# data[].attributes.attachment_caption
Tập thơ chữ Hán đầu tiên của Nguyễn Du, “Thanh Hiên thi tập” được ông viết vào những năm trước 1802.

# data[].attributes.body
“Thanh Hiên thi tập” nói về cá nhân Nguyễn Du, những tình cảm, tâm sự của bản thân trong hoàn cảnh lưu lạc hay trong khoảng thời gian ở ẩn tại quê nhà (Hà Tĩnh)

Tập thơ được phân chia thành 3 giai đoạn: “Mười năm gió bụi” thời gian ông lẩn trốn ở Quỳnh Côi; “Dưới chân núi Hồng”  thời gian ông về ở ẩn tại quê nhà, “Làm quan ở Bắc Hà” thời gian ông bắt đầu ra làm quan cho nhà Nguyễn.  Phần lớn nội dung của tập thơ mang tính chất riêng tư, đôi lúc bi quan, chán nản.

# data[].attributes.attachment_caption
"Độc Tiểu Thanh Kí" là một trong những sáng tác tiêu biểu viết bằng chữ Hán của Nguyễn Du.

# data[].attributes.body
“Bất tri tam bách dư niên hậu,
Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?”

# data[].attributes.attachment_caption
Bài thơ  được viết trong khoảng 1785-1802, khi Nguyễn Du lánh ẩn ở quê vợ, Thái Bình, rồi trở về Hồng Lĩnh và ra lại Bắc Hà làm quan triều Gia Long. 

# data[].attributes.body
“Lão khứ vị tri sinh kế chuyết,
Chướng tiêu thời giác túc tâm không.
Niên niên kết đắc ngư tiều lữ,
Tiếu ngạo hồ yên dã thảo trung.”

# data[].attributes.attachment_caption
“Lam giang” của Nguyễn Du là một bức tranh về nỗi cơ cực của người dân quê trước tai ách thiên nhiên trong xã hội cũ mà nhà thơ trải nghiệm.

# data[].attributes.body
“Thanh thần vọng Lam Giang,
Lam Giang trướng thu thuỷ.
Ngư miết du khâu lăng,
Ngưu mã mê nhai sĩ.”

# data[].attributes.attachment_caption
 Bài thơ này được trích trong tập "Làm quan ở Bắc Hà" (1802-1804). “Vọng Phu Thạch” là tiếng lòng cảm thông của tác giả đối với thân phận người phụ nữ thuở bấy 

# data[].attributes.body
“Vạn kiếp diểu vô vân vũ mộng,

Nhất trinh lưu đắc cổ kim thân.

Lệ ngân bất tuyệt tam thu vũ,

Đài triện trường minh nhất đoạn văn.”

# data[].attributes.attachment_link.description
Jul 23, 2018 - This Pin was discovered by marlboro霓. Discover (and save!) your own Pins on Pinterest

# data[].attributes.attachment_caption
gồm những bài thơ làm từ năm 1805 đến cuối năm 1812, tức là từ khi được thăng hàm Đông các điện học sĩ ở Huế cho đến hết thời kỳ làm Cai bạ dinh Quảng Bình.

# data[].attributes.body
Những bài thơ trong tập thơ này vẫn là những tiếng thở dài của nhà thơ trước một thực trạng mà ông không thấy có gì gắn bó.

"Nam trung tạp ngâm" có tính chất nhật ký, bút ký của tác giả trong những năm tháng làm quan.

# data[].attributes.attachment_caption
Mùa đông năm 1796, Nguyễn Du vào Gia Định theo Nguyễn Ánh, bị tướng Tây Sơn là Thận Quận công bắt giam 3 tháng.

# data[].attributes.body
“Chung Tử viên cầm tháo nam âm,
Trang Tích bệnh chung do Việt ngâm.
Tứ hải phong trần gia quốc lệ,
Thập tuần lao ngục tử sinh tâm.”

# data[].attributes.attachment_caption
"Minh giang chu phát" đã diễn tả nỗi nhớ của Nguyễn Du nơi xứ người khi xuôi dòng sông Minh-ranh giới giữa Việt Nam và Trung Hoa.

# data[].attributes.body
“Biệt hậu quan sơn tư đệ muội,
Vọng trung nham tụ kiến nhi tôn.
Nhật tà mạc hướng Hoa Sơn quá,
Phạ hữu thanh thanh trường đoạn vôn (viên).”

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.attachment_caption
Đây là bài thơ duy nhất, Nguyễn Du nhắc đến nhà Tây Sơn. Nguyễn Du  cùng nỗi thương xót chân thành của tác giả về những kiếp người bất hạnh

# data[].attributes.body
“Thành quách suy di nhân sự cải,
Kỷ độ tang điền biến thương hải.
Tây Sơn cơ nghiệp nhất đán tận tiêu vong,
Ca vũ không lưu nhất nhân tại.”

# data[].attributes.attachment_caption
Cùng với Long Thành Cầm Giả Ca, Sở Kiến Hành, Phản Chiêu Hồn, Thái Bình mại giả ca là một trong bốn danh tác bằng chữ Hán mà Nguyễn Du dùng thể tự sự.

# data[].attributes.body
“Quân bất kiến sứ thuyền triêu lai cung đốn lệ
Nhất thuyền, nhất thuyền doanh nhục mễ
Hành nhân bão thực tiện khí dư
Tàn hào lãnh phạn trầm giang để.”

# data[].attributes.attachment_caption
Nguyễn Du cùng niềm lưu luyến thiên nhiên cũng giống như người nghệ sĩ ngặt nỗi lại phải cô đơn một mình chốn đất khách quê người.

# data[].attributes.body
“Khẩn thúc giáp điệp quần,

Thái liên trạo tiểu đĩnh.

Hồ thuỷ hà xung dung,

Thuỷ trung hữu nhân ảnh.”

# data[].attributes.attachment_caption
''Dạ tọa" được Nguyễn Du viết ra trong thời kỳ làm quan cho nhà Nguyễn 1804-1820, là những lời tâm sự não lòng của “ông quan” bất đắc chí, phải thờ hai chúa.

# data[].attributes.body
“Tứ bích cùng thanh náo dạ miên,

Ải sàng di hướng khúc lan biên.

Vi phong bất động sương thuỳ địa,

Tà nguyệt vô quang tinh mãn thiên.

Kim cổ nhàn sầu lai tuý hậu,

Thuần lô hương tứ tại thu tiên.

Bạch đầu sở kế duy y thực,

Hà đắc cuồng ca tự thiếu niên!”

# data[].attributes.attachment_caption
Nguyên tác "Kim Vân Kiều Truyện" được viết trên giấy.

# data[].attributes.attachment_caption
Bài thơ vừa tả tình cảnh biệt ly, vừa tả nỗi lòng chua xót cho thân phận của Nguyễn Du. Tình cảnh“hỗn độn” của bài thơ cũng chính là cõi lòng của thi sĩ lúc này

# data[].attributes.body
“Triều đình hữu đạo thành quân hiếu,

Trúc thạch đa tàm phụ nhĩ minh.

Trù trướng thâm tiêu cô đối ảnh,

Mãn sàng trệ vũ bất kham thinh.”

# data[].attributes.attachment_link.keywords[]
Boats and boating--Equipment and supplies

# data[].attributes.attachment_caption
Với cảm hứng nhân đạo, Nguyễn Du đã phản ánh hai cảnh đời trái ngược trong xã hội phong kiến thối nát bất công. Cảnh đời nào cũng gây cho người đọc nhiều ám ảnh

# data[].attributes.body
“Hữu phụ huề tam nhi

Tương tương toạ đạo bàng

Tiểu giả tại hoài trung

Ðại giả trì trúc khuông”

# data[].attributes.attachment_caption
Bài thơ Phản chiêu hồn rút trong Thanh Hiên thi tập mang tính độc đáo như một bài bút chiến sắc bén, chứa chan tinh thần nhân đạo. 

# data[].attributes.body
“Trần ai cổn cổn ô nhân y.

Xuất giả khu xa, nhập cứ toạ,

Toạ đàm lập nghị giai Cao, Quỳ.

Bất lộ trảo nha dữ giác độc,

Giảo tước nhân nhục cam như di!”

# data[].attributes.attachment_caption
“Phượng hoàng lộ thượng tảo hành” là một trong những bài thơ mà Nguyễn Du đã đi sâu hơn vào nghệ thuật biểu diễn quần chúng, đậm chất hiện thực.

# data[].attributes.body
“Chinh phu hoài vãng lộ,

Dạ sắc thượng mông mông.

Nguyệt lạc viên thanh ngoại,

Nhân hành hổ tích trung.”

# data[].attributes.attachment_link.title
(Korea) 수하관폭 by Gyeomjae Jeong Seon (1676-1759). ca 18th century CE. color on paper.

# data[].attributes.attachment_link.description
2016. 7. 19 - (Korea) 수하관폭 by Gyeomjae Jeong Seon (1676-1759). ca 18th century CE. color on paper.

# data[].attributes.attachment_caption
Bắc hành tạp lục ( Ghi chép tản mạn trên đường đi sứ phương Bắc) do Nguyễn Du sáng tác trong khoảng thời gian đầu năm Quý Dậu 1813 đến đầu năm Giáp Tuất 1814.

# data[].attributes.body
Tập thơ bao gồm 131 bài thơ chữ Hán nói lên lòng thương cảm sâu xa những người trung nghĩa bị hãm hại, những người tài hoa bị vùi dập, những người lao động cùng khổ bị đói rét cùng nỗi khinh ghét giới thống trị kiêu căng & tàn bạo, được Nguyễn Du nói lên bằng những vần thơ hết sức sâu sắc

# data[].attributes.attachment_caption
Viết từ đất khách bên dòng Hương giang, gửi gắm nỗi lòng luôn hướng về chốn cố hương, nơi có mồ mả cha anh mình, mong được sống những ngày nhàn lúc cuối đời.

# data[].attributes.body
“Hương Giang nhất phiến nguyệt

Kim cổ hứa đa sầu”

# data[].attributes.attachment_link.title
MFA Boston Receives Gift of Monumental Chinese Scroll from Eminent Collector Wan-go H.C. Weng

# data[].attributes.attachment_link.description
Dec 14, 2018 - BOSTON (July 30, 2018)—The Museum of Fine Arts, Boston (MFA), has received a significant gift of a 17th-century Chinese masterpiece, 10,000 Mil

# data[].attributes.attachment_caption
Đoạn trường tân thanh được xem là truyện thơ nổi tiếng nhất, kinh điển trong văn học Việt Nam, là tiếng kêu dứt ruột của Nguyễn Du khi viết về người phụ nữ.

# data[].attributes.body
"Đầu lòng hai ả tố nga,
Thuý Kiều là chị, em là Thuý Vân"

# data[].attributes.body
Thơ Nôm của Nguyễn Du đều thấy chỗ đậm, chỗ nhạt của những yếu tố, biểu hiện của chủ nghĩa cổ điển, chủ nghĩa lãng mạn và chủ nghĩa hiện thực trong văn học. Các tác phẩm thơ Nôm của ông đều thể hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc, tài năng nghệ thuật của ông xuyên suốt các tác phẩm, cuộc đời của ông.

# data[].attributes.attachment_caption
Văn tế thập loại chúng sinh còn được gọi là Văn chiêu hồn hay Văn tế chiêu hồn là một bài văn tế bằng chữ Nôm soạn vào đầu thế kỷ 19.

# data[].attributes.body
Tác phẩm được coi là một sáng tác xuất sắc của đại thi hào Nguyễn Du. Tác phẩm đã mô tả cảnh khổ đau của mọi hạng người trong xã hội từ những kẻ quyền thế cao sang đến người xó chợ đầu đường.

“Còn chi ai quý ai hèn,

Còn chi mà nói ai hiền ai ngu?

Tiết đầu thu lập đàn giải thoát

Nước tĩnh bình rưới hạt dương chi

Muôn nhờ đức Phật từ bi,”

# data[].attributes.attachment_caption
Bài thơ gồm 48 câu, được viết bằng thể lục bát và mang âm hưởng đậm nét của ca dao, thay lời anh con trai phường nón làm thơ tỏ tình với cô gái phường vải

# data[].attributes.body
“Trông trời trời cách tầng mây,

Trông trăng trăng hẹn đến ngày ba mươi.

Vô tình trăng cũng như người,

Một ta ta lại ngậm cười chuyện ta."

# data[].attributes.attachment_caption
 “Văn tế sống Trường lưu nhị nữ” gồm 98 câu, được viết theo lối văn tế để bày tỏ nỗi uất hận vì mối tình của hai cô gái phường vải khác.

# data[].attributes.body
“Khi lên để rối cho nhau,

Khi về trút một gánh sầu về ngay.

Xua buồn từ nớ lại hay

Nào ai mó đến xa quay xin thề.”