# data[].attributes.body
T:Napoleon a  sprawa niepodległości Polski.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
1

Notatka dla prowadzącego:

W czasie kiedy będziesz przysłuchiwał się rozmowie Ani i Tomka, zwróć uwagę, podczas jakich wydarzeń pojawiają się polscy żołnierze i jaki jest stosunek do nich Napoleona Bonaparte. Polacy towarzyszyli Napoleonowi praktycznie od początków jego podbojów, pozostając z nim do samego końca. Zastanów się również nad obecnością postaci cesarza Francuzów i jego armii w polskiej kulturze i sztuce.

R1IKeOO5SRW5j m825e874f12dd1157_1536825751434_0 1

Na ekranie pokazany jest panel sterowania z aktywnymi klawiszami do odtwarzania zawartości audiobooka. W części górnej części znajdują się trzy klawisze. Pierwszy od lewej „Widok" umożliwia przełączenie między odtwarzaczem dźwiękowym audiobooka oznaczonym jako „Odtwarzacz" na liście wyboru a podglądem treści audiobooka oznaczonym jako „Tekst". Odtwarzacz dźwiękowy oznaczony jako „Odtwarzacz" przedstawia żółty pasek, na którym podczas odtwarzania pojawia się tekst. Widok „Tekst" prezentuje pełny tekst pojawiający się w nagraniu. Widok „Dynamiczny" stanowi połączenie widoku „Odtwarzacz" i „Tekst". Klawisz środkowy „Książka" umożliwia nawigację po treści audiobooka. Klawisz trzeci od lewej „Więcej" - zawiera informacje o programie. Poniżej oddzielony linią znajduje się panel sterowania odtwarzacza nagrania. Poniżej panelu sterowania znajduje się żółty pasek, na którym w trakcie odtwarzania pokazywany jest tekst nagrania.

„Dał nam przykład Bonaparte". Polacy i Napoleon.
Rozdział 1
Dlaczego Napoleon jest obecny w hymnie hymnie Polski?

Ania rozmawia z Tomkiem o legendzie Napoleona w polskiej kulturze. Tłumaczy bratu, skąd wziął się Napoleon Bonaparte w Hymnie Polski oraz w jakich okolicznościach powstał utwór Józefa Wybickiego.

- Widzę Tomku, że Napoleon nie daje Ci spokoju. Albo jeszcze lepiej, to Ty nie dajesz odpocząć jemu ani na chwilę.Księstwa Warszawskiego
- Ha, ha, ha... Sama wiesz, że Napoleon należy do moich ulubionych bohaterów i uważam go za jednego z najwybitniejszych wodzów w historii świata.
- Tak, tak... pamiętam. O tym jakim był geniuszem, nawet nie musisz mi przypominać, przekonywałeś mnie do tego ładnych parę dni. A co nowego tak ciebie zainteresowało?
- Powiedziałbym nic nowego. Ostatnio jak rozmawialiśmy o Napoleonie, to wspomnieliśmy kilka razy o Polakach walczących w jego armii i wpływie, jaki wywarł na naszych rodaków.
- Nawet więcej, wpływie, jaki nadal wywiera na Polaków, bo trudno znaleźć kogoś, kto powiedziałby o nim złe słowo, nie mówiąc już o szczerej krytyce. Legenda Napoleona zapoczątkowana jeszcze za jego życia trwa do dzisiaj.
- Dokładnie, dlatego chciałem się trochę zagłębić w ten temat. Bo tak naprawdę poza informacjami z książek do historii i obecności Napoleona w Hymnie Polski to za dużo nie wiem.
- Ale zaczynasz od najważniejszego - Mazurek Dąbrowskiego, został napisany przez Józefa Wybickiego jako Pieśń Legionów Polskich we Włoszech i jeszcze zanim stał się naszym hymnem narodowym, to zyskał ogromną popularność nie tylko wśród Polaków, ale i całej rewolucyjnej Europie XIX wieku. A obecność w nim Napoleona nie jest zresztą przypadkowa.
- Co masz na myśli?
- Wybicki napisał tekst w 1797 roku, czyli w tym samym czasie, kiedy w północnych Włoszech uformowano legiony z gen. Janem Henrykiem Dąbrowskim na czele. Zresztą to właśnie widok maszerujących oddziałów skłonił go do napisania pieśni. Jak doskonale wiesz, było to 10 lat przed powstaniem Księstwa Warszawskiego - namiastki wolnej ojczyzny, o którą walczyli Polacy. Autor nie tylko odwołuje się w utworze do historii, bo mamy tam Czarnieckiego, ale też widzi nadzieje na odzyskanie niepodległości właśnie w Napoleonie Bonaparte. Bo przecież słowa przejdziem Wisłę przejdziem Wartę, będziem Polakami są w czasie przyszłym i to właśnie za sprawą francuskiego wodza i przy udziale jego wojsk, legioniści podążając na wschód, mieli przywrócić wolność Polsce. Było to swego rodzaju wyznanie wiary Wybickiego w odzyskanie niepodległości.
- I koniec końców udało się to osiągnąć. Na krótko co prawda, ale Księstwo Warszawskie dawało jego mieszkańcom poczucie odzyskania ojczyzny. Zresztą walnie przyczynili się do tego właśnie polscy żołnierze będący częścią wspaniałej armii pod wodzą Napoleona.
- Masz trochę racji, ale zanim to nastąpiło, to legioniści przemierzyli pół świata i stoczyli wiele bitew, w których wcale nie walczyli o polskie ziemie. Nie wspominając już, że jak ją nazwałeś ta wspaniała armia, wcale taka wspaniała i idealna nie była. Jak tylko znajdę wspomnienia XIX‑wiecznych mieszkańców Warszawy to sam się przekonasz, jak zawiedzeni byli widokiem wkraczających do miasta wojsk cesarza.

Rozdział 2
Wielkie nadzieje za wielką cenę

Ania tłumaczy Tomkowi, że Napoleon wcale nie działał z pobudek altruistycznych. Sprawę polską widział jako element własnej polityki prowadzącej do osiągnięcia własnych celów, a polskich żołnierzy jako oddaną i gotową na wszystko armię. Zarówno Legiony Polskie, jak i istnienie Księstwa Warszawskiego Księstwa Warszawskiego okupione było bardzo wysoką ceną.

- Tomku masz teraz chwilę?Monarchia konstytucyjna
- Właściwie tak, siedzę i czytam o armii napoleońskiej i Polakach w niej służących. Legiony utworzone przez Jana Henryka Dąbrowskiego to była prawdziwa polska armia z mundurami i sztandarami zbliżonymi do polskich, językiem komend i stopni wojskowych też polskim. A to wszystko zasługa Napoleona, bo to on poznał się na dzielności naszych żołnierzy i nie bał się wziąć ich pod swoje skrzydła we Włoszech. A ich liczebność.... Armia 8000 ludzi w kilka miesięcy to naprawdę imponujące.
- A Ty dalej bezgranicznie zapatrzony w Napoleona.
- E tam, przesadzasz teraz. Sama przyznasz, że utworzenie Legionów Polskich we Włoszech nie byłoby możliwe bez poparcia Bonapartego.
- Oczywiście, że nie. Nie zmienia to faktu, że rozgrywał on polskimi żołnierzami, nie licząc się zupełnie z ich pragnieniem odzyskania wolności, wykorzystując tylko ich zapał do walki z zaborcami. Polacy pokładali w Napoleonie wielkie nadzieje, a on w swoich planach nie widział na początku żadnej możliwości odbudowy państwa polskiego. Zresztą jak pewnie już wiesz, po zawarciu pokoju z Austrią w Luneville w 1801 roku, w którym zupełnie pominięto kwestię polską, spora część oficerów podała się do dymisji, a same legiony poddano reorganizacji. Był to praktycznie koniec ich istnienia. A potem było tylko gorzej. Losy żołnierzy legionów wykorzystywano w wewnętrznych sprawach Francji, a nie jak zapowiadano w walce o wolność uciśnionych narodów. O losie antyfrancuskiego powstania w San Domingo i udziale w jego tłumieniu Polaków już rozmawialiśmy. Ale przypomnę Ci tylko z 6000 żołnierzy wysłanych do walki wróciło do Europy niespełna 300! Takie traktowanie umocniło wśród Polaków przekonania o konieczności liczenia tylko na własne siły. Powtarzał to zresztą Tadeusz Kościuszko, który odmówił współpracy z Napoleonem. A najlepiej wyraził jego adiutant Józef Pawlikowski, publikując słynną rozprawę - Czy Polacy mogą wybić się na niepodległość?.
- Mimo wszystko ostatecznie spełnił swoje obietnice i dał Polakom namiastkę własnego państwa - Księstwo Warszawskie. Nigdy, od straty niepodległości w 1795 roku do jej odzyskania w 1918, nie byliśmy bliżej własnego kraju niż za czasów napoleońskich. Tego to nie da się zaprzeczyć.
- Zaprzeczyć to może nie, ale zapominasz o jednym.
- O czym znowu?
- O cenie, jaką przyszło Polakom za to zapłacić. Ale masz rację, utworzone po pokoju w Tylży w 1807 roku Księstwo Warszawskie było czymś, na co rodacy pod zaborami czekali od samego początku. Monarchia konstytucyjna , szerokie uprawnienia króla, po raz pierwszy w polskim parlamencie na równych prawach zasiedli szlachcice i mieszczanie, a teoretycznie mogli nawet chłopi i do tego Kodeks Napoleona jako prawo cywilne. Totalna rewolucja.
- Ha! Sama widzisz, życzenia Polaków zostały spełnione!
- Poczekaj Tomku. Niech te pozytywny nie przysłonią Ci reszty informacji. Armia, mimo że polska, podlegała w pełni francuskiemu dowództwu, brak możliwości prowadzenia polityki zagranicznej dobitnie świadczyły o ograniczonej suwerenności księstwa. Do tego musimy pamiętać, że pozostawało ono w stanie ciągłej wojny. Jeśli dodamy przymusowe świadczenia w gotówce i towarach na rzecz Francji oraz wykorzystywanie polskich żołnierzy do walk na wszystkich frontach napoleońskich wojen, od Madrytu po Moskwę, to cena, jaką Księstwo Warszawskie płaciło za swoje istnienie, była bardzo wysoka.

Rozdział 3
Książę Józef Poniatowski - żołnierz wierny do końca

Ania przedstawia Tomkowi postać księcia Józefa Poniatowskiego - jedynego, polskiego marszałka Francji, który pozostał przy Napoleonie do samego końca. Przeciwstawia również obraz pięknej i obrazkowej armii napoleońskiej, który opisuje Tomek ze wspomnieniami świadka, który obserwuje wkraczanie wojsk francuskich do Warszawy. Różnią się one diametralnie.

- Muszę powiedzieć Aniu, że twoje argumenty i wiedza dały mi wiele do myślenia.Księstwa Warszawskiego
- No proszę, tego to się nie spodziewałam...
- Ale nadal uważam, że mimo wszystko Napoleon był geniuszem wojny i wielkim bohaterem dla Polaków.
- Ech... już myślałam, że wyleczyłam cię z tego uwielbienia do cesarza. Daremny to był trud. A bohaterem, drogi bracie, to dla Polaków powinien być książę Józef Poniatowski, a nie Napoleon.
- Książę Poniatowski też zasługuje na to miano, ale czy bardziej od Napoleona tego to nie byłbym taki pewny.
- Pewnie, że tak! Był wspaniałym żołnierzem, zawsze wiernym swoim towarzyszom broni, którym nie jeden raz dawał przykład osobistego męstwa. Uczestniczył w wojnie z Rosją w 1792 roku, powstaniu kościuszkowskim, mimo wielu propozycji nie wstąpił do rosyjskiej armii, całe swoje życie poświęcając służbie ojczyzny. W bitwie pod Raszynem z Austriakami w 1809 roku w krytycznym momencie porwał do walki cofających się polskich żołnierzy i sam, w pierwszym szeregu, poprowadził atak na wroga. A przede wszystkim był żołnierzem, który zawsze walczył do końca...
- To znaczy?
- Pozostał wierny Napoleonowi do samego końca. I to mimo tego, że uważał, iż wyprawa na Moskwę zakończy się niepowodzeniem czy nawet wtedy, gdy car Aleksander I proponował mu amnestię i współpracę po zajęciu Księstwa Warszawskiego przez jego wojska. Jednak największe męstwo wykazał w bitwie pod Lipskiem, gdzie ciężko ranny wytrwał do samego końca, osłaniając odwrót armii francuskiej i samego Napoleona. Ginąc ostatecznie w wodach rzeki Elstery.
- No, tutaj to nie mam żadnych wątpliwości, by przyznać ci rację. Bohater na 100%. A wracając do tego, co mówiłaś. Miałaś mi coś pokazać. Jakieś polskie wspomnienia o armii napoleońskiej. I to coś co zupełnie zburzy jej obraz.
- Aaaa... no tak. Przychodzę z tym już któryś raz do ciebie, ale zawsze zapominam, bo zagadujesz mnie innymi tematami. Posłuchaj, jak wejście Francuzów do Warszawy w 1807 roku opisują świadkowie, co przytacza także Barbara Grochulska w książce Małe państwo wielkich nadziei. Tylko się nie przestrasz, bo wojna i biorący w niej udział żołnierze to nie jest widok jak z obrazka. „Proszę sobie wyobrazić te masy niskich ludzi w małych rogatych kapeluszach, z łyżką blaszaną nad kokardą zatkniętą, w różnokolorowych, a najczęściej szarych podartych płaszczach, w złym obuwiu, bez należytego szyku, w ciągłym gwarze [...] gdym ujrzał ich pierwszy raz [...] nie mogłem pojąć tego jakim sposobem tak niepozorni nędzni żołnierze mogli być zwycięzcami dorodnych i silnych Prusaków [...]". A dalej jest jeszcze lepiej. „Był to pierwszy zawód w oczekiwaniu i wyobrażeniach naszych [...] do owej chwili bowiem wystawiano sobie Francuza jako człowieka wyżej wykształconego, zawsze grzecznego i uprzejmego, a przekonano się za pierwszym ich wstępem na gościnną ziemię naszą, że to byli ludzie zdziczali w rzemiośle wojennym, bezwzględni w wymaganiach swoich i równie dalecy od ogłady i obowiązków towarzyskich gdy szło o dogodzenie ich żądaniom, jak żołnierze prostacy z krajów, gdzie cywilizacja żadnych jeszcze nie uczyniła postępów".

# data[].attributes.attachment_link.title
"Dał nam przykład Bonaparte". Polacy i Napoleon

# data[].attributes.attachment_link.description
1 Notatka dla prowadzącego: W czasie kiedy będziesz przysłuchiwał się rozmowie Ani i Tomka, zwróć uwagę, podczas jakich wydarzeń pojawiają się polscy żołnierze i jaki jest stosunek do nich Napoleona Bonaparte. Polacy towarzyszyli Napoleonowi praktycznie od początków jego podbojów, pozostając z nim do samego końca.

# data[].attributes.body
T: Napoleon Bonaparte tworzy nowy ład w Europie.
Poznamy historię jednej z największych postaci w historii świata. Spróbujcie ocenić, czy Napoleon był geniuszem czy tyranem.
Ale też dowiecie się jak tworzył wspomniany nowy ład w Europie.
Napoleon Bonaparte z pochodzenia był Korsykaninem( wyspa leżąca u wybrzeży Francji) . Urodził się w 1769 roku w Ajaco. Skończył szkołę wojskowa i został porucznikiem.

Uczestniczył w walkach we Włoszech . Później został wysłany do Egipty gdzie zwyciężył w bitwach pod Piramidami i Abukirem. W tym czasie flota angielska rozbija statki francuskie pływajace po Morzu Śródziemnym.Napoleon wraca do Francji i dokonuje zamachu stanu. Sam zostaje konsulem.

1. Sytuacja Francji za rządów dyrektoriatu (1795–1799)

a. we Francji panowało niezadowolenie z rządów dyrektoriatu z powodu:

– kryzysu gospodarczego

– wysokich podatków

– korupcji urzędników

b. Francja toczyła wojny z koalicją Austrii, Prus, Rosji i Wielkiej Brytanii

– w wyniku wojen Francja zdobyła Belgię i ziemie we Włoszech

– w czasie wojen włoskich wielką sławę zdobył Napoleon Bonaparte

2. Zamach stanu Napoleona Bonapartego

a. w 1799 r. Napoleon Bonaparte obalił dyrektoriat i przejął władzę we Francji

b. we Francji ustanowiono rządy trzyosobowego konsulatu

c. Napoleon Bonaparte rządził Francją jako pierwszy konsul

– dbał o rozwój rolnictwa i przemysłu

– ustanowił cła na towary zagraniczne

– dokonał kolejnych podbojów kosztem Austrii

3. W 1804 r. został uchwalony zbiór praw zwany Kodeksem Napoleona, który:

– likwidował ograniczenia stanowe

– realizował zasadę równości wobec prawa

– zapewniał wolność osobistą i religijną

– gwarantował swobodę działalności gospodarczej

– chronił własność prywatną

4. W 1804 r. Napoleon Bonaparte koronował się na cesarza Francuzów

5.  Podboje Napoleona I

a. wojna z koalicją trzecią koalicją (1805 r.)

– wojska francuskie odniosły zwycięstwo w bitwie pod Austerlitz – 1805 r.

– cesarz austriacki, Franciszek II zrzekł się tytułu cesarza rzymskiego

– z części ziem niemieckich Napoleon I utworzył Związek Reński

b. Napoleon pokonał wojska pruskie w bitwie pod Jeną – 1806 r.

c. wojna z Rosją

– wojska rosyjskie zostały pokonane w bitwie pod Frydlandem

– w 1807 r. został zawarty francusko-rosyjski pokój w Tylży

d. przeciwko Wielkiej Brytanii Napoleon I wprowadził w 1806 r. tzw.  blokadę kontynentalną

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Kariera, która stała się udziałem , niezamożnego Korsykanina, była możliwa tylko w społeczeństwie odmienionym przez rewolucję. Jednak zdecydowały o tym talenty militarne i polityczne człowieka, który świadomie związał swoje losy z Francją i w wieku zaledwie 24 lat uzyskał stopień generała. Umiał dostrzec to, że rewolucja francuska nie była wydarzeniem, lecz procesem historycznym, w którym dopiero po zwycięstwie zaczyna się walka, jak twierdził wybitny pisarz francuski, Wiktor Hugo. Napoleon potrafił wykorzystywać nadarzające się okazje do awansu. Był człowiekiem pragmatycznym, a zarazem osobą o szerokich horyzontach i genialnym umyśle.
W czasie rządów jakobińskich Bonaparte obronił port w Tulonie, przełamując oblężenie Brytyjczyków, a także krwawo stłumił powstanie rojalistów, czyli zwolenników monarchii Burbonów, w Paryżu. W 1796 roku otrzymał naczelne dowództwo nad armią francuską we Włoszech. Austria władała północną częścią Półwyspu Apenińskiego, ale Napoleon w krótkim czasie rozgromił stacjonujące tam wojska austriackie i zapewnił Francji kontrolę nad tym ważnym obszarem.

Już w czasie kampanii włoskiej Napoleon nakazał publikować gazety informujące o wygranych bitwach, a później powtórzył tę metodę w Egipcie (o tym, dlaczego tam się udał, przeczytasz poniżej). Jak miał się wyrazić, cztery nieprzyjazne gazety są groźniejsze od tysiąca bagnetów. Właśnie wtedy zaczął tworzyć się jego mit bohatera, kroczącego od zwycięstwa do zwycięstwa. Począwszy od kampanii wojennej 1805 roku regularnie ukazywały się słynne „Biuletyny Wielkiej Armii". Ostatni z nich opublikowano w grudniu 1812 roku. Były wspaniałym narzędziem propagandy, tym skuteczniejszym, że Francuzi z niecierpliwością oczekiwali wieści z frontu. Napoleon umiał także mistrzowsko przemawiać do wojska, budząc jego ducha bojowego i budując przekonanie o swojej niezwyciężoności i nieomylności jako wodza. Za przykład może posłużyć fragment z przemowy generała Bonapartego wygłoszonej do francuskiej armii Włoch nazajutrz po zwycięstwie pod Rivoli w 1797 roku: Żołnierze, runęliście na nieprzyjaciół jak potok z apenińskich szczytów... Wygrywaliście bitwy bez armat, przekraczaliście rzeki bez mostów, odbywaliście forsowne marsze bez butów, biwakowaliście bez wódki, a często i bez chleba.

Zdobyta we Włoszech ogromna popularność pozwoliła mu na przejęcie władzy i usunięcie skompromitowanych nieudolnością polityków Dyrektoriatu. Dnia 9 listopada 1799 roku (w siódmym roku istnienia republiki francuskiej) Bonaparte przeprowadził w Paryżu udany zamach stanu. Specjalnie w tym celu powrócił z kolonialnej wyprawy egipskiej, na którą został wysłany przez władze francuskie ponad rok wcześniej, w połowie 1798 roku.

Oficjalnym celem wyprawy podjętej z polecenia Dyrektoriatu było dokonanie inwazji Egiptu, który formalnie należał do Turcji, i przecięcie drogi lądowej łączącejWielką Brytanię z Indiami i Bliskim Wschodem. Mniej jawnym jej powodem była troska rządu francuskiego o wysłanie zwycięskiego i ambitnego wodza możliwie daleko od Paryża. Na pokładach flotylli dowodzonej przez Napoleona przypłynęło do Egiptu nie tylko kilkadziesiąt tysięcy marynarzy i żołnierzy, ale także blisko dwustu uczonych. Dla zamieszkujących Egipt muzułmanów inwazja Francuzów - uważanych przez nich za niewiernych - była kulturowym szokiem. Pod względem politycznym wyprawa zakończyła się niepowodzeniem, ale przyczyniła się do wzrostu zainteresowania Europejczyków starożytnymi cywilizacjami. Najsłynniejszym egipskim odkryciem Francuzów okazał się kamień z Rosetty. Dzięki temu znalezisku Jean François Champollion w 1822 roku odczytał pismo hieroglificzne. Ilustracja prezentuje pomnik dokonań Champolliona znajdujący się w jego rodzinnej miejscowości Figeac we Francji - nadnaturalnej wielkości kopię kamienia, którego oryginał przechowuje się w British Museum.

Prawne ramy dyktatury Bonapartego tworzyła nowa konstytucja i powołany specjalnie dla niego urząd konsula, który miał sprawować razem z dwoma innymi konsulami. Jednak już po niespełna dwóch latach od zamachu stanu udało mu się (w drodze ) uczynić ten urząd dożywotnim i odsunąć od władzy pozostałych polityków. Zniweczył tym samym plany osób, które dążąc do obalenia Dyrektoriatu, pomogły mu dokonać zamachu stanu, w tym kanonika Emanuela Sieyèsa, jednej z głównych postaci rewolucji. Napoleon utrwalił podstawowe zdobycze rewolucji, zwłaszcza przekazanie chłopom ziemi na własność i liberalne prawo cywilne, wprowadzając własny kodeks cywilny (tak zwany Kodeks Napoleona).
W 1801 roku zawarł konkordat z papieżem Piusem VII. Oznaczało to normalizację stosunków z Kościołem katolickim. Zreorganizował administrację państwa i system finansowy. Tylko jemu przysługiwała inicjatywa prawodawcza i prawo decydowania o wojnie i pokoju. Mianował ministrów i urzędników, a także przedstawicieli narodu z list ustalonych w wyborach powszechnych. Ten dyktatorski ustrój został zaakceptowany przez Francuzów w kolejnym plebiscycie. Bonapartemu bardzo na tym zależało, gdyż chciał stwarzać wrażenie, że liczy się z ich wolą. W 1804 roku Napoleon koronował się na cesarza Francuzów. Ten specyficzny tytuł miał podkreślić nowy sposób sprawowania władzy monarszej, z woli i dla dobra ludu francuskiego (a nie jak w dawnej Francji - z woli bożej). System władzy stworzony przez niego nazywamy .

Szkic francuskiego malarza Jacques'a‑Louisa Davida z 1806 roku, wykonany w trakcie prac malarza nad obrazem przedstawiającym koronację Napoleona Bonapartego ukazuje ważną scenę z tego wydarzenia. Koronacja nie przebiegła w tradycyjny sposób. Wyjaśnij, na jakiej podstawie można wysnuć taki wniosek.

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

Po zapoznaniu się z zamieszczonym poniżej tekstem źródłowym odpowiedz na pytania.

Kto, według zapisów tego kodeksu, miał więcej praw w rodzinie - kobieta czy mężczyzna?

Które zapisy prawne wydają ci się przestarzałe?

Tytuł V. O małżeństwie. Dział I. O przymiotach i warunkach potrzebnych do możności zawarcia małżeństwa Art. 144. Mężczyzna nie skończywszy lat osiemnastu, a kobieta piętnastu, nie mogą małżeństwa zawierać. Art. 145. Może jednak Cesarz dla przyczyn ważnych dać dyspensę na lata. Art. 146. Nie masz małżeńskiego związku, gdzie nie masz zezwolenia. Art. 147. Nie można zawierać drugiego związku bez rozwiązania pierwszego. Art. 148. Syn przed skończonym dwudziestym piątym rokiem wieku swego, a córka przed skończonym dwudziestym pierwszym nie mogą zawierać małżeństwa bez zezwolenia ojca swego i matki; w przypadku różności zdań wystarczy zezwolenie ojca. [...]
Koronacja Napoleona na cesarza otworzyła nową epokę w dziejach Europy. Miał on świadomość swojej wielkości, rozumował w kategoriach imperialnych i temu podporządkowywał swoje polityczne działania. Pod jego rządami dla Francuzów nastał czas wielkich zwycięstw i glorii. Bitwę pod Austerlitz, stoczoną 2 grudnia 1805 roku z armiami dowodzonymi przez dwóch cesarzy - Rosji i Austrii, Napoleon uznawał za swoje najświetniejsze zwycięstwo. Nazwano ją „bitwą trzech cesarzy". W wyniku tego zwycięstwa Austria stała się krajem częściowo zależnym od Francji i przestała przewodzić Rzeszy Niemieckiej, którą zlikwidowano. Wkrótce los wielu podporządkowanych Napoleonowi państw niemieckich podzieliły też Prusy. Francja stała się mocarstwem wywierającym przemożny wpływ w zachodniej i środkowej części kontynentu. Na początku 1812 roku francuskie cesarstwo rozciągało się od Lubeki na północno‑wschodnich krańcach kontynentu po Rzym na południu. Jego najdalej wysuniętym na wschód przyczółkiem było zamieszkane przez Polaków Księstwo Warszawskie (przeczytasz o nim w następnej lekcji).

JPOL_E3_E4_Dodatkowyopiszasobow

zadanie interaktywne

W okresie apogeum rządów Napoleona Europa liczyła około 167 milionów mieszkańców, z czego 44 miliony stanowiła ludność Cesarstwa Francuskiego zamieszkała w jego granicach administracyjnych, a 38 milionów - ludzie zamieszkujący kraje, które uznawały władzę Napoleona. Nanieś na wykres odpowiednie dane, a następnie policz, jaki procent ludności Europy stanowili jej mieszkańcy pozostający pod władzą cesarza Francuzów.

Liczba mieszkańców Europy w epoce napoleońskiej (w milionach) ...............

Liczba ludności imperium napoleońskiego (w milionach) ...............

Liczba ludności imperium napoleońskiego stanowiła ... procent ludności ówczesnej Europy ...............

Hegemonii Francji zagrażała stale Wielka Brytania, która wyłącznie dzięki swojej flocie powstrzymała Napoleona przed planowaną inwazją na Wyspy Brytyjskie. Połączona hiszpańsko‑francuska flota została rozgromiona przez Brytyjczyków pod Trafalgarem w 1805 roku. Po tej bitwie Anglicy umocnili swoje panowanie na morzach. Dążenie do pokonania Anglii skłoniło Napoleona do ustanowienia blokady kontynentalnej w 1806 roku, polegającej na zakazie utrzymywania jakichkolwiek kontaktów handlowych z Brytyjczykami. Miało to wyniszczyć państwo, uzależnione ekonomicznie od zagranicznych rynków. Plan zakładał objęcie blokadą całego kontynentu, dlatego nastąpiły po niej dalsze podboje i restrykcje polityczne. Napoleon zagarnął Portugalię i Hiszpanię, jednak obszary te nigdy nie stały się częścią imperium Napoleona, trwając aż do upadku francuskiego cesarstwa w stanie permanentnej wojny. Cesarz dokonał także aneksji Dalmacji, Holandii i północno‑zachodnich Niemiec. Jak mu się wówczas wydawało, zagwarantował sobie także współpracę Rosji. W 1807 roku w Tylży oba państwa zawarły układ pokojowy, dzielący kontynent europejski na dwie strefy wpływów, a car Aleksander I przystąpił do blokady kontynentalnej. Jednak całkowite odcięcie Wysp Brytyjskich od kontynentu okazało się niemożliwe, chociaż musiało upłynąć trochę czasu, nim Napoleon zdał sobie z tego sprawę.

W 1813 roku do koalicji antyfrancuskiej dołączyli niedawni sojusznicy Francji - Prusy i Austria. Cesarz, mimo odniesienia kilku zwycięstw wkrótce utracił także wpływy w Niemczech. Gdy w kwietniu 1814 roku Paryż zajęły wojska sprzymierzone przeciw Napoleonowi, planował on nadal walczyć o własną stolicę i kraj, lecz jego dymisji zażądali senatorowie i generałowie francuscy. Bonaparte, nie mając innego wyjścia, abdykował i został osadzony na wyspie Elbie. Zachował tytuł cesarski i władzę... nad tą wyspą. Próbował jeszcze odzyskać tron Francji, wracając wiosną 1815 roku do kraju. Wydarzenie to zyskało w historii nazwę „stu dni Napoleona˝. Po pierwszych sukcesach i poderwaniu części społeczeństwa, w czerwcu 1815 roku przegrał bitwę pod Waterloo, podczas której miał za przeciwników Prusy i Anglię. Po klęsce został internowany dożywotnio na Wyspie Świętej Heleny. Kongres wiedeński, który odbywał się w latach 1814‑1815, ostatecznie przekreślił próbę osiągnięcia przez Francję pozycji hegemona w Europie.

Taktyka Napoleona
Swoje dalekosiężne plany Napoleon realizował za pomocą armii, tworzonej poprzez powszechny pobór do wojska. Jej rodowód sięga czasów rewolucji francuskiej. W celu sprawniejszego kierowania masami żołnierzy stosowano w niej system dywizji, czyli mniejszych od armii jednostek różnych rodzajów wojsk, zdolnych do samodzielnego operowania. Nie ćwiczono żołnierzy w automatycznym wykonywaniu rozkazów, tylko korzystano z ich inteligencji. Armia była bardziej ruchliwa niż wojska przeciwników. Żywiła się tym, co zdobyła podczas marszu, nie spowalniając go przez transport taborów z zaopatrzeniem. Napoleon rozpraszał swoje dywizje, więc nieprzyjaciel do końca nie znał jego planów. Umiał szybko skoncentrować wojska w miejscu i czasie, które uznał za właściwe. Jego ulubiona taktyka polegała na wbiciu się klinem miedzy wojska nieprzyjaciela (zwykle miał do czynienia z więcej niż jedną armią), skoncentrowaniu sił na jednym odcinku, rozbiciu go, a potem atakowaniu kolejnego. W tym czasie grupy strzelców osłaniały sformowaną w kolumny francuską piechotę. Ważną rolę w armii napoleońskiej odgrywała również artyleria, która silnym ostrzałem zmuszała żołnierzy nieprzyjaciela do ustawienia się w szeregu. Dzięki temu kawaleria fracuska mogła ich atakować, a piechota - zbliżyć się do nich. Gdy docierała na odległość strzału z muszkietu, ustawiała się w szereg, aby jej ogień był najskuteczniejszy.

# data[].attributes.attachment_link.description
E‑podręczniki to bezpłatne i dostępne dla wszystkich materiały edukacyjne.

# data[].attributes.body
TEMAT:POWTÓRZENIE WIADOMOŚCI Z DZIAŁU- POLSKA W XVIII WIEKU.

W RAMACH POWTÓRZENIA WIADOMOŚCI BARDZO PROSZĘ O WYKONANIE W ZESZYCIE PRZEDMIOTOWYM TESTU POWTÓRZENIOWEGO Z PODRĘCZNIKA STR. 201 I 202.Testu nie trzeba odsyłać .Wcześniej zróbcie proszę powtórkę str.197-199. Notatka własna z powtórzenia każdy we własnym zakresie.

# data[].attributes.body
T :Trzeci rozbiór Polski – 1795 r. i upadek Rzeczypospolitej.
1.Po klęsce powstania kościuszkowskiego Prusy, Austria i Rosja dokonały kolejnego rozbioru, aby wymazać imię Polski z mapy Europy.

a. Prusy zabrały zach. część Mazowsza z Warszawą

b. Austria otrzymała południową i wschodnią część Mazowsza

c. Rosja przejęła Litwę, Polesie, Wołyń oraz ziemie białoruskie

2. Trzeci rozbiór oznaczał całkowitą likwidację państwa polskiego.

# data[].attributes.body
Drodzy uczniowie kochane dzieci z okazji waszego święta przesyłam życzenia Bądź dzieckiem jak najdłużej jak dziecko baw się, śmiej
i kochaj tak jak dziecko
i serce dziecka zawsze miej!

# data[].attributes.body
T: Powstanie kościuszkowskie.
Notatka:
1. Powstanie kościuszkowskie

a. Wybuch insurekcji kościuszkowskiej

a. po drugim  rozbiorze okrojona Polska była całkowicie zależna od Rosji

b. powstanie było planowane przez patriotów należących do tajnych organizacji

c. na naczelnika powstania wyznaczono gen. Tadeusza Kosciuszkę

-otrzymał władzę dyktatorską

d. Tadeusz Kościuszko ogłosił akt powstania w Krakowie 24 III 1794 r.

-początkowo dysponował tylko 4 tyś żołnierzy

-kosynierzy wzmacniają oddzialy powstańcze

2. Wydanie przez Tadeusza Kościuszko Uniwersału  połanieckiego  7 V 1794 r.– który poprawiał położenie chłopów

3. Przebieg powstania

a. wojska Tadeusza Kościuszki odniosły pierwsze zwycięstwo pod Racławicami

b. przywódcą powstania w Warszawie był Jan Kiliński

c. na czele powstańców na Litwie stanął gen. Jakub Jasiński

d. w lipcu 1794 r. wojska rosyjskie i pruskie przystąpiły do oblężenia Warszawy

– zostało przerwane na skutek wybuchu powstania w Wielkopolsce

– z pomocą do Wielkopolski wyruszył gen. Jan Henryk Dąbrowski

e. 10 X 1794 r. po klęsce pod Maciejowicami Kościuszko dostał się do niewoli rosyjskiej

f. wojska carskie zdobyły szturmem Pragę 4 XI 1794 r.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Wprowadzenie. próbuje ratować kraj

A imię jego Polska

- Trzeba zdobyć te działa! - krzyknął zaniepokojony Kościuszko do jednego z oficerów. - Przeprowadzić atak przy pomocy piechoty!

Za chwilę kolumna wojska złożona z kosynierów, jak nazywano oddziały chłopów uzbrojonych w kosy, zaczęła przemieszczać się pod osłoną długiego, wąskiego jaru. Dopiero gdy kosynierzy znaleźli się w pobliżu rosyjskiej baterii, wyskoczyli na równinę i rozpoczęli szaleńczy bieg w kierunku armat. Jednak Rosjanie szybko się zorientowali w zagrożeniu, kierując naładowane działa w stronę nadbiegającej piechoty. Jeszcze chwila, a oddadzą śmiertelną salwę, która przerwie polski atak. Niejednemu piechurowi zajrzała w oczy śmierć. Jednak artylerzyści nie zdążyli wystrzelić, kosynierzy byli szybsi. Jako pierwszy do najbliżej stojącej armaty doskoczył Wojciech Bartosz, zdecydowanym ruchem zdarł z głowy czapkę i zagasił nią palący się armatni. W ten sposób uratował życie wielu swoim towarzyszom. Polacy błyskawicznie odwrócili zdobyte armaty i zaczęli ostrzeliwać z nich Rosjan. Wkrótce rozbity wróg rozpoczął odwrót. Bitwa była wygrana.
Po skończonej walce polski dowódca, Tadeusz Kościuszko, dowiedział się o bohaterskiej postawie Wojciecha Bartosza i kazał przyprowadzić do siebie kosyniera.

- W podziękowaniu za twoją odwagę nadaję ci tytuł szlachecki. Odtąd będziesz nazywał się . Zostajesz również mianowany oficerem pułku krakowskich - ogłosił uroczyście Kościuszko. Po policzku Wojciecha spłynęła łza wzruszenia. Ale nie tylko on był poruszony tą chwilą.

- Oby więcej tak dzielnych ludzi garnęło się do powstania - pomyślał Kościuszko. - Iluż bohaterów kryje się w chłopskich zagrodach w całym kraju... Tylko jak sprawić, aby chcieli walczyć za ojczyznę? Kościuszko zamyślił się głęboko. Chyba znał już odpowiedź na to pytanie.

Zadanie na rozgrzewkę

Po kapitulacji króla Stanisława Augusta wojna z Rosją była przegrana. Zdrajcy z konfederacji targowickiej, którzy poprosili Rosję o interwencję w Polsce, tryumfowali. Zniesiono wszystkie reformy Sejmu Wielkiego, także Konstytucję 3 maja. Targowiczanie sprawowali władzę w kraju wspierani przez wojska rosyjskie. Nie liczyli się zupełnie z królem. Stanisław August stracił wpływ na wydarzenia w państwie i autorytet u poddanych. Zwolennicy reform mieli mu za złe, że poddał się Rosjanom. Samotny i opuszczony przebywał w Warszawie. Tymczasem wśród społeczeństwa Rzeczypospolitej samowola targowiczan i Rosjan wywoływała rosnące oburzenie. W tajemnicy zaczęto przygotowywać powstanie.

W czasie wojny z Rosją w armii polskiej służył Tadeusz Kościuszko. Po kapitulacji króla Stanisława Augusta zaangażował się w przygotowanie powstania przeciwko Rosjanom i współpracującym z nimi zdrajcom z konfederacji targowickiej. Ponieważ Rosjanie rozpoczęli przygotowania do likwidacji polskiej armii, trzeba było szybko działać. Powstańcy opanowali Kraków i zdecydowali, że całkowita władza w kraju zostanie powierzona Tadeuszowi Kościuszce, który został ogłoszony Naczelnikiem powstania. Oddanie tak dużej władzy w ręce jednego człowieka było w Polsce rzeczą nadzwyczajną. Szlachta Rzeczypospolitej przyzwyczajona była do demokracji i przez lata nie pozwalała na wzmocnienie władzy królewskiej, bojąc się o swoje przywileje. Tymczasem Tadeusz Kościuszko jako wódz powstania otrzymał ogromną władzę, jakiej nie miał żaden król elekcyjny. Aby uspokoić szlachtę i ją zapewnić, że nie będzie łamał prawa, Kościuszko złożył na Rynku w Krakowie przysięgę. Obiecywał, że swojej władzy będzie używał tylko dla dobra kraju.

4 kwietnia 1794 roku Tadeusz Kościuszko, wkrótce po złożeniu przysięgi, wyruszył z wojskiem w kierunku Warszawy. Ponieważ siłom powstańczym brakowało żołnierzy, Kościuszko podjął decyzję, aby do wojska powoływać również chłopów. Niestety, nie dla wszystkich starczało broni palnej, dlatego część oddziałów chłopskich uzbrojona była w kosy. Tak uzbrojoną chłopską piechotę nazywano kosynierami. Niedaleko Krakowa, pod Racławicami, Polacy natknęli się na wojska rosyjskie, które zostały tam pobite. Było to pierwsze zwycięstwo powstańców nad Rosjanami. Sukces był możliwy dzięki wyjątkowemu bohaterstwu kosynierów, którzy zdobyli rosyjskie armaty. Tadeusz Kościuszko docenił poświęcenie chłopów, a szczególnie jednego z nich - Wojciecha Bartosza. Przekonał się bowiem, że bez masowego udziału chłopów, powstanie nie ma szans na zwycięstwo. Aby poprawić ich sytuację i zachęcić do wstępowania do wojska, Kościuszko podpisał specjalny dokument - Uniwersał połaniecki.

Panorama racławicka to ogromny obraz o długości 114 i wysokości 15 metrów. Wystawiana jest w specjalnym okrągłym budynku we Wrocławiu.

Pamięć o Kościuszce
Rodacy pamiętali o czynach Kościuszki. Trzydzieści lat po powstaniu mieszkańcy Krakowa postanowili uczcić wielkiego bohatera. Przez trzy lata budowali ku jego czci kopiec, który stoi w Krakowie do dzisiaj. Również w innych polskich miastach na cześć Naczelnika powstania wznoszono specjalne kopce. Pamięć o wielkim polskim bohaterze przetrwała również poza granicami kraju. Polski podróżnik Paweł Strzelecki, przemierzający w XIX wieku dzikie wówczas tereny Australii, najwyższy szczyt tego kontynentu nazwał Górą Kościuszki.
Nazwa ta przetrwała do dziś.

W 1794 roku wybuchło w Polsce powstanie pod wodzą Tadeusza Kościuszki. Powstańcy chcieli ratować kraj przed Rosjanami i zdrajcami z konfederacji targowickiej. W powstaniu wzięła udział szlachta, mieszczanie, a także chłopi zwani kosynierami. Aby zachęcić chłopów do masowego udziału w powstaniu, Kościuszko wydał Uniwersał połaniecki, w którym zmniejszał obowiązki chłopskie. Rosjanie do walki z powstańcami zaangażowali wielkie siły, na pomoc przyszły im również wojska pruskie. Ostatecznie powstanie upadło, ale pamięć o jego bohaterach przetrwała.

Wskazać na mapie miejsca działań powstańczych. Uzasadnić konieczność zaangażowania w wojnę nie tylko szlachty, ale również mieszczan i chłopów. Analizować treść tekstów źródłowych. Systematyzować pojedyncze wydarzenia w logiczną całość.

Czy powstanie miało szansę na sukces? Czy powstańcy nie powinni szukać pomocy za granicą?

Uniwersał połaniecki
Uniwersał połaniecki, to dokument wydany w 7 maja 1794, w którym Tadeusz Kościuszko obiecywał chłopom poprawę ich losu. Liczył, że dzięki temu wezmą masowy udział w powstaniu. Dla chłopskich oddziałów brakowało nie tylko broni, ale równie mundurów. Walczyli więc ubrani w zwykły chłopski strój - sukmanę, czyli długi płaszcz z grubego płótna. Kościuszko, który na co dzień nosił generalski mundur, doceniając bohaterstwo chłopów, również ubrał się w sukmanę. W tym stroju został sportretowany.

# data[].attributes.attachment_link.description
Zasób zawiera opis bitwy pod Racławicami i bohaterskiej postawy Wojciecha Bartosza.W zasobie znajduje się obraz Franciszka Smuglewicza "Przysięga Kościuszki na Rynku w Krakowie" i współczesna fotografia pomnika Bartosza Głowackiego na polu bitewnym w Janowiczkach oraz ćwiczenie interaktywne - krzyżówka Zasób zawiera fotografię aktu przystąpienia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej oraz ćwiczenie interaktywne sprawdzające stopień zrozumienia tego tekstu Zasób zawiera informację o udziale Tadeusza Kościuszki w wojnie o niepodległość kolonii angielskich w Ameryce Północnej oraz fotografię pomnika generała Tadeusza Kościuszki

# data[].attributes.body
Temat: II rozbiór Polski

Czytamy tekst s.189 -190 w podręczniku na podstawie tekstu pod tematem lekcji krótko opisujemy przebieg i skutki rozbioru .
W następnym wpisie umieściłam notatkę na temat powstania kościuszkowskiego, więc proszę się zapoznać na e-podręczniku  znajdziecie bardziej  szczegółowe informacje do tej lekcji.

# data[].attributes.body
15.05.2020

# data[].attributes.attachment_link.title
Jan Matejko "Konstytucja 3 maja 1791 roku" | Animacja

# data[].attributes.body
T: Sejm Wielki oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja i wojna w  jej obronie.

Notatka:

1. Sejm Wielki (Sejm Czteroletni) obradował w latach 1788-1792

a. po zawiązaniu konfederacji na sejmie obowiązywała zasada większości głosów

b. na sejmie przewagę zdobyli zwolennicy reform

c. pierwsze reformy Sejmu Czteroletniego

– zwiększył liczebność wojska

– uchwalił prawo o miasta, zwiększające prawa mieszczan

2. Najważniejszym dziełem Sejmu Wielkiego było uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791

a. autorzy projektu konstytucji:

– Stanisław Małachowski (marszałek sejmu)

– Ignacy Potocki

– Hugo Kołłątaj

b. zmiany ustrojowe wprowadzone przez Konstytucję 3 maja

– znosiła wolną elekcję i ustanawiała dziedziczność tronu polskiego

– znosiła liberum veto

– wprowadzała zasadę trójpodziału władzy

– ograniczała prawa szlachty-gołoty

– zwiększała prawa mieszczan

– obejmowała ochroną prawną chłopów
3. Przeciwnicy konstytucji zawiązali  konfederację targowicką – 1792

a. targowiczanom udzieliła pomocy caryca Katarzyna

b. przywódcy konfederacji targowickiej:

– Stanisław Szczęsny Potocki

– Franciszek Ksawery Branicki

– Seweryn Rzewuski

4. Wojna w obronie Konstytucji 3 maja – 1792 r.

a. do Polski wkroczyła armia carska w celu przywrócenia dawnego porządku

b. wojska polskie stoczyły dwie duże bitwy:

– pod Zieleńcami pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego

– pod Dubienką pod dowództwem gen.Tadeusza Kościuszko

c. na pamiątkę zwycięstwa pod Zieleńcami Stanisław August  poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari

d. ze względu na przewagą armii carskiej król postanowił skapitulować.

Słowniczek pojęć  do lekcji……(nie przepisujemy chyba, że chcemy…)

Czarna Procesja

manifestacja przedstawicieli 141 miast królewskich, która odbyła się w Warszawie podczas obrad Sejmu Czteroletniego 2 grudnia 1789.

Konstytucja 3 maja

ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie.

Liberum veto

z łac. nie pozwalam. Zasada ustrojowa Rzeczpospolitej dająca prawo każdemu z posłów biorących udział w obradach sejmu do jego zerwania, co uniemożliwiało tym samym przyjęcie podjętych na nim uchwał.

Przymierze

układ o wspólnym działaniu, obejmujący dwa lub więcej państw, mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu.

Sejm Wielki

sejm obradujący w Rzeczpospolitej w latach 1788‑1792, który uchwalił wiele reform w tym Konstytucję 3 maja.

Straż Praw

organ władzy wykonawczej powstałej na skutek uchwalenia Konstytucji 3 maja w skład której wchodził król oraz ministrowie.

Trójpodział władz

model organizacji państwa, w którym funkcje ustawodawcze, wykonawcze oraz sądownicze są od siebie oddzielone i powierzone niezależnym od siebie ciałom.

Zadanie w celu utrwalenia wiadomości  -dopasuj opisy do postaci na obrazie.

W puste pola wpisz właściwe numery.
Niestety, ale obok postaci tych ponizej nie udało mi się wkleić pustych pól.Więc proszę tylko do postaci dopisać numerek z obrazu będzie Wam łatwiej gdy posłuchacie oglądniecie filmik obok.

Stanisław Małachowski (1736–1809), marszałek Sejmu Wielkiego, postać trzyma tekst Konstytucji w dłoni.

Jan Suchorzewski (zm. 1804 lub 1809), poseł na Sejm Wielki, przeciwnik konstytucji, postać leży na ziemi, jedną ręką się podpiera o brukowaną ulicę a drugą trzyma małego chłopca.

Franciszek Ksawery Branicki (ok. 1730–1819), hetman wielki koronny, przeciwnik konstytucji postać w kapeluszu trójskrzydłowym, stoi odwrócony plecami do oglądających obraz.

Hugo Kołłątaj (1750–1812), podkanclerzy koronny, współautor konstytucji, postać ubrana w czarne szaty.

Stanisław August Poniatowski (1732–1798), król Polski, postać w kapeluszu trójskrzydłowym, w pelerynie obszytej gronostajem.

Józef Poniatowski (1763–1813), generał wojsk koronnych, postać na koniu.

# data[].attributes.body
T: Reformy stanisławowskie
Proszę przeczytać tekst podręcznika str.181-183,  obejrzeć prezentację i przepisać jako notatkę treść Zapamiętaj .
Tak jak mówiłam już wczesniej osoby,którym coś sprawia trudność proszę o kontakt w czwartki godz.12-13.
Pozdrawiam serdecznie.

# data[].attributes.body
T:Pierwszy rozbiór Polski.
Notatka
1. Pierwsze lata panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego

a. w 1764 r. na tronie polskim zasiadł Stanisław Augusta Poniatowski

– koronę otrzymał dzięki poparciu carycy Katarzyny II

– w kraju popierało go stronnictwo Familli (patrz s.176)

b. reformy wewnętrzne

– reforma finansów – wprowadzenie nowych monet

– powstała Szkoła Rycerska

– ujednolicano system miar i wag

2.Sprzeciw Katarzyny i prawa kardynalne - czyli te najważniejsze, które miały być podstawą ,,złotej wolności’’:

-liberum veto

–wolna elekcja

– prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi

3. Konfederacja barska (1768-1772)

a. przyczyny zawiązania konfederacji,

– ingerowanie Rosji w sprawy wewnętrzne

– sprowokowanie przez Rosję konfliktu wyznaniowego

– opór wobec polityki Stanisława Augusta Poniatowskiego

b.konfederacja barska została związana w Barze w 1768 r.

– konfederacji podjęli walkę z wojskami carskimi i królewskimi

– konfederaci podjęli nieudaną próbę porwania Stanisława Augusta Poniatowskiego

– jednym z przywódców konfederaci był Kazimierz Pułaski

– po przegranej część konfederatów musiała udać się na emigrację

4. Pierwszy rozbiór Polski – 1772 r.

a. ziemie zabrane przez zaborców:

– Rosja zagarnęła wschodnie obszary Polski

– Prusy zabrały Pomorze Gdańskie i Warmię

– Austria otrzymała południową Małopolskę

- ogólnie Rzeczpospolita utraciła ok.30% obszaru i 35% ludności,

b. zwołany na rządnanie państw zaborczych tzw. sejm rozbiorowy:

– zatwierdził zabory

– potwierdził prawa kardynalne

– jednym z posłów, którzy sprzeciwili się  postanowieniom sejmu rozbiorowego  był Tadeusz Rejtan

– ustanowiono Radę Nieustającą patrz.s181

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ostatnia elekcję w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów trudno nazwać wolną. Starania Familii, aby wprowadzić na tron własnego kandydata, zaowocowały planami wspieranego przez wojska rosyjskie zamachu stanu jeszcze za życia Augusta III. Przygotowania do wyboru wygodnego dla Rosji monarchy zaowocowały porozumieniem rosyjsko-pruskim z kwietnia 1764 r., w którym jako kandydata wskazano stolnika litewskiego, Stanisława Augusta Poniatowskiego. Z Rosją łączyło go nie tylko doświadczenie polityczne, ale także życie prywatne - przebywając jako poseł w Petersburgu był kochankiem carycy Katarzyny. 7 maja rozpoczął obrady sejm konwokacyjny (zwoływany w celu wybrania króla), który mimo niewielkiej liczby posłów (wspieranych jednak przez wojska carskie) przeprowadził reformy w dużym stopniu ograniczające demokrację szlachecką.

Zakończone 23 czerwca obrady zaowocowały zniesieniem liberum veto w sprawach dotyczących skarbu i wojska, ograniczeniem kompetencji hetmanów oraz reformą podatkową. Istotnym punktem było uznanie tytułów cesarzowej Rosji i króla Prus, co pozwoliło władcom tych państw na roszczenia wobec ziem Rzeczypospolitej. Zawiązana konfederacja generalna pozwoliła posłom i senatorom na przeprowadzenie sejmu elekcyjnego. 7 września nielicznie zebrana szlachta dokonała przy obecności wojsk rosyjskich elekcji wskazanego kandydata. Stanisław August Poniatowski został koronowany na króla Polski 25 listopada 1764 r.

# data[].attributes.attachment_link.description
Ostatnia elekcję w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów trudno nazwać wolną. Starania Familii, aby wprowadzić na tron własnego kandydata, zaowocowały planami wspieranego przez wojska rosyjskie zamachu stanu jeszcze za życia Augusta III. Przygotowania do wyboru wygodnego dla Rosji monarchy zaowocowały porozumieniem rosyjsko-pruskim z kwietnia 1764 r., w którym jako kandydata wskazano stolnika litewskiego, Stanisława Augusta Poniatowskiego.

# data[].attributes.body
Temat lekcji: Rzeczpospolita w okresie kryzysu – czasy  saskie i  ostatnia wolna elekcja .
Notatka.

1. Polska za panowania księcia saskiego z dynastii Wettinów Augusta II Mocnego.
a. wstąpienie na tron Augusta II połączyło Polskę i Saksonię unią personalną

2.Wojna północna 1700-1721

a.wpływ  wojny północnej na sytuację w Polsce:

– August II Mocny zawarł sojusz z carem Piotrem I przeciwko Szwecji

– Szwedzi pokonali wojska rosyjskie i saskie i wkroczyli do Polski

– po ucieczce Augusta II na tron Polski wstąpił Stanisław Leszczyński

– w 1709 r. Szwedzi ponieśli klęskę w bitwie pod Połtawą

– August II Mocny wrócił na tron polski

3. Sejm Niemy 1717r

– August II Mocny dążył do wzmocnienia władzy królewskiej

– niezadowolona szlachta zawiązała konfederację

a. znaczenie Sejmu Niemego

– zapoczątkował ingerencję Rosji w sprawy polskie

– osłabił władzę króla

– ustalił liczbę wojska na bardzo niskim poziomie – 24 tys. Żołnierzy

4.Anarchia  za panowania Augusta III Mocnego

a. upadek znaczenia sejmu -większość sejmów została zerwana  liberum veto

b. przejawy słabości państwa

– państwo było bezsilne wobec samowoli magnatów,

– Polska nie mogła przeciwstawić się wpływom państw sąsiednich

– na terytorium Polski stacjonowały obce wojska

5. Za panowania Augusta III Sasa nastąpił rozwój gospodarki i kultury.
6. Projekty reform politycznych

a. w Polsce zaczęły się rozpowszechniać idee oświeceniowe

b. autorzy projektów reform:

– Stanisław Leszczyński – Głos wolny wolność ubezpieczający

– Stanisław Konarski – O skutecznym Rad Sposobie
7.Ostatnia wolna elekcja.

# data[].attributes.body
Niestety otrzymałam z Waszej klasy tylko kilka ,jeżeli występują jakieś problemy proszę o kontakt.

# data[].attributes.body
T:POWTÓRZENIE  WIADOMOŚCI.
Przeczytajcie proszę lekcję powtórzeniową z podręcznika s164-168.
Gdyby były jakieś pytania proszę o kontakt.

# data[].attributes.body
Proszę przepisać temat oraz notatkę, krótki filmik będzie uzupełnieniem i podsumowaniem treści z podr.str.161-163.

Temat: Francja republiką.
Notatka
1.Obalenie monarchii.
2.Wojna w obronie rewolucji.
a. w 1972 r. Francja znalazła się w stanie wojny z Francją, Austrią i Prusami

b. we wrześniu 1792 r. parlament francuski zniósł monarchię i ustanowił republikę

c. w styczniu 1793 r. Ludwik XVI został ścięty na gilotynie

3. Rewolucyjny terror i rządy jakobinów.

a. sytuacja po ścięciu Ludwika XVI pogorszyła się

– do wojny z Francją przystąpiły nowe państwa

– w kraju zapanowały drożyzna i głód

b. w zagrożonej Francji w 1793 r,  władzę przejęli jakobini

– przywódcą jakobinów był Maksymilian Robespierre

– jakobini powołali specjalny sąd – Trybunał Rewolucyjny

– Trybunał Rewolucyjny skazał na śmierć na gilotynie ponad 30 tys. osób

– okres rządów jakobinów nazywany jest Wielkim Terrorem

4. Rządy dyrektoriatu

a. krwawe rządy jakobinów zostały obalone w lipcu 1794 r.

a. przywódcy jakobinów wraz z Robespierre'em zostali skazani na śmierć

b. w 1795 r. została uchwalona nowa konstytucja

– konstytucja z 1794 r. umocniła pozycję polityczną burżuazji

Przyślę wam także zestaw powtórkowy z działu, który trzeba będzie rozwiązać.Pozdrawiam.

# data[].attributes.body
Dzisiaj kolejne nasze spotkanie. Poprzednie wpisy dotyczyły treści, które już znaliście dzisiaj trochę nowych wiadomości.
T: Rewolucja francuska

Notatka:
1. Francja przed wybuchem rewolucji

a. Francja była monarchią absolutną

b. władzę sprawował nieudolny Ludwik XVI z dynastii Burbonów

c. społeczeństwo francuskie dzieliło się na trzy stany:

– duchowieństwo

– szlachta

– stan trzeci (chłopi i mieszczanie - w tym bardzo zamożna burżuazja)

d. dochody państwa nie wystarczały na pokrycie kosztów

– utrzymania dworu

– prowadzenia licznych wojen

e. Ludwik XVI zwołał Stany Generalne, żeby uchwaliły nowe podatki – 1789 r.

2. Wybuch rewolucji we Francji – 1789 r.

a. przedstawiciele stanu trzeciego dążyli do przeprowadzenia reform społecznych

b. przedstawiciele stanu trzeciego ogłosili się Zgromadzeniem Narodowym

c.  Zgromadzenie Narodowe przekształciło się w Konstytuantę, czyli organ władzy, którego zadaniem było uchwalenie konstytucji

d. mieszkańcy Paryża zdobyli i zburzyli Bastylię – 14 lipca 1789 r.

d. zdobycie Bastylii uznaje się za początek Wielkiej Rewolucji Francuskiej

3. W sierpniu 1789 Konstytuanta uchwaliła Deklarację prawa człowieka, która:

a. znosiła podział społeczeństwa na stany

b. ustanawiała równość wszystkich wobec prawa

c. przyznawała prawa i wolności:

– wolność słowa

– wolność wyznania

– prawo własności

– gwarancję nietykalności osobistej

– prawo do oporu przeciwko niesprawiedliwości

4. We wrześniu 1791 r. została uchwalona konstytucja

a. Francja stała się monarchią konstytucyjną

– głową państwa pozostawał król

– władz króla była ograniczona przepisami konstytucji

b. konstytucja wprowadzała trójpodział władzy:

– władza ustawodawcza należała do Zgromadzenia Prawodawczego

– władzę wykonawczą sprawował król

– trzecim organem władzy były niezależne sądy – władza sądownicza

c. konstytucja gwarantowała wszystkie prawa obywatelskie zapisane w Deklaracji praw człowieka i obywatela.

Drodzy uczniowie kl6e proszę  przepisać treść notatki oraz przeczytać tekst podr.str.156-160,
Ponieważ niektórzy z was mogą mieć kłopoty ze zrozumieniem tak wielu treści .Więc radzę podejść ze spokojem w razie pytań podaję adres email
malgorzata.scibor@spbrzozow.pl

# data[].attributes.body
Kilka niezbędnych zasad,które pomogą nie tylko w czasie nauki zdalnej.

# data[].attributes.attachment_link.title
jak uczyć się historii - krótki poradnik.

# data[].attributes.body
A może krzyżówka...? Zapraszam, podejmujemy próbę rozwiązania.Hasło wpiszcie do zeszytu.Miłej zabawy.

# data[].attributes.body
Proszę o  wykonanie ćwiczeń do lekcji Powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Można sobie wydrukować bądź wpisać odpowiedzi w zeszycie przedmiotowym.Pozdrawiam serdecznie .