# data[].attributes.attachment_link.title
Jak to działa? Odnawialne źródła energii

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Aktualna sytuacja to dobry moment na zastanowienie się nad inwestycją we własne źródło energii

Jednym z najbardziej popularnych sposobów na produkcję własnego prądu w domu są panele fotowoltaiczne

Przybliżamy technikę stojącą za nimi i pokazujemy, z czego składa się taka instalacja

Wyjaśniamy różnicą pomiędzy panelami fotowoltaicznymi a kolektorami słonecznymi

Przybliżamy także zasady rządowego programu Mój Prąd

Więcej takich tematów znajdziesz na stronie głównej Onet.pl

Jednym z najbardziej popularnych sposobów na produkcję własnego prądu w domu są panele fotowoltaiczne umieszczane zazwyczaj na dachach budynków lub bezpośrednio na ziemi, nachylone pod odpowiednim kątem. 23 lipca 2019 roku premier Morawiecki zapowiedział start programu Mój Prąd, w ramach którego do takich instalacji rząd dopłaci nawet 5000 złotych. Stąd potoczne określenie "5000 plus".

Wnioski o udział w tym programie mógł składać każdy chętny. Do takiej decyzji mogła także zachęcić pandemia COVID-19, choć to także w związku z nią właśnie NFOŚiGW poinformował, że w związku z podejmowanymi działaniami związanymi z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 infolinia Mój Prąd zostaje zawieszona od dnia 13.03.2020 r. - do odwołania.

Analizowaliśmy już wpływ koronawirusa na zużycie energii w przeciętnym gospodarstwie domowym i mimo że nie są to liczby, które każdą w panice rewidować swoje plany dotyczące codziennego życia, to mimo wszystko jest to kolejny argument za tym, aby pomyśleć o inwestycji w domową minielektrownię. Także w kontekście planów największych polskich dostawców energii elektrycznej.

Jeśli zatem rozważacie taki pomysł, to ten materiał jest właśnie dla was.

Mój Prąd - 5000 plus na panele słoneczne

Programem Mój Prąd zajmuje się Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jego budżet to aż 1 miliard złotych, który posłuży co najmniej 200 tysiącom gospodarstw domowych, które spełnią warunki programu.

Zasady są dosyć jasne - o dotacje mogą ubiegać się wyłącznie osoby fizyczne, które instalują panele o mocy od 2 do 10 kilowatów. Ich ceny rynkowe to od 10 do 50 tysięcy złotych. Drugi nabór wniosków trwa od 13 stycznia 2020 roku do 18 grudnia 2020 roku, choć jak wspominaliśmy, infolinia została zawieszona. W ramach programu Mój Prąd można ubiegać się o zwrot nawet 50% kosztów, ale nie może to być więcej, niż 5000 złotych. Dotacje sprawią, że zwrot za instalację fotowoltaniczną może nastąpić nawet o rok szybciej, niż w przypadku nieskorzystania z pomocy.

Panele na dachu - najpopularniejsze rozwiązanie

Panele fotowoltaiczne to najdroższy element inwestycji we własną elektrownię słoneczną - stanowią około 50 proc. wszystkich kosztów. Powinny być umieszczone od strony południowej. Można je też instalować od strony wschodniej lub zachodniej, ale trzeba się liczyć z mniejszą wydajnością. Optymalny kąt nachylenia w naszym kraju wynosi od 32 do 35 stopni, zimą zaś 65 stopni. Pochylenie wielu dachów w naszym kraju to natomiast 45 stopni. W takim przypadku sprawność naszej instalacji będzie nieco mniejsza. Straty powinny się jednak zawrzeć w ok. 1-2 proc.

Idealne warunki pracy paneli fotowoltaicznych to promieniowanie słoneczne o mocy 1000 W/m ². Temperatura powietrza powinna wynosić około 25 stopni Celsjusza, a prędkość wiatru oscylować w granicy 1,5 m/s.

Podczas zakupu paneli warto zwrócić uwagę nie tylko na ich parametry, lecz także na gwarancję. Z każdym rokiem fotoogniwa tracą nieco swojej sprawności, jednak wiele dostępnych na rynku urządzeń ma 25-letnią gwarancję na przynajmniej 80 proc. mocy wyjściowej. Dzięki takim zapewnieniom wiemy, że nasza instalacja będzie odpowiednio wydajna nawet po kilkunastu latach funkcjonowania.

Panel fotowoltaiczny to nie kolektor słoneczny

Wiele osób myli kolektor słoneczny z panelem fotowoltaicznym. Oba urządzenia wyglądają podobnie, montowane są zazwyczaj na dachu i wykorzystują energię słoneczną. Kolektor służy jednak do przetwarzania jej na energię cieplną, a panel fotowoltaiczny na energię elektryczną.
Sprawdź aktualne ceny takich urządzeń. Zobacz, ile trzeba zapłacić, aby móc cieszyć się własnym prądem:
Domowa elektrownia słoneczna składa się zatem wyłącznie z paneli fotowoltaicznych. Mogą one zresztą niejako zastąpić kolektory słoneczne. Wytworzoną przez nie energię elektryczną można bowiem wykorzystać do produkcji ciepła, choć nie zawsze będzie to opłacalne.

Jeżeli zatem zależy nam głównie na wytwarzaniu energii elektrycznej, należy wybrać panele fotowoltaiczne. Jeśli jednak naszym celem jest produkcja ciepła do ogrzania budynku lub wody, odpowiednie będą kolektory słoneczne. Na rynku dostępne są również panele hybrydowe, pełniące obie funkcje.

Co jeszcze należy kupić?

Z czego, oprócz paneli fotowoltaicznych, składa się domowa elektrownia słoneczna? Bardzo ważnym elementem jest falownik. To właśnie on zmienia napięcie prądu ze stałego na zmienny, dostosowując go do wymogów domowych odbiorników elektrycznych.

Sporym wydatkiem będzie też zakup odpowiednich przewodów i konstrukcji mocujących. Te ostatnie powinny być solidne, w końcu instalacja paneli fotowoltaicznych to inwestycja na przynajmniej kilkanaście lat. W tym czasie powinny być one odporne na działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Paneli nie montuje się bezpośrednio na dachówce czy glebie, a na tak zwanej konstrukcji nośnej. W przypadku dachu są to specjalne profile szynowe przytwierdzane do krokwi dachu. Panele umieszczone na ziemi osadza się natomiast na stalowych profilach, zwanych też stojakami. Warto zwrócić uwagę, aby elementy te były wykonane z materiałów odpornych na rdzę.

Ostatnim elementem jest oczywiście dwukierunkowy licznik energii elektrycznej, który umożliwia rozliczenie się z zakładem energetycznym. Mierzy on nie tylko zużycie, lecz także nadwyżkę energii, którą oddaliśmy do sieci.

Opcjonalnym, choć przydatnym urządzeniem, jest tracker słoneczny, który analizuje nasłonecznienie i dzięki specjalnym silniczkom obraca panele fotowoltaiczne bezpośrednio w kierunku słońca, zwiększając tym samym wydajność całej instalacji.

Montaż paneli wraz z innymi elementami wydaje się skomplikowanym procesem. Na rynku istnieje jednak wiele firm, które zajmują się wykonywaniem instalacji fotowoltaicznych pod tak zwany klucz. Przeprowadzają wszystkie potrzebne pomiary, dobierają odpowiednie parametry urządzeń i realizują montaż.

Czy inwestycja w panele fotowoltaiczne się opłaca?

Łączny koszt instalacji paneli słonecznych może wynieść od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Czy zatem inwestycja się opłaca? Dzięki własnej elektrowni słonecznej znacznie zmniejszamy ilość prądu pobieraną z sieci energetycznej, minimalizując tym samym rachunki. W ciągu kilkunastu lat inwestycja może się nie tylko zwrócić, ale także przynieść wymierne zyski. Opłacalność zależna jest jednak od ilości prądu, który zużywamy. Im jest go więcej, tym większe mogą być oszczędności w przypadku zastosowania sprawnej instalacji fotowoltaicznej.

Co więcej, nadwyżkę prądu, który wyprodukowaliśmy, możemy oddać dystrybutorom energii elektrycznej i odebrać ją w późniejszym czasie - maksymalnie w przeciągu 365 dni. Za przechowanie operatorzy liczą sobie 20 bądź 30% (w zależności od wielkości naszej instalacji) energii. Wraca do nas zatem 70 lub 80 proc. wyprodukowanego prądu.

Instalację fotowoltaiczną przed uruchomieniem należy zgłosić do zakładu energetycznego. Cały proces trwa nie dłużej jak 30 dni. W tym czasie zamontowany powinien zostać wspomniany już licznik dwukierunkowy, który pozwoli rozliczyć nadwyżki energii z dostawcą. Ważne, aby instalacji nie uruchamiać przed zmianą licznika, ponieważ w przypadku jednokierunkowego wskaźnika każdy ruch energii elektrycznej traktowany jest jako zużycie.
Więcej testów i poradników znajdziesz w najnowszych numerach Komputer Świata i Niezbędnika: Jak oszczędzać prąd? Przydatne wskazówki:

# data[].attributes.attachment_link.title
Własny prąd w domu - co trzeba wiedzieć na początek?

# data[].attributes.attachment_link.description
Podwyżki prądu oraz pandemia koronawirusa, to dobry moment na zastanowienie się nad inwestycją we własne, niezależne źródło energii elektrycznej. Przydomowa minielektrownia to nie tylko oszczędność na rachunkach, lecz także większa niezależność energetyczna i ekologia. Zobaczcie, co należy zrobić, aby cieszyć się własnym prądem w domu.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Jeszcze niedawno produkcja energii elektrycznej przez polskie gospodarstwa domowe na własne potrzeby była na tyle nieopłacalna, że praktycznie nikt o tym nie myślał na poważnie, tym samym wiele osób zastanawiało się jak może wytwarzać w korzystny sposób prąd za darmo. Na przestrzeni ostatnich lat sytuacja zmieniła się jednak na tyle znacząco, że dziś można bez większego problemu wytwarzać darmowy prąd w przydomowej instalacji fotowoltaicznej i oddawać ewentualne nadwyżki do ogólnej sieci, skąd można je później w razie potrzeby odebrać. Co zatem trzeba zrobić, aby zyskać niezależność od nieustannych i coraz bardziej dotkliwych podwyżek cen energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni konwencjonalnych.
Ceny i produkcja prądu w Polsce - jaki jest trend?

Polska energetyka jest oparta w ogromnej mierze na paliwach kopalnych (węgiel), a jedynie w niewielkim ułamku na źródłach odnawialnych. Według dostępnych danych we wrześniu 2020 r. zaledwie 13% energii elektrycznej wytwarzanej w naszym kraju pochodziło z zeroemisyjnych źródeł odnawialnych (fotowoltaika, elektrownie wiatrowe, geotermia, elektrownie wodne), natomiast cała reszta pochodzi ze spalania węgla. W efekcie takiego stanu rzeczy od kwietnia 2020 roku ceny prądu w Polsce są najwyższe w całej Unii Europejskiej i w najbliższym czasie ten trend nie ulegnie drastycznym zmianom.

Konsekwencją tej sytuacji są bardzo wysokie ceny prądu dla użytkowników końcowych, czyli wszystkich obywateli Polski. Dostępne dane z końcówki października 2020 r. nie napawają optymizmem - średni koszt 1 kWh waha się od 0,54 do 0,70 zł w zależności od konkretnej taryfy i dystrybutora. Przeciętnie dla gospodarstwa domowego korzystającego z najpopularniejszej taryfy G11 cena jednej kilowatogodziny wynosi 0,617 zł.

Źródła darmowej energii elektrycznej dla domu

Na chwilę obecną najlepszą opcją dla osób chcących mieć prąd za darmo jest inwestycja w mikroinstalację fotowoltaiczną, która będzie generować energię elektryczną na potrzeby danego gospodarstwa domowego. Obowiązujące obecnie przepisy prawa są w tym zakresie niezwykle korzystne, co jest dodatkowym argumentem przemawiającym za zakupem własnej instalacji PV.

Fotowoltaika to oczywiście nie jedyna możliwość uzyskania niezależności energetycznej, ale bez dwóch zdań jest ona obecnie najbardziej opłacalna - pozostałe źródła energii odnawialnej, czyli wiatr i woda, póki co nie są tak łatwe do wykorzystania w polskich warunkach. Można jednak zakładać, że w najbliższej przyszłości i w tym zakresie dojdzie do poważniejszych zmian na korzyść potencjalnych użytkowników tego typu rozwiązań.

Jak wytwarza prąd instalacja fotowoltaiczna?

Zasada działania instalacji PV jest niezwykle prosta: panele fotowoltaiczne pochłaniają docierające do nich światło słoneczne (w postaci fotonów, czyli najmniejszych, podstawowych cząsteczek światła), po czym przetwarzają je na prąd stały. Ten wygenerowany prąd jest następnie przekazywany do falownika (inwertera), w którym następuje przetworzenie go na prąd zmienny, wykorzystywany w każdym gospodarstwie domowym do zasilania urządzeń elektrycznych.

Co bardzo ważne, prąd wytwarzany przez instalację fotowoltaiczna jest wykorzystywany na bieżąco, a ewentualne nadwyżki trafiają do ogólnej sieci, skąd można je odebrać w razie takiego zapotrzebowania (np. w nocy lub zimą, gdy fotowoltaika pracuje z nieco mniejszą wydajnością). Na chwilę obecną dla mikroinstalacji PV o mocy do 10 kW można odebrać 0,8 kWh za każdą oddaną do sieci 1 kWh. W przypadku instalacji o mocy ponad 10 kW przelicznik jest nieco mniej korzystny i wynosi 0,7 kWh za każdą oddaną do sieci 1 kWh. Dzięki temu rozwiązaniu nie musimy się martwić o miesiące z mniejszym nasłonecznieniem i możemy wykorzystać nasz prąd za darmo.

Produkcja prądu w domu przez instalację fotowoltaiczną

W kontekście opisanego powyżej net-meteringu oczywistym jest, że nie warto budować na własne potrzeby elektrowni fotowoltaicznej o mocy znacząco przekraczającej bieżące zapotrzebowanie danego gospodarstwa domowego. Powód jest bardzo prosty: choć dla prosumentów dostępne są różnego rodzaju dopłaty i dofinansowania do instalacji PV (jak np. rządowy program „Mój Prąd"), to budowa dużej elektrowni fotowoltaicznej jest wciąż bardzo kosztowna i mniej opłacalna niż mikroinstalacja optymalnie dobrana do bieżących potrzeb i przewidująca niewielki zapas mocy „na wszelki wypadek", dzięki któremu będziemy mogli w późniejszym czasie odebrać nasz darmowy prąd.

Prąd za darmo z fotowoltaiki - jak go wykorzystać?

Energia elektryczna wytwarzana przez przydomową mikroelektrownię fotowoltaiczną może być wykorzystywana na wiele sposobów. Podstawowym zastosowaniem jest rzecz jasna zasilanie wszelkich domowych urządzeń wymagających podłączenia do sieci. Dotyczy to także pompy ciepła, którą bez problemu da się zasilać prądem produkowanym z fotowoltaiki, co pozwala zapewnić wydajne i w pełni ekologiczne ogrzewanie wszystkich pomieszczeń w domu.

Inną opcją, którą warto rozważyć, jest wykorzystanie generowanej przez instalację PV elektryczności do zasilania np. bojlerów odpowiadających za podgrzewanie wody na potrzeby mieszkańców domu albo elektrycznego pieca centralnego ogrzewania. Coraz częściej fotowoltaika jest też wykorzystywana do ładowania baterii w samochodach elektrycznych, których liczba na polskich drogach sukcesywnie się zwiększa.

Odnawialne źródła energii elektrycznej

Biorąc pod uwagę obecne światowe trendy, stale rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz sukcesywne (i coraz szybsze) wyczerpywanie się zasobów paliw kopalnych oczywiste jest, że im szybciej energetyka oprze się w głównej mierze na odnawialnych źródłach energii, tym lepiej - zarówno dla środowiska naturalnego, jak i dla kieszeni odbiorców końcowych. Warto zainteresować się fotowoltaiką już teraz, ponieważ im szybciej powstanie nasza domowa elektrownia słoneczna, tym szybciej zaczniemy produkować darmowy prąd na własne potrzeby i zyskamy niezależność od przyszłych podwyżek cen prądu konwencjonalnego.

# data[].attributes.attachment_link.title
Prąd za darmo - rozpocznij produkcję własnej energii. - Vosti Lublin

# data[].attributes.attachment_link.description
Jeszcze niedawno produkcja energii elektrycznej przez polskie gospodarstwa domowe na własne potrzeby była na tyle nieopłacalna, że praktycznie nikt o tym nie myślał na poważnie, tym samym wiele osób zastanawiało się jak może wytwarzać w korzystny sposób prąd za darmo.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Autor: Andrzej T. Papliński Żeby wykonać domową elektrownię słoneczną o mocy kilku kilowatów, potrzeba kilkunastu paneli fotowoltaicznych usytuowanych tak, by nie padał na nie cień

Dzisiaj dom, który ma własne źródło prądu to rzadkość. Jednak zdaniem ekspertów, już niedługo domowa elektrownia nie będzie nikogo dziwiła. Koszty poniesione na inwestycję w urządzenia do wytwarzania energii elektrycznej, zaprocentuje nie tylko niższymi rachunkami, ale pozwoli też zarobić. Sprawdź, jak to możliwe.

Własny prąd z domowej elektrowni

Eksperci przekonują, że z powodu konieczności radykalnych zmian w istniejącym systemie wytwarzania energii (wynikających z przyjętej polityki energetycznej) powinniśmy postawić na energetykę rozproszoną.

Prąd miałby być wytwarzany w pobliżu miejsca jego odbioru, a nie tylko w ogromnych centralnych elektrowniach i elektrociepłowniach. Pozwoli to uniknąć ogromnych strat energii powstających w wyniku przesyłania jej na duże odległości oraz wynikających z trudności dopasowania generowanej mocy do zmieniającego się obciążenia sieci.

Za najlepsze rozwiązanie uznawana jest przez ekspertów energetyka prosumencka, czyli system, w którym energię elektryczną wytwarzają sami jej odbiorcy - w każdym domu zainstalowane są generatory prądu małej mocy.

W czasie, w którym nasze odbiorniki nie pracują, wytwarzana energia jest oddawana do sieci i mogą z niej korzystać sąsiedzi. A gdy sami potrzebujemy jej więcej, niż może wyprodukować nasz generator, niedostatki są uzupełniane z sieci (duże elektrownie również będą istniały, bo muszą dostarczać energię dla przemysłu, kolei, miast - do oświetlenia ulic, napędu tramwajów).

Obecnie na przeszkodzie we wdrożeniu systemu prosumenckiego stoi jeszcze obowiązujące prawo energetyczne, ale od dłuższego czasu trwają prace nad jego zmianą. Prawdopodobnie w ciągu kilku miesięcy zostaną wprowadzone w życie (wzorem innych państw europejskich), umożliwiając każdemu sprzedaż wyprodukowanej energii elektrycznej.

Można się zatem spodziewać, że za parę lat stosowanie indywidualnych mikroelektrowni stanie się popularne, tak jak już teraz jest za naszą zachodnią granicą. Ministerstwo gospodarki obiecuje, że będzie promować małe projekty energetyczne wykorzystujące lokalnie dostępne zasoby odnawialnych źródeł energii.

Autor: PHOTOS.COM Dzięki turbinom wiatrowym można mieć energię elektryczną za darmo. Są nieco bardziej kłopotliwe od ogniw fotowoltaicznych choćby dlatego, że hałasują, za to mogą pracować także po zmroku

Elektrownia w każdym domu

Jak wyglądają dziś urządzenia do wytwarzania energii elektrycznej, które można zastosować w domowej elektrowni?

Jedne z najpopularniejszych to ogniwa fotowoltaiczne, w których ma miejsce bezpośrednia przemiana światła słonecznego w energię elektryczną. Typowe fotoogniwa krzemowe o wymiarach mniej więcej 10 x 10 cm mają nominalne napięcie 0,5 V i moc 2 W. Łączy się je szeregowo, otrzymując baterie o parametrach odpowiednich do konkretnych zastosowań.

Dostępne w handlu panele mogące służyć do produkcji energii elektrycznej dla gospodarstw domowych składają się z kilku, kilkunastu albo kilkudziesięciu ogniw o łącznej mocy maksymalnie kilkuset watów. Produkują prąd o napięciu najczęściej 12 i 24 V, więc żeby zasilać nim domowe urządzenia, potrzebny jest inwerter zamieniający prąd na zmienny o napięciu 230 V.

Kolektory hybrydowe to urządzenia służące do konwersji fototermiczej i fotowoltaicznej, czyli bezpośredniej zamiany energii promieniowania słonecznego w ciepło i energię elektryczną. Ich zaletą jest to, że robią to efektywniej niż osobne kolektory słoneczne i fotoogniwa. Dzieje się tak dlatego, że podczas powstawania energii elektrycznej w fotoogniwie wytwarza się także ciepło, które można wykorzystać do ogrzewania cieczy lub powietrza przepływających przez kolektor.

W sprawnym ogniwie fotowoltaicznym zaledwie 15% energii słonecznej zamienia się w elektryczną, więc warto wykorzystać także pozostałą część, co w pewnym stopniu udaje się w kolektorach hybrydowych. Istnieją różne konstrukcje tego typu urządzeń, których wspólną cechą jest umieszczenie w jednej obudowie absorbera promieni słonecznych i fotoogniw. Całkowita sprawność energetyczna uwzględniająca produkcję energii elektrycznej i ciepła sięga 80%.

Dodatkową zaletą jest lepsze wykorzystanie miejsca - ogniwa fotowoltaiczne zajmują dużą powierzchnię, przez co może jej zabraknąć (na przykład na dachu) na osobne kolektory słoneczne. Zastosowanie ogniw hybrydowych rozwiązuje ten problem.

Przydomowa elektrownia wiatrowa

Blisko 2% docierającej do powierzchni ziemi energii słonecznej przekształca się w energię kinetyczną powietrza. Jego ruch wynika z różnicy temperatury w różnym stopniu ogrzanych przez słońce lądów i mórz. W ten sposób powstaje wiatr, który dzięki turbinom wiatrowym z powodzeniem wykorzystuje się do wytwarzania energii elektrycznej. Ich wirniki przekształcają energię kinetyczną wiatru w energię mechaniczną, napędzając generatory prądu.

Moc elektryczna uzyskiwana przez przydomowe elektrownie wiatrowe wynosi od 100 do kilku tysięcy watów. Najmniejsze są w stanie dostarczyć około 3 kWh energii elektrycznej na dobę. Mają wirniki z włókna szklanego lub węglowego, nylonu, polipropylenu lub drewna o średnicy od 1 do 4 m. Minimalna prędkość wiatru, przy której tego typu turbina może zacząć produkować prąd, to 2,5-3 m/s, ale do osiągnięcia mocy nominalnej potrzebny jest wiatr o prędkości około 10 m/s.

# data[].attributes.attachment_link.title
Własny prąd, czyli domowa elektrownia słoneczna lub wiatrowa na każdym "podwórku"

# data[].attributes.attachment_link.description
Dzisiaj dom, który ma własne źródło prądu to rzadkość. Jednak zdaniem ekspertów, już niedługo domowa elektrownia nie będzie nikogo dziwiła. Koszty poniesione na inwestycję w urządzenia do wytwarzania energii elektrycznej, zaprocentuje nie tylko niższymi rachunkami, ale pozwoli też zarobić. Sprawdź, jak to możliwe.

# data[].attributes.attachment_link.title
PANEL WŁASNEJ KONSTRUKCJI, KTÓRY ŚLEDZI SŁOŃCE I ZASILA CAŁE GOSPODARSTWO - #145 nawozy nonstop

# data[].attributes.body
https://youtu.be/hsmM1Y7jVJk

# data[].attributes.attachment_link.title
Elektrownia wiatrowa 10kW własnej konstrukcji

# data[].attributes.body
https://youtu.be/3wahY-4aCqI

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zbudować mini elektrownię wodną? film instruktażowy

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Dom samowystarczalny to marzenie wielu osób, którym na sercu leżą kwestie ekologii, a jednocześnie lubią nowe technologie i chcą maksymalnie optymalizować stałe wydatki związane z prowadzeniem domu. Na świecie coraz częściej projektowane i budowane są domy, które mogą funkcjonować bez dodatkowych, zewnętrznych, źródeł energii. Są to domy samowystarczalne energetycznie, zwane też zeroenergetycznymi czy plusenergetycznymi. W Polsce również rośnie zainteresowanie na budowę takich „zielonych" domów uwzględniających wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Można w nich zainstalować ogniwa fotowoltaiczne, pompy ciepła, rekuperację, kolektory słoneczne lub przydomowe elektrownie wiatrowe i biogazownie. Dzięki temu takie domy generują i wykorzystują energię z niskoemisyjnych źródeł. Dodatkowo mogą być one również zaprojektowane i zrealizowane w taki sposób, aby ich zapotrzebowanie na nią było jak najmniejsze. Do budynków energooszczędnych zaliczamy takie, które mają zapotrzebowanie nie wyższe niż 40 kWh/(m ²/rok).

Takie energooszczędne, samowystarczalne domy mogą być również wyposażone w przydomowe oczyszczalnie ścieków, które pozwalają na ochronę środowiska poprzez naturalne przetwarzanie i rozkładanie odpadów komunalnych.

Dom energooszczędny - Wybór projektu domu

W celu rozpoczęcia budowy domu samowystarczalnego, należy najpierw uzyskać odpowiedni projekt. Dostępne są również gotowe projekty domów energooszczędnych. Jednak przy takim gotowym wyborze należy również uwzględnić orientację budynku względem słońca, ukształtowanie terenu, jego zazielenienie oraz rozplanowanie funkcji w budynku.

Dom samowystarczalny energetycznie - źródła energii elektrycznej

W domach samowystarczalnych prąd nie jest dostarczany z elektrowni lecz produkowany. W zależności od lokalizacji działki można wykorzystywać do produkcji energii ogniwa fotowoltaiczne, mini elektrownie wiatrowe lub elektrownie wodne. Dowiedz się więcej o przydomowej elektrowni fotowoltaicznej.

Ogrzewanie

Do ogrzewania wody w energooszczędnych, samowystarczalnych domach używana jest energia słoneczna, przetwarzana przez kolektory słoneczne. Dzięki niej można ogrzać wodę użytkową. W słonecznych miesiącach ogrzewa się prawie 100% wody użytkowej.

W domach można też montować ogniwa hybrydowe, które łączą ze sobą ogniwa fotowoltaiczne i kolektory słoneczne. Głównie produkują one prąd. Ich optymalna temperatura pracy wynosi 30°C i uzyskuje się ją poprzez chłodzenie glikolem. Po ogrzaniu glikol, w takiej instalacji, może posłużyć do ogrzewania gruntu pod budynkiem. Pozwoli to na pozyskiwanie ciepła do ogrzewania podłogowego w okresie zimowym.

Pompy ciepła

W Polsce, gdzie klimat jest umiarkowany, w domach należy zapewnić centralne ogrzewanie. W przypadku budowania budynków energooszczędnych, należy do tego wykorzystywać pompy ciepła, które czerpią ciepło z ziemi, powietrza lub wody. Rodzaj użytej pompy zależy od warunków jakie panują na terenie, gdzie ma zostać wybudowany samowystarczalny dom.

Kominek z płaszczem wodnym

Są to kominki z wymiennikiem wodnym, który m.in. podgrzewa wodę zasilającą instalację centralnego ogrzewania. Najczęściej stosuje się go jako dodatkowe urządzenie grzewcze razem z kolektorami słonecznymi. Pozwala to na uzyskanie ciepłej wody w sezonie zimowym, kiedy jest mniej słonecznych dni.

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacją)

Polega na odzyskiwaniu ciepła, poprzez ciągłą wymianę powietrza w domu za pomocą rekuperatora. Taka instalacja dostarcza do domu świeże zewnętrzne powietrze, które jest filtrowane, bez konieczności otwierania okiem i jednocześnie ogranicza straty energii. Zaplanowanie wentylacji z rekuperacją na etapie budowy domu pozwoli również na dodatkowe oszczędności, ponieważ nie trzeba wtedy montować okien z nawiewnikami i mikrowentylacją.

Wybór materiałów do budowy domu samowystarczalnego

Domy samowystarczalne powinny, oprócz wyposażenia w odpowiednie instalacje pozwalające na produkcję energii cieplnej i elektrycznej, mieć również właściwy dobór materiałów do budowy. Muszą być one energooszczędne co pozwoli na zmniejszenie zużycia energii. Przykładem takich materiałów jest izolacja termiczna o zwiększonej grubości.

Przydomowe biogazownie

Jeżeli inwestor budujący samowystarczalny dom prowadzi dodatkowo działalność rolniczą, to może on również uwzględnić w swoim projekcie budowę przydomowej biogazowni (mikrobiogazowni). Pozwoli to na wykorzystanie resztek upraw, gnojowicy czy innych odpadów organicznych do produkcji biogazu, który może być wykorzystywany do ogrzewania domu lub do wytwarzania energii elektrycznej. Najpopularniejszą i najłatwiejsza do budowy biogazownią jest mikrobiogazownia kontenerowa. Składa się ona z zestawu dwóch kontenerów, które można łatwo zainstalować i użytkować. Biogaz stanowi jeden z rodzajów alternatywnych źródeł energii, o których pisaliśmy w poprzednim tekście, do którego lektury zachęcamy.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków

Takie oczyszczalnie ścieków działają na zasadzie wykorzystywania naturalnych procesów biologicznych, które rozkładają ścieki bytowe na nieszkodliwe dla środowiska związki mineralne. Tak przekształcone ścieki można odprowadzić do rzeki, gruntu czy rowy melioracyjnego bez ich skażenia. Utrzymanie takiej inwestycji jest bardzo niskie i kształtuje się na poziomie od 100 do 400 zł na rok. Dzięki tak niskim kosztom inwestycja zwraca się w bardzo krótkim czasie. Dodatkowo można ubiegać się o dofinansowanie na odnawialne źródła energii, co pozwoli uczynić inwestycję jeszcze bardziej opłacalną.

Ograniczenia w budowie samowystarczalnego domu

Koszt realizacji domu energooszczędnego jest wyższy niż tradycyjnego. Jest to duże ograniczenie dla inwestorów, mimo tego, że taka inwestycja zaczyna się zwracać po kilku latach w postaci dużych oszczędności w utrzymaniu domu. Jednak istnieją różne programy i dofinansowania, które zapewniają dotację do budowy ekologicznych, energooszczędnych budynków.

Przeczytaj również: 5 powodów, dla których warto zainteresować się fotowoltaiką
Jeśli zainteresował Cię temat odnawialnych źródeł energii w postaci fotowoltaiki to zachęcamy do skorzystania z poniższego formularza. Literatura:
Kronenberg J., Bergier T., 2010, Wyzwania zrównoważonego rozwoju w Polsce. Fundacja Sendzimira, Kraków.

Mielczyński T., 2015, Paradoksy i granice oszczędności energii w domach jednorodzinnych. „Zawód: architekt", nr 44, maj-czerwiec: 90-95.

# data[].attributes.attachment_link.title
Dom samowystarczalny, czyli jaki? Domy zeroenergetyczne + Infografika

# data[].attributes.attachment_link.description
Dom samowystarczalny to marzenie wielu osób, którym na sercu leżą kwestie ekologii, a jednocześnie lubią nowe technologie i chcą maksymalnie optymalizować stałe wydatki związane z prowadzeniem domu. Na świecie coraz częściej projektowane i budowane są domy, które mogą funkcjonować bez dodatkowych, zewnętrznych, źródeł energii. Są to domy samowystarczalne energetycznie, zwane też zeroenergetycznymi czy plusenergetycznymi.

# data[].attributes.body
https://youtu.be/_kDFunLbCA4

# data[].attributes.attachment_link.title
Jak zrobić Turbinę Wiatrową !! | Wiatrak | naładuj telefon za free!