# data[].attributes.headline
มงคล ๓๘ ประการ<

# data[].attributes.body
มงคล ๓๘ ประการ

มงคล คือเหตุแห่งความ

สุข ความก้าวหน้าในการ

ดำเนินชีวิต ซึ่ง

พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดง ไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้พึง ปฏิบัติ นำมาจากบทมงคล สูตรที่พระพุทธเจ้าตรัส ตอบปัญหาเทวดาที่ถาม ว่า คุณธรรมอันใดที่ทำให้ ชีวิตประสบความเจริญ หรือมี "มงคลชีวิต" ซึ่งมี ๓๘ ประการได้แก่

๑. การไม่คบคนพาล

๒. การคบบัญฑิต

๓. การบูชาบุคคลที่ควร บูชา

๔. การอยู่ในถิ่นอันสมควร

มงคล ๓๘ ประการ

มงคล คือเหตุแห่งความสุข ความก้าวหน้าในการ

ดำเนินชีวิต ซึ่ง

พระพุทธเจ้าได้ทรงแสดง ไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้พึง ปฏิบัติ นำมาจากบทมงคล สูตรที่พระพุทธเจ้าตรัส ตอบปัญหาเทวดาที่ถาม ว่า คุณธรรมอันใดที่ทำให้ ชีวิตประสบความเจริญ หรือมี "มงคลชีวิต" ซึ่งมี ๓๘ ประการได้แก่

๑. การไม่คบคนพาล

๒. การคบบัญฑิต

๓. การบูชาบุคคลที่ควร บูชา

๔. การอยู่ในถิ่นอันสมควร

๕. เคยทำบุญมาก่อน

๖. การตั้งตนชอบ

๗. ความเป็นพหูสูต

๘. การรอบรู้ในศิลปะ

๙. มีวินัยที่ดี

๑๐.กล่าววาจาอันเป็น สุภาษิต

๑๑.การบำรุงบิดามารดา

๑๒.การสงเคราะห์บุตร

๑๓.การสงเคราะห์ภรรยา

๑๔.ทำงานไม่ให้คั่งค้าง

๑๕.การให้ทาน

๑๖.การประพฤติธรรม

๑๗.การสงเคราะห์ญาติ

๑๘.ทำงานที่ไม่มีโทษ

๑๙.ละเว้นจากบาป

๒๐.สำรวมจากการดื่ม

น้ำเมา

๒๑.ไม่ประมาทในธรรมทั้ง หลาย

๒๒.มีความเคารพ

๒๓.มีความถ่อมตน

๒๔.มีความสันโดษ

๒๕.มีความกตัญญู

๒๖.การฟังธรรมตามกาล

๒๗.มีความอดทน

๒๘.เป็นผู้ว่าง่าย

๒๙.การได้เห็นสมณะ๓๑.การบำเพ็ญตบะ

๓๒.การประพฤติพรหมจรรย์

๓๓.การเห็นอริยสัจ

๓๔.การทำให้แจ้งซึ่งพระ

นิพพาน

๓๕.มีจิตไม่หวั่นไหวใน

โลกธรรม

๓๖.มีจิตไม่เศร้าโศก

๓๗.มีจิตปราศจากกิเลส

๓8.มีจิตเกษม

ธันวา กลิ่นแก้ว ม.4/6เลขที่19

# data[].attributes.headline
มงคล ๓๘ ประการม

# data[].attributes.body
มงคล ๓๘ ประการ

มงคล คือเหตุแห่งความสุข ความก้าวหน้าในการดำเนินชีวิต ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้พึงปฏิบัติ นำมาจากบทมงคลสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสตอบปัญหาเทวดาที่ถามว่า คุณธรรมอันใดที่ทำให้ชีวิตประสบความเจริญหรือมี "มงคลชีวิต" ซึ่งมี ๓๘ ประการได้แก่

๑. การไม่คบคนพาล

๒. การคบบัญฑิต

๓. การบูชาบุคคลที่ควรบูชา

๔. การอยู่ในถิ่นอันสมควร

๕. เคยทำบุญมาก่อน

๖. การตั้งตนชอบ

๗. ความเป็นพหูสูต

๘. การรอบรู้ในศิลปะ

๙. มีวินัยที่ดี

๑๐.กล่าววาจาอันเป็นสุภาษิต

๑๑.การบำรุงบิดามารดา

๑๒.การสงเคราะห์บุตร

๑๓.การสงเคราะห์ภรรยา

๑๔.ทำงานไม่ให้คั่งค้าง

๑๕.การให้ทาน

๑๖.การประพฤติธรรม

๑๗.การสงเคราะห์ญาติ

๑๘.ทำงานที่ไม่มีโทษ

๑๙.ละเว้นจากบาป

๒๐.สำรวมจากการดื่มน้ำเมา

๒๑.ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย

๒๒.มีความเคารพ

๒๓.มีความถ่อมตน

๒๔.มีความสันโดษ

๒๕.มีความกตัญญู

๒๖.การฟังธรรมตามกาล

๒๗.มีความอดทน

๒๘.เป็นผู้ว่าง่าย

๒๙.การได้เห็นสมณะ

๓๐.การสนทนาธรรมตามกาล

๓๑.การบำเพ็ญตบะ

๓๒.การประพฤติพรหมจรรย์

๓๓.การเห็นอริยสัจ

๓๔.การทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพาน

๓๕.มีจิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม

๓๖.มีจิตไม่เศร้าโศก

๓๗.มีจิตปราศจากกิเลส

๓๘.มีจิตเกษม

นายรณวีร์ ชลานุชพงศ์ เลขที่11

นายจิตติโชค ศรีเสริม เลขที่1

นายศิวกร ศรีตะชัย เลขที่2

นายชาญเดช อริพงษ์ เลขที่7

# data[].attributes.headline
มงคล ๓๘ ประการม

# data[].attributes.body
มงคล ๓๘ ประการ

มงคล คือเหตุแห่งความสุข ความก้าวหน้าในการดำเนินชีวิต ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ทรงแสดงไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้พึงปฏิบัติ นำมาจากบทมงคลสูตรที่พระพุทธเจ้าตรัสตอบปัญหาเทวดาที่ถามว่า คุณธรรมอันใดที่ทำให้ชีวิตประสบความเจริญหรือมี "มงคลชีวิต" ซึ่งมี ๓๘ ประการได้แก่

๑. การไม่คบคนพาล

๒. การคบบัญฑิต

๓. การบูชาบุคคลที่ควรบูชา

๔. การอยู่ในถิ่นอันสมควร

๕. เคยทำบุญมาก่อน

๖. การตั้งตนชอบ

๗. ความเป็นพหูสูต

๘. การรอบรู้ในศิลปะ

๙. มีวินัยที่ดี

๑๐.กล่าววาจาอันเป็นสุภาษิต

๑๑.การบำรุงบิดามารดา

๑๒.การสงเคราะห์บุตร

๑๓.การสงเคราะห์ภรรยา

๑๔.ทำงานไม่ให้คั่งค้าง

๑๕.การให้ทาน

๑๖.การประพฤติธรรม

๑๗.การสงเคราะห์ญาติ

๑๘.ทำงานที่ไม่มีโทษ

๑๙.ละเว้นจากบาป

๒๐.สำรวมจากการดื่มน้ำเมา

๒๑.ไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย

๒๒.มีความเคารพ

๒๓.มีความถ่อมตน

๒๔.มีความสันโดษ

๒๕.มีความกตัญญู

๒๖.การฟังธรรมตามกาล

๒๗.มีความอดทน

๒๘.เป็นผู้ว่าง่าย

๒๙.การได้เห็นสมณะ

๓๐.การสนทนาธรรมตามกาล

๓๑.การบำเพ็ญตบะ

๓๒.การประพฤติพรหมจรรย์

๓๓.การเห็นอริยสัจ

๓๔.การทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพาน

๓๕.มีจิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม

๓๖.มีจิตไม่เศร้าโศก

๓๗.มีจิตปราศจากกิเลส

๓๘.มีจิตเกษม

นาย พงษ์พิชญ์ อัศวกฤษนาวิน ชั้น ม.4/4 เลขที่10

# data[].attributes.body
วุฑฒิ ๔

น. ธรรมเป็นเครื่องเจริญ ๔ ประการ คือ

๑. สัปปุริสูปสังเสวะ = คบคนดี ผู้ประพฤติชอบด้วยกาย วาจา

๒. โยนิโสมนสิการ = ตริตรองให้รู้จักสิ่งที่ดีหรือชั่วโดยอุบายอันแยบคาย

๓. สัทธัมมัสสวนะ = ฟังคำสั่งสอนของท่าน (คือ คนดี) โดยเคารพ

๔. ธัมมานุธัมมปฏิบัติ = ประพฤติธร

พระพุทธพจน์ที่กล่าวถึงบทบาทของอุบาสกอุบาสิกา ไว้ในอุบาสกจัณฑาลสูตรว่า อุบาสกประกอบ ด้วยธรรม 5 ประการ เป็นอุบาสกแก้ว เป็นอุบาสกปทุม และเป็นอุบาสกบุณฑริกธรรม คือ

(1) เป็น ผู้มีศรัทธา

(2) เป็นผู้มีศีล

(3) เป็นผู้ไม่ถือมงคลตื่นข่าว เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล

(4) ไม่แสวงหาผู้รับ ทักษิณานอกศาสนานี้ และ (5) ท าอุปการะในศาสนา

# data[].attributes.headline
เรื่องพระสัทธรรม3และพล

# data[].attributes.body
เรื่องพระสัทธรรม3และพละ5

นางสาวธันยมัย ตันเพ็ง เลขที่17

นางสาวชัชฎาภรณ์ น่ารัก เลขที่16

นางสาววริศรา ขยันการ เลขที่20

นางสาวเพ็ญนภา วงค์หาญ เลขที่19

นางสาวนันทวรรณ์ อุตะมะ เลขที่30

# data[].attributes.headline
ข้อ2.พระสัทธรรม3และพละ

# data[].attributes.body
ข้อ2.พระสัทธรรม3และพละ5

พระสัทธรรม3

1. ปริยัตติสัทธรรม สัทธรรมคือคำสั่งสอนอันจะต้องเล่าเรียน

2. ปฏิปัตติสัทธรรม สัทธรรมคือปฏิปทาอันจะต้องปฏิบัติ

3. ปฏิเวธสัทธรรม สัทธรรมคือผลที่ได้จากการปฏิบัติ

พละ5

1.สัทธา คือความเชื่อ

2.วิริยะ คือความเพียร

3.สติ คือความระลึกได้

4. สมาธิ คือความตั้งจิตมั่นคง

5ปัญญา คือความรู้ทั่วไป

ตัวอย่าง

ศรัทธาในการไปฟังธรรม มีแสดงธรรมที่ไหนก็จะอยากไป แล้วเพียรพยายามที่จะไป ความพอใจที่จะทำอะไรทำให้เรามีกำลังขึ้นมีศรัทธาและฉันทะ แล้วก็จะมีความเพียร

# data[].attributes.headline
ข้อ9 อธิปไตย3 อริยวัฑฒ

# data[].attributes.body
ข้อ9 อธิปไตย3 อริยวัฑฒิ5

1. อัตตาธิปไตย หมายถึงการถือตนเป็นใหญ่ กระทำการโดยยึดความคิดเห็นของตนเองเป็นที่ตั้ง ซึ่งเปรียบได้กับเผด็จการ

2. โลกาธิปไตย หมายถึงการถือโลกเป็นใหญ่ กระทำการโดยยึดถือกระแสของโลกเป็นประมาณ ซึ่งเปรียบได้กับประชาธิปไตย

3. ธัมมาธิปไตย หมายถึงการถือธรรมคือความถูกต้องเป็นใหญ่ กระทำการโดยยึดความถูกต้องเป็นหลัก ซึ่งเป็นแนวทางที่ผู้ปกครองทั้งในระบอบเผด็จการ และประชาธิปไตยจะต้องยึดถือ โดยที่ผู้ปกครองในระบอบเผด็จการจะต้องมีสติคอยกำกับ การคิด การพูด และการทำตลอดเวลา เพื่อไม่ให้เหลิงและหลงในอำนาจนั้น

ตัวอย่าง

ปัญหา ระบบประชาธิปไตยโดนยึดครองและประโยชน์

การแก้ไข

ทุกข์ คือ ธิปไตยโดนยึดครอง

สมุทัย คือ ระบอบประชาธิปไตยไม่มีความไตร่ตรอง

นิโรธ คือ ระบบประชาธิปไตยต้องมีความไตร่ตรองรับฟังความคิดเห็นต่างๆและคิดถึงประชาชนเป็นหลัก

มรรค คือ ระบอบประชาธิปไตยต้องยึดความไตร่ตรองและนำสิ่งที่ดีมีประโยชน์มาปรับปรุงแก้ไขสิ่งที่ผิดให้ถูก โดยยึดประโยชน์ของประเทศ และประชาชนโดยรวมเป็นหลัก ทั้งตัวผู้ปกครองเอง

อริยวัฑฒิ 5 หมายถึง หลักปฏิบัติที่นำไปสู่ความเจริญงอกงามหรือความเป็นคนดี ประกอบด้วยคุณสมบัติ 5 ประการ คือ ศรัทธา คือ ความเชื่อในสิ่งที่ ควรเชื่อ เชื่อด้วยปัญญาและเหตุผล ศีล ในทางปฏิบัติคือการรักษาศีล สุตะ คือ การศึกษา และแสวงหาความรู้ จาคะ คือ การรู้จักเสียสละ แบ่งปันสิ่งของให้แก่ผู้อื่น

ตัวอย่าง

เพื่เพื่อนโกหกว่าจะเงินเรา100บาท เราจะไม่ตอบรับเราจะคิดก่อนว่าเพื่อนให้เพราะอะไร คิดด้วยเหตุผลตามหลักอริยวัฑฒิ5

# data[].attributes.headline
ข้อ 1 ภาวนา4วิมุตติ5เเ

# data[].attributes.body
ข้อ 1 ภาวนา4วิมุตติ5เเละนิพพาน

ภาวนา 4 ได้แก่ กายภาวนา สีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา เป็นหลักธรรมในการ

วิมุตติซึ่งมี5 ประการ ได้แก่ 1. วิกขัมภนวิมุตติ คือ การหลุดพ้นจากกิเลสชั่วคราว โดยอานาจของฌาน 2. ตทังควิมุตติ คือ การดับกิเลสด้วยองค์ธรรมที่ตรงกันข้าม 3. สมุจเฉทวิมุตติ คือ การหลุดพ้นโดยเด็ดขาด 4. ปฏิปัสสัมธิวิมุตติ คือ การหลุดพ้นด้วยความสงบระงับ 5. นิสสรณ์วิมุตติ คือ การดับกิเลส

นิพพานคือความดับสนิทแห่งกิเลสและกองทุกข์[1] เป็นสภาพโลกุตระอันเป็นจุดมุ่งหมายสูงสุดในศาสนาพุทธ[2]

# data[].attributes.headline
ข้อ6 วิปัสสนาญาณ9<

# data[].attributes.body
ข้อ6 วิปัสสนาญาณ9

การแก้ปัญหาโดยใช้ อริยสัจ4

ทุกข์ (ผล)           สอบตก ทุกข์ใจเพราะการสอบตก

สมุทัย (เหตุ)        ไม่ตั้งใจเรียน ไม่อ่านหนังสือ

นิโรธ (ผล)          สอบผ่าน

มรรค (เหตุ)         ตั้งใจเรียน อ่าน ท่องหนังสือ

# data[].attributes.headline
หัวข้อ7 วุฒิธรรม4 เเละ

# data[].attributes.body
หัวข้อ7 วุฒิธรรม4 เเละอุบาสกธรรม5

วุฒิธรรม คือ ธรรมเป็นเครื่องเจริญ ๔ ประการ คือ ๑. สัปปุริสูปสังเสวะ = คบคนดี ผู้ประพฤติชอบด้วยกาย วาจา ๒. โยนิโสมนสิการ = ตริตรองให้รู้จักสิ่งที่ดีหรือชั่วโดยอุบายอันแยบคาย ๓. สัทธัมมัสสวนะ = ฟังคำสั่งสอนของท่าน (คือ คนดี) โดยเคารพ ๔. ธัมมานุธัมมปฏิบัติ = ประพฤติธร

อุบาสกธรรม คือ (1) เป็น ผู้มีศรัทธา (2) เป็นผู้มีศีล (3) เป็นผู้ไม่ถือมงคลตื่นข่าว เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล (4) ไม่แสวงหาผู้รับ ทักษิณานอกศาสนานี้ และ (5) ท าอุปการะในศาสนานี้

# data[].attributes.headline
หัวข้อ3ภิกขุอปริหาริยธ

# data[].attributes.body
หัวข้อ3ภิกขุอปริหาริยธรรม7

ธรรมสำหรับผู้ปกครองที่ต้องการความเจริญรุ่งเรืองแก่องค์กรที่ตนเองปกครองมี 7 ประการคือ

1. หมั่นประชุมกันเนืองนิตย์

2. พร้อมเพรียงกันประชุม พร้อมเพรียงกันเลิก พร้อมเพรียงกันทำกิจที่พึ

3. ไม่บัญญัติสิ่งที่มิได้บัญญัติไว้ (อันขัดต่อหลักการเดิม) ไม่ล้มล้างสิ่งที่บัญญัติไว้ (ตามหลักการเดิม) ถือปฏิบัติตามวัชชีธรรม ตามที่วางไว้

4. ท่านเหล่าใดเป็นใหญ่ในชนชาววัชชี เคารพนับถือท่านเหล่านั้น เห็นถ้อยคำของท่านว่าเป็นสิ่งควรรับฟัง

5. บรรดากุลสตรี กุมารีทั้งหลาย ให้อยู่โดยมิถูกข่มเหง หรือฉุดคร่าขืนใจ

6. เคารพสักการบูชาเจดีย์ (ปูชนียสถาน และปูชนียวัตถุ ตลอดถึงอนุสาวรีย์ต่างๆ ของชาววัชชี (ประจำชาติ) ทั้งหลาย ทั้งภายในและภายนอก ไม่ปล่อยให้ธรรมิกพลีที่เคยทำแก่เจดีย์เหล่านั้นเสื่อมทรามไป

7. จัดให้ความอารักขาคุ้มครอง ป้องกัน อันชอบธรรมแก่พระอรหันต์ทั้งหลาย (ในที่นี้หมายความรวมถึงบรรพชิตผู้ดำรงธรรมเป็นที่พึ่งทางใจของประชาชนทั่วไปด้วย) โดยตั้งใจว่า ขอพระอรหันต์ทั้งหลายที่ยังไม่ได้มา พึงมาสู่แว่นแคว้นที่มาแล้ว ขอให้โดยผาสุกงทำ

# data[].attributes.headline
ทศพิธราชธรรม หรือ ราชธ

# data[].attributes.body
ทศพิธราชธรรม หรือ ราชธรรม 10 คือจริยวัตร 10 ประการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงประพฤติเป็น หลักธรรม ประจำพระองค์ หรือเป็นคุณธรรมประจำตนของผู้ปกครองบ้านเมือง ให้มีความเป็นไปโดยธรรมและยังประโยชน์สุขให้เกิดแก่ประชาชนจนเกิดความชื่นชมยินดี ซึ่งความจริงแล้วไม่ได้จำเพาะเจาะจงสำหรับพระเจ้าแผ่นดินหรือผู้ปกครองแผ่นดินเท่านั้น บุคคลธรรมดาที่เป็นผู้บริหารระดับสูงในทุกองค์กรก็พึงใช้หลักธรรมเหล่านี้

1. ทาน หมายถึง พระราชทานพัสดุสิ่งของ หรือปัจจัยที่จำเป็นในการดำรงชีวิต แก่ผู้สมควรได้รับ ได้แก่ พระภิกษุสงฆ์ และราษฎรผู้ยากไร้ เป็นต้น นอกจากนี้ยังรวมถึงการพระราชทานพระบรมราชูปถัมภ์ แก่พระราชวงศานุวงศ์ และข้าทูลละอองธุลีพระบาท ตามสมควรแก่ฐานะ.

2. ศีล หมายถึง การทรงศีล หรือการที่ทรงตั้งสังวรรักษาพระอาการ กาย วาจา ให้สะอาดปราศจากโทษอันควรครหา พระองค์ทรงมีพระราชศรัทธาในบวรพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง ได้เสด็จออกทรงผนวช เพื่อทรงศึกษาและปฏิบัติพระธรรมวินัย อุทิศพระราชกุศลพระราชทานแก่ปวงชนชาวไทย.

3. บริจาค หมายถึง การพระองค์พระราชบริจาคไทยธรรม หรือสิ่งของที่พระราชทานให้เป็นประโยชน์ทั้งแก่พระราช วงศานุวงศ์ และทูลข้าละอองธุลีพระบาท ตามฐานะที่ราชการฉลองพระเดชพระคุณ รวมทั้งพระราชทานแก่ประชาชนผู้ยากไร้ได้อาศัยเลี้ยงชีวิต.

4. อาชวะ หมายถึง ความซื่อตรง ทรงมีพระราชอัฌชาสัย อันประกอบด้วยความซื่อตรง ดำรงในสัตย์สุจริต ซื่อตรงต่อพระราชสัมพันธมิตรและพระราชวงศ์ ข้าทูลละอองธุลีพระบาททั้งปวง ไม่ทรงคิดลวง ประทุษร้ายโดยอุบายผิดยุติธรรม.

5. มัททวะ หมายถึง ความอ่อนโยน ทรงมีพระราชอัฌชาสัยอ่อนโยน ไม่ดื้อดึงถือพระองค์แม้มีผู้ตักเตือนในบางอย่าง ด้วยความมีเหตุผลก็จะทรงพิจารณาโดยถี่ถ้วน ถ้าถูกต้องดีชอบก็ทรงอนุโมทนา และปฏิบัติตาม ทรงสัมมาคารวะอ่อนน้อมแก่ท่านผู้เจริญโดยวัยและโดยคุณ ไม่ทรงดูหมิ่น.

6. ตบะ หมายถึง ความเพียร ทรงสมาทานกุศลวัตร ด้วยการเอาพระราชหฤทัยใส่ ในการปกครองพระราชอาณาเขต และประชาชนให้มีความสุขปราศจากภยันตราย ตลอดถึงการที่ทรงมีพระอุตสาหะอันแรงกล้าในกุศลสมาทาน ระวังบาปที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น และเพื่อจะกำจัดบาปกุศลที่เกิดขึ้นแล้วให้เสื่อมสูญ ไม่ตั้งอยู่ในพระสันดาน.

7. อักโกธะ หมายถึง ความไม่โกรธ ทรงมีพระกริยาที่ไม่โกรธโดยวิสัย มิใช่เหตุที่ควรโกรธ แม้มีเหตุที่ให้ทรงพระพิโรธ แต่ทรงข่มเสียให้อันตรธานสงบระงับไป ด้วยทรงมีพระเมตตาอยู่เสมอ ไม่ทรงปรารถนาจะก่อภัย ก่อเวรแก่ผู้ใด.

8. อวิหิงสา หมายถึง ความไม่เบียดเบียน ด้วยทรงมีพระราชอัฌชาสัยกอปรด้วยพระราชกรุณา ไม่ทรงปรารถนาจะก่อทุกข์แก่ผู้ใดแม้กระทั้งสัตว์ ไม่ทรงเบียดเบียนพระราชวงศ์ ข้าทูลละอองธุลีพระบาท และอาณาประชาราษฎร์ ให้ลำบากด้วยเหตุอันไม่ควรกระทำ.

9. ขันติ หมายถึง ความอดทน ทรงมีพระราชหฤทัยดำรงมั่นในขันติ มีความอดทนต่อสิ่งที่ควรอดทน เช่น อดทนต่อทุกข์ อดทนต่อเวทนาอันเกิดขึ้นในพระกาย และทรงมีพระขันติเมตตากรุณาธิคุณ งดโทษผู้มีความประมาท กระทำผิดล่วงพระอาญา และควรจะลงราชทัณฑ์ แต่ก็ทรงระงับด้วยความอดทนไว้ได้.

10. อวิโรธนะ หมายถึง ความเที่ยงธรรม ทรงรักษาความยุติธรรมไม่ให้แปรผันจากสิ่งที่ตรง และดำรงพระอาการไม่ยินดี ยินร้าย ต่ออำนาจคติทั้งปวง หรืออีกนัยหนึ่ง คือความไม่ประพฤติผิดในขัตติยราชประเพณี ทรงดำรงอยู่ในพระราชจริยาวัตรของพระมหากษัตริย์อย่างแท้จริง.

# data[].attributes.headline
ข้อ6 วิปัสสนาญาณ9<

# data[].attributes.body
ข้อ6 วิปัสสนาญาณ9

ญาณในวิปัสสนา, ญาณที่นับเข้าในวิปัสสนาหรือที่จัดเป็นวิปัสสนา คือ เป็นความรู้ที่ทำให้เกิดความเห็นแจ้ง เข้าใจสภาวะของสิ่งทั้งหลายตามเป็นจริง

๑. อุทยัพพยานุปัสสนาญาณ (ญาณอันตามเห็นความเกิดและความดับ คือ พิจารณาความเกิดขึ้นและความดับไปแห่งเบญจขันธ์ จนเห็นชัดว่า สิ่งทั้งหลายเกิดขึ้น ครั้นแล้วก็ต้องดับไป ล้วนเกิดขึ้นแล้วก็ดับไปทั้งหมด)

๒. ภังคานุปัสสนาญาณ (ญาณอันตามเห็นความสลาย คือ เมื่อเห็นความเกิดดับเช่นนั้นแล้ว คำนึงเด่นชัดในส่วนความดับอันเป็นจุดจบสิ้น ก็เห็นว่าสังขารทั้งปวงล้วนจะต้องสลายไปทั้งหมด)

๓. ภยตูปัฏฐานญาณ (ญาณอันมองเห็นสังขารปรากฏเป็นของน่ากลัว คือ เมื่อพิจารณาเห็นความแตกสลายอันมีทั่วไปแก่ทุกสิ่งทุกอย่างเช่นนั้นแล้ว สังขารทั้งปวงไม่ว่าจะเป็นไปในภพใดคติใด ก็ปรากฏเป็นของน่ากลัว เพราะล้วนแต่จะต้องสลายไป ไม่ปลอดภัยทั้งสิ้น)

๔. อาทีนวานุปัสสนาญาณ (ญาณอันคำนึงเห็นโทษ คือ เมื่อพิจารณาเห็นสังขารทั้งปวงซึ่งล้วนต้องแตกสลายไป เป็นของน่ากลัวไม่ปลอดภัยทั้งสิ้นแล้ว ย่อมคำนึงเห็นสังขารทั้งปวงนั้นว่าเป็นโทษ เป็นสิ่งที่มีความบกพร่อง จะต้องระคนอยู่ด้วยทุกข์)