# data[].attributes.body
Hoe bewaar ik de orde wanneer ik lesgeef?
Teitler (2010) noemt het direct in zijn boek: om kinderen tot leren aan te zetten moet er een rustige werksfeer zijn in de klas.
Aan de basis van een rustige werksfeer staat - zoals genoemd door mijn begeleiders en mentoren - een duidelijke structuur. Vaste rituelen door de dag heen. Je groet in de ochtend met een hand, je leest een boek, je volgt de vaste planning zoals staat weergegeven op het bord: duidelijkheid is veiligheid, veiligheid is rust.

Het klimaat van je groep moet goed en veilig zijn. Een goed voorbeeld van dit opstarten is het contract wat groep 5 op de Optimist heeft ondertekend van afspraken die ze als klas met elkaar en de juffen hebben gemaakt.

Om groot wangedrag tijdens de schooldag te voorkomen moet je klein gedrag al aanpakken. Het is belangrijk ook kleine stappen over de grens serieus te nemen, zodat het niet de kans krijgt te escaleren.

Zorg dat de leerlingen bezig kunnen zijn. Als kinderen moeten wachten worden ze - begrijpelijk - verveeld en onrustig. Geef ze een klaaropdracht, of een werkblad met spelletjes in thema, zoals een kruiswoordpuzzel of woordzoeker. Als ze zich kunnen focussen op een werkje, zullen ze minder snel storen.

Om zelfstandig werken in orde te laten verlopen is het belangrijk dat de leerlingen zelfstandig aan het werk kunnen. Een belangrijk onderdeel hiervan is voorspelbaarheid. Teitler noemt een voorbeeld in zijn boek van 'de ober en de klanten': de leerkracht loopt als gehaaste ober van tafel naar tafel terwijl de klanten ongeduldig wachten. Mijn gedrag als leerkracht wordt weerspiegeld door dit scenario.
Een oplossing hiervoor is voorspelbaarheid, genoemd door zowel de literatuur als mijn mentoren: loop altijd hetzelfde rondje, zodat kinderen kunnen inzien hoe lang het nog duurt voor je bij hen bent. Dit creëert rust in de klas. Bovendien hoopt de leerkracht zo de leerlingen te motiveren eerst zelf na te denken, voordat ze hulp roepen. Bij de eerste ronde is het verstandig hulp te bieden, en pas de tweede ronde instructie. Hulp is het op weg helpen van de leerling, en dit duurt korter, zodat je sneller het eerste rondje kan maken.
Aan het einde van het zelfstandig werken is het belangrijk om te reflecteren met de klas hoe het werken ging. Geef complimenten als het rustig was, en moedig aan tot verbetering als het beter moet.
Dit zie ik ook bij mijn mentoren.

# data[].attributes.body
Sinds het einde van de kerstvakantie is er een merkbaar verschil qua orde in mijn lessen. Ik ben dankzij mijn opbouwende ervaring minder onzeker dan eerst, wat wonderen doet voor de reacties van de klas jegens mij. Ik heb adviezen ingewonnen bij mijn begeleiders en ik heb deze systematisch testend toegepast, rustig aankijkend wat past bij mij. Zo heb ik geprobeerd mijn enthousiasme in te perken zonder mijn plezier te verliezen, wat na 2 pogingen al beter aanvoelde. Ik heb Ineke geprobeerd te kopiëren in haar grenzen, wanneer zij gedrag van de kinderen grensoverschrijdend vindt. Dit paste niet zo goed bij mij. Mijn grenzen zijn verder opgeschoven dan de hare zijn, en ik voel nog niet de nood consequenties te geven wanneer zij dat al voelt. Hierna heb ik Lindsay's grenzen uitgeprobeerd. Dit voelde al veel beter voor me. Interessant is dat het niet alleen voor de kinderen beter is hoe duidelijk Lindsay haar regels vormgeeft, maar ook voor mij voelt het systematischer en daarom makkelijker om van te leren.
Zowel Ineke als Lindsay zeggen bij onrust: 'Ik wacht even tot het stil wordt voor ik verderga met de les.' Dit heb ik overgenomen in mijn laatste lessen, en ik merkte gelijk een reactie van de klas. Omdat ze zichzelf tot stilte maanden, voel ik me ook meer gerespecteerd in mijn wens tot orde. Ik was minder gefrustreerd en kon met optimisme mijn les voortzetten, wat weer leidde tot een positievere reactie van de leerlingen. Dit is een erg prettige tactiek die ik zeker zal blijven gebruiken.
Hoewel het leren natuurlijk nooit klaar is, en ik zeker nog lessen zal hebben waarbij de chaos toeslaat, heb ik nu een mooie basisaanpak om op te bouwen.

# data[].attributes.body
Een excerpt van hét handboek over orde in de klas houden voor de (startende) leerkracht.

# data[].attributes.body
Mijn hoofdmentor de afgelopen periode was Ineke Kat. Op een aantal dagen en in de stageweken heb ik tevens meegelopen bij de andere juf van groep 5, Lindsay Wolfsen. Zij nam eveneens de rol van mentor in.
Beide juffen hebben duidelijke regels in de klas. Aan het begin van het jaar is er een contract opgesteld met de kinderen over hoe ze zich dienen te gedragen in de klas; bijv. 'Als de juf praat ben je stil en kijk je naar de juf.' Dit doen beide mentoren.
Ineke heeft echter een meer laissez-faire houding in de klas. Ze laat onderbrekingen vaker gaan, en wordt het dan plots zat en zet een kind apart voor de les. Ze is niet op haar mondje gevallen als ze de kinderen toespreekt over hun gedrag.
Lindsay is hierin iets pedagogischer verantwoord. Ze heeft vaste tactieken die ze gebruikt:
- tel even mee, 1... 2... *klap klap* de hele klas doet mee hierin.
- 'Ik heb gekeken wie er netjes stil aan het lezen was vanmorgen, en deze kinderen mogen nu iemand kiezen om samen mee te lezen.'
Ze benoemt herhaaldelijk het gedrag dat ze wil zien, gebruikt goed gedrag als voorbeeld en complimenteert de kinderen veel:
- Wauw, deze kinderen zitten heel netjes en stil klaar.
- Groepje 4, doen jullie eens voor hoe ik het wil.
Ze waarschuwt voor ze straffen uitdeelt op een vriendelijke manier:
- Oh, wie ik nu nog hoor die heeft wel een klein probleem met mij.
Ze laat kinderen zitten na schooltijd en praat dan met hen over wat zij denken dat er is gebeurd. Dit gebeurt een-op-een. Ze vraagt de leerling waarom hij/zij denkt dat zij moest blijven zitten. Ze vraagt 'wat gaan wij hier samen aan doen?' en ze laat het kind suggesties doen. Deze tactiek wordt ook genoemd door Teitler in 'Lessen in Orde'.
Lindsay heeft een duidelijk en veilig klimaat in haar klas. Dit echoot door op de dagen dat Ineke werkt, maar de kinderen uiten minder respect naar Ineke toe. Ineke's klimaat in de klas is iets chaotischer, omdat Ineke meer ruimte laat voor onduidelijkheid in haar regels en haar planning.
Ik heb het verschil tussen Ineke's en Lindsay's beleid goed geobserveerd en veel geleerd van de resultaten dat het gedrag van de leerkracht  teweegbrengt.

# data[].attributes.body
Charmilla Maassen kwam langs voor mijn eerste stagebezoek op 10-10-2018. Ik gaf een geschiedenisles die voorspoedig begon en rustig verliep terwijl ik voorlas en instrueerde. Tot Charmilla en mijn mentor Lindsay het lokaal verlieten om samen te praten. Toen brak de chaos uit. Ik had naar mijn gevoel geen greintje controle over de situatie. Gelukkig kon ik meteen bij Charmilla terecht voor goede adviezen. Ze adviseerde me te werken aan mijn zelfvertrouwen bij het lesgeven, en ze gaf me een correctiemeter: een stappenplan om om te gaan met storend gedrag in je les. Dit was behulpzaam.
Fonna van Weel kwam langs voor mijn tweede stagebezoek op 17-12-2018. Ik had mijn les al beter onder controle toen, met dank aan de adviezen van mijn mentoren. Fonna vertelde me dat mijn 'enthousiasme heel aanstekelijk werkt, en dit creëert de onrust in je les'. Ze raadde me aan om rust te creëren in mijn les door preventief mijn verwachtingen uit te spreken van de klas en hier duidelijke grenzen in te stellen. Dit heb ik meteen omgezet in daden. Het lesformulier van 22-01-2019 is hier een voorbeeld van.

# data[].attributes.body
- Ik geef mijn lessen met ingetogen plezier; dezelfde positiviteit als ik zo waardeer in mezelf, maar niet op zo'n niveau dat het de kinderen aansteekt tot drukte.
- Ik mag en zal stilte eisen als ik spreek. Ik verdien dit respect van de klas. Ik doe dit door te zeggen 'ik wacht tot het stil wordt voor ik verderga' en dit ook uit te voeren.
- Ik ben duidelijk in mijn verwachtingen van de klas van  tevoren. Ik geef duidelijk de regels weer. Ik noem de afspraken die we hebben gemaakt (bij mijn lessen).
- Ik ben voorspelbaar: ik  heb een opbouw in mijn reacties op onrust. Ik ontplof niet uit het niets, maar ik geef 3 waarschuwingen die duidelijk de leerling de keuze geven: doorgaan met onrust veroorzaken betekent de consequenties dragen hiervan, of ze kunnen ervoor kiezen goed mee te doen met de les.
- Ik mag onderhandelen met de leerlingen tot op zekere hoogte. Ik zal weloverwogen beslissingen maken; dit betekent niet direct alles wat wordt geopperd afschieten, maar ook niet toegeven wanneer het niet kan qua planning of anderszins.
- Bij het zelfstandig werken streef ik voorspelbaar te zijn: ik loop een vast rondje door de klas. Ik motiveer de leerlingen opdrachten die ze niet begrijpen over te slaan zodat ze verder kunnen werken i.p.v. wachten tot de juf bij ze is.
De eerste ronde geef ik hulp, pas de tweede ronde komt instructie.

# data[].attributes.headline
Lessen in Orde - verwerking door M. Legemaat

# data[].attributes.subject
Lessen in Orde - verwerking door M. Legemaat

# data[].attributes.attachment_link.title
Lessen in orde - Handboek voor de onderwijspraktijk

# data[].attributes.attachment_link.description
Orde in je les is de basis voor een goede les en fijne sfeer in de klas. In dit boek geeft Peter Teitler in een mooie mix van theorie en praktijk handvatten daarvoor.

# data[].attributes.body
BSO de Optimist is een grote school met een groot team. Het is een enthousiaste opleidingsschool waar iedereen zich inzet om een leerzame omgeving te creëren voor de 40+ stagiair(e)s die rondlopen. Het is een school die zich laat kenmerken door een positieve houding naar haar scholieren en ouders. Complimenten staan aan de basis van het pedagogisch beleid op deze school. Daarnaast dienen de leraren EDI te volgen; de leerkrachten maken gebruik van stoplichten (rood voor stil werken, oranje voor spionnenstemmen en groen voor vrij werken), beurtstokjes en blokjes waarop kinderen met vraagtekens kunnen indiceren dat ze hulp van de juf/meester nodig hebben. Het is een goed geoliede machine. Er wordt overlegd met kinderen en ouders, en zij voelen zich gehoord. Zij weten waar ze terecht kunnen als zij problemen hebben.

# data[].attributes.headline
Hoe kan ik de orde bewaren in mijn lessen?

# data[].attributes.subject
Hoe kan ik de orde bewaren in mijn lessen?

# data[].attributes.body
Mijn lessen neigen chaotisch te worden. Het lijkt erop dat ik niet het gezag uitstraal wat mijn mentoren doen, en kinderen voelen niet dat ze stil moeten zijn als ik praat. Ze nemen mijn autoriteit niet serieus. Ik kamp in meer dan 50% van mijn lessen met geluidsoverlast tijdens het zelfstandig werken en met wanorde en tumult tijdens mijn instructies.

# data[].attributes.body
Tijdens mijn eerste stagedagen had ik veel moeite met het houden van de orde in de klas. Ik werd onzeker van het gebrek aan respect wat de kinderen voor me leken te hebben. Ik had moeite met het doorvoeren van consequenties en 'straffen'. Nu, na 2 periodes aan ervaring, begrijp ik dat het nakomen van beloftes wat betreft consequenties belangrijk is voor de veiligheid en het vertrouwen in de klas. Het moet veilig zijn voor alle leerlingen. Mijn lessen waarin ik nog teveel aarzelde waren moeilijker voor de kinderen die graag in rust wilde werken. Ik doe het niet alleen voor mezelf, ik doe het ook voor hen. Rust en orde in je lessen zijn belangrijk. Ik ben blij dat ik me heb ingezet hier meer over te leren deze periodes.

# data[].attributes.body
Deze les heb ik me zeker opgesteld en toegepast wat ik de afgelopen tijd heb geleerd van mijn begeleiders, mentoren en van de literatuur. Het ging top!

# data[].attributes.body
Bij deze les vroeg ik me af wat ik kon doen om meer orde in mijn les te behouden. Dit zette mij aan tot het actief vragen van adviezen en methodes om ordelijk les te geven.