# data[].attributes.body
Zwrócenie uwagi na liczne niejawne aspekty funkcjonowania szkoły spowodowało poszukiwania ukrytego programu w środowiskach edukacyjnych. Jednak szybko okazało się, że pojęcie "ukryty program" jest bardzo nieprecyzyjne, co prowadziło do debaty na temat jego istoty, znaczenia i zakresu. W środowiskach naukowych rozpoczęły się spory dotyczące definicji. Aby w pełni zrozumieć, czym jest ukryty program, warto zapoznać się z różnymi perspektywami.

Philip Jackson, który wprowadził termin "ukryty program", rozumiał go jako to, czego szkoła uczy (przekazuje, uczy, daje) młodym ludziom, mimo że nie jest to celowo zaplanowane. Podkreślał, że ukryty program nie może być jednoznacznie związany z skutkami ubocznymi, ponieważ dotyczy spraw o istotnym znaczeniu. Jeśli coś istotnie wpływa na sposób działania szkoły, trudno określić to jako "skutek uboczny". Wielu badaczy miało bardzo bliskie rozumienie tego terminu: jako wszystko, czego uczą się uczniowie w szkole, niezależnie od formalnego programu nauczania. Vallance, będąc bardziej precyzyjnym, definiował ukryty program jako konsekwencje uczęszczania do szkoły, które są ważne dla wychowania, ale nie są zawarte w formalnych celach i uzasadnieniach działań edukacyjnych. Z kolei Head definiował ukryty program jako to, czego uczą się uczniowie, przebywając w szkole, a nie za sprawą nauczyciela. Interesujące stanowisko zaprezentował L. Kohlberg, który odnosił pojęcie ukrytego programu do wychowania moralnego, uważając, że działania i oddziaływania moralne (zarówno negatywne, jak i pozytywne) mają miejsce poza oficjalnym programem nauczania.

Podsumowując, różni badacze mają różne spojrzenia na pojęcie "ukryty program". Warto zauważyć, że wiele dyskusji dotyczyło samej nazwy. Oprócz terminu "ukryty program" używano także terminów "niejawny" lub "latentny" program, "konsekwencje uczestnictwa w szkole", "skutki uboczne szkoły", "poboczne konsekwencje" lub po prostu "to, czego szkoła uczy uczniów". Istotne były również wątpliwości dotyczące znaczenia słowa "ukryty". Pierwszym problemem jest pytanie, dlaczego uczenie się jest ukryte.

# data[].attributes.body
Z własnego oraz innych doświadczenia mogę stwierdzić, że w szkołach zdarzają się klasy, w których nie ma okien. Przebywanie w takim "zamkniętym" i "ograniczającym dostęp do świata" pomieszczeniu przez 45 minut jest bardzo męczące i przytłaczające. Takie same odczucia dostarczają lekcje w klasach, w którym są okna, ale z kratami. Pocieszające jest jednak to, że takie klasy to raczej rzadkość. Odnoszę wrażenie, że teraz bardziej przywiązuje się uwagę do wyglądu klas oraz obecności okien, w których nie ma krat.

# data[].attributes.body
W ramach ukrytego programu szkolnego istnieje wiele różnych elementów, a jednym z nich jest architektura budynków szkolnych. Specyfika procesu nauczania i wychowania często wynika z tego, że odbywa się on w określonym miejscu, jakim jest szkoła, mająca określoną strukturę, układ pomieszczeń i wygląd. Przestrzeń i architektura budynków szkolnych zawierają określone treści, które często są niedoceniane, ale wpływają na relacje między uczniami i nauczycielami. Budynki szkolne często emanują kliniczną surowością, charakterystyczną dla miejsc, w których nie oczekuje się przyjemnych doznań. Podział przestrzeni i wyposażenia szkolnego jest niesymetryczny: nauczyciele mają większe biurka, wygodniejsze krzesła i dostęp do większej części klasy. Uczniowie natomiast mają ograniczony dostęp do tych zasobów. To przekazuje komunikat, że "budynek szkolny należy bardziej do nauczycieli niż do uczniów". Organizacja przestrzeni wewnątrz budynków często ogranicza indywidualne i małe grupowe uczenie się, a nawet utrudnia je. Podobnie, układ ten utrudnia współpracę i demokrację.

# data[].attributes.headline
Meighan R.,1993, Socjologia edukacji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń, s. 71-99

# data[].attributes.subject
Meighan R.,1993, Socjologia edukacji, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń, s. 71-99

# data[].attributes.headline
Agata Przybysz, 2009, Ukryty program – zakres treści i przegląd wybranych badań empirycznych, Bydgoszcz, s. 182

# data[].attributes.subject
Agata Przybysz, 2009, Ukryty program – zakres treści i przegląd wybranych badań empirycznych, Bydgoszcz, s. 182

# data[].attributes.body
file:///C:/Users/mateu/Downloads/Agata%20Przybysz%20Ukryty%20program%20zakres%20tresci%20i%20przeglad%20wybranych%20badan%20empirycznych.pdf

# data[].attributes.headline
Porównanie słownikowych definicji "Ukrytego programu" 

# data[].attributes.subject
Porównanie słownikowych definicji "Ukrytego programu" 

# data[].attributes.headline
Próba analizy "Ukrytego programu" przez Jacksona

# data[].attributes.subject
Próba analizy "Ukrytego programu" przez Jacksona

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
W codziennych osobistych, „prywatnych" sądach uczniów, wychowanków, studentów, nauczycieli, kadry kierowniczej, pracowników administracyjno - obsługowych, rodziców, nie wypowiadanych publicznie, lecz „w kuluarach", podczas przerwy, na korytarzu szkolnym, uczelnianym, w pokoju nauczycielskim, w domu rodzinnym, często zawarte są poglądy moralne i motywy działań sprzeczne z oficjalnie deklarowanymi i zapisanymi w dokumentacji szkolnej. W wielu zdarzeniach, zachowaniach i postawach członków szkolnych i akademickich społeczności ujawnia się to, co naprawdę oni czują i myślą. Bowiem niezależnie od orientacji, stanowiska i zadowolenia „góry", pracownicy i klienci (współudziałowcy) szkoły „swoje" wiedzą, swoje mówią i swoje czynią.

Zjawisko to nosi nazwę ukrytego programu. Wiąże się ono z problematyką wiedzy potocznej, będącej konsekwencją własnego doświadczenia życiowego i zawodowego i wyciąganych stąd wniosków, rezultatem opinii i sądów przyjętych od innych osób. Sformułowanie ukryty program nie jest pojęciem nowym. Pojawiło się ono w europejskiej refleksji pedagogicznej już w 1968 roku. W literaturze zwracana jest uwaga, iż nie jest to oddziaływanie uboczne, gdyż dotyczy spraw ważnych, wpisanych pośrednio w model edukacyjny.

Ukryty program to wszelkie pozadydaktyczne, lecz wychowawczo ważne konsekwencje uczęszczania do szkoły, które pojawiają się systematycznie, ale nie są zawarte w żadnym zestawie celów i uzasadnieniu działań oświatowych. Program ten wiąże się z tym, co uczniowie wynoszą ze szkoły oraz z ich funkcjonowaniem w grupach rówieśniczych. W jego tworzeniu biorą udział nauczyciele, choć nie zawsze zdają sobie z tego sprawę. Czynnikiem go kształtującym jest charakter współdziałania nauczycieli z rodzicami. Ukryty program posiada całościowy charakter, podobnie jak oficjalny program szkoły (placówki), i odzwierciedla „drugie życie" społeczności, wywierając w szczególności wpływ na szkolne wychowanie. Poprzez organizację trybu życia w szkole kształtuje postawy uczniów wobec niej w stopniu większym niż świadome i zamierzone działanie nauczycieli.

Pojęcie ukrytego programu odświeżył i nadał mu nowego znaczenia proces reformowania polskiego systemu edukacji narodowej. Współcześnie zjawisko to odnoszone jest zarówno do warunków organizacyjno programowego funkcjonowania placówek edukacyjnych wdrażających założenia reformy szkolnej, zarządzanych przez terenowe organy administracji państwowej, jak i do zagrożeń systemu edukacji w skali makrospołecznej. Dostrzegane w publicystyce niebezpieczeństwa związane z ukrytym programem reformy szkolnej, to powiększanie się peryferiów oświaty, drastyczne zróżnicowanie poziomu szkół, obniżenie się ogólnego poziomu wydawanych dyplomów, mechaniczny rozrost kontroli nauczycieli i absolutyzacja pozornych egzaminów, upadek rangi kultury humanistycznej (wzrastanie formalizmu dydaktycznego).

Waga problemu skłaniać powinna do podejmowania nowych prób rozpoznawania zjawiska ukrytego programu. Realizacji tego celu sprzyjało przeprowadzenie badań pilotażowych obejmujących 427 respondentów z terenu województwa katowickiego. W sondażu wzięli udział, uczestniczący w prowadzonych przeze mnie wykładach i konwersatoriach, studenci kierunków stacjonarnych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, studenci wydziału zaocznego Instytutu Pedagogiki w Katowicach - Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP w Warszawie (nauczyciele przedszkoli i szkół podstawowych) oraz dyrektorzy szkół i placówek opiekuńczych Bytomia, uczestniczący w kursie kwalifikacyjnym dla kadry kierowniczej w Kolegium Nauczycielskim w Bytomiu.

Opracowana ankieta badawcza posłużyła intencjonalnemu rozpoznawaniu ukrytego programu w różnych jego sferach. Sprzyjała poznawczemu doznaniu przez respondentów nagłego olśnienia i uświadomienia sobie w pełni tego przeczuwanego dotąd zjawiska.

W odpowiedzi na zadane pytania, ankietowani zamieszczali rzeczywiste obserwacje i doświadczenia, nie podając jakichkolwiek nazwisk oraz nie ujawniając bliższego usytuowania zdarzenia. Opisywali przykłady „ukrytego programu" w uczelni, lub w szkole /placówce opiekuńczej/, będącej miejscem ich pracy zawodowej, nawiązywali do wydarzeń z własnego życiorysu edukacyjnego. Ich osobiste, szczere wypowiedzi odkrywały i analizowały okoliczności oraz źródła powstawania sytuacji, w których ujawniane nieformalne poglądy i zachowania członków szkolnej społeczności stawały w sprzeczności z deklarowanymi publicznie postawami, z oficjalnymi celami i zadaniami szkół /placówek/. Doświadczenia uczestników badań odnosiły się do sfery dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej oraz działań kierowniczych w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach średnich i wyższych.

Ponieważ ukryty program, w szczególności program wychowania, wiąże się z panującym w instytucjach edukacyjnych klimatem społecznym, opartym na różnych wartościach, dlatego ankieta zawierała zadanie objaśnienia, jaki jest (lub był) wpływ ukrytego programu dla ich szkoły/ placówki i jej społeczności? Czy wychowawczo negatywny, pozytywny, czy też obojętny? Respondenci dociekali ponadto, kiedy jest on silniejszy, a kiedy słabszy? Czy stanowi reakcję na oficjalny program szkoły i czy równoważy/ uzupełnia/ luki tego programu. Pytania ankiety, której konstrukcja nawiązywała do pytań zadanych przez D. Obidniak (Por. Program szkoły- czym jest, komu i czemu służy? Program Nowa Szkoła, CODN, Warszawa1999) odnosiły się także do objaśnienia sposobu przeciwdziałania temu programowi i przedstawienia zakresu udziału członków społeczności placówki w jego powstawaniu. Ankieta posłużyła również do rozpoznania przez respondentów jakie elementy organizacyjne i warunki funkcjonowania placówek oraz aspekty systemu edukacyjnego, stymulują lub mogą mieć wpływ na pobudzanie powstawania ukrytego programu.

Analiza materiału badawczego, przykłady ukazane przez respondentów, potwierdziły sygnalizowane w literaturze występowanie wielorakich sfer zachowań kadry pedagogicznej i kierowniczej, uczniów, studentów i rodziców, nieprzystawalnych do oficjalnie głoszonych haseł, deklaracji i założeń programowych placówek systemu edukacji. Sondaż pozwolił na próbę ujęcia w wyodrębnionych następujących grupach tematycznych, licznych poglądów, zachowań i zjawisk związanych z ukrytym programem:

- Miejsce edukacji, jako „szkoła przetrwania" dzieci i młodzieży

- Stereotypy w socjalizacji kulturowej uczniów

- Wygodnictwo i pozorowane działania nauczycieli

- Niekonsekwencja zachowań i obłuda pedagogiczna

- Zdehumanizowany stosunek do uczniów, koniunkturalizm i deprecjacja moralna kadry

- „Wiecznie żywy" formalizm oraz encyklopedyzm dydaktyczny

- Wady wychowania

- Anomalia organizacyjne i biurokratyczna formuła zarządzania

- „Droga przez mękę" reformy edukacji narodowej.

Przedstawione zjawiska, wydarzenia i przykłady uwiarygodniają cytaty wypowiedzi respondentów. Przy czym zastrzec należy, iż nieostra jest granica pomiędzy nimi, występuje ich wzajemne współwynikanie oraz współzależność.

Wytwarzanie się w społeczności szkolnej nowego, „własnego" prawa.

/Cyt./: „Pomimo kolegialnie zatwierdzonego regulaminu placówki, pojawiają się nowe obyczaje i zachowania, ponieważ nauczycieli zraża i nie motywuje do modyfikacji zachowań ograniczone nagradzanie za ich wysiłek; uczniów - nieposzanowanie ich godności i niespodziewane, nie zapowiadane sprawdziany wiadomości; rodziców - niemożność usunięcia ze szkoły /podstawowej ucznia /chuligana/; dyrektora - zbyt biurokratyczna i skomplikowana prawna formuła odwoławcza od decyzji".

Permanentne uczenie się sztuki życia w nienaturalnej instytucjonalnej zbiorowości edukacyjnej. Uczniowska „fala". Nuda, napięcie i stres, tłok, hałas i wzajemne przeszkadzanie sobie determinują opanowywanie przez uczniów i studentów własnych sposobów przeciwdziałania tym zjawiskom, uczenie się reguł gry, „by nie podpaść" lub podporządkować sobie innych.

/Cyt./: „Nagminne jest odpisywanie zadań, wypożyczanie cudzych prac, lizusostwo w stosunku do nauczycieli, nadskakiwanie im, ciągłe poszukiwanie sposobów „przypodobania się", by uzyskać lepsze oceny oraz uniknąć konsekwencji swych negatywnych zachowań"..."Występuje przekazywanie młodszym kolegom, przez starsze roczniki uczniów i studentów, informacji o nauczycielach i wykładowcach, o tym, "jak ich obejść", jak zaliczyć egzamin itp.". „Zagadywanie" nauczycieli, podsuwanie im tematów do „dyskusji", opóźnianie odpytywania, wreszcie „zdawanie się" na zdanie profesora, na jego poglądy, stanowi częsty warunek pomyślnego zaliczenia egzaminu". ..." Zajęciu odpowiedniej pozycji w hierarchii społecznej szkoły coraz częściej służy przemoc, agresja fizyczna i słowna starszych uczniów wobec młodszych kolegów, a nawet próby podporządkowania sobie i zdominowania niektórych nauczycieli przez liderów marginesu społecznego młodzieży".

Wyróżnianie i uprzywilejowanie dziewcząt, narzucanie ról.

/Cyt./: ...„Nigdy nie sprzątają klasy, bo pierwsze wychodzą na przerwę."...„Wyżej oceniana jest wiedza dziewcząt, bo ich zachowaniu nie towarzyszy nadmierna ruchliwość na lekcji i impulsywność wypowiedzi"... „W zabawie, czynnościach porządkowych i w nauczaniu, następuje przyzwyczajanie do podziału zawodów i zajęć na role męskie i żeńskie." ..."W świetlicy szkolnej lalki i garnuszki zawsze układają dziewczęta, a chłopcy bawią się samochodami."..." W zabawach tematycznych na lekcji tylko dziewczęta pełnią role osób delikatnych, wrażliwych, role nianiek, opiekunek, natomiast chłopcy czynności budowniczych i konstruktorów".

Kształtowanie instytucjonalnej tożsamości dzieci.

/Cyt. /: "Pomimo deklarowanego umacniania u dzieci poczucie własnego ja, rozwój ich osobowości ograniczany jest przez „ prymat organizacji przedszkola nad osobą", sztywny rozkład dnia, jednakowe pory posiłków, wspólny rytm zabawy, zespołowe „wyprawy" do toalety, przymuszanie do wykonywania określonych czynności, np. do jedzenia, mycia się , leżakowania."

„Umywanie rąk" od problemów wychowawczych.

/Cyt. dot. przebiegu rady pedagogicznej/: "Ograniczanie palenia papierosów przez uczniów podczas zajęć szkolnych to już nie nasz problem. Po przesunięciu płotu boiska szkolnego przez władze gminy, ławka „palaczy" znajduje się przecież poza terenem szkoły". ..." Nie będziemy zajmować się obniżeniem uczniom oceny z zachowania, bo nie ukradli w szkole, lecz w... „supersamie".

„Papierowa" realizacja programu nauczania i wychowania.

/Cyt./: Następuje wpisywanie do obowiązującej dokumentacji pedagogicznej /dzienników szkolnych/ głównie tych zajęć, które są „odgórnie pożądane", zgodne z oczekiwaniami dyrekcji i nadzoru pedagogicznego"... „ Często odnotowywany jest wyjazd do filharmonii, podczas, gdy nauczyciel udaje się z dziećmi do wesołego miasteczka"... „W dzienniku brak już jest rubryk na wpis szczególnie wymaganych przez dyrektora wycieczek turystyczno - krajoznawczych"... "Do rzadkości należała organizacja ćwiczeń śródlekcyjnych, podczas, gdy wszystkie skrupulatnie odnotowywane były w dzienniku.

„Wystawowe" pomoce naukowe.

/Cyt./: Na drzwiach świetlicy wisiał bogaty program zajęć. Tymczasem w szafkach zamykane były niedostępne dla uczniów pomoce naukowe, zabawki, gry, układanki, „by się nie niszczyły, bo trzeba je oszczędzać". W efekcie dzieci się nudziły, i świetlica świeciła pustkami, a personel nie miał problemów w „pracy" z uczniami."

„Pokazowy" poziom nauczania.

/Cyt./: "W czasie wizytacji szkoły bardzo dobrzy uczniowie uczestniczą w lekcjach kilku klas"..." Przed hospitacjami występuje wcześniejsze przećwiczenie / „wyuczenie się" / przez uczniów hospitowanej lekcji."

Fikcyjne wspieranie zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych.

/Cyt./: Dyrektor oficjalnie, na apelach, deklaruje poparcie dla organizacji uczniowskich, lecz brak jest w szkole zaplecza / harcówki, kącika PCK, klasy dla zajęć koła zainteresowań/, a po południu młodzież jest „przeganiana" przez sprzątaczki i woźnego."

Brak wychowawczego oddziaływania wpływem osobistym.

/Cyt./: "W szkole ogłoszony został program zdrowotny walki z nikotynizmem, a wielu nauczycieli nadal pali papierosy w obecności uczniów".

Pseudoopiekuńcza funkcja szkoły.

/Cyt./: ..."Formalnie szkoła deklaruje uczniom bezpieczeństwo, podczas gdy na każdej przerwie uczniowie „wypoczywają" na zatłoczonych korytarzach i boiskach pełnych rozhukanej młodzieży, w obecności tolerujących ten stan rzeczy „dyżurujących" nauczycieli, bo przecież:..." dzieci muszą się gdzieś wyszumieć, a nauczyciel ma prawo do wypoczynku przed kolejną lekcją".. ." Na korytarzu wisi hasło: „Szkoła przyjazna uczniom", a wejść do budynku szkolnego można tylko podczas przerw, i często małe dzieci zimą stoją na mrozie"

Opracowywanie listy „absencji" dzieci przedszkolnych.

/Cyt./: ."W okresie przedświątecznym i feryjnym, w czasie długich weekendów, umożliwia zamykanie przedszkola informowanie rodziców o braku dzieci lub ich niskiej frekwencji , co powoduje dalsze rezygnację pozostałych rodziców z posłania dziecka do przedszkola"

Wyładowywanie przez nauczycieli swych negatywnych emocji i stresowanie uczniów.

/Cyt. /:"Pod pretekstem solidnego przygotowywania do egzaminu, wykładowca na ćwiczeniach paraliżował studentów ocenami niedostatecznymi. W ciągu jednych zajęć można było otrzymać dwie oceny niedostateczne, w sytuacji, gdy brak zaliczenia przedmiotu następował już przy 3 ocenach niedostatecznych w semestrze"..."Ulubionym zwrotem nauczyciela języka polskiego, kierowanym do uczennic liceum, było: „wy krowy tępe".

„Uciążliwości" egzaminacyjne wskutek niesubordynacji.

/Cyt./: "Ze względu na wcześniejsze negatywne zachowanie studentów na wykładach, profesor zadaje dodatkowe, „uciążliwe" pytania, wykraczające poza program, nie interesując się pytaniami wylosowanymi przez studentów".

Tolerowanie niedociągnięć tzw. dobrych uczniów (studentów), uczące ich lenistwa, zarozumialstwa i cwaniactwa.

/Cyt./:" Brak zadania bardziej uchodzi uczniowi lubianemu i który lepiej się dotąd uczył", ... „Najczęściej oceny wystawiane „za młodu", pokutują „na starość"... „ Na początku studiów Jarek uzyskał wśród kolegów i wykładowców opinię najlepszego studenta. Wyrobiona opinia i "sława" stanowiły podstawę jego kariery edukacyjnej, mimo, że na gorsze zmienił się jego stosunek do studiów."

Nie respektowanie wymogów wychowania zdrowotnego.

/Cyt./: "Publicznie deklarowany w przedszkolu pożądany ruch i aktywny wypoczynek dzieci na świeżym powietrzu , ograniczany jest wydłużaniem ich „leżakowania", poobiednim przygotowywaniem przez nauczycieli z dziećmi coraz to nowych imprez dla rodziców, władz, sponsorów , zmianami planu zajęć spowodowanymi absencją kadry, prymatem zajęć dydaktycznych, obawami przed zaziębieniem dzieci / „bo co powiedzą rodzice"/ czy wreszcie zwykłym wygodnictwem".

Wykonywanie przez uczniów usługowych czynności na rzecz nauczycieli.

/Cyt./:„Następuje wysyłanie uczniów podczas lekcji do sklepu, do pralni, po zakup biletów, po zapomniane rzeczy do samochodu, na pocztę w celu opłacenie rachunków, itp., pociągające za sobą lepsze stopnie z przedmiotu, wyższe oceny z zachowania i sympatię nauczycieli"..." Udzielanie korepetycji uczniom z własnej szkoły traktowane jest jako rekompensata za niskie pobory nauczycieli"..."Prywatne lekcje w domu nauczyciela polegały na wyprowadzaniu pieska, myciu naczyń i okien, sprzątaniu łazienki."

Traktowanie oceny szkolnej jako towaru.

/Cyt./:..."Podczas matury istniała możliwość zakupienia oceny poprzez odpłatne rozwiązywanie uczniom zadań przez studentów i niektórych nauczycieli."

Panaceum na szkolne bolączki.

/Przykładem, „złoty prezent" oraz „buty wałkonia"/. /Cyt. /:" Słaba koleżanka systematycznie otrzymywała dobre oceny z matematyki, ponieważ ofiarowała nauczycielce złoty pierścionek / jej ojciec był złotnikiem. T. W./" ..."Wujek Darka miał hurtownię obuwia i każdy z nas patrzył na korytarzu, który z nauczycieli ma nowe buty."

Zakamuflowana kontrola obecności studentów na wykładach.

/Cyt./:" Jeden z rozlicznych nieformalnych sposobów sprawdzania obecności studentów na nieobowiązkowym wykładzie stanowiło wymienianie przez opiekuna roku osób, które opłaciły czesne."

„Podciąganie" pod uczniów zdolnych wymogów nauczania.

/Cyt./:" Pomimo zamieszczenia w misji szkoły zasady wszechstronnego rozwoju osobowości każdego ucznia, występuje orientacja na uczniów uzdolnionych, którzy mogą promować szkołę, a zaniedbywana jest „szara masa" i nie są stwarzane warunki rozwoju zainteresowań uczniów mniej zdolnych".

Pseudowalory badawcze zajęć laboratoryjnych.

/Cyt./:" Ćwiczenia z przedmiotu laboratoryjnego, zachwalane jako przedmiot praktyczny, umożliwiający zapoznawanie się z aparaturą i technikami badawczymi, prowadzone były na ogół w formie trzech godzin wykładu i odpytywania."

„Aprioryczne" kontrole wiadomości.

/Cyt. /"Pomimo oficjalnie deklarowanej zasady partnerstwa i swobody w zakresie sposobów i terminów opanowywania wiadomości, uczniowie i studenci zaskakiwani są sprawdzianami."

Brak integracji w nauczaniu akademickim.

/Cyt./ :"Niektórzy asystenci nie konsultują tematyki ćwiczeń z wykładowcą, w rezultacie czego profesor na wykładzie mówi o wozie, a magister o kozie."

Nauczanie wiedzy.

/Cyt./ :" Na lekcji języka polskiego występuje nagminne odnotowywanie do zeszytów „papki" informacyjnej". ..."Wymagane jest przez nauczycieli bezmyślne wkuwanie materiału a potem drobiazgowe odpytywanie wiadomości uczniów„na obraz i podobieństwo nauczyciela."

Podpieranie się autorytetami.

/Cyt./: "Pani magister prowadząca ćwiczenia z metodyki nauczania oficjalnie była zwolenniczką nauczania problemowego, jednak podczas dyskusji, samodzielne sądy i opinie studentów były negowane i kwitowane słowami: w zasadzie, może i słusznie, ale profesor..... uważa, że... I tu następował potok teorii „żywcem" wyrwanej z jego podręcznika."

Pozory samorządności szkolnej.

/Cyt./:„Często występuje dyktowanie i narzucanie młodzieży jej potrzeb i sposobów ich rozwiązywania, „odgórny" wybór składu osobowego rady młodzieżowej i rad klasowych, praca społeczna uczniów „na pokaz", ich uczestnictwo w „dobrowolnych" akcjach społecznych, olimpiadach przedmiotowych i innych zajęciach, jako„podstawa oceny z zachowania", sztuczne zapewnianie pożądanych stanów ilościowych kół zainteresowań i organizacji szkolnych".

Prymat autorytarnych sposobów wychowania

Bywają przypadki regularnego uciekania się w niektórych szkołach i przedszkolach do gróźb, karania, straszenia, np. rodzicami, dyrektorem, policją, jako szybkie i „wygodne" rozwiązywanie problemu z dziećmi ruchliwymi, nadpobudliwymi, trudnymi. /Cyt./:„Sprzątać szybciej, bo wezmę dyscyplinę"... „nie gadać, bo was rozniosę"... „Jak się spóźnicie na lekcję, to nie ręczę za siebie" .

Nietrafne decyzje kadrowe.

/Cyt./: „Pod przykrywką reorganizacji pracy placówki zatrudniane są „pociotki" dyrekcji"...„Zabierane są godziny nauczycielom podwyższającym swe kwalifikacje i następuje przyznawanie tych godzin nauczycielom, którzy powinni pójść na emeryturę"

„Siłowe" egzekwowania treści i nakazów religijnych w procesie edukacyjnym. Przykładem, stosowanie "boskich" przesłań podczas oceny wyników nauczania i zachowania w szkole, w efekcie determinujące niechęć uczniów do organizacji religijnej.

/Cyt./: "Najważniejszym kryterium oceny prac z języka polskiego było zawarcie w nich tematyki biblijnej z Bogiem, jako dobrem najwyższym, bez względu na temat pracy i epokę historyczną."

Ekonomiczne potrzeby uczelni, jako kryterium egzaminacyjne.

/Cyt./: "Formalne deklarowana jest równość szans, podczas gdy na wydziałach wymagających używania „drogich" pomocy naukowych często praktykowane jest „oblewanie" studentów , zapewniające dopływ funduszy".

Narzucanie przedmiotów „do wyboru".

/Cyt./: „Oficjalnie, studenci mogą dokonać wyboru przedmiotów nauczania spoza realizowanej przez siebie specjalności, w praktyce bywa, iż przedmioty te nie są wliczane do wymaganego limitu godzinowego, ponieważ „burzą" arkusz organizacyjny studiów."

„Katedralne" uzależnienia ocen studentów.

/Cyt./ :"Zarówno przy ocenianiu prac zaliczeniowych jak i podczas egzaminów, następuje sugerowanie się katedrą do której należy student, wyższe oceny otrzymują studenci będący magistrantami katedry na której prowadzone są wykłady i ćwiczenia".

Nadmiar sprawozdawczości wewnątrzszkolnej.

/Cyt./: "Uczeń schodzi z braku czasu na plan dalszy, bo musimy wypełniać tony papieru, m.in. w celu opracowania nowoczesnego programu pracy, podczas, gdy te same zagadnienia mieściły się w dotychczasowym planie pracy".

Formalistyczne przesłanki oceny nauczycieli.

/Cyt./: "Praktykowane jest na pozór sprawiedliwe, a w rzeczywistości demobilizujące kadrę, przyznawanie przez dyrektora nagród „po kolei", bez względu na realny wysiłek nauczycieli, a to w celu uniknięcia konfliktów wśród kadry"...." Ocena pracy nauczycieli dokonywana jest li tylko na podstawie wyników testów wiadomości, abstrahując od ogólnego poziomu dojrzałości zespołu klasowego „danego" nauczycielowi i faktu dysponowania przez niego skromnymi narzędziami pracy /„mizerią" zaplecza dydaktycznego."

Niemerytoryczne kryteria przyjęć na studia wyższe.

/Cyt./:" Występuje przyznawanie dodatkowych punktów za oceny na świadectwie szkoły średniej, pomimo różnego poziomu nauczania w tych szkołach."

Brak aprobaty dla opisowego systemu oceniania uczniów.

/Cyt. głosy nauczycieli klas z nauczaniem zintegrowanym/:„Ocena cyfrowa mobilizowała, ponieważ dawała możliwość nadrabiania braków"..." Nauczyciel musi się napracować , dużo pisać, a efekty są znikome". .."Rodzice nie rozumieją związku pomiędzy oceną 5 a „gratuluję"...." nowe oceny wprowadzają chaos w umysłach uczniów i ich rodziców, ponieważ brak jest ujednolicenia nazewnictwa słownego w nowym systemie oceniania".

„Ułatwianie" dzieciom przedszkolnym startu szkolnego.

/Cyt./: "Nagminnie praktykowana jest w przedszkolach„ cicha" nauka pisowni w zeszytach, wbrew zalecanemu przez program wodzeniu liter po śladzie, po wykropkowanym wzorze. Czyni się to po to, by dziecko nie było „karane" w szkole podstawowej za wydłużoną zabawę, zaś przedszkole krytykowane za niski poziom pracy dydaktycznej.

„Kaleczenie" umiejętności lingwistycznych młodzieży.

/Cyt./: "Nowe wymogi programowe powodują pospieszne zatrudnianie do nauczania języków obcych nie zawsze w pełni przygotowanych profesjonalistów."

Obwinianie „Góry."

/Cyt./ :" Dyrektor szkoły obarcza każdorazowo organ zarządzający odpowiedzialnością za zwolnienia nauczycieli z pracy, mimo, iż dokonane są one przez niego osobiście, zgodnie z jego kompetencjami i zasadą jednoosobowej odpowiedzialności za placówkę, a jednocześnie publicznie deklaruje partnerski stosunek do nauczycieli."

Pokłosie realiów finansowych reformy oświaty.

Wskazywane są przykłady oszczędnościowego zamykanie placówek, trudności organizacyjno-kadrowych, deklaratywnej ogólnodostępności sportowych obiektów szkolnych, ograniczonego zasięgu zajęć pozalekcyjnych, kół zainteresowań. /Cyt. /: W sposób nieetyczny faworyzowani są rodzice „mający plecy", co umożliwiło, że przedszkole mogło przeżyć"..." Oficjalnie wymaga się od czynnych nauczycieli podnoszenia kwalifikacji, a zatrudniane są na czas określony osoby o niskich kwalifikacjach, ze względu na ich „tańsze" etaty, nie obciążające nadmiernie budżetów samorządu terytorialnego"... "Pierwszeństwo w korzystaniu z basenu szkolnego i kortu tenisowego w godzinach pozalekcyjnych posiada młodzież spoza szkoły, ponieważ płaci za jego użytkowanie." ."..."Puste stało się hasło zawarte w misji naszej szkoły prywatnej: „szkoła dla wszystkich", bowiem uczęszczają do niej tylko dzieci bogatych rodziców".

Waśnie wśród nauczycieli

/Cyt./ „Z obaw, z niepewności o stanowisko pracy, ze zwolnień następujących wskutek zmian strukturalno - organizacyjnych szkolnictwa i niżu demograficznego, pojawia się w szkole nieufność i niezdrowa rywalizacja wśród nauczycieli".

Pseudopartnerstwo nauczycieli z rodzicami.

/Cyt./: "Zapowiedziane w programie szkoły współdziałanie nauczycieli z rodzicami, w praktyce sprowadza się do traktowania rodziców głównie jako zleceniobiorców usług na rzecz szkoły. Występuje brak wzajemnego zaufania, niewiara w możliwości rodziców i niedocenianie ich kwalifikacji. Bywa nawet, że strach i paraliż przed spotkaniem z nauczycielem powoduje, że niektórzy rodzice przed wywiadówką dla kurażu „strzelają sobie kielicha".

Niechęć do zmian.

/Cyt. / „Niektórzy nauczyciele uporczywie bazują na swym wieloletnim doświadczeniu, na wypracowanym przez lata stylu pracy, wykazując negatywne reakcje i postawy w stosunku do nowych projektów, unikają aktywności we wdrażaniu założeń reformy"..."Dyrekcja uważa, że pracownicy mają wpływ na życie placówki, a nauczyciele nadal czekają na rozporządzenia, domagając się wskazówek".

Zaprezentowane, wybrane opisy potwierdzają, że ukryty program odnosi się do sygnalizowanego w literaturze wielorakiego spektrum organizatorów i współudziałowców pracy dydaktyczno- wychowawczej. Unaoczniają, iż zjawisko to dotyczy różnych organizacji edukacyjnych, obejmuje wielorakie strony życia oświatowego, wiąże się z funkcjonowaniem zarówno pojedynczych placówek jak i całego systemu edukacji.

Ukazane przykłady dysfunkcjonalności organizacyjno- pedagogicznej, nierespektowania zasad wychowania i norm społecznych, niekonsekwencji działania, formalizmu, koniunkturalizmu a nawet zwykłej prywaty, poparte licznymi cytatami wypowiedzi respondentów, nie mogą umknąć uwadze w dobie reformowania systemu edukacji narodowej. Powinny być sygnałem alarmowym dla kadry kierowniczej, nauczycieli i wychowawców, pracowników naukowych, przestrogą przed pozornym rozwiązywaniem zadań oraz dylematów pedagogicznych i organizacyjnych, bywa, że tkwiących li tylko na powierzchni życia placówek.

Intencjonalne konstruowanie i stosowanie w praktyce pedagogicznej narzędzi odkrywania ukrytego programu spełniać może służebną rolę w rozpoznawaniu realnych poglądów, odczuć, zachowań i postaw zespołów pracowniczych. Determinując autorefleksję pedagogiczną stawać musi się istotnym czynnikiem konstruowania nowoczesnego humanistycznego programu działania placówek edukacyjnych i poprawy ich wizerunku w społeczeństwie.

Przedstawione aspekty i przejawy ukrytego programu nie wyczerpują problemu. Stanowić one jednak mogą zaczyn szerszej dyskusji nad tym złożonym, wielowątkowym zjawiskiem. Rozpoznaniu jego obecnej skali i poziomu nasilenia w instytucjach edukacyjnych służyć powinna dalsza pogłębiona analiza badawcza.

# data[].attributes.attachment_link.title
UKRYTY PROGRAM W PRAKTYCE PEDAGOGICZNEJ PLACÓWEK EDUKACYJNYCH

# data[].attributes.attachment_link.description
W codziennych osobistych, „prywatnych" sądach uczniów, wychowanków, studentów, nauczycieli, kadry kierowniczej, pracowników administracyjno - obsługowych, rodziców, nie wypowiadanych pu

# data[].attributes.body
Towarzyszy temu też przekonanie, że ławki najbliżej nauczyciela przeznaczone są dla "kujonów" i "pupili". Uczniowie siedzący z tyłu klasy często mają jakiś prestiż w klasie, mogą być uczniami przeszkadzającymi w prowadzeniu lekcji, a nawet uważający się za lepszych od pozostałych dzieci. Jednoznacznie widać, że w sali szkolnej panuje hierarchia. Nauczyciel z przodu klasy jest dominujący i autorytarny. Uczniowie z tyłu klasy mogą stawiać opór autorytetowi, bądź po prostu czuć niechęć wobec bliskiego kontaktu z nauczycielem. W pierwszych ławkach mogą siedzieć uczniowie wrażliwi, nieśmiali, którzy polegają na nauczycielu. Mogą to też być uczniowie, którzy chętnie się uczą i są aktywni. Zdarza się, że przednie i tylnie ławki nie żyją w zgodzie.

# data[].attributes.body
Joiner zauważa dwa rodzaje informacji społecznej- informacja o użytkowniku pomieszczenia i informacja jakie zachowania innych w tym pomieszczeniu użytkownik oczekuje

# data[].attributes.body
W większości klas sposoby rozmieszczenia stołów, ławek i krzeseł powodują, że istnieje "przód" i "tył" pomieszczenia. Uczniowie mają widzieć tylko siebie i nauczyciela. Przekaz tego układu jest taki, że powinni "patrzeć na wprost" i "siedzieć i słuchać". Sposób, w jaki siedzą, jest wyrazem oczekiwanego kanału komunikacyjnego, który jest głównie skoncentrowany na nauczycielu. Klasy szkolne są wskaźnikiem społecznego dystansu i stylów uczenia się o charakterze autorytarnym, w których uczący są całkowicie zależni od nauczyciela. Otwierając drzwi sali lekcyjnej, łatwo można zobaczyć, kto ma władzę w klasie i pozycję dominującą. Mówimy tu o hierarchizacji szkoły, która jest kolejnym przejawem ukrytego programu. To zjawisko jest widoczne nie tylko w przestrzeni klasowej, ale także w dominacji nauczyciela nad aktywnością ruchową i mową uczniów (np. ma prawo do inicjowania odpowiedzi, przerywania ich i oceniania). Nauczyciel stara się również zachęcić uczniów do podporządkowania się określonym przez siebie lub przez szkołę zasadom i normom. Dzisiaj chcielibyśmy się skupić na klasach szkolnych.

# data[].attributes.body
Oświetlenie w klasie może być zaprojektowane w taki sposób, aby wpływało na uczniów i zachęcało ich do skupienia, koncentracji i efektywnego uczenia się. Ma on na celu stworzenie odpowiedniego atmosferycznego nastroju w klasie oraz wspieranie procesu uczenia się uczniów.

# data[].attributes.body
Nauczyciele mogą regulować natężenie światła w klasie, w zależności od rodzaju aktywności. Na przykład, podczas czytania i pisania, mogą zwiększyć jasność światła, aby uczniowie mieli lepszą widoczność. Natomiast podczas pracy indywidualnej, nauki skupionej lub przy korzystaniu z technologii komputerowej, mogą zmniejszyć jasność światła, aby stworzyć bardziej relaksującą atmosferę.

# data[].attributes.body
Kolory światła mają wpływ na nastrój i samopoczucie uczniów. Nauczyciele mogą stosować różne kolory światła w zależności od potrzeb. Na przykład, ciepłe, złote odcienie światła mogą pomóc w relaksacji i skoncentrowaniu się, podczas gdy chłodne, niebieskie odcienie światła mogą zwiększyć czujność i pobudzenie.

# data[].attributes.body
Oświetlenie może również obejmować różne efekty specjalne, takie jak subtelne przyciemnianie światła, migotanie światła lub delikatne zmiany kolorów. Te efekty mogą być używane w celu wzmocnienia atmosfery, np. podczas czytania opowiadania, projektu multimedialnego lub przedstawiania teatralnego, aby uczniowie czuli się jeszcze bardziej zaangażowani i zainteresowani.

# data[].attributes.body
Nauczyciele mogą również kształtować atmosferę w klasie poprzez zmianę oświetlenia w różnych momentach lekcji. Na przykład, intensyfikacja światła podczas wprowadzania nowego tematu lub podsumowania, a następnie przyciemnianie go podczas pracy indywidualnej, aby umożliwić większe skupienie.

# data[].attributes.body
Symbole narodowe i religijne wykorzystuje się w celu kształtowania i umacniania tożsamości narodowej, kultury oraz wartości religijnych wśród uczniów.

# data[].attributes.body
Wprowadzenie symboli narodowych, takich jak flaga, hymn, godło, może pomóc uczniom w identyfikacji się z krajem, zrozumieniu historii, kultury i tradycji narodowych. Mogą być organizowane zajęcia poświęcone historii narodu, jego bohaterom, wybitnym postaciom i osiągnięciom.

# data[].attributes.body
W przypadku gdy w klasie są uczniowie o tej samej religii, symbole religijne mogą być wykorzystywane do pogłębienia ich wiedzy i zrozumienia na temat własnej wiary oraz jej tradycji. Przykładowo, symbole chrześcijańskie, takie jak krzyż czy Ichtus (ryba symbolizująca Jezusa), mogą być wykorzystywane w kontekście lekcji religii.

# data[].attributes.body
Symbolika narodowa i religijna może być również wykorzystywana w celu wprowadzenia i zrozumienia różnorodności kulturowej w klasie. Na lekcjach historii czy etnografii może być omawiana symbolika innych narodów i religii, aby uczniowie mogli poznać i zrozumieć różne tradycje i wartości.

# data[].attributes.body
Szkolne krzesła uczniów różnią się od nauczycielskich krzeseł pod wieloma względami. Na ogół krzesła uczniów są mniejsze i bardziej zwężone, dostosowane do młodszych użytkowników. Mają zazwyczaj prostą konstrukcję z pojedynczym oparciem, które jest zazwyczaj płaskie i nie posiada podłokietników. Siedzisko krzeseł uczniów jest często prostokątne o standardowych wymiarach, co ułatwia ustawianie ich w równych rzędach w klasie.

Natomiast nauczycielskie krzesła są większe i bardziej wygodne. Zwykle są one wyposażone w wyższe oparcie z podłokietnikami, co zapewnia wsparcie dla pleców i ramion nauczyciela. Konstrukcja nauczycielskich krzeseł jest również bardziej stabilna, aby wytrzymać częstsze używanie i większe obciążenie. Dodatkowo, siedzisko nauczycielskiego krzesła często posiada regulację wysokości, aby nauczyciel mógł dostosować je do swoich preferencji i zapewnić sobie odpowiednie położenie pracy.

Ogólnie rzecz biorąc, krzesła uczniów są bardziej praktyczne i funkcjonalne, podczas gdy krzesła nauczycielskie są bardziej ergonomiczne i komfortowe.

# data[].attributes.body
Klasyczny kształt klasy to kwadrat lub prostokąt. Dzięki temu kształtowi silnie wyznaczone są przód, tył i boki sali.

# data[].attributes.body
Rośliny mogą dodać koloru, życia i przyjemności do wnętrza klasy. Ich obecność może wpływać na nastroje uczniów, sprawiając, że czują się bardziej komfortowo i przyjemnie.

# data[].attributes.body
Rośliny, poprzez proces fotosyntezy, absorbują dwutlenek węgla i produkują tlen. To prowadzi do poprawy jakości powietrza w klasie, co może wpływać na uczucia uczniów. Świeże powietrze może pomóc uczniom czuć się bardziej zrelaksowanymi i skoncentrowanymi.

# data[].attributes.body
Niektóre badania sugerują, że obcowanie z roślinami może pomagać w redukcji stresu i poprawie nastroju. Obecność zieleni w klasie może stwarzać atmosferę relaksu i spokoju, co może być korzystne dla emocji uczniów.

# data[].attributes.body
Rośliny mogą wpływać na zmysły uczniów poprzez wizualne, zapachowe i dotykowe bodźce. Ich obecność może pobudzać uczniów i sprawiać, że czują się bardziej ożywieni i zainteresowani otoczeniem.

# data[].attributes.body
Uczniowie mogą uczyć się o odpowiedzialności i trosce o inne żywe istoty poprzez zaangażowanie w pielęgnację roślin. To może pomóc w budowaniu pozytywnych emocji i uczuć, takich jak zadowolenie i satysfakcja.

# data[].attributes.body
Jest to standardowe, najczęściej spotykane i nieśmiertelne ustawienie ławek w klasie szkolnej. Podkreśla dominację nauczyciela oraz charaktery uczniów. Plusem jest to, że uczniowie dobrze widzą nauczyciela oraz prezentowane przez niego materiały. Minusem zaś to, że uczniowie nie widzą siebie nawzajem, co utrudnia dyskusje i wymiany myśli. Występują różne warianty tego ułożenia. Jednym z nich jest podział na ławki połączone w długie rzędy z jednej strony klasy a po drugiej stronie klasy gęsiego ustawione są podwójne lub pojedyncze ławki. Niekiedy cała klasa wypełniona jest rzędami pojedynczych ławek.

# data[].attributes.body
Taki układ klasy stosuje się często w klasach, w których naucza się języków obcych, ponieważ uczniowie widzą siebie nawzajem i mogą wygodniej wypowiadać się na forum. Plusem jest również łatwy dostęp nauczyciela do uczniów, może być to pomocne, gdy np.: trzeba rozdać materiały czy pomóc w zadaniu paru osobom siedzącym obok siebie. Uczniowie widzą tablice i materiały interaktywne bez problemu. Nauczyciel nadal jest wyodrębniony.

# data[].attributes.body
Takie rozwiązanie stosuje się przy pracach grupowych, najczęściej poprzez tymczasowe złączenie ławek. Spotkałam się jednakże ze stałym układem ławek w sposób bliźniaczy w klasie zerowej, co prawdopodobnie ma służyć między innymi poczuciu bliskości dzieci, które czują się jeszcze obco w środowisku szkolnym oraz ich integracji.

Uczniowie siedzący po wewnętrznej stronie słabo widzą nauczyciela, ale jego dostęp do uczniów jest ułatwiony.

# data[].attributes.body
Oprócz ławek krzeseł i biurka nauczyciela w klasie znajdują się też inne meble. Najczęściej spotyka się szafy i regały, które służą jako miejsce przechowywania pomocy naukowych, wykorzystywanych podczas zajęć z uczniami. W klasach młodszych mogą się tam znajdować zabawki, które są dostępne dla uczniów. Wtedy materiały ważniejsze będą w szafkach zamkniętych na klucz.

# data[].attributes.body
Dominujące kolory w klasach szkolnych to zdecydowanie beże, żółcie i biele. Spotyka się także kolory tematycznie związane z przedmiotem, który jest w danej sali nauczany, czyli np. klasa od biologii będzie pomalowana na zielono. Nie da się ukryć, że często klasy szkolne są mdłe i demotywujące. Czas pandemii był często okresem, w którym szkoły odnawiały swoje placówki. Stawiało się na bardzo jasne kolory: biały, szary, jasny beż. To wypranie szkoły z koloru powoduje poczucie sterylności, dystansu i obcości. Nie zachęca i nie motywuje uczniów do nauki, a może nawet przygnębiać. Kolory pojawiają się jednak w klasach niższych i przedszkolach, niestety panuje konformistyczna myśl, iż starsze dzieci nie potrzebują w swoich klasach koloru.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wyposażenie szkoły. Jakie meble powinny znaleźć się w każdej placówce edukacyjnej? - Edukacja, rozwój, nauka - ppnm.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Szkoła to miejsce, w którym powinien panować ład i porządek, sprzyjający koncentracji, skupieniu i nauce. W związku z tym, każda placówka edukacyjna powinna poświecić szczególną uwagę kompletowaniu wyposażenia swoich sal … Read More

# data[].attributes.body
Kolory wpływają na uwagę, humor, motywacje i nastawienie. Lepiej pracuje się w środowisku, które ma w sobie życie, niż w miejscu, które swoją kolorystyką przypomina szpital, czy po prostu jest kiczowate.

# data[].attributes.body
Przyciąga uwagę i pobudza myślenie oraz generuje uczucie energii.

# data[].attributes.body
Pomarańczowy jest kolorem radosnym i podnoszącym na duchu.

# data[].attributes.body
Co prawda jest to kolor obecny w szkole, w nieco stonowanej formie - ale jednak obecny. Odpowiednio użyty wprowadza pozytywną atmosferę i ociepla wnętrze.

# data[].attributes.body
Kolor wprowadzający spokój i pomagający w koncentracji, ma duży potencjał pod względem odcieni.

# data[].attributes.body
Niebieski to kolor silnie uspokajający, a także wspomagający długotrwałą koncentracje. Zaleca się stosowanie go w czasie rozwijania umiejętności poznawczych.

# data[].attributes.body
Chłodniejsze kolory jak róż i fiolet mogą pomóc w relaksie i obniżeniu poziomu stresu.

# data[].attributes.attachment_link.title
Carseat Tent - Minky Black White Cow - Lilac cotton

# data[].attributes.body
Należy zaznaczyć, że stosowanie kolorów zbyt intensywnie może rozpraszać, dekoncentrować i denerwować. Idealnym rozwiązaniem są jasne przestrzenie z elementami kolorowymi. Takim elementem może być np. jedna akcentowa ściana w danym kolorze, krzesła, dekoracje, obrazy, meble.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kolory w środowisku klasy, które powinny zmaksymalizować zatrzymywanie informacji, stymulować uczestnictwo i zwiększyć aktywną naukę. Ale jakie kolory są najlepsze, aby osiągnąć te wyniki w aktywnym uczeniu się? Kluczem do stworzenia środowiska sprzyjającego uczeniu się w klasie jest to, aby nie stymulować nadmiernie uczniów.

Kolory mogą wpływać na nasze uczucia, pamięć, uwagę i motywację do pracy ze względu na ich wpływ na nasze emocje. Oto 5 kolorów w klasie, które powinieneś rozważyć, takich jak kolor ścian w pokoju, lub wybrane akcenty, takie jak krzesła, biurka lub stoły, w zależności od zamierzonego efektu.

Kolor - zwłaszcza jasne kolory - stymulują mózg i pomagają zwiększyć pamięć. W przeszłości kolor był używany głównie jako narzędzie oddziaływania na najmłodszych uczniów, ale ostatnio okazało się, że efekt ten jest widoczny we wszystkich grupach wiekowych. Według College of St. Scholastica, „kolory rzeczywiście mają wpływ na zachowanie uczniów, wyniki w nauce i dobre samopoczucie". Oprócz ich ogólnego wpływu, każdy kolor ma specyficzne cechy, które wpływają na uczniów w różny sposób. Na przykład, błękity i zielenie są często postrzegane jako uspokajające, podczas gdy czerwienie i pomarańcze są bardziej ożywcze. Przyjrzyjmy się, w jaki sposób można włączyć kolory do swojej klasy, aby zachęcić uczniów do nauki i poprawić ich nastrój.

1) Czerwony: The Energizer

Czerwony stymuluje gruczoły nadnerczy i może generować uczucia energii i zachęcać do kreatywności. W swojej klasie spróbuj użyć koloru czerwonego w połączeniu z powtarzalnymi lub szczegółowymi zadaniami, aby dać uczniom zastrzyk energii.

2) Żółty: The Attention Grabber

Jeśli chodzi o przyciągnięcie i utrzymanie uwagi uczniów, żółty jest królem. Żółty generuje pozytywną energię, zachęca do kreatywności i jest najlepszym narzędziem do przyciągnięcia uwagi niespokojnej klasy. Wyświetlaj ważne materiały do nauki na żółtych szklanych tablicach i dodaj rozpryski tego koloru w całym pokoju (spróbuj miękkiego siedzenia lub krzeseł studenckich), aby promować czujność.

3) Pomarańczowy: The Mood Lifter

Kolor pomarańczowy zachęca do krytycznego myślenia i zapamiętywania. Badania wykazały, że ma on również szczególnie duży wpływ na krążenie i system nerwowy oraz zwiększa dopływ tlenu do mózgu, stymulując aktywność umysłową przy jednoczesnym rozluźnieniu zahamowań. Pamiętaj jednak, aby zabrać ze sobą przekąski, ponieważ wiadomo, że zwiększa apetyt!

4) Zielony: The Calming Concentration Catcher

Zielony promuje spokój i poczucie relaksu i jest świetny w zachęcaniu do długotrwałej koncentracji. Jest to najbardziej relaksujący kolor dla oka i tworzy uczucie łatwości, gdy jest używany w klasie. Użyj dużych bloków tego koloru, jak miękkie siedzenia lub skoordynowany zestaw mebli do makerspace, aby rozprzestrzenić uspokajającą atmosferę w całej klasie.

5) Niebieski: The Productivity Driver

Kolor niebieski udowodnił, że ma uspokajający wpływ na tętno i układ oddechowy uczniów. Sprzyja dobremu samopoczuciu, co czyni go idealnym dla sytuacji edukacyjnych, które są intensywnie wymagające i obciążające poznawczo. Badania sugerują, że osoby wykonujące pracę wymagającą dużego obciążenia poznawczego są najbardziej produktywne w niebieskim otoczeniu. Spróbuj włączyć błękit do obrzeży stołów i biurek studenckich, aby promować kojącą produktywność, bez względu na temat.

Nie bój się rozgałęziać i próbować różnych kombinacji kolorystycznych! Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące najlepszych sposobów na włączenie kolorów do swoich sal lekcyjnych, skontaktuj się z nami.

# data[].attributes.attachment_link.title
5 kolorów w sali lekcyjnej, które zwiększą aktywną naukę

# data[].attributes.attachment_link.description
Kolory w środowisku klasy, które powinny zmaksymalizować zatrzymywanie informacji, stymulować uczestnictwo i zwiększyć aktywną naukę. Ale jakie kolory są najlepsze, aby osiągnąć te wyniki w aktywnym uczeniu się? Kluczem do stworzenia środowiska sprzyjającego uczeniu się w klasie jest to, aby nie stymulować nadmiernie uczniów.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
To, że kolory mają wpływ na nasze samopoczucie wiemy od dawna. Czy jednak mogą wesprzeć nasze dzieci w nauce? Okazuje się tak.

Kolory mają potencjał wpływania na naukę w szkole poprzez różne aspekty, takie jak atmosfera w klasie, koncentracja, emocje i percepcja. Okazuje się się, że na przykład kolory ścian, mebli i dekoracji w klasie mogą wpływać na ogólną atmosferę i komfort uczniów. Jasne, przyjazne kolory mogą stworzyć bardziej przyjazne i motywujące środowisko, podczas gdy stonowane kolory mogą pomóc w tworzeniu spokojniejszej atmosfery.

Wybór odpowiednich kolorów może pomóc w zwiększeniu koncentracji i uwagi uczniów. I tutaj ponownie istnieje zależność, że jasne kolory mogą pomóc w utrzymaniu uwagi, podczas gdy zbyt intensywne kolory mogą odwracać uwagę. Dlatego należy pamiętać, że estetycznie przyjemne i atrakcyjne kolory mogą zwiększyć motywację uczniów do nauki. Kolorowe tablice, plakaty lub grafiki mogą uczynić szkolne otoczenie bardziej zachęcającym. Kolory mogą być także używane do organizacji materiałów w szkole. Uczniowie mogą używać różnych kolorów zeszytów, długopisów i zakładek do odróżnienia przedmiotów lub tematów, co ułatwia identyfikację i porządkowanie materiałów.
Kolekcja Oxford Esse
Kolory mogą wywoływać określone emocje i asocjacje, co może mieć wpływ na sposób, w jaki uczniowie odbierają treści. Na przykład, kolor niebieski jest często kojarzony ze spokojem, podczas gdy kolor czerwony może zwiększać emocje. Nauczyciele mogą wykorzystywać te właściwości kolorów do lepszego przekazywania treści.

Niektóre badania sugerują, że kolory mogą wpływać na stymulację zmysłów i percepcję. Tak więc używanie różnych kolorów na planszach dydaktycznych lub w prezentacjach może pomóc w wizualnym wyróżnieniu ważnych informacji.

Warto jednak pamiętać, że wpływ kolorów na naukę jest indywidualny i może różnić się w zależności od preferencji i potrzeb każdego ucznia. Nie istnieje jeden kolor lub zestaw kolorów, który będzie działać idealnie dla wszystkich uczniów. Dlatego ważne jest, aby nauczyciele i szkoły uwzględniali różnorodność preferencji i potrzeb uczniów oraz tworzyli środowisko uczenia się, które jest jak najbardziej odpowiednie dla wszystkich.
Kolorowe produkty marki Oxford Pozytywny wpływ kolorów na naukę:
1. Stymulacja uwagi: Jasne i żywe kolory mogą pomagać w stymulowaniu uwagi uczniów. Na przykład, kolor czerwony może przyciągać uwagę i pobudzać myślenie, co może być przydatne podczas rozwiązywania problemów matematycznych lub wykonywania innych zadań wymagających skupienia.

2. Kategoryzacja i organizacja: Użycie różnych kolorów może pomóc w kategoryzacji i organizacji informacji. Uczniowie mogą używać różnych kolorów długopisów lub zakładek do oznaczania różnych tematów lub kategorii w swoich notatkach, co ułatwia późniejsze odnalezienie potrzebnych informacji.

3. Wzmacnianie pamięci: Kolory mogą pomagać w wzmacnianiu pamięci poprzez tworzenie silniejszych skojarzeń. Jeśli uczniowie używają kolorów do zaznaczania ważnych informacji lub kluczowych pojęć, może to pomóc w ich lepszym zapamiętaniu.

4. Koncentracja i uwaga: Jasne, stonowane kolory, takie jak niebieski i zielony, często są kojarzone z poprawą koncentracji i uwagi. Mogą one pomagać uczniom skupić się na zadaniach i ograniczyć rozpraszające czynniki.

5. Motywacja: Jasne i energetyczne kolory, takie jak czerwony lub pomarańczowy, mogą zwiększać poziom energii i motywację uczniów. Mogą one być szczególnie przydatne podczas bardziej interaktywnych zajęć, takich jak zajęcia sportowe.

6. Relaks: Kolory o chłodniejszym tonie, takie jak różowy lub fioletowy, mogą pomóc w relaksie i obniżeniu poziomu stresu. Mogą być używane w miejscach do odpoczynku lub w pomieszczeniach, gdzie uczniowie mogą się zrelaksować.

7. Kreatywność: Jasne kolory i różnorodne wzory mogą pobudzać kreatywność i pomagać uczniom myśleć bardziej twórczo. Mogą być szczególnie przydatne w pracach plastycznych i projektach artystycznych.

8. Organizacja: Kolory mogą pomóc w organizacji materiałów szkolnych. Uczeń może używać różnych kolorów do oznaczania różnych przedmiotów lub tematów, co ułatwia identyfikację i szybkie znalezienie odpowiednich materiałów.

4. Kreowanie pozytywnego otoczenia: Przyjemne kolory mogą pomóc w tworzeniu pozytywnego otoczenia w sali lekcyjnej, co może wpłynąć na nastrój uczniów i ich ogólną gotowość do nauki.
Negatywny wpływ kolorów na naukę:
1. Rozpraszanie uwagi: Zbyt wielka różnorodność jaskrawych kolorów może rozpraszać uwagę uczniów i utrudniać skupienie się na zadaniach. Warto unikać nadmiaru kolorów, które mogą być przytłaczające.

2. Nieodpowiednie kolory: Niektóre kolory mogą być uważane za nieodpowiednie do zastosowania w kontekście nauki, na przykład zbyt jaskrawe kolory lub kolory, które są trudne do czytania.

3. Indywidualne preferencje: Wpływ kolorów na naukę jest często subiektywny, a to, co działa dla jednej osoby, może nie działać dla innej. Dlatego ważne jest uwzględnienie indywidualnych preferencji uczniów.

Podsumowując, kolory mogą mieć wpływ na naukę w szkole, ale efekt ten jest zazwyczaj indywidualny i zależy od wielu czynników, w tym od preferencji ucznia, rodzaju zadania i kontekstu. Ważne jest, aby dążyć do zrównoważonego stosowania kolorów, które wspierają skoncentrowane i efektywne uczenie się.

Kolory mogą mieć pewien wpływ na proces nauki w szkole, chociaż to, jakie dokładnie mają znaczenie, może być subiektywne i zależy od wielu czynników, w tym od indywidualnych preferencji uczniów. Oto kilka sposobów, w jakie kolory mogą wpłynąć na naukę w szkole:

Jednak warto pamiętać, że wpływ kolorów na naukę jest indywidualny i może się różnić w zależności od każdego ucznia. Nie istnieje jeden kolor, który działa najlepiej dla wszystkich. Ważne jest, aby dostosować środowisko do nauki do indywidualnych preferencji i potrzeb uczniów. Warto również pamiętać, że kolor to tylko jeden z wielu czynników wpływających na efektywność nauki, a sposób nauczania, motywacja i zaangażowanie ucznia mają równie duże znaczenie.

Kolorowe Planery MainPaper

Idąc za trendem i świadomością wpływu kolorów na naukę uczniów marka Oxford wprowadziła nowe kolory okładek na swoich zeszytach. Seria zeszytów Esse zyskała piękne okładki w kolorach:

niebieski, zielony, czerwony, szary, czarny

Oczywiście kolory te mogą mieć wpływ na ucznia, ale ten wpływ jest zazwyczaj subtelny i zależy od indywidualnych preferencji oraz psychologii danej osoby. Celem marki Oxford była motywacja ucznia poprzez używanie różnych kolorów na okładkach zeszytów, które mogą pomóc uczniowi w organizacji materiałów. Na przykład, jeden kolor może być przeznaczony na notatki z matematyki, a inny na notatki z historii. To może ułatwić szybkie odnajdywanie potrzebnych informacji.

Oczywiście każdy uczy się inaczej i ma swoje własne preferencje co do kolorów. Dla jednej osoby kolor czerwony może być stymulujący, podczas gdy dla innej może być on drażniący. Dlatego ważne jest, aby pozwolić uczniowi wybierać kolory okładek zeszytów zgodnie z jego własnymi preferencjami.

Podsumowując, kolor okładek na zeszytach może mieć subtelny wpływ na ucznia poprzez wpływanie na jego nastrój, motywację, organizację i indywidualne preferencje. Jednak wpływ ten jest zazwyczaj drugorzędny w porównaniu do innych czynników, takich jak jakość nauki, motywacja i systematyczność pracy.

Psychologia kolorów: Emocje

Jakie kolory są najbardziej lubiane? W kulturze zachodniej najbardziej lubianym kolorem wśród dorosłych jest niebieski, a następne w kolejności są czerwony i zielony. Trochę inaczej wygląda to u dzieci. 7-latki najbardziej lubią żółty, niebieski i czerwony. Ponadto, bardziej przyjemne emocje budzą kolory jasne oraz bardziej nasycone.

Wykazano również, że kolory o długiej fali (np. czerwony, żółty) są bardziej pobudzające niż kolory o krótkiej fali (np. niebieski, zielony). Potwierdzają to badania fizjologiczne, takie jak EEG czy badanie przewodnictwa skórnego.

Kaya i Epps pokazywali uczestnikom swojego badania różne kolory (podstawowe, np. czerwony, pośrednie np. żółto-czerwony oraz achromatyczne, czyli biały, czarny i szary) i pytali ich z jakimi emocjami kojarzą im się podane kolory oraz jakie emocje u nich wywołują. Wyniki były następujące:

Czerwony - największa grupa respondentów (29%) wskazała na uczucie złości, ale często wskazywane było również szczęście i ekscytacja (ok. 20%), a 15% uczestnikom kolor ten kojarzył się z uczuciem miłości.

Żółty - 75% uczestników wskazało na szczęście, ale często mówili również o podekscytowaniu i energii.

Zielony - kolor zielony najczęściej był kojarzony ze spokojem i szczęściem (w sumie ponad 60% wskazało te emocje), a także z komfortem i pokojem (ang. peaceful).

Niebieski - ponad 60% uczestników stwierdziło, że kolor ten wywołuje u nich spokój, a 10% wskazało na szczęście.

Fioletowy - u 29% respondentów fioletowy wywołał uczucie spokoju, u 21% uczucie szczęścia, ale jednocześnie u 13% uczucie smutku.

Żółto-czerwony - ponad połowa stwierdziła, że żółto-czerwony wywołuje szczęście lub podekscytowanie, dosyć często wskazywana była także energia.

Zielono-żółty - kolor ten był zdecydowanie najgorzej oceniany. U prawie 60% wywołał zdegustowanie lub zniesmaczenie, chociaż jednocześnie 11% uczestników wskazało na szczęście.

Niebiesko-zielony - najczęściej (37%) kojarzony był ze szczęściem. Często wskazywane były również spokój, energia i podekscytowanie.

Fioletowo-niebieski - u prawie 40% kolor ten wywołał spokój. Ponadto, 13% wskazało na szczęście, a 10% na smutek.

Czerwono-fioletowy - kolor ten najczęściej (26%) był kojarzony ze szczęściem, a na kolejnych miejscach znalazło się uczucie miłości (17%), spokoju i podekscytowania.

Biały - kolor biały kojarzył się respondentom głównie z niewinnością (34%), pustką (26%) i spokojem (13%).

Szary - kolor szary według uczestników badania jest kolorem smutku lub depresji (55%), a 14% wskazało na odczucie nudy.

Czarny - podobnie jak szary, czarny najczęściej był kojarzony ze smutkiem lub depresją (48%). Ponadto, 17% respondentów wskazało na uczucie strachu a 14% na siłę.

A Ty jaki kolor najbardziej lubisz?

# data[].attributes.attachment_link.description
Kolory mają potencjał wpływania na naukę w szkole poprzez różne aspekty, takie jak. Jakie kolory są najbardziej lubiane? W kulturze zachodniej najbardziej lubianym kolorem wśród dorosłych jest niebieski, a następne w kolejności są czerwony i zielony. Trochę inaczej wygląda to u dzieci. 7-latki najbardziej lubią żółty, niebieski i czerwony.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
WYMAGANIA DOTYCZĄCE MEBLI SZKOLNYCH
Zgodnie § 9.2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020r. poz. 1604) „sprzęty, z których korzystają osoby pozostające pod opieką szkoły lub placówki, dostosowuje się do wymagań ergonomii".

Szczegółowo kwestię dostosowania umeblowania do wymagań ergonomii reguluje norma PN-EN 1729-1:2007 Meble. Krzesła i stoły dla instytucji edukacyjnych.

Część 1: Wymiary funkcjonalne.

·Norma przewiduje osiem rozmiarów mebli ponumerowanych od 0 do 7, każdemu z nich odpowiada określony wzrost ucznia. Numerom zestawów szkolnych przypisano również kody kolorystyczne.

·Krzesła i stoły powinny być wyraźnie oznakowane (czytelnie i trwale) przez zamieszczenie rozmiaru lub koloru, lub obydwu tych oznaczeń.

·Meble powinny być właściwie skompletowane. Przy stole oznakowanym określonym numerem lub określonym kolorem nie może stać krzesło oznakowane innym numerem lub innym kolorem.

Długotrwałe siedzenie w meblach niedostosowanych do wzrostu ucznia może przyczynić się do pogłębienia wrodzonych wad postawy lub ich nabycia. Najczęściej występującymi wadami wśród młodzieży szkolnej są skoliozy (boczne skrzywienia kręgosłupa).
Podstawowe informacje o numerach mebli, wyróżniku kolorystycznym oraz odpowiadającym im wzroście dziecka przedstawia poniższa tabela.

# data[].attributes.attachment_link.title
Wymagania dotyczące mebli szkolnych - Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kętrzynie - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
WYMAGANIA DOTYCZĄCE MEBLI SZKOLNYCH Zgodnie § 9.2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r., w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020r. poz. 1604) „sprzęty, z których korzystają osoby pozostające pod opieką szkoły lub placówki, dostosowuje się do wymagań ergonomii".

# data[].attributes.body
W większości klas szkolnych znajduje się wiele okien (zazwyczaj umieszczone są na całej powierzchni jednej ze ścian), dzięki którym pomieszczenie jest dobrze doświetlanie przez światło dzienne. Dzięki temu można również skutecznie przewietrzyć klasy podczas przerw.

# data[].attributes.attachment_link.title
okna w klasach szkolnych - Google Search

# data[].attributes.attachment_link.description
okna wiosna ławki rolety dekoracja ozdoby techpedia dekoracje dekoracja sali lekcyjnej szkoły muzycznej wymiana okien

# data[].attributes.body
Państwowa Inspekcja Sanitarna podkreśla, że podstawą jest oświetlenie naturalne w pomieszczeniach dydaktycznych (w razie zachmurzenia itd. należy doświetlić klasę oświetleniem sztucznym).

# data[].attributes.body
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki "szkoły podstawowe i ponadpodstawowe prowadzące kształcenie w formie dziennej powinny być wyposażone w sprzęt komputerowy (w tym komputery stacjonarne, laptopy lub tablety) umożliwiający wykorzystanie technologii cyfrowych przy realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz spełniający minimalne wymagania określone w załączniku do rozporządzenia."

# data[].attributes.attachment_link.title
Jakie wymagania techniczne musi spełnić sprzęt komputerowy w szkole? - Powiat Bielski - Portal gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
28 grudnia br. Minister Edukacji i Nauki podpisał nowelizację rozporządzenia w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania.

# data[].attributes.body
W dzisiejszych czasach w większości klas znajduje się wiele sprzętów, takich jak tablice multimedialne, komputery, laptopy, tablety, głośniki, projektory multimedialne. Dzięki nim nauka jest o wiele prostsza. Umożliwiają np. szybkie dotarcie do potrzebnych informacji, pomocy dydaktycznych czy też wyświetlenie filmu w celach edukacyjnych. Tablice multimedialne świetnie sprawdzają się również na lekcjach matematyki, gdyż można zapisywać na niej obliczenia bez tracenia czasu np. na mazanie tradycyjnej tablicy.

# data[].attributes.body
często nauczyciele nie wiedzą, jak się używa np. tablic multimedialnych, co skutkuje tym, że nie wykorzystują ich na swoich lekcjach

kiedy sprzęt zostanie uszkodzony często nie ma kto go naprawić

uczniowie mogą wykorzystywać komputery, laptopy, tablety w celach innych niż edukacyjne i może to być dla nich rozpraszające i odciągające od nauki

# data[].attributes.attachment_caption
Wojdyła, "Przestrzeń architektoniczna szkoły a jej funkcjonowanie dydaktyczne i wychowawcze", Kraków 2016

# data[].attributes.attachment_link.title
Szkoły potrzebują pilnego wsparcia w zakresie sprzętu IT

# data[].attributes.attachment_link.description
Niska przepustowość internetu w salach lekcyjnych, przestarzałe urządzenia albo w ogóle brak wystarczającej liczby komputerów. To technologiczny obraz polskiej szkoły wyłaniający się z najnowszego badania - mówi Rafał Lew-Starowicz, wiceprezes Fundacji EdTech Poland

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aby praca czy nauka były bardziej efektywne, należy zadbać o odpowiednie warunki, w tym również o stosowne oświetlenie pomieszczenia. Dlatego szkoły oraz uczelnie w tej kwestii podlegają pod restrykcyjne wytyczne. W naszym artykule przeczytasz o przepisach dotyczących oświetlenia w placówkach edukacyjnych.
Światło a praca i nauka

Wzrok to zmysł, bez którego trudno się obejść. Wystarczy nocą wyłączyć światło w pomieszczeniu, aby stracić orientację. Patrzenie dostarcza nam około 83% całej wiedzy o świecie. Dlatego bardzo ważna jest troska o oczy każdego dnia.

Jednym z kluczowych elementów, mających wpływ na jakość widzenia, jest dobór sztucznego światła, które towarzyszy nam na co dzień. Jego nieodpowiednie natężenie czy barwa nie sprzyjają odpoczynkowi, ale także pracy oraz nauce. Dlatego w placówkach edukacyjnych oświetlenie podlega normom i wymaganiom określonym przepisami prawnymi.

Rozwiązania oświetleniowe dla szkół i uczelni

Niezależnie od miejsca nauki, warto zadbać o odpowiednio dostosowane światło, które zapewni komfortowe warunki do czytania, pisania czy spędzania czasu przy komputerze. Już pojawiające się niekiedy delikatne migotanie lub zły kąt padania promieni świetlnych przekłada się na jakość wykonywanych obowiązków. Jednym z najlepszych rozwiązań, które trafia do szkół jest panel nadtynkowy LED, który zapewnia dużą stabilność emisji światła, szeroki kąt rozsyłu oraz naturalną temperaturę 3000K i 4000K. Doskonałym przykładem tego typu oświetlenia może być kaseton SQ 600 LED od Lena Lighting, którego korpus wykonany został z tworzywa, dzięki czemu charakteryzuje się niską wagą. Klosz zapewnia lampie doskonałe właściwości świetlne. Zintegrowany moduł LED gwarantuje z kolei niskie zużycie energii elektrycznej.

Normy prawne dotyczące oświetlenia w szkołach i na uniwersytetach

Normy dotyczące oświetlenia szkół i innych placówek edukacyjnych są nie tylko restrykcyjne, ale także niezwykle szczegółowe. Opisują one, jakie parametry powinny mieć lampy w klasach i aulach wykładowych, w bibliotekach i czytelniach, na boiskach i w halach sportowych, w pomieszczeniach komputerowych, kreślarniach, ale także w salach muzycznych czy laboratoryjnych. Każda przestrzeń ma własne wymagania, które szkoły są zobowiązane spełnić.

Jedną z najważniejszych norm dotyczących oświetlenia w pomieszczeniach dydaktycznych jest norma PN-EN 12464-1:2012 „Światło i oświetlenie - oświetlenie miejsc pracy - Część 1", która precyzyjnie określa wymagania dotyczące natężenia, temperatury barwowej oraz wskaźnika oddawania barw w pomieszczeniach biurowych. Co istotne, szkoły i uniwersytety podlegają także pod Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31.12.2002 roku w sprawie BHP w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, a także Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki przeznaczone na pobyt ludzi.

Wszystkie zawarte w przepisach prawnych wytyczne spełniają lampy Lena Lighting dedykowane tego typu placówkom. Świetnym przykładem jest plafon Gamma Q LED Basic 300, przeznaczony zarówno do montażu sufitowego, jak i ściennego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Normy oświetlenia szkół i uczelni - przepisy i wymagania - Lena Lighting S.A.

# data[].attributes.attachment_link.description
Aby praca czy nauka były bardziej efektywne, należy zadbać o odpowiednie warunki, w tym również o stosowne oświetlenie pomieszczenia. Dlatego szkoły oraz uczelnie w tej kwestii podlegają pod restrykcyjne wytyczne. W naszym artykule przeczytasz o przepisach dotyczących oświetlenia w placówkach edukacyjnych. Wzrok to zmysł, bez którego trudno się obejść.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Co wiemy o polskim godle, Mazurku Dąbrowskiego i narodowych barwach? Na to i inne pytania odpowiada film edukacyjny IPN.

Symbolami narodowymi Rzeczypospolitej Polskiej są: godło - Orzeł Biały, barwy biało-czerwone oraz hymn - Mazurek Dąbrowskiego. Zapisy na temat symboli znajdują się w Konstytucji RP oraz Ustawie o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Symbole narodowe podlegają ochronie prawnej, co oznacza, że obowiązkiem każdego Polaka, urzędów, instytucji i organizacji działających na terenie Polski jest otaczanie ich najwyższym szacunkiem i czcią.

Art. 28. Zasada Ochrony Symboli Narodowych 1. Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu. 2. Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony. 3. Hymnem Rzeczypospolitej Polskiej jest Mazurek Dąbrowskiego. 4. Godło, barwy i hymn Rzeczypospolitej Polskiej podlegają ochronie prawnej. 5. Szczegóły dotyczące godła, barw i hymnu określa ustawa. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.)

Film oparty jest o treści zawarte w wystawie IPN pt. „Polskie symbole narodowe", dostępnej online https://tinyurl.com/y4qzrnd9 przygotowanej przez Biuro Edukacji Narodowej Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy.

Autorzy: dr Kamila Churska-Wołoszczak, Piotr Wiejak
Opracowanie graficzne: Piotr Wiejak
Korekta: Anna Świtalska-Jopek
Recenzja: dr hab. Tomasz Panfil, Krzysztof Męciński

# data[].attributes.attachment_link.title
Film „Polskie Symbole Narodowe" - Polska na Ukrainie - Portal Gov.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Co wiesz o hymnie, polskim godle i narodowych - biało-czerwonych barwach. Z okazji świąt majowych zachęcamy do obejrzenia filmy pt. „Polskie Symbole Narodowe" autorstwa Instytutu Pamięci Narodowej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Od początku lat 80. obserwujemy w Polsce zmianę roli krzyża z symbolu o wyłącznych treściach religijnych w symbol o wyraźnych treściach politycznych. Co pewien czas nasilają się spory wokół obecności symboli religijnych w przestrzeni publicznej - niektórzy reagują histerycznie, często nie szczędząc obraźliwych słów pod adresem oponentów, inni się wycofują, zaś pozostali czują się niekomfortowo. Być może warto nauczyć się rozmawiać o religii bez emocji.

Fragment artykułu z miesięcznika „Dyrektor Szkoły" 2021/12

Jedynym dokumentem dotykającym kwestii eksponowania symboli religijnych w szkole jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 14.04.1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauczania religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz.U. Nr 36, poz. 155 ze zm.), w którego § 12 znajduje się zapis: W pomieszczeniach szkolnych może być umieszczony krzyż. W szkole można także odmawiać modlitwę przed i po zajęciach. Odmawianie modlitwy w szkole powinno być wyrazem wspólnego dążenia uczniów oraz taktu i delikatności ze strony nauczycieli i wychowawców. Zatem krzyż w szkole może wisieć, ale nie musi. Prawo nie nakłada takiego obowiązku, przewiduje tylko ewentualność. Można ją rozważyć w odpowiedzi na inicjatywę rodziców bądź pełnoletnich uczniów. Nie ma też przepisów uzasadniających wieszanie symboli religijnych procentowym udziałem uczniów danej wiary, więc nauczyciele nie mogą powoływać się naprawo większości.

Kto chce, może się w szkole modlić, ale przed i po zajęciach, a nie w ich trakcie. Rozporządzenie nie określa częstotliwości ani treści modlitwy, postuluje tylko, aby jej odmawianie było uzgodnione z uczniami, a nauczyciele i wychowawcy wykazali się dyplomacją oraz subtelnością. I w tym tkwi sedno, by nikogo nie zmuszać do praktyk religijnych, tym bardziej że przymus z reguły rodzi opór, a w rezultacie efekt odwrotny do zamierzonego. Gdyby wierzący byli powściągliwi w okazywaniu emocji i postępowali według nakazów Dekalogu, nie byłoby szkolnych wojen o krzyże.

# data[].attributes.attachment_link.title
Symbole religijne w szkolnej przestrzeni - Anna Klimowicz

# data[].attributes.attachment_link.description
Od początku lat 80. obserwujemy w Polsce zmianę roli krzyża z symbolu o wyłącznych treściach religijnych w symbol o wyraźnych treściach politycznych.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
eKAI | Portal Katolickiej Agencji Informacyjnej

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Fot. victoradrianramia / Cathopic

Obowiązujący w większości krajów europejskich system prawny dopuszcza wywieszanie krzyży w budynkach instytucji publicznych, co traktowane jest jako istotny element wolności manifestowania swych przekonań religijnych i jako jedno z podstawowych praw człowieka. Wyjątkiem jest prawodawstwo francuskie, które wprowadza zasadę „świeckości" państwa, wedle której przestrzeń instytucji publicznych musi być wolna od jakichkolwiek symboli religijnych, a mogą być one widoczne tylko na terenie obiektów wyznaniowych.

Francuska separacja

Istotny wyłom w przyjmowanej przez wieki tradycji europejskiej - umożliwiającej obecność symboli religijnych tam, gdzie ludzie sobie tego życzą - spowodowała najpierw epoka oświecenia z towarzyszącym jej „wyzwoleniem rozumu od wiary ", a ostatecznie - w sensie prawnym - ustawa o „separacji Kościoła od państwa", wprowadzona we Francji w 1905 r. Ustanowiła ona obowiązujący do dziś model laïcité, czyli gwarantowanej prawnie świeckości państwa. Brak religii i wartości laickie stały się tam ideowym fundamentem państwa, a kwestia przekonań czy praktyk religijnych uznana została za osobistą sprawę obywateli. Do tego stopnia, że Kościoły i związki wyznaniowe nie mają nawet statusu instytucji publicznych z mocy prawa, lecz są wyłącznie stowarzyszeniami o charakterze kultowym. Obowiązuje przy tym zasada wolności religijnej, więc każdy obywatel może być zwolennikiem dowolnego Kościoła czy religii, a związki wyznaniowe mogą prowadzić swoją działalność bez ingerencji państwa.

We francuskim systemie, który w literaturze przedmiotu nazywany jest „radykalnym rozdziałem państwa i Kościoła", krzyż (ani symbole innej religii) nie może istnieć w przestrzeni publicznej, która winna mieć charakter laicki. Krzyż ma prawo być widoczny w świątyni lub na niej, bądź w innej instytucji stricte wyznaniowej, np. w szpitalu katolickim. Nie może być jednak obecny w żadnej instytucji publicznej: szkole, przedszkolu, więzieniu, szpitalu, sądzie czy urzędzie. Francuski system prawny wyklucza obecność symboli religijnych w przestrzeni publicznej do tego stopnia, że w ustawie z 2004 r., zakazano w szkołach publicznych noszenia znaków i symboli, którymi uczniowie „ostentacyjnie manifestują przynależność religijną".

Warto przy tym zauważyć, że tak znaczne ograniczenie miejsca religii w życiu publicznym stanowiło zawsze ideał dla wszelkich ruchów lewicowych poza Francją, włącznie z totalitarnym sowieckim komunizmem. Dlatego też „radykalny rozdział" został wpisany do konstytucji ZSRR i innych państw komunistycznych, a pozostał jeszcze w ustawie zasadniczej Białorusi. Dziś z kolei „model francuski" przywoływany jest przez środowiska lewicowe wielu krajów jako najbardziej nowoczesny i najbardziej zgodny z regułami demokracji. Pozostaje to jednak w sprzeczności z rzeczywistością.

Przyjazny rozdział systemem dominującym w Europie

Odmienna, znacznie bardziej otwarta na kwestie religijne tradycja prawna obowiązuje w większości państw Europy. Zasada rozdziału państwa i Kościoła nigdzie - poza Francją - nie jest rozumiana jako „radykalna separacja", lecz jako „przyjazny rozdział", który szanuje odrębność sfery religijnej i państwowej, ale umożliwia współpracę dla wspólnego dobra obywateli. Rozdział tej rozumiany jest jako wzajemna autonomia państwa i Kościoła, co wyklucza możliwość ingerencji państwa w sprawy Kościoła oraz Kościoła w sprawy państwa. Jest to w oczywisty sposób korzystne dla obu stron. Model taki został poparty przez Kościół powszechny w trakcie Soboru Watykańskiego II i jest realizowany we współczesnej doktrynie konkordatowej. Polski Konkordat z 1993 r. stanowi tego dobry przykład.

W systemie „przyjaznego rozdziału" możliwość uzewnętrzniania swych przekonań religijnych w przestrzeni życia publicznego, także obecność symboliki religijnej, traktowana jest jako element swobód obywatelskich i elementarne prawo człowieka. Tak więc w państwach realizujących ten model krzyż ma pełne prawo do obecności także w instytucjach publicznych. Spotykamy go zatem na terenie wybranych instytucji publicznych, a przede wszystkim szkoły, w Austrii, Belgii, Chorwacji, Danii, Grecji, Irlandii, w Niemczech, na Litwie, w Polsce, Rumunii, Szwajcarii, Ukrainie i Wielkiej Brytanii.

Obecność krzyża na terenie instytucji publicznych w Polsce wynika z trzech zasad prawnych. Z prawa obywateli do wyznawania swej wiary także w przestrzeni publicznej, z prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z wyznawanym światopoglądem oraz z bezstronności państwa w tej sferze. Artykuł 25 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że „władze publiczne w Rzeczypospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym".

Stąd krzyż może być obecny w Sejmie, innym urzędzie państwowym bądź samorządowym, w placówkach edukacyjnych, medycznych czy pomocy społecznej. Należy także podkreślić, że prawo do umieszczenia krzyża w pomieszczeniach szkolnych gwarantuje ponadto § 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Rozporządzenie to brzmi : „§ 12. W pomieszczeniach szkolnych może być umieszczony krzyż (..)"

Europejski spór o krzyż we włoskiej szkole

Przeciwnicy obecności symboli religijnych na terenie instytucji publicznych argumentują, że obecność krzyży jest narzucaniem przekonań religijnych agnostykom lub niewierzącym, z związku z czym w imię szacunku dla innych, powinny one zostać usunięte. Szeroka dyskusja na ten temat ogarnęła Europę w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku, w związku z zakwestionowaniem prawa do obecności krzyża w jednej z włoskich szkół. Niejaka Soile Lautsi Albertin, włoszka fińskiego pochodzenia, w 2002 r. zażądała od kierownictwa szkoły, do której uczęszczało jej dwoje dzieci, usunięcia z klasy krzyża, w imię poszanowania dla jej przekonań ateistycznych. Przy braku sukcesu w sądach włoskich sprawę skierowała do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Początkowo, w wyroku z 2009 r. Trybunał przychylił się do jej zdania i orzekł, ze wieszanie krzyży w klasach oznacza naruszenie zarówno „prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami", jak i „wolności religijnej uczniów".

Sprzeciwiły się temu Włochy jako państwo. W ramach procedury odwoławczej włoski rząd wspierało 10 innych państw członkowskich Rady Europy. Do procesu w charakterze strony trzeciej (amicus curiae) przystąpiły Armenia, Bułgaria, Cypr, Grecja, Litwa, Malta, Monako, San Marino, Rumunia i Rosja (ale nie było w tym gronie Polski), reprezentowane przed Tybunałem przez profesora prawa międzynarodowego na Uniwersytecie Nowy Jork, praktykującego żyda Josefa Weilera.

18 marca 2011 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w pełnym składzie tzw. Wielkiej Izby stosunkiem głosów 15 do 2 odrzucił pozew wspomnianej Soile Lautsi Albertin. Trybunał uznał, że obecność krzyża w szkole nie jest złamaniem praw rodziców do wychowania dzieci według ich przekonań ani prawa dziecka do wolności religijnej w myśl Artykułu 2 Pierwszego Protokołu (prawo do nauczania) i Artykułu 9 (wolność myśli i przekonań religijnych) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Według sędziów, obowiązku obecności krzyża w salach szkolnych nie można traktować jako indoktrynacji ze strony państwa. Podkreślono, że krzyż jest symbolem zasadniczo pasywnym i nie można porównywać jego wpływu na uczniów do działalności dydaktycznej nauczycieli. Zdaniem sędziów, z obecności krzyża w szkole nie wynika obowiązkowe nauczanie chrześcijaństwa. Dlatego nie ma żadnych argumentów, aby żądać jego zdjęcia.

Problem powraca w Polsce

Analogiczna sprawa wybuchła w ubiegłym tygodniu w Szczecinie, gdzie dyrektorka Publicznego Przedszkola nr 75 nakazała zdjęcie krzyży ze ścian wszystkich sal. Choć w placówce na setkę dzieci, ponad dziewięćdziesięcioro uczęszcza na lekcje religii, to krzyże trafiły za szafę, a dyrektorka Lena Tomaszewska tłumaczyła swoją decyzję tym, że jeden z rodziców nie życzył sobie ich w przedszkolu.

W sprawie jak na razie interweniowali miejscowi radni Prawa i Sprawiedliwości oraz metropolita abp Andrzej Dzięga. Według radnego Krzysztofa Romanowskiego, usunięcie krzyży to złamanie artykułu 48. Konstytucji RP, który mówi że: „Rodzice mają prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami."

Z kolei miejscowy wicekurator oświaty Jerzy Sołtysiak wyjaśniał, że „w przedszkolu może wisieć krzyż, prawo tego nie zabrania", a ponadto poinformował, że na podstawie arkusza organizacji przedszkola, który został opracowany wiosną tego roku i jego zapisy obowiązują od 1 września, jasno widać, że przedszkolu nr 75 jest sześć grup wychowawczych i w każdej z nich - zgodnie z decyzją rodziców - są zaplanowane zajęcia z religii. Zdjęcie krzyży ze ścian w takiej sytuacji jest tym bardziej niezrozumiałe.

Mocny głos w obronie obecności krzyża zabrał metropolita szczecińsko-kamieński abp Andrzej Dzięga: „Dlaczego bronicie dzieciom, by mogły patrzeć na znak życia i miłości. Na znak, który jest przywołaniem Chrystusa umęczonego i zmartwychwstałego. Dlaczego bronicie, by dziecko patrzyło wzwyż? Czemu ma być tylko skulone, i tu w zabawki, tu w klocki, a może w ekranik jakiś tylko i w gry komputerowe. Patrzcie wzwyż, ku Bogu, ku niebu" - pytał retorycznie w kazaniu. A przy okazji przypomniał historię walki z krzyżem, jaką prowadziły władze komunistyczne w czasach PRL.

Wszystko wskazuje na to, że dyrekcja przedszkola w Szczecinie działa niezgodnie z prawem, w związku z czym sprawą winien zostać zainteresowany wymiar sprawiedliwości. Bo przecież obecność symboli religijnych w szkołach lub przedszkolu jest ściśle związana z realizacją wolności religii. A decyzja o eksponowaniu albo nieeksponowaniu tych symboli musi odpowiadać konstytucyjnym zasadom dotyczącym bezstronności władz publicznych. W świetle tych regulacji bezstronność władz w żadnym wypadku nie może oznaczać zaangażowania się ich w jakiekolwiek działania laicyzacyjne, gdyż stanowią aktywne wsparcie określonej ideologii.

W wypadku odmowy wyeksponowania krzyża w przestrzeni szkolnej lub przedszkolnej albo usunięcia tego symbolu wbrew woli rodziców, doszło więc najprawdopodobniej do naruszenia prawa. Tego typu decyzja dyrekcji przedszkola otwiera pokrzywdzonym możliwość poszukiwania ochrony swych praw przed sądem, a przedszkole naraża na prawne i finansowe konsekwencje.

Drogi Czytelniku,
cieszymy się, że odwiedzasz nasz portal. Jesteśmy tu dla Ciebie!
Każdego dnia publikujemy najważniejsze informacje z życia Kościoła w Polsce i na świecie. Jednak bez Twojej pomocy sprostanie temu zadaniu będzie coraz trudniejsze.
Dlatego prosimy Cię o wsparcie portalu eKAI.pl za pośrednictwem serwisu Patronite.
Dzięki Tobie będziemy mogli realizować naszą misję. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dlaczego krzyż może wisieć w instytucji publicznej np. w szkole | eKAI

# data[].attributes.attachment_link.description
Obowiązujący w większości krajów europejskich system prawny dopuszcza wywieszanie krzyży w budynkach instytucji publicznych, co traktowane jest jako istotny element wolności manifestowania swych przekonań religijnych i jako jedno z podstawowych praw człowieka. Wyjątkiem jest prawodawstwo francuskie, które wprowadza zasadę „świeckości" państwa, wedle której przestrzeń instytucji publicznych musi być wolna od jakichkolwiek symboli religijnych, a mogą być one widoczne tylko na terenie obiektów wyznaniowych.

# data[].attributes.attachment_link.title
Ukryty program szkoły – czym jest i dlaczego warto go zauważyć?

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kwiaty to przede wszystkim element otaczającego nas ekosystemu. Dzięki roślinom przestrzeń staje się zdrowsza, ale też bardziej atrakcyjna i przyjazna. Roślinomaniacy doskonale wiedzą, że nie każda roślina jest odpowiednia do wszystkich pomieszczeń. Niektóre okazy potrzebują odpowiednich warunków by zdrowo rosły i długo cieszyły oko. Przestrzeń szkolna to doskonały przykład takiego miejsca. Nie ma żadnych przeszkód by szkolne sale, korytarze i inne zakamarki wypełniły kwiaty. Trzeba tylko dopasować gatunki, do warunków, w których się znajdą oraz do osób trzymających nad nimi pieczę. Kwiaty w szkole bowiem to również doskonały sposób na wyrabianie ekologicznej świadomości u dzieci.

Rośliny w szkole - dlaczego warto?

Niestety dookoła nas coraz więcej miejsca zajmują budynki. Życie i nauka na terenach zurbanizowanych niesie za sobą konieczność łagodzenia skutków oderwania od natury. Ograniczony kontakt ze środowiskiem naturalnym odbija się negatywnie na kondycji fizycznej, zdolnościach poznawczych oraz umiejętności skupienia. Wprowadzając zieleń do przedszkoli i szkół w prosty sposób można m.in. wesprzeć proces nauczania. Uczniowie spędzają w szkole dużą część swojego życia, a nauka jest jednym z najbardziej skomplikowanych procesów, jakie zachodzą w mózgu młodego człowieka. To duże obciążenie dla młodego organizmu. Dodatkowymi wyzwaniami występującymi współcześnie u dzieci i młodzieży są: wysoki poziom nerwowości, nadpobudliwość czy brak koncentracji. Dobrze zaaranżowana zieleń w przestrzeni szkolnej może być rozwiązaniem wielu problemów. Do najważniejszych korzyści można zaliczyć:
✔️naturalne oczyszczanie powietrza
✔️pochłanianie i neutralizowanie toksyn pochodzących z farb czy mebli
✔️wsparcie i poprawę funkcjonowania poznawczego
✔️rozładowanie stresu
✔️wyciszenie emocji
✔️inspirowanie do kreatywnego myślenia
✔️naukę empatii wrażliwości estetycznej
✔️poprawę samopoczucia
✔️korzystny wpływ na zdrowie.

Bezpieczne kwiaty do przedszkola

Wspólne sadzenie kwiatów doniczkowych z przedszkolakami może być wspaniałą przygodą i jednocześnie nauką odpowiedzialności. Bezpośrednia obserwacja ponadto daje dzieciom możliwość poznania cyklu rozwoju roślin. Wbrew pozorom lista gatunków kwiatów doniczkowych, które śmiało można umieścić na przedszkolnym parapecie, przygotowanym przez dzieci kwietniku czy półce jest całkiem spora. Przede wszystkim należy kierować się bezpieczeństwem dzieci i warunkami, w których rośliny będą przebywać. Kwiaty do przedszkola muszą spełniać odpowiednie warunki: - brak kolców - nietrujące - neutralny aromat - hipoalergiczne Do polecanych roślin można zaliczyć: urocze i długo kwitnące saintpaulie (fiołki afrykańskie), mało wymagające zielistki, kolorowe trzykrotki, bajkowe paprocie, nieco egzotyczne papirusy, wytrzymałe sansewierie (wężownice), oczyszczające powietrze chamedory czy pilee peperomiowate zwane popularnie "pieniążkami".

Ogród wertykalny w szkole

Doskonałym pomysłem na wprowadzenie zieleni do szkół są ogrody wertykalne czyli zielone ściany. To fantastyczna dekoracja np. szkolnego lobby, która poza walorami estetycznymi wpływa m.in. na jakość powietrza w szkole. Wypełniona roślinami żywa ściana oczyszcza powietrze ze szkodliwych związków organicznych, pochłaniając jednocześnie dwutlenek węgla i wydalając tlen. Rośliny w szkole wpływają ponadto na utrzymywanie odpowiedniej wilgotności powietrza, dzięki czemu częściowo mogą zniwelować szkodliwe działanie systemów klimatyzacyjnych m.in. na drogi oddechowe czy oczy i skórę.

Sadzenie roślin zamiast odpytywania przy tablicy

Coraz więcej szkół duży nacisk kładzie na naukę w duchu ekologii i zrównoważonego rozwoju. Śmiało można powiedzieć, że system edukacyjny wspiera ekologiczne nauczanie, duża w tym rola pedagogów. Oczywiście w ramach zajęć przyrodniczych dzieci muszą przyswoić wymagany materiał. Nauczyciele jednak starają się tak je urozmaicać, by pozwolić uczniom lepiej zrozumieć i szanować przyrodę. Duży ukłon należy się nauczycielom, którzy w ramach lekcji przyrody tak dobierają metody nauczania, by nauka nie musiała wiązać się wyłącznie z pracą przy tablicy. Część zajęć może odbywać się na przykład w szkolnym ogródku, jeśli placówka dysponuje miejscem do jego założenia. Takie lekcje mogą być prowadzone również w parkach, miejskich skwerach, wśród zieleni osiedlowej, w okolicznych lasach czy ogrodach botanicznych. Świetnym pomysłem, coraz częściej praktykowanym przez szkoły, jest organizowanie sadzenia roślin w klasach. Swobodna praca, zamiast przerabiania zagadnień w narzuconej z góry kolejności najbardziej pobudza wyobraźnię i ciekawość młodych ludzi.

Zieleń wokół szkół ważna dla miast

Szkoły, szczególnie te w miastach spełniają dodatkową, niezmiernie istotną rolę. Są one enklawą zieleni, która uatrakcyjnia nie tylko wygląd otoczenia placówki, ale też i całych osiedli. Ogródki szkolne, dzięki roślinom znajdującym się w nich, wpływają ponadto na poprawę mikroklimatu i gospodarki wodnej, osłaniają od hałasu, chronią przed zanieczyszczeniami i w końcu, są miejscem życia wielu zwierząt. Zorganizowany przy szkole ogród to często również miejsce życia społecznego okolicznych mieszkańców.

# data[].attributes.attachment_link.title
Rośliny do szkół ☘️ Zielona szkoła | Roslinydomowe.pl

# data[].attributes.attachment_link.description
Zazieleń szkolną przestrzeń! ⭐ Sprawdź bogatą ofertę kwiatów doniczkowych do szkół ✔️ Zamów online na Roslinydomowe.pl lub zadzwoń ☎ 570 108 168