# data[].attributes.body
Ræðið annars vegar:

1. orðaforða og læsi út frá námsefni og glærum

hinsvegar

2. samtöl og frásagnir barna út frá námsefni og glærum

# data[].attributes.headline
Skvísurnar- Hugborg, Joanna, Ragnheiður og Sara María

# data[].attributes.subject
Skvísurnar- Hugborg, Joanna, Ragnheiður og Sara María

# data[].attributes.headline
Mikilvægi að tala við börn til að örva málþroska.

# data[].attributes.subject
Mikilvægi að tala við börn til að örva málþroska.

# data[].attributes.body
Breidd og dýpt orðaforða eru lykilhugtök í málþroska og lesskilningi.

Það skiptir máli hvernig maður talar við börn.

Ekki tala yfir barnið, heldur við barnið.

Nota lestur og vera dugleg að lesa fyrir börn.

Grípa tvítyngd börn sem gætu verið með veikari orðaforða og skilning. Nota myndir með tali til að auka skilning.

Það auðveldar börnum að tjá tilfiningar sínar að vera með góðan málþroska og orðaforða.

Ná góðu augnsambandi við börnin þegar maður er að tala við þau og sýna samtalinu áhuga.

# data[].attributes.body
Með því að nota myndir, leikræna tjáningu og hlutbundnar útskýringar má auka skilning og dýpt. Þekkingin hjálpar einnig kennurum að greina hvaða börn þurfa meiri stuðning og að beita sértækum aðferðum fyrir þau. Auk þess styrkir hún vitund starfsfólks um mikilvægi þess að skapa málaríkt umhverfi.

# data[].attributes.headline
Það er mikilvægt að passa hvernig maður talar við börn

# data[].attributes.subject
Það er mikilvægt að passa hvernig maður talar við börn

# data[].attributes.body
Við ræddum svolítið um það hvernig við tölum um börn, að við séum ekki að nota of barnalegt mál eða of einfalt mál. Við deildum reynslu okkar frá því að vinna með börnum og hversu ólíkur málþroski þeirra getur verið.

# data[].attributes.headline
Andrea Rut, Anna Margrét, Bergrós og Kristín Rún 

# data[].attributes.subject
Andrea Rut, Anna Margrét, Bergrós og Kristín Rún 

# data[].attributes.body
Við vorum búnar að kafa misdjúpt í lesefnið, en það sem við vorum sammála með var að margt af því sem við lesum í námsefninu eru hlutir sem við höfum nú þegar séð í starfinu með börnum. Við vinnum allar á leikskóla og finnst því í raun flest af því sem við lesum í námsefninu vera eitthvað sem við tengjum nú þegar við og höfum lært í gegnum reynslu af vinnu með börnum. T.d. það hvernig málþroski barna þróast, hvernig þau mynda setningar og hvernig mistök þau gera.

# data[].attributes.body
Áhrifaríkustu aðstæður eru þegar börn læra orð í samhengi, fá tækifæri til að nota þau sjálf og fá jákvætt viðmót.

# data[].attributes.body
Málnotkun, samtöl og frásagnir eru lykilatriði í þróun bæði orðaforða og læsis. Í daglegum samskiptum fá börn tækifæri til að heyra og prófa ný orð í lifandi samhengi og með endurteknum notkunarsamböndum styrkja þau skilning sinn á merkingu. Frásagnir hafa þar sérstaklega mikið gildi, því börn læra ekki aðeins einstök orð heldur einnig hvernig orð tengjast í flóknari orðræðu og hugtakaskipan. Þannig eflist orðaforðinn og dýpkast. Þegar litið er til læsis má segja að málnotkun sé grunnurinn að lestri og ritun. Góð munnleg færni styður við lesskilning og frásagnir þjálfa börn í að byggja upp samfellda sögu með upphafi, miðju og endi sem síðar nýtist í textavinnu. Þetta fellur að hugmyndum Chomsky (1965) um að börn hafi meðfædda málhæfni sem gerir þeim kleift að nýta málumhverfið til að þróa færni sína. Samtöl og frásagnir skapa því jarðveg þar sem þessi hæfni getur þroskast, og þannig verður sterk málnotkun lykill að ríkum orðaforða og traustum læsisgrunni.

# data[].attributes.body
1. Orðaforða og læsi

Því betri orðaforði sem barn er með því sterkari félagsleg- og námsleg tengsl.

Sem kennarar getur við verið dugleg að lesa, spjalla og syngja fyrir börnin. Einnig að vera dugleg að spyrja krakkana spurningar t.d upp úr bókina eða upp úr spjallinu.

Að setja orð á alla hluti sem maður er að gera í leikskólanum, segja meira en minna "nú ætlum við í vettlingana."

Nota réttu orðin yfir hlutina, sem kennari á maður ekki að vera búa til bullorð.

Einnig er gott að vinna með boðskipti eins og Bínu.

Merkja hlutina innan leikskólans og gott að vera með sjónrænt skipulag.

# data[].attributes.body
Við ræddum hversu mikilvægt það er að lifa sig inn í sögur þegar maður les fyrir börn. Okkar reynsla er sú að þau hlusta betur, muna betur og skilja betur það sem maður segir ef maður notar mismunandi raddir fyrir mismunandi persónur, og notar látbrögð og leik meðan maður les. Börnin halda betur athygli og fá miklu meira út úr lestrarstundinni.

# data[].attributes.body
Við ræddum líka ýmsa punkta úr okkar starfi eins og:

Það kom okkur á óvart hvað börn læra mikinn orðaforða eins og t.d. á milli 1-3 ára, eru ennþá svo lítil en geta mörg samt tjáð sig svo vel

Kom líka á óvart hvað málþroski er samtengdur öðrum þroska

Chomsky – Börn fæðast með innra máltökukerfi sem gerir þeim kleift að læra mál á meðan aðrir fræðimenn eru ekki sammála.

Lubbi – lærum stafina, hjálpar börnum að læra ný orð og stafina

Lesum mikið og útskýrum orðin

Hlustum mikið á lög og mörg spennt fyrir að syngja með

Notum tmt og börnin dugleg að taka þátt í því og gaman að sjá börnin sem eiga erfitt með að tjá sig nota táknin og bæði hin börnin og kennarinn skilja þau þá betur

# data[].attributes.body
Nota fjölbreyttan orðaforð.

Tala skýrt.

Endurtaka.

Hafa sjónrænt.

Málþroski hefur áhrif á hegðun.

Fjölbreytt reynsla eykur orðaforða.

Mikilvægt að mæta börnum á þeim stað sem þau eru. Aðstoða börnin til að ná grunnskilnig til að geta bætt ofan á.

# data[].attributes.body
Við ræddum þróunina í dag varðandi tækni og hvernig sum börn eru farin að nota ensku frekar en íslensku. Við vorum sammála um það að símar og iPadar geta haft neikvæð áhrif á íslenskukunnáttu barna, og skapað þetta vandamál. Við ræddum ólíka reynslu okkar, en þrjár af fjórum okkar í hópnum tala um að sjá regluega íslensk börn tala ensku saman í leikskóla.

# data[].attributes.body
1. Það kom okkur á óvart hve flókinn málþroskinn er og margþættur. Málþroski helst í hendur við almennan þroska og allt styður þetta við hvert annað. Eins kom það okkur á óvart að málþroski sé háður erfðum en ekki bara uppeldi og umhverfi. Okkur finnst magnað hvað börn eru klár að læra mál og byggja upp orðaforða miðað við hve flókið ferlið er, háð mörgum þáttum og hve mörgu er að huga að. Eins finnst okkur athyglistvert að rannsóknir sýni að leikskólakennarar útskýri orðin ekki nógu né séu nógu duglegir að spyrja og ræða um til að byggja upp skilning á merkingu orðanna. Okkur finnst líka magnar að babbl og hjal ungbarna sé eins á öllum tungumálum og hjá heyrnarlausum börnum. Læsi er kunnátta okkar til að geta fært hugsanir okkar yfir í letur eða ritað mál. Magnað hvað börn læra ný orð hratt og eru oft fljót að læra vísur og lög.

2. Mikilvægt að leikskólakennarar og foreldrar séu dugleg að ræða við börnin og spyrja spurninga og opna á samtöl við þau og styðja við samtöl þeirra á milli. Mjög miklvægt að leiðrétta börn svo lítið og segja orðið eða setninguna rétt og gefa þeim kost á að endurtaka. Mikilvægt að sýna þeim myndir af hlutum eða hlutinn sjálfan svo þau setji rétt orð við réttan hlut. Nýta öll tækifæri til samræðna og náms hvort sem það er við matarborðið, í útiveru eða fataklefa. Mikilvægt að kenna börnum snemma að skiptast á að tala og hlusta á hvort annað af virðingu.

# data[].attributes.body
Við ræddum einnig mikilvægi að vera með sjónrænnt þegar er verið að ræða ákveðna hluti. Eins og þegar er verið að ræða útiveru með börnum og hvernig á að klæða sig fyrir útiveruna þá vera með myndir af fatnaði og veðri. Þar er maður að mynda umræður og leggja inn ný orð.

# data[].attributes.body
Við ræddum einnig um hvernig bókalestur fyrir börn hefur áhrif á orðaforða og málskilning barna. Greinilegur munur getur verið á börnum þegar lesið er reglulega fyrir þau. Bókalestur er mikilvægur þáttur í lesskilningi og orðaforða barna ef endurtekning og umræða á sér stað við lestur.

Samræður við börn eru mikilvæg. Í daglegum samskiptum skiptir máli að börn fái tíma til að festa orð í minni svo að þau geta notið þau sjálf.

# data[].attributes.body
Hvaða munur gæti verið á orðaforða 4 ára barna sem alast upp í borg, sjávarþorpi eða sveit?

Okkur þótti þetta mjög áhugaverður punktur þar sem við komum öll frá sitthvorum landshlutum og þekkjum börn sem ólust upp í sveit, borg og í sjávarþorpi. Maður sér greinilegan mun á orðaforða barna þegar kemur að umhverfi, samfélagi og áhugasviði þeirra.

# data[].attributes.body
Okkur fannst gaman að ræða um hvað málþroski er mikilvægur og hvað það er margt sem hefur áhrif.

Við ræddum um mikilvægi að vera skýr í tali og að útskýra fyrir börnum með sjónrænu skipulagi eða myndum.

Einnig var rætt um fjölbreyttan orðaforða og mikilvægi þess ásamt því að góður grunnur er lykillinn að góðum málþroska.

# data[].attributes.body
því meira sem foreldrar eyða tíma með barninu, lesa fyrir þau sögur með ólíkum oðraforða og eiga samræður um hvað orð þíða því meiri skilningur fær barnið á bókinni sem lesin er, og líka bara samræður um lífið og tilveruna. það sem er að gerast í kringum barnið.

# data[].attributes.body
Foreldrar verða að vera virkir þátttakendur til að samræður og frásagnir barna eflist.

Nota samverustundir í leikskólanum til að halda ''ræðufundi,, með börnunum, fá einn og einn í einu til að standa upp segja frá hvað t.d. þau voru að gera um helgina eða hvað var í matinn í gær.

Samræður og frásagnir er lykill að bæði málþroska og félagsfærni og gefa innsýn inní hugsun barnsins, styrkja orðaforða og leggja grunn að námi.

# data[].attributes.body
Samtöl eru mikilvæg fyrir þróun máls eða samskipti

Við sem kennarar getum verið með íkveikjur af samtölum þótt samtölin séu ekki löng.

Börn eiga oft lengri samræður við samnemendur sína frekar en okkur kennarana því þau skilja hvort annað betur.

Samræður milli fullorðins einstaklings og 0-3ára barns er ekki eins og samræður fullorðinna við eldir börn. Í samræðum við yngri börnin verðum við að passa að setja orð á alla hluti og tala við barnið þó að þau svari okkur ekki endilega með orðum.

í samræðum við eldri börnin erum við oft að reyna fá þau til þess að setja í orð það sem er liðið, t.d. það sem gerðist í gær eða áðan.

# data[].attributes.body
Það var mjög áhugavert í greinini um hæfni barna í frásögn hvað það var mikill munur á aldrinum. Það var mjög gaman að sjá hvernig sagan breittist á eftir á hvaða aldri barnið var. Við lendum í því reglulega að börnin í vinnunum okkar eru að reyna að segja okkur hvað gerðist og annað barnið gefur manni bara það sem gerist við það en hitt gefur manni kannski alla atburðar rásina sem leiddi upp af því hvað gerðist, t.d. "hann lamdi mig!" og "hann kallaði mig leiðinlegan og frussaði á mig þannig ég lamdi hann..."

# data[].attributes.body
okkur finnst mjög mikilvægt að gefa barninu 100% athygli þegar það er að tala og hafa augnsamband á meðan, einnig að gefa barninu gott og hnitmiðað verkefni eins og ''náðu í skóna þína'' en ekki ''náðu í útifötin'' það er miklu viðtækara og gæti reynst erfiðara heldur en að gefa einn hlut í einu. einnig að endurtaka það sem þau seigja eins og já fóstu í sund var rennibraut ?

# data[].attributes.body
Frásagnir eru mikilvægar fyrir skipulagningu hugsunar og málnotkunar. Börn læra að segja sögur með upphafi, miðju og endi, sem styður bæði við málfræði og textaskilning (Honig, 2007).

Í Snemmtæk íhlutun í hnotskurn er bent á að frásagnir séu ekki bara málæfing heldur leið fyrir börn til að tengja reynslu sína við tungumálið.

Frásagnir efla líka félagslega færni – með því að segja frá upplifunum sínum og hlusta á frásagnir annarra læra börn að deila, setja sig í spor annarra og skilja mismunandi sjónarhorn.

# data[].attributes.body
2. Vandamál í dag að börn fá ekki nógu mikið af samtölum heima hjá sér af því það gerist allt svo hratt og foreldrar gefa sér oft ekki tíma. Því sérstaklega mikilvægt sem t.d. leikskólastarfsmenn að gefa sér tíma til þess að eiga góðar samræður við börnin og leyfa þeim að tjá sig og segja frá og leiðrétta þau þá og bæta orðum inn í þeirra frásagnir.

Mikilvægt að leyfa börnum að tjá sig og hjálpa þeim að bæta inn orðum til þess að auka orðaforða þeirra og frásagnarhæfni.

Góð æfing fyrir börn líka að læra að hlusta, bíða og svara svo þannig þau séu ekki alltaf að grípa frammí fyrir öðrum.

Börn sem taka þátt í samtölum þróa með sér betri lesskilning síðar og því er einstaklega mikilvægt að börn fái að tjá sig og geti átt sem mest af samræðum.

Þannig má segja að bæði samtöl og frásagnir séu brýr milli málþroska, vitsmuna og læsis – þau efla orðaforða, málskilning og félagslega hæfni.

Gott að passa líka upp á að öll börn fái tækifæri til þess að eiga samræður á hverjum degi.

# data[].attributes.body
Við erum allar sammála því að þegar við erum með t.d. samverustund eða spjallstund að þá þurfa börnin að læra að skiptast á að tala og ekki grípa framm fyrir hin börnin. Við erum líka sammála því að við sem kennarar þurfum að vera virkir einstaklingar í samræðunum og þurfum að bregðast við því sem börnin eru að segja.

# data[].attributes.body
Það er mikilvægt að skiptast á að hafa samræður og hlusta vel hvað börnin segja. Við þurfum að gefa þeim tíma til að tjá sig því þau kunna ekki eins mörg orð. Það skiptir líka máli að hafa opnar spurningar svo samtalið sé flæðandi og hvetjandi til þess að koma með fleiri orð.

# data[].attributes.body
Við töluðum aðeins um getu barns til að vita hvaða upplýsingar aðrir þurfa til þess að skilja sögurnar þeirra. Hugarkenning er það að gera sér grein fyrir því að aðrir búa ekki yfir sömu upplýsingum og við, og þegar börn eru á leikskólaaldri hafa þau ekki ennþá náð tökum á þessu. Þess vegna getur verið erfitt að skilja frásagnir barna, þar sem þau halda oft að við vitum nú þegar það sem þau upplifðu eða sáu.

# data[].attributes.body
Þegar samtöl eiga sér stað er mikilvægt að tala í augnhæð barna. Við ræddum mikilvægi þess að þegar samtöl eiga sér stað að nota orð á athafnir.