τότε ακόμα ήταν ένθετο στην κυριακάτικη έκδοση της "Unità"). Ο συγγραφέας του δεν ήταν αντικαθεστωτικός - αντιθέτως, υπήρξε ήρωας του "μεγάλου πατριωτικού πολέμου". Ξέραμε ωστόσο ότι το διήγημα είχε προκαλέσει την οργή του Χρουτσώφ, καθώς έδινε μια όχι απολύτως ειδυλλιακή εικόνα για τη ΕΣΣΔ. Το συζητήσαμε στη Συντονιστική Επιτροπή εν όψει της δημοσίευσής του στο περιοδικό. Όλοι συμφωνήσαμε, αλλά ο Κ. Πορφύρης εξέφρασε ορισμένες επιφυλάξεις, όχι γιατί διαφωνούσε επί της ουσίας, αλλά επειδή, ως παλιός ακροναυπλιώτης, φοβήθηκε τις συνέπειες - και αποδείχθηκε ότι είχε δίκιο. Η δημοσίευση εν τέλει προκάλεσε αντιδράσεις από τον σκληρό κομματικό πυρήνα, που κορυφώθηκαν με μια ιδιότυπη δίκη, ένα "κομματοδικείο" κατά την έκφραση του Δημήτρη Ραυτόπουλου. Σε ρόλο κατηγόρων βρέθηκαν γνωστές πνευματικές προσωπικότητες της αριστεράς και υψηλά κομματικά στελέχη - ας μην πούμε ονόματα. Το αποτέλεσμα ήταν η ανασύνταξη της Συντονιστικής Επιτροπής, από την οποία απομακρυνθήκαμε ο Δ. Ραυτόπουλος και εγώ, που όμως εξακολουθήσαμε να εργαζόμαστε στο περιοδικό από τις θέσεις μιας συμβουλευτικής επιτροπής, δημιουργημένης επί τούτου. Το περιοδικό, με τη νέα επιτροπή, τέθηκε υπό την υψηλή εποπτεία της ΕΔΑ, μέχρι το κλείσιμό του από τη χούντα.

* Εκτιμάτε ότι υπήρξαν σημεία-σταθμοί για την πορεία της Επιθεώρησης Τέχνης; Πώς θεωρείτε ότι συνεισέφερε αυτό το εγχείρημα στην υπόθεση της αριστεράς; Ποιος ο ρόλος της στη διαπάλη των ιδεών, στη σχέση της λογοτεχνίας και εν γένει του πολιτισμού με την κριτική σκέψη και την πολιτική πράξη;

Το πρώτο σημαντικό ορόσημο υπήρξε ασφαλώς η υπόθεση Γκράνιν, που άλλαξε σημαντικά τη φυσιογνωμία του περιοδικού και το μετέτρεψε σταδιακά σε περισσότερο "κομματικό" έντυπο. Άλλο ορόσημο υπήρξε και η υπόθεση των Ντάνιελ και Σινιάφσκι, το 1966, οι οποίοι καταδικάστηκαν από δικαστήριο της Μόσχας για συγγραφή αντισοβιετικών έργων, που εκδόθηκαν στο εξωτερικό. Τα μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής, μαζί με άλλους αριστερούς διανοούμενους, συνολικά 22, προχωρήσαμε σε κίνηση διαμαρτυρίας, που περιελάμβανε και αποστολή τηλεγραφήματος προς τον πρόεδρο της ΕΣΣΔ, όπου υπερασπιζόμασταν το δικαίωμα της πνευματικής ελευθερίας ως σύμφυτο με τη σοσιαλιστική απελευθέρωση του ανθρώπου. Αυτό νομίζω ότι δίνει και το στίγμα του όλου εγχειρήματος: διεκδικήσαμε την αυτόνομη κριτική σκέψη στο πλαίσιο της κομμουνιστικής στράτευσής μας. Σε μια περίοδο που ήμασταν στριμωγμένοι ανάμεσα στο αστυνομικό κράτος και τον κομματικό δογματισμό, προσπαθήσαμε να μείνουμε ψύχραιμοι και ανεπηρέαστοι απέναντι στα πνευματικά φαινόμενα καθ' εαυτά, στην ουσία τους, χωρίς να χάσουμε τον μπούσουλα εκείνα τα δύσκολα χρόνια. Ενώ ήμασταν στρατευμένοι με τον τρόπο μας (το περιοδικό ήταν η στράτευσή μας), νομίζω ότι διατηρήσαμε τη νηφαλιότητά μας απέναντι στις ιδεολογικές τοποθετήσεις ενός συγγραφέα ή ενός δημιουργού.

* Μπήκαμε στο 2011. Βρισκόμαστε εν μέσω μιας τεράστιας κρίσης που δεν είναι μόνον οικονομική. Θεωρείτε ότι υπάρχουν σήμερα δομές αντίστασης και παρέμβασης;

Θα υπάρξουν τέτοιες δομές αντίστασης και παρέμβασης μόνο εάν τις δημιουργήσουμε. Τότε θα μπορούν να υπάρξουν και εγχειρήματα ανάλογα, αλλά όχι ίδια, με εκείνα του παρελθόντος. Τις νέες μορφές οφείλουμε να τις επινοήσουμε. Δεν υπάρχουν συνταγές.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Νίκος Λαγκαδινός

# data[].attributes.attachment_link.title
Μανώλης Φουρτούνης: Oφείλουμε να επινοήσουμε νέες μορφές αντίστασης

# data[].attributes.attachment_link.description
Ποιος είναι ο Μανώλης Φουρτούνης Ο Μανώλης Φουρτούνης γεννήθηκε στην Κέφαλο της Κω, στις 3 Οκτωβρίου του 1926. Έκα...

# data[].attributes.body
Έφυγε από τη ζωή στις 31 Μαΐου 2019.

Ετάφη, κατά την επιθυμία του, στην Κέφαλο τη Δευτέρα 3 Ιουνίου 2019.

# data[].attributes.headline
Ο Μανώλης Φουρτούνης δεν είναι πια εδώ

# data[].attributes.subject
Ο Μανώλης Φουρτούνης δεν είναι πια εδώ

# data[].attributes.body
KOS TV

# data[].attributes.attachment_link.title
ΔΗΡΑΣ ΡΖ   Ο Μανώλης Φουρτούνης δεν είναι πια εδώ

# data[].attributes.headline
Κείμενο από τον φίλο του Μανώλη Φουρτούνη , Σκεύο Παπαιωάννου.

# data[].attributes.subject
Κείμενο από τον φίλο του Μανώλη Φουρτούνη , Σκεύο Παπαιωάννου.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σκεύος Παπαϊωάννου: Για τον Μανώλη Φουρτούνη in Memoriam - Kosnews24.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
  Για τον Μανώλη Φουρτούνη in Memoriam Σκεύος Παπαϊωάννου Κάσελ Γερμανίας 30.05.2019   ...Μα πιο πολύ θέλουμε για τους άλλους βάλαμε τη δύναμή μας στη μάχη ν’ ανάψουν τα πολύφωτα στα χείλη   Είμαστε αγωνιστές κάποτε απλοϊκοί σαν παιδιά πάντα αδιάλλαχτοι, σαν έφηβοι.   Μανώλης Φου…