# data[].attributes.headline
ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ 

# data[].attributes.subject
ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ 

# data[].attributes.body
Να αναρτήσετε τις απαντήσεις στο padlet.

# data[].attributes.headline
Ακούστε και αυτό

# data[].attributes.subject
Ακούστε και αυτό

# data[].attributes.attachment_link.title
Οι Μοιραίοι - Γρ. Μπιθικώτσης

# data[].attributes.attachment_link.description
Οι Μοιραίοι - Γρ. Μπιθικώτσης (Μ.Θεοδωράκης - Κ.Βάρναλης) Δεύτερη φωνή ο Αντώνης Κλειδωνιάρης. G.Bithikotsis sings on a poem by K. Varnalis. Music composed by M.Theodorakis.

# data[].attributes.body
Οι Μοιραίοι

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Βάρναλης Kώστας - Varnalis

# data[].attributes.attachment_link.description
Mες την υπόγεια την ταβέρνα, μες σε καπνούς και σε βρισές (απάνω στρίγγλιζε η λατέρνα) όλ' η παρέα πίναμ' εψές· εψές, σαν όλα τα βραδάκια, να πάνε κάτου τα φαρμάκια. Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο και κάπου εφτυούσε καταγής. Ω! πόσο βάσανο μεγάλο το βάσανο είναι της ζωής!

# data[].attributes.body
Αφού μελετήσετε τις πληροφορίες που δίνει o παρακάτω σύνδεσμος, να δημιουργήσετε έναν πίνακα στον οποίο κάθε ποίημα του πίνακα θα αντιστοιχεί σε μια συγκεκριμένη σχολή.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
(Σολωμός, Τυπάλδος, Πολυλάς, Μαρκοράς, Βαλαωρίτης,

Αλ. Ραγκαβής, Ηλ. Τανταλίδης,

καλλιτεχνικό ρεύμα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στα τέλη 18 ου αι. και αρχές 19 ου αι. Κυριάρχησε και στην ελληνική ποίηση για 50 χρόνια.

Κυριαρχία του συναισθήματος, της φαντασίας, και του απόλυτου, του συγκινησιακού και του ιδανικού.

Οδηγείται στο παράδοξο, το μυστηριώδες, το υπερφυσικό. Διάχυτη μελαγχολική διάθεση, απαισιοδοξία, νοσταλγία.

Έντονες εικόνες, υποβλητικά σκηνικά.

(Γαλλία 19 ος αι. Σημασία στην ακρίβεια της έκφρασης και στη λεπτομέρεια. Ρυθμικοί, μετρικοί και στιχουργικοί μετρικοί κανόνες.Θέματα από τη μυθολογία και τον αρχαίο πολιτισμό. Απουσία συναισθήματος, πάθους ή έντασης.

Κ. Παλαμάς, Γ. Δροσίνης, Ι. Πολέμης, Κ. Κρυστάλλης, Ι. Γρυπάρης κ.ά.

(Λ. Πορφύρας, Μ. Μαλακάσης, Α. Μαβίλης, Κ. Χατζόπουλος,

Μουσικότητα, υποβλητικότητα, υπαινικτικότητα,τα πράγματα σύμβολα ψυχικών κατά στάσεων. Ελεύθερος στίχος.

που άρχισαν να αποδομούν τα βασικά μοτίβα της παραδοσιακής ποίησης και να "συνομιλούν" με τον μοντερνισμό.

Κ. Παράσχος, Κ. Καρυωτάκης,

* Γ. Σεφέρης: με τη "Στροφή" 1931 καθιερώνεται ως εισηγητής της μοντερνιστικής ποίησης στην Ελλάδα

(μοντερνισμός: διάλυση της παραδοσιακής μορφής, κατάργηση ομοιοκαταληξίας, απρόσμενοι συνδυασμοί λέξεων, υπαινικτική και πολύσημη χρήση της γλώσσας)

* υπερρεαλισμός. Επιρροή από την ψυχανάλυση. Καταφυγή στη φαντασία, το όνειρο και το ασυνείδητο. Αυτόματη γραφή. Απόλυτη ελευθερία στο λεξιλόγιο και τη στιχουργική.

Απρόσμενοι συνδυασμοί λέξεων - εντυπωσιακές εικόνες.

Οδ. Ελύτης, Ν. Εγγονόπουλος,

Α. Αλεξάνδρου,Μ.Αναγνωστάκης, Τ. Σινόπουλος, Τ. Πατρίκιος, Κ. Κύρου κ.ά. (κοινωνική - πολιτική ποίηση)

έκφραση οργής ή χαμηλόφωνης διαμαρτυρίας για τα τραυματικά πολεμικά ή μετεμφυλιακά βιώματα.

υπαρξιακές ανησυχίες, στοχασμοί

για τους ανθρώπους, νοσταλγία

Τ. Βαρβτσιώτης Α. Δικταίος

Ο. Αλεξάκης Αγγελάκη- Ρουκ κ.α

Δ. Παπαδίτσας, Κακναβάτος Ν.Βαλαωρίτης Ε. Βακαλό κ.α(ερμητισμός)

Βαγενάς Μ. Γκανάς Λιοντάκης

Τζένη Μαστοράκη,Πούλιος Φωστιέρης,Η. Λάγιος ,Π. Μπουκάλας κ.α ( τάση φυγής από την πραγματικότητα Έρωτας. θάνατος)

συγκερασμός παλιών και νέων ρευμάτων. τάση φυγής από την πραγματικότητα. ΘΕΜΑΤΑ:Έρωτας, θάνατος

Ο παραπάνω πίνακας σχεδιάστηκε με στήριγμα το - πραγματικά πολύτιμο - βιβλίο της Αγάθης Γεωργιάδου , Η ποιητική περιπέτεια .

Μια περιδιάβαση στη νεοελληνική ποίηση μέσα από τους κυριότερους ιστορικούς σταθμούς και τα λογοτεχνικά ρεύματα (εκδόσεις Μεταίχμιο)

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

Χρόνος: 18-20 διδακτικές ώρες

1)Να κατανοήσουν οι μαθητές τα θεματικά και τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά της παραδοσιακής και της μοντέρνας ποίησης
2) Να συνειδητοποιήσουν τις αλλαγές που υφίσταται η ποίηση μέσα στα κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά συμφραζόμενα της εποχής της.
Δεξιότητες:

1) Να μπορούν να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής ή της μοντέρνας ποίησης σ' ένα ποίημα
2) Να συνειδητοποιήσουν την πολυσημία του ποιητικού λόγου.

Σε όλες τις ομάδες θα δοθούν ποιήματα αλλά η κάθε ομάδα, θα τα επεξεργαστεί από διαφορετική σκοπιά. (Κοινή θεματική βάση των ποιημάτων: Άνθρωπος - φύση).

(Κ.Παλαμάς : "Μια πίκρα", Δ.Σολωμός : "Ελεύθεροι πολιορκημένοι")

1) Να βρείτε τα σχήματα λόγου στα δύο ποιήματα και να παρατηρήσετε:

* τη λειτουργία τους μέσα σε κάθε ποίημα

* κατά πόσον το κάθε ένα από αυτά προσεγγίζει σε κάτι το συγκεκριμένο και το χειροπιαστό ή τρέπεται σε μια πιο ασύμβατη σύζευξη εννοιών;

Να καταγράψετε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ομορφιά της φύσης στη διαμόρφωση των συναισθημάτων του ανθρώπου, στα δύο ποιήματα.

Ποια από τις δύο προσεγγίσεις του σχήματος "άνθρωπος - φύση" προσεγγίζει περισσότερο τις λογικές σας αναμονές ως αναγνώστες;

Να καταγράψετε λέξεις και φράσεις από τα δύο ποιήματα:

α) που έχουν εννοιολογική φόρτιση

β) που επιτυγχάνουν εικονογραφική πύκνωση;

Να τις συγκρίνετε ως προς τις αποκλίσεις της από τις λογικές συμβάσεις της γλώσσας.

Ποια είναι η ρεαλιστική τους και ποια η συμβολική τους διάσταση;

Ποιες ιδέες και συναισθήματα εκφράζονται στα δύο ποιήματα;

Μέσα από ποιες λέξεις ή φράσεις εκφράζονται αυτά;

Πόσο αυτές οι λέξεις ή οι εκφράσεις προσεγγίζουν τα καθιερωμένα γλωσσικά σχήματα;

Ποια κοινά σημεία στη θεματική των δύο ποιημάτων εντοπίζετε;

Σε ποιο ποίημα βλέπετε να διευρύνεται περισσότερο ο συμβολισμός του κάθε θέματος ώστε να καθιστά το ποίημα πιο κρυπτικό και δυσνόητο;

1) Ποια είναι τα θέματα που πραγματεύονται οι δύο ποιητές;

2) Να εντοπίσετε τη λυρικότητα των δύο ποιημάτων.

3) Να γνωρίζετε τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Δ. Σολωμού και του Κ. Παλαμά.

4) Προσέξτε το μοτίβο της θάλασσας στα δύο ποιήματα. Πόσο προσεγγίζει το χώρο της

λογικής προσδοκίας και πόσο απομακρύνεται απ' αυτήν, στα δύο ποιήματα;

5) Να διαβάσετε το ποίημα του Λ. Μαβίλη "Πατρίδα" και να το συγκρίνετε με αυτά

του Σολωμού και του Παλαμά, ως προς τη μορφή και το περιεχόμενο.

6) Πατήστε για να δείτε και να ακούσετε μελοποιημένο το ποίημα του Παλαμά από τον Φοίβο Δεληβοριά

1) Προσέξτε τη στιχουργική των τριών ποιημάτων. Τι εξασφαλίζει στα δύο πρώτα ποιήματα η έλλειψη ομοιοκαταληξίας;

Γιατί πιστεύετε πως ο Καρυωτάκης επέλεξε την ομοιοκαταληξία στο "Είμαστε κάτι";

2) Οι εικόνες των τριών ποιημάτων: να τις εντάξετε σε έναν πίνακα γράφοντας δίπλα στην κάθε μια το συμβολισμό που νομίζετε πως έχουν.

Τοπία εξιδανικευμένα - τοπία ρεαλιστικά : να τα εντοπίσετε στα τρία ποιήματα.

Πώς αυτά τα τοπία παρακολουθούν και υποδεικνύουν την ανθρώπινη δράση;

Οι αισθήσεις και ο τρόπος που παρουσιάζονται μέσα στα τρία ποιήματα.

Ποιος είναι ο συμβολισμός τους στο κάθε ποίημα;

Βρείτε όλους τους εκφραστικούς τρόπους που απομακρύνουν το κάθε ποίημα από την αντικειμενική λογική πραγματικότητα.

Καταγράψτε τους σ' έναν πίνακα μαζί με τη λειτουργία τους.

1) Τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Κ. Καβάφη, του Α. Σικελιανού και του Κ. Καρυωτάκη.

2) Ποιες αντιλήψεις για τη ζωή και τον άνθρωπο παρουσιάζονται στο κάθε ποίημα;

3) Γιατί πιστεύετε πως η θάλασσα είναι αγαπητό θεματικό μοτίβο των ποιητών;

4) Αφού διαβάσετε και την του Κ.Καβάφη να συγκρίνετε τις απόψεις που διατυπώνουν οι τρεις ποιητές για τον 'Ανθρωπο.

" έφερα τη ζωή μου ως εδώ....γυρνάει προς το πέλαγος τα κενά των ματιών της)

Σε ποια σημεία του κάθε ποιήματος εντοπίζετε καταφυγή στο όνειρο και στην φαντασία;

Ποιες υπαρξιακές αναζητήσεις εντοπίζετε στο κάθε ποίημα;

Καταγράψτε τους καινότροπους συνδυασμούς λέξεων.

Με ποιον τρόπο λέξεις της καθημερινής ομιλίας αποκτούν συμβολικές διαστάσεις και απευθύνονται στο ασυνείδητο;

Βρείτε τις εικόνες των ποιημάτων και δίπλα στην κάθε μια σημειώστε το συμβολισμό που υποκρύπτεται.

Πώς συσχετίζεται ο άνθρωπος με το τοπίο στο κάθε ποίημα;

Να σχολιάσετε τη σχέση αυτή ξεχωριστά για το κάθε ποίημα.

Προσπαθήστε να δείτε κρυμμένα συναισθήματα στα τέσσερα ποιήματα.

Σε ποια σημεία του κάθε ποιήματος υποβάλλονται;

" Είναι τα βλέφαρά μου διάφανες αυλαίες. Όταν τα ανοίγω βλέπω εμπρός μου

ό,τι κι αν τύχει. Όταν τα κλείνω βλέπω εμπρός μου ό,τι ποθώ ".

Να συγκρίνετε τον συμβολισμό της θάλασσας, στο ποίημα του Γ. Ρίτσου και στα τρία προηγούμενα.

Ποια κοινά χαρακτηριστικά στη μορφή των ποιημάτων εντοπίζετε;

Ποια "κομμάτια" της αντικειμενικής πραγματικότητας μετατρέπονται σε ψυχικά σύμβολα στα τέσσερα ποιήματα;

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για όλα τα προτεινόμενα ποιήματα θα προηγηθεί ενημέρωση των μαθητών με σημειώσεις στην τάξη.

Τελικά οι μαθητές οδηγούνται μόνοι στη διατύπωση των χαρακτηριστικών της παραδοσιακής και της μοντέρνας ποίησης, τα οποία συγκεντρώνουν σε έναν πίνακα που... αναμένουμε(;) να μοιάζει μ΄αυτόν:

Ειδικά στην Ελλάδα η νεωτερική ποίηση καθιερώθηκε μέσα στη δεκαετία του 1930. Για πολλούς αφετηρία ήταν η πρώτη ποιητική συλλογή του Γ. ΣΕΦΕΡΗ "Στροφή" το 1931.

Το πέρασμα από τη μια μορφή ποίησης στην άλλη δεν συντελέστηκε απότομα· είχε προετοιμαστεί σταδιακά με ποιητές που χωρίς να είναι νεωτερικοί υπονόμευσαν όλα σχεδόν τα παραδοσιακά στοιχεία (Καβάφης, Καρυωτάκης).

ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ - ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ

σεβασμός στο μέτρο, την ομοιοκαταληξία,

η μοντέρνα ποίηση αμφισβητεί κάθε κανόνα

χωρισμός του ποιήματος σε στροφές με ίσο αριθμό στίχων και τον αριθμό συλλαβών σε κάθε στίχο

συχνά το ποίημα προσεγγίζει τον πεζό λόγο

προσεκτική επιλογή λέξεων (αποφεύγονται οι "αντιποιητικές"

επιμονή στα σχήματα λόγου και στα εκφραστικά μέσα

χρήση λέξεων και από τον καθημερινό λόγο (ακόμη και κακόηχη). Μπορεί να γράψει κάποιος ποίηση με οποιαδήποτε λέξη

προσπάθεια ώστε το ποίημα να απέχει πολύ από τον καθημερινό λόγο και φυσικά τον πεζό λόγο

σχήματα λόγου που αμφισβητούν την κοινή λογική. Γέννηση νέων νοημάτων μέσα από απρόσμενους λεξικολογικούς συνδυασμούς =>

κατάργηση κάθε λογικής αλληλουχίας σε ό,τι αφορά το νόημα, που παραμένει κρυμμένο.

Ο αναγνώστης το ανακαλύπτει μόνος του προσπερνώντας τις γλωσσικές δυσκολίες

αλληλουχία νοημάτων: ο τρόπος που παρουσιάζουν τα νοήματα δεν αμφισβητεί τη λογική μας ή τον κόσμο γύρω μας και όσα γνωρίζουμε γι' αυτόν

η αισθητική απόλαυση μέσα από την τήρηση συμβάσεων

συμπύκνωση, αφαίρεση, ελλειπτικότητα, ερμητικότητα

υπάρχουν ιδέες, έννοιες και συναισθήματα που ήταν αδύνατο να εκφραστούν μέσα από τους αυστηρούς και δεσμευτικούς κανόνες της παραδοσιακής ποίησης.

Μια περιδιάβαση στη νεοελληνική ποίηση μέσα από τους κυριότερους ιστορικούς σταθμούς και τα λογοτεχνικά ρεύματα (εκδόσεις Μεταίχμιο)

Χάρης Σακελλαρίου, Παραδοσιακή και μοντέρνα ποίηση (εκδόσεις Πατάκη)

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Πολίνα Μοίρα

# data[].attributes.attachment_link.title
ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ, κυρίως αναγνωστικό στάδιο

# data[].attributes.attachment_link.description
(Σολωμός, Τυπάλδος, Πολυλάς, Μαρκοράς, Βαλαωρίτης, Αλ. Ραγκαβής, Ηλ. Τανταλίδης, καλλιτεχνικό ρεύμα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στα τέλη 18 ου αι. και αρχές 19 ου αι. Κυριάρχησε και στην ελληνική ποίηση για 50 χρόνια. Κυριαρχία του συναισθήματος, της φαντασίας, και του απόλυτου, του συγκινησιακού και του ιδανικού. Οδηγείται στο παράδοξο, το μυστηριώδες, το υπερφυσικό.

# data[].attributes.body
Να δημιουργήσετε έναν πίνακα για τα (μορφικά) χαρακτηριστικά της παραδοσιακής και της μοντέρνας ποίησης. Στη μία στήλη θα γράψετε τα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής, στην άλλη της μοντέρνας, με τρόπο ώστε να διακρίνονται οι διαφορές τους.

# data[].attributes.body
Να παρατηρήσετε τα στοιχεία της μορφής στα ποιήματα του πίνακα, να τα χαρακτηρίσετε ως «παραδοσιακά» ή «μοντέρνα», αιτιολογώντας τον χαρακτηρισμό με παραδείγματα από το κάθε ποίημα.

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Ελύτης Oδυσσέας - Elytis

# data[].attributes.attachment_link.description
Αρχική Σελίδα › Βιβλιοθήκη › Ανθολόγιο Λογοτεχνίας › Ελύτης Oδυσσέας › Κείμενο

# data[].attributes.headline
Κ.ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ

# data[].attributes.subject
Κ.ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Καρυωτάκης Kώστας - Karyotakis

# data[].attributes.attachment_link.description
Eίμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες. O άνεμος, όταν περνάει, στίχους, ήχους παράφωνους ξυπνάει στις χορδές που κρέμονται σαν καδένες. Eίμαστε κάτι απίστευτες αντένες. Yψώνονται σα δάχτυλα στα χάη, στην κορυφή τους τ' άπειρο αντηχάει, μα γρήγορα θα πέσουνε σπασμένες. Eίμαστε κάτι διάχυτες αισθήσεις, χωρίς ελπίδα να συγκεντρωθούμε. Στα νεύρα μας μπερδεύεται όλη η φύσις.

# data[].attributes.body
ΙΘΑΚΗ

# data[].attributes.attachment_link.title
Κ.Π. Καβάφης - Ποιήματα - Αναγνωρισμένα

# data[].attributes.attachment_link.description
Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη, να εύχεσαι νάναι μακρύς ο δρόμος, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις. Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας, τον θυμωμένο Ποσειδώνα μη φοβάσαι, τέτοια στον δρόμο σου ποτέ σου δεν θα βρεις, αν μέν' η σκέψις σου υψηλή, αν εκλεκτή συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα σου αγγίζει.

# data[].attributes.body
Ο ΤΑΦΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Παλαμάς Kωστής - Palamas

# data[].attributes.attachment_link.description
Ήσυχα και σιγαλά, διψώντας τα φιλιά μας, από τ' άγνωστο γλιστράς μέσα στην αγκαλιά μας. Ώς κ' η βαρυχειμωνιά μ' αιφνήδια καλοσύνη κ' ήσυχη και σιγαλή σε δέχτηκε κ' εκείνη. Ήσυχα και σιγαλά σε χάιδευεν ο αέρας, 10 της νυχτός ηλιόφεγγο κι ονείρεμα της μέρας.

# data[].attributes.body
ΠΕΙΡΑΣΜΟΣ

# data[].attributes.attachment_link.title
Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού - Σολωμός Διονύσιος - Solomos

# data[].attributes.attachment_link.description
Έστησ' ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Aπρίλη, Kι' η φύσις ηύρε την καλή και τη γλυκιά της ώρα, Kαι μες στη σκιά που φούντωσε και κλει δροσιές και μόσχους Aνάκουστος κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος.