# data[].attributes.attachment_link.title
Life Vest Inside - Kindness Boomerang - "One Day"

# data[].attributes.body
Wat zie je?
Wat raakt je?
Wat kan het voor jou betekenen?
Wat ontdek je over gewetensvol (goed en kwaad) handelen?

# data[].attributes.body
https://www.kerknet.be/sites/default/files/styles/width_640/public/william_sweetlove.jpg?itok=_9fo-C__

# data[].attributes.body
https://bijnaderinzien.com/2015/04/17/natuurlijk-verdienen-vuilnismannen-meer-dan-bankiers-maar-waarom-precies/

# data[].attributes.body
anders leren kijken

https://www.youtube.com/watch?v=IkjE0Agl6uY&t=27s

klopt wat je ziet met de tekst uit het lied?

What a Wonderful World
Louis Armstrong

Ik zie ook bomen met groene, rode rozen
I see trees of green, red roses too

Ik zie ze bloeien voor jou en mij
I see them bloom for me and you

En ik denk bij mezelf wat een prachtige wereld.
And I think to myself what a wonderful world.

Ik zie blauwe luchten en witte wolken
I see skies of blue and clouds of white

De heldere gezegende dag, de donkere heilige nacht
The bright blessed day, the dark sacred night

En ik denk bij mezelf wat een prachtige wereld.
And I think to myself what a wonderful world.

De kleuren van de regenboog zo mooi in de lucht
The colors of the rainbow so pretty in the sky

Staan ook op de gezichten van voorbijgangers
Are also on the faces of people going by

Ik zie vrienden elkaar de hand schudden en zeggen hoe gaat het?
I see friends shaking hands saying how do you do

Ze zeggen echt dat ik van je hou.
They're really saying I love you.

Ik hoor baby's huilen, ik zie ze groeien
I hear babies crying, I watch them grow

Ze zullen veel meer leren dan ik nooit zal weten
They'll learn much more than I'll never know

En ik denk bij mezelf wat een prachtige wereld
And I think to myself what a wonderful world

Ja, ik denk bij mezelf wat een prachtige wereld.
Yes I think to myself what a wonderful world.

# data[].attributes.body
wie (aandacht) geeft ontvangt

https://www.youtube.com/watch?v=WlAoMkbfY-8&t=1s

# data[].attributes.body
klas van compassie/barmhartigheid

Karen Armstrong
Wat zou u mensen willen zeggen die de noodzaak of mogelijkheid van een betere wereld betwijfelen?

“Veel mensen zijn sceptisch over compassie, dat is heel natuurlijk. Door de geschiedenis heen zie je mensen die ongeneeslijk zelfzuchtig zijn en alleen aan zichzelf kunnen denken. Zo zit het leven in elkaar. Maar het is belangrijk om niet op te geven. Kijk naar de grote helden uit de twintigste eeuw zoals Gandhi, Nelson Mandela of Martin Luther King. Zij hadden kunnen zeggen: mijn leven is gecompliceerd, ik heb te veel problemen. Maar dat deden ze niet en kijk wat ze als individu bereikt hebben. Het waren geen heiligen, ze hadden gebreken en tekortkomingen zoals wij. De Chinese geschriften spreken van een transformerende persoonlijkheid, een staat waarin één persoon de wereld kan veranderen. Zelfs ‘de man in de straat’. Als we onze geest ertoe zetten, kunnen we de samenleving beter maken.”

# data[].attributes.body
https://www.artway.eu/content.php?id=2828&lang=nl&action=show

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik
Bob Booth: Ik ben je naaste Naasten, vijanden, vrienden door Rod Pattenden
Het verhaal van Goede Samaritaan is bekend, zozeer zelfs dat het uitdagingseffect is afgesleten en de luisteraar zichzelf algauw geruststelt door zich op de juiste plaats in het verhaal in te delen. Maar in zijn oorspronkelijke context was het verhaal zondermeer shockerend. Het ging over grenzen waar je gewoonweg niet overheen ging. Als deze gelijkenis serieus genomen was, dan zou ze culturele en religieuze conventies omvergeworpen hebben die met zorg waren ingesteld en bewaakt werden. Veel kunstenaars hebben het verhaal opgepikt in een poging om de oorspronkelijke kracht en dreiging ervan opnieuw uit te laten komen. Voor kunstenaar en Anglicaanse priester Bob Booth is het een verhaal dat ons helpt om ons handelen in de wereld van nu onder de loep te nemen.

Booth confronteert ons met de dramatiek van het verhaal door de kijker boven de plaats van actie te positioneren. We zien zowel de gewonde en de man die hem helpt als de passanten. De compositie laat ons oog eerst over de mannen en het ineengedrukte landschap dwalen, waarna het tot rust komt bij de hand van de man op de grond en vervolgens bij de hand van de Samaritaan waarvan de vinger zeer beslist in onze richting wijst. We worden naar binnen gezogen als medeplichtige kijkers, die dichtbij genoeg zijn om de helpende hand toe te steken maar tegelijkertijd buiten het schilderij gehouden worden. De penseelstreken, de kleuren en het gelaagde oppervlak benadrukken de kwetsbaarheid en de compassie. Dit verhoogt de spanning die de kijker voelt om zich al of niet met het gebeuren te bemoeien.

De gevallen man doet denken aan een Christusfiguur, deels naakt en met een witte doek over zijn benen. Maar wat ons niet bekend voorkomt zijn de gelaatstrekken van de helpende man en zijn hoofddeksel, die duidelijk maken dat we met een moslim van doen hebben. Moslimmannen dragen de witte Taqiyah (Arabisch voor schedelbedekking) vaak als teken van respect. Hij wordt vooral gedragen tijdens de vijf verplichte gebedsmomenten op een dag. Bob Booth zegt: 'Als deze gelijkenis in het Australië van vandaag zou zijn uitgesproken, dan zou waarschijnlijk een moslim de rol van de Goede Samaritaan toebedeeld hebben gekregen. Ik vraag me soms af hoe we deze gelijkenis in onze kerken kunnen lezen zonder dat er een rel uitbreekt.'

Het shockeffect van dit schilderij komt overeen met de oorspronkelijke bedoeling van het verhaal om de diepe kloof van vijandschap tussen Joden en Samaritanen te overbruggen. Hoewel ze oude tradities gemeen hadden, liepen hun meningen sterk uiteen over de locatie van hun heiligste plaats van aanbidding. Zulke vijandigheid zien we ook vandaag in het geweld in Nieuw-Zeeland en Sri Lanka in de eerste helft van dit jaar.

Met dit verhaal over medeleven stelt Jezus de religieuze conventies van toen aan de kaak. Door de onaanraakbaren aan te raken, in het publiek met vrouwen te spreken, de religieuze leiders tot verantwoording te roepen, de sabbat te breken, te feesten in plaats van te vasten zet Jezus een meer bewogen en genadige visie op God neer. Bob Booth meent hierom dat Jezus zich niet wilde richten naar de regels van een religieus wetticisme, maar juist dat soort beperkingen wilde doorbreken. 'Het lijkt me dat Jezus vol was van een vermetel idee van goedheid en schoonheid, een vreugde die voor hem lag waar hij alles voor overhad.' Dit verhaal gaat daarom niet zozeer over aardig zijn of de deugd van het lief zijn voor elkaar te midden van onze eigen welvaart, maar over het zien van al onze medemensen als geschapen naar het beeld van God. Het is juist in de ontmoeting met vreemden, of zelfs met vijanden, dat ons hart opgerekt wordt en we gaan zien hoe Gods genade aan het werk kan zijn in de wereld.

*******

Bob Booth: Ik ben je naaste, 2010, olieverf op doek.

Bob Booth is een succesvolle figuratieve kunstenaar, geboren in het Verenigd Koninkrijk, die een opleiding volgde tot kunstleraar en later tot Anglicaanse priester, voordat hij naar Australië verhuisde. Zijn sfeervolle werk geeft spiritualiteit, licht, kleur en beweging weer. Hij is ook een inspirerende leraar en spreker. Bob heeft meer dan 30 jaar ervaring als kunstenaar, had wereldwijd veel solo-exposities, werd aangenomen als lid van de Manchester Academy of Fine Arts en maakte in opdracht een portret van de Dean of Windsor dat in Windsor Castle hangt. Hij heeft een website waarop hij zijn passie voor het kunstonderwijs deelt. https://www.trinitypaintbox.com

Rod Pattenden is een Australische kunsthistoricus en theoloog. Hij schrijft over kunst en creativiteit en is dominee van Adamstown Uniting Church. Hij heeft Adamstown Arts ontwikkeld, een kunstprogramma dat zich richt op geloof, rechtvaardigheid en creativiteit. http://www.rodpattenden.id.au
ArtWay beeldmeditatie 29 september 2019

# data[].attributes.attachment_link.description
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik Bob Booth: Ik ben je naaste Naasten, vijanden, vrienden door Rod Pattenden Het verhaal van Goede Samaritaan is bekend, zozeer zelfs dat het uitdagingseffect is afgesleten en de luisteraar zichzelf algauw geruststelt door zich op de juiste plaats in het verhaal in te delen.

# data[].attributes.body
https://www.artway.eu/content.php?id=1591&lang=nl&action=show

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik

Karin Kraus: De barmhartige Samaritaan

Het verhaal dat hier verbeeld wordt kennen wij als de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:25-37). Maar is deze barmhartige Samaritaan ook werkelijk de persoon waar het hier om gaat? Als je het verhaal goed leest, ontdek je dat het verteld wordt vanuit het perspectief van iemand anders. We kijken mee met de man die je linksonder ziet liggen: het slachtoffer van een roofoverval die beroofd en in elkaar geslagen voor dood langs de kant van de weg ligt. Zijn hoofd hangt slap achterover. Zijn ogen zijn gesloten, als van een dode. Alleen het bloed beweegt nog. Het bloed waarin het leven is druppelt langs hem af.

Met hem begint en eindigt Jezus zijn gelijkenis. Hij begint: 'Een zeker iemand daalde af van Jeruzalem naar Jericho en viel in handen van rovers.' En hij eindigt met de vraag: 'Wie van deze drie, lijkt u, is de naaste geweest van degene die in handen van rovers was gevallen?'

Jezus' vraag is een wedervraag aan een wetgeleerde in reactie op diens vraag: 'Wie is mijn naaste?' De wetgeleerde stelde deze vraag n.a.v. het grote gebod: 'Heb God lief boven alles en je naaste als jezelf.' Maar wie is dan die naaste? Zomaar iedereen? Je kunt toch niet van een mens vragen van iedereen te houden en aan iedereen te geven?! Een reële vraag.

Maar daarbij gaat de wetgeleerde er wel zondermeer van uit dat mijn naaste iemand is aan wie ik iets te geven heb. Het omgekeerde komt niet in hem op: dat mijn naaste iemand kan zijn van wie ik iets kan ontvangen. Hij ziet zichzelf als de gever en de ander als de ontvanger. En wie ziet zichzelf niet graag zo? 'Het is zaliger te geven dan te ontvangen...'

In de gelijkenis van Jezus is hij echter niet degene die iets te geven heeft. Hij kan zich onmogelijk herkennen in de priester of de leviet en zeker niet in de Samaritaan. De enige die over blijft is 'een zeker persoon, die in handen van rovers valt.' 'Dat kun jij zijn', zegt Jezus, een mens die zomaar in zijn leven onverwacht onderuit gehaald wordt door een overval of ongeluk, ziekte of depressie. Je verliest je baan of erger: iemand die je lief is. Er is niet zoveel voor nodig, want we zijn kwetsbare mensen. En wie is dan mijn naaste? Gek genoeg is het opeens geen vraag meer. Natuurlijk degene die mij niet aan mijn lot overlaat. En van welke kleur of afkomst zal me voorlopig een rotzorg zijn. Wie kijkt er naar mij om?

Op de tekening kijk je, vanuit het slachtoffer, de priester op de rug (in de rechterbovenhoek). Hij heeft zich haastig afgewend. Je ziet nog de afkerende beweging van zijn rug in zijn opgetrokken schouder. Daarnaast zie je de leviet, die met een afwerende blik van je weg probeert te kijken. Hij heeft zijn mantel voor z'n gezicht geslagen uit angst om besmet te raken. Aan hun geschrokken houding lees je af hoe ze zich plotseling realiseren dat, als ze hier een half uur eerder waren geweest, zijzelf het slachtoffer waren geworden. En in een reflex, geconfronteerd met hun eigen kwetsbaarheid, grijpen ze zich vast aan het houvast van hun drukke, zinvolle bestaan: hun liturgische rol in de tempel, die ze alleen kunnen vervullen als ze zichzelf rein houden en niet in contact komen met dood en verderf.

Maar de Samaritaan durft de dood recht in het gezicht te kijken. Hij wordt er ook beroerd van, letterlijk staat er dat zijn binnenste zich in hem omdraait. Maar het is een bewogenheid die hem onweerstaanbaar naar het slachtoffer toetrekt. Op de tekening tilt hij met de ene hand voorzichtig het hoofd van de man op en buigt zich naar hem toe, hopend op een teken van leven. Met de andere hand probeert hij als het ware de bloeddruppels op te vangen, het leven dat uit de man wegglijdt. Alles in hem is erop gericht om het leven van deze mens te behouden, alsof het om zijn eigen leven gaat.

Hij omarmt de bebloede man. Als ik mijzelf durf te zien als iemand die afhankelijk is van die omarming door mijn naaste, kan ik ook zelf naaste zijn. Zo besluit Jezus: 'Ga dan heen en doe evenzo.'

Karin Kraus: De barmhartige Samaritaan , 29 x 39 cm, vetkrijttekening in de Masai-Bijbel, tekeningen van een Afrikaans volk, Standaard Uitgeverij - Antwerpen, 1987.

Karin Kraus (geb. 1941 te Gimmeldingen bij Neustadt) werkt en leeft als dierenarts en missiezuster van de Dienaressen van Christus-Koning in Freiburg bij de Masai, een herdersvolk in Oost Afrika. Ze zijn rijzig van gestalte en zelfbewust en trekken met hun grote kuddes runderen rond in de steppegebieden van Kenia en Tanzania. Voor hen maakte Karin Kraus afbeeldingen in vetkrijt van bijbelse taferelen, die in 1987 zijn verzameld in de zgn. Masai-Bijbel.

De zeventig platen bij het Oude en het Nieuwe Testament in de Masai-Bijbel zijn door dr. Georg Moser, toenmalig bisschop van Rottenburg-Stuttgart, meegenomen van een pastorale reis door Tanzania in 1984. Tijdens deze reis bezocht hij ook een missiepost in Handeni, een klein marktplaatsje aan de rand van de Masai-steppe. Op deze missiepost werkte zuster Zuster Katharina Gabriela Kraus. Karin Kraus had al eerder 10 jaar in de missie gewerkt in Ndanda in het zuiden van Tanzania, maar was teruggegaan naar Europa om in Freiburg diergeneeskunde te studeren, om als dierenarts de Masai te kunnen helpen en zo meer met hen in contact te komen.

De leefwijze en het geloof van de Masai vertonen opvallende gelijkenissen met die van het vroegere Israël, zoals we kennen uit de verhalen van de aartsvaders. Ze zijn net als Abraham, Izaäk en Jakob rondtrekkende herders met grote kuddes vee. Ze vereren slechts één God, Engai. Hij is de ene, almachtige en alwetende Geest, zonder lichaam of menselijke gestalte. Hij is de schepper van al wat op aarde leeft. Opvallend genoeg kennen ze geen voorouderverering. Engai is liefderijk, maar ook ondoorgrondelijk. Hij is goed en vergeeft zijn kinderen, maar hij kan hen ook straffen, opdat ze zich zullen verbeteren. Volgens hun traditie komen ze oorspronkelijk uit het Noorden. Door gebrek aan gras en levensruimte voor hun kudden zijn ze steeds verder naar het zuiden getrokken. Ze zouden herders van de farao geweest zijn en door Egypte, Soedan en Ethiopië naar Kenia en Tanzania zijn doorgestoten op zoek naar grote grassteppen voor hun kuddes. Volgens sommige etnologen ligt hun oorsprong op het Arabisch schiereiland. Dan zouden het oorspronkelijk Semieten zijn net als de Israëlieten.

Doordat Karin Kraus getroffen werd door de overeenkomsten met de wereld van Abraham, knoopte ze aan bij de bijbelse verhalen over de aartsvaders. En omdat ze de taal van de Masai niet genoeg beheerste, maakte ze krijttekeningen die de verhalen uitbeeldden in de leefwereld en de kleuren van de Masai. Zwart is bijvoorbeeld de heilige kleur en de kleur die hoort bij feestelijkheden. Rood is de kleur van jeugd en mannelijkheid. Daarom dragen de krijgers bijna altijd rode tunieken. Wit is de kleur van reinheid en boete en onthouding. Aansluitend aan de oudtestamentische taferelen volgden verbeeldingen van verhalen uit het Nieuwe Testament, zoals de gelijkenis van de goede herder en de barmhartige Samaritaan. Verzameld en afgedrukt op ansichtkaartformaat kregen ze een belangrijke rol in het catecheseonderwijs op de missiepost.

In september 1982 nam Karin Kraus deel aan de conferentie over nomadenpastoraat in Nairobi. Daar werd haar gevraagd haar catechetische afbeeldingen ook toegankelijk te maken voor het nomadenpastooraat in de aangrenzende landen. Zo ontstond een verzameling van 70 afbeeldingen, op ware grootte gedrukt op verstevigd karton, met teksten in twee talen: het wijd verspreide Kisuaheli en het Kimaa, de taal van de Masai. Zo konden hiermee tientallen stammen in Oost-Afrika bereikt worden.

José Verheule (Zaandam) is theoloog. Ze is met vervroegd emeritaat na als predikant werkzaam te zijn geweest in de PKN.

ArtWay beeldmeditatie 20 november 2011

# data[].attributes.attachment_link.description
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik Karin Kraus: De barmhartige Samaritaan Het verhaal dat hier verbeeld wordt kennen wij als de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:25-37). Maar is deze barmhartige Samaritaan ook werkelijk de persoon waar het hier om gaat?

# data[].attributes.attachment_link.title
Lc. 10 barmhartige Samaritaan openbaart God zich

# data[].attributes.body
jona
https://www.artway.eu/content.php?id=2950&lang=nl&action=show

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik
Jona
Daar zit hij dan. In zijn eentje opgesloten in de buik van een groot griezelig zeebeest. Deze prachtige kleurenets van de zwarte Amerikaanse kunstenares Stephanie Pogue geeft Jona's angst en schrik treffend weer. Herkenbaar ook, want in deze tijd van lockdown is de link met vandaag snel gelegd: de duistere dreiging, de woeste golven, de om hulp schreeuwende armen en vooral de met rood gevaar gevulde binnenkamer. Drie dagen en drie nachten, staat in de bijbeltekst, is Jona in de greep van zijn innerlijke chaos. Angst, paniek, eenzaamheid, claustrofobie overspoelen hem. Alles in hem verzet zich tegen zijn onverwachtse situatie, net zoals wij blind om ons heen grijpen naar de informatieoverdaad en de digitale overkill. En toen, pas toen, begon hij te bidden. Eindelijk richt hij zich tot het juiste adres, legt hij zijn wanhoop bij God neer, hervindt zijn vertrouwen en komt tot rust. Zie de mens. En zie onze God, die weergegeven als de zon (linksonder) niet van zijn zij is geweken.

Marleen Hengelaar-Rookmaaker

Staphanie Pogue, Jonah in the Whale, 1972

# data[].attributes.attachment_link.description
Kerk en kunst -> Materiaal voor kerkelijk gebruik Jona Daar zit hij dan. In zijn eentje opgesloten in de buik van een groot griezelig zeebeest. Deze prachtige kleurenets van de zwarte Amerikaanse kunstenares Stephanie Pogue geeft Jona's angst en schrik treffend weer.

# data[].attributes.body
https://www.artway.eu/content.php?id=1583&lang=nl&action=show

# data[].attributes.headline
Gewetensvol handelen: mijn eigen verkeerslicht

# data[].attributes.subject
Gewetensvol handelen: mijn eigen verkeerslicht

# data[].attributes.body
De leerlingen krijgen hun eigen exemplaar wat ze mogen inkleuren en versieren. Ik gebruik het als onderdeel :Hoe handelen we (vanuit welke kleur) in bepaalde situaties (soort klasgesprek met verschillende situaties eventueel uit de media en eigen belevingen). Groen staat voor het goede doen, rood staat voor het kwade en oranje is dat ze twijfelen/nadenken over hun keuze.
Tijdens het schooljaar wordt deze bij conflict/moeilijke situaties ook bovengehaald.

# data[].attributes.body
Een stellingenspel om leerlingen aan het denken te zetten.
Vragen als: 'Is het fout om te stelen van een dief?' of 'Mag je één miljoen stelen van Kevin De Bruyne?'

# data[].attributes.body
Als aanzet voor de 'tien woorden voor de klas' te maken.

# data[].attributes.attachment_link.title
Schooltv: Tien Geboden - Tien belangrijke regels voor christenen

# data[].attributes.attachment_link.description
Voor joden en christenen zijn de Tien Geboden de belangrijkste leefregels. Ze heten ook wel de Tien Woorden van God.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/AJIaQ5S07uY (een voorbeeldje van de godly play vertelling van de parabel)

Eindigen met
* Ik vraag me af welk deel van het verhaal je het meest aanspreekt ...
* Ik vraag me af welk deel je het belangrijkst vindt ...
* Ik vraag me af welk deel iets over jou zegt of extra belangrijk voor je is ...
* Ik vraag me af of je een stukje uit het verhaal kan weglaten ...