# data[].attributes.headline
Υπάρχεις. Μα υπάρχω κι εγώ.

# data[].attributes.subject
Υπάρχεις. Μα υπάρχω κι εγώ.

# data[].attributes.headline
Σχέση ΔΜΤΣ με ΙΨΔ

# data[].attributes.subject
Σχέση ΔΜΤΣ με ΙΨΔ

# data[].attributes.headline
Σχέση ΙΨΔ με τραύμα

# data[].attributes.subject
Σχέση ΙΨΔ με τραύμα

# data[].attributes.attachment_link.title
Trauma related obsessive compulsive disorder a review

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
In episode 313 I chat with Dr David Burns. David is a psychiatrist, and is currently Adjunct Clinical Professor Emeritus of Psychiatry and Behavioral Sciences at the Stanford University School of Medicine. He is the author of the best-selling book, Feeling Good: The New Mood Therapy, as well as many other books, including the more recent book Feeling Great. David also developed the therapy TEAM-CBT.

We discuss his therapy story, his own journey with anxiety, he tells plenty of stories to illustrate this, we discuss motivation for doing exposure and response prevention therapy (ERP), he gives client case examples, the hidden emotion model, and much more. Hope it helps.

Show notes: https://theocdstories.com/episode/dr-david-burns-313

The podcast is made possible by NOCD. NOCD offers affordable, effective, convenient therapy available in the US and outside the US. To find out more about NOCD, their therapy plans and if they currently take your insurance head over to https://go.treatmyocd.com/theocdstories

# data[].attributes.attachment_link.description
In episode 313 I chat with Dr David Burns. David is a psychiatrist, and is currently Adjunct Clinical Professor Emeritus of Psychiatry and Behavioral Sciences at the Stanford University School of Medicine. He is the author of the best-selling book, Feeling Good: The New Mood Therapy, as well as many other books, including the more recent book Feeling Great.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Anything! Some people sometimes feel a bit anxious about what to draw or worry that they aren't used to drawing and rarely do anything creative. You don't have to be Vincent Van Gough to join these sessions, there are no rules with creativity, and it is just a relaxed, informal meeting to draw and chat.

In previous sessions some people have drawn how OCD makes them feel, some have joined who consider themselves to be in recovery and draw how OCD used to make them feel, and how they feel now. Some like to compare OCD to a feeling, a weather, a person, or a place - and draw that. We have also had people come along and just doodle, because that makes them feel better when they are struggling with OCD. There really are no rules! (You can use any medium you feel comfortable with, for example watercolours, paints, pencils, iPad...) For some inspiration, feel free to take a look at some of the drawings which were created in previous drawing sessions at the bottom of this page.

# data[].attributes.attachment_link.description
Anything! Some people sometimes feel a bit anxious about what to draw or worry that they aren't used to drawing and rarely do anything creative. You don't have to be Vincent Van Gough to join these sessions, there are no rules with creativity, and it is just a relaxed, informal meeting to draw and chat.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Στην ελληνική και τη ξενόγλωσση βιβλιογραφία κυκλοφορούν πολλά βιβλία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή, τόσο απομνημονεύματα (μόνο στη ξενόγλωσση) όσο και βιβλία αυτοβοήθειας. Ο παρακάτω κατάλογος ίσως περιλαμβάνει ένα μόνο μέρος των βιβλίων αυτών, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ξενόγλωσσα βιβλία. Ο κατάλογος των βιβλίων που παρατίθενται παρακάτω αποσκοπεί στην ενημέρωση και τη διευκόλυνση του χρήστη. Η ιστοσελίδα Χωρίς Αμφιβολία ® δεν προτείνει κάποιο από τα παρακάτω βιβλία.

# data[].attributes.attachment_link.title
Βιβλία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή - Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Στην ελληνική και τη ξενόγλωσση βιβλιογραφία κυκλοφορούν πολλά βιβλία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή, τόσο απομνημονεύματα (μόνο στη ξενόγλωσση) όσο και βιβλία αυτοβοήθειας. Ο παρακάτω κατάλογος ίσως να περιλαμβάνει μόνο ένα μικρό αριθμό των βιβλίων αυτών, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ξενόγλωσσα βιβλία. Ο κατάλογος των βιβλίων που παρατίθενται παρακάτω αποσκοπεί στην ενημέρωση και τη διευκόλυνση του χρήστη.

# data[].attributes.attachment_link.title
Living with Pure O (An Internal Form of OCD)

# data[].attributes.attachment_link.title
Living with Sudden Onset OCD (PANS/PANDAS)

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Πόσες και πόσες μέρες μου στέρησες; Πολλές. Πόσες από κείνες με αγκάλιασαν οι κόρες σου, η βολή κ' η επανάληψη και ψιθύριζαν πως θα μαστε ζεστά, δίχως βοές και σαματάδες, ήσυχα".

[1]

Στέκομαι και σε κοιτώ να φτάνεις,
σε αφουγκράζομαι,
σε αντικρίζω κατάματα
Ορθώνεσαι και πάλι
Σπιθαμή προς σπιθαμή με φτάνεις
Εισβάλεις, πότε έτσι και πότε αλλιώς
Μπροστάρηδες κείνες που οι σπουδαγμένοι τις ονομάτισαν ιδεοληψίες,
καλπάζοντας φτάνουν μέχρι το στέρνο μου
και κει μένουν και τρυπούν,
τρυπούν αδιάκοπα μερόνυχτα ολάκερα
Κι ύστερα πιάνουν τα πινέλα τους,
πιάνουν την παλέτα με εκείνα τα χρώματα που σαν σμίξουν μονάχα το γκρίζο κάνουν
Κι αρχινάν να ζωγραφίζουν,
το φόβο, το άγχος, τον πανικό και τη μία στο εκατομμύριο
Κι ύστερα με βάνεις να σε πολεμώ,
συγκρούομαι ξανά και ξανά
σβήνω ξανά και ξανά κείνα που εζωγράφισες
Μάταιο
Σε αντιμάχομαι μονάχος
Μάχη άνιση, μήτε τοίχο δε βρίσκω
μήτε Θερμοπύλες να βαστάξω μήτε Εφιάλτη να τα ρίξω πάνω του
Κ' ύστερα βουλιάζω
Αιντα παλι,
βάστα ψυχή μου,
βάστα

[2]

Εκεί θέλει να μακραίνω το δρόμο μου
Ίσια ή στραβά ποιός ξέρει,
μήτε ο Θεός εγνώρισε
Μονάχα εγώ
Διάβενω με σενα αντάμα
Νηστική και πεινασμένη θέλει να σαι
Μα ψέλλεις το τραγούδι σου
Λόγια οικεία και μια μελωδία γνώριμη,
ηχείς αναμνήσεις και πόνο
Γλυκιά φωνή δεν έχεις,
μήτε όψη όμορφη
Μονάχα συνήθεια ζέχνεις και σιγοτραγουδάς "μείνε"
Ας είναι, δίδαξε με Οδυσσέα σαν άλλο κάτοικο του τόπου τούτου

Διαβάστε σχετικά: Τι έφταιξα και έπρεπε να περάσω όλα αυτά; #vgaltoapomesasou

[3]

Πόσες και πόσες μέρες μου στέρησες;
Πολλές
Πόσες από κείνες με αγκαλιάσαν οι κόρες σου,
η βολή κ' η επανάληψη
και ψιθυρίζαν πως θα μαστε ζεστα,
δίχως βοές και σαματάδες, ήσυχα
Πόσα παιχνίδια έχασα,
πόσος ήλιος δε με χτύπησε και πόσα φεγγάρια δεν με αντίκρισαν;
Μύρια
Πόσο το πρόσωπό μου δε βρήκα παρά μονάχα το δικό σου;
Πολύ, πάρα πολύ

[4]

Πόσες φορές σε έβαλα να περπατήσεις πλάι μου αντί μπροστά μου;
Κάμποσες μεγάλες και άλλες τόσες μικρές

[5]

Πόση ζωή γιομίζω με σένα στην άκρη
Πόση νιότη αναπλήρωνω με σένα στο πλάι
Πόσα χρώματα τα μάτια μου χαίρονται σαν μένεις μονάχη
Πόσο μαθητής γίνομαι σαν παύω να σε δασκαλεύομαι,
πόσο φίλος σαν δε σου απαντώ,
πόσο ερωτικός σαν σε αμελώ,
πόσο παιδί σαν παίζεις μονάχη σου
και πόση ηδονή το σώμα μου αγκαλιάζει σαν δεν ακούω πια το τραγούδι σου
Πόση πληρότητα νιώθω σαν σε αποδέχομαι

[6]

Τί έχεις να μου δώκεις,
συνήθεια και φράχτες
Τί έχω να σου δώκω,
αγκαλιά και πείνα
Τί έχεις να μου πάρεις,
μέρες και χρώματα
Τί έχω να σου πάρω,
ευτυχώς τίποτες
Υπάρχεις
Μα υπάρχω και εγώ

*Απαγορεύεται ρητώς η αναπαραγωγή χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων της ιστοσελίδας*

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχική υγεία

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
κατάθεση ψυχής

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: ένα ποίημα #vgaltoapomesasou

# data[].attributes.attachment_link.description
"Πόσες και πόσες μέρες μου στέρησες; Πολλές. Πόσες από κείνες με αγκάλιασαν οι κόρες σου, η βολή κ' η επανάληψη και ψιθύριζαν πως θα μαστε ζεστά, δίχως βοές και σαματάδες, ήσυχα". [1] Στέκομαι και σε κοιτώ να φτάνεις,σε αφουγκράζομαι,σε αντικρ...

# data[].attributes.attachment_link.title
ΙΨΔ επιδείνωση εξαιτίας COVID-19

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
When I was in college, I decided my path was to pursue a career in counseling. I was drawn to counseling because I'd received it as a teen, and it had a huge and positive impact on my life.

I grew up in a single-parent home. My mom was the sole provider and sole caregiver. My dad was a musician, and so he traveled a lot, and he just wasn't there, neither physically nor emotionally. His absence fostered a lot of resentment and anger. As teens, we don't always know how to talk about our feelings, and so we just act out. I was acting out, which led to a school counselor reaching out to me. I would go to her office once, sometimes twice a week, and just talk about how angry I was.

I also got to talk about a lot of anger and unprocessed pain I experienced due to feeling like I was often the caregiver for my mom, as she experienced depression due to being the only parent and the sole breadwinner of the household.

Having a space that was nonjudgmental, where I could just be transparent and share, where it was okay to not be okay, where it was it was okay to be angry and frustrated, fostered a desire in me to say, I want to do this. I want to give that type of hope to someone else. That drew me into the field of counseling. I completed my undergrad, went on to get my master's.

What drew me more into wanting to learn more about OCD specifically was seeing the struggles that a loved one of mine (who I will refer to here as J.D.) had. Seeing how he suffered due to it being undiagnosed and untreated made me feel that people with OCD were being brushed aside.

Witnessing OCD Struggles

J.D. was often called "picky" or "overly sensitive" when he was growing up. His behavior was considered "strange" and he kind of got labeled as a problem child. That had a big, negative effect on his self-esteem.

Unbeknownst to any of us at the time, he was living with OCD. In our community, mental health was not something people talked about or even really understood. As he grew older, J.D.'s symptoms began to have a more pronounced impact on his life and day-to-day functioning. With no one who understood what was going on in his life, he withdrew and became a shadow of the fun-loving guy he once was.

He wasn't officially diagnosed until many years later, well into adulthood. He saw a counselor and finally found out that what he was experiencing had a name: OCD. But while the diagnosis was accurate, the treatment was not specific. It wasn't exposure and response prevention therapy (ERP), which is the gold standard treatment for OCD; it was general talk therapy. As is so often the case, talk therapy didn't help matters at all. He was invited to talk about his anxiety, and it exacerbated things.

Becoming Familiar With ERP

The first time I really heard of ERP was when I saw how well J.D. responded to it once he was finally was able to connect with someone who was trained in it. After years of having his life negatively impacted by OCD, he started getting better, and he started making some positive changes.

Does he still have rough moments sometimes? Yeah, absolutely! But he uses his resources. He's even developed his own support network of friends that also have OCD. I get emotional thinking about this because it's just really nice to see J.D. really feel like he is accepted, and he has that hope.

Through both my work life and my personal connection with OCD, I saw that this was an underserved community. This grew my passion for wanting to change that, and here I am!

Helping an Underserved Community

My official ERP training came with NOCD. My prior clinical training was at the community behavioral health center, where I worked for 18 years. It was not the work culture there to be focused on anything outside of schizophrenia, depression, bipolar disorder, etc. Even today, I expect I went back there and said exposure and response prevention therapy, I'd probably get a "What?" in response.

I grew up seeing the symptoms of OCD but not knowing what it was. Even when I learned about the condition as part of my master's program, I still didn't get an idea of the degree that OCD can impact people's lives and that it's often co-occurring with other things. That was a revelation for me.

Some people have concerns about the work that comes with committing to ERP. They are worried that it's going to be difficult and challenging. I always say that what they've been doing is already difficult and challenging. Treatment might start off feeling like hard work, but just showing up and putting forth your best effort, you'll turn that hard work into hope, and that hope will turn into confidence that you have the tools to live your life on your own terms.

# data[].attributes.attachment_link.title
My Journey to Becoming an OCD Specialist Began in My Adolescence

# data[].attributes.attachment_link.description
When I was in college, I decided my path was to pursue a career in counseling. I was drawn to counseling because I'd received it as a teen, and it had a huge and positive impact on my life. I grew up in a single-parent home.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Όλοι μας παρουσιάζουμε κατά καιρούς αμφιβολίες ή προκαταλήψεις που παρότι ακούγονται περίεργες κι αλλόκοτες, μας απασχολούν ή εκδηλώνουμε στερεότυπες κινήσεις (π.χ χτύπημα ξύλου για αποφυγή κακού) που δεν υπακούουν πάντα σε κανόνες της λογικής. Όλα αυτά, συνήθως δεν μας προξενούν δυσάρεστα συναισθήματα, δεν επηρεάζουν τις δραστηριότητές μας κι ανήκουν στη σφαίρα του φυσιολογικού. Ωστόσο υπάρχουν περιπτώσεις που οι σκέψεις μας έχουν βασανιστικό χαρακτήρα και μας εμποδίζουν σημαντικά να λειτουργήσουμε. Τότε, μιλάμε για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ):

"Ήρθα να ζητήσω βοήθεια, γιατί φοβάμαι συνέχεια μήπως βρωμιστώ ή κολλήσω κάποια θανατηφόρα αρρώστια και την μεταφέρω στην οικογένειά μου. Αυτός ο φόβος έχει καρφωθεί στο μυαλό μου και δεν μπορώ να ξεφύγω. Καθαρίζω τα πάντα, το χώρο μου, τον εαυτό μου και κινούμαι αργά για να μην ακουμπήσω κάπου που "δεν θα μου φανεί καθαρό". Πιάνω τα πόμολα, τις πόρτες, τις λαβές στο τρόλεϊ με μαντηλάκια. Πλένω συνεχώς τα χέρια μου. Προσπαθώ να συγκεντρώνομαι ώστε "να το κάνω σωστά" για να τελειώνω, αλλά δεν τα καταφέρνω, νομίζω πως δεν είμαι καθαρή και τα ξαναπλένω! Χαλάω πολλές συσκευασίες σαπουνιού την εβδομάδα. Τελευταία πλένομαι με χλωρίνη κι έχουν πληγιάσει τα χέρια μου... Έχω συνέχεια άγχος, έχω σταματήσει τη δουλειά μου. Έχω δυο χρόνια να αγκαλιάσω τα παιδιά μου γιατί φοβάμαι μην τα μολύνω! Δεν ξέρω πως αλλιώς να το χειριστώ..."

Η ΙΨΔ είναι μια συχνή και σοβαρή ψυχική πάθηση που αφορά στο 2% του πληθυσμού, εμφανίζεται εξίσου συχνά σε άνδρες και γυναίκες και ξεκινάει συνήθως σε νεαρή ηλικία.

Η ΙΨΔ χαρακτηρίζεται από επίμονες σκέψεις, εικόνες, φόβους ή αμφιβολίες που μοιάζουν να έρχονται απρόσκλητα στο μυαλό και να "κολλάνε" σε αυτό, όσο κι αν προσπαθούμε να τις διώξουμε ή να απαλλαγούμε από αυτές. Έτσι, ο πάσχων μπορεί:

Αυτές οι σκέψεις που λέγονται ιδεοληψίες, προκαλούν πολύ έντονο άγχος και δυσφορία στον ασθενή, γιατί τις θεωρεί παράξενες, υπερβολικές ή και ανεπίτρεπτες, κάτι που ποτέ δεν θα έκανε, αλλά το φοβάται.

Ο ασθενής στην προσπάθειά του να απαλλαγεί από το άγχος των σκέψεων και να αποτρέψει αυτό που φοβάται, επαναλαμβάνει ξανά και ξανά, με έναν στερεότυπο τρόπο, συμπεριφορές που λέγονται καταναγκασμοί ή τελετουργίες.

Ο ασθενής, παρόλο που καταλαβαίνει ότι αυτά που σκέφτεται και κάνει είναι σαφώς υπερβολικά, χωρίς νόημα ή ακόμη και "τρελλά", δεν μπορεί να απαλλαγεί. Ξοδεύει πολλές ώρες την ημέρα στις ιδεοληψίες και τους καταναγκασμούς, υποφέρει από άγχος, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται πολύ σοβαρά διάφορες πλευρές της ζωής του (οικογένεια, εργασία, κοινωνική ζωή). Συχνά, εμπλέκει τους οικείους στις τελετουργίες του, χάνει την δουλειά του, απομονώνεται κι όχι σπάνια καθίσταται σχεδόν ανήμπορος για ο,τιδήποτε.

Όλες οι παραπάνω συμπεριφορές που εκτελεί ο ασθενής, μόνο πρόσκαιρα τον ηρεμούν και τον καθησυχάζουν. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, αυξάνουν την ένταση των αμφιβολιών, του προξενούν μεγαλύτερο άγχος και τον κάνουν να τελετουργεί περισσότερο: όσο τελετουργεί και αποφεύγει, τόσο αμφιβάλει και αγχώνεται.

Η Θεραπεία Συμπεριφοράς (ΘΣ) έχει αποδειχτεί και προτείνεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ως η πιο αποτελεσματική θεραπεία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Η συνδρομή φαρμακευτικής αγωγής (SSRI's), εφαρμόζεται όταν αυτό απαιτείται (π.χ όταν ο ασθενής με ΙΨΔ παρουσιάζει λόγω των ψυχαναγκασμών, σοβαρής μορφής κατάθλιψη). Η Θεραπεία Συμπεριφοράς εκτός από αποτελεσματική, είναι σύντομη και διατηρεί τα ωφέλη της σε βάθος χρόνου. Βοηθάει τον πάσχοντα α) να κατανοήσει πώς η ΙΨΔ διατηρείται και β) να μάθει πώς να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το άγχος και τις αμφιβολίες του, χωρίς να προβαίνει σε τελετουργίες. Με άλλα λόγια, ο ασθενής μαθαίνει να ελέγχει αυτός τον φόβο του κι όχι ο φόβος να τον καθοδηγεί, γίνεται ο ίδιος, ο θεραπευτής του εαυτού του.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
 Μοναδα θεραπειας συμπεριφορας 

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιδεοψυχαναγκαστικη διαταραχή η ασθένεια της αμφιβολίας

# data[].attributes.attachment_link.description
Όλοι μας παρουσιάζουμε κατά καιρούς αμφιβολίες ή προκαταλήψεις που παρότι ακούγονται περίεργες κι αλλόκοτες, μας απασχολούν ή εκδηλώνουμε στερεότυπες κινήσεις (π.χ χτύπημα ξύλου για αποφυγή κακού) που δεν υπακούουν πάντα σε κανόνες της λογικής. Όλα αυτά, συνήθως δεν μας προξενούν δυσάρεστα συναισθήματα, δεν επηρεάζουν τις δραστηριότητές μας κι ανήκουν στη σφαίρα του φυσιολογικού.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Μοναδα θεραπειας συμπεριφορας

# data[].attributes.attachment_link.title
Νεανική Iδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή: Ο Ρόλος και η Ψυχοεκπαίδευση των Γονέων

# data[].attributes.attachment_link.description
Βehaviortreatment ο ιστότοπος της Μονάδας Θεραπείας Συμπεριφοράς

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα έλεγα σε κάποιον που μόλις διαγνώστηκε με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ), πέρα από την αυθόρμητη πρώτη μου αντίδρασή που θα ήταν: "Σε καταλαβαίνω και ξέρω ότι είναι δύσκολο και πολύ, πολύ αγχωτικό"!

Σε αυτό το προσωπικό μου ταξίδι με την ΙΨΔ, αυτό που εμένα με δυσκολεύει περισσότερο είναι ο μεγάλος φόβος που νιώθω όταν καλούμαι για το καλό της θεραπείας μου να εναντιωθώ στο ένστικτό μου, που μου λέει (λανθασμένα λόγω της ΙΨΔ) ότι βρίσκομαι σε κίνδυνο και ότι πρέπει να αποφύγω μια κατάσταση. Όλοι όσοι είμαστε σε θεραπεία για την ΙΨΔ, γνωρίζουμε ότι η πιο αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισης της διαταραχής είναι η ΕμΠΑ (Έκθεση με Παρεμπόδιση των Αντίδρασης). Στη θεωρία αυτό ίσως να ακούγεται απλό σε κάποιους. Αλλά για εμένα που πάσχω από τη διαταραχή αυτή, πόσο εύκολο είναι να παρεμποδίσω και να αντισταθώ στους καταναγκασμούς που μου προσφέρουν το αίσθημα ασφάλειας και θα με ανακουφίσουν, έστω και προσωρινά, από τον φόβο ότι θα προκαλέσω κάποιο ανεπανόρθωτο κακό που εκείνη τη στιγμή (λανθασμένα) νιώθω και πιστεύω; Η Παρεμπόδιση των Καταναγκασμών είναι μια διαδικασία εξαιρετικά στρεσογόνος, διότι απαιτεί από εμάς να κάνουμε ένα "άλμα πίστης" και να πάμε κόντρα στο ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ιδιαίτερα δε για όσους βρίσκονται στα πρώτα στάδια της θεραπείας η διαδικασία αυτή είναι ακόμη πιο στρεσογόνος.

Θα αναφερθώ στη δική μου προσωπική εμπειρία. Από πολύ μικρή ηλικία ταλαιπωρούμαι από έναν τύπο ΙΨΔ που επικεντρώνεται σε ιδεοληψίες σχετικές με ασθένειες και κυρίως με τον καρκίνο (αν ταλαιπωρείσαι κι εσύ από τον ίδιο φόβο θα καταλαβαίνεις ότι και τώρα που έγραψα τη λέξη "καρκίνος" έχω αγχωθεί - αλλά συνεχίζω να γράφω). Φοβάμαι, δηλαδή, ότι ακόμα και εάν αναφέρω ή γράψω σε ένα χαρτί τη λέξη καρκίνος ή λευχαιμία θα προκαλέσω κάποιο κακό σε εμένα ή σε κάποιον αγαπημένο μου. Μέχρι πρόσφατα μού ήταν εντελώς αδιανόητο να γράψω, να διαβάσω ή ακόμη να προφέρω αυτές τις λέξεις ή συναφείς τους.

Όταν έφτασα στο στάδιο της θεραπείας που έπρεπε να αντιμετωπίσω και αυτή την ιδεοληψία, γράφοντας και λέγοντας ξανά και ξανά τις λέξεις καρκίνος, λευχαιμία και άλλες παρεμφερείς λέξεις, αρχικά ένιωσα ότι πάω κόντρα στο πιο βαθύ μου ένστικτο αυτοσυντήρησης που μου έλεγε: "Κίνδυνος, κίνδυνος!! Με αυτό που κάνεις θα ευθύνεσαι ΕΣΥ για το κακό που θα προκαλέσεις σε εσένα και τους γύρω σου"!. Και εγώ, παρόλα αυτά, έπρεπε να πάω κόντρα σε αυτό και τρέμοντας από φόβο να συνεχίσω να γεμίζω λευκά χαρτιά με τη λέξη καρκίνος, καρκίνος, καρκίνος... Δεν είχα τίποτα για να με βοηθήσει εκείνες τις δύσκολες στιγμές, παρά μόνο λίγη, τόση δα, πίστη ότι ίσως έτσι καταφέρω να νικήσω τη διαταραχή. Σε αυτό το δύσκολο και κακοτράχαλο μονοπάτι με βοήθησε η θεραπεύτρια μου, το διαβήκαμε και συνεχίζουμε να το περπατάμε μαζί για να γίνει -εύχομαι κάποια στιγμή- η τόση δα πίστη, πιο μεγάλη και πιο στέρεη και στο τέλος να υπερισχύσει του φόβου μου. Γιατί ο φόβος θα ηττηθεί από την πίστη και την εμπιστοσύνη που θα νιώσω μέσα μου!

Έχω φτάσει ακόμα εκεί; Όχι ακόμη. Αλλά γίνεται λίγο πιο εύκολο κάθε φορά που τολμώ να εκτεθώ στους φόβους μου και να πάω κόντρα στο ένστικτό μου; Ναι, ναι, ναι! Διάβασα πρόσφατα για το Άλμα της Πίστης κόντρα στο ένστικτο. Δεν θα μπορούσα να δανειστώ καλύτερο τίτλο για αυτό που προσπαθώ να ΜΕ πείσω να κάνω σε κάθε ιδεοληψία μου. Το άλμα θέλει θάρρος και δύναμη. Αλλά όταν τα καταφέρω, θα έχω περάσει απέναντι, εκεί που εγώ θέλω να βρίσκομαι, μακριά από τη διαταραχή! Καλή δύναμη και σε εσένα! Εύχομαι να βρεις το θάρρος να το κάνεις και εσύ!
Σώτια
OCD Ambassador, Ελληνική Κοινότητα OCD

Γράφει ο Κωνσταντίνος Σαμαράς, Ψυχίατρος

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ΙΨΔ) επηρεάζει τουλάχιστον ένα στα 40 άτομα παγκοσμίως και αποτελεί αιτία σημαντικής λειτουργικής επιβάρυνσης. Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει σημαντικά βήματα στη διαχείριση της βασανιστικής αυτής διαταραχής και έχουν αναπτυχθεί επαρκώς τεκμηριωμένες μέθοδοι αντιμετώπισής της. Οι δύο βασικοί πυλώνες στη θεραπεία της ΙΨΔ είναι η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) που περιλαμβάνει την τεχνική της Έκθεσης με Παρεμπόδιση της Αντίδρασης (ΕμΠΑ) και η φαρμακευτική θεραπεία.
Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να επιλεχθεί η φαρμακοθεραπεία;
H ΓΣΘ έχει φανεί ότι μπορεί να είναι εξίσου ως και πιο αποτελεσματική από τη φαρμακοθεραπεία τουλάχιστον όταν αυτή παρέχεται υπό τις βέλτιστες συνθήκες και σε ασθενείς χωρίς άλλες συννοσηρότητες. Συχνά όμως στην καθημερινή κλινική πρακτική η ΙΨΔ συνοδεύεται και από άλλες ψυχιατρικές διαταραχές που μπορεί να περιπλέξουν την κλινική εικόνα. Για παράδειγμα, όταν υπάρχει συνοδός καταθλιπτική συμπτωματολογία, που είναι και η πιο συχνή συνυπάρχουσα ψυχιατρική διαταραχή και πολλές φορές αποτελεί και την αφορμή για να ζητήσει κάποιος βοήθεια, η αντιμετώπιση της κατάθλιψης μπορεί να αποτελεί θεραπευτική προτεραιότητα καθώς τα συμπτώματά της μπορεί να επηρεάσουν την προθυμία ή και την ικανότητα του πάσχοντος να εμπλακεί στην ψυχοθεραπεία και να επιβαρύνουν τη θεραπευτική έκβαση. Οι φαρμακευτικοί παράγοντες εξάλλου που χρησιμοποιούνται στην ΙΨΔ μπορεί να είναι αποτελεσματικοί και σε αρκετές άλλες συνυπάρχουσες ψυχικές διαταραχές, και μπορεί να είναι ένας από τους λόγους που μπορεί να καθιστά τη φαρμακευτική διαχείριση την καταλληλότερη αρχική επιλογή.

Ένας άλλος λόγος μπορεί να είναι η βαρύτητα των ίδιων των συμπτωμάτων της ΙΨΔ που μπορεί κάποιες φορές να δυσκολεύει τον θεραπευόμενο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ΕμΠΑ και να προτιμηθεί αρχικά - ή και παράλληλα με την ψυχοθεραπεία - η φαρμακοθεραπεία.

Φυσικά παράγοντες, όπως η προτίμηση του ασθενούς αλλά και η διαθεσιμότητα και η προσβασιμότητα σε εξειδικευμένους ψυχοθεραπευτές, μπορεί να επηρεάσουν την επιλογή της αρχικής μεθόδου θεραπείας. Η σωστή διάγνωση και η ολιστική αξιολόγηση σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τον σχεδιασμό του βέλτιστου θεραπευτικού πλάνου.
Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται στην ΙΨΔ;
Οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs) είναι η φαρμακολογική θεραπεία πρώτης γραμμής για την ΙΨΔ, σύμφωνα με όλες τις κατευθυντήριες οδηγίες. Πρόκειται για φάρμακα που ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των αντικαταθλιπτικών, χρησιμοποιούνται ευρέως, έχουν καλό προφίλ ασφάλειας και η αποτελεσματικότητά τους έχει αποδειχθεί από πολλαπλές τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και μετα-αναλύσεις.

Περισσότερες κλινικές μελέτες αναφέρονται για τη φλουβοξαμίνη (Dumyrox), τη σερτραλίνη (Zoloft), τη φλουοξετίνη (Ladose), και την παροξετίνη (Seroxat). Η αποτελεσματικότητα έχει τεκμηριωθεί επίσης και για την σιταλοπράμη (Seropram), και την εσιταλοπράμη( Cipralex). Όλοι οι SSRIs θεωρούνται σε γενικές γραμμές ότι έχουν αντίστοιχη αποτελεσματικότητα και η αρχική επιλογή μπορεί να επηρεαστεί από παράγοντες όπως το προφίλ των ανεπιθύμητων ενεργειών, από τυχόν συνυπάρχοντα νοσήματα, από την πιθανότητα αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα κλπ.

Ξεχωριστή θέση στην αντιμετώπιση της ΙΨΔ έχει και ένα παλαιότερο αντικαταθλιπτικό που ανήκει στην κατηγορία των τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών, η χλωριμιπραμίνη. Η αποτελεσματικότητά της είναι τουλάχιστον ισάξια και πιθανώς ελαφρώς μεγαλύτερη από τους SSRIs. Το πιο προβληματικό ωστόσο προφίλ παρενεργειών την καθιστούν ως επιλογή δεύτερης γραμμής μετά από τους SSRIs.

Το δοσολογικό τους εύρος είναι το ακόλουθο:

Σιταλοπράμη: 20 - 60 mg

Εσιταλοπράμη: 10 - 20 mg

Φλουοξετίνη: 20 - 80 mg

Φλουβοξαμίνη: 50 - 300 mg

Παροξετίνη: 20 - 60 mg

Σερτραλίνη: 50 - 200 mg

Χλωριμιπραμίνη: 75 - 300 mg

Εκτός των παραπάνω, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες της κατηγορίας των αντικαταθλιπτικών που μπορεί να χρησιμοποιηθούν, που δεν έχουν ωστόσο λάβει επίσημη ένδειξη για την αντιμετώπιση της ΙΨΔ και έχουν χαμηλότερο βαθμό τεκμηρίωσης της αποτελεσματικότητάς τους.
Πόσος χρόνος απαιτείται προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα μίας φαρμακευτικής δοκιμής;
Αν και κάποια σημάδια ανταπόκρισης στην αγωγή μπορεί να είναι ορατά μετά από τις πρώτες εβδομάδες της θεραπείας, συχνά θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος προκειμένου να αξιολογηθεί η πλήρης αποτελεσματικότητα ενός φαρμακευτικού παράγοντα. Για τον λόγο αυτό, μία δοκιμή με ένα φάρμακο δε θα πρέπει να θεωρηθεί αναποτελεσματική πριν τις 12 εβδομάδες, εκ των οποίων τις 4-6 εβδομάδες ο ασθενής να λαμβάνει τη μέγιστη δυνατή θεραπευτική δόση σε περίπτωση που χρειάζεται. Όχι σπάνια στην ΙΨΔ θα απαιτηθούν δόσεις στο ανώτερο δοσολογικό εύρος.
Πόσο αποτελεσματική είναι η φαρμακοθεραπεία;
Αν και η αποτελεσματικότητα των SSRIs είναι επαρκώς τεκμηριωμένη, υπάρχει αρκετή ετερογένεια σχετικά με το ποσοστό και τον βαθμό της ανταπόκρισης στη θεραπεία. Ως ανταπόκριση συνήθως θεωρείται η μείωση κατά τουλάχιστον 35% της βαρύτητας των συμπτωμάτων έτσι όπως αυτή μετράται με καλά σταθμισμένα ερωτηματολόγια. Στην μονοθεραπεία με κάποιον SSRΙ μπορεί να ανταποκριθεί ένα ποσοστό έως και 50% ατόμων με ΙΨΔ. Ωστόσο 30-40 % των ασθενών με ΙΨΔ δε θα ανταποκριθούν τελικά μετά από πολλαπλές δοκιμές, ακόμα και με υψηλές δόσεις διαφορετικών SSRΙs .
Ποια είναι η διάρκεια της φαρμακευτικής θεραπείας σε περίπτωση ανταπόκρισης;
Καθώς η ΙΨΔ είναι συνήθως μία χρόνια διαταραχή είναι πιθανό να χρειαστεί η διατήρηση της φαρμακευτικής αγωγής για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι περισσότερες οδηγίες προτείνουν τη συνέχιση της φαρμακευτικής αγωγής για ένα διάστημα τουλάχιστον 1-2 έτη στη δόση που ήταν αρχικά αποτελεσματική και στη συνέχεια προτείνεται σταδιακά η μείωση ή και η διακοπή της αγωγής εκτιμώντας για τυχόν επανεμφάνιση των συμπτωμάτων. Η στρατηγική της σταδιακής διακοπής των φαρμάκων θα αποτρέψει εξάλλου την εμφάνιση του συνδρόμου απόσυρσης που παρατηρείται κάποιες φορές μετά από την μακροχρόνια χρήση των αντικαταθλιπτικών. Στην κλινική πράξη πάντως είναι αρκετά σύνηθες τα συμπτώματα να επανακάμπτουν μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.
Τι προτείνεται σε περίπτωση μη ανταπόκρισης στην αρχική θεραπεία;
Σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ανταπόκρισης σε κάποιον SSRΙ μπορεί να επιλεγεί κάποιος άλλος παράγοντας της ίδιας κατηγορίας ή η χλωριμιπραμίνη. Φυσικά θα πρέπει να έχει διασφαλιστεί αρχικά ότι οι φαρμακολογικές δοκιμές ήταν επαρκείς σε δόση και σε διάρκεια και ότι η συμμόρφωση στη λήψη της θεραπείας ήταν καλή.

Μία άλλη στρατηγική με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα είναι αυτή της επαύξησης με μικρή κατά κανόνα δόση αντιψυχωσικού που μπορεί να βοηθήσει το 25% περίπου εκείνων που δεν ανταποκρίθηκαν σε κάποιο SSRI ή στην χλωριμιπραμίνη. Τα αντιψυχωσικά φάρμακα επιδρούν μεταξύ άλλων σε υποδοχείς της ντοπαμίνης και λειτουργούν σε συνέργεια με τα αντικαταθλιπτικά που έχουν σεροτονινεργική δράση. Μεγαλύτερη τεκμηρίωση αποτελεσματικότητας έχουν η ρισπεριδόνη και η αριπιπραζόλη. Μία κατηγορία ασθενών που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ανταποκριθούν με την προσθήκη αντιψυχωσικού είναι όσοι εμφανίζουν συνοδό διαταραχή μυοσπασμάτων (τικ), ή έχουν αντίστοιχο ιστορικό. Ο θεράπων πάντως θα πρέπει να συναξιολογεί μαζί με το όφελος της παρέμβασης την πιθανή επιβάρυνση από τις ανεπιθύμητες ενέργειες που ο συνδυασμός αυτός μπορεί να επιφέρει.

Ακόμα όμως και μετά την εφαρμογή όλων των παραπάνω αποδεδειγμένα αποτελεσματικών θεραπειών ένα ικανό ποσοστό δε θα έχει την επιθυμητή ανταπόκριση. Για τον λόγο αυτό, ένας μεγάλος αριθμός φαρμάκων που έχουν έγκριση για άλλες ψυχικές παθήσεις έχει μελετηθεί για την αντιμετώπιση της ΙΨΔ, με ελπιδοφόρα αποτελέσματα για κάποια από αυτά. Κανένας από αυτούς τους εναλλακτικούς παράγοντες δεν έχει αποδείξει ωστόσο την αποτελεσματικότητά του σε πολλαπλές ελεγχόμενες δοκιμές ή σε μετα-αναλύσεις. Επομένως, αυτές οι λιγότερο καλά αποδεδειγμένες στρατηγικές, χρησιμοποιούνται αφού έχουν εξαντληθεί οι καλύτερα αποδεδειγμένες προσεγγίσεις που συνοψίζονται παραπάνω, συμπεριλαμβανομένης φυσικά της ΓΣΘ.
Ποιες είναι οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες ;
Ενώ οι SSRIs είναι γενικώς καλά ανεκτά φάρμακα, οι πιθανές παρενέργειες δεν θα πρέπει να υποτιμούνται. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μεταξύ άλλων είναι η γαστρεντερική δυσφορία, η ναυτία, η κινητική ανησυχία (ιδιαίτερα κατά την έναρξη της αγωγής), η αυξημένη εφίδρωση, η υπνηλία ή η αυπνία, κ.α.

Στις συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες της χλωριμιπραμίνης περιλαμβάνονται η αύξηση βάρους, η καταστολή, η ξηροστομία, η ταχυκαρδία, το θάμβος της όρασης, η κατακράτηση ούρων και η δυσκοιλιότητα. Σε υψηλές δόσεις η χλωριμιπραμίνη μπορεί να μειώσει τον ουδό των επιληπτικών κρίσεων και να προκαλέσει αρρυθμίες. Για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η παρακολούθηση των επιπέδων της στο αίμα στο υψηλό δοσολογικό εύρος.

Τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εξάρτηση. Ωστόσο κάτι για το οποίο θα πρέπει να είναι ενήμερος κανείς είναι ότι συχνά και ιδίως μετά από παρατεταμένη περίοδο χρήσης, και πιο συχνά υψηλών δόσεων αντικαταθλιπτικών, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα απόσυρσης. Αυτά μπορεί να προκύψουν μετά από την απότομη διακοπή ή μείωση της δοσολογίας ή ακόμα και μετά από παράλειψη συνεχόμενων δόσεων του φαρμάκου και μπορεί να περιλαμβάνουν μία πλειάδα συμπτωμάτων όπως κεφαλαλγία, κόπωση, τρόμο, ταχυκαρδία, εφίδρωση, ναυτία, αϋπνία, μείωση συγκέντρωσης ευερεθιστότητα, ευσυγκινησία, άγχος, μουδιάσματα, υπεραισθησία κ.α. Για τον λόγο αυτό, η διακοπή των αντικαταθλιπτικών θα πρέπει να γίνεται κατά κανόνα σταδιακά.

Τα αντιψυχωτικά φάρμακα μπορεί να συνοδεύονται από αύξηση βάρους, επιδείνωση των μεταβολικών δεικτών, καταστολή, κινητικού τύπου ανεπιθύμητες ενέργειες, δυσκοιλιότητα κ.α.
Μπορεί να συνδυαστεί η φαρμακευτική αγωγή με τη ΓΣΘ;
Πρέπει να τονιστεί ότι η ψυχοθεραπεία, και ειδικότερα η ΓΣΘ με την τεχνική της ΕμΠΑ, αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας της ΙΨΔ και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη σε κάθε σχέδιο θεραπείας. Υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ο συνδυασμός των δύο θεραπειών φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας μπορεί να έχει τα καλύτερα αποτελέσματα. Αφενός η φαρμακοθεραπεία μπορεί να διευκολύνει τον θεραπευόμενο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ψυχοθεραπείας, αφετέρου η ψυχοθεραπεία φαίνεται ότι μπορεί να μειώσει την πιθανότητα υποτροπής μετά από τη διακοπή της φαραμκευτικής αγωγής καθώς σε αντίθεση με τη φαρμακοθεραπεία κατά την οποία υπάρχει ο κίνδυνος να αποδώσει κανείς τη βελτίωσή του σε έναν εξωγενή παράγοντα και να νιώσει ανασφαλής μετά τη διακοπή του φαρμάκου, οι προσαρμοστικές στρατηγικές στις οποίες εκπαιδεύεται κανείς σε ένα ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο μπορούν να εσωτερικευθούν και να συνεχίσουν να έχουν όφελος πέρα από την περίοδο της ενεργού συμμετοχής στην ψυχοθεραπεία.
Πιθανά εμπόδια στη φαρμακοθεραπεία
Η αμφιθυμία των ασθενών σχετικά με τη φαρμακοθεραπεία μπορεί από μόνη της να αποτελεί μία θεραπευτική πρόκληση. Όχι σπάνια οι ασθενείς μπορεί να είναι διστακτικοί στη φαρμακοθεραπεία όπως ακριβώς και στην αντιμετώπιση των ιδεοληπτικών τους φόβων. Μπορεί να εκφράζεται με υπερβολική ανησυχία είτε για τις ανεπιθύμητες ενέργειες της φαρμακευτικής αγωγής αλλά ακόμα και για την ίδια την πιθανότητα βελτίωσης των συμπτωμάτων και της ανακούφισης από το άγχος τους αφού κάτι τέτοιο μπορεί να εκληφθεί λανθασμένα ως ένδειξη επικείμενου κινδύνου ή να τους κάνει να θεωρούν ψευδώς ότι αποδέχονται τους ιδεοληπτικούς τους φόβους. Επιπλέον οι ασθενείς με μακροχρόνια και σοβαρά συμπτώματα μπορεί να δυσκολευτούν να φανταστούν πώς θα ήταν η ζωή χωρίς αυτά, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει μια παράδοξη αμφιθυμία στο να γίνουν καλύτερα.

Η καλή θεραπευτική σχέση μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να κατανοήσει καλύτερα τη φύση και το νόημα των συμπτωμάτων του και να συμμετάσχει έτσι καλύτερα στη θεραπεία του.
Άλλες βιολογικές θεραπείες
Εκτός από τις κλασσικές θεραπευτικές προσεγγίσεις που περιλαμβάνουν τη φαρμακοθεραπεία και τη ΓΣΘ, έχουν ερευνηθεί και δοκιμαστεί μία σειρά άλλων παρεμβάσεων με καλά στοιχεία αποτελεσματικότητας σε κατάλληλα επιλεγμένα άτομα και σε εξειδικευμένα κέντρα. Ιδιαίτερα ελπιδοφόρο είναι ότι πρόσφατα ο Αμερικάνικος Οργανισμός Φαρμάκων ενέκρινε τον επαναληπτικό Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισμό (repeated Transcranial Magnetic Stimulation) ως μία ενισχυτική μορφή θεραπείας είτε στη φαρμακοθεραπεία είτε στη ΓΣΘ. Πρόκειται για μία μη παρεμβατική μέθοδο κατά την οποία μέσω της εφαρμογής μαγνητικού πεδίου επηρεάζεται η ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά και η τεχνική αυτή έχει ήδη έγκριση για τη θεραπεία άλλων ψυχικών διαταραχών, όπως της κατάθλιψης. Ο τρόπος ωστόσο της θεραπείας καθώς και η συσκευή που χρησιμοποιείται για κάθε περίπτωση μπορεί να διαφέρουν και χρειάζεται ο κατάλληλος εξοπλισμός και η κατάλληλη εκπαίδευση από το κέντρο που την παρέχει.

Γράφει η Γκόλφω Λιαμάκη

Ορισμένες θρησκείες, όπως ο Χριστιανισμός, ο οποίος δίνει μεγάλη σημασία στην ατομική ηθική και στην αληθινή πίστη, δίνουν περισσότερη έμφαση στη σημασία των σκέψεων από ό,τι άλλες. Στον Χριστιανισμό, δηλαδή, η σχέση του πιστού με τον Θεό και η σωτηρία της ψυχής του έχει να κάνει περισσότερο με την πίστη του παρά με τις πράξεις του. Άλλες θρησκείες, όπως ο Ιουδαϊσμός, ο Ινδουισμός και το Ισλάμ, τονίζουν περισσότερο την πιστή τήρηση των θρησκευτικών παραδόσεων και των εθίμων συγκριτικά με την αληθινή πίστη. Στον Χριστιανισμό, όπου δίνεται μεγάλη έμφαση στη σημασία των σκέψεων και στην αληθινή πίστη, είναι αναμενόμενο να παρατηρούμε στους πάσχοντες με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Σχετιζόμενη με την Ηθική και τη Θρησκεία (ΗΘ-ΙΨΔ)[1] -μία συχνή αλλά σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό μορφή της διαταραχής- ιδεοληπτικές αμφιβολίες που εστιάζονται στην πίστη τους, στη σχέση τους με τον Θεό, και στο κατά πόσο οι σκέψεις τους είναι αμαρτωλές ή όχι. Σε ορισμένες άλλες θρησκείες, οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ είναι πιθανότερο να εστιάζουν στο κατά πόσο τηρούν πιστά ή όχι τους κανόνες και τις παραδόσεις που ορίζει η θρησκεία τους.

Αναπτύσσουν ωστόσο όλοι οι θρησκευόμενοι άνθρωποι ΗΘ-ΙΨΔ; Προφανώς όχι. Ενώ οι περισσότεροι υγιώς θρησκευόμενοι άνθρωποι στηρίζονται στην εμπιστοσύνη που νιώθουν μέσα τους για την πίστη τους, οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ αδυνατούν να εμπιστευθούν την πίστη τους αλλά χρειάζονται εγγυήσεις και αποδείξεις για αυτήν και για το κατά πόσο οι σκέψεις τους είναι ή δεν είναι ανήθικες. Έτσι, στους πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ, οι ανεπιθύμητες αλλά φυσιολογικές παρεισφρητικές σκέψεις που όλοι οι άνθρωποι έχουμε, παρερμηνεύονται ως αμαρτωλές ή ανήθικες, με συνέπεια να βιώνουν έντονες ιδεοληπτικές αμφιβολίες, όπως:

Μήπως έκανα κάποια αμαρτία κατά λάθος;

Πιστεύω αληθινά στον Θεό;

Πώς μπορώ να είμαι σίγουρη ότι δεν λατρεύω τον Σατανά;

Θα πάω στον Παράδεισο όταν πεθάνω;

Έχω προσευχηθεί αληθινά;

Μήπως είμαι πολύ αλαζόνας;

Ακολουθώ πιστά τους χριστιανικούς κανόνες και τα έθιμα;

Μήπως προσεύχομαι στον Σατανά;

Για ποιο λόγο όμως οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ δίνουν υπερβολική σημασία στις φυσιολογικές παρεισφρητικές σκέψεις; Δεν γνωρίζουμε ακόμη για ποιο λόγο ακριβώς συμβαίνει αυτό. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι γενικά τα άτομα με ΙΨΔ έχουν κάποιες λανθασμένες πεποιθήσεις σχετικά με τη σημασία των σκέψεων. Μία τέτοια λανθασμένη πεποίθηση είναι ότι η σκέψη ισούται ηθικά με την πράξη. Παρόλο που θεωρείται ότι για αυτές τις λανθασμένες πεποιθήσεις ευθύνονται πολλοί παράγοντες, ορισμένες θρησκείες, όπως ο Χριστιανισμός, είναι πιθανόν ότι ενισχύουν τέτοιες πεποιθήσεις καθώς επιβάλουν στους πιστούς, μέσω σημαντικών προσώπων εξουσίας (π.χ., ιερείς), συγκεκριμένα ηθικά στάνταρ για τη σκέψη και τη συμπεριφορά, προκειμένου να αποφύγουν την αμαρτία και την θεϊκή τιμωρία. Υπάρχουν επίσης εδάφια στην Παλαιά Διαθήκη, τα οποία στηρίζουν την πεποίθηση ότι η σκέψη ισούται ηθικά με την πράξη και ότι θα πρέπει κανείς να ελέγχει τις σκέψεις του για να αποφύγει την αμαρτία και τη θεία τιμωρία (π.χ., "Όποιος είναι θυμωμένος με τον αδελφό του ή την αδελφή του είναι ένοχος για φόνο", "Όποιος κοιτάξει μια γυναίκα με λαγνεία έχει ήδη διαπράξει μοιχεία στην ψυχή του"). Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σημειώσω ότι για την ΗΘ-ΙΨΔ δεν ευθύνεται προφανώς ο Χριστιανισμός, όπως δεν ευθύνονται τα μικρόβια για τη μικροβιοφοβία, αλλά ο τρόπος που ο πάσχων με ΙΨΔ αντιλαμβάνεται, ερμηνεύει και αντιδρά στην εμπειρία του. Φαίνεται όμως ότι η υπερβολική προσκόλληση σε ορισμένες θρησκευτικές πεποιθήσεις και πιστεύω μπορεί να καθιστά το άτομο πιο ευάλωτο να αναπτύξει λανθασμένες πεποιθήσεις που οδηγούν σε παρερμηνεία των φυσιολογικών παρεισφρητικών σκέψεων όπως συμβαίνει στην ΗΘ-ΙΨΔ. Όταν οι σκέψεις παρερμηνεύονται ως σημαντικές και πιθανώς αμαρτωλές, είναι επόμενο να θεωρούνται απειλητικές και να έρχονται στο προσκήνιο της προσοχής του πάσχοντα. Οι σκέψεις του (και η πιθανότητα της τιμωρίας του από τον Θεό) γίνονται το επίκεντρο της προσοχής του, οι "αμαρτωλές" σκέψεις πληθαίνουν και μαζί τους πληθαίνουν οι ενοχές και ο φόβος.

Ένας άλλος παράγοντας που καθιστά τα άτομα με ΗΘ-ΙΨΔ πιο ευάλωτα στην παρερμηνεία των παρεισφρητικών τους σκέψεων είναι η χαμηλή ανοχή στην αβεβαιότητα[2], η οποία χαρακτηρίζει εν γένει όλους τους πάσχοντες με ΙΨΔ. Όμως, τα περισσότερα ζητήματα πίστης και ηθικής χαρακτηρίζονται εξ ορισμού από εγγενή αβεβαιότητα (π.χ., "Ο Θεός με αγαπάει;", "Πιστεύω αληθινά στον Θεό;") και δεν μπορούν να απαντηθούν με απόλυτη βεβαιότητα, γεγονός που προκαλεί στους πάσχοντες έντονη αμφιβολία και φόβο μήπως έχουν αμαρτήσει και υποστούν την τιμωρία του θεού.

Όπως συμβαίνει γενικά στην ΙΨΔ, οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ προκειμένου να μειώσουν τη δυσφορία τους προσπαθούν να ελέγξουν τις σκέψεις τους, να ερμηνεύσουν τη σημασία τους και είτε να τις διώξουν είτε να λάβουν δράση προκειμένου να αποφύγουν τις συνέπειες (π.χ., θεία τιμωρία). Έτσι επαναλαμβάνουν προσευχές πολλές φορές ή μέχρι να τις πουν "τέλεια ή αληθινά", ζητάνε καθησυχασμό και διαβεβαιώσεις από τους οικείους τους ή από ιερωμένους για την πίστη τους, προσπαθούν να μη σκέφτονται ή να διώχνουν τις "αμαρτωλές" σκέψεις, εξομολογούνται ή αποφεύγουν καταστάσεις ή αντικείμενα (π.χ., χώρους λατρείας ή θρησκευτικές εικόνες) προκειμένου να μη πυροδοτηθούν οι ιδεοληπτικές σκέψεις και οι αμφιβολίες. Όλες αυτές οι συμπεριφορές, οι οποίες ονομάζονται καταναγκασμοί, ακριβώς επειδή παρέχουν στους πάσχοντες προσωρινή ανακούφιση, ενισχύονται και εξελίσσονται με τον πάροδο του χρόνου καταλαμβάνοντας ολοένα και περισσότερο χρόνο και ενέργεια, με συνέπεια να επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά τους. Επίσης, η αποφυγή και ο έλεγχος των ανεπιθύμητων σκέψεων επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα, δηλαδή την αύξησή τους, γεγονός που πολλαπλασιάζει τη δυσφορία και την αβεβαιότητά στους πάσχοντες. Τέλος, ακριβώς επειδή δεν είναι ποτέ δυνατόν να έχει κανείς απόλυτη βεβαιότητα για τα ζητήματα ηθικής (π.χ., "Πιστεύω αληθινά; Έχω αμαρτήσει; Θα πάω στην Κόλαση;"), ο έλεγχος και ο επανέλεγχος των σκέψεων και των πράξεων και η αναζήτηση καθησυχασμού και διαβεβαίωσης τροφοδοτούν και ενισχύουν τη λανθασμένη πεποίθηση της σημασίας των σκέψεων και την ανάγκη για απόλυτη βεβαιότητα.

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή σχετιζόμενη με την Ηθική και τη Θρησκεία (ΗΘ-ΙΨΔ) είναι μία μορφή της διαταραχής, η οποία χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, ενοχές και αίσθημα φόβου που που επικεντρώνεται σε θέματα που αφορούν την ηθικότητα και τη θρησκεία.

Χαμηλή Ανοχή στην Αβεβαιότητα: η πεποίθηση ότι είναι αναγκαίο να είναι κανείς απολύτως βέβαιος.

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Abramowitz, J.S & Jacoby, R.J. (2014). Scrupulosity: A cognitive-behavioral analysis and implications for treatment. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 3, 140-149

Προειδοποίηση: Το άρθρο περιλαμβάνει πληροφορίες οι οποίες δυνητικά μπορεί να ενεργοποιήσουν ή να επιδεινώσουν ιδεοληψίες με θρησκευτικό περιεχόμενο
Για τους πάσχοντες με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Σχετιζόμενη με την Ηθική και τη Θρησκευτικότητα (ΗΘ-ΙΨΔ), οποιαδήποτε κατάσταση ενέχει θρησκευτικό χαρακτήρα (π.χ., γάμος, βάπτιση, κηδεία, προσευχή, ταινίες θρησκευτικού περιεχομένου) μπορεί να είναι μία ιδιαίτερα δύσκολη πρόκληση. Η ΗΘ-ΙΨΔ είναι ένας σχετικά συχνός τύπος της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής, ο οποίος χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα, ενοχές και αίσθημα φόβου που σχετίζεται με θέματα που αφορούν την ηθικότητα και τη θρησκεία. Οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ νιώθουν έντονη αμφιβολία και ανησυχούν υπερβολικά μήπως κάτι που σκέφτηκαν ή έκαναν μπορεί να αποτελεί βλασφημία, αμαρτία ή ανηθικότητα, όταν στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο είναι αβάσιμο ή τουλάχιστον υπερβολικό. Για παράδειγμα, κάποιος με αυτόν τον τύπο της διαταραχής μπορεί να ανησυχεί ότι δεν είπε σωστά την προσευχή του ή δεν την είπε με αρκετή ευλάβεια. Ως συνέπεια, μπορεί να φοβάται ότι θα τιμωρηθεί και να επαναλαμβάνει την προσευχή του μία δεύτερη και ενδεχομένως μία τρίτη και μία τέταρτη φορά, μέχρι να νιώσει ανακούφιση από τις ενοχές και τον φόβο της τιμωρίας. Μπορεί επίσης να ανησυχεί ότι δεν κάνει αρκετές καλές πράξεις ή να ανησυχεί ότι κάνει μεν καλές πράξεις, τις κάνει όμως μόνο για εγωιστικούς λόγους. Μπορεί επιπλέον να ανησυχεί ότι έχει βλάσφημες σκέψεις και ότι προσβάλλει τον Θεό.
Πώς εκδηλώνεται η ΗΘ-ΙΨΔ;
Όπως συμβαίνει σε όλες τις μορφές της διαταραχής, η ΗΘ-ΙΨΔ χαρακτηρίζεται από μεγάλη ετερογένεια και ποικιλομορφία μεταξύ των πασχόντων. Ως εκ τούτου, ενώ ένας πάσχων μπορεί να προσεύχεται επαναλαμβανόμενα μπροστά σε θρησκευτικές εικόνες για να απαλλαγεί από το αίσθημα της αβεβαιότητας, της ενοχής και τον φόβο της αμαρτίας, ένας άλλος μπορεί να τις αποφεύγει εντελώς από φόβο μήπως του ενεργοποιήσουν ιδεοληψίες και αμφιβολίες επικεντρωμένες στη θρησκεία και την ηθική.

Οι συνήθεις ιδεοληψίες που χαρακτηρίζουν τα άτομα με ΗΘ-ΙΨΔ και εκδηλώνονται με έντονη αβεβαιότητα, ενοχή και φόβο και εμπίπτουν σε τέσσερις γενικές κατηγορίες (βλ. Abramowitz & Jacoby, 2014):

1. Η πρώτη κατηγορία αφορά σκέψεις ή/και εικόνες, οι οποίες δεν σχετίζονται ειδικά ή άμεσα με τη θρησκεία. Αφορούν σκέψεις ή/και εικόνες, οι οποίες σχετίζονται για παράδειγμα με τη βία, το σεξ ή με ανήθικες πράξεις, οι οποίες ερμηνεύονται από τον πάσχοντα, τουλάχιστον εν μέρει, μέσα από ένα θρησκευτικό πρίσμα. Ένα παράδειγμα που εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία αφορά επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις ή/και εικόνες ομοφυλοφιλικού ή αιμομικτικού περιεχομένου, οι οποίες ερμηνεύονται ως αμαρτία και οι οποίες ωθούν τον πάσχοντα σε εξαντλητικές καταναγκαστικές πράξεις συγχώρεσης και εξιλέωσης (π.χ., μέσω της προσευχής) ή/και σε αναζήτηση καθησυχασμού από ιερωμένους ή/και τους οικείους του.

2. Η δεύτερη κατηγορία αφορά σκέψεις ή/και εικόνες, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με τη θρησκεία και οι οποίες γενικά θεωρούνται βλάσφημες. Οι ιδεοληψίες που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία αναγκάζουν τους πάσχοντες να προβούν σε καταναγκαστικές πράξεις, οι οποίες μπορεί να μη σχετίζονται άμεσα με τη θρησκεία (π.χ., σχολαστικό πλύσιμο των χεριών ως πράξη εξαγνισμού από το αίσθημα της αμαρτίας). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μπορεί να αφορά τον ιδεοληπτικό φόβο της βεβήλωσης των θρησκευτικών εικόνων ή της εξύβρισης των Θείων Προσώπων ή του ιερέα την ώρα της Θείας Λειτουργίας και της πλήρους αποφυγής καταστάσεων που σχετίζονται με τη θρησκεία για τη διασφάλιση της μη τέλεσης των βλάσφημων πράξεων.

3. Η τρίτη κατηγορία αφορά σκέψεις και ανησυχίες που αφορούν ζητήματα πίστης και ηθικής, οι οποίες μετεξελίσσονται σε ιδεοληψίες και σε καταναγκασμούς διαβεβαίωσης και καθησυχασμού. Ένα παράδειγμα μπορεί να αφορά ανησυχίες και ενοχές σχετικά με μια στάση που ένας πιστός μπορεί να υιοθετεί για ένα ηθικό ζήτημα, η οποία δε συμφωνεί με την απόλυτη θέση της Πίστης του σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος πιστός να νιώθει ότι σε κάποιες περιπτώσεις η έκτρωση δικαιολογείται ή να έχει σεξουαλική ζωή εκτός γάμου και ως εκ τούτου να βασανίζεται από έντονη αβεβαιότητα και ενοχές σχετικά με το αν είναι "αρκετά πιστός" και να αναζητά διαβεβαιώσεις από ιερωμένους ή/και τους οικείους του.

4. Η τέταρτη κατηγορία αφορά ανησυχίες, αμφιβολίες και ενοχές σχετικά με το κατά πόσο κάποιος πιστός ακολουθεί απόλυτα τους κανόνες και τις εντολές που ορίζει η θρησκεία του ή αν είναι "αρκετά πιστός". Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι πάσχοντες αισθάνονται ότι επιθυμούν να ενεργούν σύμφωνα με τη θρησκεία τους, διακατέχονται όμως από έντονη αβεβαιότητα και ανησυχία μήπως δεν ακολουθούν απόλυτα όσα ορίζει η Πίστη τους.

Οι καταναγκασμοί που χαρακτηρίζουν τα άτομα με ΗΘ-ΙΨΔ μπορεί να είναι φανεροί, συχνά ωστόσο συνυπάρχουν και νοεροί καταναγκασμοί.

Οι συνήθεις φανεροί καταναγκασμοί στην ΗΘ-ΙΨΔ περιλαμβάνουν:

Συχνή εξομολόγηση για τυχόν αμαρτωλές πράξεις ή συμπεριφορές

Αναζήτηση διαβεβαίωσης από ιερωμένους ή/και οικεία πρόσωπα

Επαναλαμβανόμενες τελετουργίες κάθαρσης και εξαγνισμού

Πράξεις αυτοθυσίας

Αποφυγή χώρων και καταστάσεων λατρείας (π.χ., της Θείας Λειτουργίας ή του Εσπερινού), οι οποίες ενεργοποιούν ή/και επιδεινώνουν τις ιδεοληψίες που σχετίζονται με θέματα ηθικής ή θρησκείας στους πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ.

Οι συνήθεις νοεροί καταναγκασμοί στην ΗΘ-ΙΨΔ περιλαμβάνουν:

Υπερβολική προσευχή, συχνά με τελετουργικό τρόπο

Νοερή επανάληψη ιερών εικόνων ή φράσεων από ιερά Κείμενα

Νοερή επανάληψη ιερών φράσεων ή αποσπασμάτων (π.χ., Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με τον αμαρτωλό).

Πώς διαχωρίζεται η ΗΘ-ΙΨΔ από τις υγιείς θρησκευτικές πρακτικές;
Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αρκετά δύσκολο να γίνει διάκριση ανάμεσα στην ΗΘ-ΙΨΔ και στις υγιείς θρησκευτικές πρακτικές, ειδικά επειδή τα θέματα στα οποία επικεντρώνονται οι πάσχοντες με ΗΘ-ΙΨΔ έχουν συχνά κάποια βάση στις συμβατικές θρησκευτικές πεποιθήσεις και πρακτικές. Επιπλέον, ορισμένα μέλη της θρησκευτικής κοινότητας των πασχόντων άθελά τους μπορεί να ενθαρρύνουν την ΗΘ-ΙΨΔ, θεωρώντας την λανθασμένα απλώς ως υπερβολική (αλλά αβλαβή) θρησκευτική ευλάβεια. Ωστόσο, σύμφωνα με τους Abramowitz & Jacoby (2014) χαρακτηριστικό των πασχόντων με ΗΘ-ΙΨΔ είναι ότι εστιάζουν υπερβολικά σε μια συγκριτικά ασήμαντη και επουσιώδη πτυχή της θρησκείας τους, ενώ ταυτόχρονα παραβλέπουν ή αγνοούν πιο θεμελιώδεις κανόνες και πρακτικές της θρησκείας τους. Μπορεί, για παράδειγμα, από τον ακραίο φόβο της τιμωρίας από τον Θεό σε περίπτωση που ενεργοποιηθούν "βρόμικες" σκέψεις στη διάρκεια της προσευχής ή της Θείας Λειτουργίας, οι πάσχοντες να αποφεύγουν να εμπλέκονται σε κάθε είδους θρησκευτική πρακτική, γεγονός που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα θρησκευτικά τους πιστεύω.

Οι υγιείς θρησκευτικές πρακτικές, από την άλλη πλευρά, χαρακτηρίζονται γενικά από μία πιο ήπια και πιο ευέλικτη προσέγγιση σε ό,τι αφορά τα περισσότερα ζητήματα θρησκευτικής πίστης και πρακτικής, θεωρώντας την απόλυτη τήρησή τους ιδανική παρά επιτακτική και απαραίτητη για την αποφυγή της ενοχής και της τιμωρίας από τον Θεό, όπως συμβαίνει στην ΗΘ-ΙΨΔ. Ο βαθμός δυσφορίας που χαρακτηρίζει τις θρησκευτικές πρακτικές των πασχόντων αποτελεί μια ακόμη ένδειξη για ΗΘ-ΙΨΔ. Ενώ, επομένως, οι υγιείς θρησκευτικές πρακτικές συνδέονται συνήθως με θετικά συναισθήματα, στην ΗΘ-ΙΨΔ επικρατεί ο φόβος της τιμωρίας και οι ενοχές.
Πώς αντιμετωπίζεται η ΗΘ-ΙΨΔ;
Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία, και ειδικότερα η Έκθεση με Παρεμπόδιση Αντίδρασης (ΕμΠΑ), είναι η ψυχοθεραπεία εκλογής για την ΗΘ-ΙΨΔ, όπως και για κάθε άλλη μορφή της διαταραχής, σε συνδυασμό ή όχι με φαρμακευτική αγωγή. Η αντιμετώπιση της ΗΘ-ΙΨΔ μπορεί, επίσης, ανάλογα με τις προτιμήσεις και τις ανάγκες του πάσχοντα, να περιλαμβάνει συμβουλευτική από θρησκευτικά πρόσωπα που προέρχονται από τη θρησκευτική κοινότητα του πάσχοντα, τα οποία βοηθούν στην αποσαφήνιση θρησκευτικών ζητημάτων σχετικά με ένα συγκεκριμένο θέμα που απασχολεί έναν πάσχοντα με ΗΘ-ΙΨΔ.

Προειδοποίηση: Το άρθρο περιλαμβάνει πληροφορίες οι οποίες δυνητικά μπορεί να ενεργοποιήσουν ή να επιδεινώσουν ιδεοληψίες με παιδοφιλικό περιεχόμενο

Επιστημονική επιμέλεια: Γκόλφω Λιαμάκη

Φανταστείτε ότι περνάτε μπροστά από το προαύλιο ενός δημοτικού σχολείου. Ρίχνετε μια ματιά στα παιδιά και, εντελώς ξαφνικά, περνά από το μυαλό σας μια σκέψη: "Κοίταξα εκείνα τα παιδιά με περίεργο τρόπο"; Αμέσως το μυαλό σας αρχίζει να αμφιβάλλει και να αναλύει αν η ματιά σας ήταν περίεργη και εσείς κατακλύζεστε από τρόμο: "Γιατί κοίταζα τα παιδιά"; "Οι άλλοι άνθρωποι το κάνουν αυτό"; "Με διέγειρε κάποιο παιδί"; "Τι πάει λάθος με μένα"; "Έκανα κάτι που δεν έπρεπε"; "Είμαι παιδόφιλος ή θα γίνω παιδόφιλος"; "Γιατί κάνω αυτές τις σκέψεις";

Φανταστείτε ότι περνάτε και πάλι μπροστά από το προαύλιο. Αυτή τη φορά είναι πιθανό να είστε σε μεγάλη επιφυλακή και να έχετε πλήρη επίγνωση των σκέψεών σας. Συνειδητοποιείτε ότι αποφεύγετε την οπτική επαφή με τους άλλους ανθρώπους. Ελέγχετε τα χέρια σας για να βεβαιωθείτε ότι δεν θα αγγίξουν κατά λάθος ένα παιδί με ακατάλληλο τρόπο και είστε σε επαγρύπνηση και σε πανικό σε περίπτωση που σας έρθουν περίεργες σκέψεις για τα παιδιά. Μπορεί ακόμα και να σκανάρετε τη γεννητική σας περιοχή για τυχόν σημάδια σεξουαλικής διέγερσης. Ανησυχείτε ότι οι άλλοι σάς κοιτάνε, και μπορεί ακόμα και να αρχίσετε να αναρωτιέστε τι έχετε κάνει. Νιώθετε ότι η μόνη σας διέξοδος είναι να φύγετε μακριά για να προστατεύσετε αυτά τα παιδιά. Μπορεί να αισθάνεστε ότι είστε τέρας και κακός άνθρωπος, εφόσον σας έρχονται τέτοιες σκέψεις στο μυαλό. Αυτό που ενδεχομένως δεν συνειδητοποιείτε είναι ότι μπορεί να πάσχετε από έναν πολύ συχνό τύπο της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (ΙΨΔ), τον τύπο που σχετίζεται με Παιδοφιλικό περιεχόμενο (Π-ΙΨΔ).

Το να βιώνετε τέτοιες ιδεοληπτικές σκέψεις-ταμπού, όπως ονομάζονται γιατί αφορούν κοινωνικά μη αποδεκτά θέματα, είναι μία από τις πιο συχνές, αλλά λιγότερο γνωστές, μορφές της ΙΨΔ. Σε αυτή τη μορφή της διαταραχής, στους πάσχοντες επικρατεί ο ιδεοληπτικός φόβος μήπως είναι παιδόφιλοι ενώ συνήθως έχουν ελάχιστους ή καθόλου φανερούς καταναγκασμούς. Αντίθετα, οι καταναγκασμοί τους είναι συνήθως νοεροί, με την έννοια ότι συμβαίνουν αποκλειστικά στο μυαλό τους και δεν είναι ορατοί σε τρίτους. Κάποιες φορές, ο τύπος αυτός αναφέρεται και ως " Καθαρά Ιδεοληπτική ΙΨΔ" (" Purely Obsessional OCD" ή " Pure-O "), επειδή στο παρελθόν θεωρούσαμε λανθασμένα ότι οτιδήποτε είναι νοερό είναι ιδεοληψία ενώ οτιδήποτε μπορεί να γίνει ορατό σε τρίτους είναι καταναγκασμός. Πλέον αναγνωρίζουμε ότι αυτό που διαχωρίζει μια ιδεοληψία από έναν καταναγκασμό είναι ότι οι ιδεοληψίες προκαλούν άγχος και είναι ακούσιες, ενώ οι καταναγκασμοί είναι εκούσιοι και σκόπιμοι και στοχεύουν στην προσπάθεια του ατόμου να μειώσει το άγχος που του προκαλούν οι ιδεοληψίες. Επομένως, ακόμα και σε αυτόν τον τύπο της διαταραχής, υπάρχουν καταναγκασμοί, είναι όμως στην πλειοψηφία τους νοεροί. Ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής νοεροί καταναγκασμοί: νοερός έλεγχος των σκέψεων και των αισθήσεων και των συναισθημάτων, νοερή αντικατάσταση των ιδεοληπτικών σκέψεων ή εικόνων με κοινωνικά αποδεκτές σκέψεις ή εικόνες, καταναγκαστική προσευχή ή αποφυγή των ιδεοληπτικών σκέψεων.

Στη γενική κατηγόρια της " Καθαρά Ιδεοληπτικής ΙΨΔ ", η οποία περιλαμβάνει την μορφή με Παιδοφιλικό Περιεχόμενο (Π-ΙΨΔ), συγκαταλέγονται και άλλες μορφές της διαταραχής, όπως αυτή που εστιάζει στον σεξουαλικό προσανατολισμό, την αιμομιξία, ή την κτηνοβασία. Έτσι ένα άτομο με Π-ΙΨΔ μπορεί να βιώνει εκτός από ιδεοληψίες με παιδοφιλικό περιεχόμενο, ιδεοληψίες οποιουδήποτε κοινωνικά μη-αποδεκτού περιεχομένου, όπως για παράδειγμα: "Αν ελκύομαι από ένα παιδί του ίδιου φύλου, τότε μήπως αυτό σημαίνει ότι είμαι ομοφυλόφιλος και ότι δεν θα πρέπει να κάνω οικογένεια;".

Η Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία ορίζει την Παιδοφιλία ως "επαναλαμβανόμενες και έντονες σεξουαλικά διεγερτικές φαντασιώσεις, σεξουαλικές παρορμήσεις ή συμπεριφορές που αφορούν σεξουαλική δραστηριότητα με παιδί ή παιδιά πριν από την εφηβεία" (APA, 2013). Η Παιδοφιλία δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την Π-ΙΨΔ. Ωστόσο παρόλο που η διάκριση ανάμεσα στην Παιδοφιλία και την Π-ΙΨΔ είναι σαφής, τα άτομα που πάσχουν από Π-ΙΨΔ νιώθουν πεπεισμένα ότι ανήκουν στην κατηγορία των αληθινών παιδόφιλων, και όχι στην κατηγορία των ατόμων που πάσχουν από Π-ΙΨΔ, και ότι ο θεραπευτής τους είτε δεν κατανοεί πραγματικά τι συμβαίνει ή κάνει λάθος. Η πραγματικότητα ωστόσο είναι πολύ διαφορετική: Ένα άτομο που πάσχει από Π-ΙΨΔ δεν είναι περισσότερο πιθανό να είναι παιδόφιλος από ένα άτομο που δεν πάσχει από Π-ΙΨΔ. Η Π-ΙΨΔ είναι μία ψυχική διαταραχή που σχετίζεται με το άγχος και την αβεβαιότητα και όχι μία διαταραχή η οποία σχετίζεται με τις σεξουαλικές παρορμήσεις και τη σεξουαλική συμπεριφορά.

Από όλες τις μορφές που μπορεί να πάρει η ΙΨΔ , η Π-ΙΨΔ προκαλεί ίσως την περισσότερη ντροπή, ενοχή και αποστροφή προς τον εαυτό. Τα άτομα με Π-ΙΨΔ βλέπουν τον εαυτό τους ως αποκρουστικό και απαίσιο άτομο και διστάζουν να περιγράψουν ακόμη και στον ειδικό ψυχικής υγείας αυτά που βιώνουν. Πριν αρχίσουν να μιλάνε για τις ιδεοληψίες τους, συνήθως κάνουν ερωτήσεις σχετικά με το απόρρητο ή αναφέρουν προηγούμενες εμπειρίες τους σχετικά με την αντιμετώπιση της ΙΨΔ. Προειδοποιούν τον ειδικό ότι αυτό που θα ακούσει είναι αποτρόπαιο. Δυστυχώς, ωστόσο, δεν υπάρχει επαρκής κατανόηση της Π-ΙΨΔ ενώ υπάρχουν ειδικοί ψυχικής υγείας που δεν αναγνωρίζουν την Π-ΙΨΔ και την ταυτίζουν λανθασμένα με την Παιδοφιλία.
Πώς εκδηλώνεται η Π-ΙΨΔ;
Ένα άτομο με Π-ΙΨΔ βιώνει ακούσιες επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις ή εικόνες με παιδοφιλικό περιεχόμενο, οι οποίες του προκαλούν τρομακτικό άγχος. Αυτές οι σκέψεις μάλιστα μπορεί συχνά να συγχέονται λανθασμένα με πραγματικές αναμνήσεις, δημιουργώντας στον πάσχοντα έντονη αβεβαιότητα και αίσθημα επικείμενου κινδύνου. Οι σκέψεις αυτές μπορεί να εστιάζουν είτε σε παρελθοντική, είτε στην τωρινή ή τη μελλοντική συμπεριφορά του ατόμου.

Παρακάτω αναφέρονται κάποιες συνήθεις ιδεοληπτικές σκέψεις εστιασμένες στο παρελθόν:

"Έκανα ποτέ κάποια ανώμαλη σεξουαλική πράξη, όταν ήμουν μικρότερος/η;"

"Έκανα πρόσφατα κάποια ανώμαλη σεξουαλική πράξη;"

"Έχω αισθανθεί ποτέ έλξη για ένα παιδί ή έναν έφηβο;"

"Έχω ποτέ παρενοχλήσει σεξουαλικά κάποιον;"

"Έχω ποτέ πατήσει κατά λάθος σε σύνδεσμο για παιδικό πορνό;"

"Ξέρει κάποιος από το παρελθόν μου κάτι που να υποδεικνύει ότι είμαι παιδόφιλος;"

Ιδεοληπτικές σκέψεις εστιασμένες στο παρόν μπορεί να είναι οι παρακάτω:

"Μήπως ελκύομαι από αυτό το 10χρονο παιδί που παίζει απέναντί μου;"

"Μήπως μόλις κοίταξα πονηρά αυτό το 13χρονο κορίτσι;"

"Μήπως με παρατήρησε μόλις κάποιος να κάνω κάτι παράξενο;"

"Μήπως πρέπει να καθίσω στην άλλη πλευρά του τρένου, μακριά από αυτό το 6χρονο αγόρι, για να μην το χαϊδέψω παρορμητικά;"

"Μήπως με διεγείρει σεξουαλικά αυτό το μικρό κορίτσι στην τηλεόραση;"

Ιδεοληπτικές σκέψεις εστιασμένες στο μέλλον μπορεί να είναι οι παρακάτω:

"Πώς μπορώ να ξέρω ότι δεν θα κάνω ποτέ μια παιδοφιλική πράξη;"

"Τι θα γίνει αν έρθει μια μέρα που νιώσω πράγματι σεξουαλική έλξη για παιδιά;"

"Ποιος είναι ο σωστός τρόπος να κρατήσω/ αγκαλιάσω/ αλλάξω ένα παιδί;"

"Μήπως θα παρενοχλήσω σεξουαλικά τα παιδιά μου, όταν αποκτήσω δικά μου παιδιά;"

Για να βρουν (προσωρινή) διαβεβαίωση και διασφάλιση για το ότι δεν ισχύουν οι παραπάνω ιδεοληπτικοί φόβοι, οι πάσχοντες με Π-ΙΨΔ αισθάνονται αναγκασμένοι να ελέγχουν διαρκώς τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τις συμπεριφορές και τη σεξουαλική τους διέγερση, όταν βρίσκονται κοντά σε ενήλικες ή παιδιά. Παρατηρούν λοιπόν και σκανάρουν συνεχώς τις σεξουαλικές τους αντιδράσεις. Η προσοχή τους είναι συνεχώς στραμμένη στην παρουσία τυχόν σεξουαλικής διέγερσης (π.χ., παρουσία στύσης ή κολπικής λίπανσης), ενώ οποιαδήποτε ασήμαντη αντίδραση στη γεννητική περιοχή ερμηνεύεται λανθασμένα ως επιβεβαίωση ότι πράγματι διεγείρονται σεξουαλικά από τα παιδιά, πείθοντάς τους εσφαλμένα ότι είναι παιδόφιλοι. Η αναζήτηση διαβεβαίωσης και καθησυχασμού από το οικείο τους περιβάλλον ή από το διαδίκτυο είναι επίσης συχνή στα άτομα με αυτή τη μορφή. Συχνές αναζητήσεις στο διαδίκτυο περιλαμβάνουν την αναζήτηση διαβόητων παιδόφιλων και τη σύγκρισή τους με τους ίδιους, ή την αναζήτηση νομικών πληροφοριών προκειμένου να προετοιμαστούν για τις συνέπειες που ανησυχούν ότι θα επέλθουν από στιγμή σε στιγμή. Επιπλέον, τα άτομα με αυτή τη μορφή ξοδεύουν πάρα πολύ χρόνο και ενέργεια κάνοντας νοερή ανασκόπηση αναδρομικά της συμπεριφοράς και των πράξεών τους, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι δεν έχουν διαπράξει κάποια απρεπή πράξη εις βάρος κάποιου παιδιού. Επιπλέον, η αποφυγή παιδιών σε πάρκα ή σε παιδικές χαρές ή σε σχολεία χαρακτηρίζει τα άτομα με Π-ΙΨΔ, στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν ότι οι ιδεοληπτικές τους σκέψεις ή εικόνες δεν θα έρθουν στην επιφάνεια ή δεν θα πραγματοποιήσουν τους φόβους τους. Κάποια από αυτά τα άτομα επιλέγουν να μην αποκτήσουν δικά τους παιδιά, με σκοπό να περιορίσουν τον κίνδυνο, στον οποίο νιώθουν ότι θα εξέθεταν τα δικά τους παιδιά.

Όλες οι παραπάνω συμπεριφορές ανήκουν στην κατηγορία των καταναγκασμών και, αν και προσφέρουν στον πάσχοντα παροδική ανακούφιση από το μαρτύριο της αβεβαιότητας και τη δυσφορία που του προκαλούν οι ιδεοληπτικοί του φόβοι, στην πραγματικότητα οι συμπεριφορές αυτές ευθύνονται για το γεγονός ότι το άτομο παραμένει εγκλωβισμένο στη διαταραχή, καθώς δεν του επιτρέπουν να λάβει την απαραίτητη ανατροφοδότηση από την εμπειρία του, προκειμένου να νιώσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και ασφάλεια.
Πώς αντιμετωπίζεται η Π-ΙΨΔ;
Η ψυχολογική θεραπεία της Π-ΙΨΔ είναι η θεραπεία συμπεριφοράς. Συγκεκριμένα, η μορφή αυτή της διαταραχής αντιμετωπίζεται όπως οποιαδήποτε άλλη μορφή, μέσω της θεραπείας συμπεριφοράς με τη μέθοδο της σταδιακής Έκθεσης και της Παρεμπόδισης των καταναγκασμών και της αποφυγής. Με αυτήν την μέθοδο, το άτομο μαθαίνει να έρχεται σταδιακά αντιμέτωπο με καταστάσεις, οι οποίες του προκαλούν το αίσθημα της αβεβαιότητας και ιδεοληπτικές σκέψεις ή εικόνες με παιδοφιλικό περιεχόμενο (π.χ., φωτογραφίες παιδιών, ταινίες με σχετικό περιεχόμενο παιδικές χαρές, σχολεία), ενώ ταυτόχρονα μαθαίνει να παρεμποδίζει τους καταναγκασμούς του και να περιορίζει την αποφυγή του. Στη διάρκεια της Έκθεσης, η οποία είναι συστηματική και επαναλαμβανόμενη, το άτομο μαθαίνει να παραμένει με τον φόβο που του προκαλεί η παρουσία των ιδεοληπτικών του σκέψεων ή εικόνων όση ώρα χρειάζεται μέχρι ο φόβος του να μειωθεί από μόνος του χωρίς την εκτέλεση κάποιου καταναγκασμού. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην ανίχνευση και την παρεμπόδιση όλων των νοερών και δύσκολα ανιχνεύσιμων καταναγκασμών που χαρακτηρίζουν αυτή τη μορφή της διαταραχής. Μέσω αυτής της μεθόδου, το άτομο μαθαίνει να διαχειρίζεται το γεγονός της αβεβαιότητας βιωματικά, ενώ με την ανατροφοδότηση που λαμβάνει από την εμπειρία του σταδιακά αισθάνεται εμπιστοσύνη προς τον εαυτό του και ασφαλής για τους άλλους.

Σημείωση: Το άρθρο βασίστηκε σε ελεύθερη απόδοση της δημοσίευσης του Jordan Levy, PhD, στο OCD Newsletter

Μετάφραση: Ειρήνη Τσαλαφούτα

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γκόλφω Λιαμάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
Νέα Archives - Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Ποιο θα ήταν το πρώτο πράγμα που θα έλεγα σε κάποιον που μόλις διαγνώστηκε με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ), πέρα από την αυθόρμητη πρώτη μου αντίδρασή που θα ήταν: "Σε καταλαβαίνω και ξέρω ότι είναι δύσκολο και πολύ, πολύ αγχωτικό"!

# data[].attributes.attachment_link.title
H μάχη διάσημης YouTuber με το OCD: Εμμονές και ψυχαναγκασμοί -Γιατί πρέπει να αγγίζει τα πάντα 3 φορές [video] - iefimerida.gr

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Lele Pons, διάσημη YouTuber, μίλησε ανοιχτά για τη μάχη της με τις ψυχικές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του συνδρόμου Τουρέτ, της κατάθλιψης, της διαταραχής ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας, και της σοβαρής ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD) που μερικές φορές την εμπόδιζε να λειτουργήσ…

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Χτύπα ξύλο". Ίσως πρόκειται για την πιο διαδεδομένη πράξη ψυχαναγκαστικού χαρακτήρα, η οποία καλείται να "ξορκίσει" το κακό μίας σκέψης που έγινε αυτόματα ή μίας φράσης που ειπώθηκε χωρίς δεύτερη σκέψη. Τι συμβαίνει όμως όταν οι δυσάρεστες σκέψεις επαναλαμβάνονται διαρκώς και μάλιστα με ιδιαίτερα πιεστικό χαρακτήρα και όταν οι εξισορροπιστικές πράξεις πληθαίνουν ή μας δυσχεραίνουν τη ζωή;

Η ιδεοψυχαναγκαστική νόσος

Η ιδεοψυχαναγκαστική νόσος είναι μία διαταραχή κάθε άλλο παρά σπάνια, καθώς οι μελέτες τοποθετούν την πιθανότητα να νοσήσει κάποιος στη ζωή του μέχρι το ποσοστό του 3% (Bland et al., 1988). Πιθανολογούμε παρόλα αυτά ακόμη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου, καθώς οι μελέτες περιορίζονται αισθητά από το συναίσθημα ντροπής που περιβάλλει έντονα τους ασθενείς λόγω του περιεχομένου των σκέψεών τους και το οποίο τους οδηγεί συχνά στην τάση να αποκρύπτουν τις πληροφορίες σχετικά με τη νόσο. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι οι παρέρχονται 6-10 χρόνια από την έναρξη της συμπτωματολογίας μέχρι την αναζήτηση θεραπείας (Lakatos, 1994).

Η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή φαίνεται να αναπτύσσεται πολύ συχνά στο έδαφος ψυχαναγκαστικής, εξαρτητικής ή ανασφαλούς- αποφευκτικής δομής προσωπικότητας. Πρόκειται συχνά για ανθρώπους, οι οποίοι τείνουν να υπερτιμούν την πιθανότητα αρνητικής έκβασης των γεγονότων και να σκέφτονται γενικά αρνητικά. Συχνά έχουν αναθραφεί με ιδιαίτερη έμφαση στην καθαριότητα, σε ένα τιμωρητικό, απορριπτικό ή υπερπροστατευτικό περιβάλλον και αναπτύσσουν μία υπερβολικά αυστηρή ηθική και συνείδηση με τη μορφή ενός αυστηρού υπερεγώ. Οι άνθρωποι με ψυχαναγκαστική δομή προσωπικότητας είναι ιδιαίτερα άκαμπτοι, αμφιβάλλουν για τα πάντα - ακόμη και για τον ίδιο τους τον εαυτό-, είναι ιδιαίτερα αναποφάσιστοι, απόλυτοι και αυστηροί σε ζητήματα ηθικής.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι ασθενείς παρουσιάζουν μια προνοσηρή προσωπικότητα με πολλά ανασφαλή στοιχεία και χαμηλή ανοχή στην κριτική και την απόρριψη, με αποτέλεσμα να τείνουν σε στρεσογόνες συνθήκες στην ψυχαναγκαστική επανάληψη, προκειμένου να νιώσουν την επιθυμητή σιγουριά.

Η ανατροφή με έμφαση στην αξία της υπευθυνότητας και καλλιέργεια του συναισθήματος του φόβου και της ενοχής, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στις οικογένειες των ψυχαναγκαστικών ασθενών. Πέραν τούτου υπάρχει σαφής συσχέτιση με παράγοντες που αφορούν στους αυστηρούς κανόνες, την αυστηρή ηθική και την έμφαση στις υψηλές επιδόσεις του ατόμου (Bubenzer, 2001).

Οι θεματικές της υπευθυνότητας, της ενοχής, της ανασφάλειας και της αμφιβολίας, καθώς και του φόβου αρνητικής έκβασης είναι αυτές λοιπόν που φαίνεται να προβληματίζουν ιδιαίτερα τον ψυχαναγκαστικό ασθενή (Reinecker, 1991).

Τα αισθήματα της ενοχής και της υπευθυνότητας είναι υπερβολικά αναπτυγμένα και αξιολογούν κάθε κίνηση και σκέψη του ατόμου, επεκτεινόμενα ακόμη και σε θέματα, τα οποία είναι πρακτικά εκτός του πεδίου επιρροής του. Σκέψεις οι οποίες μπορεί να προκύψουν σε διάφορους ανθρώπους, όπως κακές σκέψεις για κάποιο συνάνθρωπο, αξιολογούνται αυτόματα από τον ασθενή ως απαγορευμένες, καταλήγοντας στο φόβο ότι θα μπορούσε όντως να προκαλέσει το κακό.

Η ψυχαναλυτική οπτική για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

Από ψυχαναλυτική σκοπιά, θεωρείται ότι ο ασθενής προσπαθεί με τη βοήθεια των ψυχαναγκασμών του να σπάσει τον κύκλο τον ενοχών και να αντιταχθεί σε απαγορευμένα ένστικτα, σεξουαλικά ή επιθετικά, καθώς οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις ή πράξεις τον ανακουφίζουν από τις υπερβολικές συνειδησιακές του απαιτήσεις. Τα συμπτώματα είναι το αποτέλεσμα μίας συνεχούς εσωτερικής πάλης ανάμεσα στις ορμές και στους ψυχικούς αμυντικούς μηχανισμούς. Για να υποδηλώσει τη δυνητικά απελευθερωτική λειτουργία των ψυχαναγκασμών, ο πατέρας της ψυχανάλυσης, Sigmund Freud, τονίζει τις ομοιότητες ανάμεσα στις ψυχαναγκαστικές πράξεις και τα θρησκευτικά τελετουργικά εξαγνισμού.

Επιπλέον, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι ψυχαναγκασμοί προκύπτουν από ένα βαθύτερο φόβο απώλειας ελέγχου εαυτού. Σε περιόδους κατά τις οποίες το άτομο νιώθει ότι έχει χάσει τον έλεγχο κάποιου σημαντικού τομέα της ζωής του, τείνει να αναπληρώσει ουσιαστικά αυτό το τρομακτικό συναίσθημα, με επαναλαμβανόμενους ελέγχους καθημερινών πραγμάτων. Η ψυχή ζητάει αναπλήρωση και αν δεν μπορεί να ελέγξει π.χ. αισθηματικά ζητήματα, μεταθέτει και αρκείται σε ένα βαθμό στον έλεγχο π.χ. της κλειδαριάς ή του φούρνου.

Οι ψυχαναγκαστικές πράξεις προκύπτουν από την ανάγκη του ασθενή να μειώσει και να ελέγξει με κάποιον τρόπο την ένταση και τους φόβους του. Ο ασθενής έχει την αίσθηση της μαγικής σκέψης, νιώθοντας ότι μία κακή του σκέψη μπορεί αυτόματα να πραγματοποιηθεί. Προσπαθεί έτσι να την εξουδετερώσει. Ο ψυχαναγκαστικός έλεγχος πραγμάτων, το επαναλαμβανόμενο πλύσιμο των χεριών, η επανάληψη αριθμών ή η τήρηση μίας άκαμπτης τάξης, του δίνουν για ένα σύντομο χρονικό διάστημα το αίσθημα της σιγουριάς και δύνανται να μειώσουν το φόβο επερχόμενων καταστροφών. Στην πορεία της ασθένειας, οι πράξεις αυτές αποκτούν ένα χαρακτήρα μαθημένου "αντανακλαστικού", καθώς η επανάληψή τους ενισχύεται και γίνεται ολοένα και πιο μηχανικά, λόγω εκμάθησης του θετικού αποτελέσματος που βιώνουν.

Το περιεχόμενο των ψυχαναγκασμών πρέπει πολλές φορές να γίνει αντιληπτό ως ένας συμβολισμός. Π.χ. άτομα τα οποία έχουν βιώσει σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία τείνουν να αναπτύσσουν ψυχαναγκασμούς καθαριότητας, προσπαθώντας υποσυνείδητα να αποδιώξουν τις "βρώμικες", περιβαλλόμενες από συναίσθημα ντροπής, αναμνήσεις.

Ερωτηματολόγιο Quality of Life in Obsessive - Compulsive Disorder (QoLOC)

Πρόκειται για μία νόσο με ποικίλες ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις, οι οποίες μπορούν να καταλήξουν στην πρόκληση γενικευμένου άγχους ή και κατάθλιψης. Η μελέτη των Haushildt et al. με τη βοήθεια του ερωτηματολογίου Quality of Life in Obsessive- Compulsive Disorder (QoLOC) προσπάθησε να δείξει ορισμένα από τα προβλήματα που πλήττουν την ποιότητα ζωής των ασθενών παρά τη φαινομενικά φυσιολογική ζωή τους (Hauschildt et al., 2010). Από τις απαντήσεις των ασθενών προκύπτει μεταξύ των άλλων ότι έχουν μία διαρκή εσωτερική ένταση και δε χαλαρώνουν. Φοβούνται μήπως τρελαθούν, έχουν ενοχές, έντονο αίσθημα ντροπής, το φόβο μήπως αποκαλυφθούν. Βιώνουν έντονη κόπωση εξαιτίας των ψυχαναγκασμών. Παρουσιάζουν έλλειψη εμπιστοσύνης προς τους άλλους και γενικότερα μία τάση κοινωνικής απομόνωσης και αποφυγή- περιορισμού δραστηριοτήτων. Συχνά αναφέρουν έλλειψη συγκέντρωσης και μείωση της επαγγελματικής αποδοτικότητας. Οι κοινωνικές και οικογενειακές σχέσεις πλήττονται ευρύτερα, λόγω της συναισθηματικής κατάστασης και των συμπεριφορικών αλλαγών των ασθενών.

Η πιο διαδεδομένη κατηγοριοποίηση είναι αυτή του ICD-10 συστήματος κατάταξης των ασθενειών, η οποία βασίζεται στην ύπαρξη πρωτίστως ψυχαναγκαστικών πράξεων ή σκέψεων. Παρόλα αυτά έχουν γίνει και προσπάθειες υποδιαίρεσης των ψυχαναγκασμών με βάση το "περιεχόμενο" αυτών.
Μία τέτοια κατηγοριοποίηση διακρίνει τις ακόλουθες υποομάδες (Mataix- Cols et al, 2005):

1. Ψυχαναγκασμοί ελέγχου, καθώς και επιθετικού, σεξουαλικού ή θρησκευτικού περιεχομένου ψυχαναγκαστικές σκέψεις, οι οποίες συχνά περιγράφονται από τους ασθενείς ως "απαγορευμένες ή κακές σκέψεις".

2. Επαναληπτικοί ψυχαναγκασμοί και ψυχαναγκασμοί τάξης, οι οποίοι σχετίζονται με την ακρίβεια, την τάξη και τη συμμετρία.

3. Ψυχαναγκασμοί καθαριότητας και φόβοι μόλυνσης.

4. Ψυχαναγκαστική αποθησαύρωση, παθολογική συλλογή αντικειμένων και φόβος των ασθενών να παραβλέψουν, να ξεχάσουν ή να χάσουν κάτι.

Παρατηρήθηκαν μάλιστα νευροβιολογικές διαφορές ανάμεσα στις υποομάδες αυτές, οι οποίες αφορούν στην ενεργοποίηση διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.

Ψυχοθεραπευτικές μέθοδοι αντιμετώπισης ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

Όσον αφορά στις ψυχοθεραπευτικές μεθόδους αντιμετώπισης, ικανοποιητικά αποτελέσματα μοιάζει να έχει η γνωστικοσυμπεριφορική θεραπεία, μέσω της έκθεσης και της διαχείρισης της αντίδρασης. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η υπερβολική προσπάθεια των ασθενών να καταπνίξουν τις σκέψεις τους, επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Η ψυχαναλυτική- ψυχοδυναμική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει στην αναζήτηση των βαθύτερων αιτιών της νόσου. Φαρμακευτικά προτείνονται πρωτίστως τα αντικαταθλιπτικά (SSRI και ορισμένα τρικυκλικά), καθώς και επιπλέον ορισμένα εκ των νευροληπτικών.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Bland, R. C., Newman, S. C. & Orn, H. (1988). Period prevalence of psychiatric disorders in Edmonton. Acta Psychiatrica Scandinavia, 77 (suppl. 338), 33-42.

Lakatos A (1994) Kognitiv-behaviorale Therapie von Zwangsstörungen. Prax Klin Verhaltensmed Rehabil 7:99-106.

Hauschildt M., Jelinek L., Randjbar S. et al (2010). Generic and illness- specific quality of life in obsessive- compulsive disorder. Behav Cogn Psychother 38: 417-436.

Mataix-Cols D, Rosario-Campos MC, Leckman JF. (2005). A multidimensional model of obsessive-compulsive disorder. Am J Psychiatry. 162(2):228-38.

Freud A (1980) Psychoanalytische Theorien über Zwangsneurose. Die Schriften der Anna Freud, Bd VI. Kindler, München, S 1839-1857

Bubenzer, K.: Zwangskranke und ihre Familien, (2001), S. 187, 188.

Reinecker, H. S.: Zwänge, ( 1991), S. 48.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
αποφευκτικής δομής προσωπικότητας

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχαναγκασμοί

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
σεξουαλική κακοποίηση

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ψυχοδυναμική προσέγγιση

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Βαϊζίδου Χριστίνα

# data[].attributes.attachment_link.title
Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή

# data[].attributes.attachment_link.description
"Χτύπα ξύλο". Ίσως πρόκειται για την πιο διαδεδομένη πράξη ψυχαναγκαστικού χαρακτήρα, η οποία καλείται να "ξορκίσει" το κακό μίας σκέψης που έγινε αυτόματα ή μίας φράσης που ειπώθηκε χωρίς δεύτερη σκέψη.

# data[].attributes.attachment_link.title
Debunking the myths of OCD - Natascha M. Santos

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Top tips for the recently diagnosed:

1. Find out more about OCD. Many people think they know what OCD is due to the overuse of the term "I'm a bit OCD" so it's important that you actually understand the causes and symptoms of your disorder as well as any ways of treating it. There are many websites that go into detail about OCD, including Mind, the NHS website and, of course, OCD-UK. Through doing this, you will be able to recognise "OCD thoughts" and challenge them before they become part of your life whilst also accepting that these thoughts are not abnormal.

2. Don't be afraid to seek treatment early. Even if your symptoms are not bothering you enough to make you want to seek treatment, doing it early could stop the OCD spreading into other areas of your life. For example, my OCD started as constantly having to confess anything I had done wrong to my mum, but now my main concerns are contamination. If I had done something about the OCD earlier (as my mum had urged me to), I might never have had the worries that I'm having now. Treatment isn't just going to see a doctor; there are so many self-help resources and books out there that you could try without having to talk to a professional, if you feel more nervous about doing that.

3. Be open about how you are struggling. One of the main reasons that OCD is misunderstood is because not enough people talk about what they are going through. Talking to someone will not only help you to get things out of your head and provide you with a person that can comfort you, it might even help someone else to open up about their mental health as well. This person doesn't have to be related to you; you could talk to anyone that you feel comfortable with.

4. Don't give up straight away. OCD is a bully. It's going to make you want to give up and quit immediately but don't let the bully win. If you let OCD get the better of you, it will only get worse. Think of someone constantly nagging you to do their homework ... if you keep doing it for them, they will keep coming back and asking you to do more. I find the analogy of OCD being like a parrot on your shoulder quite helpful: it's annoying, loud and won't shut up!

5. Don't be ashamed of your OCD. OCD is a disorder. It's not your fault that you have it and it doesn't show any weakness on your part. Michelle Obama once said: "Whether an illness affects your heart, your leg or your brain, it's still an illness, and there should be no distinction."

6. Remember that you are not alone. 2% of the population suffers with OCD. There are so many websites and forums that allow you to connect with others who are going through similar experiences to you. This is not a fight that you have to go through by yourself!

# data[].attributes.attachment_link.title
Isabel - Top tips for newly diagnosed | OCD-UK

# data[].attributes.attachment_link.description
Top tips for the recently diagnosed: 1. Find out more about OCD. Many people think they know what OCD is due to the overuse of the term "I'm a bit OCD" so it's important that you actually understand the causes and symptoms of your disorder as well as any ways of treating it.

# data[].attributes.attachment_link.title
My OCD Experience & Recovery - Nick's Story  | headspace

# data[].attributes.attachment_link.title
What OCD is and what is not (Charlotte-Awareness)

# data[].attributes.headline
The thoughts are not you and the scenario they present is not real. - darlingquote.com

# data[].attributes.subject
The thoughts are not you and the scenario they present is not real. - darlingquote.com

# data[].attributes.headline
If you are going through an OCD spike, allow it to pass, don’t force it to leave. Give no energy towards it! - darlingquote.com

# data[].attributes.subject
If you are going through an OCD spike, allow it to pass, don’t force it to leave. Give no energy towards it! - darlingquote.com

# data[].attributes.headline
Χριστουγεννιάτικοι φιόγκοι ([Ωχ, τι το θέλω το ψαλίδι εδώ!])

# data[].attributes.subject
Χριστουγεννιάτικοι φιόγκοι ([Ωχ, τι το θέλω το ψαλίδι εδώ!])

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Το δέντρο τυλιγμένο στο δίχτυ φτάνει στο σπίτι για τον χριστουγεννιάτικο στολισμό. Καθώς ο άντρας μου το ανεβάζει στις σκάλες και κάνω χώρο για να περάσει μέσα από το σαλόνι, ήδη αυτή η μυρωδιά του κομμένου έλατου με ταξιδεύει στο βουνό. Με πάει σε ένα ορεινό καταφύγιο, να πίνω τη ζέστη μου σοκολάτα, με θέα όπως όλα αυτά τα υπέροχα έλατα που έρχονται σε εμάς για τις γιορτές.

Ξαφνικά, τα κλαδιά του με τσιμπάνε και με επαναφέρουν στη στιγμή. Εδώ στο σαλόνι του σπιτιού μου που έχω φέρει τις μπάλες, τα φωτάκια, κάθε λογής διακοσμητικό και την μεταξωτή κόκκινη κορδέλα. Μα, μόλις πρόσεξα το ψαλίδι που βρίσκεται ακουμπισμένο στο τραπέζι! Το ψαλίδι που έφερα για να κόψω την κορδέλα που αγόρασα για να φτιάξω αυτούς τους υπέροχους κόκκινους φιόγκους που βλέπω στο Pinterest. "Ωχ, τι το θέλω το ψαλίδι εδώ!", σκέφτομαι! Ω, Θεέ μου, ένα κύμα σκέψεων μού παγώνει το αίμα. Νιώθω να πνίγομαι σε έναν ωκεανό σκέψεων! "Και αν επιτεθώ με το ψαλίδι στον άντρα μου όσο θα φτιάχνει τα καλώδια με τα φωτάκια!" Ή "και αν τραυματίσω το υπέροχο ζωηρό λαμπραντόρ που τριγυρνάει στα πόδια μας και χώνει τη μουσούδα της στις σακούλες με τα αγγελάκια, τα αστεράκια, τους Αγίους Βασίληδες!" "Αν γίνω ο δολοφόνος των Χριστουγέννων!" Αν, αν αν, χιλιάδες αναπάντητα αν... κατακλύζουν το μυαλό μου! Δεν έπρεπε να φέρω αυτό το ψαλίδι ποτέ! Αυτό το κακό όπλο που θα τα καταστρέψει όλα! Ήδη αυτή τη μαγική στιγμή χαράς την έκοψε στα δυο! Γιατί, γιατί να μην σκέφτομαι τα δώρα που θα μπουν κάτω από το δέντρο ή το ταξίδι που θα κάνουμε σε ένα χιονισμένο βουνό; Ή τα χαρούμενα εορταστικά τραπέζια που φέρνουν κοντά φίλους και συγγενείς; Γιατί να σκεφτώ ότι μπορεί να γίνω επικίνδυνη, γιατί να σκεφτώ ότι θα κάνω κακό; Γιατί να σκεφτώ ότι θέλω να χαλάσω τη γιορτή και να τη μετατρέψω σε ένα αιματηρό επεισόδιο σαν αυτά τα θρίλερ που βλέπω στο Netflix; "Ορίστε, έτσι εξηγούνται όλα για αυτό τα βλέπω...", σκέφτομαι!

Είμαι εξαντλημένη, όλη η μαγεία χάθηκε μεμιάς, αλλά όχι εξαιτίας του ψαλιδιού αλλά εξαιτίας των σκέψεων. Μου παίρνει λίγη ώρα για να επανέλθω στην πραγματικότητα και αυτό γιατί ο άντρας μου μού ζητάει να φέρω τα κουτιά με τις μπάλες, ενώ συγχρόνως, ο σκύλος μας αρχίζει να τρώει το πλαστικό που τυλίγουμε τα εύθραυστα γυαλικά. Τότε επανέρχομαι στο τώρα. "Όχι, τίποτα δεν έχει χαθεί", λέω μέσα μου! "Είσαι ακόμα εδώ, κοίτα και το ψαλίδι είναι εδώ!" ακούω μέσα μου τη φωνή μου. Το πιάνω και κόβω την μεταξωτή κόκκινη κορδέλα και νιώθω καλύτερα που το ψαλίδι δε με τρομάζει τόσο πια αλλά με βοηθάει να προχωρήσω με τον στολισμό. Νιώθω καλύτερα που δεν το φοβάμαι τόσο. Σχεδόν το λυπάμαι τώρα αλλά συγχρόνως σκέφτομαι πόσο χρήσιμο είναι.

Όχι, δεν θα κερδίσει η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, όσο δύσκολο και αν είναι! Αυτή τη στιγμή είμαι εδώ και θα συνεχίσω να στολίζω το δέντρο. Όχι, δε νιώθω πια τύψεις που σκέφτηκα κάτι "κακό" νωρίτερα. Πάει, πέρασε, οι σκέψεις ανήκουν στο παρελθόν. Σε 5 λεπτά, σε 5 ώρες, σε 5 μέρες θα δούμε τι θα γίνει. Και θα το αντιμετωπίσουμε τότε. Τώρα αποδέχομαι ότι παρόλο που δε μου αρέσει -και ναι, είναι λογικό να μη μου αρέσει -ότι αυτό το ψαλίδι μπορεί να γίνει αυτό που φοβάμαι. Και όμως το πιάνω στα χέρια μου. Είμαι περήφανη για τον εαυτό μου, είμαι γενναία!

Ας γίνουμε γενναίοι! Ας μη φοβόμαστε να πιάσουμε κάθε λογής ψαλίδι! Ας μη φοβόμαστε να χαρούμε! Είναι γιορτές και μας αξίζει να χαιρόμαστε και τώρα αλλά και πάντα. Δεν είναι το ψαλίδι, είναι μια σκέψη, είναι μια στιγμή, θα περάσει, δε θα κρατήσει για πάντα! Δε χρειάζεται να είμαστε τέλειοι, δεν χρειάζεται να απολογηθούμε για το τι σκεφτήκαμε! Δε χρειάζεται να μένουμε δέσμιοι αυτής της σκέψης!

Πιστέψτε με, ξέρω πως δεν είναι εύκολο, ξέρω πώς πονάει αλλά ο πόνος δε κρατάει για πάντα. Για την ώρα, θα συνεχίσω να στολίζω και να κόβω, να κόβω, να κόβω με το ψαλίδι αυτή τη κόκκινη κορδέλα! Έχω πολλούς χριστουγεννιάτικους φιόγκους ακόμη να φτιάξω!

N.M.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γκόλφω Λιαμάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
Χριστουγεννιάτικοι φιόγκοι: Μια αληθινή μαρτυρία για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή - Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Το δέντρο τυλιγμένο στο δίχτυ φτάνει στο σπίτι για τον χριστουγεννιάτικο στολισμό. Καθώς ο άντρας μου το ανεβάζει στις σκάλες και κάνω χώρο για να περάσει μέσα από το σαλόνι, ήδη αυτή η μυρωδιά του κομμένου έλατου με ταξιδεύει στο βουνό. Με πάει σε ένα ορεινό καταφύγιο, να πίνω τη ζέστη μου σοκολάτα, με θέα [...]

# data[].attributes.headline
Αληθινές μαρτυρίες μητέρας και κόρης

# data[].attributes.subject
Αληθινές μαρτυρίες μητέρας και κόρης

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.title
Page not found - Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Η ιστοσελίδα Χωρίς Αμφιβολία είναι η προσωπική μου σελίδα, στην οποία μπορείτε να ενημερώνεστε για την επιστημονική και την επαγγελματική μου δραστηριότητα.Η ιστοσελίδα Χωρίς Αμφιβολία στοχεύει, επίσης, να συγκεντρώνει πληροφορίες και γνώσεις για την Ιδεοψυχαναγκαστική ιαταραχή σε ένα σημείο διευκολ

# data[].attributes.headline
Μητέρα πάσχουσα από ΙΨΔ αφηγείται...

# data[].attributes.subject
Μητέρα πάσχουσα από ΙΨΔ αφηγείται...

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή εμφανίστηκε στον γιο μας σε ηλικία 11 ετών, όταν το καλοκαίρι πριν ξεκινήσει την 5 η δημοτικού πήγε στην κατασκήνωση, που πήγαινε τα προηγούμενα χρόνια.

Την δεύτερη κιόλας ημέρα άρχισε να μας τηλεφωνεί απελπισμένος νιώθοντας μεγάλη αγωνία επειδή, όπως μας είπε, είδε ένα κορίτσι και ένιωσε ότι το αγαπά περισσότερο από εμάς ή επειδή άκουσε ένα τραγούδι που είχε κακές λέξεις και δεν ήθελε να είναι κακό παιδί! Εγώ, ήδη υποψιασμένη από προσωπική εμπειρία ως πάσχουσα και η ίδια από Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή αναγνώρισα αμέσως ότι ο γιος μας πιθανόν να ταλαιπωρείται από την ίδια διαταραχή.

Στην κατασκήνωση μέρα με την ημέρα η κατάσταση χειροτέρευε, ώσπου μας ζήτησε να πάμε να τον πάρουμε νωρίτερα γιατί δεν άντεχε άλλο! Οι συνοδοί του εκεί, άνθρωποι που τον γνώριζαν από παλιά επιβεβαίωσαν ότι ο γιος μας δεν είχε καμία σχέση με το παιδί που ήξεραν. Αυτό όμως που ως γονείς μας συγκλόνισε ήταν όταν στο ταξίδι της επιστροφής μάς είπε ότι ένιωσε τόσο άσχημα και βασανιστικά που δεν μπορούσε να κοιμηθεί τα βράδια και που για αυτόν δεν θα είχε νόημα η ζωή του αν έπρεπε από εδώ και πέρα να νιώθει πάντα τόσο δυστυχής!

Στις εβδομάδες που ακολούθησαν, η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή συνέχισε να έρχεται πάνω μας με χίλια διαφορετικά πρόσωπα, σαν τσουνάμι. "Δεν μπορώ να μπω στο σχολικό αν δεν σας χαιρετήσω με έναν συγκεκριμένο τρόπο, γιατί φοβάμαι ότι θα πάθετε κάτι κακό", "Στο σχολείο, νιώθω αναγκασμένος να πατάω σε συγκεκριμένα σημεία", "Φοβάμαι να πάω στο σχολείο μήπως νιώσω άγχος και δεν ξέρω τι να κάνω", "Σβήνω και γράφω συνέχεια τα ίδια γράμματα μέχρι να μου φανούν ότι είναι εντάξει", "Είδα μια κόκκινη κλωστή πάνω στα ρούχα μου και αγχώθηκα μήπως πάθετε κάτι κακό" και άλλα πολλά που ευτυχώς έχουμε πια διαγράψει από την μνήμη μας.

Από την μια μέρα στην άλλη είχαμε χάσει το παιδί που γνωρίζαμε έως τότε και βρισκόμασταν μπροστά σε ένα παιδί που δεν ήταν χαρούμενο, που δεν ήθελε να πάει στο σχολείο, που δεν μπορούσε να μείνει μόνο του για λίγη ώρα σε φιλικά μας σπίτια για να παίξει με τους φίλους του παρά μόνο εάν ήμασταν κι εμείς παρόντες. Ο γιος μας είχε χάσει την αυτονομία του από φόβο μήπως μας συμβεί κάτι κακό όσο ήμασταν χώρια ή από φόβο μήπως νιώσει άγχος και δεν έχει κάποιον δικό του κοντά του για να τον βοηθήσει.

Μη γνωρίζοντας πώς να βοηθήσουμε το παιδί μας, απευθυνθήκαμε σε ειδικό που εξειδικεύεται στη θεραπεία ατόμων με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή και ξεκινήσαμε Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία, κατά την οποία το παιδί μας έμαθε να έρχεται αντιμέτωπο με τους φόβους τους μέσω ασκήσεων Έκθεσης και Παρεμπόδισης. Σταδιακά άρχισε να έρχεται η αλλαγή. Λίγο λίγο και με τη δική του κυρίως προσπάθεια αλλά και με τη δική μας υποστήριξη και της θεραπεύτριας του, ο γιος μας πάτησε και πάλι στα πόδια του και βρήκε ξανά τον παλιό του εαυτό! Σήμερα είναι μαθητής της Α' γυμνασίου και τίποτα δεν θυμίζει εκείνες τις δύσκολες μέρες.

Μάλιστα μέσα από τη δική του θεραπεία συνειδητοποίησα κι εγώ, αν και πλέον ενήλικας, αν και ζω με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή από την παιδική μου ηλικία χωρίς να έχω κάνει ποτέ θεραπεία για να την αντιμετωπίσω, πως ποτέ δεν είναι αργά! Μπορώ και δικαιούμαι να κάνω κι εγώ κάτι για να την αντιμετωπίσω. Και κάπως έτσι ξεκίνησα κι εγώ τη δική μου θεραπεία. Ήδη βλέπω μεγάλη αλλαγή σε πολλά θέματα και απέναντι σε κάποια άλλα που ακόμα με ζορίζουν τουλάχιστον δεν νιώθω πια εντελώς μόνη και ανήμπορη!

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή δεν έχει ηλικία! Αν είστε παιδιά ή έφηβοι, μιλήστε στους γονείς σας, εάν πάλι είστε ενήλικες μιλήστε στον εαυτό σας, πάρτε την απόφαση και απευθυνθείτε στους ειδικούς. Όχι δεν είναι αργά!

Σ.Κ.

# data[].attributes.attachment_link.authors[].name
Γκόλφω Λιαμάκη

# data[].attributes.attachment_link.title
Όταν ο 11χρονος γιος μου εκδήλωσε Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή: Η αληθινή μαρτυρία μιας μητέρας πάσχουσας με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή - Γκόλφω Λιαμάκη (Δρ.), Κλινική Ψυχολόγος

# data[].attributes.attachment_link.description
Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή εμφανίστηκε στον γιο μας σε ηλικία 11 ετών, όταν το καλοκαίρι πριν ξεκινήσει την 5η δημοτικού πήγε στην κατασκήνωση, που πήγαινε τα προηγούμενα χρόνια. Την δεύτερη κιόλας ημέρα άρχισε να μας τηλεφωνεί απελπισμένος νιώθοντας μεγάλη αγωνία επειδή, όπως μας είπε, είδε ένα κορίτσι και ένιωσε ότι το αγαπά περισσότερο από εμάς ή [...]

# data[].attributes.attachment_link.title
How This Woman Uses Art to Overcome Her Debilitating OCD, Anxiety and Depression

# data[].attributes.headline
Having OCD has made me more aware of the way things appear versus the way things really are, whether it be a mental, physical, or emotional experience a person is having.    - Madeline Walker

# data[].attributes.subject
Having OCD has made me more aware of the way things appear versus the way things really are, whether it be a mental, physical, or emotional experience a person is having.    - Madeline Walker

# data[].attributes.headline
Spreading joy one dot at a time -  Amy Diener (OCD artist)

# data[].attributes.subject
Spreading joy one dot at a time -  Amy Diener (OCD artist)

# data[].attributes.attachment_link.title
OCD Artist: Amy Diener on Dot Painting and OCD Triumphs | Anxiety and Depression Association of America, ADAA

# data[].attributes.attachment_link.description
After viewing my art and story, I want others to understand that we are not alone in this and should not be embarrassed of our struggles. Instead, acknowledge them and work hard to triumph over them.

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Meditation has always been a way for me to bring OCD thoughts and experiences that I have into physical form in my art studio. Aside from a visual form of expression, which is the basis of my studio practice as a sculpture and installation artist, I still find very difficult to otherwise explain some of the OCD thoughts, sensations and experiences that I have on a regular basis.

The reason I have begun to speak up about this is to explain my studio practice in greater detail and to try and eliminate some of the stereotypes about OCD as a quirky habit or personality trait. It has helped me a lot as an artist as well to be more empathic and more mindful about the words I use, and less assuming about what other people are going through. I think everyone benefits when we talk more openly about the conditions we live with. Having OCD has made me more aware of the way things appear versus the way things really are, whether it be a mental, physical, or emotional experience a person is having. Because of that, my work has been a way of turning an overwhelming personal experience into something very visible that is experienced uniquely by the viewer.

The processes themselves I use, in sculpture, painting, drawing, and even installation for a show, have become a way to meditate, which I generally feel helps to manage my OCD symptoms. Ever since I joined Transcend Yoga Studio back in Utah, I realized how meditation, yoga and most importantly, community, has become critical to my "recovery" or my managing of OCD symptoms. While living in Utah, I went from experiencing panic attacks and feeling isolated at times, to being more social, self-aware, and involved. In the past, I only meditated in the traditional sense from time to time. I saw its benefits in and outside of the studio but I was never completely committed to it the way I am now. The OCD thoughts can be present, when I am "meditating" in the classic sense, or when I am making artwork, which puts it in motion in a way. I am aware that the thoughts exist, but I can process them more slowly before they turn into panic, which is the worst experience that I can only describe in words as overwhelming, disorienting, and exhausting. This is why so much of my work deals with sensory overload, repetition, and excess. At a point of panic, thoughts can feel in total control, rather than seen as a passing sensation, which is what meditation allows some of my OCD thoughts to be instead. The physical work in my studio itself has always been the constant in my life, while the repetitive thoughts and sensations I have changed significantly over time. When I was little I was more of a checker and a counter. Today, there are patterns and similarities, but my anxieties increasingly revolve more around familiarity and personal relationships and environments. It has always been easier for me to describe in retrospect because OCD manifests in unexpected ways. Any time you think you understand your own symptoms, they change or , which is frustrating, but the up side is that I've come to expect the unexpected.

When I realize thoughts come and go, I can move past them a little more easily rather than fixating. Seeing it that way has generally helped me to accept, or at least manage OCD. In the past I have talked fairly quietly about why OCD is a large part of why I am an artist, and it is only recently, after going through Acceptance and Commitment Therapy, that I have gradually gotten over the fear of stigma and judgment. It is not easy to talk about but it has helped me and those around me in the times I have opened up. I try to remember that I am afraid of what will happen when I talk about it or disclose certain information, but very rarely do those fears turn into a reality. The benefits have outweighed the negatives in terms of feeling heard, involved, and understood in so many ways, which I have to say I am really grateful for.
To learn more about Madeline and her work you can visit her website and Instagram.

# data[].attributes.attachment_link.title
How OCD Has Influenced My Life and Studio Practice as an Artist - La Femme Collective

# data[].attributes.attachment_link.description
Meditation has always been a way for me to bring OCD thoughts and experiences that I have into physical form in my art studio. Aside from a visual form of expression, which is the basis of my studio practice as a sculpture and installation artist, I still find very difficult to otherwise explain some of the OCD thoughts, sensations and experiences that I have on a regular basis.

# data[].attributes.headline
Βιωματική ποίηση

# data[].attributes.subject
Βιωματική ποίηση

# data[].attributes.body
από Ελένη Τζουμάνη

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Τα χρώματα που μας περιβάλλουν μπορούν να έχουν άμεση επίδραση στη διάθεσή μας.

Το χρώμα είναι η αίσθηση που διεγείρεται στον εγκέφαλο από μήκη κύματος του φωτός. Κάθε μήκος κύματος διεγείρει την αντίληψη ενός ξεχωριστού χρώματος από το φάσμα των χρωμάτων. Τα χρώματα που επιλέγουμε μπορεί να έχουν έναν ισχυρό αντίκτυπο στο σπίτι ή το γραφείο μας, μπορεί να μας προσελκύουν συγκεκριμένα χρώματα για διάφορους λόγους όπως επίσης υπάρχουν κάποια στερεότυπα σχετικά με μεμονωμένα χρώματα. Τα χρώματα μπορούν να ενθαρρύνουν μια πληθώρα συναισθημάτων, συμπεριλαμβανομένης της ηρεμίας, του άγχους και ακόμη και της πείνας!

Η επιλογή έργων τέχνης που ταιριάζουν στην προσωπικότητά σας, στο χώρο σας και στα συναισθήματα που θέλετε να προκαλέσετε, μπορεί να επιτευχθεί με την κατανόηση της επίδρασης των χρωμάτων στην τέχνη. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα χρώματα μπορούν να ταιριάξουν σε μια συγκεκριμένη θέση μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε επιλογές βάσει της ισορροπίας και ψυχικής κατάστασης που επιθυμούμε στον χώρο μας.

Η ψυχολογία του χρώματος

Οι περισσότεροι άνθρωποι παραδέχονται ότι υπάρχουν χρώματα που επηρεάζουν τη διάθεσή τους, ωστόσο υπάρχει κάτι περισσότερο από μια γενική αίσθηση. Η ψυχολογία του χρώματος βασίζεται στις συναισθηματικές, και μερικές φορές ακόμα και στις σωματικές επιδράσεις που δημιουργούν τα χρώματα στους ανθρώπους. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν πολιτισμικές παραλλαγές που επηρεάζουν το νόημα ορισμένων χρωμάτων (δηλαδή ροζ για τα κορίτσια και το μπλε για τα αγόρια), υπάρχουν κοινά αποδεκτές ψυχολογικές επιδράσεις των χρωμάτων. Τα χρώματα που μας περιβάλλουν μπορούν να έχουν άμεση επίδραση στη διάθεσή μας.

Ας εξερευνήσουμε κάποια συναισθήματα που αναδύονται από την θεωρία της ψυχολογίας του χρώματος και τη σημασία που έχουν για τους καλλιτέχνες και τους λάτρεις της τέχνης:

Διαβάστε σχετικά: Πώς να έρθουμε σε επαφή με τα συναισθήματά μας όταν δεν έχουμε διδαχθεί τον τρόπο

Ψυχρά χρώματα

Γνωστά για τη δημιουργία ήρεμων και αρμονικών συναισθημάτων, τα ψυχρά χρώματα μπορούν ακόμα και να προκαλέσουν θλίψη και καταθλιπτικές σκέψεις.

Μπλε: Προκαλεί συμπόνια και σοφία, αλήθεια και πίστη. Σε έναν πιο αρνητικό τόνο, μπορεί να θεωρηθεί ένα ψυχρό χρώμα εγείροντας την αδιαφορία, ενώ συνδέεται συχνά με την παραίτηση και τη μοναξιά.

Πράσινο: Όντας ένα αρμονικό χρώμα, το πράσινο ενθαρρύνει μια χαλαρωτική, άνετη στάση, γεμάτη ελπίδα και επούλωση. Όταν συνδυάζεται με την επιτυχία, μπορεί επίσης να προκαλέσει μια αίσθηση απληστίας ή ζήλιας.

Μωβ: Ως το παραδοσιακό χρώμα των βασιλιάδων συνδέεται με τον πλούτο και το . Χρησιμοποιείται και από την υποδηλώνοντας μυστήριο και πνευματικότητα.

Ζεστά χρώματα

Η ψυχολογία του χρώματος υποδηλώνει ότι τα ζεστά χρώματα μπορεί να διεγείρουν την ενέργεια και τη διάθεση, ενώ κάποιες φορές μπορεί ακόμα και να προκαλέσουν αυξημένη ευερεθιστότητα και .

Κόκκινο: Όντας συνδεδεμένο με το ρομαντισμό και τον ενθουσιασμό, αυτό το χρώμα αποπνέει δύναμη και φιλοδοξία. Ωστόσο, είναι επίσης γνωστό ότι μπορεί να προκαλέσει αύξηση της αίσθησης του κινδύνου, της εξέγερσης και της βίας.

Πορτοκαλί: Ενώ συχνά θεωρείται ως ένα "υπερβολικό" χρώμα, το πορτοκαλί λαμβάνεται επίσης ως ένα ενθουσιώδες και χαρούμενο χρώμα. Πιστεύεται ότι λειτουργεί ως ένα πρότυπο φροντίδας και ζεστασιάς, ενώ μπορεί επίσης να αντιστοιχεί σε επιθετικότητα και κυριαρχία.

Κίτρινο: Γνωστό ως το χρώμα της ευτυχίας, αυτό το παραδοσιακά χαρούμενο χρώμα ξυπνά τη φιλία και τη φαντασία. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε και την άλλη πλευρά του κίτρινου χρώματος, αφού χρησιμοποιείται για να επιδείξει την προσοχή, τον κίνδυνο ή ακόμη και τη γήρανση.

Λευκό: Αναδεικνύοντας την αγνότητα και την αθωότητα, αυτό το χρώμα συνδέεται παγκοσμίως με την καθαριότητα. Ωστόσο, είναι επίσης ένα "σκληρό" χρώμα, που συμβολίζει τη στειρότητα και που σε κάποιες κουλτούρες συνδέεται ακόμα και με το θάνατο.

Γκρι: Όντας ο "βασιλιάς" της ουδετερότητας, αυτό το χρώμα αντιπροσωπεύει το συμβιβασμό και προσδίδει μια αίσθηση γαλήνης. Ωστόσο, μερικές φορές συνδέεται με τη θλίψη ή τη μελαγχολία.

Καφέ: Γνωστό ως το χρώμα της "φύσης", το καφέ συνδέεται με την άνεση και τη ζεστασιά. Ωστόσο, επειδή θεωρείται ένα κάπως "μουντό" χρώμα, μπορεί επίσης να διεγείρει έναν μελαγχολικό τόνο.

Μαύρο: Από μία θετική άποψη, το μαύρο μπορεί να θεωρείται εκλεπτυσμένο και μυστηριώδες. Ωστόσο, στις περισσότερες δυτικές κουλτούρες συνδέεται με τη νοσηρότητα και το θάνατο.

Οι καλλιτέχνες χρησιμοποι o ύν την ψυχολογία του χρώματος ως μέσο έκφρασης

Οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούν τα χρώματα στα έργα τους για να ενισχύσουν τη διάθεση ή να στείλουν ένα μήνυμα στο κοινό, είτε με θετικό είτε με αρνητικό τρόπο.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1900, ο Πικάσο είχε βυθιστεί στην κατάθλιψη. Οι φιγούρες στα έργα του ήταν βασισμένες στο μπλε χρώμα για την ενίσχυση της θλίψης.

Ο πίνακας του Βαν Γκογκ "Οι Πατατοφάγοι", σε καφέ και πράσινα χρώματα, μέσω του οποίου ο καλλιτέχνης ήθελε να απεικονίσει του αγρότες όπως πραγματικά ήταν, επικεντρώνεται στη σύνδεσή τους με τη γη.

Ο πίνακας του Κλιμτ που απεικονίζει μια γαλήνια λίμνη σε αποχρώσεις του πράσινου, παραδειγματίζει τη γαλήνη που εμπνέει η φύση.

Διαβάστε σχετικά: Πέντε σημαντικά βήματα για να συνδεθούμε συναισθηματικά με τον εαυτό μας

Χρησιμοποιώντας την ψυχολογία του χρώματος για την επιλογή έργων τέχνης

Τα χρώματα τα οποία σας ελκύουν στα έργα τέχνης που επιλέγετε, μπορούν να σας βοηθήσουν να αποφασίσετε την ιδανική θέση για την τοποθέτησή τους. Ή διαφορετικά, μπορεί να θέλετε να βάλετε ένα έργο τέχνης σε ένα συγκεκριμένο δωμάτιο και χρησιμοποιώντας την ψυχολογία του χρώματος μπορείτε να επιλέξετε το κατάλληλο έργο για το συγκεκριμένο χώρο.

Για να πυροδοτήσετε ένα αισιόδοξο συναίσθημα σε έναν χώρο, αναζητήστε πράσινα και κίτρινα χρώματα. Το κίτρινο είναι ένα βασικό χρώμα στη χρωματοθεραπεία και μπορεί να βοηθήσει τόσο στην πέψη όσο και στο μεταβολισμό, καθιστώντας το μία ιδανική επιλογή για μια κουζίνα.

Για να προκαλέσετε μια αίσθηση ξεκούρασης σε μια κρεβατοκάμαρα, οι αποχρώσεις του μπλε μπορούν να σας προσφέρουν τον ήρεμο τόνο που ψάχνετε. Από την άλλη πλευρά, για να αυξήσετε το αίσθημα του ρομαντισμού, το κόκκινο μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί στην κρεβατοκάμαρα (αν και θα ήταν καλό σε μικρότερες επιφάνειες).

Όταν επιλέγετε έργα τέχνης, σκεφτείτε τα συναισθήματα που σας διεγείρουν τα χρώματα. Μπορεί να ενισχύσετε ή να αποδυναμώσετε ήπιους τόνους στο χώρο σας με τη σωστή ή τη λάθος επιλογή.

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
συναισθήματα

# data[].attributes.attachment_link.title
Η ψυχολογία του χρώματος: Πώς τα χρώματα επηρεάζουν τα συναισθήματά μας

# data[].attributes.attachment_link.description
Τα χρώματα που μας περιβάλλουν μπορούν να έχουν άμεση επίδραση στη διάθεσή μας. Το χρώμα είναι η αίσθηση που διεγείρεται στον εγκέφαλο από μήκη κύματος του φωτός. Κάθε μήκος κύματος διεγείρει την αντίληψη ενός ξεχωριστού χρώματος από το φάσμα τ...

# data[].attributes.headline
Michaelangelo and Obsessive Compulsive Disorder

# data[].attributes.subject
Michaelangelo and Obsessive Compulsive Disorder

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
"Michelangelo was born on March 6, 1475, in Caprese, Italy. Born to a family of moderate means in the banking business, Michelangelo became an apprentice to a painter before studying in the sculpture gardens of the powerful Medici family. What followed was a remarkable career as an artist in the Italian Renaissance, recognized in his own time for his artistic virtuosity. His works include the "David" and "Pieta" statues and the ceiling paintings of Rome's Sistine Chapel, including the "Last Judgment." Although he always considered himself a Florentine, Michelangelo lived most of his life in Rome, where he died in 1564, at age 88." 1

He sometimes fell into spells of melancholy, which were recorded in many of his literary work. e had OCD, he had hard times but it didn't stop him. He kept the creativity in himself and did not beware to show it to the whole world. But what is OCD?

"OCD, or obsessive compulsive dissorder, is a common, chronic and long-lasting disorder in which a person has uncontrollable, reoccurring thoughts (obsessions) and behaviors (compulsions) that he or she feels the urge to repeat over and over. People with OCD may have symptoms of obsessions, compulsions, or both. These symptoms can interfere with all aspects of life, such as work, school, and personal relationships. Obsessions are repeated thoughts, urges, or mental images that cause anxiety. Common symptoms include:
* Fear of germs or contamination
* Unwanted forbidden or taboo thoughts involving sex, religion, and harm
* Aggressive thoughts towards others or self
* Having things symmetrical or in a perfect order"

Following a brief illness, Michelangelo died just weeks before his 89th birthday.. A nephew bore his body back to Florence, where he was revered by the public as the "father and master of all the arts," and was laid to rest at the Basilica di Santa Croce-his chosen place of burial. Unlike many artists, Michelangelo achieved fame and wealth during his lifetime. He also had the peculiar distinction of living to see the publication of two biographies about his life (written by Giorgio Vasari and Ascanio Condivi). Appreciation of Michelangelo's artistic mastery has endured for centuries, and his name has become synonymous with the best of the Italian Renaissance.

Michelangelo was, actually is, one of the most important artist in the world. He has so much contribution to the world of art. He had OCD, he had hard times but it didn't stop him. He kept the creativity in himself and did not beware to show it to the whole world. Paintings, sculptures and architectural works of him showed the whole world that none of the illnesses can withhold you from the art, the world. Because art is full of joy, thrill, depression, darkness, blaze, sorrow, fear.. art is full of life and nothing in the world can take apart from the life except death. OCD, depression or bipolar disorder shouldn't keep you away from life. These mental illnesses have disadvantages as well as advantages. Turn them into advantage and find out the creativity and joy inside of you.

1- https://mycomeup.com/creating-greatness-michelangelo-biography/
2- https://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd/index.shtml?utm_content=buffer69236&utm_medium=social&utm_source=twitter.com&utm_campaign=buffer

# data[].attributes.attachment_link.title
Michaelangelo and Obsessive Compulsive Dissorder

# data[].attributes.attachment_link.description
"Michelangelo was born on March 6, 1475, in Caprese, Italy. Born to a family of moderate means in the banking business, Michelangelo became an apprentice to a painter before studying in the sculpture gardens of the powerful Medici family. What followed was a remarkable career as an artist in the Italian Renaissance, recognized in his own time for his artistic virtuosity.

# data[].attributes.headline
Θέσεις πρεσβευτών OCD ηλικίας 13-18

# data[].attributes.subject
Θέσεις πρεσβευτών OCD ηλικίας 13-18

# data[].attributes.attachment_link.description
The following posts have all been created by OCD-UK Young Ambassadors (aged 13-18). Click here to read more about the OCDUKYA project.

# data[].attributes.attachment_link.provider_name
Ταινίες online με ελληνικους υποτιτλους δωρεάν

# data[].attributes.attachment_link.readable_text
Καλωσορίσατε στην ιστοσελίδα μας tenies-online.best, όπου μπορείτε να απολαύσετε ταινιες online με ελληνικους υποτιτλους σε απευθείας προβολή με Greek subtitles. Σε αυτή την ιστοσελίδα μπορείτε να παρακολουθήσετε την

ταινία Toc Toc (2017) online Greek subtitles

χωρίς καμιά υποχρέωση εγγραφής. Εδώ θα βρείτε ολόκληρητη ταινία Toc Toc (2017) με υπότιτλουςσε καλή ποιότητα. Κάθε επισκέπτης θα είναι σε θέση να παρακολουθήσει σε απευθείας σύνδεση όλες τις ταινίες με υπότιτλους δωρεάν με καλή εικόνα και ήχο. Σε περίπτωση που η ταινία σας κολλάει πατήστε pause (παύση) για 5 με 10 λεπτά το πολύ, ώστε να φορτώσει. Αν συναντήσετε δυσκολία στην προβολή της ταινίας Toc Toc (2017) με ελληνικούς υπότιτλους, τότε μπορείτε να παρακολουθήσετε το βοηθητικό μας βίντεο που σας εξηγεί βήμα βήμα την διαδικασία προβολής. Υπάρχει αναζήτηση στην ιστοσελίδα μας, όπου μπορείτε να βρείτε την ταινία που επιθυμείτε πληκτρολογώντας το όνομα στην αναζήτηση, για παράδειγμα Toc Toc (2017) greek sub. Σε περίπτωση μη ευρέσεως της ταινιες που αναζητήσατε υπάρχει η δυνατότητα παραγγελίας στον ιστό μας όπου μπορείτε να παραγγείλετε ταινία και η φόρμα παραγγελίας βρίσκεται στο κεντρικό μενού.Ξεκινήστε λοιπόν να βλέπετε την ταινία Toc Toc (2017) tenies online τώρα! Απολαύστε βλέποντας τις ταινίες που αγαπάτε στην στην καλύτερη ιστοσελίδα και φυσικά μην ξεχάσετε να προσθέσετε τη διεύθυνση μας στα αγαπημένα σας! tenies-online.club

Ταινία Toc Toc (2017) online με ελληνικους υποτιτλους Μια ομάδα ασθενών με OCD περιμένουν να προσγειωθεί ο αργοπορημένος γιατρός τους και αναγκάζονται να ανεχτούν τις παραξενιές που έχει ο καθένας χωριστά.

Παραγωγή: 2017
Χωρα: Spain
Πρώτη προβολή: 06 October 2017
Είδος Ταινίας: Κωμωδία
Σκηνοθέτης: Vicente Villanueva
Ηθοποιοί: Paco León, Alexandra Jiménez, Rossy de Palma, Nuria Herrero, Adrián Lastra, Oscar Martínez, Inma Cuevas, Ana Rujas, Carolina Lapausa, Iris Solís

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
με ελληνικους υποτιτλους

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ταινίες με υποτιτλους

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
ελληνικοί υπότιτλοι

# data[].attributes.attachment_link.description
Μια ομάδα ασθενών με OCD περιμένουν να προσγειωθεί ο αργοπορημένος γιατρός τους και αναγκάζονται να ανεχτούν τις παραξενιές που έχει ο καθένας χωριστά. Μια ομάδα ασθενών με OCD περιμένουν να προσγειωθεί ο αργοπορημένος γιατρός τους και αναγκάζονται να ανεχτούν τις παραξενιές που έχει ο καθένας

# data[].attributes.headline
As Good as it Gets- OCD handwashing, locks, and lights

# data[].attributes.subject
As Good as it Gets- OCD handwashing, locks, and lights

# data[].attributes.attachment_link.title
As Good as it Gets- OCD handwashing, locks, and lights