# data[].attributes.body
Funkcja ustrojodawcza - parlament może uchwalić konstytucję.

Funkcja ustawodawcza - parlament może uchwalać ustawy

# data[].attributes.body
Polski parlament jest 2-wu izbowy i składa się z Sejmu i Senatu.

W Sejmie zasiadają posłowie a w Senacie senatorowie.

W Sejmie zasiada 460 posłów a w Senacie 100 senatorów.

Kadencja Sejmu i Senatu trwa 4 lata

Tradycje polskiego parlamentaryzmu sięgają XV wieku.

Pierwsze obrady sejmu walnego odbyły się w 1493 roku

Władza ustawodawcza u naszych sąsiadów:

W Niemczech dwuizbowy : Bundestag i  Bundesrat

W Czechach -  dwuizbowy Parlament  ( Izba Poselska i Senat)

Na Słowacji parlament jest jednoizbowy i nosi nazwę Rada Narodowa Republiki Słowackiej.

Na Ukrainie parlament również jest jednoizbowy i jest to Rada Najwyższa Ukrainy

Na Białorusi -dwuizbowy- Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi (Izba Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi – izba niższa, Rada Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi – izba wyższa)

W Rosji parlament - Zgromadzenie Federalne - jest 2-wu izbowy i składa się z Rady Federacji (izba wyższa) i Dumy państwowej  (izba niższa)
Na Litwie - jednoizbowy Sejm

# data[].attributes.body
Zgromadzenie Narodowe -to wspólne obrady posłów i senatorów.
Zgromadzenie Narodowe zbiera się w następujących sytuacjach:

1. przyjęcie przysięgi od nowo wybranego prezydenta

2. uznanie trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze względu na stan zdrowia ( 2/3 głosów ustawowej liczby parlamentarzystów)

3. postawienie prezydenta RP w stan oskarżenia przed Trybunałem Stanu za naruszenie Konstytucji RP lub ustaw albo za popełnienie przestępstwa ( wniosek 140 członków Zgromadzenia Narodowego, za musi być 2/3 ustawowej liczby posłów i senatorów)

4. wysłuchanie orędzia prezydenta RP skierowanego do Zgromadzenia Narodowego

Zgromadzenie Narodowe ostatni raz zebrało się 6 sierpnia 2020 r. w celu odebrania przysięgi od prezydenta Andrzeja Dudy.

# data[].attributes.body
Powszechne- prawo wyborcze , czyli możliwość uczestniczenia w wyborach przysługuje każdemu obywatelowi Polski, który osiągnął odpowiedni wiek

Bezpośrednie- obywatele osobiście uczestniczą w głosowaniu i mogą wskazać bezpośrednio swoich przedstawicieli

Tajne- nikt nie może sprawdzić , na kogo wyborca głosował. Obywatele nie podpisują się na kartach do glosowania

Równe -  każdy wyborca może oddać jeden głos, każdy głos ma taka samą wartość jak wszystkie pozostałe

Proporcjonalne- gdy wyborca oddaje głos na danego kandydata, jednocześnie głosuje na partie polityczną, którą on reprezentuje. Im więcej dana partia uzyska głosów, tym więcej jej kandydatów zasiądzie w Sejmie

Większościowe- senatorami zostają kandydaci, którzy uzyskali najwięcej głosów wyborców

# data[].attributes.body
Większość zwykła - większość osiągnięta gdy podczas głosowania więcej osób jest za niż przeciw. Głosy wstrzymujące się nie są brane pod uwagę.

Większość bezwzględna -  Osiągana jest gdy głosów za jest więcej niż głosów przeciw i wstrzymujących razem. Na sali musi być połowa posłów i w Sejmie oraz połowa senatorów w Senacie

Większość kwalifikowana -  większość głosów przekraczająca połowę, niezbędna do podjęcia uchwały przez dane zgromadzenie, wyrażona procentem (np. 60%, 70%) lub ułamkiem (np. 2/3, 3/5). W zależności od regulacji prawnej może być to np. procent lub ułamek sumy głosów wszystkich członków danego zgromadzenia, członków obecnych na sali lub członków biorących udział w głosowaniu

KWORUM - oznacza, że podczas głosowania musi być obecna połowa ustawowej liczby posłów lub senatorów.

# data[].attributes.body
Funkcja kreacyjna  polega na bezpośrednim powoływaniu lub odwoływaniu organów państwa.

Podstawowym elementem sprawowania funkcji kreacyjnej jest udzielanie wotum zaufania Radzie Ministrów

Sejm wybiera i powołuje na stanowiska:

zastępcy przewodniczącego i członków Trybunału Stanu

sędziów Trybunału Konstytucyjnego

członków Krajowej Rady Sądownictwa

2 członków Krajowej rady Radiofonii i Telewizji

3 członków Rady Mediów Narodowych

3 członków rady Polityki Pieniężnej

rzecznika Praw Obywatelskich

Rzecznika Praw Dziecka

prezesa Najwyższej Izby Kontroli

prezesa Narodowego banku Polskiego na wniosek Prezydenta RP

Prezesa Urzędu Ochrony Danych osobowych

członków Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej

Funkcja kontrolna - Sejm (wraz z Senatem) sprawuje władzę ustawodawczą, lecz ponadto sprawuje także kontrolę nad działaniem władzy wykonawczej.

Funkcja kontrolna odnosi się do rządu i podporządkowanej mu administracji.

Jednym z instrumentów kontroli rządu przez Sejm jest prawo uchwalenia konstruktywnego wotum nieufności  wobec rządu lub wotum nieufności wobec konkretnego ministra.

Sejm debatuje corocznie nad wykonaniem przez rząd ustawy budżetowej, opierając się na opinii Najwyższej Izby Kontroli, a efektem dokonanej oceny jest udzielenie bądź nie udzielenie absolutorium dla rządu. Izba rozpatruje też sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jak również wysłuchuje corocznej informacji Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie stanu przestrzegania wolności, praw człowieka i obywatela.

Szczególnym rodzajem kontroli jest powołanie komisji śledczej do zbadania określonej sprawy.

Spośród indywidualnych, poselskich form kontroli sejmowej wyróżnia się interpelacje oraz zapytania poselskie  Poseł kieruje je do Prezesa Rady Ministrów, ministrów, prezesa NIK lub NBP, którzy w ciągu 21 dni mają obowiązek na nie odpowiedzieć.

Ponadto poseł ma prawo kierować ustnie, na posiedzeniu Sejmu, pytania w sprawach bieżących, na które ich adresaci odpowiadają bezpośrednio na sali sejmowej.

Posłowie mają również prawo podjąć interwencję poselską w organie administracji rządowej i samorządu terytorialnego, w zakładzie lub przedsiębiorstwie państwowym, oraz jednostkach gospodarki niepaństwowej, dla załatwienia sprawy swych wyborców lub zapoznania się ze stanem jej rozpatrywania.

# data[].attributes.body
W Sejmie miejsca zdobyły Prawo i Sprawiedliwość (228)

Koalicja Obywatelska (126)

Lewica (44)

Konfederacja (11)

Kukiz 15 (4)

Polska 2050 (8)

Posłowie niezrzeszeni (3)
Porozumienie Gowina( 5)
Koalicja Polska (24)
Polskie Sprawy( 4)
PPS (3)

https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/page.xsp/poslowie_wybory

Senat:

PIS (46)

KO (41)

PSL (4)

Koło senatorów niezależnych (3)

Porozumienie Gowina (1)

Polska 2050 (1)

Senatorowie niezrzeszeni (2)
PPS (2)

https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/userfiles/_public/senatrp/sala2019-2.pdf

# data[].attributes.body
Mandat - upoważnienie do sprawowania funkcji przedstawicieli narodu

Na czas sprawowania urzędu posłom i senatorom przysługuje immunitet. Oznacza to, że nie można ich aresztować, ani postawić przed sądem, jeżeli  nie zgodzi się na to izba,  w której zasiadają. Immunitet zapewnia ochronę przed zastraszaniem oraz przed naciskami ze strony innych organów państwa.

Zarobki -9 tys. 892 zł 30 gr brutto.
Dieta parlamentarna czyli środki finansowe przysługujące posłowi lub senatorowi na pokrycie wydatków ponoszonych na wykonywanie mandatu na terenie kraju-2 tys. 473 zł 8 groszy brutto.

Oprócz uposażenia i diety, poseł oraz senator może na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem biura-12 tys. 150 złotych.

Bezpłatny przejazd środkami publicznego transportu zbiorowego oraz przelot w krajowym przewozie lotniczym, a także do bezpłatne przejazdy środkami publicznej komunikacji miejskiej.

Zwrot kosztów przejazdu prywatnym samochodem po kraju, jeśli podróże związane są z wykonywaniem mandatu.

Posłowie i senatorowie, którzy nie są zameldowani na pobyt stały w Warszawie, a także nie posiadają prawa do lokalu w tym mieście, mogą zamieszkać w Domu Poselskim.
Posłowie mogą też  wynająć w Warszawie mieszkanie. Na ten cel dostają z kancelarii 2,2 tys. zł miesięcznie.
Posłowie mogą też korzystać z floty sejmowej.

Każdemu parlamentarzyście, który po wyborach nie wróci na Wiejską, przysługuje odprawa w wysokości trzech uposażeń (czyli łącznie prawie 30 tys. zł) oraz dodatków do nich (za funkcje pełnione przez posła lub senatora - przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego komisji).

# data[].attributes.body
Czynne prawo wyborcze w wyborach parlamentarnych mają osoby, które ukończyły 18 lat

Bierne prawo wyborcze :
aby zostać posłem trzeba mieć ukończone 21 lat,
aby zostać senatorem trzeba mieć ukończone 30 lat

Wybory do Sejmu są:
powszechne
bezpośrednie
tajne
równe
proporcjonalne

Wybory do Senatu są:

powszechne
bezpośrednie
tajne
większościowe

# data[].attributes.body
Marszałek Sejmu    i
Marszałek Senatu

Aktualnie marszałkiem Sejmu jest
pani Elżbieta Witek
a
marszałkiem Senatu - pan
Tomasz Grodzki

Ranga ważności osób w państwie:
1. Prezydent
2. Marszałek Sejmu
3. Marszałek Senatu
4. Premier

Organy Sejmu i Senatu

1. Prezydium Sejmu- tworzą Marszałek i wicemarszałkowie
Prezydium ustala plan pracy izby, dokonuje interpretacji regulaminu, opiniuje sprawy wniesione przez marszałka, koordynuje współpracę komisji sejmowych.
2. Konwent Seniorów-w skład Konwentu Seniorów wchodzą: Marszałek, wicemarszałkowie, przewodniczący lub wiceprzewodniczący klubów oraz kół parlamentarnych.
Konwent -zapewnia współdziałanie klubów i kół . Opiniuje plan prac Sejmu, projekty programu posiedzeń i inne sprawy przekazane przez marszałka  lub prezydium.
3. Komisje sejmowe- są organami pomocniczymi, do ich zadań należy m.in. przygotowywanie i rozpatrywanie projektów ustaw, wydawanie opinii, kontrolowanie innych organów państwa. Komisje są : stałe, nadzwyczajne, śledcze.
4. Klub - klub poselski tworzy co najmniej 15 posłów , a senacki co najmniej 7 senatorów.. Posłowie wraz z senatorami mogą tworzyć wspólny klub parlamentarny( 15 posłów i jeden senator)
5. Koło -koło poselskie, jak i senackie musi liczyć co najmniej 3 członków. Posłowie wraz z senatorami mogą tworzyć wspólne koło parlamentarne.

Skrócenie kadencji parlamentu:
1. Uchwała Sejmu-Sejm może skrócić swoją kadencję uchwałą podjętą większością co najmniej 2/3 głosów ustawowej liczby posłów
2.  Postanowienie Prezydenta RP-
Prezydent RP może zarządzić skrócenie kadencji Sejmu w następujących sytuacjach:
- w razie nieudzielenia Radzie Ministrów wotum zaufania w tzw. „trzecim kroku” powoływania rządu
- w razie nieprzedstawienia Prezydentowi RP ustawy budżetowej do podpisu w ciągu 4 miesięcy od dnia przedłożenia Sejmowi jej projektu.