# data[].attributes.body
Bakgrunnur: Lærdómsöld er tímabil sem hafði mikil áhrif á sögu íslands í tengslum við menningarsögu. Á 16. öld var áhuginn á sagnfræðiritum og öðrum ritum endurvakinn og þess vegna er þessi öld kölluð lærdómsöldin. Lærdómsöld hefst þegar Íslendingar taka upp lúterskan trú sem var um 1550. Í lúterski trú var lögð mikil áhersla á beint samband fólks við Guð og því var farið að messa á móðurmálinu. Þetta hafði mikil áhrif og mun fleiri fólk fór að skrifa rit. Pappír var orðinn ódýrari sem var önnur ástæða fyrir að fleiri rit voru skrifuð.

Áhrif siðaskiptanna: Lúterstrú var tekin upp á íslandi. Kirkjan hafði mikil völd og réð yfir hvað sem var prentað. Á þessum tíma var fyrsta prentsmiðjan stofnuð á íslandi sem var um 1530. Það var byrjað að skrifa á pappír í staðin fyrir skinn. Siðskiptin höfðu áhrif á þróun tungumálsins og varðveislu á því. Varðveislan var góð leið til þess að þróun yrði möguleg á tungumálinu.

Stóridómur og dulsmál: Stóridómur sagði að það ætti að hafa refsingar mjög harðar og framfylgja þeim af mikilli hörku til þess að fæla meninna frá syndum. Þegar stóri dómur ríkti þá var staða mannsins veik og næstum því að kirkjan tók öll völdin.

Galdratrú: Á þessum tíma var trúað á galdra. Þegar eitthvað „ónáttúrulegt“ var gert þá var refsað með því að vera brenndir á báli fyrir galdra.

Áhrif kirkjunnar: Kirkjan stjórnaði nær öllu sem gert var á þeim árum sem lærdómsöldin stóð yfir. Kirkjan stofnaði eina prentsmiðja. Það var ekki leyfilegt að prenta skemmtiefni eins og rímur.

# data[].attributes.body
Rómantíska stefnan á upptök í Þýskalandi er þar uxu hugmyndir um að fá að ráða sér sjálfir en þær áherslur sem áður höfðu verið, þekking og hamingja, voru ekki talin jafn mikilvæg lengur. Það voru lagðar miklar áherslur á einstaklinginn og náttúrudýrkun og að heimurinn væri tengdur viðhorfi hvers og eins. Mikil virðing var borin fyrir ljóðskáldum og voru talin sjá heiminn með öðrum augum en aðrir og opna augu fólks fyrir tilvistinni. Algengt var hjá skáldum að náttúran væri persónugerð og henni lýst heillandi og fallegri og hugtakið snillingur var gjarnan notað. Johann Gottfried Herder var þeirrar skoðunnar að skáldskapur ætti að vera alþýðunni aðgengilegri bæði til að semja og lesa. Áhersla á sjálfstæði og þjóðerniskennd gerði það að verkum að rómantíska stefnan átti vel við á íslandi. Sjálfstæðisbaráttan hafði aldrei verið jafn mikið til umræðu og fólk tók að átta sig á mikilvægi bókmenntana okkar. Baráttan sem hófst á 19. öld, 1918 með fullveldi íslands og síðan lýðveldi árið 1944. Rómantíska stefnan hófst mun fyrr í Evrópu og kynntust íslenskir námsmenn voru fyrstir manna að kynnast henni, í Kaupmannahöfn. Þar áttu tveir menn stærstan hluta, Henrik Steffens og Adam Oehlenschläger. Henrik Steffens hélt fyrirlestra þar sem hann kynnti fyrir fólki þýska rómantík. Daninn, Adam Oehlenschläger var einn þeirra sem hlýddi á og hann lærði mikið af honum. Adam orrti ein fyrstu ljóðin á norðurlöndunum með innblástri frá rómantíkinni. Íslenskir námsmennhlýddu einnig á Henrik og urður heillaðir af fyrirlestrum hans. Á rómantískuöldinni var einn maður sem stóð upp úr hjá íslendingum, Jónas Hallgrímsson. Jónas var rithöfundur, ljóðskáld og nýyrðasmiður. Hann stóð mikinn vörð um íslenska tungu, var duglegur að smíða ný orð, sem við notum enn þá í dag, og var einn af Fjölnismönnunum. Fjölnismenn stofnuðu tímaritið Fjölni sem inihélt fjölda kvæða hans og hreintungustefnu. Áhrif Jónasar voru mikil og á afmælisdegi hans, 16. Nóvember er haldinn dagur íslenskrar tungu.

# data[].attributes.body
Bakgrunnur: Á þessum tíma voru iðnaðarborgir hratt vaxandi með vaxandamál. Það voru auknar andstæður á milli stétta. Helstu framfarir voru í náttúruvísindum. Það voru neikvæð áhrif á trú og kirkjuna. Það voru mikið vandamál samfélagsins sem var tekin til umræðu í þessari stefnu.

# data[].attributes.body
Bakgrunnur:

Aldamótin 1900 var iðnvæðing í íslensku samfélagi að eiga sér stað. Reykjavík varð mikilvægari og íbúum þar fjölgaði hratt. Bjartsyni og framför voru ofarlega í huga fólksins og tilhlökkun ríkti fyrir framtíðinni. Ljóð og ljóðformin var mikilvægur hluti í upptöku nýrómantískustefnunnar á íslandi. Nýir sköpunarstraumar komu aðallega með námsmönnum í Kaupmannahöfn. Líkt og í rómantískustefnunni, var lögðáhersla á einstaklingshyggju, náttúrudýrkun og miklar tilfinningar, þrá og drauma. Hugmyndir og ofurmennið og trúleysi spratt upp í nýrómantískustefnunni

# data[].attributes.body
Bakgrunnur:

Upplýsingin tengdist vísindabyltingu á 16. og 17. öld sem breytti heimsmynd vestræna samfélaga. Ísak Newton setti fram stærðfræðilega sönnun á sólmiðjukenningu Nikulásar Kóperníkusar. Upplýsingin varð til í vaxandi borgarmenningu Vestur-Evrópu, þar sem millistéttin tók stöðugt meiri þátt.

Upplýsingarstefnan: Upplýsingaröldin á Íslandi spannar tímabilið 1750/70-1820 og markar nýja stefnu í hugsun. Á þessari öld fór fólk að huga meira að landnýtingu og velferð, og það voru lögð meiri áhersla á vísindalegar sannanir og gagnrýna hugsun. Björn Halldórsson, prófastur í Sauðlauksdal, var frumkvöðull í garðrækt og samdi kennslubækur um landbúnað og heimilisstörf.

Tveir atburðir eru taldir marka upphaf upplýsingaraldarinnar: prentsmiðja á Hrappsey, sem starfaði frá 1773 til 1794 og gerði kleift að prenta veraldleg rit, og ferð Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar á Heklu 1750, sem táknaði það að menn fóru að efast og kanna sjálfir.

Þó upplýsingin kom til Íslands á 18. öld, gekk hún ekki hratt yfir, þar sem bændasamfélagið var mjög rótgróið og náttúran oft óblíð. Skaftáreldar og móðuharðindin 1783-1785 ollu miklum mannfalli og hörmungum.

# data[].attributes.body
Gestur Pálsson (1852-1891): Hann var íslenskur rithöfundur sem dó í Vestur heimi. Hann var einn af fjórmenningum sem gáfu út tímaritið Verðandi. Hann var einn af frægustu mönnunum sem tengust raunsæisstefnunni.

Þorgils gjallandi (1851-1915): Þorgils fæddist 1851 á Mývatni. Þorgils hét áður Jón Stefánsson áður en hann breytti nafninu. Þorgils hefur var eina systkinið í fjölskyldunni sem varð fullorðinn. Þegar hann var 17 ára varð hann munaðarlaus. Þorgils var með mörg og góð verk. Til dæmis „Ofan úr sveitum“ og „upp við fossa“. Þessi verk hefur verið grunbygging á raunsæisstefnunni.

Torfhildur Hólm (1845-1918): Torfhildur var fyrsti íslenski rithöfundurinn sem skrifaði sögulegar skáldsögur. Verk hennar voru vinsæl meðal almennings og hafði mikil áhrif á samfélaginu.

Einar H. Kvaran (1859-1938): Einar fæddist í Vallanesi í Suður-Múlasýslu. Einar var stúdent úr lærða skólanum í Reykjavík sem er nú Menntaskólinn í Reykjavík árið 1881. Eftir það fór hann til Kaupmannahafnar og stundaði nám þar. Einar var rithöfundur, ritstjóri og þýðandi.

Ólöf Sigurðardóttir (1857-1933): Ólöf fæddist á Sauðadalsá á Vatnesi. Ólöf lærði ljósmóðurfræði hjá lækni í Reykjavík. Ólöf fór síðan til Kaupmannahöfn og stundaði nám þar. Ólöf átti mörg rit og sögur sem urðu frægar.

# data[].attributes.body
Jóhann Sigurjónsson (1880-1919): Jóhann var leikskáld og ljóðskáld. Hann er þekktastur fyrir leikritin "Fjalla-Eyvindur" og "Galdra-Loftur". Talinn hafa ort fyrsta íslenska nútímaljóðið, "Sorg". Jóhann skrifaði bæði á íslensku og dönsku og hafði mikil áhrif á íslenskan leikritaskáldskap.

Hulda/Unnur Benediktsdóttir Bjarkalund (1881-1946): Hulda eða Unnur var frumkvöðull nýrómantísku stefnunnar á Íslandi. Hún var þekkt fyrir þulur sínar og ljóð, þar á meðal "Láðu mér vængi". Hulda endurnýjaði og endurvakti þuluformið og var óhrædd við að tjá tilfinningar sínar.

Einar Benediktsson (1864-1940): Einar var eitt helsta nýrómantíska skáld Íslands. Hann var einnig lögfræðingur og blaðamaður. Einar var þekktur fyrir ljóð sín sem endurspegluðu einstaklingshyggju og þjóðerniskennd. Hann gaf út fimm ljóðabækur, þar á meðal "Hafbik" og "Hrannar".

Davíð Stefánsson (1895-1964): Davíð frá Fagraskógi var vinsælt skáld og rithöfundur. Hann er þekktastur fyrir ljóðabókina "Svartar fjaðrir" sem kom út árið 1919. Davíð skrifaði einnig skáldsögur og leikrit, þar á meðal "Sólon Islandus".

# data[].attributes.body
Eggert Ólafsson (1726-1768): Var einn helsti fræðimaður og skáld Upplýsingaraldarinnar á Íslandi. Hann var náttúrufræðingur og skáld, og samdi fræga ferðabók um ferð sína með Bjarna Pálssyni á Heklu árið 1750. Hann var einnig áhugasamur um að nýta landið betur og bæta lífsskilyrði á Íslandi.

Bjarni Pálsson (1724-1817): Bjarni var læknir og náttúrufræðingur, og ferðaðist með Eggerti Ólafssyni til Heklu. Hann var einn helsti áhrifamaður í læknisfræði og náttúrufræði á Íslandi og er þekktur fyrir skrif sín og rannsóknir.

Björn Halldórsson (1717-1779): Björn. var prófastur og frumkvöðull í garðrækt, þar sem hann ræktaði kartöflur og kál á Íslandi og samdi kennslubækur um landbúnað og heimilisstörf. Hann var einnig einn af fyrstu mönnum sem lagði áherslu á vísindalegar aðferðir við landnýtingu.

Ólafur Ólafsson (1740-1814): Ólafur var rithöfundur og fræðimaður sem skrifaði um heimskepi, náttúruvísindi og samfélgasmál. Hann var áberandi í íslensku fræðasamfélagi á upplýsingartímanum.

Jón Steingrímsson (1728-1791): Jón var prestur og náttúrufræðingur, þekktur fyrir rannsóknir sínar á eldgosum, sérstaklega Skaftáreldunum. Hann var einn af þeim sem lagði áherslu á vísindalega nálgun og var mikilvægur fyrir þróun náttúrufræðinnar á Íslandi.